注：本书在翻译过程中可能有比较大段的重复翻译过程。未及人工逐页核对。

局米旁大师教言集MP250明示释量论之格言明藏
20-1a
明示释量论之格言明藏
名义
༄༅།།སུཁྱཱཏཱརུཙནིདྷིཔྲམཱཎཱབཱརྟིཀཱགྲནྠཔྲཀཊམྦྷཱཥཎཱམབིཧརཏིསྨ། །༄༅།།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་གསལ་པོར་བཤད་པ་ལེགས་བཤད་སྣང་བའི་གཏེར་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
20-1b
བླ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དད་པའི་འདབ་སྟོང་བཞད་པའི་གེ་སར་ལ། །གུས་པས་རྟག་ཏུ་ལེགས་མཆོད་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །གཞོན་ནུ་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་གང་དེ་ཡིས། །འགྲོ་འདིར་མཁའ་ཁྱབ་བློ་གྲོས་སྣང་བ་སྩོལ། །ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བ་མཆོག་དང་རྒྱལ་བའི་སྲས། །མ་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་གསང་བདག་ཀུན་ཏུ་བཟང་། །ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་སོགས། །བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་ལ་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །ཚད་མར་གྱུར་པ་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་གསུང་། །དངོས་སྟོབས་ཚད་མའི་ལམ་ནས་གསལ་བྱེད་པ། །ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་གཞུང་བཟང་སྲིད་པའི་མིག །རིགས་པའི་ནང་ན་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཕན་འདོད་བརྩེ་བའི་བློས། །གསལ་བར་བརྗོད་པའི་འགྲེལ་བཤད་འདི་བགྱིད་ན། །མཁའ་ཁྱབ་ཞིང་གི་རྒྱལ་
20-2a
བ་སྲས་བཅས་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པས་བསྟན་འགྲོར་སྨན་པར་མཛོད། །དེ་ཡང་འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། ཡི་གེ་དྷ་ཞེས་སྡོམ་བརྩོན་ཉིད། །ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་བསྒྲགས། །ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་བཟློག་ནས་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་སྡོམ་བརྩོན་སྔགས་ཀྱང་གྲུབ། །ཅེས་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་འཛམ་གླིང་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱན་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཞེས་སྙན་པའི་བ་དན་ཆེན་པོ་ས་གསུམ་དུ་ཁྱབ་པར་བསྒྲེངས་པ་གང་གི་རིགས་ལམ་སེང་གེའི་ང་རོས་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རྒོལ་བ་མཐའ་དག་ཚར་བཅད་དེ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་མཁའ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་བར་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་ཆེན་པོ་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ངོ་མཚར་དང་ལྡན་པ་ཚད་མ་རིགས་པའི་སྡེ་བདུན་གྱི་གཙོ་བོ། རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་འདི་འཆད་པ་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། མཚན་དོན་འགྱུར་ཕྱག་གཞུང་དང་མཇུག་དོན་ནོ། །དང་པོ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་པྲ་མཱ་ཎ་ཚད་མ། བར་ཏཱི་ཀ་རྣམ་
20-2b
པར་འགྲེལ་བ། ཀཱ་རི་ཀཱ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྟེ། པྲ་ནི་རབ་དང་དང་པོ་སོགས་ལ་འཇུག །མཱ་ཎ་འཇལ་བ་ལ་འཇུག་པས་དང་པོར་འཇལ་བའམ་རབ་ཏུ་འཇལ་བ་སྟེ། དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའམ། གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་རིགས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་། དེ་ལ་དོན་འགྱུར་དུ་ཚད་མ་ཞེས་པར་མཛད་ལ། དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་བྱར་བསྟན་པའི་གཞུང་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ནི་སྐབས་འདིའི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྲེལ་བས་ན་ཚད་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡི་གེ་བརྒྱད་པ་རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་ཅན་དུ་མཛད་པས་ན་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་སོ། །
译敬
གཉིས་པ་འགྱུར་ཕྱག་ནི། སྔ་འགྱུར་གྱི་དུས་སུའང་གཞུང་འདི་བསྒྱུར་ཟིན་ཀྱང་ཞུས་དག་མ་གྲུབ་པ་དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ་སོགས་སུ་གསལ་ལ། ཕྱིས་རྨ་དགེ་བློ་དང་། རྔོག་ལོ་ཆེན་པོ། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཞུས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚེ་འགྱུར་ཕྱག་ཏུ་བཀོད་པ་ནི། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སོ།

明示释量论之格言明藏
名义
梵文：sukhyātārucanidhi pramāṇā vārtikā grantha prakaṭambhāṣaṇā maviharati sma
藏文：ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་གསལ་པོར་བཤད་པ་ལེགས་བཤད་སྣང་བའི་གཏེར་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།
（意为：《释量论》明确解释之善说光明宝藏）
我向与上师无二的文殊金刚锋利尊前顶礼。
对于绽放千瓣信心之花蕊，
虔诚常时善供养之法王，
彼智慧青年论师日光尊，
愿赐此众遍空慧光明。
遍智胜佛与诸佛子，
无敌文殊密主普贤尊，
法称陈那寂护父子等，
我向诸传承上师顶礼。
成为量者佛及佛语，
通过自力量之道阐明，
法称大师之善论乃世眼，
在诸理论中为理之精髓。
因此，以愿利他慈悲心，
撰此明晰解释之疏论，
愿遍空刹诸佛及佛子，
以智慧眼视护利教众。
又如《文殊根本续》中所说："持戒精进之字母'达'，将在南方广为传扬，摧伏诸方论辩者，同时持戒咒语亦成就。"如此授记所言，庄严瞻部洲的六庄严之一，吉祥法称尊，其名声大幡遍布三界，以理路狮子吼摧伏一切魔众和外道辩论者，弘扬正法光明遍满虚空，所造殊胜善说《量理七论》之主要广论《释量论》，讲解分四部分：名义、译敬、正文及结语。
第一，名义。梵文为"Pramāṇa Vārtika Kārikā"，其中"Pra"是殊胜或最初之义，"māṇa"是测量之义，故意为最初测量或殊胜测量，即测量无误的意思，或新得不欺的理路之义。译为藏文即"量"（ཚད་མ）。此论所诠为《集量论》，此处"量"即指此，因此论解释其义无误，故名《释量论》。因以八音节赞颂韵律所造，故称"颂"（ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ）。
第二，译敬。早期译经时期此论已经翻译，但未校对完成，《丹噶目录》等中有明记。后由玛格洛、娘洛钦波、萨迦班钦等翻译校对确立时，译敬为"顶礼圣文殊童子尊"。


 །
正文
གསུམ་པ་གཞུང་དོན་ལ། རྩོམ་པའི་ཡན་ལག །བརྩམ་བྱ་གཞུང་དང་ནི། །རྩོམ་པ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་དང་གསུམ། །
着序
དང་པོ་ལ། མཆོད་པར་བརྗོད་དང་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་བསྟན། །དང་པོ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གང་ཞིག་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག༷་པ༷འི་དྲ༷་བ༷་ལྟ་བུ་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་དང་རང་རྒྱུད་འཆིང་བར་བྱེད་པ་རྣམས། གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་རྣ༷མ་པར་བས༷ལ་ཞིང༷་། མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་གིས་མི་དཔོག་པའི་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པས་ཟ༷བ་ཅི༷ང་། རྒྱ༷་ཆེ༷་བ་ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་པའི༷་དོན་གཅིག་ཅར་གཟིགས་པའི་
20-3a
མཁྱེན་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ༷་མང༷འ་བ༷་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པར་དཀར་བ་ཉེས་པའི་དྲི་མ་ཡོང་ཡེ་མི་མངའ་བའི་ཀུན༷་ཏུ༷་བཟ༷ང་པོ༷འི་འོ༷ད་ཟེ༷ར་དག༷་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་མུ་མཐར་ཀུན༷་ན༷ས་འ༷ཕྲོ་བར་མཛད་པ་དེ་ལ༷་ཕྱག༷་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་སྟེ་ཚིག་འདི་སྐུ་བཞི་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ལ་སྦྱར་བ་དང་། སྤང་རྟོགས་ཕྲིན་ལས་གསུམ་དང་སྦྱར་བ་དང་། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་སེལ་ཞིང་ཤེས་བྱའི་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་གསུང་གི་མཛད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་འོད་ཟེར་དག་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཀུན་ནས་འཕྲོ་བ་ཞེས་ཚིག་གི་ནུས་པ་འདོན་པ་དང་། ཡང་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཉིད་བྱང་སེམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའང་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱང་འཕགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ་ཞེས་འདོད་པ་དང་། ཡང་ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རྟོག་པའི་གྲ་ཟུར་ཞི་བ་འཇམ་པའི་དོན་དང་། མཁྱེན་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་དོན་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པས་འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་མཛད་པར་འདོད་པ་སོགས་འགྲེལ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་མཛད་ཀྱང་། དོན་སྤང་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕྱག་མཛད་པས་གང་ལྟར་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ན་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པར་རློམ་པའི་སྐྱེ༷་བོ༷་ཕ༷ལ་ཆེ༷ར་ཕྱོགས་རེར་ཞེན་པའི་གཞུང་དང་བྱ་བ་ངན་པ་ཕལ༷་ལ༷་ཆ༷གས་ཤི༷ང་མཆོག་འཛིན་དང་ཞེན་ལྟའི་ཁོང་སྐྲན་གྱིས་ཁེངས་ནས་གནས་ཤིང་། ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་རྟོགས་པའི་ཤེས་ར༷བ་ཀྱི་རྩལ༷་མེ༷ད་པ༷ས་ན༷། །
20-3b
ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་སོགས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དོན་གྱི་མྱང་བྱ་དང་ལྡན་པའི་ལེ༷གས་པར་བཤད་པ་རྣ༷མས་དོན༷་དུ༷་མི་གཉེར༷་བ་ཁོ༷་ན༷ར་མ༷་ཟ༷ད། ཕྲ༷ག་དོ༷ག་གི་དྲི༷་མ༷་དག༷་གི༷ས་ལེགས་བཤད་ཟབ་མོ་དེ་དག་དང་དེ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་སྡ༷ང་བར༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ངས་སུ་གྱུར༷་པ་དེ༷ས་ན༷། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་བད༷ག་ལ༷་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི༷་དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ལྡན་གཞ༷ན་ལ༷་ཕ༷ན་པ༷ར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས༷་བས༷མ་པ༷འ༷ང༷་མེ༷ད་མོད། འོ་ན་བརྩམས་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། རང་གི་སེམ༷ས་ནི༷་ཡུན༷་རི༷ང་པོར་ལེ༷གས་པར་བཤ༷ད་པ་རྣམས་ལ་གོ༷མས་ཤིང་འདྲིས་པ༷་ལྷུར་ལེ༷ན་པ་བ༷སྐྱེད་པའི་ཕྱིར༷་འདི༷་ལྟ་བུ་རྩོམ་པ་ལ་དགའ་བའམ། སྤྲོ་བ་སྐྱེས༷་ནས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།

正文
正文分为三部分：创作序分、所著正文和创作完成结语。
着序
第一部分分为：顶礼赞叹和阐述著作目的。
首先，我顶礼那些诸佛世尊，他们已经以对治智慧完全断除了自我执着等三界中如同妄执能取所取之网的系缚轮回和束缚自相续的心与心所，使其成为不再生起之法；他们以无上甚深的见解通达胜义，这是凡夫和声闻缘觉所不能测度的；他们以广大智慧同时照见无边所知之义，具足二智慧身；这些诸佛世尊以清净业，为一切众生成办暂时与究竟二种圆满利益，毫无过失污垢，普贤光明遍照一切方位与时间的边际。
虽然对此句有多种解释：有人将之配于四身及事业，有人配于断证事业三方面，有人在事业部分重点解释为驱除无明黑暗、显示所知真相的语言功德，即普贤光明依照所化众生根器、意乐而放射；又有人认为法称本人是菩萨普贤的化现，此处顶礼也是向圣普贤顶礼；还有人认为前两句表达了息灭分别念锐角的柔和义，二智慧身具有二种利益庄严，因此是向文殊顶礼等等。然而实质上是顶礼断证圆满的如来智慧身，无论如何理解都无矛盾。
其次，此世间自诩为内外学问精通的大多数人执着于片面教义和低劣事业，充满了傲慢偏见，缺乏通达甚深义理的智慧能力。他们不仅不追求《集量论》等殊胜内涵的善说，甚至因嫉妒污垢而憎恨这些甚深善说及持有者。
因此，法称我并不认为此论著能利益这类过失深重的他人。那么为何要著作呢？因为我长时间熏习善说而生起欢喜，为了培养自心持续亲近善说的习惯而乐于撰写此论。


 །དེ་ཡང་གཞན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བས་བློ་གཟུ་བོར་མི་གནས་པ་དང་། ཟབ་མོ་རྟོགས་པའི་བློ་གྲོས་མེད་པ་དང་། ལེགས་བཤད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ལྡན་ལ་མི་ཕན་ནའང་། བཟློག་ཕྱོགས། གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་བ། །ཉན་པོ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་སོགས་ལ་སྨད་པའི་དོན་མིན་གྱི་ཕུངས་ཁྲོལ་ཆེན་པོ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེས་བརྩམས་པར་ཡང་སྟོན་ཏེ་རྣམ་ངེས་ལས། གང་ལ་འཕགས་པ་ཉིད་བྱོན་རྗེས་བཟུང་དེ་ནི་དཔལ་ལྡན་དྲི་མེད་བློ་མངའ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་བློ་གྲོས་བླུན་པོ་འདིས་ནི་དེ་ཚིག་བརླང་པ་གསལ་པོར་མི་ཤེས་པས། །ཉེར་བརྟེན་འཇིག་རྟེན་རྒྱས་མཛད་དེ་ལ་རྨོངས་པས་ཅུང་ཟད་སྨད་བྱས་ནའང་། །དོན་མིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་བརྩེ་བས་དེ་ཡི་ལུགས་ནི་འདིར་གསལ་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །
所着论义
གཉིས་པ་བརྩམ་བྱ་གཞུང་གི་དོན་ལ། རང་དོན་བླང་དོར་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་དང་། །གཞན་དོན་རྗེས་སུ་འཛིན་
20-4a
པའི་ཡན་ལག་གཉིས། །
利己解取舍支
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་། །མངོན་གྱུར་འཇལ་བྱེད་མངོན་སུམ་ཚད་མ་བསྟན། །
说证隐蔽分比量
དང་པོ་ལ། ལྐོག་གྱུར་རྟོགས་པ་གཏན་ཚིགས་སྤྱི་མཚན་བཤད། །དོན་གཙོ་སྟོན་དང་བསྟན་པ་ཚད་མར་སྒྲུབ། །
说证隐义因共相
དང་པོ་ལ། རྟགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་། །མཚན་གཞི་ཡང་དག་གསུམ་པོ་རྒྱས་པར་བརྗོད། །རྟགས་སུ་ངེས་བྱེད་རྒྱུ་མཚན་འབྲེལ་པ་བཤད། །
略说因分法
དང་པོ། རྟགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ༷་ཡི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆ༷ས་ཁྱབ་པ༷་ངེས་པ་སྟེ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཅིང་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ཡི༷། ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་ནི་གཏན༷་ཚི༷གས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དེ༷་ནི༷་འབྲས་རང་མི་དམིགས་པ་རྣ༷མ་པ༷་གསུམ༷་ཉི༷ད་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་ཞིང་། དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བའི་འཐད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མེ༷ད་ན༷་རྟགས་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བར་ཚད་མས་ངེ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །བཟློག་ཕྱོགས་གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར༷་སྣང༷་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དེ༷་ལ༷ས་བཟློག་པ་སྟེ་ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་བ་གཞ༷ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཚུལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྤྱིར་བཏང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་དང་ཆོས་མི་རྟག་པའི་ཚོགས་དོན་ཏེ་མི་རྟག་པར་ཤེས་འདོད་ཞུགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བུ་ལ་དངོས་མིང་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་ཅན་རྐྱང་པ་དང་། བསྒྲུབ་ཆོས་རྐྱང་པ་ལའང་བཏགས་མིང་དུ་འཇུག་སྟེ་རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པ་ལ་རས་ཡུག་ཚིག་ཅེས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་རིལ་པོའི་མིང་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལའང་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་འཇུག་མོད་ཀྱི། འདིར་ཚུལ་གསུམ་པའི་ནང་ཚན་ཆོས་ཞེས་པའི་སྒྲ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱོགས་ནི་
20-4b
ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་གོ་སྟེ་ལག་ལྡན་ཞེས་པ་གླང་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཕྱོགས་སམ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པའམ། དེའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

然而，其他大多数人由于对自方的执着和对他方的憎恶而无法保持客观公正的心态，缺乏通达甚深义理的智慧，不追求善说的真义，因此虽然对这类有过失者无益，但正如所说："公正智者求义者，称为听闻之法器。"正是为了这样的人，以及为了以慈悲心消除对《集量论》等善说的诋毁所带来的大损害而著述，如《量决定论》中所说："圣者亲临护持者，具有吉祥无垢慧；世间愚钝智慧者，不能明了彼深言；依靠弘法利世者，若因痴而稍诋毁；将生无益诸后果，故以慈悲明其宗。"
所着论义
第二，所著正文内容分为：自利了知取舍之支分和利他摄受之支分两部分。
利己解取舍支
首先分为：了知所量隐蔽义之比量和衡量现量之现前量。
说证隐蔽分比量
第一，说明了知隐蔽义之因共相，包括：略说因分类，详述三种正确事例，以及解释确定为因的理由——联系。
略说因分法
首先，因成立为前提条件之法，并确定遍摄所立法，即成立为前提条件并确定周遍的三相具足，是正确因相。正确因相可分为几种呢？它可归纳为果、自性和不可得三种。之所以成为因相的理由是：通过量确定若无所立则因不会产生。相反，似因则与"若无则不生"的联系相反，即三相不具足的其他情况。
关于三相中的第一相"前提条件"是什么？一般来说，"前提"（方面）一词通常是指有法"声音"和属性"无常"的合集，即想要了知无常的有法等的正名。而其中一部分，单独的有法或单独的所立法也可作为假名使用，如布匹的一部分烧焦时称为"布匹烧焦"，以部分代表整体的名称一样。不仅如此，同品和异品也用"前提"命名，但此处作为三相之一与"法"字相关的前提是指有法本身，就像"有手者"通常指大象一样。因此，应理解为如"所作性"之因成立于前提或有法如"声音"之上，或成立为其属性。
;


 །སྐབས་འདིར་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ཚོགས་དོན་ལ་གོ་དགོས༷་ཀྱི་ཆོས་ཅན་རྐྱང་པ་ལ་གོ་ན་མི་འཐད་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བྱ་སྟེ། བསྒྲུབ་ཆོས་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ཚོགས་དོན་ལས་གཞན་མིན་ཀྱང་། ཚུལ་གསུམ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་འདི་ནི་རྟགས་དེ་ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གྲུབ་ནས་བསྒྲུབ་ཆོས་དང་རྟགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་སྐབས་ནས་ཀྱང་ཚོགས་དོན་གཟུང་མི་དགོས་སོ། །དེའི་མཐའ་དཔྱོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྟགས་རིགས་དང་བློ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཟུར་དུ་བཤད་པར་བྱས་ན་བདེ་བས་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་ལ། གཞུང་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་གཞུང་གི་གོ་བ་རྣལ་མ་ཉིད་བཤད་པས་བློ་སྐྱེད་ཐོན་སླ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཆད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ཆས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་ན་དགག་པའམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆ་ཤས་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་སྐབས་སུ་གང་བབ་པའི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དང་། རྟགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡི་ཆོས་རྟགས་ཡོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་པའི་རྗེས་འགྲོ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ལོག་ན་རྟགས་ལྡོག་པར་ཚད་མས་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་ལ་གོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །
广说三正表相
གཉིས་པ་མཚན་གཞི་རྟགས་ཡང་དག་གསུམ་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གོ་བར་བྱེད་པ་རྟགས་གསུམ་ངོ་བོ་བསྟན། །དེར་མ་འདུས་པའི་མཐའ་གཞན་དགག་པའོ། །
说能证之三因自性
དང་པོ། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ལ༷་དངོས་པོའི་རང༷་བཞིན༷་ཇི༷་སྙེད་ཅི༷ག་ཚོགས་དགོས་པ་
20-5a
དེ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེ༷ད་ན༷་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་མི༷་འབྱུང༷་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། འབྲ༷ས་བུ༷་དེ་ནི༷་རྒྱུ་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པ་སོགས་ལྔར་ཡོད་དོ། །ཆོས་གང་གི་རང༷་བཞི༷ན་ཡོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ད༷ང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་ངོ༷་བོ༷་ཡ༷ང་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་གྲུབ་ཙམ་ནས་གཤེར་བར་གྲུབ་པ་ལྟར། སྒྲ་གྲུབ་ཙམ་ནས་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པར་གྲུབ་པས་དེ་གསུམ་དོན་ལ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ན། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་མི་རྟག་པར་ངེས་མ་ནུས་པའི་ངོར། བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །འབྲས་རང་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲུབ་རྟགས་ཡིན་ལ། དགག་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་དང་། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་གཉིས་གསུངས་པའི་དང་པོ། ཤ་ཟ་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ། མདུན་གྱི་ག༷ཞི་འདིར་ཤ་ཟ་ཡོད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚ༷ད་མ༷་རྣམས་ནི་མི༷་འཇུག༷་པ༷་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མ་རྙེད་པའི་གང་ཟག་དེའི་ངོར་ཡུལ་དེ་མེ༷ད་པའམ་མི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེས་ན་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་དེ་འདྲ་ནི་ཡུལ་དེ་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་མི༷་འ༷ཇུག་པའི་འབྲ༷ས་བུ༷་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པ་ཅ༷ན་ཡིན་གྱི། དེས་ཡུལ་མེད་ངེས་སུ་འགྲུབ་མི་ནུས་སོ། །འདི་བཤད་པའི་དགོས་པ་ནི་གཞི་གང་དུ་ཆོས་གང་ཞིག་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་སྣང་རུང་རྣམས་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པར་སྟོན་ལ། སྣང་དུ་མི་
20-5b
རུང་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཁེགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ཀྱང་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། ཡོད་དེ་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་གསུམ་ནི་སྣང་དུ་མི་རུང་བའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་པ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་པ་རྣམས་ལ་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།

 །སྐབས་འདིར་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ཚོགས་དོན་ལ་གོ་དགོས༷་ཀྱི་ཆོས་ཅན་རྐྱང་པ་ལ་གོ་ན་མི་འཐད་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བྱ་སྟེ། བསྒྲུབ་ཆོས་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ཚོགས་དོན་ལས་གཞན་མིན་ཀྱང་། ཚུལ་གསུམ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་འདི་ནི་རྟགས་དེ་ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གྲུབ་ནས་བསྒྲུབ་ཆོས་དང་རྟགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་སྐབས་ནས་ཀྱང་ཚོགས་དོན་གཟུང་མི་དགོས་སོ། །དེའི་མཐའ་དཔྱོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྟགས་རིགས་དང་བློ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཟུར་དུ་བཤད་པར་བྱས་ན་བདེ་བས་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་ལ། གཞུང་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་གཞུང་གི་གོ་བ་རྣལ་མ་ཉིད་བཤད་པས་བློ་སྐྱེད་ཐོན་སླ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཆད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ཆས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་ན་དགག་པའམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆ་ཤས་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་སྐབས་སུ་གང་བབ་པའི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དང་། རྟགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡི་ཆོས་རྟགས་ཡོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་པའི་རྗེས་འགྲོ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ལོག་ན་རྟགས་ལྡོག་པར་ཚད་མས་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་ལ་གོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །
广说三正表相
གཉིས་པ་མཚན་གཞི་རྟགས་ཡང་དག་གསུམ་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གོ་བར་བྱེད་པ་རྟགས་གསུམ་ངོ་བོ་བསྟན། །དེར་མ་འདུས་པའི་མཐའ་གཞན་དགག་པའོ། །
说能证之三因自性
དང་པོ། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ལ༷་དངོས་པོའི་རང༷་བཞིན༷་ཇི༷་སྙེད་ཅི༷ག་ཚོགས་དགོས་པ་
20-5a
དེ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེ༷ད་ན༷་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་མི༷་འབྱུང༷་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། འབྲ༷ས་བུ༷་དེ་ནི༷་རྒྱུ་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པ་སོགས་ལྔར་ཡོད་དོ། །ཆོས་གང་གི་རང༷་བཞི༷ན་ཡོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ད༷ང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་ངོ༷་བོ༷་ཡ༷ང་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་གྲུབ་ཙམ་ནས་གཤེར་བར་གྲུབ་པ་ལྟར། སྒྲ་གྲུབ་ཙམ་ནས་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པར་གྲུབ་པས་དེ་གསུམ་དོན་ལ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ན། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་མི་རྟག་པར་ངེས་མ་ནུས་པའི་ངོར། བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །འབྲས་རང་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲུབ་རྟགས་ཡིན་ལ། དགག་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་དང་། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་གཉིས་གསུངས་པའི་དང་པོ། ཤ་ཟ་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ། མདུན་གྱི་ག༷ཞི་འདིར་ཤ་ཟ་ཡོད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚ༷ད་མ༷་རྣམས་ནི་མི༷་འཇུག༷་པ༷་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མ་རྙེད་པའི་གང་ཟག་དེའི་ངོར་ཡུལ་དེ་མེ༷ད་པའམ་མི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེས་ན་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་དེ་འདྲ་ནི་ཡུལ་དེ་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་མི༷་འ༷ཇུག་པའི་འབྲ༷ས་བུ༷་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པ་ཅ༷ན་ཡིན་གྱི། དེས་ཡུལ་མེད་ངེས་སུ་འགྲུབ་མི་ནུས་སོ། །འདི་བཤད་པའི་དགོས་པ་ནི་གཞི་གང་དུ་ཆོས་གང་ཞིག་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་སྣང་རུང་རྣམས་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པར་སྟོན་ལ། སྣང་དུ་མི་
20-5b
རུང་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཁེགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ཀྱང་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། ཡོད་དེ་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་གསུམ་ནི་སྣང་དུ་མི་རུང་བའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་པ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་པ་རྣམས་ལ་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
广说三正表相
在这里"方面"应理解为蕴涵的整体意思，而不是仅指单一的有法，虽然有人持有"如果理解为单一有法则不合理"的观点。一般地说，将具体论式的有法作为所取，即是：因为所成法以特殊方式标记而引入所求知，因此不异于蕴涵整体，但在三相（三种正确推理条件）的语境中的"方面法"是指考察该因是否成立于仅有法上。在确立此点后，再考察所成法与因之间的随行、返背的遍摄关系。因此，在讨论"方面法"时也不必执取蕴涵整体。对此的详细探讨，以及其他关于因类和心识类的建立，若单独解释会更清晰，故应如是解说。但在解释论典的当前语境中，我希望直接解释论典的正确意义，以便于引发理解。
"彼法"一词是指在有法之上，有许多需要否定或证成的部分中，当前所讨论的所成法，如"无常"等，以及因，如"所作"等的法与因，通过度量确定因存在则所立存在的随行，以及所立不存在则因不存在的返背，必须理解为具有遍摄关系。
说能证之三因自性
首先，任何结果都需要集齐多种能产生它的原因和诸多实体本性，若其中任何一种不存在，则该结果必定不会产生。因此，该结果是证成该因存在的正确理由。这方面有五种情况，即直接证成因等。
任何法的本性仅仅存在，以及与自性相关联的本体也是正确理由。就像水一旦成立就确立了湿性一样，声音一旦成立就确立了无常性和所作性，这三者在实际上有自性一致的关联。因此，当由于产生相似性的错误因素影响而不能确定无常性时，以所作性的因来证成声音无常，这样的例子就是自性因的正确理由。
果因和自性因这两种是证成的理由，而在否定理由的情况下，有不可见的不被认知和应可见而不被认知两种。第一种：对于幽灵成为不可知对象的人来说，在眼前的这个地方确定有幽灵的现量和比量等量度不能成立，因此对于未找到能确定存在的量度的人来说，该对象仅是不存在或不显现。因此，这种不可见的不被认知的理由只能表明该对象确定存在的符合事实的名言不能成立的结果，而不能证成该对象确定不存在。
解释这一点的必要性在于：当要证成某基上确定没有某法时，需区分可显现与不可显现的差别，表明可显现者通过不被认知而被排除，而不可显现者仅仅未被看见并不能排除。若疑问"有些存在但不可显现的东西是否存在"，答案是肯定的，有三种因地域、时间和自性而不可知的事物是不可显现的。其中，因地域而不可知是指，对于南赡部洲的人来说，北俱卢洲的如意树等。


 །དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་ནི་སྔོན་བསྐལ་པ་ཆགས་པའི་ཚེ་སྤྲིན་གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་བྱུང་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་བྱམས་པ་འབྱོན་པའི་ཞིང་དང་འཁོར་ལྟ་བུ་ད་ལྟའི་གང་ཟག་མངོན་ཤེས་མེད་པ་རྣམས་ལ་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོའམ་རྣམ་པས་བསྐལ་པ་ནི་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ཤ་ཟ་དང་བར་སྲིད་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་ཚོད་བཟུང་བ་དང་། ཟབ་མོའི་ཆོས་རང་གི་བློར་མ་ཚུད་པ་ལའང་སྐུར་པ་གདབ་ཏུ་མི་རུང་བའང་རིགས་པ་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མ་དམིགས་པའམ་དགག་རྟགས་ཀྱི་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཀྱི་བྱེ༷་བྲག༷་གམ་ཁྱད་པར་ལ༷་ལྟོས༷་ནས༷། ཆོས་འག༷འ་ཞིག༷་གཞི་གང་དུ་མེ༷ད་ངེས་སུ་ཤེས༷་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་འཇུག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྲས༷་བུ༷འམ་བྱེད་ལས་ཅ༷ན་ཡོད་དེ། གང་ཞེ་ན་གྲང་རེག་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དང་འག༷ལ་བ་མེ་ལྟ་བུ་དམིགས་པ་དང༷་། གྲང་རེག་དང་འགལ་བ་མེའི་འ༷བྲས༷་བུ༷་དུ་བ་ལྟ་བུ་དག༷་གྲུབ་པར་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་གྲང་རེག་འགོག་པ་དང༷་། དགག་ཆོས་དེའི་རྒྱུ༷་བལྟར་རུང་བ་མ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་དགག་པ་ཕྱོགས་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་མེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་དང༷་། དགག་བྱ་དེ་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་བལྟར༷་རུང༷་བའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཡིན་པ་ལ། དེ་དག་ནི༷་མ༷་གྲུབ༷་བའམ་མ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པ༷། ཕྱོགས་འདི་ན་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་མེད་དེ། མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་དགག་བྱ་མེ༷ད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཅ༷ན་མི༷་དམི༷གས་པའི་
20-6a
གཏན་ཚིགས་རྣམ༷་པ་བཞི༷་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཡུལ་དུས་ངོ་བོས་མ་བསྐལ་བ་རྣམས་ནི་སྣང་རུང་ཡིན་ལ། སྣང་རུང་ཡིན་ཀྱང་མ་དམིགས་ན་དེས་དེ་དག་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་། གང་མེད་པ་དེའི་འབྲས་བུའང་མེད་པར་ངེས་ནུས་སོ། །འགལ་ཟླ་དམིགས་པས་ཀྱང་དགག་བྱ་མེད་པར་ངེས་ནུས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་བ་ནི། འོ་ན་འགལ་བའི་རྒྱུ་དམིགས་པས་ཀྱང་ཁེགས་སམ་ཞེ་ན། དགག་བྱ་དེ༷་དང༷་འག༷ལ་བ༷་ཡི༷་ནི༷་རྒྱུ༷་དམི༷གས་པའི༷་སྦྱོར༷་བ་འགོད་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ་འགལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཁེགས་ཏེ། འགལ་རྒྱུ་དེ་ཡོད་ན་དགག་བྱ་དེ་ཡོད་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་དག༷་ནི༷་འག༷ལ་བ༷་ཉི༷ད་དམ། འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དག་ནི་མེ༷ད་ན༷་རྟགས་དེ་དེ་སྒྲུབ་ལ་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ་བུད་ཤིང་དམིགས་པས་གྲང་རེག་འགོག་པ་བཞིན་ནོ༷། །རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་ཁེགས་ནུས་ཏེ། གྲང་འབྲས་སྤུ་ལོང་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་དེ། མེའི་བྱེ་བྲག་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགལ༷་འབྲས༷་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་དགག་བྱ་འགོག་པ་ལ༷་ཡ༷ང་། ཡུལ༷་དང༷་ནི༷་དུས༷་དང་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཞེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་སྤུ་རིས་ཟིན་ནས་སྒྲུབ་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷ར་འདོ༷ད་ཀྱི། གཞ༷ན་དུ༷་དགག་བྱ་དེ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དགག་བྱ་དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་འཁྲུལ༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། དཔེར་ན་མི༷་གྲང༷་བ༷འམ་གྲང་རེག་མེད་པར་སྒྲུབ༷་པ༷་ལ༷་ནི༷་མེའི་འབྲས་བུ་ཐལ༷་བ༷་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེས་ན་འགལ་འབྲས་དུ་བ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་གྲང་རེག་འགོག་པ་ལའང་། དུ་བས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། འཕྱུར་བཞིན་པ་ཡིན་པས་མེ་ད་ལྟ་བ་མཚོན་པར་ནུས་པ་དང་། གྲང་
20-6b
རེག་འགོག་ནུས་ཀྱི་མེ་ཡོད་པར་མཚོན་པ་དྲག་ཏུ་ཕྱུར་བའི་རང་བཞིན་གསུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་གཞི་དེར་གྲང་རེག་འགོག་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
破三因之外因
གཉིས་པ་རྟགས་གསུམ་པོ་དེར་མ་འདུས་པའི་རྟགས་གཞན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་གཞན་ནི་དེར་འདུ་ཚུལ། །གཞན་འདོད་འགའ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་མིན་ཚུལ་ལོ།

简体中文翻译
因时间而不可知的是指：在过去劫初成时出现的具有金色精华的云，以及未来弥勒佛将要降临的国土和眷属等，对于现在没有神通的众生来说，这些都是超越感知范围的对象。因自性或形态而不可知的是对于普通人来说的幽灵和中阴身等。因此，这一推理也教导我们不应对个人能力作过度判断，也不应诽谤自己智力无法理解的深奥法义。
此外，基于不被认知或否定因的理由的特殊性或差别，可以确定认知、表达和运用某些法在某一基础上确定不存在的名言结果或功能。哪些呢？通过观察到寒触性质的对立面如火，以及观察到寒触的对立面火的结果如烟，从而否定寒触；通过未观察到应该看到的所否定法的因而否定结果，如"此处没有烟，因为未见到火"；以及通过未确认或未观察到所破除的本身应当可见的自性而证成其确定不存在，如"此处有法，无瓶，因为未被认知"。如此，通过四种形式的不被认知的理由来证成所破对象不存在。
对于不被地域、时间、自性所障蔽的对象，它们是可显现的，若可显现但未被认知，那么由此可知它们不存在，并且能确定不存在者的结果也必定不存在。通过观察到对立面也能确定所破对象不存在，因为根据不可能同时存在的道理。
关于这点的疑问解除：那么，通过观察到对立的因也能否定吗？当立出与所破对象相对立的因被观察到的论式时，仅仅因为是对立因并不能否定，因为对立因存在时不知道所破对象存在的理由正是对立关系本身。若对立本身或对立的理由不存在，那么该标志对于该证成就是有错误的，就像通过观察到柴薪而否定寒触一样。若有理由则能否定，如"无寒触果如起鸡皮疙瘩等特征，因为火的特征临近"。
同样，当使用对立结果作为标志来否定所破对象时，也需要考虑地域、时间等以及自性的特殊性，依赖于特殊的证成方式。否则，仅通过观察到与所破对象相对立的法的结果来证成所破对象不存在，将会导致错误，比如为了证成不寒冷或无寒触而立出火的结果灰烬作为标志一样。因此，即使用对立结果烟作为标志来否定寒触，也需要烟遍布的地方、正在冒出的状态表明火的存在、以及强烈冒出能表明存在能够否定寒触的火这三种特性结合，才能在该处否定寒触。
破三因之外因
第二，否定认为存在未包含在这三种因中的其他因的主张，分为：符合因的其他[论点]如何归入[这三种因]，以及解释某些他人主张的[推理]不是因的方式。


 །
摄其余因
དང་པོ་ལ། ཚོགས་པས་སྐྱེ་རུང་དཔོག་པ་རང་བཞིན་རྟགས། །རོ་ལས་གཟུགས་སོགས་དཔོག་པ་འབྲས་རྟགས་བསྟན། །
说和合所生之自性因
དང་པོ། རྒྱུ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་རུང་དུ་དཔོག་པ་འདི་རང་བཞིན་དང་འབྲས་རྟགས་ནི་མ་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་རྟགས་ཡིན་པས་མ་དམིགས་པའང་མིན་པས་རྟགས་གསུམ་དུ་མ་འདུས་སོ་ཞེ་ན། རྒྱུ༷་ཚོ༷གས་པ༷་ལ༷ས་འབྲ༷ས་བུ་སྐྱེ༷་བར༷་རྗེས༷་སུ༷་དཔོག༷་པ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་འདི་ནི་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་རྒྱུའི་ནུས་པ་དེ་དོ༷ན་གྱི་དངོས་པོ་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་མི༷་ལྟོས༷་པར། རྒྱུའི་ཚོགས་པ་རང་ཉིད་གྲུབ་ཙམ་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་རུང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷། དཔེར་ན་མར་མེ་སྐྱེས་ཙམ་ནས་འོད་རང་ཆས་སུ་གྲུབ་པ་ལྟར་རྒྱུ་ཚོགས་པ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ན། དེ༷་ནི༷་རང༷་བཞི༷ན་གྱི་རྟགས་ཡི༷ན་པ༷ར་བརྗོད་དེ་དེའི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ངེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ན་ནི། ཚོག༷ས་པ༷འི༷་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲ༷ས་བུ༷་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་རྣམ༷ས་ནི་གནས་སྐབས་སོ་སོར་ཡོངས་སུ་འགྱུར༷་བ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བའམ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་མ་འགྱུར་བར་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་པས། དཔེར་ན་ས་བོན་དང་ས་ཆུ་སོགས་འཛོམ་པ་ལས་ས་བོན་སྦང་རོ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་ནས་རིམ་བཞིན་སྡོང་བུ་དང་སྦུབས་འཆའ་བ་སོགས་
20-7a
འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཞིག་མ་འོངས་པའི་འབྲས༷་བུ༷་འབྱིན་པ་ལ༷་རྟགས་སུ་འགོད་ན་ནི་མ༷་ངེ༷ས་པ༷་ནི༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ༷། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དངོས་མ་མཐོང་བའི་བར་དེར་རྒྱུ་ལ་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པ༷་དག་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རང་འབྲས་སྐྱེད་པར་ངེས་ཀྱང་། དེ་དེའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མ་བཟུང་ན་དེ་འདིའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་དཔོག་པའི་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བར་སོང་བ་མིན་ཏེ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཕྱོགས་ཁྱབ་ངེས་པ་སོགས་མི་ནུས་པས་གཏན་ཚིགས་སྦྱར་བ་དོན་མེད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་དཔོག་པ་ལས་སྔ་བར་འབྲས་བུ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་སོ། །བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་འཚང་རྒྱ་ངེས་པ་ལྟ་བུའང་དོན་དུ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །
说味证色之果因
གཉིས་པ་ནི། ཡང་ཁ་ནང་གི་བུ་རམ་གྱི་རོ་མྱང་བ་ལས་བུ་རམ་གྱི་གཟུགས་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་སོགས་རྟགས་གསུམ་གང་དུའང་མ་འདུས་སོ་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཚོ༷གས་པ༷་གཅི༷ག་ལ༷་འདུས་ཤིང་མདུང་ཁྱིམ་བཞིན་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་རག༷་ལུས༷་པ༷འི་བུ་རམ་ལྟ་བུའི་གཟུག༷ས་དང་རེག་བྱ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་དེ་ལས་གཞན་པའི་རོ༷ས་དེ་དག་ཡོད་པར་རྟོག༷ས་པ༷་ནི། རང་གི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་རྗེས༷་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཡི་རྟགས་སུ་སོང་བ་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟགས་དྲག་ཏུ་ཕྱུར་བའི་དུ༷་བས༷་བུ༷ད་ཤི༷ང་གི་མདོག་འགྱུར༷་བ༷་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་བཞིན༷་ཏེ། བུད་ཤིང་མ་ཚིག་པར་དུ་བ་མཐོང་བ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཟུགས་སོགས་དང་བྲལ་བའི་རོ་མི་སྲིད་པས་སོ། །བུད་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་ཐལ་བ་ལ་བཞེད་པའང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཨུད་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་དྲི་ཚོར་བས་དེའི་
20-7b
གཟུགས་སོགས་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དང་། བུ་རམ་སྨུག་པོའི་གཟུགས་སོགས་ལས་རོ་མངར་བར་རྟོགས་པ་སོགས་སྦྱར་རོ།

简体中文翻译
摄其余因
第一，以和合[因]推测可生为自性因；以味推测色等为果因。
说和合所生之自性因
首先，有人认为由因和合推测结果可生不是自性因也不是果因，而是能立因，又非不被认知因，因此未包含在三因中。对此回答：通过分析由因和合推测结果生起的这一推理，[我们发现]因的能力不依赖于其他实体，因为因和合本身一旦成立，就已经成立为能生结果的本性。例如，灯一旦生起，光明就自然成立，因和合的自身法性或本性被了知为具有产生结果的能力，因此，这是自性因，包含在自性因中。
如果不是这样，而是推测因之外有别的确定产生的结果，那么和合因的产生结果的能力与各种情况的变化相关联或依赖，因为如果因本身不变，结果存在就不合理。例如，种子与土壤、水等聚合时，种子像发酵一样变化，逐渐变成茎干、茎孔等，一直到最终结果，然后产出结果本身。
因此，如果仅仅将因和合作为标志来推测未来结果的产生，则是不确定的，因为在从因到实际看到结果的这段时间内，可能有阻碍因的情况存在，所以不能成为确定产生结果的理由。因此，虽然直接因无碍能力确定产生自己的结果，但如果不视为推测其自性，而成为从这因推测其他结果的理由的应用，那就不对了。因为在最后刹那，无法确定方面和周遍等，所以应用理由没有意义，因为通过理由推测结果存在之前，结果本身就会变成现量了。如八地菩萨必定成佛等例子，实际上是推测因的特殊能力。
说味证色之果因
第二，有人说：从口中品尝甘蔗味而了知甘蔗的色等，这一推理没有包含在三种因中。对此回答：在相互和合于一处并像矛盾一样互相依存的甘蔗等的色和触等，从与它们不同的味了知它们存在的推理，是成为推测自因性质的标志。例如，通过强烈冒出的烟来推测柴薪的颜色变化，就像未燃烧的柴薪不会看到烟一样，没有色等的味也是不可能的。有人认为柴薪的变化是指灰烬。同样，通过感知莲花等的香味而了知其色等存在，以及从褐色甘蔗的色等了知其味甜等情况也可类推。


 །དེ་ཡང་རོ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མའི་ནུས༷་པ༷་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པར༷་ནི༷་རོ་ད་ལྟ་བ་མེ༷ད་ལ། རོ་དེ༷་ཉི༷ད་རང་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན༷་གྱི༷་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ༷་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་རོ་སྔ་མ་རོ་ཕྱི་མའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དང་། གཟུགས་སོགས་ཕྱི་མའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་ལ། གཟུགས་སོགས་རང་རང་གི་ཕྱི་མའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དང་། རོ་སོགས་གཞན་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་པས་དེ༷་ལྟ༷ར་རོ་ད་ལྟ་བ་དེས་འད༷ས་པ་སྔ་མའི་དུས་ཀྱི་རོ་དང་དེ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་གཟུགས་སོགས་ཡོད་པར་ཡང་རྟོགས་ལ། རང་དང་དུས༷་གཅི༷ག་པའི་གཟུགས་སོགས་རྡུལ་རྫས་གཞན་རྣམ༷ས་ཀྱང་དུས་དེར་ཡོད་ངེས་སུ་རྟོག༷ས་པ་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པ་མིན་ཏེ་རོ་རྒྱུན་ཆད་པ་སྲིད་པས་འཁྲུལ་སྲིད་དོ། །ཚུལ་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི༷་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ངེས་པའི་འབྲ༷ས་བུ༷འི་རྟག༷ས་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ཆོས་ཐ་དད་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པའི་འབྲེལ་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་དགོས་པས་རང་དང་དུས་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་གཞན་རྟོགས་པ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བར་མི་འཐད་སྙམ་ན། དེ་དངོས་སུ་དེ་བྱུང་མིན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ན་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལས་འདི་ངེས་པ་ཡིན་པས་སོ། །འོ་ན་འབྲས་རྟགས་མཚན་ཉིད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། ལེགས་པར་དཔྱད་ན་ད་ལྟའི་སྐབས་ཀྱི་འབྲལ་མི་རུང་བའི་ཚོགས་པ་དེ་དག་རྒྱུ་སྔ་མའི་ཚོགས་པ་འབྲལ་མི་རུང་བ་དེས་འཕངས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན། དོན་ལ་
20-8a
རྒྱུའི་ནུས་པས་འབྲས་བུའི་ཚོགས་པ་འབྲལ་མི་རུང་བར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་གོ་བྱེད་དུ་སོང་བས་ན། རྟགས་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱུ་སྔ་མའི་ནུས་པས་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་འཕངས་པ་དེ་ལ་མཐའ་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །
诸他许因非理
གཉིས་པ་གཞན་ཕྱི་རོལ་པས་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཞིག་ཡང་དག་མིན་པར་བསྟན་པ་ལ། མ་ཚང་རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་བུ་དཔོག་པ་མིན། །མ་མཐོང་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་མི་འགྲུབ་པའོ། །དང་པོ། །རིགས་པ་ཅན་པས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དཔོག་པ་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྟགས་དེ་ལྟ་བུ་འདིར་མ་འདུས་སོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་རུང་དཔོག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་བཤད་ཟིན་ལ། རྒྱུ༷་མ༷་ཚོ༷གས་པས༷་འབྲས༷་བུ༷་གང་ཞིག་ནི༷། ཡོད་ངེས་སུ་རྗེས༷་སུ༷་དཔོ༷གས་པ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལྷག༷་མ༷་དང༷་ལྡན༷་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི༷་ནུ༷ས༷་པ་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷། དཔེར་ན་ལུས༷་ཡོད་པ་ལ༷ས་འདོ༷ད་ཆ༷གས་ཡོད་པར་རྗེས༷་སུ་དཔོག༷་པ་བཞི༷ན་ཏེ། དེ་བཞིན་དབང་པོ་ཡོད་པ་དང་བློ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱང་མཚོན་ནོ། །རྟགས་དེ་ཆགས་བྲལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ས་རྡོ་སོགས་ལ་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་ལ། ཆགས་བཅས་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང་། བདག་འཛིན་སྤངས་པའམ་ཆགས་བྲལ་དག་ལ་ལུས་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་ངེས་ཏེ། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་སོགས་དང་མ་ཚོགས་པའི་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རླན་དང་བྲལ་བའི་ས་བོན་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དབ༷ང་པོ་སོགས་ལའང་སྦྱར་རོ།

简体中文翻译
同样，如果没有前者味等的能力的运作，当前的味就不存在，而且这个味本身如果没有与之同一和合的色等其他共作因也不会生起。前味是后味的亲因，也是后面色等的共作缘，而色等各自是它们后者的亲因，也是味等其他法的共作缘。因此，现在的味能了知过去前一时刻的味和与之同一和合的色等的存在，也确定了与自己同时的色等其他微尘物质在那时必定存在，但不是未来[的色等]，因为味的相续有可能断绝，所以可能有错误。
这种方式称为"从确定因果关系的果标志而生"，因为是基于不同法之间相互有益的关联作为理由而了知所证。若有疑问：因果关系需要前后次序，那么了知与自己同时的其他实体就不合适称为因果关系。虽然这不是直接的因果关系，但是通过相互若无则不生的关联而了知，所以说是从果标志而生，因为这是基于因果关系而确定的。
有人问：那么这不是典型的果标志吗？这没有问题，因为经过细致分析，当前不可分离的和合正是由前因不可分离的和合所引生的单一结果本性，所以实际上是由因的能力产生的不可分离的果和合，这成为了能够使人了解的[标志]。因此，这一标志成为正确理由的原因，最终依赖于前因的能力引生为一个和合，这是关键所在。
诸他许因非理
第二，证明外道所主张的某些理由不是正确的理由，分为：不完全因不能推测结果；仅未见不能成立返遍。
首先，如果有人说，正理派称为"具前"的从因推测果的标志没有包含在这里。[对此回答：]已经解释了通过因和合推测结果可生为自性标志，而由不完全因来确定推测某一结果存在，称为"具余"，仅凭这点没有能力成立该所证，例如从有身体推测有贪欲，同样也可以用有感官、有心识等来说明。虽然在无贪的特殊情况如土石等上没有见到该标志，但仅靠这点也不能成立。虽然有贪者的身体能作为贪欲的因，但对于断除我执或离贪者来说，仅有身体不一定会生起贪欲，因为是没有与非理作意等和合的身体，就像没有湿润的种子一样。同样也适用于感官等。
;


 །གཉིས་པ། འབྲས་བུའི་སྤྱིས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དཔོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མེད་དམ་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟགས་དེ་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོག༷ས་ལ༷་ལྡོག་པའི་
20-8b
ངེས་བྱེད་མེད་ཀྱང་། རང་གིས་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཙ༷མ་གྱིས༷་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ལ༷། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས༷་བུའི་སྤྱི༷་དུ་བ་ལྟ་བུ་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷ས། རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ཙནྡན་གྱི་མེ་དཔོག་པ་གཏན༷་ཚི༷གས་སུ་ཤེས༷་པ༷་ཡང་ཚ༷ད་མ་ལྟར༷་སྣང༷་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དཔེར་ན་སྤྱོད་པ་བ་གང་དག་གིས་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་ལ༷ས་སྨྲ་བ་པོ་ཆ༷གས་ཅ༷ན་དང་སྡང་ཅན་ལ༷་སོ༷གས་པར་དཔོག་པ་བཞི༷ན་དུ་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཚིག་ཙམ་ནི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཆགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་ཡང་སྲིད། ཆགས་པ་མེད་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་སོགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་ཡང་སྲིད་པས་ན། བརྗོད་འདོད་སྤྱིའི་འབྲས་བུ་ཚིག་ཙམ་ལས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཆགས་ཅན་ཡིན་པར་མི་དཔོག་གོ། །གལ་ཏེ་ཆགས་བྲལ་ཡིན་ན་ཞེ་འདོད་གང་ཡང་མེད་པས་ཚིག་སྨྲ་བ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཆགས་པའི་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་མི་ཁེགས་ལ། དེ་འདྲའི་ཆགས་བྲལ་གྱིས་ཚིག་སྨྲ་བ་མ་མཐོང་ངོ་ཟེར་ན། ཆགས་བྲལ་གྱིས་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་རང་ལ་མངོན་སུམ་མ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཆགས་བྲལ་གྱིས་ཚིག་མི་སྨྲ་བར་ཁེགས་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྟགས་དེ་ཡོད་ཀྱང་རང་གིས་མ་མཐོང་བ་སྲིད་པས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྲོ་ལ། འབྲས་བུའི་སྤྱིས་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ངེས་མི་ནུས་ཤིང་། གལ་ཏེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ཚད་མས་ངེས་ན་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཙནྡན་གྱི་དུ་བར་ངེས་ན་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྤུ་རིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཙནྡན་གྱི་མེ་ཡང་ངེས་ནུས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྔར་བཤད་པར་འདུས་སོ། །དེས་ན་རྟགས་དེ་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོག༷ས་ལ༷་ཡོད་པར་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཙ༷མ་གྱིས༷་ལྡོག་ཁྱབ་འཁྲུལ༷་བ༷་མེད་པ་མིན་ཏེ། རང་གིས་མ་མཐོང་
20-9a
ཡང་རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་སྲིད་པས་ན། རྟགས་དེ་འདྲ་འཁྲུལ༷་པ༷ར་སྲི༷ད་པ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་རོ། །དཔེར་ན་འབྲས་གཅིག་ཚོས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་ནས། ཕྲུ༷་བ༷འི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་འབྲས༷་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ནི༷་ཚོ༷ས་པ༷་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བཞིན༷་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲས་ལྷག་མ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཚོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྲུ་བ་གཅིག་གི་ནང་དུ་བཙོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཚོས་པའི་འབྲས་འདི་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ན། ཕྲུ་བ་གཅིག་གི་ནང་དུ་བཙོས་པའི་རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འབྲས་མ་ཚོས་པ་གཞན་ལ་མཐོང་མི་ཤེས་ཀྱང་། དེ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་མཐའ་དག་ཚོས་པར་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གང༷་ཞིག༷་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ༷་མཐོང༷་བ་ཙ༷མ་གྱིས༷། ལྡོག༷་པའི་ཁྱབ་པ༷་རབ༷་ཏུ༷་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྟོན༷་པར་བྱེ༷ད་པ༷་དེ༷་ནི༷་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་ལ་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷། དེ་འདྲའི་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ལ༷་ལྷག༷་མ༷་དང་ལྡན༷་པ་ཞེས༷་སྐབས་འདིར་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་ངེས་པ་མེད་པས་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ལྷག་མ་ལུས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། རིགས་པ་ཅན་པས་འབྲས་བུས་རྒྱུ་སྒྲུབ་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་དོན་མིན་ནོ་ཞེས་སོ།

简体中文翻译
第二，有人问：是否也没有从果的共相推测因的特殊性的理由？这样的理由不是正确的理由，因为虽然没有确定该标志在相异品上返背的依据，但仅凭自己未见到就确认为理由，这只是似有效量；同样，从看到烟等果的共相，推测栴檀木火等因的特殊性并确认为理由，也只是似有效量。例如，这就像行为派的某些人从说话推测说话者有贪或有嗔等一样，是错误的。而且，仅仅言语是表达意愿的结果，它可能来源于贪等因，也可能在没有贪的情况下来源于悲心等动机的因，因此从表达意愿的共相结果——仅仅言语，不能绝对推测是有贪者。
如果认为若是离贪者，则没有任何欲望，因此不可能说话，[答：]虽然没有贪欲的欲望，但不妨碍向他人说法等。若说未见到这种离贪者说话，[答：]仅仅因为自己没有亲眼看见离贪者说话，不能否定离贪者说话的可能性。因此，标志在相异品上可能存在但自己未见到，所以仅凭未见到不能成为理由，而且果的共相不能确定因的特殊性。若能通过有效量确定[标志]在相异品上不存在，则成立返遍；若能确定为栴檀木的烟，由于把握了果的特殊性的特征，也能确定因的特殊性栴檀木火，这些都包含在前面所说的内容中。
因此，仅凭未见到标志在相异品上存在，不能[确保]返遍没有错误，因为虽然自己未见到，但该标志可能在相异品上出现，所以这种标志可能有错误。例如，从看到一粒米煮熟后推测，锅中其余的米也都熟了这样的例子。如推理：其余的米，有法，是熟的，因为是在一个锅中煮的，如同这些已熟的米。虽然"在一个锅中煮"的标志不知道在相异品其他未熟的米上是否存在，但仅凭这点不能推测所有的米都熟了。
任何仅凭未见到标志在相异品上存在，就宣称完全成立返遍的人，这只是导致对标志从相异品返背的周遍性产生疑惑的原因而已。这种理由在此处被称为"具余"，因为由于没有有效量的确定，在成立返遍方面留有疑惑的余地，所以被这样称呼，而不是像正理派所说的"果证因是具余理由"那样的含义。


 །
说所定因相属
གསུམ་པ་ངེས་བྱེད་འབྲེལ་བ་བཤད་པ་ལ། རྟགས་ཀུན་འབྲེལ་བས་ངེས་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ། །ངེས་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་གསུམ་འཁྲུལ་བ་མེད། །
立诸因定有相属
དང་པོ་ལ། འབྲེལ་བ་མི་དགོས་པ་ཡི་ལུགས་གཞན་དགག །འབྲེལ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པའི་རང་ལུགས་བཞག །
破未许相属之他宗
དང་པོ་ལ། རང་སྡེ་ལུང་དང་ཐུན་མོང་རིགས་པ་དང་། །གཞན་སྡེ་ཁས་ལེན་གྱིས་ནི་དགག་པ་གསུམ། །
20-9b
自宗以经教破
དང་པོ་ལ། གསུམ་ཀར་འབྲེལ་བ་བཞེད་པ་ཡོངས་གཅོད་གྲུབ། །འབྲེལ་མེད་འདོད་པ་རྣམ་བཅད་ལ་དགག་པའོ། །
三者皆肯定相属
དང་པོ། གཏན༷་ཚི༷གས་ཀྱི་ནི༷་ཚུལ༷་དང་པོ་གཉིས་སུ་མ་ཟ༷ད་གསུམ༷་ཆར་ལའང་། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་དེ༷་ཡི༷ས་ཀུན་བཏུས་ནས། གཉིས་ཀ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྟགས་མ༷་གྲུབ༷་པའི་གཉེན་པོར་ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་པ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དང་། རྟགས་བཟློག༷་དོན༷་ཅན་ཏེ་འགལ་བའི་གཉེན་པོར་རྗེས་འགྲོའི་ངེས་པ་དང༷་། མ་ངེས་པ་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་གཉེན༷་པོ༷ར་ནི༷་ལྡོག་ཁྱབ་ངེ༷ས་པ༷་བརྗོད་པ༷ར་མཛད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཁྱབ་པ་དེ་དག་གི་ངེས་པ་ཞེས་འབྲེལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའོ། །
破许无相属否定因
གཉིས་པ་ལ་ནང་གསེས་དྲུག་ཡོད་དེ། དང་པོ། ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ངག་སྨོས་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་ནི། མ་ངེས་པ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་གཉེན༷་པོ༷ར་ནི༷་ཆོ༷ས་མི༷་མཐུན༷་སྦྱོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་བརྗོ༷ད་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ༷། དེ་ནི་གལ༷་ཏེ༷་ངེས་པ་མེད་པར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་མ༷་མཐོ༷ང་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་སླར་ཡང་སྟོན་པའི་འབྲ༷ས་བུའམ་དགོས་པ་ཅ༷ན་དེ༷་འདྲ་ཡིན་ན་ངག་དེ༷་མ༷་སྨོས༷་ཀྱང༷་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དེ་རང་རང་གིས་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་སྔ་ནས་གྲུབ་ཟིན་པས་སོ། །ངག་དེ་དོན་མེད་པར་འདོད་ན། རིགས་སྒོ་ལས། རེ་ཞིག་འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པའི་གཉེན་པོར་གཉིས་ཀ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བྱས་པས་སྒྲུབ་པ་ན། རྗེས་འགྲོ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ངག་གང་བྱས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་སྟེ་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་པ་དང་། ལྡོག་ཁྱབ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ངག །གང་རྟག་པ་དེ་བྱས་པ་མིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །
20-10a
ཞེས་འགོད་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཞིག་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ངག་དེས་སྟོན་ན། རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་དོ་ཅེས༷་བྱ་བ༷འི༷་ཚི༷ག་གི༷ས་ཀྱང༷་། རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེ༷ད་པ་ཁོ༷་ན༷འམ་མེད་ངེས་སུ་རྟོགས་ནུས་པ་མི༷ན་ཏེ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཙམ་མིན་པར་ཇི༷་ལྟར༷་མེ༷ད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་པ་ལས་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྟགས་དེ་ཡོད་མི་ཤེས་པའི་རི༷གས་པ་དེ༷་བརྗོ༷ད་ན༷། དེ༷་ཚེ༷་ངག་དེས་རྟགས་དེ་འདྲ༷་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེ༷ད་པར་ངེས་སོ་ཅེས༷་བྱ༷་བ༷ར་རྟོགས༷་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ།

简体中文翻译
说所定因相属
第三，解释决定[因]的相属关系，分为：以相属证明所有标志都是确定的；确定的三种标志没有错误。
立诸因定有相属
首先分为：破除不需要相属关系的其他主张；建立依赖于相属关系的自宗观点。
破未许相属之他宗
首先分为：以自宗经教和共同理论；以及他宗所承认的观点来破除，共三种方法。
自宗以经教破
首先分为：肯定三者都需要相属关系；否定认为不需相属关系的主张。
三者皆肯定相属
首先，不仅是理由的前两个条件，就连全部三个条件，法称论师都在《集量论》中通过"在两者中完全成立即是能立"等表述，针对标志不成立的对治而说明了所立法确定的必要，以及针对倒义标志即相违的对治而说明了随行的确定，以及针对不定因错误的对治而说明了返遍的确定。所谓确定这些遍摄，就是依据相属关系通过量度而完全确定。
破许无相属否定因
第二部分有六个小点，第一，主张异品否定式的陈述没有意义：如果将针对不定因错误的对治所陈述的异品否定式推理只是再次表明双方辩论者都未见到[标志在相异品上存在]的结果或目的，那么即使不说这句话，也能理解相异品上没有[标志]，因为"未见到"这一点已经先前确立了。
如果承认这种陈述没有意义，则与《正理门论》所说："首先，为了对治相违和不定，陈述双遍是合理的"相矛盾。因为在证明声音无常以所作性为因时，为了证明随行而立出同品陈述："凡所作皆无常，如瓶"，以及为了证明返遍而立出异品陈述："凡常住者皆非所作，如虚空"。
因此，如果异品否定式陈述只是表明未见到，那么通过"标志在相异品上不存在"这样的言词，也不能了解该标志在相异品上绝对不存在或确定不存在，因为这仅仅是一种陈述而已。如果不仅仅是陈述不存在，而是解释如何不存在的理由——由于所立与[因]之间有无则不生的相属关系，所以在所立的相异品上标志不能存在的道理，那时通过这种陈述，就能了解到这种标志在相异品上确定不存在。
;


 །གཉིས་པ་ལྷག་ལྡན་ཀྱང་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་སློབ་དཔོན་གྱིས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པར་བཞེད་ཅིང་མ༷་མཐོ༷ང་བས་ལྡོ༷ག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུ༷ར་ན། རང་གིས་ཟོས་པའི་ཤིང་ཐོག་གཅིག་ལས་ཤིང་འབྲས་ལྷག་མའང་རོ་ནུས་སྨིན་པ་གསུམ་དེ་དང་འདྲ་བར་དཔོག་པ། ཅི༷་སྟེ༷་ལྷག༷་ལྡན༷་འདི་ཡང་འཁྲུལ༷་པ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། ཤིང་འབྲས་ལྷག་མ་རྣམས་ཆོས་ཅན། རོ་མངར་བ་ཡིན་ཏེ། མངར་བའི་འབྲས་བུ་འདི་དང་ཁ་དོག་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སམ། ཟོས་པ་འདི་དང་ཤིང་སྡོང་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་རྟགས་སུ་འགོད་པ་ན། རྟགས་དེ་ཤིང་འབྲས་མངར་བ་མིན་པ་ལ་སྐབས་དེར་དམ་བཅའ་བས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་ཀུན་བཏུས་ལས་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལྷག་ལྡན་འགོག་པའི་སྐབས་སུ། གཟུགས་མཚུངས་པས་རོ་ལ་སོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་དང་འགལ་བས་རྟགས་དེ་འདྲ་ལྷག་ལྡན་མ་ངེས་པ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་པ་སྲོག་ལྡན་གོ་བྱེད་
20-10b
ཡིན་པར་ཐལ་བ་ནི། རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་ན། རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཀྱི་ལྡོག༷་པ༷་རྐྱང་པ་ཅ༷ན་དུ་འདོད་པ་ཡང༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གསོན་ལུས་བདག་བཅས་ཡིན་ཏེ་སྲོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོད་པ་ན། རྒོལ་བ་དེའི་ངོར་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཅིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདག་མེད་ལ་སྲོག་ཡོད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཀུན་བཏུས་ལས་ཕྱོགས་ཆོས་དགུ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ལྷག་མ་ལྔ་པོ་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་སམ་འགལ་བ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་ཏེ་རེ་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། དེས་ན་རྟགས་འདི་འདྲ་བ་ཐུན་མིན་གྱི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གསོན་ལུས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱོགས་ཤེས་འདོད་དུ་གྱུར་པས་མཐུན་དཔེ་མི་སྲིད་ལ། བདག་མེད་ཀྱང་སྲོག་ཡོད་པ་ལ་འགོག་བྱེད་མེད་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་མི་རུང་བས་སོ། །བཞི་པ་ལྡོག་ཁྱབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའང་རྟགས་སུ་ཐལ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱོགས་ཆོས་མ༷་གྲུབ༷་པ་བཞི་དང་མཚུངས་པར་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་ཁྱབ་ཀྱང་དེ་ལྟར་དཔེ་དོན་སྦྱོར༷་བ༷་བརྗོ༷ད་པར་བྱ༷་བ་མི༷ན་པར་ཐལ་ཏེ། ལྡོག་ཁྱབ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནའང་མ་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་ཤེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ངེས་པར་གཟུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་ལ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀར་མ་གྲུབ་པ། གང་རུང་རེར་མ་གྲུབ་པ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་མ་གྲུབ་པ། ཆོས་ཅན་གཞི་མ་
20-11a
གྲུབ་ནས་མ་གྲུབ་པ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་རྗེས་འགྲོ་ལ་བཞི། ལྡོག་པ་ལ་དང་པོ་གསུམ་སྦྱར་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པར་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་མཉན་བྱས་ཕྱོགས་གཉིས་ཁེགས་པར་ཐལ་བ་ནི། སྒྲ་ཁོ་ནའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི་ཆོས་མཉན་བྱ་ལྟ་བུ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་རྣམ༷་པ༷ར་གཅོ༷ད་པ༷་ཡི༷། ཡང་དག་པའི་གཏན༷་ཚི༷གས་སུ༷་འགྱུར༷་རིགས་ཏེ་རྟགས་དེ་སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་ལ་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱི༷ར། དཔེར་ན་སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མི་རྟག་པའི་གློག་སོགས་ལ་དེ་མ་མཐོང་བས་སྒྲ་རྟག་པར་རྟགས་དེས་གྲུབ་པར་ཐལ་ལ། ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་སོགས་ལ་མ་མཐོང་བས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་ཡང་གྲུབ་པར་ཐལ་ལོ།

简体中文翻译
第二，含余[推理]也将无错误之过难：如果法称论师许可仅通过未见到就可以成立返背，而未见到能够成立返背，那么从自己吃过的一个水果推测其余水果的味道、功效和成熟度三者与之相同的推理，如果这样的含余[推理]也是有错误的，[这种说法如何成立]？例如，当立出："其余水果，有法，是甜味的，因为与这甜味水果的颜色相似"或"因为与所吃的这个水果是从同一棵树上生长的"作为标志时，[依你所说]这一标志在非甜水果上当时未被立论者见到，[所以应该成立，但这不合理]。不能承认[这一点]，因为这与《集量论》中驳斥正理派含余[推理]的部分所说："形状相似并不必然意味着味道等也相似"相矛盾，所以这种标志是不定因含余，无法成立所立。
第三，有命者能成为能诠之过难：如果仅因标志在相异品上未被见到就能成立返遍，那么正理派等认为仅具返背的[推理]也应成为正确的理由。例如，当立出"活体有自我，因为具有生命"时，对于该立论者来说，方面法已成立，且在相异品无我上未见到有生命，[按你的理论，这应该是有效的]。若承认[此点]，则与《集量论》解释九种方面法时所说："其余五种既不是理由也不是相违，只是疑惑的原因"相矛盾。因此，这种标志是特殊的不定因，因为所有活体都成为想知道的方面，所以不可能有同品喻例，而且没有理由排除无我也可能有生命，所以不能对从相异品返背产生确定。
第四，对返遍有疑惑的也成为标志之过难：法称论师对应于四种未成立的方面法，也应该不许诉说随行返遍的喻体与所立的结合，因为既然仅以未见返遍就足够，即使存在疑惑，也只需未见就能成立返遍。若问如何应用，[论中]说："方面法应当被辩方和对方双方确认。同样，对于同品存在和异品不存在也应适当说明。"这表明对于方面法有双方都不成立、任一方不成立、有疑惑而不成立、有法基础不成立四种[情况]，同样对随行有四种，对返背适用前三种，应当相应地指出过失。
第五，听所成性排除两方面之过难：声音特有的性质如"听所成性"应能正确排除常与无常两种情况，成为正确理由，因为这一标志在声音之外的常与无常两者上都未见到。例如，若立："声音，有法，是常的，因为是听所成性"，由于在相异品无常的闪电等上未见到它，所以该标志应能成立声音是常的。同样，若立："声音，有法，是无常的，因为是听所成性"，由于在相异品虚空等上未见到它，所以也应能成立声音是无常的。


 །དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མི་རུང་སྟེ། འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་འགལ་བས་ཅིག་ཤོས་བཅད་སྟོབས་ཀྱིས་ཅིག་ཤོས་སུ་གྲུབ་པས་ན། དངོས་འགལ་གཞི་གཅིག་ལ་འདུ་བར་ཐལ་བའི་ཚ༷ད་མ༷་གཞན༷་གྱིས༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ད༷་ནི༷་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མི༷་མཐོ༷ང་བ་ཙམ་ལ༷ས་མེ༷ད་ངེས་སུ་འགྲུབ་པ་མིན་པར་གསལ་ལོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷་ནི༷་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞ༷ན་ལ༷་ཡ༷ང་། རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ལ་ཚ༷ད་མ༷་གཞ༷ན་གྱི༷ས་ག༷ནོད་པ༷་སྲི༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ནི་ཅི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དྲུག་པ་རེག་བྱ་འགོག་པ་རིགས་པར་ཐལ་བ་ནི། བྱེ་བྲག་བས་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱིར༷་ཞེས་པའི་རྟགས་
20-11b
ཀྱིས་རེག༷་བྱ་གྲང་མིན་དྲོ་མིན་མཐོ༷ང་བ༷་ས་ཆུ་མེ་གསུམ་ལ༷་མི༷་ལྡ༷ན་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་དུ་ཐལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འགོག་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་ན་རེ། ཤིང་དང་རྩ་མེད་པའི་མྱ་ངམ་གྱི་ཕྱོགས་ན་ཆོས་ཅན། རླུང་རྫས་ཡོད་དེ། རེག་བྱ་བཏང་སྙོམས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོད་ལ། དེ་ཡི་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ས་སོགས་ལས་ཇི་ལྟར་ལྡོག་དྲིས་པ་ན། མཐོང་བའི་ས་ཆུ་མེ་གསུམ་ལ་དེ་འདྲའི་རེག་པ་མ་མཐོང་བས་འགོག་གོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་ཞེ་འདོད་རེག་བྱ་བཏང་སྙོམས་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ས་ཆུ་མེ་གསུམ་ལ་མ་དམིགས་པས་ན་རླུང་གི་ཡིན་པ་ལས་འོས་མེད་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ཡང་རེག་བྱ་སྣང་རུང་ཡིན་པས་ན་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པར་འདོད་ཟེར་ན། དགག་གཞི་སྣང་རུང་གི་ས་སོགས་འདི་ཙམ་ལ་འགོག་གམ། ས་ཆུ་མེ་གསུམ་མཐའ་དག་ལ་འགོག །དང་པོ། མཐོང་བའི་ས་སོགས་ལ་འགོག་གི་མ་མཐོང་བ་ལ་མི་འགོག་ན་དེས་རླུང་ཁོ་ནའི་ཡོན་ཏན་དུ་མི་འགྲུབ་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་མི་ཁེགས་ཏེ་ས་སོགས་ཀུན་གྱི་རེག་བྱ་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་ས་སོགས་ལ་ཁེགས་ན་དེས་མ་མཐོང་བ་ལ་ཁེགས་ཏེ། འདིར་སྔོན་པོ་ལ་སེར་པོ་ཁེགས་པའམ་མར་མེ་ལ་མུན་པ་ཁེགས་ན་གཞན་དུའང་ཁེགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ་འདིར་མཐོང་བའི་ས་སོགས་ལ་རེག་བྱ་འཇམ་རྩུབ་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་རེག་བྱ་ནི་རླུང་ལའང་བརྟག་པར་དཀའ་ན། དེ་རླུང་ཁོ་ནའི་ཡོན་ཏན་དང་། ས་སོགས་ལ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་རླུང་གི་རབ་བྱེད་ལས། གང་ཡང་གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་
20-12a
མཐོང་བ་དག་ལ་འགོག་པར་བྱེད་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཞིག་གིས་ལྡོག་ཁྱབ་ངེས་མི་ནུས་ལ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
破自宗与他宗共许,仅未见之异周遍
གཉིས་པ་རང་སྡེ་དང་གཞན་སྡེ་ཐུན་མོང་དུ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལྡོག་ཁྱབ་ཏུ་འདོད་པ་རིགས་པས་དགག་པ་ནི། ཡུལ༷་དང་དུས་དང་རྐྱེན་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ལ༷ས། སྐྱུ༷་རུ་ར་ལྟ་བུའི་རྫ༷ས་གཅིག་ལ༷་ཡང་རོ་དང་ནུས༷་པ༷་ཁ་དོག་སོགས་ཐ༷་ད༷ད་པར་སྣང༷་སྟེ༷། སྐྱེ་སའི་ཡུལ་དང་། སྔ་ཕྱིའི་དུས་དང་། རྨོས་ཐབས་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་འོ་མས་གཅུས་པ་ལས་སྐྱུ་རུ་ར་མངར་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

简体中文翻译
这样成立是不合理的，因为这两者互相排斥矛盾，通过排除一方的力量而成立另一方，将导致直接矛盾在同一基础上共存的过失，由于被其他量所违害，因此不接受这样的主张。这样一来，现在就清楚了仅从在相异品上未见到并不能确立为确定不存在。
正如刚才所解释的那样，对于其他主张仅凭未见到就能成立返遍的理由，该标志用来成立所证也可能被其他量所违害。因此，应当按照论师所说："共相和别相无论如何都不能成为排除的理由"来理解。
第六，排除触觉成为合理之过难：通过"因为未被特化派所见到"这一理由来证明无冷无热的触觉在所见的地水火三者上不存在的[主张]，也应该是没有错误的，因为仅凭未见到就能成立排除。
关于这点，外道特化派说："在没有树木和草的荒野地方，有法，有风物质，因为观察到平等触觉。"当问到该标志如何从相异品地等返背时，[他们回答]："因为在所见的地水火三者上未见到这种触觉，所以能排除。"他们认为平等触觉必须是元素的特性，而由于在地水火三者中未观察到，所以除了是风的特性别无选择。
若他们说，由于触觉是可显现的，所以通过未观察到而被排除，[我们可问]：是在可见的地等这些上排除，还是在所有地水火三者上排除？首先，如果只在所见的地等上排除，而不在未见的上排除，那么不能成立它仅是风的特性；如果按第二种方式，则不能排除，因为并非所有地等的触觉都是可显现的。
如果说在所见的地等上排除了，那么在未见的上也排除了，就像在蓝色上排除了黄色，或者在灯光上排除了黑暗，在其他处也同样排除一样。[答：]这不相同，因为在所见的地等上看到了多种柔软粗糙等触觉。因此，既然连不偏向任何一方的触觉在风上也难以考察，那么证明它仅是风的特性且在地等上不存在就没有意义了。
所以论师在《风品》中说："如果仅凭未见到就在所见之物上进行排除，这也是不合理的。"因此，仅凭未见到不能确定返遍，应当通过相属关系来确定。
破自宗与他宗共许，仅未见之异周遍
第二，以理论破除自宗和他宗共同承认仅未见到为返遍的[观点]：由于地域、时间和条件等的差异，即使在如余甘子这样的单一物质中，味道、功效、颜色等也显现为不同，由于生长地域、早晚时间、耕种方法等条件而变得不同，如用牛奶浸泡种子使余甘子变甜等。
;


 །དེས༷་ན་རྫས་དེ༷་ལ༷་རོ་ནུས་ཁ་དོག་སོགས་ཆོས་གཅི༷ག་མཐོ༷ང་བ་དེ། གཞ༷ན་དེའི་རིགས་འདྲ་ཐམས་ཅད་ལ༷་ཆོས་དེ༷་ལྟ་བུར་ཡོ༷ད་པ༷ར་ངེ༷ས་པ༷་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་རི༷གས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ཡང་རང་གི་སྐྱུ་རུ་ར༷་མངར་པོ་མྱངས་ནས་གཞན་སྐྱུ་རུ་ར་ཐམས་ཅད་མངར་པོ་ཡིན་ཏེ། སྐྱུ་རུ་ར་མངར་པོ་མིན་པ་བདག་གིས་མ་མཐོང་བས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པས་རྟགས་འཁྲུལ་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ངེས་པ་མེད་པར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །
破他宗所许矛盾
གསུམ་པ། གཞན་སྡེ་ཁས་ལེན་འགལ་བས་དགག་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པས་གསོན་ལུས་བདག༷་བཅས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང༷་། རྒྱང་འཕེན་པས་ས༷་ལ༷་ཤེས༷་པ་ཡོ༷ད་པ་དང་། སོ༷གས་ཁོངས་ནས་གྲངས་ཅན་པས་འོ་མ་ལ་ཞོ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སོགས་ནི་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི། དེ་དག་མེ༷ད་པ༷ར་ར༷བ་ཏུ་སྒྲུབ༷་བར་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷འི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ཀྱང་། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་འགྲུབ་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་མ༷་
20-12b
དམིགས་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ཙམ་ཁོ༷་ན༷། གཏན༷་ཚི༷གས་ཡང་དག་པ་བདག་སོགས་མེ༷ད་པར་སྒྲུབ་པ་ཉི༷ད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཡི༷ན་ན༷མ་ཅི༷་ཞེས་བརྒལ་བའོ། །
依观待相属立自宗
གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པའི་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ། སྒྲུབ་རྟགས་ཁྱབ་པ་གཉིས་པོ་འབྲེལ་བར་ལྟོས། །དེ་ཡི་ཤུགས་ཀྱིས་དགག་རྟགས་འབྲེལ་བ་ཤེས། །
能立因二周遍依相属
དང་པོ་ལ། སྒྲུབ་རྟགས་འབྲེལ་བས་བྱེད་པའི་འཐད་པ་དང་། །འབྲེལ་བས་ངེས་ཕྱིར་དཔེ་གཞན་མི་དགོས་ཚུལ།
能立因以相属成应理
དང་པོ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་མི་འགྲུབ་པ་དེའི༷་ཕྱིར༷་ཆོས་དེ༷་གྲུབ་པ་ཙ༷མ་དང༷་རང་ཆས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུའི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས༷། བྱས་པ་ལྟ་བུའི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལྡོག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷འ༷མ། གང་ཡོད་ན་ཅིག་ཤོས་ཡོད་པའི་རྗེས་འགྲོའང་གྲུབ་ལ། ཡང་མེ་ལྟ་བུའི༷་རྒྱུ་ལྡོག་པ་ཡིས༷་ནི༷་འབྲས༷་བུ༷་ལྡོག་པ་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་མེ༷ད་ཅིང་། དེའི་དབང་གིས་དུ་བ་མེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པའི༷་ཕྱིར༷། འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་པ་གཉིས་པོ་འཁྲུལ་མེད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེ༷་ལྟ་མི༷ན་ན༷་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཆོས་གཅི༷ག་ལོ༷ག་པ༷ས་ཇི་ལྟར༷་གཞ༷ན་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་མི༷་ལ༷་རྟ༷་མི༷་བདོག༷་ཅེ༷ས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ༷། རྟ་མི་བདོག་ན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཕྱུག༷ས་ཀྱང་བདོ༷ག་པ༷་མི༷ན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནམ༷་ཅི༷་སྟེ། འབྲེལ་མེད་གཞན་ལོག་པས་གཞན་ལྡོག་པ་ནི་དེ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་སོ། །དེ༷་བཞི༷ན་དུ་རྗེས་འགྲོ་ཡང་འབྲེལ་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཅི༷ག་ཅི༷ག་ཆོས་ཅན་གང་ལ་ཡོད་པའམ་ཉེ༷་བ༷འི་ཕྱིར༷། མི་རྟག་དང་མེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཞན༷་ནི༷་ཇི་ལྟར༷་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་ཉེ༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་མི༷་ལ༷་ཕྱུག༷ས་ནི༷་བདོ༷ག་ཅེས༷་ཏེ༷། དེ༷་བཞི༷ན་རྟ༷་ཡ༷ང་བདོག༷་གམ༷་ཅི༷།
相属决定故,无须他喻
གཉིས་པ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ལྡོག་ཁྱབ་ངེས་པའི་
20-13a
ཕྱིར་ན་དཔེ་གཞན་དོན་ལ་གྲུབ་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ལྡོག་ཁྱབ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་ནུས་པ་དེ༷་ཕྱིར་ཆོ༷ས་མི༷་མཐུ༷ན་པའི་དཔེ༷་ལ༷། ངེ༷ས་པ༷ར་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་ཁྱབ་འདི༷་ལ༷་གང་ལས་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་གཞི༷་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་པར་མི༷་འདོ༷ད་དེ། མེ་དང་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དེ༷་དག༷་མེ༷ད་པ་ཙམ་ན༷འ༷ང་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེ༷་དག༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར་ཅེས༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་ལྡོག་ཁྱབ་དེ༷་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར་རིགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ།

简体中文翻译
因此，在某一物质上看到一种味道、功效、颜色等属性，不能合理地确定所有同类物质都有相同的属性。例如，自己尝过甜的余甘子后，说"所有其他余甘子都是甜的，因为我未见到不甜的余甘子"，这一理由不能成为无错误的标志。同样，没有确定性的情况下，仅凭未见到不能成立返遍。
破他宗所许矛盾
第三，通过他宗承认的矛盾进行破斥：特化派证明活体有自我，顺世派证明地有意识，以及其中的数论派主张牛奶中有酪等，他们都是在证明这些东西存在，而不是证明它们不存在，但如果仅凭未见到就能证明不存在，那么自我等由于未被观察到，仅凭这未被观察到，是否就成为自我等不存在的正确理由？这是对他们的质问。
依观待相属立自宗
第二，建立依赖于相属关系的自宗观点，分为：能立因两周遍依赖相属；由此推知遮诠因相属。
能立因二周遍依相属
首先分为：能立因以相属成立的合理性；因相属确定故不需要其他喻例。
能立因以相属成应理
首先，由于仅凭未见到不能成立返遍，因此只要法一旦成立并自然与无常等性质相属，无常的自性退却就会导致所作性等自性的退却；或者当一方存在时另一方也存在，随行也成立。同样，由于火等因的退却对于果的退却没有错误，且基于此，烟对于火不会有错误，所以通过相属关系确定两种周遍没有错误。如果不是这样，一个无关属性的退却怎么会导致另一个的退却呢？例如，了知"此人没有马"，难道就应该认为因此他也没有牛吗？无关属性之间的相互退却就是这样的关系。
同样，随行也是通过相属关系成立的，否则，仅仅因为所作性和烟等某一属性在某一有法上存在或接近，无常和火等其他属性怎么会随之而行或接近呢？例如，"此人有牛"，那么他是否也有马呢？
相属决定故,无须他喻
第二，通过相属关系确定返遍，因此实际上不需要其他喻例的说明：由于返遍可以通过相属关系确定，因此对于异品喻，不认为一定需要确定建立返遍的基础，因为通过"仅在没有火和无常等时，烟和所作性等也不存在"这样的表述，也能合理地了解返遍。


 །དེ་ཡང་དུ་ལྡན་གྱི་ལར་མེ་ཡོད་པ་དུ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའི་ཚེ་ན། མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་ཚང་མང་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀ་རྫས་སུ་གྲུབ་ཀྱང་། སྐྱེས་བུ་ལ་བདག་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདག་ཡོད་ཅིག་གྲུབ་མི་དགོས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དཔེ༷་ལ༷་མཚོན་ནས་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་མཐུན་ཕྱོགས་མི་རྟག་པ་གཞན་ལ་ཡོད་ཚུལ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྟག་པ་རྣམས་ལ་མེད་ཚུལ་སྟོན་པ་དང༷་། ཡང་མེ་ལྟ་བུ་དུ་བའི་རྒྱུ་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ་ཡིན་པ་དེ༷་དག༷་མི༷་ཤེས༷་པའི་རྒོལ་བ་རྣམས་ལ༷་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཚུལ་ཚང་མང་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན༷་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ༷་དཔེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པ་མིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མཁས༷་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷། དཔེའི་སྟེང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་མི་དགོས་པར་གཏན༷་ཚི༷གས་འབའ་ཞིག༷་ཙམ་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ཟ༷ད་དོ། །མི་ཤེས་པ་ལ་དཔེས་སྟོན་དགོས་ནའང་མཁས་པ་ལ་མི་དགོས་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཕྱིར༷་ན། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེ༷ལ་བ་ཤེས༷་པར་ནུས་ན༷། རྗེས་འགྲོ་དང་ལྡོག་ཁྱབ་ཀྱི་ཚུལ་གཉི༷ས་ལ༷ས་གང༷་ཡ༷ང་རུང༷་བ་དངོས་སུ་སྨྲ༷ས་པས༷། དོ༷ན་གྱི༷ས་གོ༷་བ༷ས་ཅིག་
20-13b
ཤོས་མ་སྨྲས་པ་ལ༷འང་། དེར་ངེས་པའི་དྲ༷ན་པ༷་ཡ༷ང་དག༷་པར་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་རྣམས་ཀྱིས་གང་མ་ཤེས་པ་སྟོན་ཅིང་། ཤེས་ཟིན་ལ་དྲན་པ་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མཁས་པ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་ཙམ་བརྗོད་པས་འཐུས་ཤིང་། ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་ཟིན་ལ་ཁྱབ་པ་གཉིས་ཀ་དང་། སྤྱིར་འབྲེལ་བ་ངེས་ཟིན་ཀྱང་མ་དྲན་པ་ལ་ཁྱབ་པ་གང་རུང་དེ། བླུན་པོའམ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནན་ཆེར་ཟིན་པ་ལ། ཚུལ་རེ་རེ་ནས་ནན་གྱིས་བསྒྲུབས་པས་མཐར་ཡང་དག་པའི་དོན་ཚད་མའི་ལམ་གྱིས་འགྲུབ་ནུས་སོ། །
由此解所破因相属
གཉིས་པ་དེ་ཡི་ཤུགས་ཀྱིས་དགག་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་བའང་ཤེས་པའི་ཚུལ་ནི། རྟགས་ཆོས་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་མི་འཁྲུལ་བ་དེ༷་ཡི་ཕྱི༷ར་རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་ད༷ང་། ཁྱབ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ར༷ང་བཞིན༷་ཤིང་ལྟ་བུ་དག༷་མེ༷ད་པ༷ས་དུ་བ་དང་ཤ་པ་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག༷་མེད་པར་བ༷སྒྲུབ་པའམ་དག༷ག་པའི༷་ཡ༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་སུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་ཏེ༷། འབྲེལ་པས་སྒྲུབ་ནུས་པར་མ་ཟད་འབྲེལ་ཡུལ་ཁེགས་པས་འབྲེལ་ཟླ་འགོག་པ་ཡང་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་ན་སྣང་དུ་རུང་བའམ། དམི༷གས་པར༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡ༷ན་པ་དེ༷་མི༷་དམི༷གས་པ༷་ཡ༷ང་དགག་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ༷་ལྟར༷་མི༷་དམི༷གས་པ་འདི༷་དོན་ལ་རྒྱུ་ཁྱབ་བྱེད་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་རྣ༷མ་པ་གསུ༷མ་དུ་འདུ་བར་བཤ༷ད་དེ་དེ་དང་འགལ་དམིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་ལ་དགག་བྱ་དེའི་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་ཁྱད་མེད་པས་དེར་འདུའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང༷་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་རྣ༷མ་པ༷་དུ༷་མ༷་སྟེ། རྒྱུ་ཁྱབ་བྱེད་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་གསུམ་པོ་དེ༷་ད༷ང་དེ༷་གསུམ་པོ་དང་འག༷ལ་བ་གསུམ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཞེས་པས་རང་བཞིན་དང་
20-14a
འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ། རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། དེ་དག་ནི་རང་གི་ངོ་བོའམ་འབྲེལ་ཟླ་མ༷་རྟོགས་པའམ་མ་དམིགས་པ་དང་། འགལ་ཟླ་དམིགས་པའི་མ་རྟོག༷ས་པའི་རབ་དབྱེའི་སྦྱོར་བ་འགོད༷་ཚུལ་གྱི་སྒོ༷་ན༷ས་བྱེ་བ་ཙམ་སྟེ་དོན་ལ་དགག་བྱ་ཉིད་མེད་པར་འགོག་པ་ལ་གནད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།

简体中文翻译
这样，例如在通过烟的标志证明有烟的山上有火时，同品喻如厨房和异品喻如海洋两者虽作为实体成立，但在证明人无我时，不需要成立异品喻有我的事物，应当这样理解。如果问，那么显示两方面的喻例就没有必要了吗？通过喻例说明无常和所作性等的自性在同品其他无常上存在的方式，以及在异品常法上不存在的方式，以及对那些不知道火等是烟的因的争论者，通过厨房和海洋等来说明随行和返背的方式，仅此而已，而不是通过喻例的力量来证明周遍。因此，对于熟练的争论者，不需要在喻例上确立，仅仅陈述理由就足够了。
对于无知者需要用喻例说明，而对于熟练者不需要，正因为如此，如果能了解标志和所立法之间的相属关系，则仅凭明确说出随行和返遍两个条件中的任何一个，通过意义推知，即使未说出另一个，也能正确产生对它确定的记忆。因此，正确的理由能说明未知的事物，并使已知的事物重新记忆，所以对于熟练者仅陈述方面法就足够，而对于已确认方面法但两种周遍或通常已确认相属关系却未记忆的人，或者对于愚笨者或由于错误原因而执著的人，通过逐一严格确立每个条件，最终能通过量度之路成就正确的意义。
由此解所破因相属
第二，通过以上推力也能了解遮诠标志的相属关系的方式：由于标志和所立法的相属关系使其不错乱，因此通过无火等因，以及无树等能遍，来证明或否定无烟和无柳树等，也成为理由，不仅能通过相属关系来证立，而且通过否定相属对象也能否定相关联的事物。
同样，对于应当可见或应当可观察到的事物，以未观察到作为否定标志也是正确的，这被称为证明不存在言说的标志。这样，未观察到实际上归纳为因、能遍、自性三种未观察到，如此解释。所有违反观察也在实际上与所破法的自性未观察到没有差异，因此归入其中。
虽然如此，若详细分类则有很多种：前述的因、能遍、自性未观察到三种，以及与这三种相违的三种，以及"等等"所包括的自性与相违的果的观察到，与因相违的果的观察到两种，共八种。这些只是根据自身本质或关联者未被了解或未被观察到，以及观察到矛盾物未被了解的差别而设立不同的应用方式，实际上在否定所破本身不存在方面具有相同要点。
;


 །དེ་ལ་རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་ནི། ཕྱོགས་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ། མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་འདི་ན་ཞེས་ཀུན་ལ་སྦྱར་ཏེ། ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ། ཤ་པ་མེད་དེ། ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ། དུ་བ་མེད་དེ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱུ་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི། གྲང་འབྲས་སྤུ་ལོང་བྱེད་མེད་དེ། མེ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ་བ་མོའི་རེག་པ་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ། གྲང་རེག་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ། གྲང་རེག་མེད་དེ། དུ་བ་དྲག་ཏུ་ཕྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ། གྲང་འབྲས་སྤུ་ལོང་བྱེད་མེད་དེ། དུ་བ་དྲག་ཏུ་ཕྱུར་བས་ནོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འགལ་ཟླ་སྤོས་ཀྱི་མེ་ལྟ་བུ་ལའང་དེའི་ཁྱབ་པའི་ཆ་ན་གྲང་རེག་གནས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ངོ་བོའམ་འབྲས་བུའི་སྤུ་རིས་ཟིན་ན་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྔར་བཞིར་བཤད་པ་ལ་འདིར་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་བརྒྱད་དུ་བཤད་ལ། རྣམ་ངེས་ལས་དེའི་སྟེང་དུ། དུ་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་མེད་དེ། དུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་དང་། གྲང་
20-14b
བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་འབྲས་བུ་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ་གཉིས་བསྣན་ཏེ་བཅུར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཁྱབ་བྱེད་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་གསུམ་འབྲེལ་ཡུལ་མ་དམིགས་པ་དང་། ལྷག་མ་དྲུག་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཐིག་ལས་དེའི་སྟེང་དུ། འགལ་བའི་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་བསྣན་ཏེ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་བྱུང་བ་འཇིག་ངེས་པར་གྱུར་པ་མེད་དེ། རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཇིག་པ་རྒྱུ་ལྡན་དུ་སྨྲ་བའི་ངོར་དམིགས་པའི་རྟགས་ལ་དཔེར་མཛད་དོ། །དོན་དུ་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་འགལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཁྱབ་བྱ་དམིགས་ན། འགལ་ཟླ་དེ་མེད་པར་ཁེགས་ནུས་ཏེ། དེའི་ཁྱབ་བྱེད་ནི་ཅིག་ཤོས་དང་དངོས་སུ་འགལ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་དགག་བྱ་གཉིས་པོ་བརྒྱུད་ནས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་དངོས་སུ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་པ་མི་སྲིད་དེ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་མིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མི་རྟག་པར་དངོས་སུ་ངེས་ནས་རྟག་པ་མིན་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་དེ། རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ཁྱད་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་ཁྱབ་བྱ་ཉིད་དམིགས་པས། རྟགས་དེའི་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་འགལ་ཟླ་འགོག་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཚད་མས་གནོད་འགལ་ཅེས་ཟེར་ཏེ། དོན་ལ་སྒྲ་རྟག་པ་མིན་པར་རྩོལ་བྱུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའང་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་མེད་པར་རྣམ་བཅད་དུ་དགག་པའི་ཆ་ནས་བསམས་ན་དེར་གནས་ཤིང་། མི་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོངས་གཅོད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པས་བཟུང་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་འདུ་བ་ལ་འགལ་
20-15a
བ་མེད་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

 །དེ་ལ་རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་ནི། ཕྱོགས་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ། མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་འདི་ན་ཞེས་ཀུན་ལ་སྦྱར་ཏེ། ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ། ཤ་པ་མེད་དེ། ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ། དུ་བ་མེད་དེ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱུ་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི། གྲང་འབྲས་སྤུ་ལོང་བྱེད་མེད་དེ། མེ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ་བ་མོའི་རེག་པ་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ། གྲང་རེག་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ། གྲང་རེག་མེད་དེ། དུ་བ་དྲག་ཏུ་ཕྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ། གྲང་འབྲས་སྤུ་ལོང་བྱེད་མེད་དེ། དུ་བ་དྲག་ཏུ་ཕྱུར་བས་ནོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འགལ་ཟླ་སྤོས་ཀྱི་མེ་ལྟ་བུ་ལའང་དེའི་ཁྱབ་པའི་ཆ་ན་གྲང་རེག་གནས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ངོ་བོའམ་འབྲས་བུའི་སྤུ་རིས་ཟིན་ན་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྔར་བཞིར་བཤད་པ་ལ་འདིར་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་བརྒྱད་དུ་བཤད་ལ། རྣམ་ངེས་ལས་དེའི་སྟེང་དུ། དུ་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་མེད་དེ། དུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་དང་། གྲང་
20-14b
བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་འབྲས་བུ་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ་གཉིས་བསྣན་ཏེ་བཅུར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཁྱབ་བྱེད་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་གསུམ་འབྲེལ་ཡུལ་མ་དམིགས་པ་དང་། ལྷག་མ་དྲུག་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཐིག་ལས་དེའི་སྟེང་དུ། འགལ་བའི་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་བསྣན་ཏེ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་བྱུང་བ་འཇིག་ངེས་པར་གྱུར་པ་མེད་དེ། རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཇིག་པ་རྒྱུ་ལྡན་དུ་སྨྲ་བའི་ངོར་དམིགས་པའི་རྟགས་ལ་དཔེར་མཛད་དོ། །དོན་དུ་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་འགལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཁྱབ་བྱ་དམིགས་ན། འགལ་ཟླ་དེ་མེད་པར་ཁེགས་ནུས་ཏེ། དེའི་ཁྱབ་བྱེད་ནི་ཅིག་ཤོས་དང་དངོས་སུ་འགལ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་དགག་བྱ་གཉིས་པོ་བརྒྱུད་ནས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་དངོས་སུ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་པ་མི་སྲིད་དེ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་མིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མི་རྟག་པར་དངོས་སུ་ངེས་ནས་རྟག་པ་མིན་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་དེ། རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ཁྱད་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་ཁྱབ་བྱ་ཉིད་དམིགས་པས། རྟགས་དེའི་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་འགལ་ཟླ་འགོག་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཚད་མས་གནོད་འགལ་ཅེས་ཟེར་ཏེ། དོན་ལ་སྒྲ་རྟག་པ་མིན་པར་རྩོལ་བྱུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའང་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་མེད་པར་རྣམ་བཅད་དུ་དགག་པའི་ཆ་ནས་བསམས་ན་དེར་གནས་ཤིང་། མི་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོངས་གཅོད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པས་བཟུང་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་འདུ་བ་ལ་འགལ་
20-15a
བ་མེད་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是藏文的完整直译成简体中文：
关于因不被观察到[的推理]：比如"此处没有烟，因为没有火"等。同样地，"此处"适用于一切[情况]。遍及[因]不被观察到[的推理]：比如"没有沙波树，因为没有树"等。自性不被观察到[的推理]：比如"没有烟，因为应显现[的烟]未被观察到"等。观察到与因违背[的推理]：比如"没有寒冷[产生的]起鸡皮疙瘩，因为靠近火"等。观察到与遍及[因]违背[的推理]：比如"没有棉触[的感受]，因为有火"等。观察到与自性违背[的推理]：比如"没有冷触，因为有火"等。观察到与自性违背的果[的推理]：比如"没有冷触，因为有剧烈翻腾的烟"等。观察到与因违背的果[的推理]：比如"没有寒冷[产生的]起鸡皮疙瘩，因为被剧烈翻腾的烟所压制"等。即使在诸如香薰的火等对立物中，由于在其遍及的方面不知道冷触存在的缘故，若把握其本体或果的特征，则不会有这样的混淆。
如此，先前解释为四种，这里仅依据应用的区分而说为八种。《决定理论》中在此基础上增加："烟的无障碍能力因不存在，因为没有烟"等，[这是]果不被观察到[的推理]；以及"寒冷的无障碍能力因不存在，因为有火"等，[这是]观察到与果违背[的推理]两种，总共说为十种。其中，自性不被观察到是[对]自身本体的不观察；因、遍及[因]、果三种不被观察到是[对]关联对象的不观察；其余六种是观察到对立物。
《理门论》在此基础上增加了"观察到对立的遍及"，共说为十一种。以"生起的事物无必然灭亡，因为依赖其他因"为例，针对主张灭亡有因者而举的被观察到的标志。实际上，这是当观察到相互排斥的对立法中任一遍于所被[法]时，能否定其对立面的存在，因为其遍于所作与另一方直接矛盾，所以标志与所破二者间接矛盾，因此不能共存。直接将相互排斥的矛盾作为标志和所证是不可能的，比如"声音，有法，非常住，因为是无常"这样的[推理]，在直接确定无常后不能证明非常住，因为标志与所证没有区别。因此，通过观察到相互排斥矛盾的遍于所作，可否定该标志的遍及者的对立面。这称为"量所害相违"。实际上，如用"声音是努力所生"来证明"声音非常住"等，从否定声音有常住性的角度考虑时也属于此类。如果将诸不被观察到[的推理]本身作为肯定式的标志来把握，也如所说，可归入自性标志而无矛盾。


 །དེ་ལྟར་ན་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་ལ་རྒྱུ་ཁྱབ་བྱེད་རང་བཞིན་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་བཞི་དང་། འགལ་དམིགས་ལ་འགལ་བའི་རང་བཞིན་མེ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས། གྲང་རེག །གྲང་འབྲས་སྤུ་ལོང་། གྲང་བའི་དངོས་རྒྱུ། ཁྱབ་བྱ་ཁ་བའི་རེག་པ་བཞི་འགོག་པ་དང་། འགལ་འབྲས་དུ་བ་དྲག་ཏུ་ཕྱུར་བ་ལ་དགག་བྱ་དེ་བཞི་སྦྱར་བ་དང་། འགལ་བའི་ཁྱབ་བྱ་ཙནྡན་གྱི་མེ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞི་འགོག་པ་དང་བཅུ་གཉིས་ཏེ་ཁྱོན་བཅུ་དྲུག་ཏུའང་གསུངས། ཁ་ཅིག་གིས་ཁྱབ་བྱ་ཙནྡན་གྱི་མེ་ལྟ་བུ་ཟུར་དུ་བརྩི་ན། མེའི་བྱེ་བྲག་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སྦྱར་དགོས་པས་མི་འཐད་ཅེས་གསུངས་ན་ཡང་། སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་ཙམ་གྱི་སྐབས་ཁྱབ་བྱ་གཅིག་ལ་སྦྱར་བས་གཞན་ཀུན་དེ་དང་འདྲ་བས། སོ་སོ་ནས་སྦྱར་དགོས་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་འགོད་ཚུལ་ཡང་དག་ཡིན་པ་དང་། ཁྱབ་བྱ་ཉིད་དགག་བྱར་སྦྱར་ཏེ་གཞུང་ལས་གསུངས་པས་ཁྱབ་བྱེད་ལའང་སྦྱར་ན་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཛེ་ཏཱ་རིའི་བཞེད་པ་འདི་ལའང་མི་འཐད་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་གཙང་ནག་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་མེ་ཡི་དངོས་རྒྱུ་དམིགས་པ་ལས་སྔ་མ་བཞི་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་སྐོར་བཞི་གསུངས་ཀྱང་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་མི་ཁེགས་ལ། ནུས་པ་ཐོགས་མེད་སྐད་ཅིག་མ་རྟགས་སུ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་སོགས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །
决定三因无疑
གཉིས་པ། ངེས་པའི་རྟགས་གསུམ་འཁྲུལ་བ་མེད་ཚུལ་ལ། །སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་དགག་པའི་རྟགས་གཉིས་ལས། །
能立因
དང་པོར་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
略说
དང་པོ། །མེ་དུ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང༷་འབྲས་བུའི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཡིན་པར་ངེས་པའམ། བྱས་དང་
20-15b
མི་རྟག་ལྟ་བུ་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས་འབྲེལ་བ་ངེ༷ས་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་ཚད་མ་ལ༷ས་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བར་ངེ༷ས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་འགྲུབ་པ༷་སྟེ༷། གཞན་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ༷་མཐོ༷ང་བ་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོག་ཁྱབ་འཁྲུལ་མེད་གྲུབ་པ་མི༷ན་ལ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ཙམ་ལ༷ས་རྗེས་འགྲོའི་ཁྱབ་པ་འཁྲུལ་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་པ་མི༷ན་ནོ། །རྟགས་ཆོས་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་ལས་ཤེས་བྱེད་གཞན་ཞིག་ཏུ་འདོད་ན་གཞ༷ན་དུ་བ་ལྟ་བུ་ནི༷། གཞན༷་མེ་ལྟ་བུ་དག༷་དང༷་ངེ༷ས་པ༷ར་ཏེ་མི་འབྲལ་བར་ཡོ༷ད་པའི༷་ངེ༷ས་པ༷འམ་ཚད་མ་གང༷་ཡོད་དེ། དུ་བ་དེ་རེས་འགའ་མེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུག་པར་མཐོང་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མ་ངེས་ན། མེ་མིན་ལས་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པས་རྟགས་དེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་ངེས་སུ་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་། བདག་གཅིག་འབྲེལ་དུ་མ་ངེས་ནས་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་དོན༷་གཞན༷་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་ཆོ༷ས་ཡི༷ན་པར་གྱུར་པའམ། གང་བྱས་པ་ལ་འཇིག་པ་འབྱུང་བས་ན་འཇིག་པ་དེ་བྱས་པ་ལས་གཟོད་འཇིག་རྒྱུ་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ན༷། གོས༷་སྔར་ཡོད་ལ༷་ཚོན༷་གྱིས་གཟོད་བསྒྱུར་བ་བཞི༷ན་བྱས་ཙམ་ནས་འཇིག་པར་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ༷། །དཔེ་འདི་སྔ་མ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལའང་དོན་གྱིས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རེས་འགའ་སྣམ་བུ་དང་དེའི་སེར་པོ་ཚོགས་པར་མཐོང་ཡང་། སེར་པོ་ཡོད་པས་སྣམ་བུ་ཡོད་པར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲའི་སྟེང་གི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོ༷ས་དེ་དག་དོན༷་གཞ༷ན་གྱི༷་བདག་ཉིད་ཡིན་བཞིན་ཕན་ཚུན་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པ༷ར་གྱུར༷་ན༷། དེ༷་དག་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་མི་ཤེས་པའི་གཞན་
20-16a
པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་གོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ་ལས་འོས་མེད་དེ། ཆོས་ཐ་དད་ཕན་མི་འདོགས་པ་ནི་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་དེ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་པ་མི་སྲིད་དོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
如此，在应显现而未被观察到[的推理]中有因不被观察到、遍及[因]不被观察到、自性不被观察到、果不被观察到四种；在观察到对立[的推理]中，通过观察到对立的自性火，可否定冷触、寒冷[产生的]起鸡皮疙瘩、寒冷的直接因、遍于所作雪的触感这四种；以及将观察到对立的果剧烈翻腾的烟与这四种所否定对象相配合[的推理]；通过观察到对立的遍于所作旃檀之火否定这四种[的推理]，共十二种，总计十六种。有人说，如果将遍于所作如旃檀之火单独计算，就必须应用到无边的火的分类上，这是不合理的。然而，在仅分类应用的场合，适用于一个遍于所作，其他一切都与此相同，因此不必逐一应用。该应用方式本身是正确的安立方式，且论典中提到的是将遍于所作本身作为所否定对象，因此也可应用于遍及[因]，所以杰塔里的这一观点毫无不合理之处。
此外，藏那巴等藏地学者宣说通过观察到火的直接因而否定前面四种的四套应用，但仅凭因不能否定，"无障碍能力刹那"作为标志不能被确定，这一道理已由萨迦班智达等人很好地证明。
第二，决定三因无疑
分为能立因和能破因两种。
能立因
第一分为略说、广说和总结三部分。
略说
第一，像火与烟那样确定为因果的事物，或者像所作性与无常那样确定为自性相关，必须通过确定无则不生的量才能成立随行与返逆。否则，仅凭在不同类[不相符处]上未见到就不能确立无误的返逆遍，也仅凭在同类[相符处]上见到就不能确立无误的随行遍。如果认为标志与所立法之间的关系成立，是基于其他能知手段，那么其他诸如烟等与其他诸如火等的确定不可分离的确定或量是什么呢？即使有时见到烟与火同在，但若不确定为因果，则不能排除从非火生起，因此该标志不能在一切情况下确认所立法必然存在。
同样，对于自性标志，如果不确定为同一性关联，所作性与无常等这些作为不同事物的有原因属性，或者因所作性而灭亡，而灭亡是从所作性后需要依赖其他灭因的有原因[属性]，那么就如同先有衣服，后被染料改变一样，从所作性起就不能确定灭亡了。
这个例子也可以类推到无因果关系的情况：即使有时看到毛织物和它的黄色共存，但由黄色存在不能在一切情况下推断毛织物存在。
声音上的所作性、无常性等特殊属性，如果是不同事物的本体而作为相互推知的有原因[属性]，它们就不会被知道为同一自性，而变成不同的东西。如此，所作性推知无常性的原因就只能是相互给予帮助的方式的关联，因为不同的法若不相互帮助，就没有任何关联，因此不可能成为能成立它的标志。


 །དེ་ལྟ་ནའང་བྱས་པ་ལས་མི་རྟག་པ་ཕྱིས༷་སུ་འབྱུང༷་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷། བྱས་པའི་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་ནི་མི་རྟག་པ་མི༷ན་ལ་བྱས་པའི་འབྲས༷་བུ༷་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན༷་ཡ༷ང་། བྱས་ཙམ་ནས་མི་རྟག་པར་ག༷་ལ༷་ངེ༷ས་ཏེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱས་མི་རྟག་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ལ་དེ་དག་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ནམ་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་རྟགས་གཉིས་པོ་མི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
广说
གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། དེ་བྱུང་འབྲེལ་ལས་འབྲས་བུའི་རྟགས་མི་འཁྲུལ། །རང་བཞིན་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ལས་མི་འཁྲུལ་བའོ། །
彼生相属立相属因无错乱
དང་པོ་ལ་ནི་དངོས་དང་རྩོད་སྤང་གཉིས། །དང་པོ། འདི་ལྟར་མེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ༷་ནི༷་དུ༷་བ༷་ཡིན་པས་དེ་མེ་ལ་ནམ་ཡང་མི་འཁྲུལ་བ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་དུ་བ་དེ་ནི་འབྲས༷་བུའི༷་ཆོས༷་ཀྱིའ༷མ། རང་བཞིན་གྱི་རྗེ༷ས་སུ་འཇུ༷ག་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། དེ་མེ་ཡི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འ༷ཇུག་པའམ་ངང་ཚུལ་ལས་འདའ་མི་ཤེས་ཏེ་ཆུ་གཤེར་བ་ལས་མི་འདའ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མེ་དེ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་འབྲས་བུ་དུ་བ་དེ༷་ཡོ༷ད་སྲིད་ན༷། རྒྱུ་ད༷ང་ལྡན༷་པ༷་ལ༷ས་འདས༷་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར༷་རོ། །རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་ན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་ན། རྒྱུ༷་མེ༷ད་པར་འབྱུང་ན་ནི་རང་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་
20-16b
ཀྱི་རྒྱུ་གཞན༷་ལ༷་མི༷་ལྟོས་པའམ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར༷། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་དུས་རྟག༷་ཏུ་ཡོ༷ད་པ༷འ༷མ་ཡང་ན་ཡུལ་དུས་གང་ནའ༷ང་མེད་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡུལ་དུས་རེས༷་འགའ༷་ཞིག༷་ན་འབྱུང༷་བ༷འམ་ཡོད་པ་ནི། ཡུལ་དང་དུས་དེར་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ལ༷ས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ས་གཞི་གཤིན་པ་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། བྲག་དང་རྒྱ་མཚོ་དང་བར་སྣང་ནའང་ལོ་ཏོག་སྐྱེ་བ་སོགས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱོགས་བཞག་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་པའི་དུས་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་ཏེ། དུས་གང་ན་རྒྱུ་ཚོགས་མ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞག་པའང་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མི་དགོས་ཀྱང་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་ན་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ན་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཞན་ནའང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་དུས་དེ་དང་གཞན་གཉིས་ཀར་དེའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་མེད་བཞིན་དུ་གཞན་ན་ཡོད་ཀྱི་འདི་ན་མེད་པ་མི་འཐད་དེ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གང་དངོས་པོར་སྣང་བ་འདི་དག་ལ་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་ལ། དེ་དག་རྒྱུ་ཚོགས་པ་གང་དུ་ཚང་བ་དེར་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དུ་འབྱུང་མི་ཤེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལས་ནམ་ཡང་མི་འདའ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ༷། །གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ན་རེ། མེ་མེད་པར་དུ་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མ་ངེས་ཏེ། དུ་བ་དེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོར་གྲགས་པ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མཐོང་བས་སོ་ཞེ་ན། གལ༷་ཏེ༷་བ༷རྒྱ་བྱི༷ན་སྤྱི༷་བོ༷་སྟེ་གྲོག་མཁར་དེ་དངོས་སུ་དུ་བ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་མེ༷འི་ར༷ང་བཞིན༷་ཡི༷ན་ན༷་ནི། དེ༷་ཉི༷ད་མེ༷་དངོས་ཡིན་པས་རྒྱུ་མེ་དངོས་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའང་འབྲས་བུ་དུ་བ་དངོས་སུ་ཟད་ལ། །
20-17a
འོ༷ན་ཏེ༷་དེ༷་མེ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་མི༷ན་ན་ནི་ཇི༷་ལྟར་ན་དེ་ལས་མེ་ཡི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དུ༷་བ༷་འབྱུང༷་རིགས་ཏེ་མེ་ལོག་པ་ཁོ་ནས་མེ་འབྲས་དུ་བ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཀྱི་དཔྱད་པ་གཞན་མི་དགོས་སོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
然而，由于认为无常是在所作性之后生起，所作性的因并不是无常，而所作性的果是无常，[那么]仅从所作性如何能确定无常呢？因为因不被果所遍及。因此，所作性和无常是不同本体，且它们之间通过因果关系也没有任何不错乱的理由，所以所作性的标志永远不能证成无常。因此，应当了解两种能立因不错乱的理由是依靠关联的力量。
广说
第二广说分为：从彼生相属而得果标志不错乱，和自性从同一性相属而不错乱。
彼生相属立相属因无错乱
第一分为正说和辩诤解答两部分。第一，如此，烟是火的果，因此它对火永不错乱，原因是烟随顺于果法，因为它正是随顺于作为火之果法这一性质，无法脱离这一性质，如同水不能脱离湿性一样。如果能够在无火这一有益之因的情况下，有可能存在烟这一果，就会超越与因相联而成为无因。如果问无因生起会有什么后果，[答：]若无因生起，由于不依赖其他能给予帮助的因，就会在一切处常时存在，或者在任何时处都不存在。原因是，诸事物在某些时处生起或存在，是依赖于该时处聚合的因而如此显现的缘故。
因此，由于不依赖柔软土地等因，岩石、海洋和空中也会生长庄稼等，[导致]所有事物不可能有不存在的方面；并且显现的事物也没有不存在的时间，因为不能设立任何时间中因缘聚合与否的差别。如果[认为]虽不需要因，但在某些时处不存在，那么如同在那里不存在一样，在其他处也应不存在，因为在那处与其他处，其因不存在的差别连微尘许都没有，而说其他处有而此处无是不合理的，[这样]将导致一切处都不存在。
因此，凡是显现为事物的这些无一不是偶尔性的，它们在何处有因缘聚集，就在何处存在，不能在其他处生起，应当了解[事物]永不脱离缘起的性质。
第二，辩诤解答：声明家说："无火而生烟并不确定，因为见到所谓的帝释顶[即]蚁巢也能生烟。"[回答：]如果帝释顶即蚁巢实际上是能生烟的火之自性，则它本身就是实火，因就是实火，从此生起的也就是实烟这一果。如果它不是火的自性，那么如何能从它生出作为火之果的烟呢？仅由火之不存在就能确立非火之果非烟，不需要其他的观察。
;


 །དེ་ཡང་དུ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ཡི༷་རང༷་བཞི༷ན་ནམ་རིགས་སུ་གནས་པའི་མེ༷་ནི་དུ་བ་དེ༷་སྐྱེད་པ་ཡི་ནུས༷་པ༷འི་བྱེ་བྲག༷་གམ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན༷་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་དུ་བ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་མེ་མེད་བཞིན་འབྲས་བུ་དུ་བ༷་དེ་དུ་བའི་རང་གི་རྒྱུ༷་མི༷ན་པ་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་སོགས་ལ༷ས་འབྱུང༷་ན་དུ་བ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར༷་ལ་དེ་ལྟ་ན་རེས་འགའ་བ་མིན་པར་འགྱུར་བ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་འདི་དག་ལས་རྒྱུ་གང་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ༷་འགྲོ༷་བ་དང༷་། རྒྱུ་ལོག་ན་འབྲས་བུ་ཡང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཡིན་པ་ལས། འབྲས་བུ་གང༷་ཞིག༷་རྒྱུ་གང༷་གི༷་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷་བར་མཐོང༷་བ་དེ་ནི། འབྲས་བུ་དེ༷་ཡི༷་རང༷་བཞི༷ན་ནི་རང་གི་སྐྱེད་བྱེད་དེ༷་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་ཅ༷ན་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱི༷ར་རྒྱུ་མིན་པའམ་རིགས་མི༷་མཐུན༷་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ༷ས་ནམ་ཡང་མི༷་འབྱུང༷་སྟེ་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་བར་སྐབས་བསྡུ་བ༷འི༷་ཚི༷གས་བཅ༷ད་དོ༷། །དེ་ལ་གང་ཞིག་གང་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་མཐོང་སྙམ་ན། མ་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དང་པོ་མེ་དུ་གཉིས་སྣང་རུང་གི་གཞིར་མ་དམིགས། དེ་རྗེས་མེ་དམིགས། དེ་རྗེས་དེ་ལས་དུ་བ་བྱུང་བར་དམིགས་པ་ཕྲུགས་གསུམ་པོས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ངེས་ནུས་ཏེ། དང་པོ་མ་དམིགས་པས་དུ་བ་མེའི་སྔ་ན་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ནས་འོང་བ་དང་། རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་གསུམ་ཁེགས་ཏེ། དེ་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་ན་མེ་མ་དམིགས་ཀྱང་སྣང་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་དམིགས་
20-17b
པས་མངོན་སུམ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། དུ་བ་གཏན་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མེ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་དོགས་པ་ཆོད་ནས་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་རྟ་བོང་གིས་དབེན་པའི་གཞིར། དང་པོ་རྟ་དམིགས་དེ་ནས་བོང་བུ་དམིགས་ན་དེའང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་ཡུལ་གཞན་ནས་འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོགས་པ་ལྔ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། རྟ་བོང་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མེ་དུ་ལ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་གལ་ཏེ་མཐོང་ན་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འགྱུར་ནའང་དེ་མི་སྲིད་དོ། །ཡང་ན་དང་པོ་མེ་དུ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས། རྒྱུ་ལོག་པ་ན་འབྲས་བུའང་མ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལྟར་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མ་འཁྲུལ་བར་མཐོང་བ་ལས་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །འགའ་ཞིག་དུ་བ་མེ་ལས་སྐྱེས་པར་ལན་ཅིག་ཙམ་མཐོང་བས་དེའི་རིགས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། འགྲུབ་སྟེ་དུ་བ་རང་གི་རྒྱུ་མིན་ལས་ལན་ཅིག་ཙམ་སྐྱེ་བའང་མི་སྲིད་དེ། དུ་བ་ཆུ་ལས་ལན་ཅིག་ཙམ་སྐྱེ་བ་མཐོང་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཚོགས་པ་གང་ལ་ལྟོས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་རྒྱུ་ཚོགས་ན་མི་སྐྱེ་བའི་དབང་མེད་ཅིང་། མ་ཚོགས་ན་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ལས་ནམ་ཡང་འདའ་མི་ཤེས་ཏེ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལུག་གི་རྭ་ལས་སྨྱུག་མ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རིགས་འདྲ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་མིན་པ་གཞན་ལས་གཞན་སྐྱེས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་མིན་པ་ལས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་སོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
又，作为烟之因的自性或种类的火，是具有能生烟之能力差别或特性的，若无这种能生烟的火，而果烟从非烟之因的帝释顶等生起，那么该烟将成为无因，这样就会变成非偶尔性，如刚才所说。
因此，对于这些法，有因则有果生起的随行，以及因消失则果也消失的返逆，从中，观察到某果随顺于某因，则该果的自性必然依赖于其生因，因此绝不会从非因或不同种类的其他因生起，[这是]不可能的。
这个偈颂是中间总结的偈颂。
关于如何观察到什么随顺于什么，从先前未观察的情况来看，首先在可见处未观察到火烟二者，随后观察到火，再后来观察到从火生起烟，通过这三个阶段能确定因果关系。首先，未观察[阶段]排除了烟在火之前存在、从他处而来以及从其他因生起这三种可能，因为若是这三种情况之一，即使未观察到火也应能看到[烟]。然后，通过观察到因果关系的两个直接感知，断除了烟根本未生或非从火生的疑虑，从而断除了对[烟]是无则不生之果的增益。
若问：如此，在无马驴的地方，先观察到马，后观察到驴，那它们也应成为因果关系？[答：]对它们没有排除从其他地方而来等五种疑虑的理由。如果观察到马驴有如同火烟所说的随行返逆，虽然会成为因果关系，但这是不可能的。
或者，首先观察到火烟的因果关系，然后通过因消失时果也不被观察到而确定。无论如何，一切因果确定都是通过观察不错乱的随行返逆而确定的。
若有人问：仅通过一次看到烟从火生，如何能证明其所有种类都是因果关系？答：能证明，因为烟一次从非因生起也是不可能的，如同看不到烟一次从水生起一样。
因此，依赖因缘聚集的事物，因缘聚集时不能不生，因缘不聚集时不可能生，这是一切事物的法性，永不能逾越，如同火的热性。因此，从羊角生芦苇等所有类似的情况，都不能说是从非因而生其他，因为从非因生起它们是不可能的。


 །འོ་ན་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་རང་རྒྱུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་འབྲས་དེ་འདྲ་བ་སྐྱེད་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ནུས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། རྒྱུ་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་
20-18a
འདི་ལ་ཐོབ་པ་ཞེས་འཁྲུལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡང་ཐ་དད་ལ། རྒྱུ་ཐ་དད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡང་ཐ་དད་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་སོགས་ཆ་འདྲ་བས་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་ནས་རྒྱུ་མིན་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་སོ་སྙམ་དུ་མི་མཁས་པས་བརྟགས་པ་སྟེ། གཟུགས་འདྲ་བའི་མི་གཉིས་མཐོང་ནས་མ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་བུ་མ་མིན་པ་ཅིག་ཤོས་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །
于同体相属无错乱
གཉིས་པ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ལས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མི་འཁྲུལ་བར་བསྟན་པ་ལ། ཐ་དད་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ། །ཐ་དད་མེད་ཀྱང་རྟགས་སུ་འཐད་པའི་ཚུལ། །སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་དཔེ་ཡིས་བསྟན་པའོ། །
无别因证相属
དང་པོ། འབྲས་རྟགས་སུ་མ་ཟད་རང༷་བཞི༷ན༷་གྱི་རྟགས་ལ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུང༷་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལས་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཅེ་ན། རྟགས་དང་ཆོས་དེ་དག་ཅིག་ཤོས་ཡོ༷ད་པ༷་ཙ༷མ་ནས་དེ་དང༷་རང་ཆས་སུ་དོན་གྱིས་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་བདག་གཅིག་གིས་འབྲེལ༷་པ༷་ཡི༷ན་པས་ན། བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ༷་མེ༷ད་ན༷་ནི༷་རྟགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡོ༷ད་པའི༷་བདག༷་ཉིད་ཀྱང་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་གཉིས་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
虽无别,然应因之理
གཉིས་པ་ལ། སེལ་བའི་དབང་གིས་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་བཤད། །དེ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བསྟན་པའོ། །
说遮迁因所作
དང་པོ། གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་བྱས་མི་རྟག་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པ་ཡིན་ན། རྟགས་ཆོས་ཐ་མི་དད་དུ་འགྱུར་ཏེ་བྱས་མི་རྟག་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང༷་
20-18b
གི་ཕྱིར༷་ཇི་སྙེད་པའི་དངོ༷ས་པོ་འདི་ཀུན༷་རང་གྲུབ་ཙམ་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་རང༷་བཞིན༷་གྱི༷ས་རང༷་ར༷ང་སོ་སོའི་ཐུན་མིན་མ་འདྲེས་པའི་ངོ༷་བོ༷་ལ༷་གན༷ས་པའི་ཕྱིར༷། རང་དང་རིགས་མ༷ཐུན་པའི་དངོ༷ས་པོ་ཕལ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན༷་གྱི༷་དངོས༷་པོ་མཐའ་དག༷་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷་ལ༷་ནི༷་བརྟེན༷་པ༷་ཅ༷ན་ཏེ་གཞན་གང་དང་ཡང་མ་འདྲེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མདུན་དུ་བཞག་པ་ཨུཏྤལའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་དེ་རིགས་མཐུན་པ་ཨུཏྤལ་གཞན་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཨུཏྤལ་མིན་པའི་དངོས་པོ་མེ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཇི་སྙེད་པ་ལས་ལོག་པའི་རང་མཚན་ཐུན་མོང་མིན་པར་གནས་སོ་ཞེས་དོན་རང་མཚན་གྱི་ངོས་ནས་གཞན་སེལ་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་གནས་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན། མ་བྱས་པ་དང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གང༷་དང༷་གང༷་ལ༷ས་དོ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུ་འདི་ལྡོག༷་པ༷་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཡོད་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་རི༷གས་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་སྒྲ་དང་བློའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་བྱ་རུང་ལ། རིགས་དེ་ཡི༷་ནང་ཚན་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱིས༷་དེ་དང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་གཏན་ཚིགས་དག༷་ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ར༷བ་ཏུ་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
那么是什么呢？依靠它们自身的因而产生那样的自果，仅仅是缘起的能力而已，不应错误地认为"这是获得了其他因的果"。它们的因也是不同的，因为从不同的因生，所以果也是不同的。然而，由于形状等方面相似，相互混淆，无知者认为也从非因生起，如同见到两个相似外貌的人，就想"非某一母亲的儿子也是从另一位[母亲]生的"一样。
于同体相属无错乱
第二，说明由同一性相属而得自性标志不错乱，分为：无别因证相属，虽无别然应因之理，以及用例子说明应用的分类。
无别因证相属
第一，不仅是果标志，自性标志也是由于有无则不生的关联而成为正确标志。如何关联呢？标志与法仅由一方存在就与之自然不可分割，无实质差别，是同一性相属，因此若无所立如无常等，则标志如所作性的自性也将不存在，因为二者在实际上无差别而为一体相关的缘故。
虽无别，然应因之理
第二分为：以遮除的方式解释标志的运用方式，以及详细阐明其差别。
说遮迁因所作
第一，用三个偈颂来说明："由于一切事物..."等。如刚才所说，如果所作性与无常在实际上无别的自性，那么标志与所立法将无差别，因为所作与无常是同一自性。[若有此疑]，不会如此，因为返体有差别。这是什么意思呢？
由于一切事物一旦形成，便以言说的法性或自性，安住于各自不共、不混杂的自性，故依赖于与同类事物和与其他不同类事物一切的区分，具有不与任何他物混杂的性质。如摆在面前的青莲花事物，它独特地存在为区别于其他同类青莲花及不同类非青莲花事物如火等的自相。这是从事物自相的角度说明排除他物的方式。
由于自性不与他物混杂而存在，因此，声音等从非所作性和常住性等各种他法中排除，具有所作性和无常性等不同种类[法]的原因，可以通过声音和意识而划分，而通过这类中的所作性等特性，能推知与它实体同一的无常性等，这就是熟悉言说的人们所设立的因。


 །ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ལྡོག་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་རམ་བྱེ་བྲག་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་གང༷་ཞིག༷། ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཆོ༷ས་སུ་གྱུར་པ་རང་གི་མིང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་གང༷་གི༷ས་གོ༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ནི། མིང་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་གྱུར་པ་སྒྲ་དང་བྱས་པ་སོགས་ཀུན་གྱིས༷་གོ་བར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེས༷་ན༷། བྱས་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་རང་ལྡོག་ནི་ཐུན་མིན་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ༷་པ༷ར་གན༷ས་པ་ཡིན་
20-19a
པར་ཤེས༷་པར་བྱའོ། །
广说遮迁分法
གཉིས་པ་གཞན་སེལ་དེའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དངོས་པོའི་སྒྲ་རྟོག་སེལ་བས་འཇུག་ཚུལ་དང་། །དངོས་མེད་སྒྲ་རྟོག་སེལ་བས་འཇུག་ཚུལ་བསྟན། །
有为之语言及分别以遮迁所取
དང་པོ་ལ། དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པ་སེལ་བར་འཐད། །དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་རྗོད་བྱེད་སེལ་བར་འཐད། །
有境为分别遮遣应理
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །
正行
དང་པོ་ལ། དགག་སྒྲུབ་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་དང་། །སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་ཐལ་ཕྱིར་སེལ་བར་སྒྲུབ། །
立及破同证之过
དང་པོ་ལ། སྤྱི་ཡི་ཚུལ་དང་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས། །
共相分法
དང་པོ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ལྟ་བུའི་དོ༷ན་གྱི༷་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷་གཅི༷ག་པུའི་བདག༷་ཉི༷ད་དམ་ངོ་བོ་དེ། ཡུལ་ཅན་རང་འཛིན་ཤེས་པས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་བྱས་པ༷་ཡི༷ན་པ༷་དེའི་ཚེ་ན། ཡུལ་དེ་ལ༷་སྒྲ་རྟོག་ནས་བྱས་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་ཚ༷ད་མ༷་ཕྱི་མ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་གཟོད་བརྟ༷ག་པར་བྱ་བ༷་ག༷ང་ཞིག །སྔར་མ༷་མཐོང༷་བའི་ཆ༷་ཤས་གཞ༷ན་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་ཇི་ཙམ་གྱུར་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་དེ་ལ་རང་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་གཅིག་པུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མཐོང་མ་མཐོང་ཆ་གཉིས་མི་སྲིད་པའི་རི༷གས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་ལ་ཁ་ཅིག་མ་མཐོང་བའི་ཆ་ཡོད་ན་དེ་དང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བུམ་པ་མཐོང་བས་དེའི་བྱས་མི་རྟག་ཀྱང་སྣང་བས་མཐོང་ན། བུམ་པ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བུམ་པ་མཐོང་བ་ན་དེའི་སྟེང་གི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཀུན་མཐོང་བ་ཡིན་ཀྱང་། གཟུགས་དཀར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོ༷ས་མཐུན༷་པ༷་མཐོང༷་བ༷་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ལ༷ས། ཉ༷་ཕྱིས༷་ལ༷་དངུལ༷་ཡིན་པའི་རྣམ༷་པ༷་
20-19b
སྣང་བ་ལྟར༷། གལ༷་ཏེ༷་གཟུགས་མཐོང་བ་ན་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་སོགས་འཁྲུལ༷་པའི༷་རྒྱུ་མཚ༷ན་གྱིས༷་མི་རྟག་པར་མ་ངེས་ཤིང་། དངོས་པོ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་གཞན༷་རྟག་པ་སོགས་སུ་སྦྱོར༷་བའམ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི༷་བྱེ༷ད་པ་ཞིག་ན༷་ཁྱེད་བདེན་ཀྱང་། འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྟག་འཛིན་སོགས་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་མི་དགོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཉ་ཕྱིས་དང་དངུལ་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། ཉ་ཕྱིས་མཐོང་ཚེ་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དངོས་སུ་མཐོང་བ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱང་འདྲ་བ་ལས་རང་བློ་འཁྲུལ་བའོ། །དེ་བཞིན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དོན་ལ་མ་འདྲེས་ཤིང་དབང་མངོན་གྱིས་ཀྱང་འདྲེས་པར་མཐོང་མི་ཤེས་ནའང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་བྱུང་བ་དང་། ནང་གི་བློ་མི་གསལ་ཞིང་གྲུབ་མཐའ་ངན་པས་བསླད་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུས་གེགས་བྱས་ཏེ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆ་གཅིག་ལ་སྣང་མི་སྣང་གཉིས་མེད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་དངོས༷་པོ༷་སྒྲ་ལྟ་བུ་གང་ཞིག་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷ས། དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་མཐའ༷་དག༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ཀྱང་། འཁྲུལ༷་པ༷ས་གེགས་བྱས་ཏེ་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མཐོང་བ་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་སོགས་སུ་ངེ༷ས་པར༷་མི༷་བྱེ༷ད་པ༷ས་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ༷་པ༷་ལྟ་བུ་ཡང་རབ༷་ཏུ༷་འཇུག༷་པ༷་འཐད་པ་ཡི༷ན་ནོ།

 །ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ལྡོག་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་རམ་བྱེ་བྲག་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་གང༷་ཞིག༷། ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཆོ༷ས་སུ་གྱུར་པ་རང་གི་མིང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་གང༷་གི༷ས་གོ༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ནི། མིང་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་གྱུར་པ་སྒྲ་དང་བྱས་པ་སོགས་ཀུན་གྱིས༷་གོ་བར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེས༷་ན༷། བྱས་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་རང་ལྡོག་ནི་ཐུན་མིན་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ༷་པ༷ར་གན༷ས་པ་ཡིན་
20-19a
པར་ཤེས༷་པར་བྱའོ། །
广说遮迁分法
གཉིས་པ་གཞན་སེལ་དེའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དངོས་པོའི་སྒྲ་རྟོག་སེལ་བས་འཇུག་ཚུལ་དང་། །དངོས་མེད་སྒྲ་རྟོག་སེལ་བས་འཇུག་ཚུལ་བསྟན། །
有为之语言及分别以遮迁所取
དང་པོ་ལ། དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པ་སེལ་བར་འཐད། །དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་རྗོད་བྱེད་སེལ་བར་འཐད། །
有境为分别遮遣应理
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །
正行
དང་པོ་ལ། དགག་སྒྲུབ་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་དང་། །སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་ཐལ་ཕྱིར་སེལ་བར་སྒྲུབ། །
立及破同证之过
དང་པོ་ལ། སྤྱི་ཡི་ཚུལ་དང་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས། །
共相分法
དང་པོ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ལྟ་བུའི་དོ༷ན་གྱི༷་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷་གཅི༷ག་པུའི་བདག༷་ཉི༷ད་དམ་ངོ་བོ་དེ། ཡུལ་ཅན་རང་འཛིན་ཤེས་པས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་བྱས་པ༷་ཡི༷ན་པ༷་དེའི་ཚེ་ན། ཡུལ་དེ་ལ༷་སྒྲ་རྟོག་ནས་བྱས་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་ཚ༷ད་མ༷་ཕྱི་མ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་གཟོད་བརྟ༷ག་པར་བྱ་བ༷་ག༷ང་ཞིག །སྔར་མ༷་མཐོང༷་བའི་ཆ༷་ཤས་གཞ༷ན་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་ཇི་ཙམ་གྱུར་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་དེ་ལ་རང་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་གཅིག་པུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མཐོང་མ་མཐོང་ཆ་གཉིས་མི་སྲིད་པའི་རི༷གས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་ལ་ཁ་ཅིག་མ་མཐོང་བའི་ཆ་ཡོད་ན་དེ་དང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བུམ་པ་མཐོང་བས་དེའི་བྱས་མི་རྟག་ཀྱང་སྣང་བས་མཐོང་ན། བུམ་པ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བུམ་པ་མཐོང་བ་ན་དེའི་སྟེང་གི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཀུན་མཐོང་བ་ཡིན་ཀྱང་། གཟུགས་དཀར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོ༷ས་མཐུན༷་པ༷་མཐོང༷་བ༷་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ལ༷ས། ཉ༷་ཕྱིས༷་ལ༷་དངུལ༷་ཡིན་པའི་རྣམ༷་པ༷་
20-19b
སྣང་བ་ལྟར༷། གལ༷་ཏེ༷་གཟུགས་མཐོང་བ་ན་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་སོགས་འཁྲུལ༷་པའི༷་རྒྱུ་མཚ༷ན་གྱིས༷་མི་རྟག་པར་མ་ངེས་ཤིང་། དངོས་པོ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་གཞན༷་རྟག་པ་སོགས་སུ་སྦྱོར༷་བའམ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི༷་བྱེ༷ད་པ་ཞིག་ན༷་ཁྱེད་བདེན་ཀྱང་། འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྟག་འཛིན་སོགས་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་མི་དགོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཉ་ཕྱིས་དང་དངུལ་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། ཉ་ཕྱིས་མཐོང་ཚེ་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དངོས་སུ་མཐོང་བ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱང་འདྲ་བ་ལས་རང་བློ་འཁྲུལ་བའོ། །དེ་བཞིན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དོན་ལ་མ་འདྲེས་ཤིང་དབང་མངོན་གྱིས་ཀྱང་འདྲེས་པར་མཐོང་མི་ཤེས་ནའང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་བྱུང་བ་དང་། ནང་གི་བློ་མི་གསལ་ཞིང་གྲུབ་མཐའ་ངན་པས་བསླད་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུས་གེགས་བྱས་ཏེ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆ་གཅིག་ལ་སྣང་མི་སྣང་གཉིས་མེད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་དངོས༷་པོ༷་སྒྲ་ལྟ་བུ་གང་ཞིག་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷ས། དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་མཐའ༷་དག༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ཀྱང་། འཁྲུལ༷་པ༷ས་གེགས་བྱས་ཏེ་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མཐོང་བ་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་སོགས་སུ་ངེ༷ས་པར༷་མི༷་བྱེ༷ད་པ༷ས་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ༷་པ༷་ལྟ་བུ་ཡང་རབ༷་ཏུ༷་འཇུག༷་པ༷་འཐད་པ་ཡི༷ན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是简体中文的直译：
因为那不同的返体，返体的差别或特性如"无常"等，能使人理解该返体的特性的法，如自己的名称"无常"等所表达的，不是由除该名称以外的其他声音和所作性等一切能够理解的。因此，应当知道，所作、无常等的自返体是以独特方式存在的。
广说遮迁分法
第二、广说彼遮余差别有二：有为之语言及分别以遮迁所取，无为之语言及分别以遮迁所取。
有为之语言及分别以遮迁所取
第一有二：有境为分别遮遣应理，有境为语言遮遣应理。
有境为分别遮遣应理
第一有二：正行，遣除诤论。
正行
第一有二：立及破同证之过，因语与知同一处故而成遮遣。
立及破同证之过
第一有二：共相分法，别相分法。
共相分法
第一，比如声音等对象的自性唯一的本体，被其对境的认识所直接感知时，关于此对象，语言分别如"所作"、"无常"等，后起的量才考察的，而先前未见的其他部分有什么呢？[应答]没有。因为凡是成为现量对境的实体，与其自性不可分的诸法，在对象自身上是单一无分地存在，故以理推之，不可能有所见与未见两部分。若有些见到而有些未见，则它们应成相异。若如此，见到瓶子时也见到了它的所作性和无常性，那么证明瓶子无常的比量便成无用。[解答]当见到瓶子时，确实见到了其上与它本性相同的所作、无常等一切，但是，由于见到白色等共同性质的缘故，如同将贝壳看作银子那样，如果由于见到形色而产生与其他相似[之想]等错乱的原因，而未确定为无常，或者将不存在于该事物上的其他功德如常性等附加或增益，若能不这样做，你说的是对的，但由于错乱因素的影响而颠倒执为常等，为了去除这些，需要通过标志来证明，所以不能说[比量]没有必要。而且，由于贝壳和银子互不混杂而存在，所以见到贝壳时虽然完全没有直接看到真实银子，但因为相似性而使自己的心识产生错乱。同样，虽然前后刹那在实际上互不混杂，通过感官直接感知也不能看到它们混杂，但是由于外在对象相似地不间断出现，以及内在心识不清晰并受到恶劣见解污染等外内错乱因素的阻碍，因而产生错误的执着。
如是，因为在一个方面上没有显现与不显现两者，所以见到声音等事物时，虽然确实看到了与其本性相同的所作、无常等一切功德，但由于错乱阻碍而增益为相反方向，没有确定声音为无常等，因此，以所作为标志证明声音无常等的推理也应当正确运用。


 །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །
别相
གཉིས་པ་ལ། རྟགས་འཇུག་པ་ནི་སེལ་བ་ཡིན་པར་འཐད། །རྟགས་མི་འཇུག་ཀྱང་སེལ་བ་ཡིན་པར་བསྟན། །དང་པོ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པས་འཇུག་པ་ལ་མཐོང་མ་མཐོང་གི་ཆ་མེད་ལ་རྟོག་པ་སེལ་འཇུག་ལ་ཡོད་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དེར་མ་ཟད། རྗེས༷་སུ༷་དཔག༷་པ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་དངོ༷ས་པོའི་རང་མཚན་སྒྲུབ་པའི་
20-20a
སྒོ་ནས་འཛི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོ༷ས་གཅི༷ག་ངེ༷ས་པར་གྱུར༷་པ༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཆོ༷ས་ཀུན༷་འཛི༷ན་པར་ཐལ་ཏེ༷་རིགས་པ་སྔར་བཞིན། འདོད་ན་རྗེས་དཔག་གཞན་དོན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་སོ་ཟེར་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དེས་སྒྲ་རྟག་པ་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་སེལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། རྗེས་དཔག་དེས་རང་ཡུལ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཅན་མིན་པས་ན་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་གཞན་སེ༷ལ་བའམ་དགག་པར་སྨྲ་བ༷་ལ༷་ཉེས༷་པ༷་འདི༷་ནི༷་ཐལ༷་བ་ཉིད་དུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཡུལ་སེལ་བ་ཐ་དད་དུ་རུང་བས་སོ། །རྗེས་དཔག་སེལ་བས་འཇུག་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར༷་རྟག༷ས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་མིན་གཅོད་པའམ་སྒྲོ་འདོགས་སེ༷ལ་བའི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པ༷ར་རབ༷་ཏུ༷་བསྒྲག༷ས་སོ། །གློ་བུར་བའི་རྗེས་དཔག་གིས་མ་ངེས་ཏེ་དེ་ལ་སྔར་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གློ་བུར་དུ་བ་མཐོང་ཡང་དེས་ཕྱོགས་མེ་མེད་དུ་འཛིན་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་བསལ་བྱ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ལས་གཞན༷་དུ༷་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་དཔག་དེས་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པར་འདོད་ན་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུ་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ན༷། དེ༷་ལ༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་གཞན༷་མི་རྟག་སོགས་རྟགས་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཅི༷་ཞིག་ཡོ༷ད་དེ་རིགས་པ་སྔར་བཞིན། དེས་ན་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །གཉིས་པ་རྟགས་མི་འཇུག་ཀྱང་རྟོག་པ་ཡིན་ཕན་ཆད་སེལ་འཇུག་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ། མངོན་སུམ་གྱིས་དྲངས་བའི་ངེས་ཤེས་ལ་སེལ་བ་མེད་དེ། དེའི་སྒྲོ་འདོགས་ནི་སྔར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཟིན་
20-20b
པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང༷་བ༷་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་ལ༷འ༷ང་རྗེས་སུ་དེ་ལྟར་ཤེས༷་པ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ཡི༷་དོན༷་ཅ༷ན་གྱི་རྣམ༷་པར་རྟོ༷ག་པའམ་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་རང་མཚན་འཛིན་པའི་རྟོག་མེད་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཡུལ་དེ་སྔོ་མིན་སོགས་གཞན༷་གྱི༷་ཆ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་མ༷་བཏག༷ས་པ༷་ཡིན་པ་དེ༷་ཙམ༷་གྱིས་སྔོ་མིན་སོགས་སྒྲོ་འདོགས་སེལ༷་བ༷འི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་ངེ༷ས་པ༷་དང༷་ནི༷་སྔོ་མིན་དུ་སྒྲོ་འདོག༷ས་པའི་ཡི༷ད་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་གནོ༷ད་བྱ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷འི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར༷། དེ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་གནས་མི་སྲིད་པས་ན། ངེས་ཤེས་འདི༷་ནི༷་བཟློག་ཕྱོགས་སྒྲོ༷་འདོ༷གས་པ་དེས་དབེ༷ན་པ༷འ༷མ་སེལ་བ་དེ་ལ༷་འཇུག༷་པ་ཉིད་དོ་ཅེས༷་བྱ༷་བ༷ར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ།

以下是简体中文的直译：
总结颂
别相
第二有二：标志适用是遮遣应理，标志不适用亦是遮遣应示。
第一，不仅如前所示，在总体上阐明了肯定方式中没有所见与未见两方面，而在概念的遮遣作用中存在[这两方面]，而且，如果通过比量以肯定方式执取事物的自相，那么在确定了所证一法的情况下，便应当执取与所证同一本性的一切法，理由如前。若承认如此，则其他比量就成为无用。若反驳说"对你也同样有此过失"，则回答不同，因为证知声音无常的比量是证明声音与常性相反的遮遣，而不是通过现显对象方式的肯定认识，所以对于主张比量对境是遮他或否定的论点，这种过失并不成立，因为可以区分遣除增益的对象。由于比量通过遮遣起作用，所以如上所述，宣说一切标志都具有遮除非彼或去除增益的对境。
若有疑问：突然生起的比量并不确定，因为之前没有增益。答：即使突然看到烟，也能遣除"该方向没有火"的执着，因此并非没有所遣。
如果我们也承认，比量以肯定方式执取自相事物，而不是如标志[以遮遣方式]执取对象，那么当成立了声音等有法时，还需要用其他标志证明什么其他未成立的无常等呢？理由同前。因此，我们不如此承许。
第二、即使标志不适用，只要是分别，都是通过遮遣起作用：有人这样想：在现量引生的确定知中没有遮遣，因为其增益已被现量本身遣除。[回答]对于蓝色等某些现量所见对象，随后的认知是具有共相意义的分别或执取义共相的概念，而不是执取自相的无分别知，而它仅仅由于不曾将对象增益为非蓝等他相，而成为遮除非蓝等增益的行境，因为确定为蓝色与增益为非蓝二者互为能害与所害，所以不可能同时存在于一心相续中。因此，智者们知道，这种确定知是趋入无增益分别或遮遣中的。


 །
恐有言及识成异门之过即立遮遣
གཉིས་པ་སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་པར་ཐལ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པ། དང་པོ། སྒྲ་ལ་རྟག་པ་མ་བྱས་སོགས་ཀྱི་ཆ༷་ཤས༷་སུ་སྒྲོ༷་འདོག༷ས་པ་ཇི༷་སྙེད༷་ཡོད་པ༷་དེ༷་བསལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་ལྟར་ངེ༷ས་པ༷་ཡི་རྟོག་པ་དང༷་། དེ་བརྗོད་པའི་སྒྲ༷་ཡ༷ང་དེ༷་སྙེད༷་ཁོ༷་ན༷འམ་དེ་སྙེད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། ངེས༷་ན་སྒྲ་བློ་དེ༷་དག༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འཐད་ཀྱི། གཞན༷་དུ༷་སེལ་བྱ་ཐ་དད་མིན་ན་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་དངོ༷ས་པོ༷་གཅི༷ག་པུ༷་པ༷་སྟེ་སྒྲ་རང་མཚན་གྱི་སྟེང་ན་ཆ་ཤས་མེད་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲའ༷མ་དེ་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་གཅི༷ག་གི༷ས་སྒྲུབ་པས་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ༷་པར་གཅོད་ན༷། སྒྲ་བློ་དེ་དག་གཞན་དང་གཞན༷་གྱི་ཡུལ༷་ཅན་ནམ་ཡུལ་ཐ་དད་ལ་འཇུག་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར། བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་བློ་ལ་གོ་བྱ་ཐ་དད་མེད་པར་རྣམ༷་གྲང༷ས་པ༷་ནི༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། གང་བརྗོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གོ་བ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
20-21a
གཉིས་པ་ཕ་རོལ་གྱིས་ཉེས་པ་དེ་མི་འཇུག་པའི་ལན་བསྟན་པ་འགོག་པ་ནི། མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་གང་གི་ལྟར་ན་མར་གྱི་གོང་བུ་ལ་ཏིལ་འབྱར་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ནང་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་པ་དེ་དག་བློས༷་འཛིན་པའི་ཚེ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་སྣ༷་ཚོ༷གས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དོན༷་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ། ཁྱད་ཆོས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པའི་སྒོ་ནས་འཛི༷ན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན། དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཁྱད་པར་རྐྱང་པ་ནི་མེད་དེ། ཁྱད་པར་ཡིན་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་སོ། །ཁྱད་པར་ཅན་དང་འབྲེལ་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དེས་རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་སམ་མི་འདོགས། མི་འདོགས་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་ཆོས་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། ཕན་འདོགས་ན་དེ་ལྟར་ཕན་པའི་ནུས་པ་དེ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་རྫས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཡིན། དང་པོ། རང་གི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི་ཆོས་སྣ༷་ཚོ༷གས་ལ༷་ཕན༷་པའི༷་ཡན༷་ལ༷ག་གམ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ནུ༷ས་པ་རྣམས་ལ༷ས་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་རྣམས་དང་ངོ་བོ་དབྱེར༷་མེ༷ད་པ༷འི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་ནུས་པ་རྣམས་དང་ཆ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་བད༷ག་ཉི༷ད་གཅིག་པུ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་རིལ་པོའམ་ཀུན༷་ནས་བཟུང༷་ན༷། ཕ༷ན་བྱའི༷་བྱེ༷་བྲག༷་མི་རྟག་པ་སོགས་ལ་ཕན་པའི་ནུས་པ་གང༷་མ༷་ངེས༷་ཏེ། དེ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕན་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་མཐའ་དག་ངེས་པར་ཐལ། རྒྱུ་མཚན་ནུས་པ་དེ༷་མཐའ་དག༷་ཁྱད་པར་ཅན་དེའི་བདག༷་ཉི༷ད་ལ༷་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེར་མེད་དུ་འབྲེལ༷་བའི་ཕྱིར༷། བྱས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལྟ་བུ་གང་རུང་གཅི༷ག་ཤེ༷ས་ན༷་ནི༷་མི་རྟག་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལྟ་བུ་དེ་གཉི༷ས་ཀ༷་ཡང་ཅིག་ཅར་བཟུང༷་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ན་ནུས་པ་
20-21b
ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་འཛིན་ཟེར་ན་ཡང་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ངེས་པར་ཐལ་བ་ལ་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་སོ། །
遮谴
གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས༷་ལ་ཕན༷་པའི་ནུས༷་པ་རྣམ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ནུས༷་པ་དེ༷་ད༷ག་ནི་ནུས་ཅན་ནམ་ཁྱད་པར་ཅན་དེའི༷་ཅི༷་ཞིག་ཡི༷ན་ཏེ་མིན་པར་ཐལ། གལ༷་ཏེ༷་དེ་ལྟར་འདོད་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ༷་ཡི༷ས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་ཕ༷ན་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བས་ཀ་བུམ་བཞིན་འབྲེལ་མེ༷ད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཅན་རང་ལ་ཕན་ནུས་མེད་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུ་ཡི༷ན་ན༷་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བར་དུ་ཕན་འདོགས་བྱེད་ནུས་པ་གཞན་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ནུས་པ་ཉིད་ལའང་ནུས་པ་གཞན་མེད་པར་ཕན་འདོགས་མི་ནུས་པས། ནུས་ཅན་ནུས་པ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་མཐར་ནུས་པ་ཐུག༷་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་གྱི་ཕན་འདོགས་པ་མི་སྲིད་དོ།

以下是简体中文的直译：
恐有言及识成异门之过即立遮遣
第二、声与知成为异门故有过失，分为正说和破除对方解释过失的回答。
第一，为了遣除对声音增益为常、无所作等的任何部分，如是确定的分别以及表达它的言语，正是相应于那些[增益]的数量而确定的。既然确定，则这些声音和概念有着不同的行境是合理的。否则，如果所遣不同，而[你认为]唯一事物如所作、无常等，即声音自相上不分部分的单一体，被表达它的声音或了解它的认识单独以肯定方式遍行，那么这些声音和概念就不会对应不同的对象或趋入不同的境界。因此，所作、无常等的声音和概念没有不同所诠，就成为异门了，因为无论说什么，一切都能毫无差别地理解一切。
第二、破斥对方说此过失不适用的回答：根据外道胜论派的看法，如同芝麻粘在一块酥油上一样，在一个有法上有各种互不混杂的法，当认识执取这些[法]时，具有各种差别的对象如声音，是通过能赋予不同特性的功能而执取的，因此声与知不会成为异门。对此[我们回答]：没有不与特性持有者相关的纯粹特性，因为没有使之成为特性的原因。若与特性持有者相关，那么特性持有者是否赋予其特性以利益？若不赋予利益，则特性持有者与特性无关联；若赋予利益，这种有益能力与特性持有者是一体还是异体？
第一[若说是一体]：[对方认为]特性持有者如声音与能作为其各种特性之支分或因的诸能力，是不可分离的同一本体。那么，与这些能力没有部分差别的单一本体如声音，若全面把握，那么对所利益的差别如无常等有益的能力，哪一个会不确定呢？[答案是]应当确定一切能利益[各特性]的能力，因为这些能力都以自性不可分地关联于特性持有者的本体。若知道了其中一种如能利益所作性的能力，就应当同时把握两者如能利益无常性的能力。这样，即使说是通过不同能力而执取，也无法避免同时确定一切能力的过失。
遮谴
第二、若说特性持有者和对特性有益的能力是相异的，这些能力到底是不是有能者或特性持有者的[一部分]？若这样承认，则特性持有者就会与利益特性的能力分离，像柱子与瓶子一样变成无关联。如果特性持有者自身没有利益能力，那么在特性和特性持有者之间需要其他能赋予利益的能力，如此一来，能力本身若无其他能力也无法赋予利益，导致有能者与能力相异，最终成为能力无穷尽，赋予利益将不可能存在。


 །ནུས་པ་ལ་ནུས་པ་མི་དགོས་ཏེ་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་སོ་སྙམ་ན་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་ཡང་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཕན་ནུས་ཀུན་ཅིག་ཅར་ཡོད་ཀྱང་བློས་འཛིན་དུས་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་ལ༷་ཕན༷་བྱེ༷ད་དུ་བཟུང༷་བས་ན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་ཐལ་བ་མེད་ཅེས་འདོད་ན༷་ནི༷། རྟོག་བློས་འཛིན་པ་སྒྲུབ་འཇུག་ཏུ་འདོད་པ་ཁྱེད་ལ་དེ་མི་རུང་སྟེ། སྒྲ་དེ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེ༷་ལ༷་ཕན་བྱེད་དུ་མཐོ༷ང་ན༷་དེའི་སྐབས་སུ་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མི་རྟག་པ་ལ་ཕན༷་པ༷འང་སྒྲ་དང་རྫས་གཅིག་པས་ན་གཞན༷་མི༷ན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཕན་བྱེད་ཡིན་པ་དེ༷་བཟུ༷ང་ན༷་ནི༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བཟུང༷་བར་ཐལ་ལོ། །གལ༷་ཏེ༷་སྔར་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་ངེས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཁྲུལ༷་པ༷་བྱུང་ན་དེ་བཟློག༷་པའི༷་ཕྱིར༷། སྔར་ངེས་པར་བཟུང༷་བ༷་ལ༷་ཡང༷་ཕྱིས་རྗེས་དཔག་
20-22a
གཞན༷་འཇུག་པར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་ངེས་པ་དེ༷་ནི༷་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བས་ན་རྣ༷མ་གཅོ༷ད་ཀྱི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་དུ་གྲུབ༷་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་འཇུག་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ངེས་པ་ལ་ཡང་ཡང་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་དགོས་ཏེ་སྒྲོ་འདོགས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྔར་ངེས་ཟིན་སྒྲོ་འདོགས་གསར་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་བློ་དེ་སྒྲུབ་འཇུག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མིན་ཏེ། རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་བསལ་བ་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་པ༷་མཐོང་ཟིན་ངེས་པའི་རྟོག་པའང༷་རྗེས་དཔག་དེ༷་དང༷་འདྲ༷་བར་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཟློག་ཕྱོགས་སྒྲོ་འ༷དོག༷ས་བསལ་བའམ་མེ༷ད་པའི༷་ཡུལ༷་ཉིད་ལ༷་ནི༷་ངེས་གཟུང་གི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷། སྐྱོན་གཞ༷ན་ཡ༷ང་སྔར་ངེས་པར་བཟུང་བ་ལ་སླར་ཡང་རྗེས་དཔག་གིས་ངེས་པར་འཛིན་ཞེས་པ་མི་འཐད་དེ། གསར་དུ་རྗེས་དཔག་གིས་ངེས་པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུའི་ངོ༷་བོ༷་ག༷ང་ཞིག་སྒྲ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་བྱས་པར་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་གྱི་ངེ༷ས་པ༷་གཞན་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་མ༷་ངེ༷ས་པ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་སྔར་གྱི་ངེས་པ་དེ༷་དག་གི་ཡུལ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ངེས་མ་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསར་དུ་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ཡིན་པས་སོ། །འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལའང་མཚུངས་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ན་ཐམས་ཅད་བཟུང་ཡང་ཕྱིས་རྗེས་དཔག་འཇུག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། དོན་སྒྲའི་སྟེང་ན་བྱས་མི་རྟགས་སོགས་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི་ཆོས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཆ༷་ཤ༷ས་རྣམ༷་པར་སྤ༷ངས་པ༷་ཡི་རང་མཚན་དེ་ཉིད་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་ནི༷་བཟུང༷་བ༷་ལ༷འ༷ང་། བཟུང་བ་ལྟར་ངེས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི་ཆོས་གང༷་ལ༷་དེ་བཞིན་དུ་རྟོག༷ས་པའམ་ངེས་པ༷་འདྲེན་པ་
20-22b
ཡི༷་རྐྱེན༷་ཡོ༷ད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ་དེའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ལ་ཡུལ་མ་ནོར་བར་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡིད་ལ་ངེས་མ་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་ངེས་པ་ཡོད་ན་སུ་ཡང་འཁྲུལ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ངེས་པའི་རྒྱུ་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལའང་རྐྱེན་ཡོད་ན་དེས་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་ལ། མཐུན་རྐྱེན་མེད་པའམ་འགལ་རྐྱེན་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་ན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་ཏེ། སྒྲ་རྟག་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །མཐུན་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་བློ་གསལ་བ་དང་། གོམས་པ་དང་། སྐབས་སུ་བབ་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། དོན་གྱི་ཤུགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་ཚང་བའོ། །དེ་ལ་བློ་གསལ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་གསལ་བས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ།

以下是简体中文的直译：
若想"能力不需要能力，能力本身就能赋予利益"，那么即使没有异于声音的能力，声音本身赋予利益的观点也就成立了。如果承认在对象上所有利益能力虽然同时存在，但认识把握时，如声音被执为仅对一个特性如所作性的有益者，因此不会有执取一切的过失。对你们认为分别认识以肯定方式把握[对象]的观点，这是不合理的，因为若见到声音对所作性有益，而认为在那时未见到的，即对无常性有益[的声音]，由于与声音是一体，因此不是其他，所以若执取任何一个有益者，就应当执取一切。
若言"虽然先前见到时已确定一切，但后来若生起颠倒执着的错误，为了遣除它，即使对已确定把握的，后来也要引入其他比量"。[回答]比量所确定的，由于遣除相反的增益，所以成为遮别的对境，而非肯定认识。如果仅仅是再次把握已确定的，则不需要比量，因为增益尚未生起。
那么，对于已确定而未新生增益的，那个确定的认识是肯定认识吗？不是，因为除了比量遣除增益之外，[即使是]见过后确定的分别也与那比量一样，只是遮遣的对境，其理由是它通过限定的方式趋入遣除或不存在相反增益的对境。
另一个过失是，对已确定把握的[对象]再由比量确定执取的说法不成立，因为新由比量确定的如无常性，不被确定为声音本身、确定为所作等先前其他确定所确定，怎么会是那些先前确定的对境呢？因为它们不能确定[无常性]，所以新引入比量。若反驳"对你自己也同样，因为你承认虽然在现量时把握一切，但后来也引入比量"，[回答]不同，因为现量虽然把握了排除声音上所作、无常等差别法分开存在的自相，但把握并不一定如实确定，因为只有在对差别法有引生如是了解或确定的缘存在时，才能了解。因此，虽然现量无误地呈现对象，但后起的有分别意识确定或不确定只是[如此]而已，若现量本身有确定，任何人都不可能错乱。
因此，即使对确定的因——现量经验，若有缘，它能引生确定；若无顺缘或有违缘即错乱因，仅仅见到不能引生确定，如执声音为常的分别。何为顺缘？内在心识明晰、串习、适时、意欲、对象力量等圆满的引生确定之因。其中心识明晰，如瑜伽士由于心识明晰，仅见到就能确定刹那等。


 །ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པས་དོན་གང་མཐོང་བ་ལ་བློ་གཏད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནང་གི་གོམས་པ་ནི། བུད་མེད་ཀྱི་རོ་གཅིག་ལའང་ཕལ་པས་མྱགས་པ་དང་། ཆགས་ལྡན་གྱིས་ཉལ་པོ་བྱ་བ་དང་། ཁྱི་རྣམས་ཀྱིས་བཟའ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་འཇུག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེས་དོན་རྣམས་དེ་དང་དེ་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན། དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གོམས་པའམ་དེའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ཡང་རྐྱེན་ནོ། །སྐབས་སུ་བབ་པ་ནི་དཔེར་ན་སྨན་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་གྱི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ན། སྨན་པ་དེ་མཐོང་བ་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ཆོས་གཞན་དུ་མ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྨན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་གང་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་གཏད་པ་དེ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་པ་ནི། མི་མང་པོའི་ཁྲོད་ནས་གཅིག་ཡོད་མེད་ལ་ཆེད་དུ་ཡིད་
20-23a
གཏད་ན་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པར་ངེས་ལ། གཞན་དབང་མངོན་ལ་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡོད་མེད་མ་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་གྱི་ཤུགས་ནི་ལྟད་མོ་སྣ་ཚོགས་པའི་ནང་ནས་ཡ་མཚན་པ་དང་ཉེ་ཞིང་གསལ་པོར་མཐོང་བ་དག་བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པ་མང་པོ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་ཡོད་ན་གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྙམ་ན། ངེས་པའི་རྒྱུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་དང་པོར་སྐྱེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་དེའི་རྒྱུ་སྟོབས་ཆེ་བ་དག་གི་འབྲས་བུ་སྔར་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕ་ཡང་ཡིན་ལ་མཁན་པོའང་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་འོང་བ་ན། སྐྱེས་བུ་གཅིག་པོ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཀློག་སློབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། དེ་འོང་བ་ན་ཐོག་མར་བདག་གི་ཕ་འོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱི་མཁན་པོ་འོང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བས་རྒྱུ་ཡོད་ལ་བདག་མེད་པ་གོམས་པ་སོགས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་སྐད་ཅིག་མར་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་གོམས་པས་བསླད་ནས་གེགས་བྱས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །
有境之能诠为遮遣应理
གཉིས་པ་དངོས་པོའི་རྟོག་པ་སེལ་འཇུག་ཏུ་བསྟན་པར་རྩོད་པ་ལ། གཞན་གྱི་རྩོད་པ་རྣམ་པར་འགོག་པ་དང་། །དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས། །
遮他谴
དང་པོ་ལ། གཅིག་ལ་ཐ་དད་སྒྲ་བློ་མི་འཐད་དང་། །དུ་མར་གཅིག་སྒྲ་བློ་མི་འཐད་རྩོད་སྤང་། །
遮于一非异言及识表之谴
དང་པོ་ལ། སེལ་བ་གཅིག་ལ་དུ་མའི་སྒྲ་འཇུག་འཐད། །དངོས་པོར་འདོད་ལ་དེ་མི་འཐད་པའོ། །
于一遮遣有多言表应理
དང་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་ན་རེ། ཁྱོད་སྒྲ་རྟོག་སེལ་འཇུག་ཏུ་འདོད་པ་
20-23b
ལའང་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ལོག་ལྡོག་རྫས་གཅིག་གམ་ཐ་དད། གཅིག་ན་ཆོས་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་སོ་སོར་བརྗོད་པ་མི་རུང་ལ། བརྗོད་བྱ་སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་པར་འགྱུར་བ་ཁྱོད་རང་ལའང་མཚུངས་ཤིང་། ཐ་དད་ཡིན་ན་སྤྱི་གསལ་རྫས་གཞན་དུ་འདོད་པ་ལ་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་རང་ལའང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་རྟོག་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེ༷་ལའ༷ང་། གཞན་རྟ་ལ་སོགས་པ་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷་ལ་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་ཆོས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང༷་། གཞན༷་ལ༷ས་ལོ༷ག་པ༷་བ་ལང་ཞེས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་ཞེས༷་བྱ༷་བའི༷་སྒྲ༷་དེ་དང༷་དེ་ལྟར་ངེས་པ༷་ཡི་རྟོག་པ་ཉི༷ད་དག༷་ནི༷། ལོག་ལྡོག་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ནས་བརྡ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་མིན་ཏེ། སྨྲ་བ་པོས་ནང་གི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་བརྡ་དེ་ལྟ་བུ་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ནི་བརྡ༷་དེ་ཡི༷་རྗེས༷་སུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཙམ་གྱི་དབང་གིས་ཡི༷ན་ནོ།

以下是简体中文的直译：
对于应当确定的对象已经熟习，仅仅将心专注于所见对象就能轻易引生确定，例如内在的熟习，如同对于同一女尸，普通人生起厌恶，贪欲者生起交媾之想，狗则生起食用之想，由此，谁具有强烈熟习的趋向，他就会如此这般地执取诸对象，所以，与对象相符的意识熟习或其习气的存在也是缘。适时性，例如在谈论医药等的场合，见到医生时，虽然那个人具有许多其他属性，但确定他就是医生。同样，对于为了特定目的而专注的对象引生确定，如在众人之中专心寻找一人时，仅仅见到他就能确定他的存在，而其他[人]虽然呈现于感官，但事后并不确定其有无。对象的力量，如在各种景观中特别确定奇异、接近且清晰可见的事物等。
若问，对于多种确定，在具备如上所说的诸因时，以何种顺序生起？最接近确定的因先生起，同样，当时力量最强的因的果先生起，例如，当一个既是父亲又是阿阇黎的人到来时，虽然那个人既是生育者又是教读者两者并无差别，但当他来时，首先想到"我的父亲来了"，而不会想"阿阇黎来了"，这是因为确定为父亲的因更加接近的缘故。
因此，虽然通过现量见到刹那性而具备因，且虽有无我修习等俱有缘，但对于那些未见真实性的人，仅凭现量不能引生刹那性的确定，这是由于错乱熟习的污染而造成障碍。
有境之能诠为遮遣应理
第二、对于已示事物的分别为遮遣起作用有争论，分为破除他人的诤论和建立其成立义的自宗两部分。
遮他谴
第一分为：遮于一非异言及识表之谴，遮于多一言及识表之谴。
遮于一非异言及识表之谴
第一分为：于一遮遣有多言表应理，于事物承许彼不应理。
于一遮遣有多言表应理
第一，外道胜论派说：你认为声音和概念以遮遣方式运作也有过失，因为分类和返体是一体还是异体？若是一体，则不应分别表述法和有法的声音，而且所诠及声识将成为异门，这对你自己也同样[有此过失]；若是异体，则有如同主张共相和个体是异体一样的过失，也同样适用于你自己。[回答]即使声音和概念以遮遣为对境，从排除其他如马等而言的"牛性"这样表法的声音，和从排除其他而言的"牛"这样表有法的声音，以及如此确定的分别，并非因为分类和返体实际存在为异体而如此安立名言，仅仅是说话者依内在表达意欲而如此安立名言而已，而[认识中]显现为法和有法二者，只是随顺这种名言的结果。
;


 །དེ་ལྟར་ན་བ་ལང་ཞེས་པ་དང་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་གཉི༷ས་ཀས༷་ཀྱང་བརྗོད་བྱ་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་གཅི༷ག་པུ་བ་ལང་དེ་ཙམ་ཅི༷ག་བརྗོ༷ད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་མོ༷ད་ཀྱི༷། བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་བ་ལང་གི་བ་ལང་ཉིད་ལྟ་བུ་བརྗོད་པའི་ཚེ་ན་བརྗོད་པ་དེས་འཕངས་པའི་བརྗོ༷ད་བྱའི༷་གཞན་སེལ་ལམ་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་ཤན༷་གྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི༷ས། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་རྣམ༷་པར་དབྱེ༷་བ་དང་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་སླད་དུ་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་འབྲེལ་བའི་སྒྲ་ཡང་སྦྱར་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐ༷་ད༷ད་པར་འབྱེ༷ད་པ༷་ཡི་ཚུལ་དེ་ཡི༷ས། སེལ་བའི་བློ་ངོར་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལྟ་བུའི་དོན༷་ཡོད་པ་བཞིན༷་དུ་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགག་ཚིག་ཅན་ལའང་། རྟ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་དང་། རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་པའང་ཆོས་ཅན་དང་
20-24a
ཆོས་བརྗོད་པའི་སྒྲར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་དེ་གཉིས་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་ན་སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱ༷ད་པར་གཞན༷་ནི༷་སྤོང་བ༷་དང༷་མི༷་སྤོང༷་བ༷་དག༷་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ༷་གཉི༷ས་ཀྱི༷་བརྡ༷་ཡི༷་བྱེ༷་བྲ༷ག་གམ་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གང་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་བ་ལང་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག༷ས་པ༷་པོ་ཉན་པ་པོ་དང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་པོའི༷་ཤེས་ཤིང་བརྗོད་པར་འདོ༷ད་པའི༷་བློ་ཙམ་གྱི་རྗེ༷ས་སུ༷་བྱེ༷ད་པའི༷་གཞི༷་ཅན་ནམ་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ་ནང་གི་བརྗོད་འདོད་དེ་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན། ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་ལྡན་པ་དེ་རྟ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དམིགས་བསལ་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཞིག་ན། འདི་རྟ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བ་ལང་ཉིད་དོ་ཞེས་ལྡོག་པ་བརྗོད་ལ། དེས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བ་ལང་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཡང་ཁྱད་པར་གཞན་གཅོད་འདོད་ཀྱི་བློ་གཙོ་བོར་མ་བྱས་པར་ནོག་ལྐོག་ཤལ་ལྡན་པ་ལ་བ་ལང་ཉིད་དུ་སེམས་པ་ཙམ་ཞིག་ན། འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་བརྗོད་པར་ཟད་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་ལའང་བརྗོད་བྱ་བ་ལང་ལས་གཞན་མེད་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་བཞིན་དུ་གོ་བའི་ནུས་པ་སྒྲ་ལ་ཡོད་པས་ན་ཉིད་ཅེས་སྨྲོས་པའང་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེར་མ་ཟད། སྤྱི་དང་སྤྱི་ལྡན། བྱ་བ་དང་བྱ་བ་ཅན། ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་སོགས་གཞན་ཀུན༷་ལ༷འང་རྫས༷་ཏེ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་དང༷་། དངོ༷ས་པོ་སྟེ་ཆོས་བརྗོ༷ད་པའི༷་སྒྲ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་མི་སྤོང་གི་དབྱེ་བ་འདི༷་ཙམ་ཉི༷ད་དུ་ཟད་དོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཆོས་ཆོས་ཅན་དེ༷་དག༷་བརྗོད་བྱ༷་ལ༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་འགའ༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་གཅིག་
20-24b
བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་དེ་དག་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་དེ། ཁྱད་པར་སྤོང་མི་སྤོང་གི་དོན་དེ༷་ལྟ་བུ་ཤེས༷་པར༷་བྱེ༷ད་འདོ༷ད་པ༷ས་སྒྲ་དེ༷་ལ༷་ཕ༷ན་པའི་དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་སྦྱར་ནས་བསྟན་ན་བ་ལང་ཉིད་དང་བ་ལང་ཙམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་བརྗོད་པ༷འམ༷། ཏི་སོགས་བྱེད་པ་ལྡན༷་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྲུབས་ན་སྤྱིར་འཚེད་པ་ཙམ་ཆོས་ཅན་དང་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཉིད་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་བརྗོད་པ་ཅན་ནམ༷། ག༷ལ་ཏེ༷་དེ་གཉིས་ལས་གཞན༷་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་དུ་མེད་པ་ཡིན་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་ཅན་དུ་བྱས་ན། ལྷས་བྱིན་གྱིས་ཉལ་ལྟ་བུ་དང་། རས་ཡུག་གི་དཀར་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལྷས་བྱིན་དང་། རས་ཡུག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཉལ་བ་དང་དཀར་པོས་ནི། དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་ཉལ་བ་དང་དཀར་པོ་གཞན་སྤངས་པས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བའི་སྒྲར་འགྱུར་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། རང་བཞིན་དུ་ལྷས་བྱིན་ཉལ་བ་དང་རས་ཡུག་དཀར་པོ་ཙམ་བརྗོད་ན་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བར་སྤྱི་ཙམ་དུ་གནས་པས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།

以下是简体中文的直译：
这样，"牛"和"牛性"这两个词都表示同一个具有肉峰和垂肉的实体——即单独的牛，在所诠上并无差别，但由于表达意欲的缘故，当表述如"牛的牛性"时，该表述所指向的所诠遮余或仅返体的差别性质，为了区分法和有法并成立关联，还加上了表示关联的第六格助词，通过这种区分不同分类的方式，在遮遣认识中似乎确立了相异的意义。
同样，对于带有否定词的表达，如"非马"和"非马性"也成为表有法和表法的词语。
若有人问：如果表法和表有法两者在意义上无差别，声音和概念不就成为异门了吗？回答：不会成为[异门]，因为舍弃或不舍弃其他特征，依次是表法和表有法的词语这两者的名言差别或特征，而所表达的对象如牛，是依据了解者听者和说话者二人的认知及表达意欲的心识为基础或所依，完全依赖于内在的表达意欲。
怎么理解呢？如果想要表达具有肉峰和垂肉者作为排除马等他者特征的例外，就说"此非马等而是牛性"，通过排除特征来表达牛；又如果不以排除他特征的意欲为主，而只是单纯地将具有肉峰和垂肉者视为牛性，则说"这是牛"，仅表达有法的本性而已，虽然这两种情况所诠都只是牛，但由于词语具有按照表达意欲传达的能力，所以说"性"也并非毫无意义。
不仅如此，对于共相与具共相者、作用与作用者、属性与具属性者等一切其他[关系]，表实体即表有法和表事物即表法的词语差别，仅仅是这种舍弃或不舍弃他特征的区分而已。因此，表法和表有法在所诠上没有任何差别，因为二者都表达同一事物。
表达这些方式的词语形式有所不同，如果想要表达如是舍弃或不舍弃特征的意义，在词语上加上有益的助词来表示，如"牛性"和"仅仅是牛"等表法，或者用"提"等表示具有作用的助词构成，如通常"烹煮"表有法，"烹煮的作用本身"表法，或者如果不同于这两者，无法特别解释的，用能作[格]词尾，如"提婆达多睡觉"和"布匹的白色"这样的例子，由提婆达多和布匹所限定的睡觉和白色，由于排除了非彼二者的睡觉和白色，成为舍弃他特征的词语，即表法；而如果只是自性地表达"提婆达多睡觉"和"布匹白色"，则不舍弃他特征而仅作为共相，成为表有法。


 །དེ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་གཞན་གྱིས༷་བརྗོ༷ད་ཀྱ༷ང་རུང༷་ཁྱད་པར་སྤང་མི་སྤང་དེ༷་ལ༷ས་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གཞན༷་གང་ཡང་མེ༷ད་དོ༷། །ཞེས་མདོར་ན་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་སུ་བྲ་དང་ཏི་སོགས་བྱེད་ལྡན་གྱི་རྐྱེན་དང་། དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་དང་། དེ་ལས་གཞན་མིང་མ་ཚང་བ་ཁ་སྐོང་བ་དང་རྣམ་དབྱེ་སོགས་ཡིན་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་དེ་གསུམ་དུ་འདུ་ལ། རྐྱེན་གང་གིས་བརྗོད་ཀྱང་དོན་ཁྱད་པར་སྤོང་མི་སྤོང་ཙམ་དུ་འདྲའོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་བུམ་པ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་བུམ་པ་རང་ཉིད་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ཆོས་ཅན་ཙམ་བརྗོད་པ་དང་། བུམ་པའི་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་བུམ་པའི་སྟེང་གི་མི་རྟག་པ་དམིགས་བསལ་བས་ཆོས་བརྗོད་པར་འགྲོ་ཡང་དོན་གཉིས་ཀས་བུམ་པ་
20-25a
མི་རྟག་པར་སྟོན་ལ། སྔ་མས་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པའང་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པའང་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་ལ། ཕྱི་མས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པའི་སྟེང་གི་མི་རྟག་པ་དེ་ཙམ་སྟོན་གྱི་བུམ་པ་དང་གཞི་མཐུན་པ་ལྟར་མི་སྟོན་གྱི་བུམ་པ་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་ལྟ་བུར་སྟོན། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་དང་སྤྱི་ལྡན་ལ་སྦྱར་ན། ཤིང་དང་ཤིང་ཉིད། ཤིང་ཤ་པ། ཤིང་གི་ཤ་པ། ཤ་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བྱ་བ་དང་བྱ་བ་ཅན་ལ་སྦྱར་ན། འཚེད་པ། འཚེད་པ་ཉིད། འཚེད་པོ་ལྷས་བྱིན། ལྷས་བྱིན་གྱིས་འཚེད། ལྷས་བྱིན་གྱི་འཚེད་པ། འཚེད་པའི་བྱ་བ་སོགས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་སྦྱར་ན། དཀར་པོ། དཀར་པོ་ཉིད། དཀར་པོ་ཁོ་ན། དཀར་པོ་ཙམ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོའི་ཁ་དོག །རས་ཡུག་དཀར་པོ། ཁ་དོག་གི་དཀར་པོ། རས་ཡུག་གི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་འདི་དག་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་མི་སྤོང་གི་ཆེད་དུ་བརྡ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ཡིན་པས་ན། བུམ་པའི་སྟེང་གི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་བརྗོད་ན་ལོག་པ་བུམ་པའི་སྟེང་གི་ལྡོག་ཆོས་མི་རྟག་པར་བརྗོད་པས་དེས་བུམ་པ་རང་གི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་བྱས་པ་སོགས་ཀྱང་གཅོད་ལ། བུམ་པ་མི་རྟག་ཅེས་ཆོས་ཅན་ཙམ་དུ་བརྗོད་ན་བུམ་པའི་སྟེང་གི་བྱས་པ་སོགས་ཆེད་དུ་མི་གཅོད་དེ་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཙམ་བརྗོད་བྱར་སྟོན་ནོ། །འོ་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཞེས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་ལའང་ཁྱད་པར་གཞན་རྟ་ལ་སོགས་པ་གཅོད་པ་ཅི་སྟེ་མེད། དེས་ན་
20-25b
ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་ཞེས་པ་མི་འཐད་སྙམ་ན། བ་ལང་ཞེས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལའང་ཁྱད་པར་གཞན་གཅོད་པ་ངེས་པར་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་བ་ལང་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་རྟ་ཡོད་པ་སོགས་གཅོད་པར་ཤེས་པའི་དོན་དུ་ཉིད་སྒྲས་ལྡོག་པ་བརྗོད་ཀྱི་དོན་ལ་རང་ལས་གཞན་པ་ཀུན་བསལ་བའི་བ་ལང་བརྗོད་པར་ཁྱད་མེད་ཅེས་པ་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་དབྱེ་དང་རྐྱེན་དང་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་དག་ལས་དོན་ཐ་དད་མིན་ཡང་ལྷས་བྱིན་གྱི་རིལ་བ་ལྟར་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་ཚིག་གི་ཤན་སྟོབས་ཀྱིས་བློ་ཡུལ་དུ་འཕངས་པ་ཙམ་སྟེ་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་འཇུག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是简体中文的直译：
以其他方式表达也是一样，除了舍弃或不舍弃特征外，没有任何其他差别。总之，所有的助词都归入三类：即苏巴及提等表示具有作用的助词，表示有益的助词，以及其他如补充未完整的名称和格助词等表示能作的词尾，这三类包含了所有助词，无论用哪种助词表达，在舍弃或不舍弃特征的意义上是相同的。
因此，如"瓶子无常"这样表示瓶子自身为无常，是仅仅表达有法；而"瓶子的无常"这样表示瓶子上的无常为特例，则成为表法。虽然这两种表达都表示瓶子无常，但前者因为不舍弃其他特征，所以表示既是瓶子又是无常这样的形式；后者因为舍弃其他特征，所以只表示瓶子上的无常，而不表示与瓶子为共同基础，而是表示瓶子为限定法。
同样地，应用于共相与具共相者，如"树"与"树性"、"树是歇婆"、"树的歇婆"、"歇婆的树"等；应用于作用与作用者，如"烹煮"、"烹煮性"、"烹煮者提婆达多"、"提婆达多烹煮"、"提婆达多的烹煮"、"烹煮的作用"等；应用于属性与具属性者，如"白色"、"白色性"、"仅仅白色"、"只是白色"、"色彩白色"、"白色的色彩"、"白色布匹"、"色彩的白色"、"布匹的白色"等，应当了解适用于所有有法与法的情况。
如是，表法与表有法的这些词语，是根据表达意欲为了舍弃或不舍弃其他特征而如此安立名言的，所以当表述如瓶子上的法——无常时，通过表述瓶子上的返体法——无常，它也排除了瓶子自身上存在的其他特征如所作等；而当表述"瓶子无常"这样仅有法时，不特意排除瓶子上的所作等，只是表示瓶子无常为所诠。
若有疑问：既然一切词语都以遮别为对境，那么表有法的"牛"一词为何不排除马等其他特征？因此，"舍弃他特征"的说法似乎不合理。答：表有法的"牛"一词虽然必定有排除其他特征的作用，但由于表达意欲的缘故，为了使人了解仅仅是牛以及知道它排除有马等，才用"性"字表述返体，而在实际上[无论是否使用"性"字]表述排除自己以外一切的牛没有差别，这就是原因所在。
因此，虽然从格助词、词缀和语句表达中，意义并无差别，但就像提婆达多的团丸一样，通过词语的强力作用在心识中显现为差别的方式，只是由表达意欲所引导的，应当了解只是这样而已。


 །རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ལྟ་བུའི་ཕྱིར༷་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་གཞན༷་སེལ༷་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ༷་ནི༷་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་རྟག་པའི་སྤྱི་དེ༷་དང་ལྡ༷ན་པར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་ལ༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི་སྐྱོན་རྣམས་བས༷ལ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་སྤྱིའམ་རི༷གས་གང་ཡིན་པ་དེ་དང༷་། རིགས་དེ༷་དང༷་ལྡ༷ན་པ༷་གསལ་བ་དག༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཉི༷ད་ན༷་ཉེས༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། རང་དབང་མེད་ཕྱིར་དེ་ལྡན་མིན། །བཏགས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་སྲིད་ཕྱིར། །འབངས་ལ་རྒྱལ་པོར་བཏགས་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བ་ལང་གི་སྒྲས་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་བ་ལང་གི་སྤྱི་རྟག་དངོས་ཡིན་ན། དེ་ལྡན་གསལ་བ་རྫས་ཐ་དད་ལ་སྒྲ་དེ་རང་དབང་གིས་མི་འཇུག་སྟེ། ཀ་བའི་མིང་བུམ་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་བཞིན། དེས་ན་སྤྱི་བརྗོད་པའི་སྒྲས་དེ་ལྡན་གོ་བ་མིན་ལ། གཞན་ཡང་བ་ལང་གི་མིང་བ་ལང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་བཏགས་པ་ཁོ་ནས་འཇུག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟ་ནའང་བཏགས་པ་དེ་དོན་མི་མཐུན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་སྤྱི་རྟག་པ་དེ་དང་
20-26a
བ་ལང་གི་གསལ་བ་མི་རྟག་པ་གཉིས་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པས་འབངས་ལ་རྒྱལ་པོར་བཏགས་པ་བཞིན་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །
许有为而其非理
གཉིས་པ་སྒྲ་ཡུལ་དངོས་པོར་འདོད་པ་ལ་གཅིག་ལ་དུ་མའི་སྒྲ་འཇུག་པ་སོགས་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་ནི། བརྡ་སྤྲོད་པ་དང་བྱེ་བྲག་པ་གང༷་དག༷་གི༷་ལུགས་ལྟར་ན་ཚི༷ག་རྣམས་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་གྱི་དངོ༷ས་པོའི༷་དབ༷ང་གིས་འཇུག་པ་ལྷུར༷་ཏེ་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་ཅན་དུ་འདོད་ཀྱི། ནང་གི་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ཙམ་ལ་མི༷་བརྟེན༷་པ༷་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་དག༷་ལ༷་ནི༷། ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པ་ལ་རྣམ་དབྱེ་དྲུག༷་པ༷་འབྲེལ་བའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་དང༷་། གཅིག་ལ་མང་ཚི༷ག་སྦྱར་བ་དང་། མང་པོ་ལ་གཅིག་ཚིག་སྦྱར་བ་སོགས་ཀྱི་ད༷བྱེ༷་བ༷་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བ་ལང་གི་དངོས་པོ་ནི་བ་ལང་ཉིད་དོ་ལྟ་བུ་དང་། ཉལ་བཞིན་ཁ་གདངས་པ་ལ་ཁ་གདངས་ནས་ཉལ་ལོ་ཞེས་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་མི་འཐད་པའི་ཀླ༷ན་ཀ༷་བྱ་བར་རིགས༷་སོ། །དེས་མཚོན་ནས། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཤི་བའི་གང་ཟག་ནི་མེད་དོ། །གང་ཟག་ཤི་བ་ནི་ཡོད་དོ། །བུམ་པ་ཁོ་ན་ནི་མེད་དོ། །བུམ་པ་དེ་བུམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་འདྲའི་རིགས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་རང་གི་ཞེ་འདོད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཚིག་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ན་རང་གི་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་དེ་ལའང་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་གནོད་པ་འབབ་པས་དོན་ལ་འགལ་བའི་ཚིག་མིན་ཕན་ཆད་བརྗོད་འདོད་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ཚིག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ། བ་ལང་གི་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་དྲུག་པ་དང་། བ་ལང་ལ་བ་ལང་ཉིད་ཡོད་ཅེས་བདུན་པ་དང་། བ་ལང་ཉིད་
20-26b
ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བ་ལང་ལ་སྒྲ་འཇུག་ཅེས་གསུམ་པ་དང་། རྫས་སོགས་ཆོས་མང་བས་ན་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་མང་ཚིག་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱི༷་རོལ༷་བརྗོད་བྱའི་དོ༷ན་གྲུབ་པ་ལ༷་མི༷་ལྟོས༷་པའི༷་ཚིག༷་གང༷་ཞིག་སྨྲ༷་བ་པོ༷ས་ཆོས་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་དང་། གཅིག་ལ་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་དང་། མང་ཚིག་ཉུང་ཚིག་དང་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་ནས་སྟོན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་སོགས་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་བཅད་པ་ལྟར་བརྡ་སྦྱར་ནས་ཚིག་བརྗོད་པ་ན། ཞེ་འདོད་ཀྱི་དོན་དེ་གསལ་བའི་རྗོ༷ད་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ༷་ངེ༷ས་པར་བྱེ༷ད་པ༷་དེ༷་དག་དེ༷་ཁོ་ན་བ༷ཞིན་དུ༷་བློ་ལ་དེའི་རྣམ་པ་སྐྱེད་པའི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་དོན་གྲུབ་མ་གྲུབ་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། དོན་མེད་ཀྱང་སྒྲའི་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་གཙོ་བོ་དང་། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལ་དང་། རི་བོང་གི་རྭ་སོགས་ཀྱང་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是简体中文的直译：
因为这样的原因，对于承认一切言语只趋入遮他的对境的观点来说，[这]消除了主张言语所诠为常有的共相及与之相应的观点所言说的过失。而对于其他主张言语所诠为共相或种类，以及具有该种类的个别事物是相异的观点，则成为过失。如《集论》中说："因无自主故非具彼，因是假立故及不可能故，如称臣子为国王。"如此，若牛的言语直接所诠为常有实体的牛共相，则此言语不能自主地适用于与之相应的相异个体实体，如柱子的名称不适用于瓶子一样。因此，表述共相的言语不能使人理解具有该共相者，再者，牛的名称仅以假立方式适用于牛的个体，[若如此]，这种假立不符合实际，因为所诠的常有共相与无常的牛个体不可能同为一体，所以如同称呼臣子为国王一样无义。
许有为而其非理
第二、认为言语对境为事物不合理于一有多言适用等之理：依照文法家与胜论派的系统，词语是主要依据所诠自相的事物而运作，不仅仅依赖于内在的表达意欲，对于这些观点，应当提出这样的反驳：[如果言语依据外在实体]，对于无体性差别的事物使用表示关联的第六格助词，对一使用复数词，对多使用单数词等差别，以及"牛的事物是牛性"这样的表述，或者对"睡觉时张嘴"表述为"张嘴后睡觉"这样表示先后顺序的说法等都不合理。
由此类推，"非有即是有"，"死亡的人不存在"，"人的死亡存在"，"唯瓶不存在"，"瓶即是唯瓶"等等，所有这类表达都仅仅是通过表达意欲来明确自己的内在意愿，所以若执着于言语的单一意思，则自己所立言语也会受到各种不同的破斥，应当了解，只要不是在意义上相互矛盾的言语，就没有对表达意欲的单一确定。
因此，在认为词语依据实体而运作的系统中，"牛的牛性"这样用第六格，"牛中有牛性"这样用第七格，"因为牛性的缘故，对牛适用言语"这样用第三格，以及"由于实体等法多，所以牛性等"这样使用复数等都将变得不合理。
不依赖于外在所诠对象的成立，而是说话者将不同法合为一体，或将一分为异，或使用复数单数以及主体属性等不同表达方式，随着意欲而限定并安立名言表达时，这些[表达]明确地成为显示意欲内容的表诠，正如其本然地在心识中产生其相的表诠，而不依赖于对象的成立与否，即使对象不存在，也可以通过言语遮别的力量表述胜论派的主物[大种]、具支分者的林木、兔角等，就是这样。
;


 །ཇི་ལྟར་བརྗོད་པས་འཕངས་པའི་མིང་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེ་དང་བརྟག་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་ཡུལ་དེ་ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་དུ་སེམས་ཤིང་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་མིན་ན་བཙུན༷་མོ༷་གཅིག་ལ་བུད་མེད་མང་པོའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཙུན་མོ་རྣམ༷ས་ཞེས་མང་ཚིག་སྦྱར་བ་དང་ཕོའི་རྟགས་མཐའ་ཅན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ལས་བཤད་པ་དང་། གྲོ༷ང་དྲུག༷་ལྡན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ཅེས་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཚིག་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བྱེ་མ་གཅིག་ལའང་བྱེ་མ་རྣམས་ཞེས་དང་། གང་ཟག་གཅིག་ལའང་ཁྱོད་ཅེས་གཅིག་ཚིག་དང་། ཞེས་སྦྱར་ན་ཁྱེད་ཅེས་མང་ཚིག་དང་། མེ་ཏོག་དུ་མ་ལའང་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་གཅིག་ཅེས་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བྱས་དང་མི་རྟག་སོགས་
20-27a
དོན་ལ་ཐ་དད་མིན་ཀྱང་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་དངོ༷ས་པོ་ལྟ་བུར་བསྟན་ཅིང་དྲུག་སྒྲ་དང་མིང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་། ཐ་དད་ཀྱང་ཤིང་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བེམ་པོ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མི༷ན་པ་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་བཞག༷་པ༷འ༷མ། ནམ༷་མཁའི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ནི་ནམ་མཁའ༷་ཉི༷ད་དོ་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ༷་འདི༷་ལ༷་རྗོད་བྱེད་དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་རྒྱུ༷་མཚན་བརྗོད་བྱ་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཅི༷་ཞིག་ཡོ༷ད་དེ་ཡོད་མི་ཤེས་སོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་ཆོས་ཅན་དང་། དེའི་རང་བཞིན་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད་དོ་ཞེས་ནམ་མཁའ་དང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་ཅི་ཡོད་དེ་ནམ་མཁའ་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་སྒྲ་སྦྱར་བའང་མི་འཐད་དེ་ངོ་བོ་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་སྤྱི་ཡོད་པས་ཉིད་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡིན་སྙམ་ན་ནམ་མཁའ་ནི་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་ལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པ་གཞན་མེད་པས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་སྤྱི་མེད་དོ། །ཡོད་པ་དང་རྫས་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་ཡང་། དེ་ནི་བུམ་པ་དང་རས་ཡུག་སོགས་ལའང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་རྫས་ཙམ་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡང་མིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་རྫས་ཙམ་ནམ་མཁའ་ཞེས་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་སྟེང་གི་རྫས་དང་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་བཟུང་ན་ནི་སྤྱི་མིན་ཏེ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ལས་གཞན་པའི་ནམ་མཁའི་ཡོད་པ་དང་རྫས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཁྱབ་པ་
20-27b
ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ནམ་མཁའ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལས་ཐ་དད་པར་དྲུག་སྒྲས་བསྟན་པ་ལྟར་གཞན་དུ་ཡོད་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཁྱབ་པའང་མེད་ལ། ཐ་མི་དད་ན་ཁྱབ་པའང་ནམ་མཁའ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་དེ་ལྟར་དྲུག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བའང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

 །ཇི་ལྟར་བརྗོད་པས་འཕངས་པའི་མིང་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེ་དང་བརྟག་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་ཡུལ་དེ་ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་དུ་སེམས་ཤིང་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་མིན་ན་བཙུན༷་མོ༷་གཅིག་ལ་བུད་མེད་མང་པོའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཙུན་མོ་རྣམ༷ས་ཞེས་མང་ཚིག་སྦྱར་བ་དང་ཕོའི་རྟགས་མཐའ་ཅན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ལས་བཤད་པ་དང་། གྲོ༷ང་དྲུག༷་ལྡན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ཅེས་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཚིག་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བྱེ་མ་གཅིག་ལའང་བྱེ་མ་རྣམས་ཞེས་དང་། གང་ཟག་གཅིག་ལའང་ཁྱོད་ཅེས་གཅིག་ཚིག་དང་། ཞེས་སྦྱར་ན་ཁྱེད་ཅེས་མང་ཚིག་དང་། མེ་ཏོག་དུ་མ་ལའང་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་གཅིག་ཅེས་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བྱས་དང་མི་རྟག་སོགས་
20-27a
དོན་ལ་ཐ་དད་མིན་ཀྱང་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་དངོ༷ས་པོ་ལྟ་བུར་བསྟན་ཅིང་དྲུག་སྒྲ་དང་མིང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་། ཐ་དད་ཀྱང་ཤིང་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བེམ་པོ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མི༷ན་པ་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་བཞག༷་པ༷འ༷མ། ནམ༷་མཁའི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ནི་ནམ་མཁའ༷་ཉི༷ད་དོ་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ༷་འདི༷་ལ༷་རྗོད་བྱེད་དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་རྒྱུ༷་མཚན་བརྗོད་བྱ་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཅི༷་ཞིག་ཡོ༷ད་དེ་ཡོད་མི་ཤེས་སོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་ཆོས་ཅན་དང་། དེའི་རང་བཞིན་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད་དོ་ཞེས་ནམ་མཁའ་དང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་ཅི་ཡོད་དེ་ནམ་མཁའ་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་སྒྲ་སྦྱར་བའང་མི་འཐད་དེ་ངོ་བོ་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་སྤྱི་ཡོད་པས་ཉིད་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡིན་སྙམ་ན་ནམ་མཁའ་ནི་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་ལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པ་གཞན་མེད་པས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་སྤྱི་མེད་དོ། །ཡོད་པ་དང་རྫས་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་ཡང་། དེ་ནི་བུམ་པ་དང་རས་ཡུག་སོགས་ལའང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་རྫས་ཙམ་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡང་མིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་རྫས་ཙམ་ནམ་མཁའ་ཞེས་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་སྟེང་གི་རྫས་དང་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་བཟུང་ན་ནི་སྤྱི་མིན་ཏེ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ལས་གཞན་པའི་ནམ་མཁའི་ཡོད་པ་དང་རྫས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཁྱབ་པ་
20-27b
ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ནམ་མཁའ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལས་ཐ་དད་པར་དྲུག་སྒྲས་བསྟན་པ་ལྟར་གཞན་དུ་ཡོད་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཁྱབ་པའང་མེད་ལ། ཐ་མི་དད་ན་ཁྱབ་པའང་ནམ་མཁའ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་དེ་ལྟར་དྲུག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བའང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
就像通过言说所指的名称和意义的形象，与所观察的外在对象的显现被混合为一体，从而对该对象的有无和是非进行思考和衡量。如果不是这样，那么对于一位王妃而言，因为具有许多女性的品质，所以用"王妃们"这样的复数形式，以及在语法论著中解释为带有阳性词尾；对于具有六个村庄的一座城市，用单数词；用"等等"的词汇对一粒沙子也说"沙子们"；对一个人用"你"的单数词，而连用时则成为"你们"的复数词；对多朵花也称为"一个花环"；法与有法、所作性与无常性等
20-27a
在实际上并非相异，但从遮遣的角度显示为"相异的实体"，并应用第六格和名词短语；虽然相异，但对于树和火等，称为"无情物"，好像设立为"非相异"的单一体；或者，"虚空的自性是虚空性"，对于这个表达方式的原因，在所表达的对象上有什么样的成立呢？不得而知。"虚空"作为有法，"其自性是虚空性"，虚空与作为其自性的虚空性有什么差别呢？因为没有成立两个虚空。对此加上实体的"性"（-ness）词缀也不合理，因为没有实体。如果认为因为存在虚空的共相而加"性"词缀，虚空与任何其他东西都不相似，因为是独特的，没有与之相同的其他事物，所以不存在与他者共有的共相。如果认为存在性和实体等是它的共相，那么由于这些也是瓶子和布匹等的共相，所以不只是虚空的自性。存在性和仅仅是实体并非"虚空性"这一词的适用原因，因为存在性和仅仅是实体不是了解和表达"虚空"的原因。如果仅仅把握虚空上的实体和存在性，则不是共相，因为不随行于其他事物。除虚空外，无法观察到虚空的存在性和实体。如果认为遍满性等功德就是虚空的自性，
20-27b
若遍满性等是虚空的自性，那么这些功德将只是虚空，因为它们就是虚空性。如此一来，遍满性等就如同虚空一样，将只是无实体的。此外，如果遍满性等如第六格所示与虚空不同，并在别处存在，则虚空没有遍满性；若不异，则遍满性也不存在于虚空之外，所以这样使用第六格词也变得毫无意义。


 །
遮于多以一言及识表为非理之谴
གཉིས་པ་ཆོས་དུ་མ་ལ་གཅིག་གི་སྒྲ་བློ་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་ལ། གཅིག་སྒྲ་འཇུག་རྒྱུ་སྤྱི་ནི་སེལ་བར་བསྟན། །དེ་ཡི་དོགས་པ་སྤངས་ནས་འཐད་པར་བསྒྲུབ། །རྩོད་པ་གཉིས་པོ་སྤོང་བའི་མཇུག་སྡུད་གསུམ། །
说一言表共因为遮遣
དང་པོ། གསལ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་གནས་པ་ལ་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་མེད་པས་ན། ཤིང་དུ་མ་ལ་ཤིང་ཞེས་གཅིག་གི་སྒྲ་བློ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པས་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཟེར་ན། རྣམ་པར་དཔྱ༷ད་ན་སྤྱི་མེད་ཀྱང་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བཏགས་ནས་བཞག་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ཐ༷་ད༷ད་པའི་དངོ༷ས་པོ་ཤིང་གི་གསལ་བ་རྣམ༷ས་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷། ཤིང་ཙམ་གྱི་དོ༷ན་གཅི༷ག་ཏུ་ནི༷་རིལ་པོར་སྣང་བ༷འི་བློ༷་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ག༷ང་གི༷་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷་དེ་ཡི༷ས་གཞན༷་ཤིང་གསལ་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་པ་ཅན་གྱི༷་ངོ༷་བོ༷་སྒྲིབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྒྲིབ༷་བྱེད་རྟོག་པ་ལ་ཤིང་རང་མཚན་དུ་ཞེན་པ་དེས༷་བསྒྲིབ་བྱ་ཤིང་གསལ་རྣམས་ཀྱི་བདག༷་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང༷་། ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉི༷ད་བསྒྲིབ༷ས་པ༷་ཡི༷ས་བསྲེས་པ་ལྟར་བྱས་ནས། ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན་ཤིང་གསལ་གྱི་དངོ༷ས་པོ་རྣ༷མས་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པར་རིགས་མཚུངས་པའི་
20-28a
སེལ་བའི་ངོ༷་བོ༷་འགའ༷་ཞིག༷་གིས༷་ཐ༷་ད༷ད་མི༷ན་པ༷་གཅིག་ལྟ༷་བུ༷ར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་ན་སྤྱི་མེད་ཀྱང་རང་གི་རྟོག་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ༷་ལ༷་ནང་གི་བས༷མ་པའི༷་དབ༷ང་གིས༷་ན༷། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་སྤྱི༷་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོ༷ད་པ༷ར་ནི༷་ར༷བ་ཏུ་བ༷སྒྲག༷ས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤྱི་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ༷་ཡི༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་ཀུན༷་ཏུ་བཏག༷ས་པ༷་ཡི་སྤྱི་དེ༷་ནི༷་དམ༷་པའི༷་དོན༷་དུ༷་མེ༷ད་དེ། འདི་ལྟར་གསལ༷་བ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྗེ༷ས་སུ་མི༷་འགྲོ༷་བས་ན་དེ་སྤྱི་དང་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བའི་སྤྱི་དོན་གཞ༷ན་པའམ་ཐ་དད་པ་ནི༷་མ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ལ་སྣང༷་བ༷་མེ༷ད་པས་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་ཤིང་དུ་སྣང་བ་དེ་སྤྱི་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། སྤྱི་འཛིན་ཤེས༷་པ་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་མ༷་ཡི༷ན་པའི་རྣམ་པ༷་དེ་ནི་ཇི༷་ལྟར༷་དོན༷་གཞན༷་ཕྱི་རོལ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ནང་གི་ཤེས་པ་དང་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས༷་ན༷་དོན༷་གསལ་བ་རྣམས་ལ༷་བད༷ག་གམ་ངོ་བོ་གཅི༷ག་ཏུ་འཛིན༷་པའི༷་སྤྱི་འཛིན་གྱི་རྣམ༷་རྟོག༷་འདི་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་དོན་རང་མཚན་དུ་འཁྲུལ་བའམ་ལོག་པ༷་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྤྱི་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་ན་དེ་འཛིན་གྱི་སྒྲ་བློ་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཤིང་ཞེས་པའི་མི༷ང་དང་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་དོ༷ན་གང༷་དང་ལྡན༷་པ། ཤིང་གི་གསལ་བ་ཕན༷་ཚུན༷་དུ༷་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་ཐ་ད༷ད་པ་རྣམས་ནི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་འདི༷་ཡི༷་ས༷་བོན༷་ཡི༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
遮于多以一言及识表为非理之谴
第二、对多法施以一的言语和认识不合理的辩论，分为：一言适用因共相为遮遣而说明；消除其疑虑而证成合理性；总结两种辩论的解答三部分。
说一言表共因为遮遣
第一，诸明显事物各自不混杂而存在，彼此之间无相互随行，除此之外无共相，因此对多树施以"树"这一单称的言语和认识不合理，从而共相的名言将不存在，有人如是说。详细考察时，虽然没有共相，但通过分别念假立而安立：依靠"相互差异的诸树明显事物"，树的意义作为整体显现为一体的分别心，其自身本性以遮蔽诸树明显事物互不混杂的本性。而且，作为遮蔽者的分别念执着树的自相，虽然所遮蔽的诸树明显事物自身或本性不同，但由于"遮蔽了差异性本身"而使其如同混合一般，以何种方式呢？诸树明显事物以从非树返回的类同
20-28a
遮遣的某种本性而显现为"无差异的一体"。虽然外境无共相，但在自己的分别念中如此显现，依靠内心意愿的力量，大力宣称外境事物中有所谓的"共相"。如此，共相执取的分别念所普遍假立的共相，在胜义谛中不存在。这是因为诸明显事物彼此互不随行，故与共相不是一体；随行于诸明显事物的别异共相在无误的认识中不显现，因此仅是如此增益而已。如果认为：执树分别念中显现的树是共相，而且因为是意识的本性所以确实存在。共相执取意识中不异于意识的相，怎么能随行于外境的其他事物呢？因为与内心意识是一体的缘故。因此，执取诸明显事物为一体或一本性的共相执取分别念，对其显现境执为自相事物是错误的。若问：若共相不存在于外境，则执持它的言语和认识将无因而生？对此答：具有"树"之名称和仅仅从非树返回的意义，彼此互不包含的诸树明显事物的差异，是此共相执取分别念的种子。


 །
解其疑而立理
གཉིས་པ་དེ་ལ་དོགས་པ་སྤངས་ནས་འཐད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཐ་དད་གཅིག་གི་བློ་རྒྱུར་འཐད་པ་དང་། དོན་མེད་ཀྱང་ནི་དོན་དང་འདྲ་བར་འཐད། །དང་པོ། གསལ་བ་ཐ་དད་པས་སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་གཅིག་སྐྱེད་པར་
20-28b
མི་འཐད་ཅེ་ན། གསལ་བ་རྣམས་ལ་རིགས་གཅི༷ག་ཏུ་རྟོ༷གས་པ་སྤྱི་འཛིན་ཤེས་པ་དང་། དོན༷་སྔོན་པོ་སོགས་ཤེས༷་པའི་མངོན་སུམ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཞེས་པས་མེ་དང་ཁང་པ་ལ་སོགས་པ་དོན༷་གཅི༷ག་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་ཤིང་གསལ་ལྟ་བུ་སོགས་རྒྱུ་འགའ༷་ཞིག༷་ནི༷་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་ཡི༷ན་ཡ༷ང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དམ་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས༷་དེ་ལྟར་སྐྱེད་པར་ངེ༷ས་ཏེ༷། དཔེར་ན་དབ༷ང་པོ༷་དང་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཞེས་པས་ཡུལ་དང་ཡིད་བྱེད་དག་ངོ་བོ་ཐ་དད་ལ་སྤྱི་ཐུན་མོང་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་གཞན་དེ་ལ་མེད་ཀྱང་དབང་ཤེས་གཅིག་སྐྱེ་བ་བཞིན༷་ཏེ། དཔེར༷་ན་སླེ་ཏྲེས་དང་པཪྤ་ཏ་སོགས་སྨ༷ན་ཁ༷་ཅི༷ག་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཡིན་ཀྱང༷་། དེ་དག་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་སྦྱར་བར་གྱུར་པ༷འ༷མ། ཡུལ་དུས་ཐ་དད་པའི་པཪྤ་ཏ་ཡི་བྱེ་བྲག་སོ༷་སོ༷་བ་དེ་ཡི༷ས་ཀྱང་། ཐུན་མོང་གི་ནུས་པས་འབྲས་བུ་རིམས་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཞི༷་བའི་བྱ་བ་གཅིག་བྱེ༷ད་པ༷ར་མཐོང༷་གི༷་ཞོ་དང་ག་གོན་སོགས་གཞན༷་གྱིས༷་ནི་རིམས་དེ་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན༷་ནོ། །འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་དོན་གཅིག་པོ་དེ་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་སྤྱི་ནི་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཁྱབ་པ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་ན། སྨན་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ལ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྤྱིས་ནད་ཞི་བ་མ༷་ཡིན་ལ། སྨན་དེ༷་དག༷་སྐྱེ་བའི་ཞིང༷་དང་དུས་དང་སོ་ནམ་སོ༷གས་རྒྱུ་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང༷་ནད་ཞི་བ་ལ་མྱུར་བུལ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མེ༷ད་པར༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་དང་། གཞན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་བའི་རྟག་པའམ་བརྟན༷་པ༷ས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཕན༷་འདོ༷གས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཡང༷་སྤྱིས་བསྐྱེད་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྤྱི་སྣང་ལ་དོན་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་དོན་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྤྱི་ལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་
20-29a
མེད་ན་དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པས་དོན་རང་མཚན་ལ་གོ་བ་དང་། སྤྱི་ཁེགས་པས་བྱེ་བྲག་ཁེགས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་གྲུབ་པས་སྤྱི་གྲུབ་པ་སོགས་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཤིང་གསལ་གྱི་རང༷་བཞི༷ན་དེ༷་དངོས་སུ་འཛིན་པར་རློམ་པ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་བཟུང་བའི་སྤྱི་འཛི༷ན་གྱི་རྣ༷མ་རྟོག༷་གི་བློ༷་ལ་དཔྱད་ན་ཤིང་རང་མཚན་གྱི་དོན༷་བཟུང་བ་མེ༷ད་ཀྱང༷་། མ་བརྟགས་པར་ཞེན་པའི་ངོར་རང་མཚན་དེ༷་ཡི་དོ༷ན་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ཅ༷ན་འདྲ༷་སྟེ། ཤིང་རང་མཚན་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་ཤིང་། རང་གི་སྣང་ཡུལ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤིང་རང་མཚན་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཤིང་དེ༷་ཡི༷་འབྲ༷ས་བུ༷་མེ་འབུད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅ༷ན་མི༷ན་པའི་དོ༷ན་གཞན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པའམ་ལོག་པའི་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཤིང་རང་མཚན་ལས་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བ༷་སྤྱི་བློ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ལ༷་སྣང་བའི་རང་ཡུལ་གྱི་ངོ༷་བོ༷་དེ་ནི་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་དོན་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རང་མིན་ལས་ལྡོག་པའི་ཡོངས་གཅོད་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན༷་ལ༷ས་ལོག༷་པའི་རང་མཚན་དངོས་ཡིན་པ་ལྟ༷་བུར༷་སྣང༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ་ལ་བརྡ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དོན་སྤྱི་འཛིན་གྱི་སྣང་ཡུལ་མེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུས་བཙོ་སྲེག་གི་དོན་བྱེད་ནུས་སོགས་སུ་བརྟག༷་པ༷་ཡི༷་ཡ༷ན་ལག༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྣང་བ་དེ་རང་མཚན་དེ༷་ཉི༷ད་མིན༷་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་མེ་སྣང་དེས་ཀྱང་གྲང་རེག་འགོག་པ་དང་། ལྷ་ཡུལ་གྱི་དོན་སྤྱི་སྣང་བས་ཀྱང་ལྷ་ཡུལ་མངོན་སུམ་མཐོང་བར་ཐལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
解其疑而立理
第二、消除疑虑并证成合理性分为：差异事物成为一体认识之因的合理性；虽无外境事物却似外境而合理。第一，明显事物差异，故不合理产生共相执取心之一相
20-28b
若有此疑，对明显事物认知为"一类"的共相执取意识，以及了知"蓝色等对象"的现量识，以及"等等"一词所表示的火和房屋等，成立为"一对象"的某些因，如树的明显事物等，虽然自体相异，但依法性或自性必然如此产生。例如"根等"所表示的境和作意等，虽然本质差异且无共同能生果之力的共相，却如同产生一个感官识一样。譬如，虽然舍利草和帕帕塔等某些药物本质各异，但当它们一起配合时，或由不同地域时间的各别帕帕塔种类，也能以共同的能力产生消除发热等一个效果，而酸奶和甜瓜等其他物质则无法消除那种热病。如果说：产生一果的那些因，因为有能产生该一体果的共相，故能产生一果。非也，因为共相是常一遍及无部分的，所以药物等的共相无差别，因此不是由共相消除疾病。再者，因为虽然药物产地、时间和农耕等因素不同，但在疾病痊愈的快慢上将无差别，又因为不变之常法或恒常无法对果产生影响，所以也非由共相所生。第二、说明虽然共相显现中无实在事物，但如同有事物般显现：如此，若共相中无任何成立为事物的东西
20-29a
那么对它进行否定和成立就不能了解自相事物，因共相被否定而别相被否定，因别相成立而共相成立等将不合理，若有此疑问。自诩直接把握树明显事物自性，将显现与推断混为一体而执取的共相执取分别念，若考察则无把握树自相之义，但在未经审察的执着心前，似乎有彼自相的实义，因为由经验树自相的习气而生，并对自己显现境执为外在树自相故。而且，具有树之果用如生火等，非其他不同类异品的事物，区别或分离为最终的从树自相间接产生的共相识，其中显现的自境本体似乎是外境，似乎是从非己返回之遮遣一体相，似乎是从异类他者分离的真正自相，对此施设名言者们过度执着而进入名言。虽然如此，对象共相执取的显现境如火，对求果之人而言，不具备丝毫可以考察烧煮功能等部分，因此此显现不是自相本身。若是的话，则火的显现也能遣除寒触，天界对象的共相显现也将能见到天界现量。


 །དེས་ན་སྤྱི་འཛིན་གྱི་ཤེ༷ས་ངོ་ལ༷་ཡོ༷ད་པའི༷་སྣང་ཡུལ་གྱི་དོ༷ན་དེ༷་རྣམ༷ས། འདི༷་ལྟར༷་ཤིང་མིན་སོགས་ལས་
20-29b
ལྡོ༷ག་པའི༷་ངོ༷་བོ༷་ཅ༷ན་དུ་སྣང་བ་དེས༷་ན༷་ཐ༷་ད༷ད་མིན༷་པ་གཅིག་ལྟ༷་བུར༷་ཡང་སྣང་ལ། སྣང་ཡུལ་གསེར་བུམ་ལྟ་བུ་དེ༷་ཉི༷ད་གཞན༷་རིགས་མཐུན་པ་ལ༷ས་ཀྱང་ལོག༷་པར་གྱུར་པ་རང་མཚན་ཡིན་པར༷་ཡ༷ང་སྣང༷་སྟེ༷། དེས་ན་སེལ་ངོའི་སྣང་བ་དེ༷་ལ༷་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་སྤྱི་ཞེས་སུ་འཇོག་པ་དང༷་ནི༷། ལོག་པ་རང་མཚན་ལྟར་སྣང་བའི་ཆ་ནས་འདི་ཨུཏྤལ་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྔོན་པོའང་ཡིན་ལྟ་བུའི་གཞི༷་མཐུན༷་པ་ཞེས་སུ་འཇོག་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྡོག་པ་དང་གཞི་མཐུན་ཞེས་པའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་དག༷་གི༷་སྟེ་དེ་ལྟར་བློས་ཤེས༷་པ༷་དང༷་ནི༷་ངག་གིས་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཐ༷་སྙད༷་གང་ཞིག །དཔྱད་ན་དབྱེ་བསྡུའི་རྟོག་པས་བཅོས་མ་ནོར༷་བའི་དོན༷་ཅ༷ན་རྣམས་འཇུག་ཅིང་རྒྱས༷་པར་བྱེ༷ད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་རྣམས་ནོར་བའི་དོན་ཅན་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དེས་འཇུག་ཡུལ་མི་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དང་། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོགས་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ༷་ཀུན༷་ཀྱང༷་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲེ་བ་མེ༷ད་པའི་རང་མཚན་ལ༷་བརྟེན་པ༷་སྟེ༷་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ༷ས་ན༷་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་གཞན༷་སེལ༷་བའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པ་དང༷་། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟོག་པ་གང༷་ལ༷་ཞེན་པས་ཞུགས་ན་དེས་བཟུང་བ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི། རྟོག་པ་དེ་དངོ༷ས་པོ་དང༷་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་དོན་གྱི་འབྲེལ༷་པ་ཡོ༷ད་པ༷་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར། རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོ༷་རྙེད༷་པའམ་ཐོབ་པ༷འི་རྟེན༷་དུ་རུང་བ་ཡི༷ན་ཏེ༷། དཔེར་ན་རྗེས༷་དཔག༷་གི་སྣང་ཡུལ་དོན་སྤྱི་ཡིན་ཀྱང་། དེས་བཅད་པ་ལྟར་རང་མཚན་ལ་མི་བསླུ་བར་ཇི༷་སྐད་བཤ༷ད་པ༷་ཇི༷་ལྟ༷་བ༷་བཞིན༷་ནོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་
20-30a
དང་དོན་མི་མཐུན་གྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དོན་སྤྱི་ལ་ཡུལ་དུ་ཞེན་པས་འཁྲུལ་བར༷་འདྲ༷་ཡང༷་སྒྲ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཞ༷ན་ལ༷ས་དོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཐོབ་པ་མི༷ན་ཏེ། མར༷་མེ༷འི་འོ༷ད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་བ་ལ༷ས་ནོར་བུའི་ཕྱིར་རྒྱུག་ཀྱང་ནོར༷་བུ༷་མི་ཐོབ་པ་བཞིན༷་ནོ། །སྒྲ་མི་རྟག་པའི་ཐ་སྙད་ནི་དེ་ལ་ཞུགས་པ་ལྟར་དོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཐོབ་སྟེ་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་ཀྱང་དེར་རྒྱུག་པས་ནོར་བུ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པའི་ཐ་སྙད་ལ་དོན་མཐུན་མི་མཐུན་གཉིས་ལས་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར་དོན་ཐོབ་པ་དང་མི་ཐོབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
遮其二谴结尾
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དེ༷་ལ༷་བུ༷མ་པའི་བྱེ་བྲག་དུ༷་མ༷འང༷་ཆུ་སྐྱོར་བ་སོགས་ཀྱི་འབྲས༷་བུ་ཙམ་དུ་དོན་གཅི༷ག་པ་ཅ༷ན་ཡིན་ཞིང་། དེ༷་ཡི་འབྲས༷་བུ་ཅ༷ན་མི༷ན་པ་ཆུ་མི་སྐྱོར་བ་སོགས་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར་པའམ་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་རང་མཚན་ལ་རྟེན༷་པ་ཅ༷ན་གྱི་བརྗོ༷ད་དང༷་ཤེས༷་པས༷་ཆོས་དུ་མ་ལའང་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ༷་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྤྱི་ཡི་ཐ༷་སྙད༷་ར༷བ་ཏུ༷་འཇུག༷་པར༷་བྱེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，共相执取意识中存在的显现境之义，如此从非树等
20-29b
返回本性而显现，因此显现为无差别的一体，而显现境如金瓶等也显现为从同类他者返回的自相。因此，从遮遣角度的显现中，从一体显现方面安立为"共相"，从返回似自相显现方面安立为"具共基"，如"此既是青莲花又是蓝色"等。如此，具有"返回"和"共基"境界的，即如此由心了知和言语表达的名言，经审察则为分合分别念所造作的错误义，这些名言运行并广泛展开。若问：若名言具有错误之义，则借由名言将不能获得所趋入境，声音无常的比量和声音常住的执着将无有量与非量之差别？不是这样的。一切诸事物的了知和表达名言都依靠互不混杂的自相，即归结于自相。因此，自体是对事物增益的遣除他者之境，若执着名言分别而趋入，如所取一样在事物上成立，则此分别心与事物有境与有境者的意义联系，这就如名言所遮断的那样，成为能获得或得到自相事物的合适依据。例如，虽然比量的显现境是对象共相，但如其所断那样，对自相不欺诳，如前所说一样。因此，虽然符合事实
20-30a
与不符合事实的所有分别念因执着对象共相为境而同样错乱，但声音常住等颠倒名言不能像从其他方面那样获得相应义，如从灯光错乱为宝珠而追寻宝珠，却不能获得宝珠一样。声音无常的名言则如其所趋入那样能得到相应义，如宝珠光被错认为宝珠，但追寻能获得宝珠一样。因此，应当了解具遮遣境的分别念名言中，符合事实与不符合事实两种，如其所断那样能否获得事物。
遮其二谴结尾
第三总结：这种名言境中，许多瓶子种类在盛水等的果用上具有一义，从非彼果用者即不盛水等返回或区别，依靠如此自相的表述和了知，即使对多法也增益为一体，从而共相名言得以广泛运行。


 །དུ་མ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤྱི་བློའི་ས་བོན་ཡིན་ཞིང་དེས་དུ་མ་ལ་གཅིག་གི་སྒྲ་འཇུག་པ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་གསལ་བའི་དངོས་པོ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་གིས་ཀྱང༷་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པ་ཆུ་སྐྱོར་བ་སོགས་རང་འབྲས་དུ༷་མ༷་བྱེ༷ད་པ་དེ༷་ལྟ་བུའི་དངོས༷་པོ་དེ་ཡོ༷ངས་སུ༷་བསྟན༷་པའི༷་ཕྱིར། བུམ་པ་དེ༷་ཡི་འབྲས༷་བུ་ཅ༷ན་མི༷ན་པ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་མིན་པ་ཆུ་མི་སྐྱོར་བ་སོགས་ཀྱི་དོ༷ན་གཞན་ལ༷ས་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པའམ་ལྡོག་པ༷ས་བུམ་པ་གཅིག་པུ་དེ་ལ་ཆོས༷་སྣ༷་ཚོ༷གས་ཡོད་པར་ཤེས༷་ཤིང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་གཅིག་ལའང་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་པ་དང་ལྟོ་ལྡིར་ཞབས་ཞུམ་ཆུ་སྐྱོར་བ་སོགས་ལྡོག་ཆོས་དུ་མར་ཕྱེ་བ་
20-30b
དེ་གཞི་མཐུན་གྱི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་དེ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ། །དམ་པའི་དོན་དུ་གཞི་མཐུན་པ་ཞེས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། མཐུན་རྒྱུ་གཉིས་དང་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་གཞི་གཅིག་དང་གསུམ་དུ་མ་ཕྱེས་ན་གཞི་མཐུན་དུ་བཞག་མི་ཤེས་ལ་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཆོས་གཉིས་སུ་ཡོད་ན་ཕན་ཚུན་ཡིན་པ་མི་སྲིད་ལ། མེད་ན་མཐུན་རྒྱུ་ཡང་མེད་པས་ན་བློ་ངོར་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེ་དག་དོན་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ལྡོག་པ་ལ་དབྱེར་མེད་པར་སྣང་བའི་སེལ་འཇུག་གི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所成立自宗
གཉིས་པ་དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་རང་ལུགས་བཞག་པ་ནི། སྒྲ༷་དོན༷་ཙམ་གྱི་སྤྱི་འདི༷་དང༷་ལྡོག་པ་དུ་མའི་གཞི༷་མཐུན༷་ཉིད་དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོ༷ད་པ༷་མིན༷་ཡ༷ང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་ལས་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་གྲག༷ས་པ༷་བཞིན༷་དུ་བརྗོ༷ད་ཅིང་བཞག་པ༷་སྟེ༷། དངོས༷་པོ་རང་གི་དོན་ལ༷་སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་འདི༷་ནི༷་མི༷་སྲི༷ད་དོ༷། །དངོས་ལ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་བཞག་པའང་དོན་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་རྟག་པ་དང་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཆོས༷་དང༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་རྣམ༷་པར་གཞག༷་པ་དང༷་། ཆོས་གཅིག་ལའང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐ༷་ད༷ད་པར་བཞག་པ་དང་། ཆོས་དུ་མ་རིགས་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ༷་ད༷ད་མིན༷་པ་ཅི༷་འདྲ༷་བར་བཞག་པ་ནི། དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་དོ༷ན་ནི༷་ཚུལ་བཞིན་མ༷་བརྟག༷ས་མ་དཔྱད་པར༷་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་འཇིག༷་རྟེན༷་ན་ཇི༷་ལྟར༷་གྲགས༷་པ་དེ༷་ལ༷་དེ༷་བཞིན༷་ཁོ༷་ནར༷་ཏེ་གཞན་དུ་མ་བྱས་པར་བརྟེན༷་པར་བྱས་ནས༷་ནི༷། བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷་ཀུན༷་རྣམ་པར་བཞག༷་པ༷་ནི་མི་རྟག་བདག་མེད་སོགས་རང་མཚན་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དམ༷་པ༷འི་དོན༷་ལ༷་འཇུག༷་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
20-31a
བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་མཁ༷ས་པ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བྱས་པས་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་དོན་གྱི་སྟེང་ན་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་ཐ་སྙད༷་ཐམས་ཅད་དོན་རང་མཚན་པ་མེད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་གྱི་བརྟག་པ་རང་མཚན་ལ་འཇུག་པ་མི་བསླུ་བས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་སོགས་ཐ་སྙད་ཀུན་བཞག་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་དཔྱད་ན། སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྤྱི་མཚན་དང་ཞེན་པས་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན། དངོས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་སྒྲར་སྣང་བ་སྒྲ་སྤྱི་དང་། ཞེན་པས་རྗོད་བྱེད་སྒྲར་གྲགས་པ་སྒྲ་རང་མཚན་ནོ། །བརྡ་ལ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་ནི་སྣང་བརྟག་མི་ཕྱེ་བར་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
把多执为一是共相识的种子，而且其对多法施以一的言词适用，同样地，瓶子等明显事物之一，也能生起眼识、盛水等多种果用，为了全面显示这样的事物，因为从非彼瓶果用者、非眼识所取境、不盛水等其他事物分离或返回，所以对唯一瓶子了知并表述为有多种属性，如对一个瓶子分为眼所取境、腹圆底凹、能盛水等多种返回属性
20-30b
这是共基分别念产生的种子，没有它就不可能产生此分别念。胜义中并未成立所谓"共基"这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
多执为一是共相心的种子，由此多法适用一词，同样地，如瓶子等明显事物之一，也能生起眼识，盛水等多种自果作用，为了全面显示这种事物，由于此瓶子非有彼果用者，即非眼识所取境、不能盛水等的其他事物有别或返回，对唯一的瓶子了知并说有各种属性。对一个瓶子，眼识所取境、腹圆底收、盛水等，区分为多种返回性质，
20-30b
这是共基分别念生起的种子，若无此则此分别念不可能生起。胜义中未成立所谓"共基"，因为若不分为两个相应因、既是彼二者的一个基础这三者，则不能安立共基；而若事物上有两种属性，则彼此不可能互为对方；若无则也无相应因，因此，应当了知在心前显现为不同返回相的那些，由于显现为事物本性的返回无差别显现的遮遣趋入之力，而施设如此名言。
所成立自宗
第二、安立其成立意义自宗：虽然仅仅言语义的这种共相和多返回的共基在胜义中不存在，但依靠分别念之力，随顺世间名言而表述和安立，事物自身义上不可能有共相和共基。若实际不可能，则如此安立也不会趋入事义且无意义？回答：无常和声音等法与有法的安立，以及一法从返回角度安立为不同法，以及多法从同类角度安立为无差别，这些均是未如理审察、考察胜义义理，而依靠分别念的执着，世间中随顺名言，全然依靠而不变改，所立和能立一切安立，是为了趋入无常无我等自相如何存在的胜义义理，
20-31a
由造论典的诸智者所作。如以作为因证声音无常等，事物上没有因法事三者的差别。如是，虽然一切名言无自相事物，但符合事义的考察不欺诳地趋入自相，故诸智者依世间共称，将显现与推断混为一体，依此而安立所立能立等一切名言，除此外无建立名言的方法。因此，若区分审察，则声音直接所诠是共相，执着所诠是自相；直接能诠是显为声音的声音共相，执着能诠是称为声音的声音自相。在运用名言时，不区分显现与推断而混淆为一，由此成立所诠能诠的关系。
;


 །ད༷མ་པའི༷་དོ༷ན་རང་མཚན་གྱི་ངོ༷་བོའམ་དོ༷ན་རྣ༷མ༷ས་ནི༷་ཐ་དད་པ་དག་རང་གིས༷་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲེ༷་བ་མེད་པ་དང༷་། སྒྲ་དང་མི་རྟག་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དེ་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར། རང་མཚན་དེ༷་ལ༷་དུ་མ་ངོ༷་བོ༷་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པ་དང་། རང་མཚན་གཅིག་ལ་ཆོས་དུ༷་མ༷་སོ་སོར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་བློ༷་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡི༷ས་བསླ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་དེ༷་ནི༷་སྤྱིའོ་ཞེས་དང་འདི་ནི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་རོ༷་ཞེས༷་བྱ་བ༷འི༷་བྱེ༷་བྲག༷་གམ་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་འདི༷་ནི༷་རང་མཚན་མཐོང་བ་ལས་བརྒྱུད་དེ་འོང་བའི་བློ༷་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན༷་ནམ་ཡུལ་ཉིད་ལ༷་འཇུག་གི་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་ཡུལ་རྫུན་པ་ལ་ཆོས་ཐ་དད་བཞག་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་སྙམ་ན། རྟོག་ཡུལ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་རང་མཚན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་
20-31b
ནས་རང་མཚན་གཞན་ཀུན་ལས་ལོག་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་མ་བྱས་པ་དང་རྟག་པ་སོགས་གཞན༷་ལ༷ས་ལྡོག༷་པར་བཏགས་པ༷ས་ལྡོག་ལྡན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་ལ་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཆོ༷ས་ཀྱི༷་བྱེ༷་བྲག༷་དུ་མར་དབྱེ་ཞིང་རབ༷་ཏུ༷་བརྟག༷ས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་མི་རྟག་པའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་དེ་དང་དེ་བྱས་པས་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེད་དོ་སྙམ་པའི་རྗེས་དཔག་གི་རྣམ་པར་རྟོག༷་པ༷་ལ༷་དངོ༷ས་པོ༷་རང་མཚན་མཐོང༷་བ༷་ཉམ༷ས་པ་སྟེ་མེད་པའི༷་ཕྱིར༷་མི་རྟག་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་མཚན་མི་འཛིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་གཞན་སེལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དག་འཛིན་ཞེས་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མེ་ལྟ་བུ་དེ་རྟོག་ངོར་སྣང་བའི་སྤྱི༷་ད༷ང་འདྲེས༷་པའམ་བསྲེས་ནས་འཛིན་པ༷་འདིར༷་ཞེན་པ་དེའི་ངོར་ཁྱད་པར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་རང༷་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དངོས་རྗེས་དཔག་གིས་གཟུང༷་ངོ་ཞེས་བྱ༷་བའི་དོན་མི༷ན་ནོ། །རང་མཚན་དེ༷་ནི༷་དུ་མ་འདྲེས་པའི་སྤྱི་དང༷་གཅིག་ལ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱི༷་རྣམ༷་པ་དང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སོ༷གས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅིར༷་ཡང༷་གཟུང༷་བྱ༷་མི༷ན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི༷་བྱེ༷་བྲག༷་གི་ཁྱ༷ད་པར༷་མང༷་པོ༷་དག་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ༷ས་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཆ་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་དེ༷་གཅི༷ག་པུའི་རང་བཞིན་ལ༷་ནི༷་དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ཡང་རང་མཚན་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ནི་རང་མ་ཡིན་པ་ཀུན༷་ལ༷ས་ལོག༷་ནས་ཐུན་མོང་མིན་པར་གནས་པས་ན། དེས་རང་མིན་པ་ཀུན་བསལ་བའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་གྲངས་སྙེད་དུ་བརྗོད་དུ་རུང་ལ། རང་མིན་མཐའ་དག་ཅིག་ཅར་ཆོད་པའི་རང་མཚན་དེ༷་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ༷་ཁོ་ན་བཞིན༷་དུ༷་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་བྱས་ནས་
20-32a
རྟོག༷ས་པར་བྱེ༷ད་པའི༷་སྒྲ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་ནུས་པའི་རྟོག༷་པ༷་ཡང༷་མེད་དེ། སྒྲ་དང་རྟོག་པ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྤྱི༷་ཉི༷ད་ཀྱི་དོན་དུ༷་ནི༷་འཇུག༷་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་བུམ་པའི་སྒྲ་རྟོག་གིས་ཆུ་མི་སྐྱོར་བ་སོགས་རིགས་མི་མཐུན་བཅད་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་དེ་གཞན་སེལ་བ་སྤྱི་ཙམ་དུ་གནས་ཀྱི་བུམ་པའི་རང་མཚན་དངོས་མིན་ཏེ་སྒྲ་རྟོག་སྒྲུབ་འཇུག་སྔར་བཀག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །
说无为法以言及分别遮遣趣入
གཉིས་པ་རྗོད་བྱེད་སྒྲ་ཡི་ཡུལ་སེལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལ། བརྡ་ཡུལ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་གཞན་ལུགས་དགག །སྒྲ་རྣམས་སེལ་འཇུག་རང་ལུགས་འཐད་པར་བསྟན། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་རྩོད་པ་སྤང་བ་གསུམ། །
破言所表他宗
དང་པོ་ལ། རང་མཚན་རྐྱང་པ་བརྗོད་བྱར་མི་རུང་བ། །སྤྱི་དངོས་རྐྱང་པ་བརྗོད་བྱ་མིན་པ་དང་། །སྤྱི་ལྡན་རང་མཚན་བརྗོད་བྱ་མིན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
胜义自相的本性或诸事物，差别者各自即由自性互不混杂，而声音和无常等一体者，因在事物上无差异，所以对自相执思多体为一体，以及对一自相执取多法各别存在，是被分别心所扰乱。因此，称"此是共相"、"此是差别"的差别或特征名言，趋入从见自相间接而来的分别心的对象或境，而非直接趋入自相。若问分别境虚假，如何在其上安立不同属性？对分别境过度执着为自相，
20-31b
如同自相从一切他者返回那样，在此也施设从非所作和常等他者返回，显现为具返回者，对此区分并广泛考察为所作、无常等多种法的差别。因此，应知"声无常"是所立的分别念，以及"以所作故为能立"的比量分别念中，因无见事物自相的经验，故不执持由无常等所限定的自相。若问：法称论师说"比量执持由遮他而限定的差别"是何意义？答：这是指如火等差别在分别心前与显现的共相混合或混杂而执取，在此执着的立场上称为"差别"，而非"差别"这一词是说比量能执取自相本身的意思。自相不可被执为多事物混合的共相，或一中有多的差别相，或法、有法等相的任何形态。因为在无分为不同部分的那唯一自相自性上，不可能有如此多种名言差别的区分，这是由于自相之本性从一切非己返回而独特安住，所以从其遮除非自一切的角度而表述，则可说为除其外的一切所知数量；而从一次性切除所有非自，如其所住的那个自相，恰如其性地作为直接所诠而
20-32a
令了解的言语不存在，能如此执取的分别念也不存在。因为言语和分别念必定趋入遮除他者的唯共相义，因此，虽然瓶子的言语和分别念能遮除不盛水等异类，但言分别之境仅作为遮他共相而存在，而非瓶子自相本身，如前已遮遣言分别为成立趋入等。
说无为法以言及分别遮遣趣入
第二、证成能诠言语的境为遮遣：破他宗认为名言境为成立；示自宗言语皆为遮遣趋入合理；遣除他者对此的诤论三部分。
破言所表他宗
第一分：自相单独不适合为所诠；共相实体单独非所诠；具共相自相非所诠。


 །དང་པོ་མུ་སྟེགས་བརྡ་སྤྲོད་པ་ན་རེ། མེ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་ཟེར་ན་ཚ་ཞིང་སྲེག་པ་དེ་ལེན་པས་བརྡ་ནི་རང་མཚན་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་རོ་ཞེས་ཟེར། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་མེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ༷་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་ནི༷་དོན་ཚ་སྲེག་སོགས་ལ་གོ་བྱེད་ཀྱི་བརྡ༷ར་བཏག༷ས་ནས་བརྗོད་བྱ་དེ་སྟོན༷་པའམ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བརྡ་དེ་ལྟ་བུ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གདགས་ཤེ་ན། བརྡ༷་དེ༷་ནི༷་དོན་དེ་ལ་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱི་ཐ༷་སྙད༷་བྱ་བའི་ཆེད༷་དུ༷་བཏགས་པར་བྱས༷་པ་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་གྱི་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་རང་མཚན་ཁོ་ན་ལ་བརྡ་གདགས་པ་ཡིན་ན། ཕྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དེ༷་ཚེ༷་སྔར་བརྡ་གདགས་པའི་དུས་ཀྱི་ར༷ང་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ནི་འགགས་ནས་མེ༷ད་པ་དེ༷ས་ན༷་རང་མཚན་དེ༷་ལ༷་བརྡར༷་བྱས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རང་མཚན་ནི་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པའི་
20-32b
དངོས་པོ་ཡིན་ལ། བརྡ་ནི་དེ་འདྲའི་ངེས་པ་མེད་པར་རང་གི་བརྗོད་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་དང་གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། རང་མཚན་ལ་བརྡ་འདོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་མི་འཐད་པས་སྤྱིལ་བརྡ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ཅིང་། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་པས་སྤྱི་གསལ་ཐ་དད་དུ་འདོད་ལ་གྲངས་ཅན་པས་གཅིག་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅི༷་ནས༷་ཏེ་ངེས་པར་སྐྱེས༷་བུ༷་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་གང་ཞིག་བཞོ་བཀལ་ལ་སོགས་པའི་དོན༷་བྱེ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ༷་ཤེས༷་ནས༷་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་དེ༷་འདྲ་བ་བསྒྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷། མིང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རང་མཚན་ལ་འཇུག༷་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཤེས༷་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷ས་སྙམ་དུ་ནོག་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོ༷༷ན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་རྗོ༷ད་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་རྣམས་སྦྱོར་བར༷་བྱེ༷ད་དེ་བརྡ་སྦྱོར་བ་ནི་དགོས་པ་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །མིང་བཏགས་པའི་དགོས་དོན་དེ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལ༷་རི༷གས་རྟག་པ་ནི་བཞོ་བཀལ་ལ་སོགས་པའི་དོན༷་བྱེ༷ད་པར་རུང༷་བ་མི༷ན་ན་དེ་ལ་བརྡ་སྦྱར་བ་ན་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་ལ་དགོས་ནུས་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་ལ་བརྡ་སྦྱར་ཀྱང་རང་མཚན་ལ་གོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ནའང་མིན་ཏེ་སྔར་རང་དབང་མེད་ཕྱིར་སོགས་བཀག་པ་བཞིན་དང་། འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་གོ་བར་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པས་འབྲེལ་བ་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་མཁར་བ་ཆོད་ཅེས་སྨྲས་པས་མཁར་བ་ཐོགས་པ་ཆོད་ཅེས་པར་མི་གོ་བ་བཞིན་གསལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་བརྗོད་པས་རང་མཚན་ལ་མི་གོ༷་སྟེ། མི་ནུས་པ་བརྗོད་པས་ནུས་པ་ལ་གོ་བ་མི་སྲིད་པ་ནི་དཔེར་ན་བ་འཇོ་བ་ལ་གླང་ཞོས་
20-33a
ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་རྟག་གཅིག་ཆ་མེད་ལ་རང་མཚན་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མ་དང་ཆ་བཅས་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་ནས་འཇུག་པའང་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ་ལ། རིགས་ལྡན་གསལ་བ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་བསྟན། སྤྱི་གཞན་བཏགས་ལ་དགོས་པ་མེད་པའོ། །དང་པོ། གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ན་རེ། སྤྱི་རྐྱང་པ་དང་རང་མཚན་རྐྱང་པ་བརྡ་ཡུལ་དུ་མི་འཐད་པས་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་གསལ་བ་ལ་བརྡ་བྱེད་དོ་ཞེས་འདོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第一，外道声明论者说：若说"给我火"，拿取热而能燃烧之物，故名言只施用于自相。这不对，如此，火等诸言词对热燃等义施设为能使了解的名言，而表示或使了解所诠义。为何需要如此名言？此名言是为了对该义进行了知、表述、趋入三种名言活动而施设，除此之外无任何其他目的。虽然如此，若只对自相施设名言，则后来进行名言活动时，先前施设名言时的自相已灭而不存在，因此不是对该自相施设了名言，因为自相是不混杂时地空相的
20-32b
事物，而名言则无此确定性，能趋入其一切所诠，所以不合理。第二，外道胜论派和数论派说：对自相施设名言如刚才所说不合理，因此对共相施设名言。其中胜论派认为共相和明显物异，数论派认为是一体。这也不合理，因为人们必定是在了解某事物能执行挤奶、负重等功能后，为了获得如此所欲求的目标，认为"依靠此名趋入事物自相而了解"，对具角毛喉垂等事物施设"牛"等名言，因为施设名言是为了成办所需。既然名言的目的如此，常住的类别不能执行挤奶、负重等功能，若对它施设名言，则"牛"等名言将无任何作用。若说对共相施设名言也能了解自相，这也不对，如前"无自主"等遮破一样。也不能说由于联系而了解，因为无互相增益故无联系；即使有联系，如同说"切断木棍"不能了解为"切断拿木棍"，由于未说明显物的限定，所以不能了解自相。说无能者而了解能者是不可能的，例如对挤牛奶者说"挤公牛
20-33a
奶"一样。共相常一无分与自相无常、多、有分极不相似，故不可能互相混淆而趋入。第三，分为：显示具类明显物与前者相同；假立别共无必要。第一，裸形派说：单独共相和单独自相作为名言境不合理，因此对具共相的明显物施设名言。


 །དེ་ལྟར་རིགས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པ་ཡི་དོན་བྱེད་ནུས༷་པ༷་རྫས་རང་མཚན་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ནའང་། བརྡ་དེ༷་ཡང༷་ནི༷་ཅི༷འི་ཕྱིར༷་གསལ་བ་ཉིད་ལ་དངོ༷ས་སུ༷་སྦྱོར༷་བར་མི༷་བྱེ༷ད་པར་བར་ན་དགོས་ནུས་མེད་པའི་རིགས་བརྒྱུད་པས་ཅི་བྱ་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་དེ་དག་ན་རེ་གསལ་བ་ནི་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་མཐའ༷་ཡ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་བརྡ་སྦྱར་མི་ནུས་ལ། རིགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ལྡན་པར་བརྡ་བྱས་ན་བརྡ་དོན་འགྲུབ་བོ་ཟེར་ན། མཐའ་ཡས་པ་འདི༷་སྤྱི་ལྡན་ལའང་མཚུངས༷་ཏེ་མཐའ་ཡས་པའི་གསལ་བ་རེ་རེ་བཞིན་སྤྱི་ལྡན་ཡིན་པས་སྤྱི་ལྡན་གསལ་བ་བརྡ་ཡུལ་དེ་མཐའ་ཡས་པ་སོ་ན་གནས་ཏེ་རིགས་ཀྱིས་གསལ་བ་ཉུང་ངུ་བཏང་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་གཞན་སྤྱི་ནི་བརྡ་འདོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པ་ལ། སྤྱི་གཞན་དགོས་པ་མེད་ཚུལ་དངོས་དང་ནི། །དགོས་མེད་མི་འཐད་སྟོན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ། རྟོག་ངོར་ཆུ་སྐྱོར་བ་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ༷་བྱེ༷ད་པ་དང་དེ༷་བྱེ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་ལ༷ས་ལོ༷ག་པ༷ར་མཚུང༷ས་པ་ཙམ་གྱི་བུམ་པའི་གཞན་སེལ་ལ༷་བུམ་པ་ཞེས་བརྡ་ཅི༷ས༷་མ༷་བྱས༷། གང་གིས་ན་བརྡ་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་གཞན་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། སྤྱི་དེ་
20-33b
དང་ལྡན་པ་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཉེས༷་པ༷་ལྡོག་ལྡན་ལའང་མཚུངས༷་པའི་ཕྱིར༷་ཁས་མི་ལེན་ཞེ༷་ན༷། ཉེས་པ་དེར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འགྱུར་མོད་གལ་ཏེ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་བླ༷་སྟེ༷་ཚེགས་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་པའི་རིག༷ས་གཞན༷་མི༷་དགོས༷་པར་སེལ་བ་ཁོ་ནས་བརྡ་དོན་གྲུབ་པར་མཐོང་བས་སོ༷། །དེ་ལ་ཉེས་པ་མཚུངས་ན་རིགས་ཁས་མི་ལེན་ལ། སེལ་བ་ཁས་ལེན་པ་ཅི་ཞེ་ན། བརྡ་ཡུལ་རིགས་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་སེལ་བ་མེད་ན་གཞན་མི་གཅོད་པས་སེལ་བ་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། སེལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་སྤྱི་དངོས་མེད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་ཅིང་། སེལ་བ་དེ་ནི་དངོས་མེད་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་པས་རིགས་ལ་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་བསལ་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སེལ་བ་ཙམ་ལ་བརྡ་སྦྱར་ཀྱང་དེས་བརྡ་བྱེད་པའི་དགོས་དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲ་འདིས་ནི་ཤིང་གི་རིགས་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་པ༷་ཐམས་ཅད་ཡོང༷ས་སུ་སྤ༷ངས་བའམ་རྣམ་པར་བཅད་ན༷ས། ཤིང་གི་དངོས་པོ་འདི་ཉིད་ལ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས༷་བསམས་ནས་ཀྱང༷་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡལ་ག་ལོ་འདབ་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཤིང་གི་སྒྲ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ༷། ཀྱང་གི་སྒྲས་དངོས་པོ་ལ་དོན་གཉེར་གྱིས་འཇུག་པའི་སླད་དུ་བརྡ་སྦྱར་བར་མ་ཟད་སྒྲ་སྦྱར་ན་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེས་ནས་དེ་ཉིད་གོ་ནུས་པར་ཡང་ཤེས་ནས་ཞེས་པ་སྡུད་པའི་ཆེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་བརྗོད་པ་དེ༷་ཡི༷ས་རང་ལས་གཞན་པ་དེ༷་དག༷་རྣམ༷ས་ལས་འདི༷་གཞན་པའམ་ལོགས་སུ་ཕྱེས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་མི༷་གཅོ༷ད་ན་ནི༷་སྒྲ་དེ༷་ཡང་ཇི༷་ལྟར༷་སྦྱོར་བར་རིགས་ཏེ་དགོས་ནུས་མེད་པར་མཐོང་ན་སུ་ཡང་དེ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་དགོས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་
20-34a
དེ་ཡི་སླད་དུ་སྒྲ་སྦྱར་བ་འདི༷་ལ༷་ཆེད་དུ་བརྡ་གདགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་མིན་པ་གཞན་རྣམ༷་པར་གཅོ༷ད་པ་ཡོ༷ད་ན་སྒྲ༷་ཡིན་ནོ་ཅོག་རྣམ༷ས་ཀྱི་དགོས༷་པ༷་ནི་མི་འདོད་པ་བཅད་ནས་འདོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ༷་ཙམ༷་དུ༷་ཟ༷ད་པ༷་མི༷ན་ནམ༷་དེ་ལྟར་ཡིན་བཞིན་དུ་ཁྱེད༷་ལ༷་སྒྲའི་ཡུལ་དེར༷་སྤྱི༷་གཞན༷་གྱིས༷་ནི༷་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ་སྟེ༷་དགོས་པ་དང་ནུས་པ་གཉིས་ཀ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་སྤྱི་དགོས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་མི་འཐད་པའི་ལན་དགག་པ་ལ། སྤྱི་གཞན་མེད་ཀྱང་ངོ་ཤེས་འཐད་པའི་ཚུལ། །ངོ་ཤེས་སྤྱི་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
这样对具有类的能作用实体自相施设名言，也可问：为何不直接对明显物本身施设名言，而要经由无用的类为中介呢？若他们回答说：明显物因地、时、性质无边际，故无法施设名言，而类因为是一，对具有类者施设名言即可成就名言义。此无边际对具共相者也相同，因为每个无边际的明显物都具有共相，故具共相明显物作为名言境仍然是无边际，类并未减少任何明显物的数量。第二，考察共相他者为施设名言之境：直接说明共相他者无必要；破斥无必要不合理的论证。第一，为何不直接对分别心前仅仅相同于能盛水等作用与非能盛水等作用的返回，即瓶子的遮他，施设"瓶子"这一名言？为何要承许名言境的其他共相？若问，他回答说：具有彼共相
20-33b
也同样有上述过失，与返回具者相同，故不承许。虽然并非在各方面都会有此过失，但即使有，也不重要，因为无需以大费周章成立的其他类，仅通过遮遣就能成立名言义。对此，若过失相同不承许类而承许遮遣，这是何故？作为名言境承许类的同时，若无遮遣则不能遮除他者，所以需要承许遮遣；而对主张遮遣者，即使无共相实体，也能以此成就目的，而且此遮遣是非实施设，因此容易解除对类的说法之过失。若认为仅对遮遣施设名言，不能完成施设名言的全部目的，那么，"树"这一声音遮除一切非树类，趋入此树事物，思考后，仅仅为了从其他区分的目的，对有枝叶的事物说"树"这一词而已。"也"字的目的是总结：不仅为了以欲求趋入事物而施设名言，也了解若使用言词，则能区分他者而了解彼自身。如此，若言词表述不能从其他诸事物中区分出此事物而作区别，则如何施设该言词？因为若见无作用，任何人都不可能趋入。若为了刚才所说的目的
20-34a
而施设言词，用以遮除非此所诠境的他者，那么所有言词的目的不就仅仅是遮除不欲求而趋入所欲求吗？如此既然如此，对你来说名词境中的其他共相有何作用？将无目的和功能二者。第二、破斥"共相无必要"之论证不合理的回答：说明即使无其他共相也能成立再认知的方式；破斥再认知从共相生起。


 །དང་པོ། སྤྱི་དངོས་པོར་འདོད་པ་རྣམས་ན་རེ། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་འགའ་ཡང་མེད་ན་རང་མཚན་ཐ་དད་པའི་དོན་རྣམས་ལ་སྨན་ཨ་རུ་ར་ལྟ་བུ་སྔར་ལན་ཅིག་མཐོང་ཟིན་ནས་ཕྱིས་མཐོང་བ་ན་གཞན་གྱིས་བརྡ་སྦྱར་བ་མེད་པར་ཡང་དེ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་མཚན་ལ་སྤྱི་དངོས་པོ་བ་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་སོགས་གསལ༷་བ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་སྤྱི་མེད་པའི་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་ཀྱང༷་། རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དང་ཆུ་སྐྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་དེ༷་ད༷ང་དེ༷་བྱེ༷ད་པའི༷་བུམ་གསལ་གྱི་དོན༷་རྣ༷མས་སྔར་ལན་ཅིག་མཐོང༷་ནས༷་ཕྱིས་སྔ་མ་དང་ངོ་བོ་དང་འབྲས་བུ་སོགས་མཚུངས་པ་གཞན༷་མ༷ཐོང་ཡང༷་། མཐོང་ཡུལ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ཆུ་སྐྱོར་སོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་དོན་མི་བྱེད་པ་དང༷་བྲལ༷་བའམ་གཞན་སེལ་བ༷་ཡི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་ནི་སྒྲ༷་སྟེ་ནང་གི་བརྗོད་པའམ་རྟོག་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་སྔ་ཕྱི་ལྷན༷་ཅི༷ག་སྦྱར༷་ནས༷་སམ་བསྲེས་ནས་སྔར་གྱི་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་སམ་འདི་སྔར་གྱི་དེའོ་ཞེས་རིགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ངོ༷་ཤེ༷ས་པར་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་སྟེ། འདྲ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ངོ་ཤེས་པར་
20-34b
བཟུང་བ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱི་ཡོད་པ་དེ་སྔར་ཤེས་ཟིན་པ་སླར་ཡང་དེར་མཐོང་ནས་ངོ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་སྤྱི་ཤེས་པས་ད་ལྟ་དེ་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། སྔར་ཤེས་རྒྱུའི་སྤྱི་དེ་ད་ལྟ་མཐོང་བ་འདི་ལའང་ཡོད་པར་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི་འདི་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། གནོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གཞན༷་སྤྱི་ཡོད་པ་ལས་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཅན་གྱི༷་ལུ༷གས་ལྟར༷་ན༷འ༷ང་ངོ་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་དེ༷་ནི༷་སྤྱི་ནི༷་འབའ༷་ཞིག༷་སྟེ། གསལ་བ་མེད་པ་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནི་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མིན༷་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་པོ་གང་དང་གང་མཐོང་བའི་དུས་རྟག༷་ཏུ༷་གསལ་བ་དང་མ་འདྲེས་པའི་དེ་ཡི་སྤྱི་རྐྱང་པ་དེ༷་ཙ༷མ་ཞིག་རྣ༷མ་པར་ཤེས༷་པ་ཡིན་ན༷། ནམ་ཡང་སྤྱི་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ལས་གསལ༷་བ༷་གཏན་ནས་མཐོང་མ་མྱོང་བས་མི༷་ཤེ༷ས་པར་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གསལ་བ་མི་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ་ན༷་དུས་ནམ་ཡང༷་ནི༷་སྤྱི་དེ༷་དང་གསལ་བ་ལྡན༷་པར་གྱུར་པའི་འབྲེལ༷་བ༷་མ༷་བཟུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། མཐོང་མ་མྱོང་བ་ལ་གཞན་དང་ལྡན་པར་བཞག་ཏུ་མེད་དེ་བུམ་པ་མཐོང་ལ་ཤ་ཟ་མ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གིས་བུམ་པ་དང་ཤ་ཟ་ལྡན་པར་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱི་དེ༷་དང༷་གསལ་བ་ནི་ལྡན་ནོ་ཞེས་ནམ་ཡང་ངེས༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་བ༷ས། དེ༷་ལ༷་འདི་ནི་འདིའི་སྤྱིའོ་འདི་ནི་སྤྱི་དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱེ་བྲག་གི་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་འདི་ངོ་ཤེས་སོ་ཞེས་ཇི༷་ལྟར༷་ཐ༷་སྙད༷་འདོ༷གས་རིགས་ཏེ་ཐ་སྙད་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第一，主张共相为实体者说：若无任何互相随行的共相，对于不同的自相事物，如阿如果药等，先前已经见过一次，后来再见时，如何能无需他人施设名言而再认知它？这并非因为自相上有实体共相，因为瓶子等明显物虽是无共相的差别，但能产生执取自身的认识以及盛水等作用，先前已见过一次这些作用及能作彼作用的瓶明显物，之后见到与前者本性和果用等相同的另一物时，所见前后二者都是离开非盛水等作用的其他非作用者，或者说是具有遮他境的声，即内在表述或分别念，将前后连结或混合，认为"这就是先前那个"或"先前那个就是这个"，施设为同类而进行再认知，仅仅是相似事物执为一体的分别念所执取的再认知，
20-34b
而非对境上有共相，先前已知而后来再次见到它而再认知。若先前知共相而现在再认知它，应当了知"先前所知的共相也存在于现在所见的这个上"，不会错误地认为"这是先前那个"。第二分为：陈述过失及破斥其回答。第一，从其他共相存在而产生再认知的主张者之理论来看，再认知的心识从仅仅共相，即无明显物，产生是不合理的，因为对于任何所见事物，若其识总是仅仅明了不混杂彼的纯粹共相，那么将导致从未见过明显物而只见共相，故不应了知明显物，这是不合理的。如此不了知明显物时，任何时候都不能把握该共相与明显物的联系关系，因为对未曾见过的不能安立与他联系，如见瓶不见食肉鬼的人不见瓶与食肉鬼的联系一样。因此，永远不会确定"共相与明显物联系"，于彼如何安立名言"此是彼共相"，"此是具彼共相的差别，因具共相故再认知此明显物"？因为无安立名言的理由。


 །གཉིས་པ་ཉེས་པ་དེ་སྤོང་བའི་ལན་བཀག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་སྤྱི་ཡི་དངོ༷ས་པོ་གཅི༷ག་གིས་གྲོག༷ས་བྱེ༷ད་པའི༷་གས༷ལ་བ་རྣམ༷ས་ཀྱང་ངོ་ཤེས༷་པའི༷་རྒྱུ༷་ཡིན་གྱི་སྤྱི་རྐྱང་པ་ཙམ་མིན་ནོ་
20-35a
ཞེ༷་ན༷། སྤྱི་དེས་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕན་ཅི་ཞིག་བཏགས་ཏེ་ངོ་ཤེས་པར་ནི་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ན། སྤྱི་དངོ༷ས་པོ༷་བ༷་གཅི༷ག་པུ་དེ༷ས་གསལ་བ་དེ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཡི་ཆ་ཉི༷ད་སེལ༷་བར་གྱུར་ཏམ༷་འོན་ཏེ་མིན། ཐ་དད་པ་མེད་པར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་ལ། ཐ་དད་པ་མེད་ན་དུ་མ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་གང་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་བསལ་བཞིན་དུ་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པ་ལ་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཅི༷་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་གསལ་བ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཡང༷་གསལ་བ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་སྤྱི་གཅི༷ག་གི༷་རྣམ༷་ཤེས༷་ཀྱི་རྒྱུར༷་མི༷་འདོ༷ད་པ་ཡིན། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་སྤྱི་གཅིག་དོན་ལ་མེད་ན་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་བློ་གཅིག་མི་སྲིད་དེ་གསལ་བ་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེས་ཐུན་མོང་བའི་སྒྲ་བློ་སྐྱེད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་མིན་ནམ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཁོ་ནས་གཅིག་གི་སྒྲ་བློ་མི་བསྐྱེད་པར་བསྒྲུབས་ནས། སྐབས་འདིར་སྤྱི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་བློ་གཅིག་སྐྱེད་པ་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡང་གི་སྒྲ་ནི་འགལ་བ་སྡུད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐྱོན་བསྟན་པ་ན་དེ་དག་ན་རེ། ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཁོ་ནས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་མི་བསྐྱེད་ཀྱང་ག༷ལ་ཏེ༷་གསལ་བ༷་དུ་མ༷་ཡིན་ནའ༷ང་དེའི་སྟེང་གི་ཐུན་མོང་བ་གཅི༷ག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ལྟོས༷་ནས༷་ཐ༷་ད༷ད་མི༷ན་པ་གཅིག་གི་བློ༷་སྐྱེད༷་དེ༷་ཅེ༷་ན༷། སྤྱི་ལྡན་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་སྣང་ནས་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནམ། གང་རུང་རེ་སྣང་བས་སྐྱེད་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ངོ་ཤེས་ཀྱི་བློ་མི་སྲིད་དེ་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུ་མ་སྣང་ན་
20-35b
དེ་མི་འབྱུང་བས་ན་དེ་ལྟར་ཁས་ཀྱང་མི་ལེན་ལ། གང་རུང་རེ་སྣང་བས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་དེ༷་ད༷ག་སོ༷་སོ༷་རེ་རེ་ནས་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་མེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་། གསལ་བ་དེ༷་ལས་གང་རུང་གཅི༷ག་གི༷ས་ཀྱང༷་བསྐྱེ༷ད་པར་བྱ༷་བའི༷་བློ༷་ལ༷་ནི་གསལ་བ་ལྷག་མ་དེ༷་རྣམ༷ས་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷། དེ་འདྲའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ༷་ཡི༷ས་ཀྱང་ལྷག་མ་དེ་རྣམས་འཛི༷ན་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞིག་མེད་ཀྱང་གང་འབྱུང་བ་ཡོད་ན་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་སཱ་ལུའི་ས་བོན་མེད་ཀྱང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་བློ་ཡང་གསལ་བ་ལྷག་མ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བས་ན་ལྷག་མའི་རྒྱུ་ཅན་མིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཟངས་བུམ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྤྱི་བློ་དེས་བུམ་པ་ལྷག་མ་ལ་བུམ་པའི་རིགས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་ཡུལ་དེ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་འཛིན་གྱིས་ཀ་བ་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ལྷག་མ་མ་བཟུང་ན་ཆོས་གཅིག་ལ་སྤྱི་ཞེས་པའི་བློར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་དུ་མ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第二，破斥解除此过失的回答：若说一个共相实体作为助缘，明显物也是再认知的因，而非仅仅单一共相
20-35a
那么，共相对明显物再认知有何增益？因为再认知是将前者与此者混为一体而执取，那么，单一的实体共相是否消除了这些明显物的差别性？还是不然？不可能使差别性消失，因为违背现量故不可能，若无差别性，何来"随行于多"之说？若说虽然差别未除，但由于具有共相的力量，对差别也能生起再认知心，那么，为何你因明显物差别而不许明显物是单一共相识的因？你的主张不就是"若无实际存在的同一共相，则不可能有同一的言语和认知，因为明显物是差别的，所以不应从它产生共同言语认知"这样的宗义吗？如此，证明仅仅由差别法不能生一言识后，此处若成为具共相者，即使是差别法也能生起再认知这一单一结果，你却承许，表明矛盾，因此"也"字表示总结矛盾之义。如此指出过失后，他们回答说：虽然差别法单独不能生起执一心识，若明显物虽多，但依靠其上的共同单一性，能生起无差别单一心识。问：是共相具者所有明显物显现而生起执它们为一的心识？还是由任一明显物显现而生起？如第一种情况，再认知心不可能存在，因为若不是一次性显现所有明显物，
20-35b
则不会生起，而且他们也不会如此承许；若说由任一明显物的显现而生起执为一的心识，那么，即使没有这些明显物每一个的聚集，仅由其中任一也能生起的心识，其余明显物对此将无任何作用，因此此类共相执取心也不会执取其余明显物。其理由是：若无某物仍能产生某结果，则此结果不是彼物所生，例如无稻种仍有大麦苗一样。共相心即使无其余明显物也能生起，所以非由其余明显物所生，这样，从见铜瓶而生的共相心不会执其余瓶子为同一瓶类，因为是不从所取境生起的心识，如同瓶执不能执柱子一样。若不执取其余明显物，则不会成为名为"共相"的心识，因为无多法随行故。


 །ཁོ་ན་རེ་ཉེས་པ་འདི་མེད་དེ་འདབ་མ་ལྔ་ཚོགས་པའི་མེ་ཏོག་སྔོན་པོས་ཀྱང་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་བསྐྱེད་ལ། འདབ་མ་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་མཐར་འདབ་མ་གཅིག་གིས་ཀྱང་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ན་རེ་རེས་བསྐྱེད་པས་གཞན་ནུས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན། གསལ་བ་རེ་རེ་ནས་བསལ་ཀྱང་གསལ་བ་གཅིག་གིས་སྤྱི་བློ་སྐྱེད་ནུས་མོད་དེས་གསལ་བ་ལྷག་མ་རྣམས་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནུས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ་འདི་ལྟར་སྔོ༷་སེར་སོ༷གས་ནི་རང་འཛིན་མིག༷་གི༷་རྣམ༷་ཤེས༷་ལ༷། དེ་སྐྱེད་ཀྱི་ནུས༷་པ༷་སོ༷་སོ༷ར་ཡང་མཐོ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷། དེར་ཚོགས་པའི་ཚོ༷གས་པ་ལ༷འ༷ང་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་གྲུབ༷་ཀྱང་གསལ༷་བ༷་ལ༷་ནི་རེ་རེའམ་ཚོགས་པ་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་ནི༷་རང་
20-36a
སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སྔོན་པོ་དེ༷་ལྟར༷་དུ་གྲུབ་པ་མི༷ན་ཏེ། ཐམས་ཅད་སྣང་མི་ཤེས་ལ་གཅིག་སྣང་བས་མི་བསྐྱེད་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན། དེའི་གནད་ནི་སྔོ་སོགས་དངོས་པོར་ཡོད་པས་དེས་སྔོ་སྣང་དབང་ཤེས་སྐྱེད་ཀྱང་སྤྱི་རང་ཉིད་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པས་དེས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་གྲོགས་གཞན་ཇི་ལྟར་བཀུག་ཀྱང་མི་ཕན་པར་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གལ་ཏེ་སྤྱི་ཁོ་རང་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཞིག་ན་གསལ་བ་ཀུན་མེད་ཀྱང་དེ་འཛིན་འབྱུང་ལ། ཁོ་རང་མ་གྲུབ་ན་གསལ་བ་མཐའ་དག་ཚོགས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ན་རེ་རེ་ལས་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། དེས་ན་སྤྱི་འཛིན་ནི་སྤྱི་དངོས་པོ་ལས་མ་བྱུང་བར་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་སྤྱི་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ཡོད་ཀྱང་དེའི་བློ་སྐྱེ་བ་ནི་གསལ་བ་དེ༷་དག༷་ག༷ང་རུ༷ང་ལ༷་ལྟོས༷་ནས༷་སྤྱི་དེས༷་རང་འཛིན་གྱི་བློ་སྐྱེད་པར་ནུས༷་ཀྱི་གསལ་བ་མེད་པར་སྤྱི་དངོས་པོ་བ་འབའ༷་ཞིག༷་ལས་སྐྱེ་བ་མི༷ན་ཏེ་དཔེར་ན་ཐག་གཟོང་མེད་པར་རས་ཡུག་མི་འཐག་ཀྱང་། ཐག་གཟོང་དུ་མ་ཡོད་ན་དེའི་འགའ་ཞིག་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་ཐག་གཟོང་གཅིག་གིས་རས་ཡུག་འཐག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཤེས་པར་བྱས་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཆ་མེད་གཅིག་པ་རང་གི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་སོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་དུ་མ་དེ༷་ད༷ག་འབྲས་བུ་སྤྱི་དེ༷་གཅི༷ག་པོ་ལ༷་ཕ༷ན་གདགས་པ་ཡིན་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་གསལ་བ་དུ་མས་སྤྱི་མེད་ཀྱང་སྤྱི་བློ༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ལ༷་ཕན་པ་མིན༷་ཏེ་དེ་གཉིས་མཚུངས་སོ། །དེས་ན་དེ་འདྲར་ཁས་མི་ལེན་པར་སྤྱི་བློའི་རྒྱུར་དགོས་མེད་ཀྱི་སྤྱི་ཤ་ལྷག་ལྟ་བུ་འདི་བསྒྲུབས་
20-36b
ནས་ཅི་ཞིག་བྱ། གསལ་བས་སྤྱི་ལ་ཕན་མ་བཏགས་ཀྱང་སྤྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་གདགས་སོ་སྙམ་ན་སྤྱི་མེད་ཀྱང་གསལ་བ་དུ་མས་སྤྱི་བློ་སྐྱེད་མི་རུང་བ་ཅི་ཞིག་གིས་ཡིན། སྤྱི་མེད་ན་དེའི་བློ་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་སྤྱི་ཡོད་ན་དེ་ཁོ་ནས་མི་བསྐྱེད་པར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་གང་གིས་ཡིན། དེས་ན་སྔར་རང་འཛིན་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ལ་ཕྱིས་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བོགས་དབྱུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ལ་ཕན་མ་བཏགས་པར་དེ་འཛིན་གྱི་བློ་ལ་ཕན་ཐོགས་མི་ཤེས་ཏེ། སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནས་མ་བསྐྱེད་པར་སྤྱིས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་འདི༷་གསལ་བ་དེ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་འབྲས༷་བུར༷་ཡང་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཕན༷་འདོ༷གས་བྱེད་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ་ནི་དེའི་སྐྱེད༷་པར་བྱེད་པ༷་ཡི༷ན་པས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཡུལ་དུས་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དེ་དག་འདི་སྐད་དུ་གལ༷་ཏེ༷་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་མི་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་བློ་གཅིག་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
他说：此过失不存在，因为具五瓣叶的蓝色花朵能生起蓝色执取眼识，而逐一拿去花瓣最终仅剩一瓣也能生起蓝色执取眼识，因此虽然每一瓣都能生识，但不会使其他部分无作用；同样，虽然逐一去除明显物，单一明显物也能生起共相心，但这不会使其余明显物在任何时地成为无用。这不相同，因为蓝黄等对其所执眼识，能见到各自产生该识的能力，因此对于彼聚集的聚合体也成立生起眼识的能力，而明显物无论是单独或聚集，无论如何，并未成立如蓝色那样通过自身
20-36a
显现而生起共相心的能力，因为如前所说，不能显现全部，而一个显现又不能生起此识。其要点是：蓝色等作为实体存在，所以能生起蓝色显现根识，而共相本身未成立为实体，故无论如何引入其他助缘，也无益于生起执取自身的认识，因此，若共相本身是实体存在者，则即使无一切明显物也能生起彼执取，若它自身不成立，则即使一切明显物聚合也不能生起，更何况从单一明显物？因此，执共相识并非从实体共相生起，应知仅由对诸明显物施设为同一类的分别念力而安立。若说共相遍布一切，但其心识生起依靠任何这些明显物，共相能生起执取自身的心识，而非无明显物仅从实体共相生起，如同无织机不能织布，但若有多台织机，即使其中某些不存在，单一织机作为因也能织布一样。虽然依靠任一了知共相，但其本性无分一体遍布自身一切差别而住。回答：若多明显物能增益单一共相果，为何多明显物在无共相情况下不能增益单一共相心？二者相同。因此，不承许如此，如何建立
20-36b
这种作为共相心因却无必要的共相赘余？若想：明显物虽未增益共相但能增益共相心的生起。问：何故无共相而多明显物不应生起共相心？若想：无共相则其心无因而生。问：若有共相，为何不单独生起而需依赖他者？因此，先前不能生起执自心识，后来依赖明显物而能增强，所以不知未增益共相而能增益彼执取心，因为认为执共相心不仅由明显物生起，而是由共相生起。因此，此共相也将成为这些明显物的果，因为凡增益者皆是彼能生者故。因此，从因生起的将成为有时地之法。敌方又说：并非因多不能生一果的理由而主张明显物不能生一共相心。
;


 །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཐ༷་ད༷ད་མིན༷་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང༷་བའི་སྤྱི་བློ༷་དེ་ནི་གསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་པ་རྣམས་ལ༷ས་སྐྱེ་བར་མི༷་འདོ༷ད་དེ། ཡུལ་ཐ་དད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་རིགས་ཀྱི་ཐ་མི་དད་པའི་སྤྱི་མེད་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་མི་འཐད་དེ་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་སེར་པོར་ཤེས་སུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན༷། གསལ་བས་རང་གི་རྣམ་པ་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་བློ་སྐྱེད་པར་འདོད་ན་ཀླན་ཀ་དེར་འགྱུར་ཀྱང་དེ་མིན་ཏེ་གསལ་བ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འདྲ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་བསྲེ་བའི་རྟོག་པ་བསླད་པ་ཅན་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཀླན་ཀ་དེ་མི་སྲིད་དེ་སྤྱི་འཛིན་ལ་རང་མཚན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྣང་ན་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ལྟར་སྤྱི་བློར་སྣང་ངམ། །
20-37a
སྤྱི་སྣང་ལྟར་རང་མཚན་ལ་གྲུབ་བམ། ཆ་གཅིག་སྤྱི་འཛིན་ལ་སྣང་ཆ་གཅིག་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་བརྟགས་ན། དང་པོ་ལྟར་མིན་ཏེ་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་སྤྱི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་མིན་ཏེ་དབང་ཤེས་ལ་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པར་སྣང་ཞིང་། སྤྱི་བློ་ལ་དོན་སྤྱི་ཙམ་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་བ་དེ་ལྟར་དོན་ལ་མི་གྲུབ་བོ། །གསུམ་པ་ལྟར་མིན་ཏེ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སྣང་མི་སྣང་གི་ཆ་གཉིས་མེད་པས་སོ། །མངོན་སུམ་སྣང་བའི་གཅིག་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཆ་དུ་མ་ཡོད་པར་རྟོགས་ན་ཆོས་གང་ལའང་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་མི་རུང་བས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རང་མཚན་ཐ་དད་པའི་དོན་ལ་གཅིག་ཏུ་བསྲེ་བའི་སྤྱི་བློ་འདི་ནི་རང་མཚན་གྱིས་བདག་པོའི་རྐྱེན་བྱས་པའམ་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་བསླད་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་བཞིན་དུ་འཛིན་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཀྱང་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལ་སྤྱི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལྟར་ནའང་གསལ་བ་ཐ་དད་ལ་གཅིག་གི་བློ་མི་རིགས་པའི་ཀླན་ཀ་ཇི་ལྟར་སྤང་། གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་ཀྱི་སྤྱི་ཡོད་པས་མི་སྐྱོན་སྙམ་ན། སྤྱི་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་ཐ་དད་པའི་སྣང་བ་ནི་མི་ཁེགས་ལ། སྤྱི་དབྱིབས་ཁ་དོག་སོགས་སུ་སྣང་བ་མེད་པ་དང་གསལ་བ་ལ་དབྱིབས་སོགས་ཡོད་པར་མཐོང་བས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་གང་ཡང་མི་ཕན་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པར་ནི་སྤྱི་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་མིན་པར་སྣང་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་དང་སྤྱི་ཐ་དད་མེད་པར་འདོད་
20-37b
པའི་ལྟར་ན་ཡང་གསལ་བ་གཅིག་གི་དབྱིབས་སོགས་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་སྤྱིས་ཕན་གདགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ནི་རྟོག་བློས་གསལ་བ་རྣམས་ཐ་དད་ལ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་ཡང་རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལན་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་སྤྱི་འཛིན་རྟོག་པའི་བློ༷་ཡི༷་ངོར་སྣང༷་བ༷འང་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་མེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་སྣང་བ་ཡོད་དེ༷། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཤིང་གི་གསལ་བ་དེ༷་དག༷་ཕན་ཚུན་ཤིང་ཙམ་དུ་མཚུང༷ས་སོ་ཞེས༷་འཛི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མཚུངས་པར་བཟུང་ན་ཐ་དད་དུ་བཟུང་དགོས་ཏེ་གཅིག་པུའི་རྣམ་པ་ལས་མ་ཤར་བ་ལ་ཇི་ལྟར་མཚུངས་པར་འཛིན། དེས་ན་གསལ་བ་ཐ་དད་པས་ཐ་མི་དད་ཀྱི་བློ་སྐྱེད་པ་མི་འཐད་ཅེས་པའང་དོན་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
那么如何？不认为显现为无差别一体的共相心从差别明显物产生。对差别境若无无差别共相却如此执取不合理，如同对蓝色境不能了知为黄色一样。若认为明显物通过安立自相而生起共相心，则会有此过失，但并非如此，而是通过见明显物对相似处混为一体的扰乱分别念生起，因此不可能有此过失，因为共相执取中不显现自相。若显现，是如同根识中显现那样在共相心中显现？
20-37a
还是如共相显现那样成立于自相中？或是一部分显现于共相执取，一部分显现于根识？检验后，不是第一种情况，因为即使无自相也有共相心。不是第二种情况，因为根识中显现为不混杂时地相的，而共相心中显现为仅义共通过各种名言的方式，如此在实际上并不成立。不是第三种情况，因为一事物上无显现与不显现两个部分。若了解在现量显现的一法上有多个未见部分，则任何法都无法安立为一体，将导致太过遍。因此，对差别自相义混为一体的共相心，虽是自相作为增上缘或依其力而生，但因是扰乱心识，所以不必如实执取。虽然如此错乱，但由于混合显现与臆想而过度执着的力量，趋入名言的方式已如前所述。此外，即使按照主张共相为实体者的观点，如何去除"对差别明显物不应有一体心"的过失？若想因有无差别共相而无过，即使有共相，也不能遮除差别明显物的显现，而且共相不显现为形状颜色等，明显物则见有形状等，所以对一体显现毫无帮助，因此仅共相若无增益，就不能使差别显现为无差别。若按主张共相与明显物无差别
20-37b
的观点，一明显物的形状等不随行于他者，故共相无法增益。这是表明分别心虽执差别明显物为一体，但理性不能损害的回答。此外，在执共相分别心前显现也并非仅无差别，而有差别显现，因为执取"那些树的明显物互相仅作为树相同"。若执为相同，则必须执为差别，因为若未从一体相中显现，如何执为相同？因此，"差别明显物不能生无差别心"的说法也毫无意义。





སལ་བ་སོ་སོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རང་འཛིན་གྱི་བློ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གསལ་བ་དུ་མས་འབྲས་བུ་སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ་གཅིག་སྐྱེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླང་བ་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐ་དད་མིན་པའམ་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་ནི་རྫས་སམ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ན་ཀླན་ཀ་དེར་འགྱུར་ན་ཡང་། འདིར་ནི་རྟོག་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འདོད་པས་ན་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་དེ་འདྲ་བ་ལ་རིགས་གཅིག་ཅེས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་བུམ་འཛིན་ཤེས་པའོ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་རྟོ༷གས་པའི་སྤྱི་བློ་དེའི་རྒྱུའི༷་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར༷། བུམ་འཛིན་གྱི་བློ༷་རྟོག་མེད་རྣམས་ཀྱང་རྫས་ཐ་དད་ཀྱང་བུམ་འཛིན་དབང་ཤེས་ཙམ་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རིགས་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ལ། བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ༷་གཅི༷ག་གི་རྒྱུ་ཡི༷་དངོས་པོ༷་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཡི༷ས་བུམ་པའི་གསལ༷་བ༷་རྣམ༷ས་རྫས་ཐ་དད་ཀྱང༷་རིགས་ཐ༷་མི༷་ད༷ད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པས་འཇོག་པ་ལ་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་ངོར་སྣང་བ་ལ་དོན་དེ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་གཉིས་སུ་མཐོང་ལ། དེའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འདྲ་བ་ལ་ཐ་མི་དད་པར་རིགས་གཅིག་ཏུ་བསྲེ་བ་དང་། མི་འདྲ་བ་ལ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པས་ན་རིགས་གཅིག་
20-38b
པ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ལས་བརྒྱུད་དེ་འོང་བ་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་དེ་ཉིད་སྤྱི་དངོས་པོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་དེ༷་ཡང༷་དེ༷་ཡི་འབྲ༷ས་བུ་ཅ༷ན་མི༷ན་པ་དང་བྲལ༷་བ་གཞན་སེལ་དངོས་མེད་ཡིན་གྱི་ལྡོག་པ་དེ༷་ཙམ་ལ༷ས་གཞ༷ན་པ༷་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བའི༷་སྤྱི་དངོས༷་པོར་གྱུར་པ་ནི་སྣང་རུང་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱིར༷་དང་སྔར་རྗེས་དཔག་གི་རིགས་པས་བཀག༷་པའི་ཕྱིར༷་ཡང༷་མེད་དོ། །དེས་ན་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་བརྡ༷་རྣམས་ནི༷་རིགས་མི་མཐུན་སྤངས་པའི་གཞན་སེལ་དེ༷་རི༷ག་པར་བྱེད་པའམ་ཤེས་པའི་དོ༷ན་ཅ༷ན་ཁོ་ན་ཡི༷ན་ནོ། །
说诸言为遮遣之自宗
གཉིས་པ་རང་ལུགས་བཞག་པ་ནི། ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་གཞན་སེལ་དངོས་མེད་བརྡས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ན་སྒྲ་དེས་དེ་མིན་གཅོད་པ་བློ་ཡུལ་དུ་འཕེན་ལ། དེ་མིན་པ་ཆོད་ཙམ་གྱི་བློ་དེས་དེ་ཡིན་པ་ཡོངས་གཅོད་ལྟ་བུར་བློ་ཡུལ་དུ་འཕེན་དུ་ཆུག་ནའང་སྒྲས་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རྟོག་སྣང་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་རང་མཚན་ཐོབ་པའམ་དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། གཞན་རྣམ་པར་བསལ་བའི་རྟོག་བློ་དེས་དོན་ལ་འཇུག་པར་འཐད་པའི་ཚུལ་རང་ལུགས་བཤད་པ་ནི། བུམ་པའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་རྟོག་བློ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ། བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་རང་མཚན་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་མེད་ཀྱང་བུམ་པའི་རང་མཚན་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡོད་དེ། བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་མི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་དེ་ནི་ཆུ་སྐྱོར་བ་སོགས་དེ༷་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ན་ཡང་དེ་ལ༷་
20-39a
ཆུ་སྐྱོར་བ་སོགས་དེ༷་བྱེ༷ད་པ་དང་འདྲ༷་བའི༷་ངོ༷་བོར༷་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་ཏེ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་པོའོ། །དེ་ལ་འདྲ་བ་ཞེས་པ་རྟོག་པ་དེས་རྟོག་སྣང་དང་རང་མཚན་འདྲ་བར་འཛིན་པ་ཞེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ངོར་ཆ་གཉིས་སུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是对藏文文本的简体中文直译：
从各个明显事物中产生的自己所执的心识也是相异的而非是一体。那么，如果认为"诸多明显事物产生了执持共相的单一心识"这一观点不合理，则无过失。因为若从实体或事物的角度来确立为非异或一体，则会有此过失，但在此处仅仅承认是由分别心假立的命名，因此毫无过失，因为就相似性而言立为同一种类。怎么说呢？因为"认知瓶子的意识"这样被理解为单一的共相心识的因的本性无差异，所以虽然诸多非分别的认知瓶子的心识在实体上相异，但因为都相同于仅是认知瓶子的感官意识，所以种类上无差异。而诸瓶子的明显事物，虽然实体各异，但由于同样具有成为称为"瓶子"的共相执持心识之单一因的事物这一点上无差异，所以分别心安立它们为种类上无差异，这毫无过失。因此，在经验对象的意识中所显现的，可以看到该对象有起作用和不起作用两种情况。基于此，分别心将相似者混合为无差异的同一类，将不相似者区分为有差异，所以所谓"同一类"
这是通过感官意识的显现间接而来，由其习气力量所生。如果认为"同一果的本身即是实有的共相"，则具有同一果的那些也是远离不具有其果的他遮无实，而非仅从那样的反面之外，有能周遍于诸明显事物的实有共相，因为未见应可见之物，且被前述比量推理所遮破，所以也不存在。因此，树等名称仅仅具有了知或认识远离异类的他遮这一义。
第二、安立自宗
有人这样想："如果他遮无实是语词所诠，则该词在心境中指向排除非彼，而仅仅排除非彼的心又好似在心境中指向肯定彼，即便如此，词语的直接所诠是分别显现而不能起作用，无法获得能起作用的自相或趋入它"。
解释自宗关于通过他遮分别心合理趋入对象的方式："瓶子"这一词语，虽然不以瓶子自相为直接所诠，但具有对瓶子自相的不欺誑性，因为在命名和言说时有两种不错乱的理由。也即，虽然在分别心前显现的瓶子义共相不能盛水等，但它显现为与盛水等相似本性，即将显现与所思混为一体而强烈执著，这是第一特征。此处所说"相似"，并非指分别心执著分别显现与自相相似这一意思，因为在它面前不显现为两方面。


 །སྣང་བར་གྱུར་ནས་བཞིན་དང་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་ལྟ་བུར་འཛིན་པ་ཞིག་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། མེ་སྣང་ངམ་མེ་རང་མཚན་གང་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སོགས་བརྗོད་པ་མཐའ་དག་ལ་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྲིད་ནའང་། བརྡ་ལ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་སྣང་བ་ལ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་མེ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་ཟེར་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཚ་ཞིང་སྲེག་པ་ལ་གོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་དཔྱད་ན་རྟོག་སྣང་ལ་བརྟག་བྱ་ཕྱི་དོན་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་པས་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའི་བློ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་བརྡ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ན་རྟོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་ཏེ་རྟོག་སྣང་ལ་ཡུལ་རང་མཚན་ཡིན་པར་ཞེན་པའམ་འཛིན་པ་ཡོད་པས་ན། རྟོག་བློ་དེའི་ངོར་སྣང་བརྟག་ཕྱེ་བའང་མེད་དེ། དོན་རང་མཚན་དང་ཁྱད་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ལ་དོན་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་བློ་ངོར་ཆུ་སྐྱོར་བའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་སྣང་ཞིང་། བུམ་པ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཆུ་སྐྱོར་བའི་དངོས་པོ་དབྱིབས་ཆུང་ངུ་ལྟ་བུར་འཆར་བ་སོགས་སྒྲས་ཁྱད་པར་གང་དང་གང་སྦྱར་བ་དེ་དང་དེ་ཡི་ཚུལ་གྱི་དོན་དེ་བློ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དོན་སྤྱི་ལ་རང་མཚན་དུ་འཁྲུལ་པ་དེ་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་
20-39b
གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་། དེས་རང་མཚན་རྣམས་ལ་སྤྱི་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེས་བུམ་པ་རྟག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱང་། །རྟག་པ་ཉིད་བུམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གཉིས་པ་ནི། རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་ཀུན་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ་དོན་རང་མཚན་གྱི་དངོ༷ས་པོ་ཉིད་ཀྱི་གཞན་སེལ་བ་ཙ༷མ་གྱི༷་ས༷་བོ༷ན་ཅ༷ན་ཏེ། རང་མཚན་མཐོང་གོམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་སྔར་དངོས་སུ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ལྷ་ཡུལ་ལྟ་བུའི་དོན་སྤྱི་ཡང་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པར་ཞུགས་པའི་བློ་ཡིན་པས་བརྒྱུད་ནས་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་རུང་སྟེ། དེ་འདྲའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཁང་བཟང་དང་མེ་ཏོག་གི་ཚལ་བདུད་རྩིའི་ཟས་ལ་སོགས་པ་རང་གིས་དངོས་སུ་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རིག་པའི་རྣམ་པ་འཆར་བ་ནི་དབྱིབས་སོགས་གཞན་སྔར་མྱོང་བ་ལས་ཆ་འདྲ་བར་དཔག་ནས་བློ་ལ་འཆར་དུ་རུང་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ཐོབ་པའང་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དོན་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་གཞན་མྱོང་བ་ལས་དཔག་ཏེ་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་སྒྲས་བཤད་པ་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ལས་གཞི་མེད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་དོན་ཐོབ་པ་མེད་པར་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གསུམ་པ་ནི། རང་མཚན་ལྟར་ཞེན་ནའང་དོ༷ན་རང་
20-40a
མཚན་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པའི༷་རྟོག་སྣང་ཙམ་སྟེ་དེ་ལྟར་སྤྱི་བློ༷་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་གང་ན་ཡོད་པའི་བུམ་པ་རྣམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་དུས་ཀྱི་བུམ་པའི་རྣམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དྲན་ཀྱང་བློ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཡུལ་དུས་མ་འདྲེས་པའི་རང་མཚན་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགགས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་རང་མཚན་ནི་རྟོག་པས་ནམ་ཡང་འཛིན་མི་ཤེས་ཏེ་གལ་ཏེ་འཛིན་ན་འཁྲུལ་བར་འཇོག་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བཞིན་དུ་དེར་རྟོག་པ་ལའང་རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་དོན་སྤྱི་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་རང་མཚན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

以下是对藏文文本的简体中文直译：
显现后，如同执著面容与镜像相似一般，当说"有火"时，虽然可能产生"是火的显现还是火的自相"这样的疑问等，对一切言说都可能生起这种怀疑，但在使用名称时，由于对显现执著为自相的缘故，当说"给我火"时，完全理解为热与燃烧之物。因此，若分析辨别，由于对分别显现执著为外境所量，所以称为"将显现与所思混为一体的心识"；而在实际使用名称时，分别心本质上错乱，对分别显现执著或把握为对象自相，所以在该分别心前并未区分显现与所思；对于显现为与对象自相无差别并似有作用者，称为"与起作用相似"，这是就分析的角度而言的。例如，说"瓶子"时，心中显现的仅仅是盛水的功能，而说"小瓶子"时，则显现为盛水之物的小形状等，词语所连接的任何特点，其方式的意义就显现于心境中并被执著为自相。如此对义共相错乱为自相，是后来认识上推度诸明显事物有周遍的共相的原因，但它不会导致将自相本身推度为共相。例如，产生相似性的错乱原因虽然会导致将瓶子推度为常住，却不会导致将常住性本身推度为瓶子。
第二特征是：仅仅具有区别于一切同类异类事物的对象自相之事物本身的他遮之种子，即从见到自相的习气中产生。如果说，未曾直接见过的天界等的义共相也是符合该境存在的心识，故终究可间接趋入彼境，这是因为这种形相的产生，如同虽然未亲见宫殿、花园、甘露食等，但依靠对其描述的语言，能够在心中显现其形状、颜色等的形象，这是通过推测与先前经验中形状等的相似部分而能在心中显现的，也确有如此获得之事。此外，"胜因"等的词义也是通过推测乐等其他曾经经验的部分，按照词语所描述的特征来思考的，但由于是从经验其他事物的形相上无根据地增益，所以如前所述，没有如所执般获得义境。
第三特征是：虽然执著为自相，但完全没有成为对象自相之事物的仅是分别显现，因此共相心识具有三种特征。如此，回忆某处曾经经验的瓶子时，虽然想"当时瓶子的形相是这样的"，但那仅仅是显现于心识，无法将未混杂于处所时间的真实自相作为对象，因为它已灭而不存在。因此，自相是分别心永远无法把握的，如果能够把握，则不应安立为错乱。即使正被感官意识所见时进行分别，分别的对象也只是义共相而非自相，这一方式将在下文解释。


 །དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་བློ་དེ་སྐྱེད༷་པར༷་བྱེ༷ད་པའི༷་སྒྲའང༷་དོན་རང་མཚན་གོ་བ་ལ་མི་བསླུ་ཞེས་པ་སྟེའང་སྒྲས་རྟོག་སྣང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་ལ་འཇུག་པའང་སྡུད་དོ། །སྒྲ་དེ་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་མི་བསླུ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ཆུ་སྐྱོར་བ་སོགས་བུམ་པའི་འབྲས་བུ་དེ༷་མི༷་བྱེ༷ད་པ་གཞན་རང་གི་བརྗོད་བྱར་ཡོ༷ངས་སུ་སྤང༷ས་པའི་ཡན༷་ལ༷ག་གམ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ངོ༷་བོ༷འི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྡ་དུས་སུ་ཆུ་སྐྱོར་བ་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ་བྱེད་པ་བུམ་པ་རང་གི་དངོ༷ས་པོ༷་རང་མིན་གཞན་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་བརྡ་བྱས་པས་དོན་གྱི་རང་མཚན་ཞེན་པས་བརྗོད་བྱར་སོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལ་རྟེན༷་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཅ༷ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། མདོར་ན་བུམ་སྒྲས་བུམ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་པས་བུམ་པ་ཡོངས་གཅོད་དུ་བློ་ཡུལ་ལ་གྲུབ་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། དོ༷ན་རང་མཚན་ལ༷་མི༷་བསླུ༷་བ་དེས་དེ་མི་འཁྲུལ་བར་གོ་ནུས་པ་ཡོ༷ད་པ༷ར་
20-40b
འདོ༷ད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྒྲ་རྣམས་ནི་བརྗོད་བྱ་མིན་པ་གཞན༷་སེ༷ལ་བའམ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཏེ༷། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆུ་སྐྱོར་བ་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ༷་བྱེ༷ད་པ་བུམ་པ་སོགས་བློ་ཡུལ་དུ་གྲུབ་ཅིང་དེ་ལ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར། རང་མཚན་ལ་བརྟེན༷་པའི༷་ངོ༷་བོ༷འི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །བརྟེན་པ་ཞེས་པ་འབྲེལ་བའི་དོན་དེ་འདི་ལྟར་རྟོག་པས་མཚམས་སྦྱར་ནས་སྒྲས་དོན་རང་མཚན་གོ་བར་བྱེད་པས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་། རྟོག་ངོར་ཡོད་པ་དེས་རྟོག་པས་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དོན་གོ་བ་ལ་མི་བསླུ་སྟེ་སྒོ་བྱང་གདགས་པ་བཞིན་ནོ། །
遮他谴
གསུམ་པ་སྒྲ་སེལ་འཇུག་ཏུ་འདོད་པ་དེར་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། སེལ་བ་ཁས་ལེན་པ་ལ་སྐྱོན་མི་འཇུག །སེལ་ལས་གཞན་འདོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །
许遮遣无过
དང་པོ་ལ། རྟོག་པ་ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་ཐལ་བ་དང་། །སྒྲ་ལ་སེལ་བས་འཇུག་པས་མ་ཁྱབ་པ། །བརྟགས་ན་སྤྱི་དང་སེལ་བ་མཚུངས་པའི་སྐྱོན། །སྒྲ་རྟོག་ཕྱི་མ་དོན་མེད་ཐལ་བ་དང་། །གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པར་ནི་རྩོད་པ་ལྔ། །
诸分别观待之过
དང་པོ། སྐྱོན་དེ་ཕ་རོལ་རང་ལ་འཇུག་པར་བསྟན། །སེལ་བར་སྨྲ་ལ་ཉེས་པ་མེད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། ཁྱོད་སེལ་བར་སྨྲ་བ་ལྟར་ན། ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཤིང༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷་ཡི༷ས་ཤིང༷་གི་དོ༷ན་འཛི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ཤིང་དང་ཤིང་མིན་གཉི༷ས་པོ༷་དག༷་ཕ༷ན་ཚུན༷་བརྟེན༷་པ༷ས་ན་གཅི༷ག་འཛིན་པ༷་མེད་ན༷་ཅིག་ཤོས་རྐྱང་པར་འཛིན་མི་ཤེས་ཏེ། ཤིང་འཛིན་པ་ན་ཤིང་མིན་པ་བཟུང་ནས་དེ་བཅད་དགོས་ལ། ཤིང་མིན་པ་འཛིན་ན་དེའི་སྔོན་དུ་ཤིང་མ་བཟུང་བར་དེ་མིན་པར་ཡང་བཞག་ཏུ་མེད་དོ། །དེས་ན་གཅིག་འཛིན་ཚེ་གཅིག་མེད་ལ་དེ་གཉིས་རྟོག་པ་
20-41a
གཅིག་གིས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པས་མཐར་གཉི༷ས་ཀ༷་མི༷་འཛི༷ན་པར་འགྱུར༷་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་ཤིང་མིན་བཅད་ནས་ཤིང་ལ་བརྡ༷ར་བཏག༷ས་པ༷་ཞེས་པ་འདི་མི༷་སྲི༷ད་དོ༷་ཞེས༷་སྤྱོད་པ་པའི་སྟོན་པ་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ལ་སོགས་པ་ཁ༷་ཅི༷ག་སྨྲ༷འོ༷། །དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དེ༷་དག༷་གིས༷་ནི༷་ཤིང་ཞེས་བརྡར༷་འདོག༷ས་པ་དེ་ལ༷་བརྡ་དེས་ཤིང༷་མི༷ན་པ་རྣ༷མ་པ༷ར་གཅོ༷ད་དམ༷་འོན་ཏེ་གཅོད་པ་མི༷ན་པར་འདོད། གལ༷་ཏེ༷་རྣམ༷་པར་གཅོ༷ད་ན་དེའི་སྔོན་དུ་ཤི༷ང་གི༷་དོན༷་འཛི༷ན་པ༷་མེད་ན༷་ཤིང་མིན་དུ་ཇི༷་ལྟར༷་ཤེས༷་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པར་ཁྱོད་རང་གིས་ཁས་བླངས་པས་སོ།

以下是对藏文文本的简体中文直译：
产生如此共相心识的词语也不欺誑于理解对象自相，这也包括词语依靠分别显现而趋入对象。该词语如何不欺誑于对象？因为在言说时，它具有排除盛水等非作瓶子果的其他所诠之支分或理由的自性；以及在命名时，对盛水等作用的瓶子本身的事物，即区别于非己他的对象他遮作了命名，通过执著对象自相作为所诠的方式，具有依于彼的理由。简言之，由于瓶子词语遮除了非瓶子，使瓶子在心境中确立为肯定，凭借这两种理由，主张能够不欺誑于对象自相，能够无错乱地理解它。
因此，诸词语具有排除或遮除非所诠的他遮之对境，因为通过它的力量，盛水等作用的瓶子等在心境中得以确立，并且对它执著显现与所思为一体，因为具有依于自相之本性的状态。所谓"依于"是关联义，也即分别心建立联系，由词语使人理解对象自相，虽然名称与对象的关联在实际上不成立，但由于它存在于分别心中，所以分别心不欺誑于理解欲表达的对象，如同安置门牌一样。
第三、遣除对承许词语为遮遣行相者的诘难，分为：承许遮遣无过失，除遮遣外的主张无能证。
第一，包括：分别相互依存的过失，词语非皆为遮遣行相，若观察则共相与遮遣有相同过失，后起词语与分别成无用过失，主张无共同依据五种诘难。
第一，显示对方自己有此过失，解释对主张遮遣者无过失的方式。首先，若你如主张遮遣者所说，"树"这一词语通过排除非树而把握树的对象，则树与非树二者相互依存，若无把握一者，则不能单独把握另一者。因为把握树时，必须先把握非树再加以遮除；把握非树时，若先前未把握树，也不能安立为非树。因此，把握一者时另一者不存在，而同时以一个分别心把握二者又是不可能的，最终将导致二者都不能把握，因此，所谓"排除非树而对树命名"是不可能的，如行为派的导师童受等有些人所言。
对于如此主张者，当对"树"进行命名时，该命名是否排除非树，抑或不排除？如果排除，在此之前不把握树的对象，怎么会知道非树？如你自己所承认的，是不会知道的。


 །བརྡ༷་ལ༷ས་ཤིང་མིན་དེ༷་དག༷་མི༷་སེལ༷་བ་ཞིག་ན༷་ཤིང་གི་ཐ༷་སྙད༷་འདོ༷གས་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་སྐྱེས་བུ་རྣམ༷ས་ཤིང་མིན་དེ༷་ཡོ༷ངས་སུ་སྤང༷ས་ན༷ས་ཤིང་ལ་འཇུག༷་པར༷་ནི༷་མི༷་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང༷་གི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཤུག་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ཤིང་མི་གཅོད་པས་ན་ཤིང་གཅོད་པར་འདོད་པས་ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་དོན་མེད་པ་བཞིན། ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཀྱང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་མི་གཅོད་ན་ཤིང་འོན་ཅིག་ཅེས་པས་ཆུ་ལེན་པར་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་སྤྱི་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་གཞན༷་བཀ༷ག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིང་གི་བརྡ་མི་སྒྲུབ༷་པ་སྟེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པ༷ར། མདུན་ན་གན༷ས་པ་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་གསལ་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཅི༷ག་རབ༷་ཏུ་བསྟན༷་ནས༷། འདི༷་ནི་ཤི༷ང་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས༷་མིང་དེ་དོན་ལ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་བརྡ༷་བྱེད་ལ༷། ཕྱིས་ཐ༷་སྙད༷་འདོག༷ས་པ༷འི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་སྤྱི་ལྡན་གསལ་བ་དེ༷་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་ལ༷་དེ་ཡི༷་ཕྱིར༷་ཐལ་བ་མཚུངས་པའི་ཉེས༷་པ༷་འདི༷་ནི༷་མེ༷ད་དོ་སྙམ༷་ན༷། བརྡ་དུས་སུ་མདུན་གནས་དེ་ལ་འ༷དི་ཡ༷ང་ཤིང༷་ཡི༷ན་ཞེས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར་རམ། འདི༷་ཁོ༷་ན༷་ཤིང་ཡིན་ཞེས༷་བྱ༷འི་གཞན་
20-41b
ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར། དང་པོ་ལྟར་ན་གཞན་ཡང་ཤིང་ཡིན་པ་མ་བསལ་བས། བརྡ་ལས་དེ་དག་མི་སེལ་ན། སོགས་ཀྱི་ཐལ་བ་སོ་ན་གནས་ལ། གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་བྱེད་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་གཅོད་ཤིང་གི་དོན། །འཛིན་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཞེས་པའི་ཐལ་བ་སྤོང་མི་ནུས་པས། དེ་གཉིས་གང་ལྟར་ཀྱང་སྔར་གྱི་ཐལ༷་བ༷་ལྡོག༷་པ༷་མེ༷ད་པར་སོ་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ཞེས་པས་རང་མཚན་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡུལ་དུས་གཞན་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པས་གཞན་ལ་ཤིང་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་དངོས་པོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་ལ། གཅིག་ལ་མིང་བཏགས་པས་རིགས་འདྲ་བ་མཐའ་དག་ལ་གོའོ་སྙམ་ན། རིགས་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་ཕྱེས་ནས་མི་འདྲ་བ་བསལ་བའི་རྣམ་གཅོད་ཅན་དུ་སྒྲ་དེ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སེལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་ཉེས་བ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཚུལ་ནི། ཤ་པ་དང་ཤུག་པ་སོགས་ཤིང་རྣམས་རིགས་གཅི༷ག་ཏུ༷་རྟོག༷ས་པ་ཞེས༷་བྱ༷་བའི༷་ཤེས༷་པ༷་ཤིང་འཛིན་ཙམ་ནི། རིགས་གཅི༷ག་པོ་དེ་འདྲའི་གནས་སྐབས་ལ༷་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གན༷ས་པའམ་གཏོད་པའི༷་བརྡ་སྦྱོར་བའི་རྟོགས༷་པ༷་པོ༷ས། ཡལ་འདབ་དང་ལྡན་པར་འཛིན་པ་ཤིང་རྟོག་དེ༷་ད༷ང་དེ༷་མི༷ན་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཤིང་མིན་དུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་རུ་གྱུར་པའི་དོན༷་གསལ་བ་རྣམ༷ས་བརྡའི་སྔོན་དུ་སྒྲའི་བྱེད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདག༷་ཉི༷ད་ཀྱིས་སོ་སོར་རྣམ༷་པ༷ར་འབྱེ༷ད་ཅིང་རྟོག་པར༷་བྱེ༷ད་དེ། འདི་ལྟར་ཡལ་འདབ་སོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞན་དེ་དང་མི་ལྡན་པར་མཐོང་བ་ལ་རྟོག་པས་དེ་དང་དེ་མིན་དུ་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའམ། 
20-42a
མངོན་སུམ་མ་མཐོང་ཡང་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་སྒྲ་དང་འདྲེས་སུ་རུང་བ་དེ་དང་གཞན་མི་མཐུན་པར་མ་འབྱེད་ན་དེ་ལ་ངེས་གཟུང་གི་དོན་ཅན་གྱི་བརྡ་སྦྱར་བ་མི་རིགས་ཏེ། རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་བསལ་བར་སོང་བས་དེ་ལ་བརྡ་འདོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文文本的简体中文直译：
若命名不排除那些非树，则安立树这一名称的人们不会排除非树而趋入树。例如，表述树的特殊种类如柏树等的词语不排除树，因此，若想排除树而使用柏树等词语就没有意义；同样，若"树"这一词语不排除水等其他事物，那么当说"拿树来"时也会去取水了。
如果按照主张共相者的观点，不需依赖于排除他者来成立树的命名，而是指示眼前具有共相的一个树的明显事物，说"这是树"，仅以肯定的方式对对象命名，之后在安立名称时也将理解具有共相的明显事物，因此没有相同过失的话，那么在命名时，对眼前之物说"这也是树"，是应用不具遮遣呢？还是说"唯此是树"，应用具他遮遣？如果是第一种情况，由于未排除其他也是树的可能，所以"若命名不排除那些..."等过失仍然存在；若做具他遮遣，则不能避免"若无把握遮遣树的含义，怎么会知道？"这一过失，所以无论哪种情况，前述过失都无法避免而依然存在。
此外，若以"唯此"来仅仅对自相命名，由于它不能周遍于其他处所时间，就不会知道其他事物为树。若认为因为具有实在的种类所以不会如此，这已在前文中遮破；若认为对一个命名能使人理解所有相似类，则是在分别相似与不相似后，通过遮除不相似的遮遣方式来运用该词语。
第二，解释主张遮遣者没有这种过失的方式：将柏树和松树等树木理解为"同类"的称为树的认知，就是心相续处于或专注于这种同类状态的命名者，在不依赖于词语作用的命名之前，已自行分别并认识到那些成为具枝叶认知之树的分别心和非彼的相反之非树分别心之因的明显对象。也就是说，见到具有枝叶等的和其他不具有这些的，分别心将它们区分为是此与非此。这些要么是直接所见，
要么虽未直接所见，但在分别对境中显现并能与词语相结合，若不分辨它与其他不相符者，则不应对它应用具有确定义的命名，因为仅仅通过在分别对境中显现就已经排除他者，所以生起对它命名的心识。
;


 །དེ་ཡང་ཤིང་སྤྱི་འཛིན་པའི་བློ༷་དེ་ལ༷་ནི་སྣང་བའམ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ། ཤིང་དེ་འཛིན་གྱི་བློ༷་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ༷་སྣང་བ༷་དང་། བློ་དེའི་རྒྱུ༷་མིན་པ་ཤིང་མིན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་དང་བྲལ༷་བ༷་དང༷་། དེ་ཡང་སྣང་བརྟག་ངོ༷་བོ༷་གཅིག་འདྲར༷་ཞེན་ནས་གནས་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོན་དེ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པར༷་ནི༷་ཤེ༷ས་པར་འགྱུར༷་བར༷་བྱ་བའི་སླད་དུ། ཡལ་འདབ་སོགས་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་ཐ༷་དད་པ་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་དེ་ལ༷་ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲའམ་སྐ༷ད་དམ་བརྡ་སྦྱོར༷་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ༷། དགོས་པ་ནི་བརྡ་དེ་བཏགས་ཟིན་ནས་ཕྱིས་ཐ་སྙད་དམ་བྱེད་པའི་ཚེ་ནའང་སྒྲ་དེ༷་ལ༷ས་གཞན་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་དེ༷་ལྟ་བུ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་བའི༷་བློ༷་སྐྱེ་བའི་སླད་དུའོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན་སྒྲ་དེ་ལས་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ༷་པས་སྣང་བརྟག་དངོ༷ས་པོ༷་གཅིག་ལྟར་དུ་རྟོག༷ས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྡ་དོན་ལ་འབྱོར་པ་ཡིན་པས་ན་རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་གཞན་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཐ་དད་དུ་བྱེད་པའི་བརྡར་མིང་བཏགས་པས་དེ་ཉིད་གཞན་ལས་ཐ་དད་དུ་གོ་ནུས་ཏེ་ཉི་མ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་ཞེས་པ་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་ཕྱེས་པའི་ཆ་གཅིག་ཁོ་ན་གོ་འདོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་ཡལ་འདབ་སོགས་དང་མི་ལྡན་པ་གཞན་བཅད་ནས་ཡལ་འདབ་སོགས་
20-42b
དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཙམ་གོ་བ་ལ་བཏགས་པའི་མིང་ཡིན་པས་གཅིག་ལ་མིང་བཏགས་པས་དེའི་རིགས་འདྲ་ཐམས་ཅད་གོ་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་བརྗོད་པ་མི་དང་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་ཁོ་ནའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲེ་བར་བྱ་བའི་སླད་དུ་བཏགས་པའི་ཞེ་འདོད་དེའི་དབང་གིས་དེའི་མིང་ཤེས་པས་གཞན་ལ་རིགས་བསྒྲེ་ནས་སྦྱར་དུ་མེད་པར་མཐོང་ནས་དེ་ལྟར་མི་སྦྱར་བ་ནི་གྲགས་པ་ཁོ་ནས་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་གཞན་མེད་དེ། ཞེ་འདོད་ཀྱིས་སྦྱར་བ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་འདོད་རྒྱལ་ལམ་ཆོས་གཞན་གང་གི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་ཀྱང་མི་དེ་ཁོ་ནའི་མིང་དུ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གླང་པོ་ལ་ལག་ལྡན་དང་། བ་ལང་ལ་འགྲོ་ལྡན་ཞེས་པ་བཞིན་དེ་ཁོ་ནའི་མིང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དུ་མེད་དོ། །དེས་ན་བརྡ་ནི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་སྦྱར་ལ་བརྡ་དེས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་དོན་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་སེལ་བའི་རྩ་བ་ཅན་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是对藏文文本的简体中文直译：
而那执持树共相的心识中显现或存在的事物本身，作为那执树心识的因而显现，远离非此心识之因的非树之本性，并且将显现与所思执为如同同一本性而安住，以具备这三种本性的方式，命名者自己为了使分别对境中存在的对象被了知为区别于非彼他者，对不具枝叶等的区别对象，即分别对境中存在且执著显现与所思为一体者，应用"树"这一词语或声音或名称。其目的是在命名完成后，以后在言说或行动时，也能从该词语产生理解区别于他者的如此对象的心识。
这一方式是，从该词语产生分别显现境时，由于分别心本质上错乱，以将显现与所思理解为如同一个事物的方式，使命名与对象相符合，因此对显现为区别于其他的分别对境，赋予使其区别的名称，就能理解它区别于其他，如同"太阳"一样。
因此，"树"这一词不是为了理解分析处所、时间、方式的某一部分，而是在排除不具枝叶等的其他之后，用于理解具有枝叶等的那样事物的名称，所以对一者命名后能理解其所有相似种类。同样，所有表述类别的"人"和"天界"等也应如此理解。
如果仅对一个人命名，是为了使他不与任何其他人混淆的意愿所致，因此，知道其名字后不能类比应用于他人，此种不应用是仅仅因为约定俗成，别无他因。根据意愿的应用之所以如此执持，是任意的，即使将其他任何法的名称应用于他，也会执著为唯此人的名称，如同"具手"用于象，"具行"用于牛一样，无法解释它仅是彼者名称的理由。因此，应当了解，命名是按照意愿而应用，命名使人理解意愿的对象，这是依靠以他遮为根本的分别心的力量。


 །
言以遮遣趣入不周遍
རྩོད་པ་གཉིས་པ་སྤང་བ་ནི། སྒྲ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་བུམ་པ་མིན་པ་གཞན་བཅད་དུ་ཡོད་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལ་དེ་མིན་གཞན་བཅད་དུ་མེད་དེ། ཤེས་བྱ་མིན་པར་གཞལ་ཀྱང་དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན། གཞན་མ་གྲུབ་པས་དེ་སེལ་བའང་མི་སྲིད་པས་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ཉན་པ་པོའི་བློ༷་བརྗོད་བྱའི་དོན་མིན་པ་འགའ༷་ལ༷ས་རྣམ་པར་བཟློག༷་ནས་འཇུག་ཡུལ་གྱི་དོན༷་འགའ་ཞིག༷་ལ༷་འཇུག་བྱའི༷་ཕྱིར༷་སྒྲ༷་ནི༷་ར༷བ་ཏུ་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་དེ་སྒྲ་འཇུག་ཡུལ་དེ༷་ཡི་དོན༷་ཉིད་གཞན་ལྡན་གཅོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར༷་བཟུང༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཞ༷ན་
20-43a
དུ་འཇུག་ལྡོག་གི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་བཟུང་དེ་མེད་པ་ཞིག་ན་སྒྲ་སྦྱོར༷་བ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པར་ཆུ་འོན་ཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་པའི་བྱ་ཚིག་དེས་གཞན་ལེན་པ་སོགས་མི་སེལ་ན་དེ་སྨོས་མི་རིགས་ལ། དེ་ཡང་ཆུ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ནི་གཞན་འོ་མ་སོགས་གཅོད་ཅིང་ཆུ་དེ་གང་གིས་ལེན་ན་ཁྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་ལེན་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་བུམ་པར་ཞེས་སྨྲོས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་འདྲའི་ངེས་བཟུང་སོ་སོ་ནས་མེད་ན་དེ་གསུམ་སྨྲོས་མི་རིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངག་ཐམས་ཅད་ལའང་རང་རང་གི་ལྡོག་ཕྱོགས་གཅོད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས༷་ན་ཤེས༷་བྱ་དང་ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་གཞལ་བྱ་དང་བརྗོད་བྱ་དང་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ༷་སྙད༷་དུ༷་ནི༷་འཇོག༷་པ་རྣམ༷ས་ལ༷་ཤེས་བྱ་མིན་པར་དོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ༷ར་གཅོ༷ད་པ༷་འགའ༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་དེ། དེ་མེད་ན་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་དོ། །དཔེར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་དགོས་དོན་ཚང་བ་ལ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཟིགས་སོ་ལྟ་བུ་སོགས་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་སྒྲ་དེ་དག་གིས་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི་བརྗོད་བྱ་དང་དེ་མིན་པ་ཚོམ་གཉིས་སུ་དང་པོར་གྲུབ་པར་བྱས་ནས་ཅིག་ཤོས་བསལ་དགོས་པ་མིན་ཏེ་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་བསལ་བས་གཞན་སེལ་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །
辨共及遮遣同等之过
རྩོད་པ་གསུམ་པ་ལ། ལྡོག་པར་སྣང་བརྟག་གཅིག་འདྲེས་བརྗོད་བྱར་བསྟན། 
20-43b
དེ་ཉིད་ཕྱོགས་གླང་དགོངས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ། གསལ་བྱེད་པ་སོགས་ན་རེ། སེལ་བ་འདི་དང་སྤྱི་མཚུངས་ཏེ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་སེལ་བ་དེ་སྒྲུབ་པས་བརྗོད་དམ་སེལ་བས་བརྗོད། དང་པོ་ལྟར་ན་སེལ་འཇུག་ཉམས་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སེལ་བ་ལའང་སེལ་བས་འཇུག་དགོས་པས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བུམ་སྒྲས་བུམ་མིན་ཆོད་པ་དེ་ཙམ་སེལ་བ་ཡིན་པས་ཐུག་མེད་ག་ལ་དགོས། སེལ་བ་རང་གི་ལྡོག་ཆ་ནས་བརྗོད་ན་སེལ་བ་མིན་པའང་གཅོད་དེ་བུམ་པའི་ལྡོག་པ་དང་བུམ་པའི་གཞན་སེལ་ཞེས་པ་བཞིན་སྒྲ་སེལ་འཇུག་ཏུ་འདོད་པས་སྒྲུབ་འཇུག་དོན་གྱིས་བཅད་པ་ཡིན་གྱིས་གཞན་མི་དགོས་སོ།

以下是对藏文文本的简体中文直译：
言以遮遣趣入不周遍
驳斥第二诘难：并非一切词语都是具有遮遣对境，虽然瓶子等词语可以遮除非瓶子他者，但所知等词语不能遮除非所知他者。因为即使测量为非所知，它也会成为所知，由于他者不成立，所以不可能有遮除，因此并非所有词语都成立为具有遮遣对境。对此回答：听者的心识从非所诠对象的某些事物转回，趋入某些作为趋入对境的对象，所以应用词语，因为通过遮除具有他者的方式，必定执持彼词语趋入对境的对象本身。若不具有以趋入遮止方式的确定执持，则词语的应用将变得无意义。例如，"把水装在瓶子里"这种表达中，如果"给予"这一动词不排除拿取等其他行为，则不应表述；而且因为说"水"而限定，就排除其他如牛奶等，至于用什么盛水，为了排除用杓子等盛水，才说"在瓶子里"，若没有这些各自的确定排除，就不应表述这三个词语。同样，所有语言都具有排除各自相反方面的能力。
由此理由，所知等词语对于所量、所诠、一切等词语所安立的肯定否定言说，都有遮除怀疑非所知等某些事物的功能，若无此功能，词语的应用就无意义。例如，对于怀疑"无实物因为是无，所以认识不能趋入它"的人，说"无实物是所知"，就是遮除非所知；又如说"场合的必要事项皆已齐备"，或"一切所知都被遍智者所见"等，这些词语都是遮除增益为相反方面的那些形态，并非先将所诠与非所诠确立为两组，然后必须排除另一方，而是通过排除增益为相反方面而成为他遮。
辨共及遮遣同等之过
第三诘难分为：显示反面上显现与所思混合为所诠，解释这正是陈那的意趣。
首先，明显作者等说：此遮遣与共相相同，表诠词语是通过肯定表述遮遣，还是通过遮遣表述？若是第一种情况，遮遣趋入就失效；若是第二种情况，则遮遣也需通过遮遣趋入，将导致无穷尽。对此回答：瓶子词语遮除非瓶子，仅此即为遮遣，何须无穷尽？若从遮遣自身的反面角度表述，也遮除非遮遣，如"瓶子的反面"和"瓶子的他遮"一样，主张词语为遮遣趋入就已经蕴含排除肯定趋入，不需要其他。
;


 །དེ་ལྟར་ཐུག་མེད་དུ་མི་འགྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ལྡོག་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་སྤྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་ལ། དངོས་པོ་མེད་ན་ནི་དེ་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་ནུས་མེད་དེ་དེས་དངོས་པོ་བུམ་པ་སོགས་གོ་བར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟོག་ངོར་སྣང་བའི་ཤིང་ལྟ་བུ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་དུ་དེ་མིན་གཅོད་པའི་ཆེད་དུ་བརྡ་འགོད་ཀྱི། ཤིང་སྤངས་པའི་སེལ་བ་རྐྱང་པ་ལ་ཤིང་ཞེས་པའི་བརྡ་མི་འགོད་དེ་ཤིང་ཞེས་པ་ཤིང་མིན་གཅོད་པའི་བརྡ་ཡིན་གྱི་སེལ་མིན་གཅོད་པའི་བརྡ་མིན་པས་ན་སེལ་བ་ཉིད་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བ་ཞིག་ན་སེལ་མིན་གཅོད་པའི་བརྡ་སེལ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་རྣམ་གཅོད་ལྟ་བུ་འགོད་རིགས་སོ། །དེས་ན་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་གང་དང་གང་གོ་ནུས་པ་དེ་དག་དེ་མིན་བཅད་པའི་གཞན་སེལ་ལས་བརྡ་དོན་འགྲུབ་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མིང་འདོགས་པ་ལ་བཏགས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་བློ་ལ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་འདོགས་པས་ཁྱབ་ལ། དེར་དེ་མིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་བརྡ་འདོགས་པ་ཡིན་པས་ན། ཤིང་ལྟ་བུའི་སྒྲ་གང༷་ཞིག༷་ཤིང་གང༷་ལ༷ས་
20-44a
ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཤིང༷་མིན་དེ༷་རྣམ༷་པར་བཟློག༷་ནས༷་ཤིང་མིན་དེ༷་དག༷་ལ༷ས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཤིང་གི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཏེ་རང་མཚན་རྣམས་ཤིང་དུ་རིགས་མཚུངས༷་པ༷འི་དབང་ལས་སྐྱེས་པའམ་དེ་ཡི་རྒྱུ༷་ཅན་གྱི་རྣ༷མ་པ༷་གང་ཞིག་རྟོག་བཅས་བློ་ཡི་ཡུལ་དུ་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་ལ༷་བརྡ་འགོ༷ད་པ་ཡིན་པས་ན་གཞན་སེལ་བ་ལ་བརྡ་སྦྱར་བའམ་སེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་དོན་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཞན་གང་ཡང་མེད་དོ། །བུམ་མིན་བཅད་ཀྱང་རུང་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སྒྲུབ་པས་མ་ཞུགས་ན་དོན་མི་སྟོན་པས་སྒྲུབ་འཇུག་ཏུ་བྱས་ཀྱང་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་ནུས་ན་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱང་། དེ་མི་ནུས་ལ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་ཙམ་སྟོན་ནུས་སོ། །དེས་ན་སེལ་བ་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྒྲུབ་པས་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ལ། སྒྲུབ་འཇུག་མེད་ཀྱང་སེལ་བའི་དབང་གིས་བརྡ་དོན་གྲུབ་པ་ན་སྒྲུབ་པས་ཞུགས་པ་ལྟར་རློམ་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་སྟེ། བཞོན་པས་འགྲོ་བ་ལ་རང་ཉིད་སོང་བར་རློམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བརྡ་ལས་དོན་གོ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱད་པ་ན་གཞན་སེལ་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་གྱི་སེལ་བ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དེ་ལའང་དབྱིབས་སོགས་ཡོད་པར་སྣང་དུ་མི་རིགས་སྙམ་པ་ནི་གྱི་ན་སྟེ། དེ་མིན་བསལ་བའི་གཞི་ཞིག་མ་སྣང་ན་དགག་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གཞན་སེལ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཐོབ་སྟེ་མི་ཐོབ་བོ། །འོ་ན་སྣང་བ་དེ་ཉིད་བརྗོད་བྱར་བྱས་པས་ཆོག་མོད་གཞན་སེལ་གྱིས་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། གཞན་མ་བསལ་བ་ཞིག་ན་
20-44b
དེའི་ངོ་བོ་ཐུན་མིན་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྒྲ་བློས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ་མིན་ནོ། །འོ་ན་གཞན་མ་བསལ་ན་ཡང་དེ་དག་གི་སྒྲ་བློ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་མོད། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་སྣང་ན་གཞན་སེལ་བ་ཁོ་ནས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་དེ་གཉིས་མཚུངས་སོ་སྙམ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། སྒྲ་སྦྱོར་བ་ན་སེལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྱི་བློ་སྒྲུབ་པ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སེལ་བ་འཕེན་པ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་སྒྲ་རྟོག་ཐམས་ཅད་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་ལྟར་འགྱུར་བ་སོགས་སྒྲུབ་འཇུག་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་ཞེན་པའི་ངོར་སྒྲུབ་པས་འཇུག་པ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་དཔྱད་ན་སེལ་བས་འཇུག་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་སེལ་བས་འཇུག་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文文本的简体中文直译：
即使不会导致无穷尽，如果这个反面是实在的，就会有与实在共相相同的过失；而如果是非实在的，则表述它就没有必要和作用，因为它不可能使人理解瓶子等实在对象。对此回答：以分别心前显现的如树等为基础，为了排除非彼而安立命名，而非对排除树之外的纯粹遮遣安立"树"这一名称，因为"树"是排除非树的名称，而非排除非遮遣的名称，所以若对遮遣本身命名，则应当安立排除非遮遣的名称如"遮遣"、"反面"和"遮除"等。因此，无论表达意图希望理解什么，都只是以排除非彼的他遮为根本而成立命名义。
如此命名必然是通过被命名对象的形相在心中显现而命名，这是为了排除非彼而命名，所以诸如"树"之类的词语排除与树区别的非树后，对于本性自身区别于那些非树的树的特点，即自相，由于类似为树的缘故或具有其因的形相显现于具分别心的对境，而命名于它，因此是对他遮应用命名，或通过遮遣本身成立命名义，所以若观察考察，词语没有任何其他实在的所诠。
若想：虽然排除了非瓶，若不通过肯定趋入瓶子本身，就不能表示对象，那么也通过肯定趋入有何相违？如果词语能够以肯定方式表示实在，则毫无相违，但它不能，只能表示仅仅区别于他者。因此，我们已经证明，不依赖遮遣而通过肯定趋入是不可能的。虽然没有肯定趋入，但依靠遮遣成立命名义时，自认为是通过肯定趋入，这是错乱，如同乘骑者以为是自己在行走一样。
因此，探究从命名中理解义时，依据自力确立承认它以他遮为根本，并非因为遮遣是非实在，而认为分别显现对境也不应显现为有形状等，这是愚昧的，因为若无排除非彼的基础显现，由于无否定基础，也不会获得他遮的名言。那么，若想：直接将那显现作为所诠就足够了，何须他遮？若不排除他者，
又怎能以词语和心识确定把握彼独特之本性？不能。若又想：若不排除他者，则词语和心识也不可能趋入，但若自性不显现，则仅仅通过他遮也不能成立，所以二者等同。这不等同，因为应用词语时，是通过遮遣的力量产生似乎肯定的共相心，而不是通过肯定显现本身而引发遮遣，若是如此，一切词语和分别就会如同无分别的显现对境，会有前述肯定趋入的一切过失。
因此，虽然在执著错乱者看来似乎是通过肯定趋入，但经考察则是通过遮遣趋入，所以承认是通过遮遣趋入。


 །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་དགོངས་པར་བཤད་པ་ནི། ལུང་དང་པོ། སྨྲས་པ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིས། །དངོས་པོ་དེ་ཡི་ཆ་འགའ་ཞིག །རྟོགས་འགྱུར། ཞེས་པ་སྟེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་དོན་དེ༷་ཉི༷ད་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲས་གཞན༷་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷་ཡི༷ས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་དངོས༷་པོ༷་དེ༷་ཡི༷་ཆ༷་འག༷འ་ཞིག༷་སྟེ་རང་མཚན་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པའི་ལྡོག་ཆ་ལས་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་སྤྱི་བློ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ཅིང་དོན་རྣམས་ཀྱི་ལྡོག་པ་དེ་དག་གོ་བའམ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས༷་པ༷ས་གཞན་སེལ་དེ་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་དུ་ར༷བ་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སྒྲས་གོ་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྡོག་ལྡན་དངོས་པོའི་རང་མཚན་འཛིན་ཞེས་པའི་ལུང་དོན་ལ་དོགས་པའང་བསལ་ལོ། །ཡང་ལུང་གཉིས་པ། སྒྲས་ནི་དོན་གཞན་ལས་
20-45a
ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དག་བརྗོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སེལ་བ་འདི༷་ལ༷འང༷་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ལྡོག་ལྡན་ལས་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེ༷ད་མོད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ལ༷ས་རྟོག་ངོར་བུམ་པ་སྣང་བརྟག་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ༷་རྟོ༷གས་པའམ་སྣང་བ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷། གཞ༷ན་བུམ་མིན་ལས་བཟློག༷་པའང་དོན་གྱིས་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་བ་དེ༷་ལ༷་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་ཚུལ་དེ་ལ་ནི༷་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་སྤྱི་ལྟ་བུ་ལྡོག་ལྡན་ལས་ཐ་དད་པའི་སེལ་བ་འགའ༷་ཡི༷ས་ཁྱད་པར༷་དུ༷་བྱས༷་པ༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ་གཞན༷་འགའ༷་ཡང་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་ཀྱི་དེ་མིན་བཅད་པའི་དངོས་མེད་ལ་སེལ་བ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡང་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་ལྡན་ཐ་དད་པ་སྐྱེས་བུ་དང་དབྱུག་པ་བཞིན་དུ་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པས་ན་གཅིག་གོ་བས་ཅིག་ཤོས་དོན་གྱིས་གོ་བ་དེ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །ལུང་གསུམ་པ་ནི། སྒྲས་ནི་དོན་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཤིང་མིན་གཅོད་པ་དང་ཤིང་སྒྲུབ་པའི་སྒྲས་དེ་ཡུལ་གཉི༷ས་ཐ་དད་དུ་སྟོན་པར་བྱེ༷ད་པ༷འང་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། ཤིང་དང་ཤིང་མིན་ཕ༷ན་ཚུན༷་གཅིག་ལ་གཅིག་ཡོ༷ད་པ༷་མི༷ན་པས་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར༷་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་པ་མེད་དེ་ཤིང་སྒྲས་ཤིང་མིན་བཅད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཤིང་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་འདི༷་ལ་རང་གི་ངོ་བོའམ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་དེ་
20-45b
གཞན་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཙམ་གྱི་དགག་པའི་ཆའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ནའང་སྒྲ་ཡི་སྟོབས་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ལྟར་འཕངས་པའི་ཤན་གྱིས་དངོ༷ས་པོ༷་དང་ལྡ༷ན་པ་ལྟ་བུ་ཉི༷ད་དུ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ནི་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཡི༷ས་བསླ༷ད་པ༷་ཁོ་ན་ཡི༷ན་གྱི་དོན་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན་ལྡོག་པ་འདི༷་དོ༷ན་ད༷མ་པར་ཏེ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མི༷ན་ནོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུང་གསུམ་པོ་དེས་སྒྲས་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གཞན་སེལ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང་གཞན་སེལ་ཞེས་བྱ་བའང་ལྡོག་ལྡན་ལས་ཐ་དད་པའི་ལྡོག་པ་དངོས་པོར་སྟོན་པ་དང་། དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཡུལ་དངོས་པོར་བཞེད་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ༷་ལྡོག་པ་ཉིད་དངོས་པོར་འདོད་ན་མི་འཐད་དེ་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是对藏文文本的简体中文直译：
第二，解释这正是陈那的意趣，首先引用第一段文献："所说，由离于他者，彼实物之某分，能得知。"这就是刚刚解释的意义：即陈那阿阇梨所说的"树"这一词语通过区别于他者，对外在实在对象的某分，也就是从自相各自区别的方面成为同类的认识，依靠共相心识，执著显现与所思为一，理解诸对象的离别，详细说明了他遮是词语的直接对境。这是从反面来解释词语能使人理解实物的区别或特性，而不是依靠反面来把握具反面的实物自相的文义，这也消除了对文义的疑惑。
又引用第二段文献："词语表诠由其他对象区别限定的实物。"这也就是说，此遮遣也没有丝毫独立于具离别者而成立的自性，但从瓶子等词语中，以显现与所思混合的方式在分别心前理解或显现瓶子，通过这一显现本身，也间接理解区别于非瓶他者，这称为遮遣，在这种方式中，没有任何如实体之外的共相那样，以独立于具离别者的某种遮遣所限定而被理解的其他事物，而只是对排除非此的非实体假立为遮遣而已。因此，"由反面所限定"的意义也不是指反面与具反面者如同人与杖那样在实际上成立为不同，而是从相互一方无另一方的角度表述，所以理解一方就能间接理解另一方，仅此才称为"所限定"，而非在实际上成立为如基础与特征般的不同。
第三段文献是："词语排除其他意义而表述自身意义。"如此，"树"这一词语并非表示排除非树和成立树作为两个不同对境，因为树与非树相互不相容而排斥存在，所以不能表述为不同，树词语排除非树就足以成立树本身，二者无有不同。因此，此反面没有丝毫自性或实体，
仅是排除为他者的否定方面。虽然如此，依词语力量所引发的似乎肯定成立的影响，使之显现为如同具有实体，这仅是被错乱心识所染污，在实际上不成立。正因为这个原因，此反面在胜义上即实在上不存在。
因此，阿阇梨的三段文献显示，词语的直接所诠是他遮，而所谓他遮并非表示独立于具反面者的反面实体，也非主张由它所限定的词语对境是实体。若不如此而主张反面本身是实体，则不合理，因为会被理论所破斥。


 །ཇི་ལྟར་ན་ཨ་ག་རུའི་དངོ༷ས་པོ༷་ལ༷ས་དེའི་ལྡོག༷་པ༷་ནི་དངོ༷ས་པོ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ་དངོས་པོ་རང་མཚན་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་གི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་དགག་པའི་ཆ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཨ་ག་རུ་འདི༷་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་འདི༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པའམ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཅེས༷་ནི༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ཨ་གར་དེ་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་བརྗོད་པ་ཞིག་ན་ཨ་གར་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་འདི་ལ་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་ཅེས་མི་བརྗོད་མི་སེམས་པ་ཞིག་ན་ཤིང་དེ་ཤིང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཤིང་མིན་ལས་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ཀྱང་དེའི་ཐ་དད་པའི་ཆ་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། ཤུག་པའི་སྟེང་
20-46a
གི་ཤིང་མིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ། ཤུག་པ་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པ་ནི་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་ཤིང་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཤུག་པའི་སྟེང་ན་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་དངོས་པོར་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཤིང་མིན་ལས་མ་ལོག་པའམ་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཤུག་པ་ཤིང་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་གྱི་སྟེང་ན་དེའི་རང་མིན་བསལ་བའི་ཆ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ན་རེ་རེ་བཞིན་ལྡོག་པ་ཐུག་མེད་དུ་ཡོད་ཅིང་། ཡོད་པ་དེས་ལྡོག་ལྡན་ལ་རང་མིན་པ་སྤོང་བའི་བྱ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས་པས་ལན་ཆགས་ཀྱི་བུ་ཚ་བཞིན་དུ་ཕན་པ་མེད་པར་ཟད་དོ། །ཚིག་རྐང་འདི་གཉིས་འགྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་ལ་དོན་དུ་མི་འགལ་ཀྱང་རང་འགྲེལ་གྱི་བབས་དང་བསྟུན་ནས་འདི་ལྟར་བཤད་དོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་ལ་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པས་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ་དད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །སྒྲ་བློའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ནི་ཆོས་གཅིག་ལའང་དུ་མར་འབྱེད་རུང་བས་ཆོས་ཅན་བུམ་པའི་སྟེང་ན་བུམ་མིན་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་སྐད་དུ་བསྟན་ཀྱང་རང་མིན་མ་བསལ་བར་སེམས་པ་བཟློག་པའི་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཙམ་དུ་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་མོད། སྒྲའི་ཤན་ཞུགས་པ་ལྟར་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་
20-46b
ཡོད་པར་སེམས་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །དེས་ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་སྟེང་ན་སྔོན་པོ་ཉིད་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་རྫས་སུ་མེད་པར་བཏགས་པའི་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་མེད་པར་བཞེད་པའང་ཐ་དད་པའི་རྫས་སུ་མེད་པར་གཞལ་བའི་ཐུགས་བཞེད་ལ་འགལ་བ་མེད་མོད་ཀྱི། སྔོན་པོ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་སྔོ་མིན་བསལ་བ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་གནས་པའི་འབྲལ་མི་ཤེས་ཡིན་པས་ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་འདི་སེལ་འཇུག་གི་ཐ་སྙད་སྨྲ་བའི་སྐབས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པར་འོས་མེད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱོགས་འཛིན་པར་བྱའོ།

 །ཇི་ལྟར་ན་ཨ་ག་རུའི་དངོ༷ས་པོ༷་ལ༷ས་དེའི་ལྡོག༷་པ༷་ནི་དངོ༷ས་པོ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ་དངོས་པོ་རང་མཚན་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་གི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་དགག་པའི་ཆ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཨ་ག་རུ་འདི༷་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་འདི༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པའམ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཅེས༷་ནི༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ཨ་གར་དེ་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་བརྗོད་པ་ཞིག་ན་ཨ་གར་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་འདི་ལ་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་ཅེས་མི་བརྗོད་མི་སེམས་པ་ཞིག་ན་ཤིང་དེ་ཤིང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཤིང་མིན་ལས་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ཀྱང་དེའི་ཐ་དད་པའི་ཆ་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། ཤུག་པའི་སྟེང་
20-46a
གི་ཤིང་མིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ། ཤུག་པ་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པ་ནི་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་ཤིང་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཤུག་པའི་སྟེང་ན་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་དངོས་པོར་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཤིང་མིན་ལས་མ་ལོག་པའམ་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཤུག་པ་ཤིང་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤུག་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཤིང་མིན་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་གྱི་སྟེང་ན་དེའི་རང་མིན་བསལ་བའི་ཆ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ན་རེ་རེ་བཞིན་ལྡོག་པ་ཐུག་མེད་དུ་ཡོད་ཅིང་། ཡོད་པ་དེས་ལྡོག་ལྡན་ལ་རང་མིན་པ་སྤོང་བའི་བྱ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས་པས་ལན་ཆགས་ཀྱི་བུ་ཚ་བཞིན་དུ་ཕན་པ་མེད་པར་ཟད་དོ། །ཚིག་རྐང་འདི་གཉིས་འགྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་ལ་དོན་དུ་མི་འགལ་ཀྱང་རང་འགྲེལ་གྱི་བབས་དང་བསྟུན་ནས་འདི་ལྟར་བཤད་དོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་ལ་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པས་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ་དད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །སྒྲ་བློའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ནི་ཆོས་གཅིག་ལའང་དུ་མར་འབྱེད་རུང་བས་ཆོས་ཅན་བུམ་པའི་སྟེང་ན་བུམ་མིན་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་སྐད་དུ་བསྟན་ཀྱང་རང་མིན་མ་བསལ་བར་སེམས་པ་བཟློག་པའི་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཙམ་དུ་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་མོད། སྒྲའི་ཤན་ཞུགས་པ་ལྟར་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་
20-46b
ཡོད་པར་སེམས་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །དེས་ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་སྟེང་ན་སྔོན་པོ་ཉིད་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་རྫས་སུ་མེད་པར་བཏགས་པའི་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་མེད་པར་བཞེད་པའང་ཐ་དད་པའི་རྫས་སུ་མེད་པར་གཞལ་བའི་ཐུགས་བཞེད་ལ་འགལ་བ་མེད་མོད་ཀྱི། སྔོན་པོ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་སྔོ་མིན་བསལ་བ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་གནས་པའི་འབྲལ་མི་ཤེས་ཡིན་པས་ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་འདི་སེལ་འཇུག་གི་ཐ་སྙད་སྨྲ་བའི་སྐབས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པར་འོས་མེད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱོགས་འཛིན་པར་བྱའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是原文的简体中文直译：
正如阿伽楼(沉香)的实体与其区分不会成为实体，因为实体是以自相而存在的事物，而其上的各种区分只是假立的存在，不是实体性的存在，因为它是否定的部分。其原因是说这阿伽楼与非它的其他铁等不同或别异。而且，如果不说阿伽楼本身与非它的区别，那么阿伽楼本身就会成为非它，如同铁等一样。因此，如果不说或不想"这木与非木区别"，那么这木就会变成非木，因为没有从非木中分离出来。如果说木与非木是不同的，而且这个差异本身就是实体，那么柏树上的与非木不同的部分是柏树的实体本身，还是与柏树不同的另一个实体？如果是前者，那么从非木中分离出来的是柏树的实体，因此，其他的檀香等将成为非木，因为它们不是柏树的实体。如果是后者，那么即使承认柏树上存在与非木不同的实体，柏树的实体却没有从非木分离出来，或者说与非木不同，因此柏树就成为非木了。因此，说柏树的实体与非木不同是不合理的。如果在对象上存在与其非己排除的部分作为实体，像碗上放有柏子那样，那么每一个区分将无穷尽地存在。这些存在对于具有区分的事物而言，并未起到排除非己的作用，就像负债之子孙一样，毫无益处。这两句偈文在各注释中有多种不同的解释，虽然意义上不相矛盾，但这里是根据自注的文脉来解释的。因此，区分中不存在任何实体，在对象上根本没有区别。在语言和心识的名言中，即使在一法上也可分为多种，所以虽然说诸如在瓶子法相上存在与非瓶分离的情况，但实际上只是作为遮止认为未排除非己的遮诠对象而这样说，这并没有任何矛盾。但如果受语言影响而认为在事物上真实存在差异，那只是错觉而已。因此，在自相事物上，蓝色本身作为实质存在，而区分不作为实质存在，只是假立的部分，所以认为没有对象的他遮的观点，与认为没有不同的实质的理解之间并不矛盾。但仅由于是蓝色而排除非蓝，在事物上是无差别存在的不可分离性质，因此，主张存在自相事物的他遮的这一方面，在论说遮诠作用的场合必须接受，因为它是必然成立的，所以应当持此方面。


 །གལ་ཏེ་སེལ་བ་དངོས་མེད་དང་སྔོན་པོ་དངོས་པོ་ཡིན་པས་སྔོན་པོ་ཉིད་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་མོད། སེལ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་དེ་གཉིས་དོན་ལ་གཅིག་ཅེས་པའང་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་དེའི་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ན། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདི་ལ་ཆིག་རྐྱང་རེ་ཁོ་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་སྣང་སྟེ། སྒྲུབ་པས་ཀྱང་དགག་པ་ཤུགས་ལ་སྟོན་པ་དང་། དགག་པས་ཀྱང་ཡོངས་གཅོད་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་མི་སྟོན་པ་མེད་པས་སྔོན་པོར་སྣང་བས་སྔོ་མིན་མ་བསལ་ཞེས་བཞག་པར་དཀའ་བས་ན་སྣང་ཡུལ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བས་རྣམ་བཅད་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་སེལ་དགག་པ་གཙོ་ཆེ་བས་ཡོངས་གཅོད་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་ལྟར་གོ་ཞིང་སོ་སོའི་ལྡོག་པ་ནས་ཕྱེ་ན་མ་འདྲེས་པར་འཆད་དུ་ཡོད་མོད། དོན་བུམ་པའི་ངོ་བོ་ལ་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་སྒྲ་རྟོག་གི་ཐ་སྙད་གང་ཡང་མི་འཇུག་ཀྱང་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་རྣམས་དོན་ལ་མི་བསླུ་བར་ཡང་འདོད་དགོས་པས་ན་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་
20-47a
ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལྟར་བདེ་བར་སེམས་སོ། །
第二言及识无义之过
རྩོད་པ་བཞི་པ་སྒྲ་རྟོག་ཕྱི་མ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་སྤང་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཤིང་དང་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ལྡོག་པ་མི་རྟག་པ་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་བློས་བཟུང་བ་ན་དེ་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་བཟུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྒྲ་དང་ཚད་མ་ཕྱི་མ་འཇུག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་མཚན་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པས་ནི་ཉེས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་ཡུལ་ན་རང་མཚན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཐ་དད་པ་བཅད་དུ་ཡོད་པས་ནི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་རྫས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་ཙམ་བསལ་བའི་དགག་པ་དངོས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བསལ་དུ་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུས་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྩོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གྱི་ན་སྟེ་འདི་ལྟར་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་འཛིན་པ་རྟོག་པའི་བློ་ངོར་ཞེན་པའི་དབང་གིས། རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེས༷་པའི༷་དོན༷་སྒྲ་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་བཟུང་ནས་འཁྲུལ་བ་དེ་དག་རྣམ་པར་གཅོ༷ད་པ་ན༷་མི་རྟག་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱས་པ་སོགས་རྟག༷ས་ནི༷་གཅི༷ག་པུ་དེ་ཡི༷ས་སྒྲའི་སྟེང་དུ་རྟག་པ་གཅོད་པའི་བྱ་བ་བྱེ༷ད་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་གཞན་སྒྲ་དང་རྟགས་དེས་མི་གཅོད་ལ། དེ་འདྲའི་སྒྲའི་ཡུལ་དེ༷་ལ༷་གཞན་རྣམ་པར་བཅ༷ད་པ༷་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡི༷་རང་མཚན་དུ་གྱུར་པ་དངོ༷ས་པོ༷འི་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཅི༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་དེ། རྟོག་བློའི་སྣང་ཡུལ་སྒྲོ་བཏགས་ལ་གཞན་བསལ་བའི་ཆ་ཙམ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །
20-47b
སྒྲ་གང༷་གི༷ས་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗོད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡིན་ན་དེ་ལ༷ས་རང་མཚན་དེའི་ཆོས་མ༷་ལུས༷་པ༷ར་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་དུ་འོང་བ༷་ནི། རང་དང་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཡུལ་དངོ༷ས་པོ་གཅིག་པོ༷འི་ནུས༷་པ༷་ལས་ཡི༷ན་གྱི་བློའི་ནུས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པ་འདིའི་ཡུལ་དུ་ནི་རང་མཚན་དེ་མེད་པས་ན་ཉེས་པ་དེ་མེད་དོ། །དངོས་པོའི་སྟེང་ན་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་གིས་རང་ཡུལ་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་རིམ་བཞིན་ཐ་དད་པར་འཇུག་པ་དེ༷ས་ན༷་རྟག་པ་དང་མ་བྱས་པ་སོགས་སྒྲོ་འདོགས་སོ་སོ་ནས་གཅོད་པའི་འབྲ༷ས་བུ༷་ཅན་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་། རྟགས་དུ༷་མ༷་རྟེན༷་སྒྲ་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་ལ་ཡང་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར༷་བ་འཐད་དོ།

以下是原文的简体中文直译：
如果说遮诠是无实体而蓝色是实体，因此蓝色本身存在于显现对象中，但遮诠本身如何存在呢？说这两者在事物上是一体，也只是假立而已，它们不可能有共同基础。对此回答：在肯定与否定的名言中，仅凭单一方面不能完全呈现，因为肯定也能间接显示否定，否定也能间接确立遍计，所以难以认为蓝色显现并未排除非蓝。因此，显现对象以肯定为主，间接成立遮遣，而他遮以否定为主，间接成立遍计，这样理解。若从各自角度区分，可以解释为不混杂，但在事物瓶子的本质上虽成立无常，却没有差别，如是所说。因此，事物本身的本性上不适用任何言语与分别的名言，但必须承认符合事物的名言是不欺诳的，所以认为按照接受这种名言的系统是合理的。
第二言及识无义之过
第四个争论是排除声音和概念后来无意义的过失：如果树与非树的分离不存在差异，也不承认除此之外的共相，那么当心识把握无常与不同的声音时，也会把握与之不异的所有法，这样后来的声音和量就变得毫无意义了。对此回答：由于自相上的区分不成立为不同，因此不会有这种过失，因为在分别对象中不显现自相。虽然在分别中可以遮遣不同的增益，但这并不意味着区分是实质存在的，因为仅仅遮遣增益的否定是无实体的。并非不能在分别中遮除增益，因为内外错乱因素可能导致对事物的颠倒执着。因此，这种争论就是混合显现和分别后执着的分别心的角度，由于执着于常等混合的对象如声音这一个，把握为无常等，遮遣这些错乱时，从"无常"这个词到它所证成的所作性等因，只有这一个能在声音上遮断常性，而这种声音和因不能遮断其他增益。对于这种声音的对象，被其他遮断所限定的自相实体的所诠，什么都没有，因为它只是显示分别心显现对象中遮除他法的部分而已。
若有声音以肯定方式诠说所诠自相实体，那么从它应当了知自相的一切法毫无遗漏，这是因为与自身和自性不可分离的诸法与不异的对象单一实体的功能，而非心识的功能。因此，在这种遮诠对境的分别心对境中没有自相，所以没有那种过失。虽然在实体上区分没有差异，但言语和分别心对各自对境的区分依次不同地运行，因此，诸如遮断常与非所作等增益的无常和所作等词语，以及许多因依于声音这一个，再三运行是合理的。


 །
辩不容同分
རྩོད་པ་ལྔ་པ་ནི། ཁྱོད་གཞན་སེལ་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་སྤྱི་དངོས་པོ་བ་གཅིག་མི་འདོད་པས་ཨུཏྤལ་འང་ཡིན་ལ་སྔོན་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་དེ་སྤྱི་དངོས་སྨྲ་བ་རང་ལ་འཇུག་གི་སེལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔོ་མིན་རྣམ་པར་གཅོ༷ད་པའི་སྒྲ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་ཅི༷ག་སྦྱར་ནས་ལྡོག་ཆ་དེ་སྟོན་པ༷་ན༷་དེ་འདྲའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་གང༷་གི་ཚེ་ན་ཡང་། གཞན༷་ཨུཏྤལ་ལྟ་བུ་མི༷་སྤོང༷་བའམ་མི་འགོག་པར༷་གན༷ས་ལ། སྒྲུབ་ཀྱང་མི་སྒྲུབ་མོད་འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དེས༷་ནི༷་ཅིག་ཤོས་ཨུཏྤལ་ལྟ་བུ་དེ༷་ལ་ཁྱབ༷་ཅིང་ཟིན་པར་ཡང་སྣང་བས་ན་ཨུཏྤལ་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྔོན་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་ལྡོག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཅན་མེ་ཏོག་གཅི༷ག་པུ༷་ཉིད་ལྟ་བུ་དག་ཏུའ༷ང་སྣང༷་བར་བྱེད་དོ། །དེ༷་ཚེ༷་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་བློ༷་ཡི༷་ངོ༷ར་བྱས༷་ནས༷་གཅིག་སྣང་དེ་ཨུཏྤལ་
20-48a
ཀྱང་ཡིན་ལ་སྔོན་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི༷་མཐུན༷་པ༷་ནི༷་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་རྣམ་གཅོད་ཙམ་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཨུཏྤལ་དང་སྔོན་པོའི་ཡིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི༷་སྔོ་མིན་སོགས་རང་གི་འགལ་ཟླ་རྣམ༷་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ༷་ཡིན་ན༷། སྒྲ་དོན་མཐུན་དེས་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར་མཐར་ཐུག་དངོ༷ས་པོའི་ཆོས་ལ༷་རེག༷་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཡིན་པས་ན། སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལ་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ༷་ནི༷་བརྗོད་བྱ་དེ༷་ལ༷་ཡོ༷ད་ཅེས་བྱ་བ༷་ཁོ་ནའོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པར་འབྱེད་པ་ནི་བློས་ཐ་སྙད་དུ་བཞག་པ་ཡིན་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སྤྱི་ཡོད་པ་ལས་གཞི་མཐུན་དུ་འདོད་པ་ན་མི་འཐད་དེ། ཨུཏྤལ་གྱི་སྟེང་ན་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དེ་གཉིས་ཀའི་གཞི་མཐུན་དུ་གྱུར་བ་ཕུང་གསུམ་པའི་དངོས་པོ༷་གཅིག་ནི་གཞི་མཐུན་གྱི་སྒྲས་རྗོད༷་པར་བྱེ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། དེ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་སྣང༷་བ་མི༷ན་པས་སོ། །མ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ལ་ཁེགས་སྙམ་ན་སྣང༷་དུ་རུང༷་བ་ཡིན་པ་ལ༷་རྟགས་དེ་ཞུགས་ན་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པས་ཁྱབ་པ༷ས་ན་དེ་ལྟར་ངེ༷ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ཨུཏྤལ་དང་སྔོན་པོ་མཐོང་བའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་དུས་ཀྱིས་ནི་མ་བསྐལ་ལ་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་བའང་མིན་པས་ན་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེས་ན་དེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པའི་དགག་གཞིར་བུམ་པ་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་མིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་གཞན༷་སེལ༷་བའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་དང༷་ནི༷་བློ༷་ཉི༷ད་
20-48b
ཀྱང༷་སྤྱི༷་ཡི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བསྟན༷་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྒྲ་རྣམས་དང་ནི་རྟགས་དག་གིས། །གཞན་སེལ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་དངོ༷ས་པོའི་རང་མཚན་ལ༷་ནི་དུ་མ་ལ་གཅིག་དང་གཅིག་ལ་དུ་མ་མི་སྲིད་པས་ན་གཞི་མཐུན་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དེ༷་དག་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །སེལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་གཞི་མཐུན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། ད་ནི་སྤྱི་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པ་ལ། དང་པོ་གྲངས་ཅན་པས་སྤྱི་གསལ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་བརྗོད་པ། སྤྱི་གསལ་དབྱེར་མེད་པར་དངོ༷ས་པོའི༷་ངོ༷་བོ༷་གཅི༷ག་པུ་ཆ་མེད་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷། ཨུཏྤལ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ༷་བོ༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི་བློ༷་དེ་ནི་ཡུལ་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། གོང་གི་རྟགས་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་ན་སྤྱི་ཆ་མེད་གཅིག་པ་ཉམས་སོ།

以下是原文的简体中文直译：
辩不容同分
第五个争论是：按照你们主张他遮的观点，不承认有一个实体性的共相，那么既是乌巴拉（青莲）又是蓝色的同基就不可能存在了，因为没有任何成为共同的实体。对此回答：这种过失适用于主张实体共相的人自己，而不会以任何方式适用于主张他遮的人。这是因为，当应用一个如"蓝色"这样遮除非蓝的词语，并表示那个区分方面时，无论何时使用这样的词语，都不会舍弃或否定其他如乌巴拉，也不会肯定它，然而这个蓝色似乎遍及并包括另一个乌巴拉，因此显现为既是乌巴拉又是蓝色这两个区分兼备的所依，如单一的花朵。此时，依据如此把握的心识，那个显现为一体的就成为既是乌巴拉又是蓝色的同基。
若认为这只是遮断方面的意义成立，则在对象上就没有乌巴拉和蓝色的存在了。对此回答：蓝色等词语是遮除非蓝等自己的相违，而符合事物的词语如此遮断后，最终能接触到实体的法，也就是说能如实获得对象，因此蓝色和乌巴拉的实体存在于那个所诠，这是确定的。尽管如此，区分为同基等是由心识安立的名言，如前所述。
如果不是这样，而是认为由于共相存在而成为同基，这是不合理的。因为在乌巴拉之上，除了蓝色和乌巴拉本身之外，不存在作为两者同基的第三实体，是由同基词语所诠的，因为它不显现于衡量它的心识中。若问仅仅不显现怎能否定它，那是因为对于应当显现的事物，若该因素成立，则遍于无实体，因此确定如此。
而且，在见到乌巴拉和蓝色时，它们并非被时空所隔绝，也非本性隔绝，所以如果存在蓝色和乌巴拉的同基，为何不能显现？因此，由于未被认知，就像在瓶子的否定基础上未见到瓶子一样，它必定是不存在的。
由于词语的意义不是实体，所以师尊陈那已经表明，具有他遮对境的词语以及心识是具有共相对境的，如其所言："由诸声音以及因相，显示他遮。"因此，在事物自相中，多中一和一中多都不可能，所以同基等名言不可能存在。
在说明了主张他遮的系统中同基名言非常合理的方式后，现在说明在主张共相的系统中不合理的情况。首先，对数论派主张共相和个别为一体的说法进行论述：由于共相和个别无差别，本质为单一无分的缘故，乌巴拉和蓝色等不同本质的认识，是从什么对象而来？它将成为无因，因为上述因相的缘故。若因不成立，则共相无分一体就失坏了。


 །གཞན་ཡང་ཆ་མེད་ཀྱི་སྤྱི་གཅི༷ག་པོ་དེ་ནི༷་ཆོས་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལ་རྗེས༷་སུ༷་འགྲོ༷་བའང་ཡིན་ལ་ལྡོག༷་པའང་ཡིན་པ་དག་གི༷་དོ༷ན་དུ་གཅི༷ག་པ་སྟེ་གཞི་མཐུན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ༷་ལམ་ངོ་བོ་ཅ༷ན་ནི་མ༷་ཡི༷ན་པའམ་ཡིན་མི་ཤེས་ཏེ་འགལ་བ་གཞི་གཅིག་ལ་འདུ་བར་མི་སྲིད་པའི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་བ་ལང་དཀར་ཟལ་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རིགས་དེ་བ༷་ནག་མོ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། བ་དཀར་ཟལ་གྱི་རྫས་ཀྱང་ཡིན་ལ་བ་ལང་གི་རིགས་སྤྱིའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་པ་གང་དག་སྤྱི་གསལ་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ལུགས་ལའང་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་དེ། སྤྱི་གསལ་ཐ༷་ད༷ད་པར་གྱུར༷་ན༷་ཡོན་ཏན་སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལ་གྱི་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཤིང་ལ་བྱ་གནས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བས་
20-49a
ན། ཨུཏྤལ་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྔོན་པོ་ཡང་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་དབྱེར་མེ༷ད་པའི༷་ཐ༷་སྙད༷་དག༷་ཀྱང༷་འཇུག་པའི་རྟེན་ནམ༷་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་ཀ་བུམ་གྱི་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །སེལ་བ་སྨྲ་བ་རང་གི་ལུགས་ལ་ནི་དེ་མིན་བསལ༷་བའི་ལྡོག༷་པ༷་ཙམ་དེའི་རིགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུ༷ན་ལ༷་ཡོ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷། རིགས་དང་རིགས་ལྡན་ནམ་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་ལྡན་གཅིག་ཐ་དད་གང་ལའང་གཞི་མཐུན་མི་རུང་བར་ཐ༷ལ་བར་འགྱུར༷་བའི་ཉེས༷་པ༷་དེ༷་དག༷་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མེ༷ད་དེ་གཞན་སེལ་དངོས་མེད་ལ་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་བརྟག་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
若遮遣外许他,无能立因
དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སེལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་མི་འཇུག་ཚུལ་བཤད་ནས། ད་ནི་གཉིས་པ་སྒྲ་ཡུལ་སེལ་བ་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་ལ། སེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དགོས་པ་གྲུབ་པར་བསྟན། །གསལ་རྐྱང་སྤྱི་རྐྱང་སྤྱི་ལྡན་དགོས་མེད་པའོ། །
说即成遮遣所需
དང་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ན་རེ། ལྡོག་པ་ཀུན་ལ་ཡོད་ཀྱང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་དངོས་པོར་མེད་ལ། སྤྱི་དོན་གཞན་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ན་དུ་མ་ལ་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མི་འཐད་ལ། དེ་ལྟ་ན་གསལ་བ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་ལ་བརྡ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་སྦྱར་དགོས་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཞེ་ན། སེལ་བ་ལ་བརྡ་བྱས་ན་དགོས་མེད་དང་རྒྱུ་མེད་མིན་ཏེ། བ་ལང་གི་གསལ་བ་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ༷་ཐུན་མོང་བ་བཞོ་བཀལ་སོགས་ཚིག་གིས་མཚོན་པའམ་ཡོ༷ངས་སུ་བསྟན༷་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་དཀར་ཟལ་དང་ནག་རྒུར་ལྟ་བུ་ཐ༷་ད༷ད་པ་ན་ཡང་བཞོ་བཀལ་སོགས་འབྲས༷་བུ༷་གཅི༷ག་བྱེད་པ་དག༷་ལ༷། བརྡ་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་རྒན༷་པོ༷ས་བ་ལང་ཞེས་སྒྲ༷་གཅི༷ག་དེ་མཚོན་པའི་བརྡར༷་བྱས༷་པ༷་དེ་ནི་བ་ལང་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ༷་བཞོ་བཀལ་སོགས་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ལྡོག༷་
20-49b
པ༷་སྟེ་གཞན་སེལ་བ་ཡི༷་ནི༷་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ལ། དེ་ཁོ་ནས་བརྡ་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྡ་ཡུལ་གཞན་གྱིས་དགོས་པ་མེད་དོ། །
唯所立法及唯共相无需具共相
གཉིས་པ་ལ། ཐ་དད་གསལ་བ་བརྡ་ཡུལ་མི་དགོས་དང་། །གཅིག་པུའི་སྤྱི་དངོས་དགོས་པ་མེད་པ་དང་། །སྤྱི་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་ཡུལ་མི་དགོས་པའོ། །
别所立法非言所表
དང་པོ། གསལ་བ་སོ་སོ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་དག༷་སྒྲས་བསྟན༷་པ༷་ནི༷་དཀའ༷་སྟེ་གསལ་བ་ཡུལ་དུས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང༷་། བརྡ་གདགས་མི༷་ནུས༷་ཏེ། རང་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་བརྡ་འབྲེལ་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་བ་རེ་རེ་ནས་བརྡ་སྦྱར་བ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་དེ་གོ་ཞིང་འཇུག་པའི་འབྲས༷་བུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷། དངོ༷ས་པོ༷་ཡི་རང་མཚན་ལ༷་བརྡ་བྱེད་པ་མི༷ན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་དངོ༷ས་པོ༷་ཀུན༷་ནི་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་རང་རང༷་གི་ངོ༷་བོ༷་ཐུན་མིན་ལ༷་གན༷ས་པའི་ཕྱིར༷་བ་ལང་ཁྲ༷་བོ༷་ཡི༷་ནི༷་ངོ༷་བོ༷་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་སེར༷་སྐྱ༷་ལ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པས་ན་བ་ལང་ཞེས་པའི་སྒྲ་གཅིག་གིས་དེ་གཉིས་ཀ་གོ་བར་མི་རུང་བས་བཞོ་བཀལ་སོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཞེས་པའི་བརྡ་སྦྱར་བ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

以下是原文的简体中文直译：
此外，那个无分的单一共相，对于一个法而言，既是随行又是区分的两种意义是一体的，即具有同基行境或本性，这是不可能的或不可知的，因为被量所害，即相违不可能在一个基础上聚集。即便如此，与白牛实质为一的种类，对于黑牛既随行又区分，这将成为过失，因为它既是白牛的实体又是牛的种类共相。
对于那些承认共相与个体相异的毗婆沙师的系统，同基也是不可能的。因为如果共相与个体相异，那么蓝色的属性和乌巴拉的共相就会像树上的鸟一样相互独立，因此，既是乌巴拉又是蓝色这两者不可分离的名言也将无有根据或原因，就像柱子与瓶子不可能有同基一样。
在主张遮诠的自宗看来，由于仅仅是遮除非己的区分在该种类的一切具类上都存在，所以种类与具类或区分与具区分是一体还是相异，都不会导致同基不可能的过失，因为对于无实体的他遮，一异的检验是不适用的。
若遮遣外许他,无能立因
以上已经解释了遮诠论不会有过失的方式，现在讲第二点，即认为声音对象是除遮诠外的其他东西，则无有能立因。分为：说明正是通过遮诠完成所需；单独的个体、单独的共相和具有共相，都是不需要的。
说即成遮遣所需
首先，外道毗婆沙师等说：虽然区分存在于一切，但不作为自立的实体，也不承认有别义的共相，那么多中一词的适用原因就不合理。这样一来，每一个不同的个体都需要应用不同的语言约定，这将过于离谱。对此回答：若对遮诠进行约定，则既非不必要也非无因。为了以言语表示或完全显示牛的个体的共同果效如挤奶、负载等，即使在白牛和黑牛等不同个体上，由于它们产生挤奶、负载等同一果效，世间长者们就以"牛"这一词作为表示的约定。这个约定是以牛的挤奶、负载等果效之逆离，即他遮为因，仅此便成就约定义，故不需其他约定对象。
唯所立法及唯共相无需具共相
第二部分：不需要各别个体作为语言对象；不需要单一的实在共相；不需要具有共相者作为词语对象。
别所立法非言所表
首先，各各不同的个体难以被词语表示，因为个体在时空上无量，且无法施设约定，因为自相的本性不显现于进行约定联结的分别心中，而且对每个个体应用约定在名言时没有理解并适用的果效，所以不对实体的自相进行约定。若是如此，由于一切实体各自安住于不共的本性而不与他者混杂，所以花斑牛的本性在黄牛上不存在，因此"牛"这一词不可能同时表示这两者，那么为了适用于能产生挤奶、负载等作用的实体而应用"牛"的约定将变得毫无意义。
;


 །དེས་ན་གསལ་བ་ལ་བརྡ་སྦྱར་བ་མིན་ཏེ་བཞོ་བཀལ་སོགས་དེ༷་ཡི་འབྲས༷་བུ་ཅ༷ན་མི༷ན་པ་ལ༷ས་བཟློག༷་པ༷་ནི་བ་ཁྲ་མོ་དང་སེར་སྐྱ་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷་ཡང༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ལ། དེས་མཚོན་པས་བ་ལང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པས་ན་དེ་ལ་བརྡ་སྦྱར་བས་བ་ལང་ཞེས་པའི་སྒྲ་གཅིག་གིས་རིགས་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་མཚོན་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཞེས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་སྐབས་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དེ་ལ་བཞོ་བཀལ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན༷་ལ༷་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་གནས་བཞིན་དུ་ཡང༷་། སྒྲ༷་ཡི༷་
20-50a
ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་པ་རེ་རེ་ནས་སྦྱར་བ་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་པས་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་མི༷་རི༷གས་སོ༷། །ཚུལ་དེ༷་ལྟ་བུའི་ཕྱིར༷་བ་ལང་དེ༷་ཡི་འབྲས་བུའམ་དགོས་པ་བཞོ་བཀལ་སོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ཅན་དེ་བརྗོད་པར་འདོ༷ད་ན་ཡ༷ང་། དེ༷་ཡི་འབྲ༷ས་བུ་མེ༷ད་པ་གཞན་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་གཞན་སེལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བརྡ་སྦྱར་བ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་རིགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པར་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་ཐུན་མོང་པ་མེད་ཀྱང་ཆོས་གང་གི་སྒོ་ནས་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ཙམ་བརྡས་སྟོན་པ་ནི། དཔེ༷ར་ན༷་མིག༷་དང་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཞེས་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་གཟུག༷ས་འཛིན་པའི་རྣམ༷་ཤེ༷ས་གཅི༷ག་གི༷་འབྲས༷་བུ༷་སྐྱེད་པ་ཅ༷ན་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་གང་གི་ཕྱིར། རྒྱུ་དེ་དག་འབྲས་བུ་མིག་ཤེས་གཅིག་པོ་དེ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་དོན་ནམ་འབྲས༷་བུ་དེ༷། མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་གཅིག་གིས་མཚོན་ཞིང་སྟོན༷་པ༷་དག༷་ནི༷་སྲི༷ད་པར༷་འགྱུར༷་གྱི་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དགོས་པ་ནི་རྒྱུ་འགའ༷་ཞིག༷་སྟེ་དུ་མ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་རེ་རེ་ནས་མ་བརྗོད་པར་ཅི༷ག་ཅ༷ར་སྟོན་པའི་སྒྲ་དེས་ཚེགས་ཆུང་ངུའི་སྒོ་ནས་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཀུན༷་རྟོག༷ས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ལ༷ས་ཐ༷་དད་པའི་སྤྱི་ཐུ༷ན་མོང་བ་ཞིག་ནི་མེ༷ད་དུ༷་ཟིན༷་ན༷་ཡང༷་། མིག་ཤེས་སམ་གཟུགས་འཛིན་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་སྒྲ་གཅིག་གིས་ཐུན་མོང་དུ་བསྙད་དུ་རུང་བ་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གྲ༷གས་པའི་བརྡ༷་ལས་དེ་ལྟར་སྲིད་པའམ་བྱུང༷་བ་ནི་དེ་ལྟར་བསྙད་པར༷་བྱ་བའང་ཡིན་ཏེ་སྒྲའི་དགོས་པ་ནི་དོན་གོ་བྱེད་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། རྒྱུ་རེ་རེ་ནས་མ་བརྗོད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཟོར་ཡང་བར་བྱས་པའི་བརྡ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གོ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དངོས་པོ༷་མེད་ན་དེ་ལྟར་བསྙད་མི་རུང་
20-50b
བ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་བརྡ་མི་འདྲ་བ་སྦྱོར་ཚུལ་ལས་དོན་གོ་བའི་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་སོ། །རང་འགྲེལ་གྱི་འགྱུར་ན། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཡི་ནི་སྤྱི། །ཐ་དད་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་། །ཞེས་བསྒྱུར་བ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་སྤྱི་ལས་ནི། །ཐ་དད་མེད་དུ་ཡིན་ན་ཡང་། །ཞེས་འདོན་པ་ལྟར་ན་མིག་སོགས་རྒྱུ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ཐུན་མོང་པ་འབྲས་བུ་དེ་མི་སྐྱེད་པ་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་གཞན་སེལ་གྱི་སྤྱི་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་སོགས་སུ་འགྲེལ་ཀྱང་། ཡང་སྒྲ་དང་ཚིག་ཕྱི་མའི་ནུས་པ་དང་འབྲེལ་དཀའ་བས་འགྱུར་མི་བདེའོ། །དེ་ལ་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་བྱེད་རྣམས་ཐ་དད་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པའི་མཐུས་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པ་ན། རྒྱུ་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ནི་སོ་སོ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཡང་མེད་དེ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རྒྱུ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པས་རེ་རེས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་ཁོ་ན་ལའང་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འཇུ༷ག་ན་དེ་ཁོ་ན་ལའང་ཐུན་མོང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།

以下是原文的简体中文直译：
因此，不对个体施设约定，因为具有挤奶、负载等果效的逆离（即非不具有其果效者）在花斑牛和黄牛两者上都存在。通过这种表示，存在于所有牛中，所以对此施设约定，用一个"牛"字能够表示所有相似种类。因此，由"牛"这个词所表达的当下所希求的对象，具有挤奶、负载等用途的对象上，虽然特性没有差别，对每一个应用不同的词语是没有任何必要的，因此这样应用是不合理的。因为这种情况，如果想要表达具有牛的果效或用途如挤奶、负载等作用的对象，由于是通过与不具有其果效的其他对象有区别的他遮来限定后施设约定，所以能以一个词语理解遍及该类的一切。
虽然没有共同的共相，但通过某法门显示与他异的仅此，例如"眼等"，色、光明和作意等是产生一个取色识的果效，即是其因，因为这些因在产生眼识这一果的因上没有差别的对象或果效，可以用"眼识之因"这一词来表示和显示，这是可能的，而非不可能。其作用是，虽然有多种因，但不必一一表述，而是同时显示的词语能以少功夫理解所有因的聚合。
即使没有异于眼等本性的共同共相，眼识或取色识的因这一词语可共同表述，因此在世间约定中如此可能或出现的，也应当如此表述，因为词语的目的仅仅是令义理解，虽然没有一一表述因，但用这些使名言轻便的约定也能如此理解，所以即使没有实体性共相，也不是不可如此表述。
或者，"从约定而生"是指从不同约定的应用方式理解对象的名言如此产生。在自释的译文中，译为"虽然没有其本性的共相差别"，与刚才解释的意义相同。若按"虽然没有异于其本性共相"来读，则可解释为：眼等因的本性，即产生同一果的共同作用，仅仅是从不产生该果的逆离之他遮共相上无差别，等等。但与"亦"字和后面词语的功能联结困难，所以译文不顺畅。
关于这点，眼、色、光明和作意虽然不同，但由聚合一处的力量产生眼识时，这些因各自都有不是产生同一果的逆离，但所谓产生同一果的共相，没有任何异于各种特殊因的东西，如果有的话，每一个因上都有它，那么每一个都会产生[果]。
因此，若仅对色法应用"眼识之因"这一词，那么仅在它上面也会有产生共同果的[功能]。
;


 །ཐུན་མོང་གིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེ་ཐུན་མིན་རེ་རེ་ལ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་གཞན་ཐུན་མོང་པ་ཡོད་པས་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་སྙམ་ན། དེ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ལ་ཤེས་འདོད་ཞུགས་ནས་དེའི་རྒྱུ་སྟོན་པའི་སྐབས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་དེ་མ་ཡིན་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུའི་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་
20-51a
རྣམས་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཚིག་གིས་ཅིག་ཅར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཅིག་ཅར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེས་མཚོན་པར་བྱས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཐ་སྙད་ཟོར་ཡང་བའི་ཕྱིར་ཨ༷་ནས་ཀྵའི་བར་འདི་དག་ནི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོའོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དོན་གོ་ཡང་ཨ་ནས་ཀྵའི་བར་ཞེས་པའི་སྤྱི་ཡི་གེ་རེ་རེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མེད་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ལས་དོན་གོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་གདགས་པ་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་འབྲས་བུ་དེ་སྒྲུབ་པའི་མིང་གིས་རྒྱུ་དུ་མ་གོ་བ་ཡོད་ལ་དེ་ཡང་ཚོགས་པ་དང་རྒྱུན་དང་གནས་སྐབས་སམ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་དེ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་མིང་གཅིག་བཏགས་པ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་ཀྱི་གོང་བུ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་དེ་རྡུལ་བརྒྱད་པོ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ཆུ་སྐྱོར་བའི་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ལའང་སྒྲ་དེ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པའང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པའི་མིང་དེ་ཆུ་སྐྱོར་བའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ལས་བཏགས་པ་མིན་པར་རྡུལ་བརྒྱད་འདུས་ཀྱི་གོང་བུ་ཙམ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ན་མིང་དེ་ཀ་བ་སོགས་ལའང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བུམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་ན་ཆུ་སྐྱོར་བ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཟུགས་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཆུ་མི་སྐྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་དུ་མ་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མིང་
20-51b
གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི། འབྲུ་ཡི་རྒྱུ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ས་བོན་དང་སྡོང་བུ་སྙེ་མ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་དེའི་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཀུན་ལ་མིང་དེ་གཅིག་པུ་འཇུག་གོ། །གནས་སྐབས་ཐ་དད་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པ་བསྟན་ཡོད་དང་། ཐོགས་བཅས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་བསྟན་དུ་ཡོད་པའམ་སྣང་བའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྔོ་སེར་དང་གྲུ་བཞི་ཟླ་གམ་སོགས་ཐ་དད་དུ་མ་ལ་དེའི་མིང་འཇུག་ཅིང་། མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དང་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པའང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་འབྲས་བུ་དུ་མའང་རྒྱུ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ཆ་ནས་འདྲ་བས་ན། རྒྱུ་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་མིང་གིས་ཅིག་ཅར་བསྟན་པ་འཕྲོག་མའི་བུ་ཞེས་པ་བཞིན་ཏེ་བུ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་མིང་གཅིག་གིས་གོ་བ་དང་དེ་བཞིན་བ་ཁྲ་མོའི་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྐྱེས་བུའི་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩལ་མ་ཐག་བྱུང་ཞེས་དང་། ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རིགས་འདྲ་ཀུན་ཀྱང་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་མཚོན་པར་བྱས་པའོ། །ཡང་རྒྱུ་དགག་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་གཞན་མཚོན་པར་བྱས་ན། རྩོལ་བྱུང་མིན་པ་ཞེས་པས་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་གློག་སོགས་གཞན་ཀུན་བརྗོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་ལས་མ་སྐྱེས་པ། བདག་པོ་མེད་པ། མགོན་མེད་པ། མི་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་མེད་པ་ཅན་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། མ་སྐྱེས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་དགག་པར་གསུངས་སོ།

以下是原文的简体中文直译：
如果认为虽然共同产生果的[功能]在各个特殊[因]上不存在，但有共同的其他共相，所以一个词能适用，那么，即使承认它存在，当对眼识产生的因有了解的欲求而显示其因的这个场合，它不是所诠，否则将过于离谱，因为这样一来，"眼识之因"这一词将适用于一切实体。
因此，眼等仅仅是通过遮除非眼识之因的词语而同时显示而已。这也是为了同时显示眼、色等一切，用那个词来表示，例如，为了使名言轻便而说"从阿到叉这些是文字之母"，虽然能理解意思，但"从阿到叉"这一共相如何存在于每个字母上呢？虽然不存在，但由表达欲望如此表述而理解意义，就像这样。
因此，这些安立名言是从多因产生一果的方面，以成就那个果的名称来理解多因，这也是从聚合、相续和状态或本性三种差别的果所假立的。
其中，不同聚合产生一果，以产生该果的方面施设一个名称，如对八尘所成的物质块命名为"瓶子"，因为八尘全都以能持水的单一果效而如此命名，所以这个词适用于具有该果效的一切差别。同样也适用于各种谷物等。如果瓶子这个名称不是从产生持水的果效而施设，而是仅仅施设在八尘聚合的物质块上，那么这个名称也将适用于柱子等。当说"瓶子的色"时，只取由持水所限定的色，而不是柱子等的色，因为它们不能持水。
基于多种相续产生一果而命名为一者，如说"谷物之因"，虽然作为其因的种子、茎、穗等有很多，但这一名称适用于成为该果的直接或间接因的一切。
基于不同状态而以一果命名的示例是"可见"和"有碍"等，因为具有对自取的根识可见或显现的果效，所以这个名称适用于蓝、黄和方形、半月形等多种差别，"眼识之因"等和"眼所取"等也都应当如此理解。
又因为多种果效也因为从非单一因的逆离方面相似，所以用成就一因的名称同时表示，如"采女之子"，以一个名称理解五百个儿子，同样如"花斑牛之子"等，以及人为作用的各种不同果效都称为"刚作即生"，以及从种子生等，都是以因来表示果的例子。
又如果通过否定因来表示不具备该因的其他[事物]，"非作为"一词表示没有人为努力之因的闪电等一切其他[事物]。同样，"非水生"、"无主"、"无怙"、"无师"都是表示没有那些有益之因的[事物]，"无生"和"空性"也说是否定因。
;


 །རང་བྱུང་ཞེས་པའང་དངོས་སུ་དགག་ཚིག་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་དགག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་
20-52a
པའོ། །འབྲས་བུ་དགག་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་དེ་མེད་པ་ཅན་མཚོན་པ་ནི། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མིན་པ་ཞེས་པས་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མིག་ཤེས་མི་སྐྱེད་པས་ན་འབྲས་བུ་དེ་བཀག་པའི་ཆ་ནས་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཞན་མཚོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མིན་པ་སོགས་གོང་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་དགག་ཚིག་སྦྱར་བ་ཀུན་དང་། མི་རྟག་པ་ཞེས་པའང་རྟག་པ་དགག་པའི་མིང་སྟེ་དེ་ཡང་རྟག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་པ་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད་ཀྱང་རྟག་པས་དོན་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པས་ན་རྟག་པ་ཞེས་པ་འབྲས་བུའམ་དགོས་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་པའི་མིང་དུ་སོང་ལ། དེས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པའི་མིང་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་དགག་པར་རང་འགྲེལ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པའང་ཡིན་ལ། ཤཱཀྱ་བློའི་འགྲེལ་པར་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདེ་བའི་འབྲས་བུའི་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་བས་འབྲས་བུ་དགག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་བདེ་བ་ཞེས་པར་བསྒྱུར་ན་ལེགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ནི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པའི་མིང་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་གི་རྒྱུ་འབྲས་སྒྲུབ་པའི་མིང་ལས་དཔག་སྟེ་དེ་ལ་དགག་ཚིག་སྦྱར་བས་དེ་དག་དགག་པའི་མིང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་ཡི་འཇུག་པ་ཡན་ལག་བཞི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །
唯共相非有为
གཉིས་པ་སྤྱི་གཅིག་པུ་པ་སྒྲ་ཡུལ་དུ་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ལ། སྤྱི་དངོས་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པ་བཀག །དེ་ལྟར་བཀག་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །
破有为共相为言所表
དང་པོ་ལ་ནི་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས། །
略说
དང་པོ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། གལ༷་ཏེ་སྤྱི་དངོས་པོ་བ་གཅིག་
20-52b
གསལ་བ་དེ་དག་ལ་གན༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་མང༷་པོ༷་དག༷་ལ༷འ༷ང་མཉན༷་པ༷་སྟེ་སྒྲ༷་གཅི༷ག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་དུ་མ་ལ་སྤྱི་གན༷ས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་ཞིག་སྟེ། མཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་ལྟར་གསལ་བ་རྣམས་ལ་སྤྱི་རྟེན༷་པ་ཡིན་ན༷མ། མར་མེས་བུམ་པ་ལྟར་གསལ་བས་སྤྱི་གསལ༷་བ༷་ལ་བརྗོད་པ་ཡི༷ན། དེ༷་གཉིས་པོ་གང་ལྟར༷་ཡང་སྤྱི་དེ༷་ལ༷་མི༷་རི༷ག༷ས་སོ༷། །
广说
གཉིས་པ་དེ་རྒྱས་བཤད་ལ། རྟེན་པ་བཀག་དང་གསལ་བ་བཀག་པ་གཉིས། །
破所依
དང་པོ། སྤྱི་གསལ་བ་ལ་རྟེན་པར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། སྤྱི་རྟ༷ག་པ་ཡིན་པར་འདོད་པས་ན་དེ་ལ༷་ཆོས་གཞན་གྱིས་ཕན༷་འདོ༷གས་པ་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་རྟེན་པ་མི༷ན་ནོ། །ཕན་འདོགས་པ་མེད་ཀྱང་རྟེན་པར་མི་འགལ་ཏེ་མཁར་གཞོང་ལས་རྒྱ་ཤུག་མ་བྱུང་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། རྒྱ་ཤུག་མཁར་གཞོང་ལ་རྟེན་པའི་ཕྱིར་ཕན་མ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སྣོད་དེས་མ་བཟུང་ན་ཐུར་དུ་ལྷུང༷་བའི༷་ངང་ཚུལ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་རྒྱ༷་ཤུག༷་དང་ཆུ་ལ་སོ༷གས་པ་ལ༷འ༷ང་མི་ལྷུང་བ་དེ༷་ཡི༷་ཡུལ༷་སྐྱེད༷་པར་བྱེད་པ༷་ནི་མཁར༷་གཞོང༷་ལ་སོགས་པ་རྟེན་གང་ཡིན་པ༷ས་ནུས༷་ཏེ། སྣོད་དེས་མ་བཟུང་ན་རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་ལྟུང་ཞིང་གཞན་དུ་འཕྱན་པ་ཞིག་ན་བརྟེན་པ་དེ་ཡི་ཡུལ་ཐུན་མོང་མིན་པར་གནས་པའི་ཆ་དེ་རྟེན་དེས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཉེར་ལེན་སྔ་མ་གནས་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་རྟེན་དེས་གནས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་རྒྱ་ཤུག་དང་མི་འདྲ་བར་ཡུལ་དེར་སྡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་རྟེན་དེས་དེ་ལ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་བསྐྱེད་ན་འདི་འདི་ལ་བརྟེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་གྱི་གོ་ས་དེ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་
20-53a
ནི་རྟེན་དེས་བརྟེན་པ་ལ་སྔར་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་དེ་ལ་བྱས་པ་མེད་ན་མ་བརྟེན་ཀྱང་དེར་གནས་པའམ། བརྟེན་ཀྱང་མི་ཕན་པར་གཞན་དུ་འཕྱན་པར་འགྱུར་རོ།

以下是原文的简体中文直译：
"自生"一词虽然没有直接的否定词，也是通过否定因而表示的。通过否定果来表示没有该果的对象，例如，"非眼所取"一词，由于声音等不产生眼识这一果，所以从否定该果的方面表示非色法的其他法。同样，"非眼识之因"等，在上述肯定果的词上加否定词的一切，以及"无常"也是否定常的名称。由于增益常性者虽然承认常性不由因产生，但认为常性能起作用，所以"常性"一词成为从果或用途方面假立的名称。因此，遮断这种增益的名称，也被自释中说为否定果。同样，"无我"也是如此，在释迦智的注释中说"苦也是乐果的相反面，所以是否定果"，若译为"不乐"会更好，因为"苦"是肯定果的名称。因此，"不净"等都可以从上述肯定因果的名称推知，加上否定词就成为否定这些的名称。这样，通过肯定和否定因果，词语的运用成为具有四支分。
唯共相非有为
第二，说明不需要单一共相作为词语对象，分为：否定共相实体是词语所诠；对这种否定回答争论，共两点。
破有为共相为言所表
第一分为略说和广说两部分。
略说
首先，毗婆沙师等说：如果单一实体共相安住于那些个体之上，所以对于多个不同的个体，也有一个声音或词语适用。对此回答：所谓共相安住于多个个体，这是什么意思？是像碗中的柏子那样共相依于各个个体呢？还是像灯照瓶子那样，个体照亮共相而被言说？无论是这两种情况中的哪一种，对于共相都是不合理的。
广说
第二，对此广说分为：否定依托和否定照明两部分。
破所依
首先，为什么共相不能依托于个体？因为承认共相是常法，所以它不会被其他法所利益，因此不是依托。若认为即使没有利益也不妨碍依托，如同柏子虽不是由碗产生，但依托于碗，对此回答：柏子依托碗，所以不是没有得到利益，因为如果容器不持握，具有向下落的性质的柏子和水等也不会落下，产生这种处所的是碗等任何作为依托者。如果容器不持握，柏子等会掉落并飘向别处，那么被依托者专属处所安住的部分是由那个依托产生的，因为柏子等的自身近取[因]在原处停留是由依托者使其安住的缘故，与处于其他处所的柏子不同，安住在该处所的特殊性质是由该依托对其产生的。若未产生这种[特殊性]，也不会有"此依于此"的说法。将其保持在同一位置处所，是依托对所依做出的先前不存在的特殊性。如果没有做出任何先前不存在的特殊性，那么不依托也会安住于彼，或虽依托也无益而飘向他处。
;


 །དེས་ན་སྣོད་ཀྱིས་ཆུ་སོགས་ལ་ཕན་འདོགས་པའམ་ཁྱད་པར་གཞན་སྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཅི་ཡང་མ་བསྐྱེད་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་གྱིས་བརྟེན་པ་ལ་ཕན་པའི་ནུ༷ས་པ་དེ༷་ཡང༷་སྤྱི་རྟག་པ་དེ༷་ལ༷་མི༷་སྲི༷ད་དེ་རྟག་པ་ལ་སྔར་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་སྐྱེད་མི་རུང་སྟེ་གསལ་བ་དེས་མ་བརྟེན་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕྱན་ལ་དེས་མི་འཕྱན་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་གང་ཡང་སྤྱི་དེ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་དོ༷། །ཁྱད་པར་གང་ཡང་གསར་དུ་མ་བསྐྱེད་ཀྱང་རང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་སྤྱི་དེ་གསལ་བས་ཡུལ་དེར་འཇོག་པའམ་གནས་པར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། གསལ་བ་དེ༷་མེ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་སྤྱི་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་གན༷ས་པའི༷་ཕྱིར༷་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་དེར་འཇོག་པའམ་གན༷ས་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི༷ན་ཏེ་སྤྱི་རྟག་པ་ལ་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་འཕོ་བ་དང་གཞན་གྱིས་དེར་གནས་པར་བྱ་མི་ནུས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་གནས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྤྱི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་ཡ༷ང་མི༷་རི༷གས་ཏེ༷། རྒྱུ་མཚན་སྤྱི་དང་གནས་པ་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་པའམ། ཐ༷་ད༷ད་མི༷ན་པ༷་ཡི༷་ཚུལ་ལ་རྣམ༷་པ༷ར་དཔྱོ༷ད་པ༷ས་སྤྱི་གནས་ཞེས་པ་དེ་མི༷་རིག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྤྱི་དང་གནས་པ་ཐ་དད་ན་སྤྱི་གནས་པ་ནམ་ཡང་མེད་ལ་གསལ་བས་གནས་པ་བྱས་ཀྱང་སྤྱི་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དང་གནས་པ་གཅིག་ན་རང་ཉིད་གནས་པས་གསལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ། །
破所立法
གཉིས་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། རྟག་ལ་
20-53b
གསལ་བྱེད་ནམ་ཡང་མི་འཐད་དང་། །གསལ་བྱ་རིགས་སུ་འདོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །སྔོན་མེད་གསལ་བར་རིགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའོ། །
因为能立绝非应理
དང་པོ། སྤྱི་ལྡན་སྤྱི་ཡི་གསལ་བྱེད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་མར་མེས་གསལ་བར་བྱས་ཀྱང་མར་མེས་བུམ་པ་ལ་ཕན་མ་བཏགས་པ་ལྟར་བ་ལང་ལ་བརྟེན་ནས་བ་ལང་གི་སྤྱི་གསལ་ཀྱང་སྤྱི་ལ་ཕན་འདོགས་མི་དགོས་སོ་ཟེར་ན། མུན་ཁང་གི་བུམ་གཟུགས་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་རྣམ༷་ཤེས༷་སྔར་སྐྱེད་མ་ནུས་པ་སླར་སྐྱེད༷་རུང་བ་སྟེ་ནུས་པར་བྱ་བའི༷་དོན༷་དུ་སྒྲོན་མེ་སོགས་གསལ་བྱེད་གཞན༷་གྱི༷་ངོ༷ར༷་བྱེ༷ད་པ་སྟེ་དེ་དང་མ་ཚོགས་བར་དུ་རང་འབྲས་མིག་ཤེས་སྐྱེད་མ་ནུས་པར་དེ་བསྒུགས་ནས་སྡོད་པ་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དང་དེའི་གཞན་དབང་ཅན་གང༷་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསལ༷་བྱ༷་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ལ༷། སྒྲོན་འོད་སོགས་དང་ལྡན་པ་དེས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་རུང༷་བར་བྱས་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཕྱིར་ན། གསལ་བར་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ཡང༷་གསལ་བྱ་ཁྱད་པར་ཅན་དེའི་རྒྱུ༷་རུ༷་འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མི་འཐད་དེ། གཞན་དུ་གསལ་བྱ་འདི༷་ནི༷་གསལ་བྱེད་དང་མ་ཚོགས་པའི་སྔ༷་ན༷ས་ཀྱང་རང་ཤེས་སྐྱེད་རུང༷་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཉི༷ད་ན༷་གསལ་བྱེད་དེ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི༷་རུང༷་སྟེ༷་རྒྱུ་ཚོགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གསལ་བྱེད་ཀྱིས་གསལ་བྱ་གསལ་བ་ནི་ཕན་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ན། སྔ་ཕྱིའི་དུས་ན་ཁྱད་པར་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར༷་བ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་གསལ་བྱ་སྤྱི་དེ༷་ནི༷་སྤྱི་དང་ལྡན༷་པ༷་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལ༷ས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐ་དད་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཕན་ཆོད་སྔ་ན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སྐྱེད་པ་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་
20-54a
བྱ་དགོས་ཀྱི། གང་ཡང་རག་མ་ལས་པ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རག་ལུས་པ་ལ་ནི་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཅིག་ཤོས་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་སྐྱེད་པ་དེའི་ཆ་ནས་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རྫས་རྒྱུན་མི་རྟག་པས་ན་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དུ་ཅིག་ཤོས་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།

 །དེས་ན་སྣོད་ཀྱིས་ཆུ་སོགས་ལ་ཕན་འདོགས་པའམ་ཁྱད་པར་གཞན་སྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཅི་ཡང་མ་བསྐྱེད་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་གྱིས་བརྟེན་པ་ལ་ཕན་པའི་ནུ༷ས་པ་དེ༷་ཡང༷་སྤྱི་རྟག་པ་དེ༷་ལ༷་མི༷་སྲི༷ད་དེ་རྟག་པ་ལ་སྔར་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་སྐྱེད་མི་རུང་སྟེ་གསལ་བ་དེས་མ་བརྟེན་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕྱན་ལ་དེས་མི་འཕྱན་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་གང་ཡང་སྤྱི་དེ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་དོ༷། །ཁྱད་པར་གང་ཡང་གསར་དུ་མ་བསྐྱེད་ཀྱང་རང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་སྤྱི་དེ་གསལ་བས་ཡུལ་དེར་འཇོག་པའམ་གནས་པར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། གསལ་བ་དེ༷་མེ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་སྤྱི་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་གན༷ས་པའི༷་ཕྱིར༷་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་དེར་འཇོག་པའམ་གན༷ས་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི༷ན་ཏེ་སྤྱི་རྟག་པ་ལ་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་འཕོ་བ་དང་གཞན་གྱིས་དེར་གནས་པར་བྱ་མི་ནུས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་གནས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྤྱི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་ཡ༷ང་མི༷་རི༷གས་ཏེ༷། རྒྱུ་མཚན་སྤྱི་དང་གནས་པ་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་པའམ། ཐ༷་ད༷ད་མི༷ན་པ༷་ཡི༷་ཚུལ་ལ་རྣམ༷་པ༷ར་དཔྱོ༷ད་པ༷ས་སྤྱི་གནས་ཞེས་པ་དེ་མི༷་རིག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྤྱི་དང་གནས་པ་ཐ་དད་ན་སྤྱི་གནས་པ་ནམ་ཡང་མེད་ལ་གསལ་བས་གནས་པ་བྱས་ཀྱང་སྤྱི་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དང་གནས་པ་གཅིག་ན་རང་ཉིད་གནས་པས་གསལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ། །
破所立法
གཉིས་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། རྟག་ལ་
20-53b
གསལ་བྱེད་ནམ་ཡང་མི་འཐད་དང་། །གསལ་བྱ་རིགས་སུ་འདོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །སྔོན་མེད་གསལ་བར་རིགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའོ། །
因为能立绝非应理
དང་པོ། སྤྱི་ལྡན་སྤྱི་ཡི་གསལ་བྱེད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་མར་མེས་གསལ་བར་བྱས་ཀྱང་མར་མེས་བུམ་པ་ལ་ཕན་མ་བཏགས་པ་ལྟར་བ་ལང་ལ་བརྟེན་ནས་བ་ལང་གི་སྤྱི་གསལ་ཀྱང་སྤྱི་ལ་ཕན་འདོགས་མི་དགོས་སོ་ཟེར་ན། མུན་ཁང་གི་བུམ་གཟུགས་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་རྣམ༷་ཤེས༷་སྔར་སྐྱེད་མ་ནུས་པ་སླར་སྐྱེད༷་རུང་བ་སྟེ་ནུས་པར་བྱ་བའི༷་དོན༷་དུ་སྒྲོན་མེ་སོགས་གསལ་བྱེད་གཞན༷་གྱི༷་ངོ༷ར༷་བྱེ༷ད་པ་སྟེ་དེ་དང་མ་ཚོགས་བར་དུ་རང་འབྲས་མིག་ཤེས་སྐྱེད་མ་ནུས་པར་དེ་བསྒུགས་ནས་སྡོད་པ་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དང་དེའི་གཞན་དབང་ཅན་གང༷་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསལ༷་བྱ༷་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ལ༷། སྒྲོན་འོད་སོགས་དང་ལྡན་པ་དེས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་རུང༷་བར་བྱས་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཕྱིར་ན། གསལ་བར་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ཡང༷་གསལ་བྱ་ཁྱད་པར་ཅན་དེའི་རྒྱུ༷་རུ༷་འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མི་འཐད་དེ། གཞན་དུ་གསལ་བྱ་འདི༷་ནི༷་གསལ་བྱེད་དང་མ་ཚོགས་པའི་སྔ༷་ན༷ས་ཀྱང་རང་ཤེས་སྐྱེད་རུང༷་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཉི༷ད་ན༷་གསལ་བྱེད་དེ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི༷་རུང༷་སྟེ༷་རྒྱུ་ཚོགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གསལ་བྱེད་ཀྱིས་གསལ་བྱ་གསལ་བ་ནི་ཕན་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ན། སྔ་ཕྱིའི་དུས་ན་ཁྱད་པར་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར༷་བ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་གསལ་བྱ་སྤྱི་དེ༷་ནི༷་སྤྱི་དང་ལྡན༷་པ༷་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལ༷ས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐ་དད་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཕན་ཆོད་སྔ་ན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སྐྱེད་པ་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་
20-54a
བྱ་དགོས་ཀྱི། གང་ཡང་རག་མ་ལས་པ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རག་ལུས་པ་ལ་ནི་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཅིག་ཤོས་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་སྐྱེད་པ་དེའི་ཆ་ནས་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རྫས་རྒྱུན་མི་རྟག་པས་ན་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དུ་ཅིག་ཤོས་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是您要求的藏文翻译成简体中文的内容：
因此，容器对水等起作用或产生其他特性，而不是什么都不产生。这样，所依对所依赖者的有益能力，对恒常的普遍相而言是不可能的，因为恒常之物不能产生任何先前不存在的特性。若不依靠个体，则会飘向其他地方，而使之不飘走等任何能力，都不可能应用于那个普遍相。若说虽然不新生任何特性，但个体使已经存在的普遍相安住于该处，那么即使没有个体，那个已经形成的普遍相也会如此恒常安住，因此依靠个体而在该处安置或安住丝毫也不可能，因为恒常的普遍相不能转移到不同的地方，也不能被其他事物使之安住于彼处。不仅如此，所谓"普遍相安住"这一说法也不合理，因为无论普遍相与安住是不同还是不异，通过分析都可以证明"普遍相安住"这一说法不合理。如果普遍相和安住是不同的，那么普遍相永远不会安住，即使个体使之安住，普遍相也不会成为安住的状态。如果普遍相与安住是一体的，那么它自己就已安住，就不需要依赖个体了。
破所立法
第二，否定被认为是显现者的所依，分为：恒常者绝不可能有显现者；若认为显现对象是种类则过于扩大；新生之物不被种类所遍摄。
因为能立绝非应理
首先，那些说普遍相具有者是普遍相的显现者的人说：就像黑暗房间中的瓶子被灯照明，虽然灯照亮了瓶子但灯并没有对瓶子产生助益，同样，虽然依赖牛而牛的普遍相显现，但不需要对普遍相产生助益。对此回答：黑暗房间里的瓶子形状，先前不能产生认识自身的意识，后来变得能够产生，为了这个目的，需要灯等其他显现者，也就是说，在未与其结合之前，不能产生眼识这一自己的果，需要等待它，就像依赖它一样，成为它的从属者，这被称为"被显现对象"。由于具有灯光等而使自己能被认识，因此，显现者也被认为是被显现对象的特殊因，若非如此则不合理。否则，这个被显现对象在未与显现者结合之前已经以能产生自己认识的本质而存在，那么就完全不需要依赖显现者，因为因已齐全。如果显现者对被显现对象的显现是通过提供帮助的方式，那么由于前后时间没有不同的特征变化，这个普遍相被显现对象是通过见到具有普遍相的牛等而显现的理由是什么呢？这是不合理的。因此，对于不同的法，只有在有联系并能产生先前不存在的新特征时，才需要作特殊区分；对于没有任何影响的事物，不可能有联系，而对于有影响的事物，一方对另一方产生新特征，从这方面来说，是因果关系的根本。由于实体的相续无常，所以一个成为另一个产生不同刹那特征的同时缘。


 །དེས་ན་ཆོས་ཐ་དད་པ་གནས་སྐབས་སུ༷་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་དང་། ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་སོགས་ཕྱི་རོལ་པས་བྱས་པའི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་གི་ཁྱད་པར་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་རྨོངས་ནས་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་པའི་རྩ་བ་ཅན་དུ་མ་གོ་ནས་ལུགས་གཏིང་མི་ཚུགས་པ་འགལ་འདུའི་རྒྱུར་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གསལ་བས་སྤྱི་གསལ་ཀྱང་སྤྱི་ལ་ཕན་བཏགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྤྱི་འཛིན་དབང་པོ་ལ་ཕན་བཏགས་པས་དེ་གསལ་བ་སྟེ་མར་མེས་མིག་ལ་ཕན་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་མིག༷་སྨན༷་དང་ཐུར་མ་དང་ལེགས་པར་བྱ་བ་སོ༷གས་ཀྱིས་དབང་པོ་ལ་ཕན་བཏགས་པ་བཞི༷ན་བུམ་པ་སོགས་གས༷ལ་བ༷་ལ༷ས་དབ༷ང་པོ༷འང༷་སྤྱི་འཛིན་པ་ལ་འ༷དུ༷་བྱེ༷ད་པར་བྱས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། གསལ་བ་དེ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་དང་མེ༷ད་པའི་དུས༷་དག་ལ༷་དབང་པོའི་རྟོག༷ས་པ༷འམ་ཤེས༷་པ་ལ་ནི་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཐ༷་དད་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དབང་པོ་གསལ་བར་བྱས་ནས་ཕལ་པའི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཡིན་ན་མིག་སྨན་བྱུགས་པས་ས་འོག་གི་བུམ་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔར་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དམིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
若许所立则甚过
གཉིས་པ་
20-54b
ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ནི། རི༷གས་སམ་སྤྱི་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང༷་གལ༷་ཏེ༷་རི༷གས་དེ་ད༷ང་གསལ་བ་དེ་དག་ལྡན་པར་འདོད་ན། བ་ལང་གི་གཟུགས་གསལ་བྱེད་སྒྲོན༷་མེ༷་དང་ཉི་ཟླ་སོགས་དང་། དབང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་ལ་སོ༷གས་པ་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་ནི༷་བ༷་ལ༷ང་ཉི༷ད་དང་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོ༷གས་པ་སྤྱི་དེ༷་དང་ལྡན༷་པར་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་བ་ལང་ལ་མ་བརྟེན་པར་གསལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་དབང་པོ་སོགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་གསལ་མི་ནུས་ལ། སྒྲོན་མེ་སོགས་སྣང་བ་མེད་ནའང་བ་ལང་སོགས་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
不周遍空前所立法类
གསུམ་པ་སྔོན་མེད་པའི་གསལ་བ་ལ་རིགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ། སྔོན་མེད་གསལ་བར་རིགས་མེད་སྤྱིར་བསྟན་པ། །རིགས་ལ་འདོད་ཚུལ་གཉིས་པོ་བྱེ་བྲག་དགག །
说空前所立法无共相
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་གང༷་དག་རིགས་ནི་གས༷ལ་བ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཅན་ནམ༷། གཞ༷ན་མིན༷་པ་ཅན་དུ་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་འདོད་པ་དེའི༷་ལུགས་ལ། སྔོ༷ན་མེ༷ད་པའི་བ་ལང་སོགས་ཀྱི་གས༷ལ་བ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་སྤྱི་ཡི་བློ༷་གྲོ༷ས་ཏེ་དེར་ཤེས་པ་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གསལ་བ་སྔ་མ་གཅི༷ག་ལ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡི་སྤྱི་དེ་ནི༷་གསར་བྱུང་གཞ༷ན་ལ༷་ཡོད་པར་མཐོང༷་བ༷་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་གསལ་བ་སྔ་ཕྱི་དུས་གཅིག་ཏུ་མེད་ལ། དེའི་རིགས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་བ་ལང་གཅིག་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་མཐོང་བར་ཐལ་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་བ་ལང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ་ལོ། །རིགས་དུས་གཅིག་ཏུ་མེད་ན་མི་རྟག་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་སྤྱི་དེ་གསལ་བ་སྔ་མ་དང་། གཞ༷ན་ཉི༷ད་
20-55a
མིན༷་ན༷་དེ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་ལ་རྗེས༷་འགྲོ༷་མེ༷ད་ལ་སྔ་མ་དེ་ལས་གཞན༷་ཉི༷ད་ཡིན་ན༷་ཡ༷ང་སྤྱི་ནི་གསལ་བ་དེ་ལ་རྟེན༷་པ་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་ན་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཇི་ལྟར་མཐོང་། དེས་ན་དེ་ལྟར་བཞག་པ་ནི་ངལ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །
各破类许两种
གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ། རང་གི་རྟེན་ལས་གཞན་དུ་མ་ཁྱབ་བཀག །རང་རྟེན་ཡོད་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་དགག །དང་པོ། དྲང་སྲོང་གཟེགས་ཟན་གྱིས་སྤྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའོ་ཞེས་པ་ལ། དེའི་སློབ་མ་པེ་ཐར་ནི་སྤྱི་རང་གི་རྟེན་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཀྱི་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་མེད་པར་འདོད། བེ་ལུ་ཀ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བས་གསལ་བ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འདོད་དོ།

以下是您要求的藏文翻译成简体中文的内容：
因此，外道所作的诸多安立，如不同法暂时相互具有的关系，或聚合为一体的结合关系等，都是由于对不同刹那特征的产生感到迷惑，没有理解它们是以因果关系为根本，所以其理论不能成立，成为矛盾的原因。对此，有人说：虽然个体显现普遍相，但并非对普遍相有所帮助，而是对感知普遍相的感官有所帮助，从而使其显现，就像灯对眼睛有所帮助一样。这是不对的，因为不像眼药、针灸、良好护理等对感官有所帮助那样，从瓶子等个体使感官能够感知普遍相并非如此，因为在个体存在和不存在的时候，感官的认识或意识没有任何清晰与不清晰的差别。如果是通过使感官清晰而见到超越普通感官的对象，那么就应该像涂抹眼药后能看到地下的瓶子那样，应该观察到与以前不同的特殊性。
若许所立则甚过
第二，过分扩大的过失是：如果仅仅因为是种类或普遍相的显现者，就认为种类和这些个体相关联，那么牛的形状的显现者如灯光、日月等，以及感官、作意等作为显现者的这些，也将必然与牛性、瓶性等这些普遍相相关联，因为普遍相如同不依赖牛就不能显现一样，不依赖感官等也不能显现，而且没有灯光等光源，牛等也不会显现。
不周遍空前所立法类
第三，先前不存在的个体不被种类所遍的方式，分为：总说先前不存在的显现没有种类；特别破斥对种类两种认可方式。
说空前所立法无共相
首先，那些认为种类与个体不同或不异的外道，按照他们的理论，对于先前不存在的牛等的个体，普遍相的认识如何产生呢？因为在先前一个个体中所见的存在的普遍相，不可能在新出现的其他个体中看到，因为前后个体不会同时存在。若其种类同时存在，则见一牛应该见到所有牛的种类，如此一来，应该见到各方各地的一切牛。若种类不同时存在，则应成为无常。此外，若普遍相与先前个体不异，则除此之外没有其他普遍延伸；若与先前个体相异，则普遍相不依赖于那个个体，为何依靠个体能见到普遍相？因此，这样的安立只是徒劳的原因而已。
各破类许两种
第二，特别破斥，分为：破斥除自己所依外不周遍；破斥无论所依存在与否都周遍。首先，对于仙人羯拏陀说的"普遍相遍及一切处"，他的弟子裴他尔认为普遍相周遍自己的所依一切个体，但不存在于没有个体的地方。贝卢卡则认为这样会变成不遍及一切，所以主张普遍相遍及有个体和无个体的一切处所。


 །ལུགས་དང་པོ་དེ་ལ་བརྗོད་པ་སྔར་བ་ལང་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བ་ལང་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་ན་གསལ་བ་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱི་དེ་ནི་རང་གི་རྟེན་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི༷་འགྲོ༷་ཞིང་བ་ལང་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་དེ༷་ན༷་སྔར་ཡོ༷ད་པ༷འང༷་མི༷ན་ལ། གསལ་བ་གསར་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིས༷་ཡོ༷ད་པར་གྱུར་པའང་མིན་ཏེ་སྔར་ཡོད་རྟག་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་ཆ་གཅིག་སྔ་མར་གནས་ལ་ཆ་གཅིག་ཕྱི་མར་འཕོ་བའི་ཆ་དང༷་ལྡན༷་པ༷འ༷ང་མི༷ན་ཏེ་དེ་ལ་ཆ་མེད་པས་སོ། །རྟེན༷་སྔ༷་མ༷་ནི༷་ཡོ༷ངས་སུ་མི༷་འདོར༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་སྤྱི་གཞན་ལ་འཕོས་པའང་མིན་པས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ལུགས་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཀྱེ༷་མ༷་ངལ་དུབ་ལ་བརྟེན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་དབུལ་བའམ་ཕོ༷ངས་པའི༷་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ། །གསལ་བ་སྔ་མ་གཞན༷་ལ༷་གན༷ས་པར༷་གྱུར༷་པ༷་ནི༷་རང༷་གི༷་རྟེན་སྔ་མའི་གན༷ས་ལ༷ས་མི༷་གཡོ་ཞིང༷་དེ༷་ལས་གན༷ས་གཞན༷་དུ་
20-55b
གསར་དུ་སྐྱེ༷་བ༷་ཡི་རྫས་ལ༷་གན༷ས་སོ་ཞེ་ན༷་ཤིན༷་ཏུ༷་རིག༷ས་པར༷་ལྡན༷་པར་སྨྲས་སོ་ཞེས་བསྟིང་ཚིག་མཛད་པ་སྟེ། ཆུ་བུམ་པར་གནས་བཞིན་ཁོག་པར་ཁྱབ་ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །གང༷་ན༷་ཕྱིས་བྱུང་གི་དངོས༷་པོ་དེ༷་གན༷ས་པར་གྱུར༷་པ༷་ཡི་ཡུལ་དེ༷ར་ནི་ནམ་ཡང་འབྲེལ་བ༷འ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་ལ༷། ཕྱོགས་དེ༷་དག༷་གི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གསལ་བ་རྣམས་ལ༷་ཁྱབ༷་པ༷་ན་ཅི༷ག་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི༷་ངོ༷་མཚར༷་ཆེ༷་སྟེ་ཕྱོགས་འདི་ན་བུམ་པ་མེད་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱོགས་འདིའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་བུམ་པ་ཡོད་ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་ལུགས་གཉིས་པ་ལྟར་སྤྱི་རང་གི་རྟེན་གསལ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀུན༷་ན༷་རིག༷ས་ཡོ༷ད་ན༷་ནི། ཡུལ་གཅིག་ཞིག་ཏུ༷་གསལ༷་བ༷ས་སྤྱི་དེ༷་གསལ༷་བར་བྱས་པ་ཉི༷ད་ན་སྤྱི་དེ་ལ་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ཀུན༷་ཏུ་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་དེ་མཐོང༷་བར་ཐལ་ལོ། །གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་དེ༷་ཡ༷ང་གསལ༷་བ༷་གཞན་དང་གཞན་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མིན༷་ཏེ། གཅིག་གི་སྒོ་ནས་མཐོང་བ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་མེད་པའི་ཆ་མེད་ཡིན་པས་སོ། །གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་ན་གཅིག་པུ་ཆ་མེད་མི་འགྲུབ་ལ། གཅིག་གི་སྒོ་ནས་མཐོང་མ་ནུས་ན་དུ་མས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་ལ། གཞན་ཡང་རྟ་ལའང་བ་ལང་གི་སྤྱིས་ཁྱབ་པས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་གསལ༷་བྱེ༷ད་སྒྲོན་མེ་སོགས་རྟོག༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷། དེའི་སྔོན་དུ་གསལ༷་བྱ༷་བུམ་པ་སོགས་ཡང༷་དག་པར་ཏེ་ཡོད་ངེས་སུ་རྟོག༷ས་པ༷་མིན༷་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི༷་སྤྱི་དང༷་སྤྱི་དེ༷་དང༷་ལྡན་པ༷་དག༷་ཅི༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་བཟློག༷་པར༷་འ༷དོད་དེ། འདི་ལྟར་གསལ་
20-56a
བྱེད་བ་ལང་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་གསལ་བྱ་སྤྱི་ཡོད་ཅེས་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པ། དེ་ལྟ་ན་གསལ་བྱེད་མེད་པའི་གསལ་བ་ནི་སྔོན་དུ་དམིགས་པར་ཁས་བླངས་སོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ལ་རྒྱ་འགྲེལ་ཕལ་ན་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་སྤྱི་མ་ཤེས་པར་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་པ་མི་ཤེས་ཞེས་རང་གི་ལུགས་ལས་ཁས་བླངས་ནས་ད་ལྟ་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པར་ཁས་ལེན་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་དུའང་འགྲེལ་པ་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་སྒྲོན་མེ་མེད་ཀྱང་མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མུན་ཁང་ན་ཡོད་པར་ལན་ཅིག་ཀྱང་མ་གསལ་ན་དེ་ཡོད་པར་ཡང་ཅི་ཞིག་གིས་འཇོག །དེ་བཞིན་གསལ་བ་གང་གིས་ཀྱང་རང་ཡོད་བཞིན་པའི་གོ་ས་དེ་ལས་གཞན་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་སུ་གསལ་བར་མ་ནུས་པ་དེ་ཡོད་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ།

以下是您要求的藏文翻译成简体中文的内容：
对第一种理论的回应是：当先前没有牛的地方新生牛时，存在于其他个体的那个普遍相既不能从自己的所依转移到其他地方，也不是先前已经存在于新生牛的地方，也不是在新生个体后才存在于那里，因为它先前就已存在且是恒常的。此外，它也不具有一部分留在前者，一部分转移到后者的部分性，因为它没有部分。由于不完全舍弃先前的所依，所以先前的普遍相也不会转移到其他处，因此接受这样的理论，啊！只是基于徒劳疲惫的原因，缺乏或贫乏证明。若说先前个体中的普遍相不离开自己先前的所依处，而在其他处所新生的实体中也存在，那么这是极其荒谬的说法，如同说水在瓶中同时也遍布锅中一样。后生事物所存在的那个地方从来就没有关联，却遍布那些地方的对象个体，这样的理论实在是非常奇怪，就像承认这个地方没有瓶子，却又说这个地方的人们有瓶子一样。
第二，如果按照第二种理论，普遍相存在于有所依个体和无所依个体的一切地方，那么在某一处所通过个体显现那个普遍相时，由于普遍相没有差别，应该能看到遍布一切处所的普遍相。存在于没有个体的地方的那个普遍相也不依赖于不同的个体，因为通过一个所见的普遍相与其他没有差别，是无部分的。如果依靠不同个体所见的各不相同，那么单一无部分就无法成立；如果通过一个无法看见，那么通过多个也同样无法看见；此外，马也被牛的普遍相所遍，因此一切应该有一切的名称和观念。如此，在世间若不了解显现者如灯等，在此之前也不能确定了解被显现的瓶子等，为何你要主张普遍相及具有该普遍相的事物相反呢？这样一来，你就是在承认没有显现者牛的地方也有被显现的普遍相，那么就是承认没有显现者的显现物是先前所认识到的。
对此，一些汉文注释者解释为：不知道差别的基础普遍相，就不能了解差别特殊性，而现在却从自己理论承认之处反其道而行之，这是为什么？也有这样的解释。如果说就像没有灯也有黑暗房间的瓶子那样，那么如果在黑暗房间里一次也未曾显现，凭什么确立它的存在？同样，无论哪种个体都不能在除自己所在位置以外的空地方显现，所以也没有任何理由确立其存在。


 །དེས་ན་གང་དུ་བ་ལང་སོགས་སྣང་བ་ན་དེ་ཙམ་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་གསལ་བྱ་སྤྱི་མ་དམིགས་ལ། བ་ལང་རང་ཉིད་སྣང་བ་ཙམ་ནི་དེ་ཁོ་ན་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་དེ་ལ་གསལ་བྱེད་ཅེས་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་འཇོག་སྟེ། དེས་གསལ་བྱ་གཞན་གང་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། སྟོང་པའི་ཕྱོགས་སུ་མར་མེ་དམིགས་ན་མར་མེ་འབའ་ཞིག་དམིགས་པར་ཟད་ཀྱི། དེས་སྔར་མ་མཐོང་བ་གང་ཡང་མཐོང་བར་མ་བྱས་ན་དེ་སུའི་གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་གི་གསལ་བ་མཐོང་བ་འདིས་གཞན་པའི་མཐོང་བ་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་གསལ་བྱེད་དུ་རིགས་ན། རྟ་མཐོང་བའང་བ་ལང་གི་གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །
遮所破共相之谴
གཉིས་པ་སྤྱི་བཀག་པའི་རྩོད་སྤང་ལ། སྤྱི་དངོས་མེད་ཀྱང་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པར་འཐད། །
20-56b
སྤྱི་གཅིག་མེད་ཀྱང་འབྲས་གཅིག་བྱེད་པར་འཐད། དང་པོ་ལ། སྤྱི་མེད་ཀྱང་ནི་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པའི་ཚུལ། །དེ་ལ་མཐའ་གཞན་དོགས་པ་བཅད་པ་དང་། །རིགས་མེད་གཞན་ལ་དེ་མི་འཇུག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། སྤྱི་དངོས་པོ་བ་མེད་ན་དུ་མ་ལ་སྒྲ་གཅིག་ཅི་སྟེ་འཇུག་ཅེ་ན། ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་དོ༷ན་ཅན་སྤྱི་དངོས་པོ་བ་གཅིག་མེ༷ད་པར༷་ཡ༷ང་། སྐྱེས་བུ་དུ་མ་ལ་འབྲས་སོགས་བཙོ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་འཚེ༷ད་པ༷་པོ༷་ཞེས་དང་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་གཞན་དང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ཀློག་པ་པོ་སོ༷གས་སྒྲ་གཅིག་བརྗོད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྐྱེས་བུ་དུ་མ་ལ་དེ་འདྲའི་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པ་དེ་ཐ་མི་དད་ཀྱི་རིགས་མེད་ཀྱང་འཇུག་པ་མིན་ཏེ། འཚེད་པའི་ལས་ཡོད་པ་དེ་ལས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་སོ་སོའི་འཚེད་པའི་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ༷་ད༷ད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ལ༷ས་ནི་དུ་མ་ལ་གཅིག་གི་སྒྲ་དེ་འཇུག་པའི༷་རྒྱུ་མི༷ན་ཏེ། ཐ་མི་དད་པ་གཅིག་མེད་ན་དུ་མ་ལ་གཅིག་སྒྲ་མི་འཇུག་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཐ་དད་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རིགས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། ལས་འདི༷་ཡི༷་རི༷གས་ནི་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་མི༷ན་ཏེ་ལས་ཀྱི་རིགས་ནི་ལ༷ས་དེ་དང་འབྲེལ༷་བའི་ཕྱིར༷། ལས་ཀྱི་རིགས་བརྗོད་ན་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གོ་བར་བྱེད་ལ། འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཚེད་པ་པོ་ལས་ནི་མཉན༷་པ༷་སྟེ་སྒྲ་གཞན༷་གྱི༷་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་རྟ་དང་བ་ལང་གི་བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ། །བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲེལ་བས་གོ་བ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་ལས་ཀྱི་རིགས་བརྗོད་པ་ན། ལས་དང་དེའི་རིགས་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་ལ། ལས་དང་སྐྱེས་བུའི་རྫས་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་
20-57a
བའི་ཕྱིར་འཚེད་པ་པོ་ལ་གོའོ་ཟེར་ན། འཚེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལ༷ས་ཀྱང༷་རྟག་པ་མིན་པ༷འི་ཕྱིར་རྒྱུན་དུ་གན༷ས་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ལ། ལས་འགགས་ནས་ད་ལྟ་མི་བྱེད་པ་ན་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་དེ་རང་གི་རིགས་དང་སྐྱེས་བུའི་རྫས་གཉིས་ཀ་ལ་དངོས་འབྲེལ་མེད་ལ་ལས་ཀྱི་རིགས་དང་སྐྱེས་བུའི་རྫས་ལ་བརྒྱུད་འབྲེལ་ཀྱང་མེད་དེ་དེ་གཉིས་འབྲེལ་བྱེད་ལས་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་འབྲེལ༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་སྒྲ༷་གཅིག་འཇུག་པ་ཡི་རྒྱུ༷་ནི་ལས་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་པ་མི༷་རིག༷ས་མིན༷་པ༷་མིན༷་ཏེ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣལ་མ་གོ་བས་ན་དོན་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ལས་དེ་མི་བྱེད་པའི་སྐབས་ན་ཡང་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་ཡོད་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲ་བློ་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐབ༷ས་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལས་དེ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་འཇུག་གོ་ཟེར་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་གོ་ན་ཟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པས་ཀྱང་འཚེད་པ་པོ་གོ་བར་ཐལ་ལ་གཞན་ཡང་རྟ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་བ་ལང་གོ་བ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གོ་བར་འགྱུར༷་བས་ཧ༷་ཅ༷ང་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་མི་འཐད་དོ།

以下是您要求的藏文翻译成简体中文的内容：
因此，当牛等出现时，仅仅是它们出现而已，除此之外并未观察到被显现的普遍相。牛自身的显现仅仅是它自身的显现而已，为什么要将它视为显现者呢？因为通过它并未看到任何其他被显现物。如果在空旷的地方看到灯光，也仅仅是看到灯光而已，如果它并未使先前未见之物变得可见，那它如何成为谁的显现者？同样，看到牛的个体时，并未产生对其他物的看见，如何能成为普遍相的显现者？若认为合理，那么见到马也应该成为牛的显现者。
遮所破共相之谴
第二，对破斥普遍相的辩论解答，分为：虽无实在普遍相但可合理有同一名称；虽无单一普遍相但可合理产生单一结果。首先有：虽无普遍相但使用单一名称的方式；针对此切断其他边见的疑虑；无种类对其他不适用的方式。
第一，若问：若无实在的普遍相，为何多体可用同一名词？虽然没有表示无差别义的实在单一普遍相，但基于多人做煮饭等行为这点，称为"煮饭者"，同样地，基于其他不同行为，称为"阅读者"等单一名称。
第二，若说：对多人使用这种单一名称不是因为没有无差别的种类而适用，而是因为有煮饭的行为而适用。对此回答：因为每个人的煮饭行为极其不同，所以行为不是对多体使用单一名称的原因，因为你已经承认，若无无差别的单一性，就不应对多体使用单一名称。若说虽然行为不同，但行为的种类无差别，这是使用单一名称的原因，对此回答：这种行为的种类不是"煮饭者"一词所表示的对象，因为行为的种类与该行为有关联。表示行为的种类时，只能理解为"煮饭"这一行为，而"煮饭"这一词与"煮饭者"有别，是另一词的语源，就像"马"和"牛"所表示的对象不同一样。
若说虽然所表对象不同，但通过关联可以理解，因为表示行为种类时，由于行为与其种类通过结合而相关，又因为行为与人的实体通过结合而相关，所以可以理解为煮饭者。对此回答：煮饭等行为也非恒常，因此不会持续存在，当行为停止、现在不再进行时，因为没有行为，所以该行为既与自身种类又与人的实体都没有直接联系，行为的种类和人的实体之间也没有间接联系，因为没有连接二者的行为。由于这样没有关联，所以行为的普遍相作为使用"煮饭者"这一单一名称的原因是不合理的。这里用两个否定表达肯定，意思是"不合理"。此外，即使在不做那行为的情况下，"煮饭者"等词仍然适用，那么这种名称和概念就会变成无因。
若说虽然此时没有行为的关联，但因为是做该行为者而适用该词，那么，若无关联也能理解，用"吃饭者"等词也应该能理解为煮饭者，而且"马"这个词应该能理解为牛等，所有词都能表示一切事物，这过于扩大范围，所以不合理。
;


 །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ་འཚེད་པ་པོའི་ལས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེར་འདོགས་སོ་སྙམ་ན་འདས་པ་འགགས་པ་དང་མ་འོངས་པ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ལ༷ས་དེ་ད་ལྟ་མེ༷ད་བཞིན་པ་ན༷འ༷ང་མེད་པ་དེས་ད་ལྟའི་སྐྱེས་བུ་ལ་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་པའི་ཤེས༷་བརྗོ༷ད་དག༷་གི༷་རྒྱུ༷་བྱེ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་མི༷ན་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐོ༷བ་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་བཏགས་ཡུལ་ལ་ལས་མེད་པ་ལ་མེད་
20-57b
པར་བརྗོད་རིགས་ཀྱང་འདིར་མེད་པ་དེ་ཡོད་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུར་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐུན་མོང་གི་རིགས་ཡོད་པ་ལ་སྒྲ་འཇུག་གི་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་ནམ་ཡང་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ལས་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ནི་ལས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་རྗེས༷་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར༷་ནུས༷་པ༷འང་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པ་དེའི་རྒྱུ་མི༷ན་ནོ། །གཞན་ཡང་ནུས་པ་ཞེས་པ་རྫས་དང་གཅིག་ཡིན་ན་ཐ་དད་པ་སོ་ན་གནས་ཤིང་། གཞན་ཡིན་ན་ནུས་པ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་ལ་ཐ་དད་པ་སོ་ན་གནས་ཤིང་། དེའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གོང་དུ་ལས་ལ་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ་ལས་དང་ནུས་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་བྱ་མིན་ཀྱང་འཚེད༷་པ་པོ༷་ཉི༷ད་དང་ཀློག་པ་པོ་ཉི༷ད་ལ་སོ༷གས་པའི་སྤྱི༷་དངོས་པོ་བ་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ལ་ཡོད་པས་དེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དང༷་པོ༷་སྟེ་འཚེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་མ་ཞུགས་པ་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་དུས་ཉི༷ད་དུ༷འང་། འཚེད་པ་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་དཔེར་ན་ཡོ༷ད་པ་དང་རྫས་ལ་སོག༷ས་པ་བཞིན༷་དུ༷་གསལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། ཁྱོད་རང་གི་གཞུང་ལས་ཀྱང་དོན་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་བ་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཇི་སྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་འདིའི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་འཚེད་པའི་བྱ་བ་མ་བྱས་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་འཚེད་པོ་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་གསལ་བ་མི༷ན་ན༷་ནི༷། སྔ་མ་མི་གསལ་བའི་དུས་དང་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཕྱིས༷་འཚེད་པ་ན་ཡང་གསལ་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། བུམ་པའི་ཡོད་པ་བུམ་པ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་
20-58a
མི་མཐོང་ན་ཕྱིས་ཀྱང་མཐོང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་འདས་ནས་དང་པོ་ནས་འབྲེལ་བ་མིན་ཟེར་ན་ནི། སྐྱེས་བུའི་རྫས་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཕྱིས་འཚེད་པའི་བྱ༷་བ༷ས་ཕན༷་འདོ༷གས་པ་ལ་ལྟོས༷་ནས་དེ་དག་གསལ༷་བར་བྱེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྤྱི་འགྱུར༷་མེ༷ད་རྟག་པ་ཕན་འདོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་དེ་མི་རུང་སྟེ། སྔར་མི་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་བྱ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གོམས་པས་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསླབ་མི་དགོས་པའམ། བསླབ་ཀྱང་སྔར་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་མ་བསླབ་ན་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་དེའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ།

以下是您要求的藏文翻译成简体中文的内容：
若认为不会如此，是依照过去和未来的煮饭行为而命名的，那么由于过去已灭，未来未至，所以即使现在没有过去未来的行为，这种不存在的行为也不能成为对现在人称为"煮饭者"的认知和表达的原因，因为它不是名称应用的正当理由，是获得错误理由的缘故。怎么说呢？对于所命名对象没有行为，本应称为没有，但此处却将不存在的东西作为存在的表达原因。
因此，在主张事物本身有共同种类而名称适用，不愿意认为仅仅是由人的表达意愿所引起的他遮的理论中，永远无法避免这些过失。若说虽然没有实际行为，但这样使用名称是基于有能做该行为的能力，对此回答：因为彼此之间没有共同延伸，所以能力也不是使用单一名称的原因。此外，所谓的能力若与实体相同，则各自独立存在；若是不同的东西，则能力会无限衍生，而且各自独立存在；它也不是那种类等，如同前面对行为的分析一样。
若说行为和能力虽非所表，但煮饭者性、阅读者性等实在普遍相存在于那些人身上，那是所表达的对象，对此回答：那么最初，即那些人未从事煮饭等行为刚出生时，"煮饭者"等称号就应该如同存在和实体等一样变得明显，因为你自己的典籍中也承认："法之普遍相无论多少，它们都与这些对象的产生同时具有和合关系。"若说在未做煮饭行为之前虽有煮饭者性但不明显，那么因为先前不明显的时期和之后没有区别，所以后来做煮饭时也不会变得明显，就像如果一开始看不到刚形成的瓶子的存在性，以后也不可能看到一样。或者，若说超出教义宣称从一开始就没有关联，那么因为人的实体没有差别，后来也不会有关联。
若说虽然从一开始就有，但后来通过煮饭行为的帮助而使之明显，对此回答：因为普遍相不变、恒常，不依赖于有助益的条件，所以这是不合理的，先前不可见的本性就会一直保持那种状态。因此，若人不依赖行为就是煮饭者，那么就不需要通过实践行为的特征来熟练提升，或者即使学习也不会比以前更加特殊，因为即使不学习也已经是那样的人，所以学习不会成为它的原因。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གསུམ་པ་རིགས་མེད་གཞན་ལ་དེ་མི་འཇུག་ཚུལ་ནི། ཕྱོགས་གཅིག་སྟེང་དུ་ཡོད་མེད་ཐ་དད་ལ། །དངོས་པོ་མཚུངས་ཀྱང་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་གཅིག །མི་འཇུག་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཡི༷ས་འཇོག་སྟེ། སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ཐམས་ཅད་ནི༷་སེམས་ཅན་གྱི་བརྗོད༷་འདོ༷ད་ཙམ༷་གྱིས་ད༷ངོས་པོ༷་ལ་འཇུག་པ་ཡི༷ན་གྱི། དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས༷་པོ་རིགས་ཀྱི་ཐ་དད་ཀྱང༷་ཤིན༷་ཏུ་མཚུངས་པར་སྣང་བ་དག་ལ་བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམ་པ་ཐ༷་ད༷ད་སྣ་ཚོགས་པས་འ༷ཇུག་པ༷་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ལྕེ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་དང་། ངག་ཏུ་སྒྲོག་པ་པོ་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་དང་། སྒྲ་བོའི་ཡན་ལག་ལྕེ་རྐན་མཆུ་སོགས་དང་། ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་ནུས་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། སྒྲའི་རུང་བ་སྒྲ་བོའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཡིན་གྱི། བརྗོད་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པའི་རིགས་སྤྱི་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་
20-58b
དེ་ལ་གང་ཡང་སྤྱི་མེད་ཀྱང་དོན་གཞན་དང་ནམ་ཡང་མི་འདྲེས་པར་ཐ་དད་པར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ལས་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་ཅིས་འགལ་ཏེ་མི་འགལ་ལོ། །སྐྱེས་བུས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མཐོང་བས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྒྲ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལས་ཐ་དད་པར་གོ་བར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་དུ་མ་ལ་སྒྲ་གཅིག་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་ཅེ་ན། རེ་རེ་བཞིན་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དེ་ཡིན་ཡང་འཚེད་པའི་ལས་དེ་ལ་སོགས་པས་ཕན་ཚུན་འདྲ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་རང་རང་ལས་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པར་གནས་ཀྱང་། འཚེད་པ་སོ༷གས་ཀྱི་ལས་མང་པོས་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པ་འཚེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རེ་ལེའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་མགྱོགས་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱི་གཅིག་མིན་པར་ཡ༷ང་སྒྲ་གཅིག་གིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱི་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་བྱེ་བྲག་ལ་བསམས་ཏེ་གཞན་སེལ་བའི་སྤྱི་དོན་ཡོད་པ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྤྱི་གཅིག་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པར་འཐད་པ་ནི། བ་ལང་གི་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་མེད་ན་བ་ལང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྱེད་པའི་འཐུང་བའི་དོན་དང་འོ་མ་འཇོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་པ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། རྒྱུ་བ་ལང་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་དོ། །ཡིན་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ནི་མི་འགལ་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤིང་རྒྱ་ཤུག་དང་སྟར་བུ་ལ་སོགས་པའི་མེ་དུ་མ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆུ་ཁོལ་བའི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་བྱེད་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དུས་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བ་ལང་ཐ་དད་
20-59a
པ་ཀུན་གྱིས་འཐུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་པ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འབྱིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་དེ་ཆུ་འདི་ཁོལ་ལོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆུ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་ཀུན་གྱིས་འོ་མ་གཅིག་བཞོས་སོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། སྤྱི་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དོ།


 །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་རྫས་འདི༷་ནི༷་བསླབ་པ་གོམས་པས་ཀློག་སོགས་ལ་ཕུལ༷་དུ་བྱུང༷་བར་བྱར༷་ཡོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་། གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དེ་ནི་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་འཇིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྐད་ཅིག་མའི་བྱ་བ༷༷་གང༷་ལ༷ས་འཚེད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྫས་ཀྱི་ཡིན་ལ་སྐད་ཅིག་མས་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པའི་སྤྱི་ནི་སྔ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བའི་སྐད་ཅིག་གང་གིས་ཀྱང་སྔར་ལས་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བོགས་དབྱུང་དུ་ཡོ༷ད་ན་ནི་དེ་ཡང་མི་རྟག་པའི་རྫས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་སྐྱེས་བུ་ཀུན་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་སྤྱིར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་ལ་
20-58b
བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་ཀྱང་རྫས་ཀྱི་ནུས་པ་བོགས་དབྱུང་བས་གསལ་ན་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། བོགས་མ་ཐོན་པ་དང་པོའི་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་སྐད་ཅིག་མ་བོགས་དབྱུང་བས་དེ་ལ་ཕན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་སྔ་ནས་མེད་ལ། བྱ་བ་དེ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་རྫས་ལ་བྱ་བ་དེ་མི་ལྡན་པར་གཅོད་པའི་མིང་སྟེ་རྫས་ཐ་དད་ན་ཡང་འཚེད་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བློ་གཅིག་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཐུན་མོང་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་ན་འདི་ནི་ཞེས་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱར་ཏེ་སྤྱི་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་ན་བྱ་བ་གང་ཡང་ཐུན་མོང་པར་སྒྲ་བློ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་མིན་པའི་སྤྱི་གསལ་བ་གང་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་མེད་པའི་སྤྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་སུ་ཡང་འཆད་པ་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་རིགས་མེད་གཞན་ལ་གཞན་གྱི་སྒྲ་མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི། སྤྱི་སྨྲ་བ་གཞན་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་གི་སྒྲ་བློ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་སྤྱི་དོན་གྱི་སྟེང་ན་མེད་ན་ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཤུག་པ་སོགས་ལ་འཇུག་གི་བ་ལང་ལ་མི་འཇུག་པ་མི་འཐད་དེ་དེ་གཉིས་ཀར་ཤིང་གི་སྤྱི་མེད་པ་འདྲ་ལ་རང་མཚན་ཐ་དད་པ་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤུག་པ་དང་བ་ལང་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་ཐ༷་ད༷ད་པར་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ན༷འང་ཤིང་མིན་བསལ་བའི་རིག༷ས་ཉེ༷་བ༷འམ་འདྲ་བ་གང༷་གི༷ས་ཙནྡན་དང་ཤུག་པ་སོགས་འགའ༷་ཞིག༷་ལ༷་ཤིང་གི་སྒྲ་ར༷བ་ཏུ་འཇུག༷་ལ། གཞན༷་བ་ལང་ལ༷་མི༷ན་པ་གཞན་སེལ་གྱིས་འདྲ་བར་སྣང་བ་དེ༷་ཙམ་ཞིག་ཉི༷ད་དུ་མ་ལ་སྒྲ༷་གཅིག་འཇུག་པ་དང་དེར་ཤེས༷་པ༷འི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །རིགས་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ལྟར་རིགས་དངོས་པོ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། 
20-59a
གཞན་སེལ་བར་མཚུངས་པ་ལ་རིགས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྤྱི་དངོས་པོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མཐུན་པར་སྣང་བའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པ་བསལ་བའི་ས་བོན་ཅན་རྟོག་པས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
20-59b
རྒྱུ་དུ༷་མ༷་དག་གིས་འབྲ༷ས་བུ༷་གཅི༷ག་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ན༷། གཙོ་བོའི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅན་ས་བོན་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་ལ༷འང༷་རྒྱུ་གཞན་གྱི་ནུས་པ་མཐའ་དག་དེ་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་ཁོ་ནས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་ལྷན༷་ཅི༷ག་བྱེ༷ད་པ༷་གཞན་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟར་ངེས་ཏེ་གཙོ་བོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི་རང་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཞན་གྱི་རྗེས་སུའང་མི༷་འགྲོ༷་ལ་དུ་མའི་ཁྱ༷ད་པར༷་རྣམ༷ས་དང་ངེ༷ས་པར་བྲལ༷་བ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་པུ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是您要求的藏文翻译成简体中文的内容：
虽然这个人的实体通过学习训练可以在阅读等方面达到卓越，但这种逐渐增长的进步是刹那性的，因此在生起的地方即刻消失。那么，从哪种刹那性行为中显现为煮饭者呢？这种产生不同特征的刹那性属于人的实体，而不受刹那性影响的普遍相先前就已存在，因此任何行为的刹那都不能比以前有所提升，所以先前未见的，之后也不会被看见。如果能够提升，那么它也将变成无常的实体。这样一来，它就不会成为对所有人无差别的普遍相。
即使普遍相不能提升，但通过提升实体的能力而显现，有何不妥？这么想是不对的，因为提升之前最初时刻的刹那与普遍相的关联就像其自身本性一样，之后也是如此，所以刹那性的提升无法对它有所帮助。因此，所谓"煮饭者"在不具有该行为之前并不存在，而对具有该行为的人的实体来说，它是排除不具有该行为的名称，尽管实体各不相同，但"煮饭者"的名称和概念是一样的，并没有实在的共同普遍相。或者，这一段也可以这样解释："这"字指普遍相，若普遍相成为刹那性的，那么什么行为能成为名称和概念共同适用的原因、无差别的普遍相显现呢？因为没有无差别的普遍相。
第三，对于没有种类的事物不适用其他名称的方式是：对于外道普遍相论者说：如果在对象本身上没有共同名称和概念适用的原因，那么"树"这个词适用于杉树等而不适用于牛是不合理的，因为两者同样没有树的普遍相，自相不同且彼此不相通也没有差别。对此回答：虽然杉树和牛同样是一方有一方无的差别，但通过排除非树类的亲近种类或相似性，檀香和杉树等某些事物适用"树"这个词，而其他如牛则不适用，仅仅是由他遮所显示的相似性，这就是对多体使用单一名称和认知它们的原因。
若认为这种类就是普遍相，那么按照你的主张，任何实在的种类都不存在，只是在他遮的相似性上假立为种类。因此，名称的适用与不适用不是没有原因，但也不是以实在普遍相为原因，而仅仅是由于相似显现的习气被唤醒，通过排除非类相同的种子，由分别念假立为同一。
若多种原因产生一个结果，那么由于在一个主要因素如种子中也具有其他原因的全部能力，所以只靠它就能产生结果，其他辅助因素如土壤、水等将变得无用。因此可以确定，凡是作为一个主要事物的无差别本性，由于除了自己之外不存在任何其他东西，所以也不随其他条件而变化，必然脱离多样性的特征，因为它是单一无分的。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཡུལ་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་གཅིག་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་ཤིང་ཤ་པའི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཤིང་གི་རིགས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཡུལ་ཐ་དད་ལ་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རི༷གས་ཉི༷ད་ཅེ༷ས་ཤི༷ང་རི༷གས་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ༷་མ༷་མཐོ༷ང་སྟེ། མཐོ༷ང་བ༷འི་དོ༷ན་ཤིང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤ་པ་དང་སེང་ལྡེང་སོགས་དུ་མ་ལ་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར་མཐོང༷་བ༷ས་རང་བཞིན་གཅི༷ག་ཏུ་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ནོག་སོགས་འདུས་པའི་གོང་བུ་ནི་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་བ་ལང་གི་གསལ་བར་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །རི༷གས་ཞེ༷ས་བྱ་བའི་ངོ༷་བོ༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པའི༷་བློ༷ས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ཡི༷ན་གྱི༷། དངོས་པོ་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དོ༷ན་ལ༷་རི༷གས་ནི༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ༷་ཡོ༷ད་ན༷་སེང་ལྡེང་གི་ཡུལ་དུ་ཡོད་དམ་ཤ་པའི་ཡུལ་དུ་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན་སེང་ལྡེང་གི་ཡུལ་ཉི༷ད་དུ༷་ཡོ༷ད་ན༷་ཤ་པ་དེའི་ཡུལ་གཞན་
20-60a
ན་ཡོ༷ད་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རྟེན་ས་ཐ་དད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་པའི་ཡུལ་ན་ཡོ༷ད་ན་ཡང་སེང་ལྡེང་གི་ཡུལ་ན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ན་ཡོད་ན་ནི་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །མཐོ༷ང་བའང༷་གཅིག་དུ་མར་འགྱུར་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་གཅིག་ལ་དུ་མའི་ཆ་ཡོ༷ད་དོ༷་ཞེ༷་ན། ཆ་ཤས་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་དུ་མར་འགྱུར་གྱི། གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཆ་ཤས་ཅན་ཡིན་ཡང་བློས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་འགལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་ཟེར་ན། སྔར་ལྟར་ཕྱོ༷གས་གཅིག་ཏུ་ཡོ༷ད་མེ༷ད་མཚུངས་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ལ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་བྱེད་པའི་བློ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་བཅོས་མ་མིན་པར་ཡོད་ན་དེའི་ཡུལ་དངོས་པོ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོ༷གས་དག་ལ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ་མཐོ༷ང་བར་རི༷གས་པ༷་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་དཀར་ནག་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་ཉ་པ་ལ་ཉ་དང་བ་ལང་གི་ཁྱད་པར་གསལ་བ་ལས། བ་ལང་དཀར་ནག་མི་འདྲ་བ་མི་གསལ་བ་ལྟ་བུའོ། །བརྩེགས་སྒྲའི་ཡི་གེ་བར་པ་བཞིན་ཡང་ཕྱི་མས་སྒྲ་བརྗོད་པའི་དོན་གོ་ལ། དང་པོས་བསལ་བའི་ཐ་དད་གསལ་པོར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉ་དང་བ་ལང་གི་ཁྱད་པར་གསལ་པོ་ཤེས་པ་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་དེ་མི་ཤེས་པ་ནི་ཐ་དད་ཆུང་ངུའི་ཕྱིར་ལ། འཕགས་པ་གཞན་དག་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་
20-60b
ཐ་དད་གསལ་པོར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པར་མི་འཁྲུལ་ལོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐུན་མོང་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ནི་བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཤིང་སོགས་ཀྱི་སྤྱིར་གྱུར་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་སྒྲ་སྤྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་གཞན་སེལ་བྱེད་ཀྱང་སྤྱིར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་མཚན་ལ་སྤྱི་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་དངོས་པོ་བ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡང་རུང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རུང་དེ་དག་འགྲུབ་པ་མེད་པས་རིགས་སྤྱི་ཁྱད་མཉམ་པའི་གཞན་སེལ་བ་ལས་སྒྲ་བློ་འཇུག་པར་གྲུབ་བོ།
总说断证差别疑
གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་སྤྱི་སྒྲ་སྤྱི་བློའི་འཇུག་ཚུལ་དང་རྫས་དང་ལས་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་ཐ་དད་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་སྤྱི་ལ་མི་ལྟོས་པར་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་དུ་བཤད་ཟིན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་ཇི་ལྟར་སེལ་བར་ལྟོས་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི། འདི༷་དང༷་འདི༷་མི༷ན་རྣམ༷་པར་འབྱེ༷ད་པའི་ངོ༷་བོ༷་ཆོ༷ས་དང༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེ་གནས་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད། རྟོགས་པའི་བློས་བསལ་བྱའི་ངོས་སྐལ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། མངོན་སུམ་ལ་དངོས་སུ་སེལ་བྱེད་མེད་ཀྱང་ཞེན་པའི་གཞན་སེལ་གྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་རང་མཚན་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས། སེལ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡུལ་འཛིན་པ་མེད་པར་རང་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ཡིན་གྱི་འདི་མིན་ཞེས་རང་མཚན་རྟོགས་པ་ན་
20-61a
གང་མིན་པའི་ཆོས་ལས་གཞན་པ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་ལོག་པ་སྟེ་གཞན་དུ་གྱུར་པར་རྟོགས་པས་གཞན་སེལ་ལས་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཡུལ་སྣང་བ་ལ་ཡང་གཞན་སེལ་མེད་པ་མིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྟོག་པས་བཅད་པའི་རྣམ་པར་ཞེན་པ་གཙོ་ཆེ་ཞིང་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གཙོ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །
说执共相比量相违过
གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་མངོན་སུམ་སེལ་བས་འཇུག་ཏུ་མི་རུང་ཞེས་པ་སྤང་། རྗེས་དཔག་གཞན་སེལ་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པ་སྤང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་སྤྱི་ལ་ལྟོས་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་མཚན་སྣང་ཙམ་མཐོང་བ་ནི་གཞན་སེལ་བ་མི་ནུས་ཏེ། ཡུལ་སྣང་བ་མེད་པར་དབྱེ་བ་ཙམ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྣང་བའི་ཡུལ་དང་གཅོད་བྱེད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།;


 །དེས་ན་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དང་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་ཡོད་མི་ཤེས་ཏེ་ཡོད་ན་གཙོ་བོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་པར་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་གཅིག་གིས་མི་སྐྱེད་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སྙམ་པའང་དོན་མེད་པར་བསྟན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་རང་གི་རྒྱུ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅི༷ག་ད༷ང་བྲལ༷་ན༷་ཡང་འབྲས༷་བུ་དེ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གཙོ་བོ་གཅིག་པུ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་གྲུབ་ལ། ས་བོན་དང་ས་ཆུ་སོགས་ཁྱད་པར་རམ་བྱེ༷་བྲག༷་རྣམས་ལ༷ས་འབྲས་བུ་དེ༷་དག༷་འབྱུང༷་བར་གྲུབ་བོ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རང་འབྲས་སྐྱེད་པའི་དོན༷་བྱེ༷ད་ནུས༷་པ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་དུ་དོ༷ན་དམ་པར་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ལ། དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་དངོས་པོ་རང་མཚན་དེ༷་ཡང༷་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང༷་ཞིག༷་ཕན་ཚུན་དུ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ལྟར་སྣང་བ་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོར་བྱས་པ་ལས་དོན་ལ་མེད་པས་ན་དེ༷་ལ༷ས་འབྲ༷ས་བུ་ནམ་ཡང་
20-60a
མི༷་འབྱུང༷་ངོ་། །
立别所立法为果之因
གཉིས་པ་ཐ་དད་གསལ་བ་འབྲས་བུའི༷་རྒྱུ་རུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱི་མེད་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་འཐད། །ཐ་དད་ན་ཡང་དུ་མས་གཅིག་སྐྱེད་རུང་། །ཐ་དད་ན་ཡང་གཅིག་གིས་ཀུན་མིན་པའོ། །དང་པོ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དེ༷ས་ན༷་ནས་ཀྱི་ས་བོན་དང་འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་བད༷ག་ཉི༷ད་དམ་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད༷་ཀྱང༷་། དེ་ལས་འ༷གའ་ཞི༷ག་སྟེ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་གྱི་གཞན༷་པ༷་འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་དེའི་རྒྱུ་མི༷ན་ནོ། །དངོས་པོའི་རང༷་བཞི༷ན་ནམ་ཆོས་ཉིད་འ༷དི་ཡི༷ན་པ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པའོ། །དེས་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་བྱར་མེད་དེ་མེ་ཚ་བ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆུ་ཡང་མི་ཚ་བར་བརླན་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་གཙོ་བོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་མེ༷ད་ན༷་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཚང་མ་ཚང་གི་ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡང་གཅིག་ཡིན་པས་ན་ཤིང་སྐྱེ་བ་ན་བ་ལང་སྐྱེ་བ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཅི༷ག་ཅ༷ར་སྐྱེ་བ༷་དང་། གཅིག་འཇིག་པ་ན་དེ་དང་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་གཞན་ཐམས་ཅད་འ༷ཇིག་པར་འགྱུར༷་རོ། །ཐམས་ཅད་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་མོད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ངོས་ནས་མི་འདྲ་བས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་དེ༷་ལ༷ས་ཅིག་ཤོས་གཞན་རྣམས་ནི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ངོས་ནས་ཐ༷་ད༷ད་པས་ན་སྐྱེ་འཇིག་ཅིག་ཅར་བྱེད་པ་དེ༷་ལྟར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཞེ༷་ན༷། གསལ་བ་གང་རུང་གཅི༷ག་འཇིག༷་ཚེ༷་དེའི་རང་བཞིན་ནམ་བདག༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྤྱིའམ་གཙོ་བོ་དེ་མི་འཇིག་པར་གན༷ས་ན༷་ནི་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་རམ་རྣམ་འགྱུར་དེ༷་ཡི༷་རང་བཞིན་མི༷ན་པར་འགྱུར་ཏེ་གཅིག་འཇིག་ལ་གཅིག་མི་འཇིག་པས་ན་འགལ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་
20-60b
གཅིག་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་མིན་པར་གྱུར་པ་དེ༷ས་ན༷་དེ་དག་ལ་སྤྱི༷་དང་ཁྱ༷ད་པར་གྱི་བློ༷ར་ཏེ་བློ་འབྱུང་བར་ཡང་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པས་སོ།

以下是您要求的藏文翻译成简体中文的内容：
因此，不知道仅仅从一个事物的本性中如何在其他事物上有不同的特征，如果有的话，那也不是单一主要事物的本性，而会变成不同的本性。因此，"因为缺少辅助因素，所以单一原因不能产生结果"这种想法也被证明是无意义的。无法如此主张，因为直接感知的反证是：在产生结果时，若缺少任何一个自身原因，结果就不会存在，因此已证明不仅仅从单一主要因素产生，而已证明这些结果是从种子和土壤、水等特殊因素产生的。因此，能够产生自己果的有效作用，在世俗中作为人们取舍的对象，在胜义中是存在的；而胜义中存在的事物自相彼此之间没有相互连续性，以自身本性保持差别。那些看似彼此连续的普遍相等，只是在遍计所执的层面上存在，实际上并不存在，所以从中永远不会产生结果。
立别所立法为果之因
第二，证明不同的个体是结果的原因，分为：即使没有普遍相，也可成立因与非因；即使是不同的，多种因素也能产生单一结果；即使是不同的，一个因素不能产生一切。
第一，根据刚刚解释的方式，虽然大麦种子和稻米种子的本质或本性不同，但其中一些，如大麦种子等，是大麦芽的因，而其他如稻米种子则不是其因。事物的本性或法性就是这样，这是作用的道理。因此，对于事物的法性如此这般，不应质疑争论，就像问"如果火是热的，为什么水不热而是湿的本性"一样。
若说，如果这些不同于单一主体的本性，那么因集合的完整与否就没有区别，结果的本性也是一体的，所以当树生长时，牛等一切也应同时生长；当一个灭亡时，与其本性相同的其他一切也应灭亡。虽然一切在主体本性上是一体的，但从变化方面看是不同的，因此生灭，而其他一切从变化方面看是不同的，所以不会同时生灭。对此回答：当某一个体灭亡时，若其本性或成为其本质的普遍相或主体不灭而保持，那么它就不是那个特殊或变化的本性，因为一个灭而另一个不灭，这两种矛盾的共同基础是不可能的。既然不是它的本性，那么对它们也不会生起普遍相和特殊性的认识，因为没有共同基础。
;


 །འོ་ན་དེ་ནི་ལྡོག་པ་སྨྲ་བ་ཁྱོད་རང་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ཤིང་གཅིག་འཇིག་པ་ན་ཤིང་གི་ལྡོག་པ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པ་ཙམ་གྱི་ལྡོག༷་པ༷་དེ་ནི་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར༷་ལྡོག་ལྡན་གཅིག་འཇིག་པའི་ཚེ་ལྡོག་པ་དེ་གན༷ས་དང༷་མི༷་གན༷ས་ཞེས་རྟོག༷་ཅིང་དཔྱོད་པ་བྱར་ཡོད་པ༷་མིན༷་ཏེ། ཤིང་གཅིག་སྐྱེས་པ་ན་དེ་ཤིང་མིན་ལས་ལྡོག་པའང་ཡིན་མོད་ཤིང་གཅིག་ཞིག་པ་ན་ཤིང་མིན་ལས་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་ཤིང་གི་རྫས་དེ་ཞིག་པས་ཤིང་གཞན་གྱི་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཤིང་དེའི་ལྡོག་པ་རང་རྐྱ་བ་ཤུལ་དུ་ལྷག་པའང་མེད་དེ་ལྡོག་པ་རང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པས་ན་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཤིང་གཅིག་ཞིག་པས་ཤིང་གི་སྤྱི་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིར་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་སྤྱིར་འདོགས་པས་ན་སྤྱི༷་ཡི༷་བློ༷་ཡ༷ང་རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་གྱི་བསླ༷ད་པ༷་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་འཇིག་མི་འཇིག་ཏུ་རྟོག་པ་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་པས་དེ་སུན༷་བྱུང༷་བ༷་ཡང༷་མེ༷ད་དོ། །སྤྱིར་སེལ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ་མེད་དགག་དང་མ་ཡིན་པར་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དགག་བྱ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་གཞན་མི་འཕེན་པ་སྟེ་བདག་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། དགག་བྱ་དེ་མེད་པའི་དགག་གཞི་འཕེན་པ་སྟེ་བུམ་པ་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་དགག་བྱ་མེད་པར་བཀག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་དགག་གཞི་བཟུང་མ་བཟུང་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་མོ། །དེ་འདྲའི་གཞན་སེལ་བ་དོན་གྱི་སྟེང་
20-61a
ན་ཡོད་ཚུལ་ནི་ཤིང་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡལ་འདབ་ལྡན་པ་དེ་ཤིང་ལས་གཞན་མིན་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་སྒྲ་རྟོག་གི་རྟེན་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་སྒྲས་དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་མི་ནུས་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྗོད་བྱེད་པའི་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་ཏོ། །བློའི་གཞན་སེལ་ནི་འདིས་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཤིང་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་དེ། སྣང་ཡུལ་དེ་ནི་དེ་མིན་བསལ་བའི་ཚུལ་ཅན་དུ་སྣང་བས་ན་དེར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་བཞེད་པ་ནི། ཤེས་ལ་ཡོད་པའི་དོན་དེ་རྣམས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཐ་དད་ཡིན་ཡང་དུ་མས་གཅིག་སྐྱེད་རུང་བ་ནི། གྲངས་ཅན་པ་སོགས་ན་རེ། མྱུ་གུ་དེ༷་ཡི༷་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ས་བོན་ལྟ་བུ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་གཅིག་ཁོ་ན་ལ༷ས། གཞ༷ན་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པས༷་ནི་ཇི༷་ལྟ༷ར་བསྐྱེ༷ད་དེ་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་ནི་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་དུ་མས་གཅིག་བསྐྱེད་པ་ནི་དུ་མ་དེ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ནུས་པ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པས་ཡིན་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་པར་གྱུར་ན་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལས་གཞན་ལ་ཡོད་མི་ཤེས་སྙམ་པའོ། །འདི་ནི་གྱི་ན་སྟེ་ས་བོན་གྱི་སྟེང་གི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐུན་མིན་དེ་ནི་གཞན་ཆུ་སོགས་ལ་མེད་ལ། ཆུའི་སྟེང་གི་ནུས་པ་ཐུན་མིན་ས་བོན་ལ་མེད་ཀྱང་དེ་རེ་རེས་མི་བསྐྱེད་པར་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ན། ས་བོན་དང་ས་ལ་སོགས་པ་དངོས་
20-61b
པོ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཏེ་རང་མཚན་ཉི༷ད་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ།

 །འོ་ན་དེ་ནི་ལྡོག་པ་སྨྲ་བ་ཁྱོད་རང་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ཤིང་གཅིག་འཇིག་པ་ན་ཤིང་གི་ལྡོག་པ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པ་ཙམ་གྱི་ལྡོག༷་པ༷་དེ་ནི་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར༷་ལྡོག་ལྡན་གཅིག་འཇིག་པའི་ཚེ་ལྡོག་པ་དེ་གན༷ས་དང༷་མི༷་གན༷ས་ཞེས་རྟོག༷་ཅིང་དཔྱོད་པ་བྱར་ཡོད་པ༷་མིན༷་ཏེ། ཤིང་གཅིག་སྐྱེས་པ་ན་དེ་ཤིང་མིན་ལས་ལྡོག་པའང་ཡིན་མོད་ཤིང་གཅིག་ཞིག་པ་ན་ཤིང་མིན་ལས་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་ཤིང་གི་རྫས་དེ་ཞིག་པས་ཤིང་གཞན་གྱི་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཤིང་དེའི་ལྡོག་པ་རང་རྐྱ་བ་ཤུལ་དུ་ལྷག་པའང་མེད་དེ་ལྡོག་པ་རང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པས་ན་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཤིང་གཅིག་ཞིག་པས་ཤིང་གི་སྤྱི་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིར་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་སྤྱིར་འདོགས་པས་ན་སྤྱི༷་ཡི༷་བློ༷་ཡ༷ང་རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་གྱི་བསླ༷ད་པ༷་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་འཇིག་མི་འཇིག་ཏུ་རྟོག་པ་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་པས་དེ་སུན༷་བྱུང༷་བ༷་ཡང༷་མེ༷ད་དོ། །སྤྱིར་སེལ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ་མེད་དགག་དང་མ་ཡིན་པར་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དགག་བྱ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་གཞན་མི་འཕེན་པ་སྟེ་བདག་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། དགག་བྱ་དེ་མེད་པའི་དགག་གཞི་འཕེན་པ་སྟེ་བུམ་པ་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་དགག་བྱ་མེད་པར་བཀག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་དགག་གཞི་བཟུང་མ་བཟུང་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་མོ། །དེ་འདྲའི་གཞན་སེལ་བ་དོན་གྱི་སྟེང་
20-61a
ན་ཡོད་ཚུལ་ནི་ཤིང་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡལ་འདབ་ལྡན་པ་དེ་ཤིང་ལས་གཞན་མིན་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་སྒྲ་རྟོག་གི་རྟེན་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་སྒྲས་དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་མི་ནུས་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྗོད་བྱེད་པའི་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་ཏོ། །བློའི་གཞན་སེལ་ནི་འདིས་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཤིང་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་དེ། སྣང་ཡུལ་དེ་ནི་དེ་མིན་བསལ་བའི་ཚུལ་ཅན་དུ་སྣང་བས་ན་དེར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་བཞེད་པ་ནི། ཤེས་ལ་ཡོད་པའི་དོན་དེ་རྣམས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཐ་དད་ཡིན་ཡང་དུ་མས་གཅིག་སྐྱེད་རུང་བ་ནི། གྲངས་ཅན་པ་སོགས་ན་རེ། མྱུ་གུ་དེ༷་ཡི༷་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ས་བོན་ལྟ་བུ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་གཅིག་ཁོ་ན་ལ༷ས། གཞ༷ན་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པས༷་ནི་ཇི༷་ལྟ༷ར་བསྐྱེ༷ད་དེ་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་ནི་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་དུ་མས་གཅིག་བསྐྱེད་པ་ནི་དུ་མ་དེ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ནུས་པ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པས་ཡིན་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་པར་གྱུར་ན་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལས་གཞན་ལ་ཡོད་མི་ཤེས་སྙམ་པའོ། །འདི་ནི་གྱི་ན་སྟེ་ས་བོན་གྱི་སྟེང་གི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐུན་མིན་དེ་ནི་གཞན་ཆུ་སོགས་ལ་མེད་ལ། ཆུའི་སྟེང་གི་ནུས་པ་ཐུན་མིན་ས་བོན་ལ་མེད་ཀྱང་དེ་རེ་རེས་མི་བསྐྱེད་པར་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ན། ས་བོན་དང་ས་ལ་སོགས་པ་དངོས་
20-61b
པོ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཏེ་རང་མཚན་ཉི༷ད་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
如果那样，这个驳斥同样适用于你这个主张相反观点的人：当一棵树消失时，树的反体也会消失，不是吗？对于非树之所有反体而言，由于这反体本身没有实质性的自性，因此当一个具有反体的事物消失时，那个反体是否存在已不再是可以思考和分析的对象。虽然当一棵树产生时它确实是从非树中分离出来的，但当一棵树消失时，作为非树之反体的树的实体消失了，但这并不意味着其他树的反体也消失了，也不是说这棵树的独立反体会留存，因为反体本身没有自性，所以它不会以自己的本性生成或消失。因此，一棵树的消失并不导致树的共相消失，因为一般来说，从非树中分离出来的仅仅是被指定为共相的反体，而且共相的认知也只是概念构建的污染，因此在实物上不能通过分析是否消失等方式来否定它。
一般来说，排除有两种：否定存在和否定属性。第一种是完全切断所否定的对象而不承认其他，如"无我"。第二种是否定某个对象的同时承认否定的基础，如"瓶子不是我"。这两者虽然都否定了所否定的对象，但区别在于是否把握了否定的基础。
这种对象排除在事物上的存在方式是：由于树上不存在非树的其他事物，因此具有枝叶的事物以非树之外的本性存在，正如"诸法实相"等章节中所说。这是语言和概念的基础，但语言本身不能直接表达事物的真实排除，正如"所表达"等章节中所说。
心智排除是指通过这个来排除其他，即在思考树等事物的心智中呈现的对象，这个显现对象以排除非彼的方式呈现，因此仅仅通过这种显现就能排除其他。这是论著作者认为语言直接表达的对象，如"存在于认知中的那些对象"等句中明确表示。
其二，虽然是不同的，但多种事物能够产生单一结果：数论派等说道，那作为芽的生因的本性，如种子之类的单一事物，其他如土壤和水等怎么能产生呢？因为种子的能力不会延伸到其他事物，所以它们完全不同。因此，多种事物产生一个结果，是因为这些多种事物共同具有产生单一结果的无差别能力；如果没有共同性，就无法知道存在于一个事物中的能力是否也存在于其他事物中。
这是错误的，因为种子上特有的产生芽的能力在水等事物上不存在，而水上的特有能力在种子上不存在，但它们各自都不能单独产生结果，需要组合在一起才能产生，这是事物的自然规律。因此，种子与土壤等不同事物的特征，即自相，是产生结果的原因，正如前面所解释的。


 །ས་སོགས་ཁྱད་པར་དེ༷་ལ༷་ཐ༷་ད༷ད་མིན༷་པ༷་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱིའམ་གཙོ་བོའང༷་ཡོ༷ད་པས་ན་དེ་ལྟར་སྐྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། ས་བོན་སོགས་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཏེ་སྤྱིའམ་གཙོ་བོར་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟར་སྣང་བ་དེས་འབྲས་བུ་དེ༷་སྐྱེད༷་པ༷་མིན༷་པར་གོང་དུ་བརྗོ༷ད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་འདི་ལྟར་སྣང༷་བ༷་ནའང༷་། རང་གི་ངོ་བོ་ཐུན་མོང་མིན་པ་དེ་གཞན༷་ལ༷་མི༷་བརྟེན༷་པའམ་མ་འདྲེས་པ༷ས་ན་དེ་དག་ཐ༷་ད༷ད་པར་བྱེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །འང་སྒྲས་སྐྱེ་འགག་སོགས་སྡུད་པའམ། ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་སྣང་བའི་དུས་ནའང་ཞེས་སོ། །ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་བཞག་པར་བྱེད་པའམ། ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེས་ཐ་དད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་ཐ་དད་མིན་ན་ཐ་དད་པའི་ཆོས་འགའ་ཡང་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་འཇུག་ལྡོག་གི་ཚུལ་གང་ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་དོ༷ན་གྱི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ༷་ནི༷་རང་མིན་གཞ༷ན་ཀུན་ལ༷ས་ལོ༷ག་པ༷་སྟེ་མ་འདྲེས་པའང་ཡི༷ན། དེ༷་ནི༷་དོན་བྱེད་པས་ན་རྒྱུ༷་དང༷་འབྲས༷་བུར༷་གྱུར་པའང་ཡིན་པར་བཤ༷ད་ཅིང་། དེ་ནི༷་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའམ་བསླད་པས་སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་ཆོས་ར༷ང་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དུའང་འདོ༷ད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཇི་ལྟར་བཅད་ནས་ཞུགས་པ་ལྟར་བླང༷་དང་དོ༷ར་བྱའི་འབྲས༷་བུ་སྟེ་དགོས་པ་ཐོབ་ནུས་པ་ཅ༷ན་
20-62a
ཡིན་པ༷ས་སྐྱེས༷་བུ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ་འཇུག༷་པ༷་ཡི་ཡུལ་དངོས་ཀྱང་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་སྤྱི་ནི་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདྲེས་པ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དོན་མི་བྱེད་པ་དང་། རང་མཚན་མེད་ལ་དང་། འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་དངོས་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྒྱུ་ཐ་དད་ན་ཡང་གཅིག་གིས་ཀུན་སྐྱེད་པ་མིན་པ་ནི། གྲངས་ཅན་པ་སོགས་ན་རེ། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པར་འདྲ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ས་ཆུ་སོགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་ལ་གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་སྟན་སོགས་ཀྱིས་མི་སྐྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རང་འབྲས་གཞན་ཀུན་རྒྱུ་དེས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི༷་ལྟར༷་གྲངས་ཅན་པ་ཁྱོད་རྒྱུ་རྣམས་གཙོ་བོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པ་ལ་ཁྱ༷ད་མེ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་། རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀུན༷་སྒྲུབ༷་པ་མིན་པར་འདོད་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ༷་ད༷ད་པར་ཁྱ༷ད་མེ༷ད་པར་འདོད་ན༷འ༷ང་རྒྱུ་རྣམས་འ༷བྲས་བུ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀུན༷་གྱི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་དགོས་པ་མིན༷་ནོ་ཞེས་མགོ་བསྒྲེ་བའི་ལན་བསྟན་ནས། ཐ་དད་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རིགས་པ་ཡོད་ཅིང་གཞན་ལ་འགལ་བ་སྟོན་པ་ནི། རྒྱུ་རྣམས་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པར་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཡིན་ན༷་ཡ༷ང་དངོ༷ས་པོ༷་ཡི༷་ཆོས༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་རང་གི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་ཆོས་འག༷འ༷་ཞིག་གི་བྱེ༷ད་པ་པོར༷་འགྱུར༷་གྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དེ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན༷འ༷ང་འབྲས་བུ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཀྱི༷་བྱེ༷ད་པ་པོ་ཡིན་པ་དང༷་མི༷་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀར་གྱུར་པ་ནི་
20-62b
མི་སྲིད་དེ་འགལ༷་བར༷་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ནས་དང་འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་ཐ་དད་མེད་པའི་གཅིག་ཡིན་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དེས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་དེ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་མི་བྱེད་པའང་ཡིན་པ་ནི་འགལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་གྱི་རྣམ་གཞག་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
如果有人说，土壤等这些不同的特性中也存在相互关联的共相或主体，因此它们能够这样产生结果。对此回答：种子等物具有产生芽的能力这一相似点，使人错误地认为它们是一体的，并将其命名为共相或主体，但实际上它们之间并无相互关联，这种表面上的关联并不能产生结果，如前所述。因此，尽管事物如此显现，但它们由于各自独特的本性不依赖于他者或不相混合，所以它们是彼此不同的。"亦"字表示包括生灭等，或者是说由于事物的不同本质，即使在它们显现时也是如此。正是因为它们显现为不同，所以被确立为不同，或者说正是由于它们显现为不同的原因使它们成为不同；如果它们虽然显现为不同但实际上并不不同，那么就不可能建立任何差异法则，这样就无法理解任何取舍方式。因此，这种显现为不同的本身就是胜义中实有的事物，它与非自身的一切其他事物分离，即不相混合，它能起作用，所以是因与果，并且它未被混杂或添加而被认为是事物自身的特征，它根据如何取舍而能够获得结果或需要，因此也是一切众生行动的真实对象。因此，相混合的共相与此相反，它不是实在的事物，是混杂的，不能起因果作用，没有自相，不是取舍的真实对象。
第三，虽然因不同，但一个因不能产生一切果：数论派等说，所有因与非因都同样完全不同，为何种子、土壤、水等能产生芽，而钻木板等却不能？这不合理，因为既然它们同样完全不同，那么一个因应该产生所有其他结果。对此回答：正如你数论派认为诸因同为一个主体而无差别，但一个因不能产生一切果，同样地，佛教徒虽然认为所有因与非因的事物本性都同样不同，但并不需要认为所有因都能产生一切果。这是以相同的逻辑回应后，进一步说明主张不同因的立场有实证的逻辑依据，而对方的观点存在矛盾：虽然诸因本性不混杂而各异，但根据事物自身的规律，它们只成为某些特定果的作者，而不是一切果的作者。这是事物的本性规律，就像火的热性一样。如果诸因没有不同的本性，那么它们不可能既是单一结果的作者又是非作者，这是不可能的，因为会导致矛盾。因此，如果大麦和稻种无差别而为一体，那么这个因既产生大麦芽又不产生大麦芽，这是矛盾的，如此一来因与非因的区分将不复存在。


 །དེ་ལ་དེ་དག་ན་རེ་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་གནས་སྐབས་སམ་རྣམ་འགྱུར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོ༷ད་པ་དེ༷འི་ཕྱིར༷་འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་གྱིས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བྱ༷་བ་དེ་ལྟ་བུ་མེ༷ད་དོ་ཅེ་ན༷། རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་པས་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་པ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལྷན༷་ཅི༷ག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་དེ་མི༷་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་པའི་གནས་སྐབས་དེར་རང་འབྲས་མིན་པ་གཞན་མི་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་འོ༷ན་ཏེ༷་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་གཅིག་པུ་དེ་ལས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་ན་རིམ༷་བཞི༷ན་དུ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ལས་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བ་དང་། གནས་སྐབས་དེར་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་གཉིས་ཀ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་བཞིན་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དེ༷་ཅི༷་ཞིག །གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་དངོ༷ས་པོ་ས་བོན་ལྟ་བུ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཡིན་པའ༷མ། དེ་ལས་གཞན་གྱིས་རིམ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན། དངོས་པོ་དེའི་ཡིན་ན་ནི་ས་བོན་གྱིས་ཀྱང་རང་གི་མྱུ་གུའི་རྗེས་སུ་བུམ་པ་སོགས་རིམ་བཞིན་བྱེད་པར་འབྱུང་ལ། རིམ་བཞིན་བྱེད་ནའང་དེ་གཙོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མི་རྟག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་ས་བོན་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། རྫ་མཁན་གྱིས་བུམ་པ་བྱས་པ་བ་ལང་གིས་བྱས་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་འགྲེལ་པ་འགའ་ན། རིམ་པ་དེ་གཙོ་བོ་དེའི་ཡིན་
20-63a
ནམ་གཞན་གྱི་ཡིན། གཙོ་བོའི་ཡིན་པར་མི་སྲིད་དེ་དེ་ལ་གོ་རིམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་གྱི་ཡིན་པས་གཙོ་བོའི་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྫ་བུམ་གྱི་རྒྱུད་ནམ་མཁའ་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །
具共相非言表
ད་ནི་གསུམ་པ་སྤྱི་ལྡན་གསལ་བ་སྒྲ་ཡུལ་དུ་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ལ། གཅིག་ཐ་དད་བརྟག་སྤྱི་ལྡན་འགོག་པ་དང་། །རིགས་པ་དེས་ནི་ལུགས་གཞན་ཀྱང་ཁེགས་པའོ། །དང་པོ། རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་གསལ་བ་ལ་འདོད་ཅིང་། དེ་ཡང་སྤྱི་གསལ་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་བརྒལ་བ་གལ་ཏེ་སྤྱི་གསལ་རྫས་གཅིག་ཡིན་ན་སྤྱི་དེ༷་དང་ལྡན༷་པའི་དངོས༷་པོ༷་གསལ་བ་རྣམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་རྫས་གཅིག་པའི་སྤྱི་ཡང་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་གསལ་བ་རྣམས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཤི༷ན་ཏུ༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པར་ཡང་འགྱུ༷ར་ལ། ཡང་སྤྱི་དང་གཅིག་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར་ཡང་འགྱུར༷་ཞིང་དེ་ལྟ་ན་ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་པ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་བའི་འགལ་བ་གཞི་གཅིག་ལ་འདུ་བ༷འམ༷། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནང་ཕན་ཚུན་འདྲ༷་བ་ཡིན་པ་དང༷་རང་གི་ངོ་བོས་མི༷་འདྲའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཀྱི་འགལ་བ་ཅ༷ན་དུ་ཡང་འགྱུར་ལ། སྤྱི་དང་སྤྱི་ལྡན་གཉིས་པོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དེ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་བློ་དོན་ཐ་དད་མེད་པར་རྣ༷མ་གྲ༷ངས་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། སྤྱི་རྟག་ལ་བྱེ་བྲག་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཕ༷ན་ཚུན༷་སྤངས་པའི་ཐ༷་ད༷ད་པར་ཡང་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གཞི་གཅིག་ལ་འདུ་བར་ཁས་ལེན་པའི་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
对此，那些人说道：虽然本性相同，但因为有不同的状态或变化形态，所以稻种不能产生大麦芽这样的结果。回答：如果因形态不同而不能产生结果，那么与大麦种子形态不同的水等共同作用因素也将不能产生大麦芽。对方又说：形态不同的状态只是不产生非自果的其他结果，但实际上由于一切都从主体的单一本性中显现，所以依次成为所有结果的作者，因此既不存在从单一本性产生一切的过失，也不存在在某一状态下产生一切的过失。回答：所谓"依次产生"是什么意思？是作为主体本性的事物，如种子本身依次产生，还是由其他事物依次产生？如果是事物本身，那么种子在产生自己的芽之后还会依次产生瓶子等，而如果能依次产生，那它就不是主体，因为这会导致无常的结论。若由其他产生而说是种子所作，则过于荒谬，这相当于说陶师制造的瓶子是牛造的。有些注释还说：这种次序是主体的还是其他的？不可能是主体的，因为主体没有次序，若有次序则变成无常；若是其他的，则不能说是主体的，就像承认陶瓶的因是虚空一样。
第三部分，证明具共相的个别事物不需要作为语言对象
这分为：通过考察一与异来否定具共相者，以及用同样的理由也能否定其他理论。
首先，理论家等人认为语言的直接对象是具有共相的个别，他们主张共相与个别是同一实体。对此的驳斥：如果共相与个别是同一实体，那么由于具有该共相的事物（即个别）各不相同，与之同为一体的共相也将变得不同。这样一来，各个别之间将没有联系，而变得完全不同；又因为它们与共相是一体，就像共相一样也会变得完全无差别。这样就会导致在同一基础上既有区别又无区别的矛盾，或者说，具有共相的事物之间相互相似而本性又不相似，成为具有矛盾性质的事物，又因共相与具共相是一体，表达它们的言语和心智认知将无区别，仅仅是同义词而已。由于共相恒常而个别无常，它们又将成为互不相容的不同事物。这样，在同一基础上容纳完全矛盾的本性，就存在接受矛盾的过失。
;


 །ཡང་གཅེར་བུ་པ་སོགས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་ན་
20-63b
སྤྱི་གསལ་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དང་གསལ་བ་དེ༷་ཡ༷ང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ནུས་པ་དང་གསལ་བ་རྟག་མི་རྟག་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་ཆ་མེད་ཆ་ཡོད་ཁྱབ་བྱེད་ཁྱབ་བྱ་སོགས་ཀྱི་བདག༷་ཉི༷ད་གང༷་གི༷ས་སྤྱི་གསལ་དེ༷་དག༷་གི༷་དབྱེ༷་བ་བྱས་ཏེ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ནི་གསལ་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་དང་། གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི༷་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གཞག་པ་དེ༷། གལ༷་ཏེ༷་འཇོག་བྱེད་དེ༷་དག༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་མཚན་ཅན་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཐ་ད༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ལ། འཇོག་བྱེད་ཡང་དག་མིན་ན་ནི་དེས་བཞག་པ་ལྟར་སྤྱི་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་དེ༷་ལྟ༷་ན༷འང༷་ཇི༷་ལྟར༷་བུམ༷་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོ༷གས་པ་ཕན༷་ཚུ༷ན་ཐ་དད་པ་དག་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན༷་འདི་ལ་ཡང་སྤྱི༷་དང༷་ཁྱ༷ད་པར༷་དུ༷་འདོ༷ད་པ༷འ༷ང་དོན་ལ་སྤྱི༷་ད༷ང་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་དུ༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་མེད་པ་ལ་ནན་གྱིས་དེ་ཡོད་པར་བརྟག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་མེ་རང་མཚན་གང༷་གི༷་བདག༷་ཉི༷ད་མདུན༷་དུ་སྟེ་བློས་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས༷་ན༷ས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མེ་དེ༷་ཡི་འབྲ༷ས་བུ་བཙོ་སྲེག་སོགས་འདོ༷ད་པ༷་ཅན་གྱི་སྐྱེས༷་བུ༷་འདི༷་ནི༷་ཡུལ་དམིགས་བྱ་དེ་ལ་འཇུག༷་པར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་དགོས་པ་དེ༷་ཡི་རྟེན༷་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཐ༷་ད༷ད་པ་རང་མཚན་ཡིན་ནམ། ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པ་སྤྱི་ཙམ་ཡིན་ཞེས་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་གང་ལས་མངོན་འདོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཐ༷་ད༷ད་པ་རང་མཚན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན་ལ། མེའི་རང་མཚན་དེ་དག་ལ་མེ་མིན་ལས་ལོག་པའི་
20-64a
ལྡོག༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཙམ་འདི༷་དག༷་ནི༷་མེ་ཡི་རང་མཚན་ཀུན་ལ་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་བློ་ངོར་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་རང་མཚན་གཅིག་གི་ཆོས་གཞན་ལ་ཡོད་མི་སྲིད་པས་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོ་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཐུན་མོང་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་མེ༷ད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ཆོས་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཆུ་ལ་འཇུག༷་པ༷་དང་། སྣམ་བུ་འདོད་པ་བུམ་པ་ལ་འ༷ཇུག་པ་དང་། ལ༷་སོགས་པའི་སྒྲས་སྐྱེ་འཇིག་ཅིག་ཅར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་དུ་མར་ཐ༷ལ་བར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ།

 །ཡང་གཅེར་བུ་པ་སོགས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་ན་
20-63b
སྤྱི་གསལ་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དང་གསལ་བ་དེ༷་ཡ༷ང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ནུས་པ་དང་གསལ་བ་རྟག་མི་རྟག་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་ཆ་མེད་ཆ་ཡོད་ཁྱབ་བྱེད་ཁྱབ་བྱ་སོགས་ཀྱི་བདག༷་ཉི༷ད་གང༷་གི༷ས་སྤྱི་གསལ་དེ༷་དག༷་གི༷་དབྱེ༷་བ་བྱས་ཏེ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ནི་གསལ་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་དང་། གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི༷་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གཞག་པ་དེ༷། གལ༷་ཏེ༷་འཇོག་བྱེད་དེ༷་དག༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་མཚན་ཅན་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཐ་ད༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ལ། འཇོག་བྱེད་ཡང་དག་མིན་ན་ནི་དེས་བཞག་པ་ལྟར་སྤྱི་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་དེ༷་ལྟ༷་ན༷འང༷་ཇི༷་ལྟར༷་བུམ༷་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོ༷གས་པ་ཕན༷་ཚུ༷ན་ཐ་དད་པ་དག་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན༷་འདི་ལ་ཡང་སྤྱི༷་དང༷་ཁྱ༷ད་པར༷་དུ༷་འདོ༷ད་པ༷འ༷ང་དོན་ལ་སྤྱི༷་ད༷ང་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་དུ༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་མེད་པ་ལ་ནན་གྱིས་དེ་ཡོད་པར་བརྟག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་མེ་རང་མཚན་གང༷་གི༷་བདག༷་ཉི༷ད་མདུན༷་དུ་སྟེ་བློས་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས༷་ན༷ས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མེ་དེ༷་ཡི་འབྲ༷ས་བུ་བཙོ་སྲེག་སོགས་འདོ༷ད་པ༷་ཅན་གྱི་སྐྱེས༷་བུ༷་འདི༷་ནི༷་ཡུལ་དམིགས་བྱ་དེ་ལ་འཇུག༷་པར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་དགོས་པ་དེ༷་ཡི་རྟེན༷་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཐ༷་ད༷ད་པ་རང་མཚན་ཡིན་ནམ། ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པ་སྤྱི་ཙམ་ཡིན་ཞེས་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་གང་ལས་མངོན་འདོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཐ༷་ད༷ད་པ་རང་མཚན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན་ལ། མེའི་རང་མཚན་དེ་དག་ལ་མེ་མིན་ལས་ལོག་པའི་
20-64a
ལྡོག༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཙམ་འདི༷་དག༷་ནི༷་མེ་ཡི་རང་མཚན་ཀུན་ལ་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་བློ་ངོར་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་རང་མཚན་གཅིག་གི་ཆོས་གཞན་ལ་ཡོད་མི་སྲིད་པས་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོ་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཐུན་མོང་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་མེ༷ད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ཆོས་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཆུ་ལ་འཇུག༷་པ༷་དང་། སྣམ་བུ་འདོད་པ་བུམ་པ་ལ་འ༷ཇུག་པ་དང་། ལ༷་སོགས་པའི་སྒྲས་སྐྱེ་འཇིག་ཅིག་ཅར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་དུ་མར་ཐ༷ལ་བར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ།

 །ཡང་གཅེར་བུ་པ་སོགས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་ན་
20-63b
སྤྱི་གསལ་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དང་གསལ་བ་དེ༷་ཡ༷ང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ནུས་པ་དང་གསལ་བ་རྟག་མི་རྟག་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་ཆ་མེད་ཆ་ཡོད་ཁྱབ་བྱེད་ཁྱབ་བྱ་སོགས་ཀྱི་བདག༷་ཉི༷ད་གང༷་གི༷ས་སྤྱི་གསལ་དེ༷་དག༷་གི༷་དབྱེ༷་བ་བྱས་ཏེ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ནི་གསལ་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་དང་། གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི༷་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གཞག་པ་དེ༷། གལ༷་ཏེ༷་འཇོག་བྱེད་དེ༷་དག༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་མཚན་ཅན་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཐ་ད༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ལ། འཇོག་བྱེད་ཡང་དག་མིན་ན་ནི་དེས་བཞག་པ་ལྟར་སྤྱི་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་དེ༷་ལྟ༷་ན༷འང༷་ཇི༷་ལྟར༷་བུམ༷་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོ༷གས་པ་ཕན༷་ཚུ༷ན་ཐ་དད་པ་དག་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན༷་འདི་ལ་ཡང་སྤྱི༷་དང༷་ཁྱ༷ད་པར༷་དུ༷་འདོ༷ད་པ༷འ༷ང་དོན་ལ་སྤྱི༷་ད༷ང་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་དུ༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་མེད་པ་ལ་ནན་གྱིས་དེ་ཡོད་པར་བརྟག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་མེ་རང་མཚན་གང༷་གི༷་བདག༷་ཉི༷ད་མདུན༷་དུ་སྟེ་བློས་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས༷་ན༷ས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མེ་དེ༷་ཡི་འབྲ༷ས་བུ་བཙོ་སྲེག་སོགས་འདོ༷ད་པ༷་ཅན་གྱི་སྐྱེས༷་བུ༷་འདི༷་ནི༷་ཡུལ་དམིགས་བྱ་དེ་ལ་འཇུག༷་པར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་དགོས་པ་དེ༷་ཡི་རྟེན༷་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཐ༷་ད༷ད་པ་རང་མཚན་ཡིན་ནམ། ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པ་སྤྱི་ཙམ་ཡིན་ཞེས་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་གང་ལས་མངོན་འདོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཐ༷་ད༷ད་པ་རང་མཚན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན་ལ། མེའི་རང་མཚན་དེ་དག་ལ་མེ་མིན་ལས་ལོག་པའི་
20-64a
ལྡོག༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཙམ་འདི༷་དག༷་ནི༷་མེ་ཡི་རང་མཚན་ཀུན་ལ་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་བློ་ངོར་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་རང་མཚན་གཅིག་གི་ཆོས་གཞན་ལ་ཡོད་མི་སྲིད་པས་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོ་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཐུན་མོང་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་མེ༷ད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ཆོས་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཆུ་ལ་འཇུག༷་པ༷་དང་། སྣམ་བུ་འདོད་པ་བུམ་པ་ལ་འ༷ཇུག་པ་དང་། ལ༷་སོགས་པའི་སྒྲས་སྐྱེ་འཇིག་ཅིག་ཅར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་དུ་མར་ཐ༷ལ་བར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
又，裸形外道等关于常与无常等特性不一致，因此共相与个别实体非一，如果[有人]说："共相和个别是各自不同的"。能力与明显性、常与无常、周遍与不周遍、无分与有分、能遍与所遍等本性，通过它们对共相与个别做出区分，并说"差别即是各个体"以及"这些个体的共相是如此"来建立[它们]。如果这些建立[共相与个别]的原因确实是区分它们的有效理由，那么作为理由所依的共相与差别也就确实成为相异；若这些建立因素无效，则它们所建立的共相也不能成立。即使它们被证明是不同的，那么就如同瓶子与毛毯等彼此差别之物不成为共相和差别一样，在这种情况下所认为的共相与差别，实际上也不能成为共相与差别之物，因为它们之间没有关联。因此，在没有共相的情况下，强行设想它的存在有什么用呢？这是没有任何必要的。其理由是，当人们面对作为自相的火，将其作为认知对象，欲求煮烧等火的效果时，会趋向于该对象。这种需求所依靠的是各自不同的自相，还是无差别的共相呢？对此应当考察。经考察后，能产生所期望效果的是具有热性和燃烧功能的火的自体，即各自不同的自相，而非共相。对于这些火的自相，它们都具有区别于非火的共同否定特性，这仅在认知层面上成立，除此之外，在实际事物层面上，一个自相的特性不可能存在于其他事物上，因此在自相的实体上根本没有相互遍及的共同特性。若有这种共通性，则由于一物的特性存在于他物上，[将导致]寻求火的人会去取水，想要毛毯的人会取瓶子，以及"等"字所表示的同时生灭等诸多过失。


 །གཉིས་པ་རིགས་པ་དེས་ལོག་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་ཁེགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་གོས་མེད་པར་རྒྱུ་བས་ངོ་ཚ་མེད་པའམ་འཛེམ༷་མེ༷ད་པ༷་སྟེ་གཅེར་བུ་པ་དག་གིས། ནང་གི་མུན༷་པ་གཏི་མུག་གིས་སྤྲུལ༷་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་དང་དེ་མིན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་གང༷་ཅི༷འ༷ང་རུང༷་ཞེས་སྨྲ༷་བ༷་སྟེ། འདི་ལྟར་རྔ་མོ་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་པས་ཞོར་ཡང་འགྱུར་ལ་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པས་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བླང་དོར་མེད་པར་ཕྱོགས་འབྱམས་སུ་སྨྲ་བ་ངན་པ་དེ༷་དག༷་ཀྱང༷་ནི༷་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་མཚན་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གཞན་མིན་པར་མཐ༷འ་གཅི༷ག་ཏུ་གནས་པ༷་ནི༷་སྲི༷ད་པ་ཡིན་ལ། རེས་འགའ་གཞན་དང་ཐ་མི་དད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཁྱོད་ལྟར་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་དང་དེ་མིན་གཉིས་
20-64b
ཀའི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ལ། ཡིན་པ་དང་མིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་འབྱེད་པ་ནི་ཁྱོད་ལ་མེད་པའམ་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་གཅེར་བུ་པ་ཁྱོད་ལ་ཞོ༷་འཐུང༷་ཞིག་ཞེས༷་ནི་བསྐུ༷ལ་བ༷་ན༷་ཅི༷་ཕྱིར༷་རྔ༷་མོ༷་འཐུང་བ་ལ༷་མི༷་རྒྱུག༷། འོ༷ན་ཏེ༷་ཞོ་ལ་རྔ་མོ་ལ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་འོ་མའི་རྣམ་པར་འགྱུར་པ་དང་བཏུང་དུ་རུང་བ་སོགས་ཕུལ༷་བྱུང༷་ངམ་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་ཆོས་འག༷འ་ཞིག༷་ཡོ༷ད་པ་ག༷ང་གི༷ས་རྔ་མོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་ཞོ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཕུལ་བྱུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཞོ༷་ཡི༷ན་ལ་ཆོས་དེ༷་གཞན༷་རྔ་མོ་ལ༷་མེ༷ད་ཕྱིར༷་གཉི༷ས་ཀ༷་ཡིན་པ་མི༷ན་ཏེ་གཞ༷ན་ཐ་དད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང་གཞན་ཀུན༷་གྱི་བདག༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་དེ་དག་ལ་དེར་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་དང་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ༷་ཐ༷་ད༷ད་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ལ། གནས་སྐབས་ཐ༷་ད༷ད་པ་མཐའ་དག་རང་བཞིན་གཅིག་གིས་ཐ་དད་མེད་པར་བསྡུས༷་པ༷ར་སྨྲ༷་བ༷་དེ་ཡི་ལུགས་ལ༷་སྒྲ་བློ་ཐ་དད་པ་དེ༷་འབྱུང་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷། ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཀུན་མི༷་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་དངོས་མེད་སྒྲ་རྟོག་སེལ་བར་བསྟན་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ། དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་བློས་གཞན་བསལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་གོ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བུམ་མེད་སོགས་དངོས་པོ་མེད་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་བློ་དེས་དངོས་མེད་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་དངོས་མེད་ལ་ངོ་བོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ་མིན་ན་སྒྲ་བློ་དེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་དུའང་མི་འགྱུར་ཏེ་ཀ་བའི་སྒྲ་བློ་བུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་མིན་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དངོ༷ས་མེ༷ད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་དེའི་ངོ༷་བོ༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱ༷་བ་ཉི༷ད་
20-65a
མ༷་ཡི༷ན་ཀྱང་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ༷་ནི༷་དེ༷་དག༷་ཉི༷ད་རྒྱུ་མཚན་གང་ལས་འཇུག་ན། དགག་བྱ་གཞན་རྣམ༷་པར་གཅོ༷ད་པ་ཙམ་བརྗོ༷ད་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷ར་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲས་འཕངས་པའམ་དགག་བྱ་བཅད་པ་ལས་དེར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ཡུལ་དང་དུས་གང་ན་ཆོས་གང་ཞིག་མེད་ཅེས་དགག་གཞི་གང་དུ་དགག་བྱ་བཅད་པའི་སྟོབས་ཙམ་ལས་འགྲུབ་ཀྱི་དངོས་མེད་ཅེས་རང་ཚུགས་ཐུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
第二、说明以此理证也能遮破其他邪见的方式：正是以"一切事物都各自不同"这一理证，无耻或无畏地裸行（即裸形外道）者们，被内心黑暗无明所变现的颠倒言论，说"一切法既是此又是彼，所以是什么都可以"。例如，他们主张："母骆驼本性相同，所以牛奶也会变化，但因阶段不同，所以不变化"等等，胡乱宣说无取舍的邪说，那些也都被破除了。因为诸事物的自相，必定由其自身本质决定性地安住为非他，绝不可能在任何情况下与他物无别。
如果按照你们认为"一切事物本性相同"的观点，则一切事物应既是此又是彼两者的本质，而你们没有或已废除了"是"与"非"的区别，所以当有人对你这裸形外道说"喝酸奶"时，为何不跑去喝母骆驼呢？如果说酸奶有着母骆驼所没有的某些特别或优越的特性，如牛奶变化状态和可饮用性等，使你仅取酸奶而非骆驼状态，那么，这种特殊性正是酸奶之所是，而这些特性在其他（如母骆驼）上不存在，所以它们并非两者皆是，而是相互不同的。
若一切事物都是其他一切的本质，则对它们的认知和言说就不会有所区别；在主张"所有不同状态都被单一本性无差别地包含"的这种观点下，不同的言语和认知根本不可能产生，因此，将差异安立为同一等一切言说安立都将不可能成立。
第二、说明非实有是由语言和概念通过遮除而建立：有人说：即使实有的对境由语言和概念通过排除其他而了知和理解其自身本质，但对于表述"无瓶"等非实有的语言和概念，是否表述和认知非实有的自身本质？如果是，则非实有将有自身本质；如果不是，则语言和概念就不能以非实有为对境，如同"柱子"的语言和概念不以"瓶子"为对境一样。
对此回答：由于非实有即使在言说上也完全没有自身本质，所以"是否表述其本质"这样的探究本身就不适用。然而，表述非实有的语言，是基于何种理由而运用的呢？它们只是表述所要否定的对象被排除而已。因此，这仅是通过语言指向或切断所要否定的对象而产生的概念而已，只是通过在某时某地某法不存在的否定基础上切断所否定对象的力量而成立，而不存在所谓独立的"非实有"。


 །
自性因以喻解
གསུམ་པ་རང་བཞིན་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། །དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །
正行
དང་པོ། རང༷་བཞི༷ན་གྱི་རྟགས་དེ་ཡང་འགོད་ཚུལ་གྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། རང་གི་ཁྱ༷ད་པར༷་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་བྱེ༷་བྲ༷ག་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་ལྟ་བུར་བློ་ཡུལ་དུ་འཕེན་པའ༷མ། འོན༷་ཏེ༷་ཞེས་ཡང་ན་ནི་ལྟོས་པར་སྟོན་པ་དེ་འདྲ་ཚིག་གིས་དངོས་སུ་མ་འཕངས་པར་ངོ་བོ་འབ༷འ་ཞིག༷་པ༷་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་བསྒྲུ༷བ་བྱ༷་གཞན་རྟགས་དེ་དང་བདག་གཅིག་གིས་འབྲེལ་བ་ཅན་སྒྲུབ༷་པའི༷་ཕྱིར༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་འདོད་དེ༷། དཔེར་ན་འཇིག༷་པའམ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ༷་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས༷་བུར་སྟོན་པ་བྱས་པ་ཞེས་འགོད་པ་དང༷་། ཡོ༷ད་པ་ཞེས་འགོད་པ་ཉི༷ད་བཞི༷ན་ནོ༷། །དེས་ན་རྟགས་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའང་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་ནའང་སྐྱེ་བ་དེ་ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཕྱིར་བྱེད་ཆོས་ཐ་མི་དད་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པར་དངོས་སུ་ཚིག་གི་ནུས་པས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པའམ་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་རྟགས་
20-65b
སུ་བཀོད་པ་དེ་ལ་ནི་འབའ་ཞིག་པའམ་དག་པ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བློ་ཡུལ་དུ་འཕེན་མི་དགོས་པར་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེས་སྒྲུབ་ནུས་པས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་མམ་འབའ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། གཞན་བློ་ཡུལ་དུ་མ་འཕངས་ཀྱང་ཚ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་བཞིན་དེས་འགྲུབ་ནུས་པས་ན་གཞན་ལ་ལྟོས་མ་དགོས་པའམ། རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་རྟགས་སུ་སོང་བས་གཞན་གྱིས་དག་པར་བྱེད་མ་དགོས་པས་ན་དག་པ་པ་ཞེས་བྱའོ། །
遮谴
གཉིས་པ་ལ། ཡོད་པ་རྟགས་བཀོད་གཙོ་ཡང་མཚུངས་པར་རྩོད། །དེ་ལ་མི་མཚུངས་ལན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན། །
有因虽要,然争相等
དང་པོ། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིའམ་གཙོ་བོ་ཡོད་དེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས། ཚད་མའི་ཡུལ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །གཙོ་དང་རྗེས་འགྲོ་རྗེས་འགྲོ་མིན། །ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མཛད་དེ་གཙོ་བོའི་རང་མཚན་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ་ཡོད་པ་དེའི་ཐུན་མིན་དུ་འགྱུར་གྱི་རྗེས་འགྲོ་མེད་ལ། སྤྱི་མཚན་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་སྤྱི་ཙམ་ནི་གྲུབ་ཀྱང་ཞེ་འདོད་ལ་མི་ཕན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཙམ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལའང་སྐྱོན་འདི་མཚུངས་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་གཏན༷་ཚི༷གས་སུ་ཡོ༷ད་པ་ཙམ་གྱི་རང༷་བཞིན༷་བཀོད་རུང་ན། ཡོ༷ད་པ༷་ཙམ་ཡང་ཇི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མིན༷་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་གཙོ་བོ་ཡོད་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
自性因以喻解
第三、自性因的分类，有二：正说与遮诤。
正行
第一、自性因也分为两种安立方式：或者在认知中引生为依赖于自身特殊性质的差别，或者不直接以词语表达这种依赖性而仅仅将本质作为因立出，这两者都是为了证成所立与该因由同一性关联的其他法。例如，在证成坏灭或无常时，以声音是由因缘所生的果为理由而立出的"所作性"，以及立出的"有性"等皆如此。因此，这两种因中，前者称为"依赖"，因为当说"因为是所作"时，显示依赖于作为因缘的其他事物，同样地，"因为从努力而生"等亦是如此。即使说"具有生起"，由于生起是所立法自身的本质，虽然能作性与所立不相异，但通过语词的力量直接引发了对因的依赖。若立"有"或"实物"等为因，则称为"单独"或"纯粹"，因为不需要在认知中引生其他因等，仅凭因的本质就能证成，故称为仅仅自体或单独；又因即使不引生认知其他，如同热性能证成火一样，它也能证成，故不需依赖他者，或因只是以自身本质作为因，不需由他者来清净，所以称为"纯粹"。
遮谴
第二分为：有因虽为主要，然而争论其相等；对此回答不相等，阐明差别。
有因虽要，然争相等
第一，当外道们说"大有存在，因为遍行于诸差别"时，法称论师批评道："因不知量的对境，大有及其遍行非遍行。"这意思是，对于想证成大有的自相，其有性不是特有的，没有遍行；而概念施设的共相虽然成立，但不符合所求，因此他们不知推理对境是共相。既然这样，那么仅立"有性"为因也应有同样的过失，因为若可以立仅为"有"的自性作为因，那么仅"有"怎么不是所立呢？若如此，则大有的存在也应成为所立。


 །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ནི་སྤྱིར་ཡོད་ཙམ་མིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་གཙོ་བོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ན་དེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མི་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན། ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་
20-66a
ཁྱ༷ད་པ༷ར་བ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པ༷་ནི༷་གཉིས་ཀར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་གཏན༷་ཚི༷གས་དང་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་གཉིས་པོ་དག༷་ལ༷ས་ཉ༷མས་པར་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན།
说其非等之作答
གཉིས་པ་ལན་ལ། བསྒྲུབ་བྱར་ཡོད་ཙམ་བཀོད་པས་དེར་མི་ཕན། །འདི་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་བཀོད་རྟགས་སུ་འགྲོ། །དེས་ན་འདི་དང་གཙོ་ཡོད་མི་མཚུངས་ལ། །འདི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཚུལ་དཔེར་བརྗོད་བཅས། །
仅立宗无益
དང་པོ། སྤྱི་དང་གཙོ་བོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མིང་དེར་བཏགས་ཤིང་དེ་བློ་ཡུལ་དུ་བྱས་པས་དེ་ནི་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཡོ༷ད་པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཏེ་མེད་པ་མིན་པ་ཙ༷མ་དུ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་ན༷་ནི་དངོས་པོ་སྤྱི་ཡི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ལ༷་རྟགས་དེས་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོ༷ན་འག༷འ་ཞིག༷་ཀྱང༷་འགྲུབ༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། སྤྱིར་བཏང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ཡོད་པ་འདི༷་འདྲ༷་བ༷་ཡ༷ང་སངས་རྒྱས་པས་ཚད་མས་བཀག༷་པ༷འང་མེ༷ད་དེ་བུམ་སོགས་ཡོད་པར་འདོད་པས་སོ། །དེས་ན་སྤྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་སྒྲུབ་འདོད་མེད་པས་ན་དངོས་པོ་དེ་ཀུན་གྱི་རྒྱུའམ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་རྟག་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་རང་གི་ཞེ་འདོད་ལ་ཡོད་པའི་གཙོ་བོ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བཟུང༷་ན༷་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་འདིར༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་དེ་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འདྲའི་གཙོ་བོ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པས་ན་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེ་དག་དང་དེ་ཡི་ཡོད་པ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མི་གྲུབ་པས་མཐུན་དཔེ་གང་ནའང་གཙོ་བོའི་ཡོད་པ་ཉིད་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡོ༷ད་པ༷་ཉིད་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷ན་ན༷་དེ༷་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཆོས་
20-66b
ཙམ་ལ་མི་གོ་བར་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གཙོ་བོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཡོད་པ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་བ་དེ་དག༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱི་དང་གཙོ་བོའི་འཁྲུལ་གཞི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་སྤྱི་མཚན་ལ་རང་མཚན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཕྱེད་པར་གཙོ་བོའི་རང་མཚན་ཡོད་པར་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་སྤྱིར་བཏང་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་མིན་ཀྱང་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་ན་མི་རུང་ཞེས་སོ། །ཡང་ན་གཙོ་བོ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དོན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱི་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་ན་མི་བཀག་ལ། ཁྱད་པར་རང་མཚན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་ན་རྗེས་འགྲོ་མེད་ཅེས་སུ་ཡང་འགྲེལ་བ་གཞན་འགའ་ནས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་མི་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་འདི་རྒྱ་སྐད་དུ་བྷ་བ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་དང་ཡོད་པ་དང་རྫས་ལ་སོགས་པའི་སྐད་དོད་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་པས་ཡོད་པར་བསྒྱུར་བ་འགྱུར་ནོར་ཏེ་དངོས་པོར་བསྒྱུར་དགོས་ཀྱི་གཞན་དུ་ཡོད་པ་དེ་མི་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པར་ཐལ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་ན་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་ཁས་བླངས་མི་ནུས་པ་ཇི་སྙེད་པ་འཕངས་ནས་ཡོད་པ་ལ་མི་རྟག་པས་མ་ཁྱབ་པར་བོད་ཕྱི་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་དག་བཞེད་ལ། བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ནི་གཞུང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཞལ་བཞེས་མཛད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
如果认为有性不是一般的仅仅存在，而是由所立法大有所限定，因此对它不能成立遍行，那么，有性的因也被该所立法所限定，因此无遍行；这样，特殊的有性无遍行对二者都相同，因此在因和所立两者中都同样有缺失。
说其非等之作答
第二、回答分为：仅立宗无益；此中有性立为因；故此与大有不相同；并举此因为正因的实例。
仅立宗无益
第一，当证成共相与大有存在时，如果这只是以名言安立于一切有法，并将其作为认知对象，仅仅证成由有无二分所区分的有性特殊性，即仅仅是非无，那么对于实物这一所立法，此因不能成立任何新的内容，因为一般实物的仅有性已经成立了。佛教也未以量遮破这样的有性，因为承认瓶等是存在的。因此，并不希望证成一般的一切实物都存在，而是欲证成作为一切实物之因或能遍，具有常一等功德，在自身所欲中存在的特殊大有"存在"，对此在证成的场合，因没有遍行，因为这种大有如石女儿一般不被量所见，所以立为因的那些[法]与大有的存在无遍行，因为在任何同品中都未见大有的存在，所以不可能见到它与因的遍行。因此，若大有存在是所立，则它不是指一般的单纯属性，而是被所求所立法大有所限定的特殊有性才是所立。
因此，共相与大有的混淆基础是仅存在遍行于一切法，虽然它与差别不别，但由于对它的执著为一，将共相错误地增益为自相，未辨明现量与比量的对境，而妄执大有自相存在。总之，虽然一般的有性不是不可作为所立，但若证成所立法基础不成立者的存在则不可。或者，如其他一些注释中也解释说，如果证成大有等名言对象的仅有性之有，则不遮破；若证成特殊自相的存在，则无遍行。
关于此处有性被立为无常的能立，在梵语中"bhāva"是实物、存在和实体等的共同词源，翻译为"有性"是翻译错误，应翻译为"实物"，否则有性与无常的关系应成：应是无常，因为是有性故。若因不成立，则承认因法关系不存在；同样，[将导致]无法承认无我、虚空等以及否定相在言说中不存在等多种[过失]，因此藏地后期学者认为有性不被无常所遍。而藏地早期大多数学者则按照原文字面意思来接受[此义]。


 །དེ་ལྟར་སོ་སོའི་བཞེད་པ་ལའང་ཡོད་པ་
20-67a
ཞེས་པ་འཛིན་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་རྩོད་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་དུ་སུའི་ལྟར་ཡང་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ལ་མི་རུང་བ་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་འགྱུར་ཉེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྤྱིར་བཏང་ཡོད་པ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་དང་མེད་པ་ཞེས་པ་དངོས་མེད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་བཞིན་བསྟན་བཅོས་མཛད་པོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བརྡ་སྦྱར་ལ་ཕྱོགས་འདིར་བུམ་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་པ་ལའང་དངོས་པོ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས་པར་རང་མཚན་ཡོད་མེད་ལ་གོ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་པའི་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་སྐབས་འདིའི་ཡོད་པའི་དོན་དུ་བཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་གོ་ན་གཞུང་གང་འཆད་ཀྱང་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཞིག་ཡོད་ན་གང་སྐྱེ་བའམ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུའང་བརྡ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཡོད་ན་གང་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་སོགས་སུའང་གོ་བར་འགྱུར་བ་སོགས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཞིང་། རྒྱ་སྐད་ལ་ཐུན་མོང་གི་སྐད་དོད་ཡོད་ན་བོད་སྐད་ལ་དངོས་པོར་བསྒྱུར་བས་ཅི་ཕན་ཏེ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོས་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པར་ནི་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་སོ། །རྒྱ་སྐད་ལ་སྐད་དོད་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ལ་གོ་རུང་ན་བོད་སྐད་ལའང་མི་རུང་བ་སུ་ཞིག་གིས་བཀས་བཅད་པ་ཡིན། དེས་ན་ཚིག་རྣམས་ནི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལས་དོན་གོ་བ་ཡིན་གྱི་ཚིག་གི་བརྗོད་ཚུལ་འབའ་ཞིག་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གི་ཚིག་དངོས་པོའི་དབང་། །ལྷུར་བརྗོད་བརྗོད་འདོད་མི་རྟེན་པ། སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན། ལ་ལ་མེ་ཡོད་དེ། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལའང་དུ་བའི་རང་མཚན་ཡོད་པ་ཞེས་མ་སྦྱར་ན་བརྡ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་དུ་བ་
20-67b
ཡོད་པ་ཙམ་ལའང་གོ་ནས་དེ་ཡོད་པས་ལ་ལ་མེ་ཡོད་པར་ཅི་ལ་འགྲུབ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྲིད་དགོས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་གཅོད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ལའང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་སོགས་བཅད་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་པ་དང་། སྣང་རུང་མ་དམིགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ནའང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་མ་དམིགས་པ་ལ་ཟེར་རམ་སྙམ་དུ་དོགས་པར་སྲིད་པས། དེ་འདྲའི་ཚིག་གི་ཨ་འཐས་ལ་ཞེན་ན་ཚིག་གཅིག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ཅད་ཆོད་པའི་སྨྲ་བ་ཞིག་ནམ་ཡང་མི་རྙེད་དེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྟགས་སུ་བྱས་ན་ཡང་དངོས་མེད་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་སྐབས་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་ཀུན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་དང་། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཀུན་མཁྱེན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་དངོས་པོའི་སྒྲ་དེས་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་བཟུང་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་རྫུན་པར་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད། །གཞན་གྱི་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་འདྲའི་འཇུག་པ་མཐའ་དག་ཚིག་གཞན་དང་གཞན་དུ་བསྒྱུར་མི་ནུས་ཤིང་བསྒྱུར་ཀྱང་མི་དགོས་ལ། བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་དོན་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་ཕྱེད་ཡིན་ཏེ། སྔར། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར། །ཚིག་གང་སྨྲ་པོས་ཇི་ལྟ་བུར། །རྗོད་བྱེད་ཉིད་དུ་ངེས་བྱེད་པ༷། །དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྗོད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའང་འདིར་མ་བརྗེད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དོན་གྱི་སྟེང་ན་འགལ་བ་མེད་ཕན་ཆོད་
20-68a
ཚིག་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ལ་ཤ་ཐང་ཆད་ཆད་དུ་རྩོད་པ་ནི། བྱིས་པའི་ཤག་བཀྱེ་བ་དང་འདྲ་བས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་མི་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
如此在各自的见解中，也只是由于理解"有性"的方式不同而争论，实际上无论谁的观点，仅从表述方式上看都无不合理之处。然而，这并非翻译错误，因为一般而言，"有性"指实物，"无性"指非实物，这是广为人知的，论著作者也是这样使用术语的。在此处，说"瓶子有无"时，也无需加上实物等的限定词，就能理解为自相的有无，但在此处不应将仅由名言施设的有性理解为有性的含义。若不这样理解，则无论解释哪种经典都无法确立其义，例如在"若某有时某生"等情况下，也会理解为"若某在名言中存在，则某会生起"等，这将导致太过离谱的结果。若梵语中有共同词源，将其译为藏语的"实物"有何益处？实际上论著作者已暗示立不周遍的因。若因梵语有共同词源而可理解为"实物存在"，那么在藏语中谁能断言这不可以呢？因此，词语是通过意义的区别来理解的，而不仅仅是词语的表达方式，如"有些人的词语依事物，不依说者的意愿"等所说。
否则，在"山上有火，因为有烟故"这样的论式中，若不加上"烟的自相存在"这样的限定，也可能怀疑在名言安立中仅有烟如何能证明山上有火，如果需要消除这种疑问，将会过于繁琐。同样，对于"所作"也需要加上"由人作"或"由自在天作"等限定；对于"可见未见"，也可能怀疑是指"若胜义中存在，则应对考察胜义的理智显现，而胜义观察者未见到"。如果执著于这种词语的精确性，就永远找不到能以一句话断除所有增益的表述，因为即使用"实物"作为因，"实物"这个名称在某些情况下也用于非实物，如"一切实物皆空性"和"遍知一切所知实物"等语境中，"实物"一词包括实物与非实物的一切法。此外，"由见一切事物真妄，而执持事物两种本性"以及"一切事物的空性，宣说为他事物"等这类表述，都无法也无需改译为其他词语，而是根据表达意图如实理解，如前所述："不依外境，任何词语由说者如何确定为能诠，它即如是为能诠。"在此处也不应忘记这一点。
因此，只要在实际意义上无矛盾，就不应过分争论表达方式，这如同孩童的争执一样，不应对此类争论过于重视。


 །དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་རྟག་པར་བཞག་པ་ནི་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་པས་བསླད་ནས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཙམ་དུ་མ་བཟུང་བར་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱད་ནས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ནན་གྱིས་བསྒྲུབ་ན་སྤྱི་བཀག་པ་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ལྷོད་པར་བྱས་ནས་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་སྟེང་གི་ལྡོག་པ་དང་བདེན་མེད་སོགས་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་ན་མེད། གསུམ་པའི་དུས་ན་མེད་ལ། རང་དུས་ན་ཡོད་ཀྱང་དེ་འདྲ་ནི་རེས་འགའ་བའི་རྟག་པའོ་ཞེས་འདོད་ན་ཡང་། དེ་འདྲའི་སྔར་མེད་ཕྱིས་མེད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་ཡུན་དུ་ཡོད་པ་དེ་མི་རྟག་པར་མ་གྱུར་ན། རང་མཚན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་དེ་ཡི་ཚུལ་ལས་ལྷག་པར་མི་རྟག་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་འདྲ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཡང་སྔར་མེད་གསར་དུ་ཡོད་ཀྱང་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་དུ་མི་སྡོད་ཀྱང་འགག་པ་མིན་ན་ནི། ཅི་ག་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འགྱུར་བས་ན། ལེགས་པར་དཔྱད་ན་ལྡོག་ལྡན་མེད་པར་དེའི་ལྡོག་པའང་བཞག་མི་ཤེས་པས་དེའི་རང་དུས་ལས་སྔ་ཕྱིར་བཞག་མི་ཤེས་ཀྱང་དེ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ལྡོག་ལྡན་དེ་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ཆ་ནས་དེའི་ལྡོག་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་ཟད་ཀྱི་ལྡོག་པ་རང་གི་ཆ་ནས་དཔྱད་ན་དགག་བྱ་གཞན་དེ་ལ་མེད་པའི་ཆ་ཙམ་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཆོས་གཞན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་
20-68b
དེ་ལ་མི་རྟག་པར་བཞག་རྒྱུའི་ངོ་བོ་གང་ཡང་མེད་པ་ལ་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་ལ་རྟག་པར་བཞག་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཡང་མེད་དེ། ལྡོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །གནས་དང་མི་གནས་རྟོག་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་ལ་མེད་ཀྱང་འགག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་པའི་ཐ་སྙད་གདགས་ན་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། སྐྱེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་མི་རྟག་ཏུ་སྒྲོ་མ་བཏགས་ན་ལེགས་ཀྱི་འགག་རྒྱུ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་དེའི་ངོ་བོ་རྟག་པར་རློམ་ན། དོན་ལ་མེད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་རྟོག་ངོར་སྣང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་ཐ་སྙད་གདགས་ཀྱང་མི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་ངོར་སྣང་བ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་སྙམ་ན། རྟག་པར་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པར་ཟད་དོ། །དེས་ན་ཡོད་ལ་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པར་གསུངས་པ་ལ་དོན་གྱི་འགལ་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱི་ཟླ་གཉིས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཟླ་བ་མ་དམིགས་པའི་སྔ་ཕྱིར་མེད་ཀྱང་དེས་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ནི་རྟག་མི་རྟག་གང་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་ལྡོག་པའང་རྟོག་པའི་ཤེས་ངོར་ཚིག་གི་ཤན་གྱིས་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ་དད་པ་རྟག་པའི་ཚུལ་ཅན་དུ་ཡང་མེད་དོ། །འོ་ན་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ཀྱང་ཟླ་གཉིས་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ཀྱང་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཟླ་གཉིས་བཞིན་དུ་མེད་ཀྱང་། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་ཤུགས་ལ་རྣམ་བཅད་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་
20-69a
གྲུབ་པ་ན་མུན་པ་མེད་ཀྱང་། སྣང་བའི་སྟེང་ན་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་མུན་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་གཞན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མུན་པ་མེད་ཅེས་པ་དང་སྣང་བ་ཡོད་ཅེས་པ་དོན་དུ་འགལ་བ་མེད་ལ་གཅིག་ཡོད་པ་ན་དེའི་ཤུགས་ལ་གཅིག་མི་འགྲུབ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
再者，将非实有安立为常的做法，如同增益有遍行的共相等，若不仅仅认为这是被概念污染后的执著，而是通过考察事物自性而坚决证成为常，这将松动对共相所有否定的内容，使持此观点者得到喘息。例如，若认为瓶子第二刹那上的反体和无实有等，在第一刹那时不存在，在第三刹那时不存在，而在自身时间存在，这种是间或性的常，但这种先前不存在、之后不存在、仅在单一刹那期间存在的东西若不是无常，则自相的刹那性也无法以超过这种方式来安立为无常的理由，因此两者相同。又，若先前不存在而新近存在却非生起，第二刹那之后不留存却非灭，正如所说："这是何等奇怪啊！"
经过良好考察，若没有具反体者，其反体也无法安立，因此虽然无法安立其自时之前后，其不成为无常的理由是，从具反体者异于他者的角度，在言说上增益为"其反体"而已，若从反体自身角度考察，除了所遮他法在其上不存在的方面外，它没有生起等任何其他法，因此它没有任何可安立为无常的本质，这是最终关键。若如此，则它也没有可安立为常的本质，如说："反体无自性故，不思维住与不住。"
若想：虽实际不存在，但因无可灭之因，故安立常的名言有何相违？答：因无生因，故若不增益为常无常则好，若仅从无灭因的角度妄执其本质为常，则虽实际不存在，但因在分别显现中有短暂显现，故安立无常名言也不相违。
若想：在分别显现仅是增益而已。答：常性也只是增益而已。因此，在所说的"有则被无常所遍"中，实际上没有任何矛盾。
又如，有二月显现而无二月成立的关键是，虽然二月显现在未见月前后都不存在，但这不能使第二月成为常或无常，因为它只是非实显现，而无二月成立。同样，异于实物的反体，也仅仅在概念认知中由语言习惯而显为二，实际上并不存在有别的常性形态。
若问：那么，对境的他遮也如二月般不成立吗？虽然对境的他遮在实际上并非如二月般有差别，但并非在遮遣所成立之力中无所诠遮，如同光明成立时黑暗不存在，但在光明上无异于光明的黑暗不存在一样。因此，"无黑暗"和"有光明"在实际上并不矛盾，如同一者存在时不可能不在其力中不成立另一者一样。
;


 །
于此立仅有成因
ད་ནི་གཉིས་པ་ཡོད་པ་བཀོད་ཀྱང་མི་རྟག་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་ཚུལ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན། ཆོས་ཅན་སྒྲ་དེ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་གཟུང༷་བ་མེ༷ད་དེ། རྟགས་ནི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་བྱེད་པ་མིན་པས་ན། དེ་ལྟར་སྒྲ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཡོད་པ་བཀོད་མི་དགོས་པ༷ར། གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའམ་དངོ༷ས་པོ༷་ཡིན་པ་ཙ༷མ་ནི༷་སྒྲུབ༷་བྱེད་དུ་བཀོད་པ༷་ན༷། དངོས་པོའམ་ཡོད་པ་དེ༷་ཙམ༷་ཁྱབ༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པས་ན་བསྒྲུབ༷་བྱ་མི་རྟག་པ་ཡི༷་རྗེས༷་སུ༷་འགྲོ༷་བ༷་ལ་ཉམ༷ས་པ༷་མེ༷ད་དེ་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་ནུས་སོ། །
故而与此要非等
གསུམ་པ་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དང་ཡོད་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་མི་མཚུངས་པའི་ཚུལ་ནི། གཙོ་བོ་ཡོད་པར་རྟགས་གང་གིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། གཙོ་བོའི་ངོ་བོ་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ལ༷་ཡོ༷ད་པ་སྟེ་དངོས་པོའི་ཆོས༷་སུ་གཏོགས་པ་ཇི་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ་གྲུབ་པ་མེ༷ད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པའམ་དཀར་པོ་ཡིན་པ་སོགས་བཀོད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་མེད་གཉི༷ས་ཀ༷་ཡི་ཆ་ལ༷་བརྟེན༷་པ་ཤེས་བྱ་སོགས་སྒྲུབ་པའི་སྒྲ་དང་། ལུས་ཅན་མིན་པ་སོགས་དགག་པའི་སྒྲས་བསྟན་པའི་རྟགས་ཇི་བཀོད་ཀྱང་དངོས་པོར་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀར་འཇུག་པས་དེ་སྒྲུབ་ལ་
20-69b
འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ལ། མེ༷ད་པའི༷་ཆོ༷ས་དོན་བྱེད་ནུས་སྟོང་སོགས་བཀོད་པ་ནི༷་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་འགལ༷་བའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ན༷་དེ་ལ་ཤེས་བྱར་སྲིད་ཚད་ཀྱི་རྟགས་ཅི་བཀོད་ཀྱང་རྟགས་ལྟར་སྣང་གསུམ་ལས་འདའ་བ་མི་སྲིད་པས་གཅོ་བོ་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་རྟགས་གང་གིས་ཇི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འགྱུར༷་ཏེ་འགྲུབ་མི་ནུས་སོ། །
以喻示其为正因
བཞི་པ་ཡོད་པ་བཀོད་པ་འདི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཚུལ་དཔེར་བརྗོད་བཅས་བསྟན་པ་ལ། དངོས་དང་རྟགས་དེ་ངེས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་རྟགས་སུ་བྱས་ནའང་གོང་དུ་ཡོད་པ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དེ་མི་མཚུངས་སམ་ཞེ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དེ་ཡི་རང༷་བཞི༷ན་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲུབ༷་པ༷་སྟེ་རྟགས་ཡོད་པའམ་བྱས་པ་ནི་གོ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ལ། དོན་གྱི་སྟེང་ན་རྟགས་དེ༷་ལ༷་ཁྱབ༷་བྱེ༷ད་དུ་ངེ༷ས་པ༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློས་ཀྱང་ངེ༷ས་པ༷་ན་གོ༷་བྱ་ཡི༷ན་ལ། ཚུལ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་འདི༷་ལྡོག༷་པ༷་ན༷་ཁྱབ་བྱ་ཡོད་པ་སོགས་རྟགས་དེ༷་ཡང་ལྡོག༷་པར་བྱེ༷ད་པས་ན་དེ་སྒྲུབ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་འཁྲུལ་ཏེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཙམ་ནས་བྱས་པ་སོགས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ལ། དོན་ལ་ཕན་ཚུན་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་དམ་ངོ་བོ་གཅིག་གི་འབྲེལ་ལས་རྗེས་འགྲོ་གྲུབ་ལ། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་ལོག་ན་རྟགས་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པས་ན་རྗེས་འགྲོ་སྟོན་པ་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ངག་དཔེ༷ར་ན༷་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས་བྱས༷་པ༷འོ་ལྟ་བུ༷འམ། བྱས་པ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ། །
20-70a
དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ་ཞེས་དང་། ཡང་ལྡོག་པ་སྟོན་པ་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ངག །གང་མ༷་བྱས༷་པ༷ས་ན༷་མི༷་འཇི༷ག་གོ་ཞེས་དང་། ཡང་ན་གང་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ན་མ་བྱས་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན། སྒྲ་ནི་བྱས་པའོ་ཞེས་བཀོད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་ངག་དེ་གཉིས་ལ་དོན་གྱི་གོ་བ་སྐྱེད་ཕན་ཆོད་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་དང་བརྗོད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀ་བརྗོད་དགོས་པའི་ངེས་པའང་མེད་དེ་སྔར། དོན་གྱིས་གོ་བས་ཅིག་ཤོས་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
于此立仅有成因
现在第二、虽立有性仍为证成无常的正因的方式：声音，有法，是无常，因为是有故。当如此安立时，不必执取由有法声音所限定的有性，因为因是在有法上证成遮无而不是遮其他，因此不需要立出由声音所限定的有性，而仅以有性或实物性为能立时，由于有性或实物仅仅是能遍，所以对所立无常的周遍不会有缺失，即能成立周遍。
故而与此要非等
第三、希望证成大有存在与立有性为因不相等的方式：任何因都无法证成大有存在，因为对于未成立本质的大有，无论立出什么属于实物法的有性，它都不会成立，如同立出有功能或白色等作为证成石女子存在的能立一样。如果以依于有无二者方面的所知等肯定语词和非有身等否定语词所表示的因，那么因为它们可通用于实物存在与不存在二者，所以对彼证成将成为不定因；若立无功能、空性等非实物法，则对证成存在会成为相违因，因此对彼，无论立出所知范围内的何种因，都不可能超出似因三种之外，所以大有存在怎能由任何因成为所立呢？不能成立。
以喻示其为正因
第四、以比喻说明立有性是正因的方式，分为直接和证成此因决定。第一，若问：如果立有性为因，不是也有上面对有性所说的过失吗？答：不相同，因为此因具足三相。如何具足呢？成为所求有法自性的能立，即有性或所作性是能诠，而在实际上对此因确定为能遍的自性法无常，以及心也如是确定为所诠，因为这个原因，当能遍如无常等返转时，所遍有性等因也返转，所以对彼证成完全不会错乱。因为一旦有法的本质成立，其自性如所作等也就成立，从而成立宗法；而在实际上由互为所遍能遍或同体相属关系成立周遍；因此，所立若返转，因必返转。由于是如此具足三相的因，故能以同品结合的言词表示周遍，如"例如由无常性而所作"等，或"凡所作必是无常，如瓶，声亦所作"；或以异品结合的言词表示返转，如"凡非所作即不坏"，或"凡不坏必是非所作，如虚空，声是所作"等。对此，只要这两种言词能产生对意义的理解，前后顺序和表述方式就没有差别，也不必定都说出，如前所述："由义理理解，则对另一方"等所说。
;


 །གཉིས་པ་རྟགས་དེ་མ་ངེས་པ་སྤངས་ཏེ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ། བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པར་མ་ངེས་ཏེ་འཇིག་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་བྱས་པ་ཙམ་ནས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་ནམ་ཞིག་ཐོ་བ་སོགས་དང་ཕྲད་པའི་ཚེ་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། བུམ་པ་རང་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྒྱུ་ལ༷་ལྟོས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་བུམ་པའི་འཇི༷ག་པ༷་ནི༷་དངོས་པོ་དེ་གྲུབ་ཙམ་ནས་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷ས་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོ༷ས་པོ༷་དེ་འཇིག་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས༷་པ་དང༷་བཅས༷་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རྣམ༷ས་ནི༷་ངེ༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ནི་མེད་པའམ་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་མཐོ༷ང་སྟེ། རེས་འགའ་མི་འགྱུར་བར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའང་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མི་སྲིད་དེ་དེ༷་ལ་འཇིག་རྒྱུ་མ༷ང༷་པོ༷་ཡོ༷ད་པས་ནམ་ཞིག་ན་དེ་དང་མི་འཕྲད་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན༷་ཡ༷ང་། མི་ཕྲད་པའང་སྲིད་དེ་ཕྲད་པའི་ངེས་པ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་པོ་འག༷འ་ཞིག༷་ལ༷་ནི༷་
20-70b
འཇིག་པ་དེ་མི༷་སྲི༷ད་པར་ཡང་འགྱུ༷ར་ཏེ་འཇིག་རྒྱུ་ཡོད་ཙམ་ན་ཕྲད་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་ཡོད་ན་བུམ་པ་གྲུབ་ཙམ་ནས་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འཇིག་རྒྱུ་ཡོད་བཞིན་བསྐལ་པ་ཙམ་དུ་གནས་པའང་ཡོད་པས་ན་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་མི་ཕྲད་པ་སྲིད་པ་ལ་དེ་མི་སྲིད་པར་གང་གིས་འགྲུབ། དེས༷་ན༷་ཐོ་བ་སོགས་འཇིག་རྒྱུ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་རྒྱུར་རུང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལ་འབྲ༷ས་བུ་གན༷ས་པའི་ཁྱབ་པ་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷། དེ་ཐོ་བ་ཡིན་ན་བུམ་པ་གཅོག་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འཇི༷ག་པ༷་རྒྱུ༷་གཞན་དང་ལྡ༷ན་པར་སྨྲ༷་བ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་འཇི༷ག་པ༷འི་རྒྱུ༷་ནི༷་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་དག༷་འཇིག་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུ༷ལ་པ༷་ཉིད་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ས་བོན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མྱུ་གུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་པ་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་རུ་འདོད་པ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་དེ་འཇིག་པའི་ནུས༷་པ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན་ཡ༷ང་། འཇིག་པ་འདི༷་ནི༷་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འགྱུར༷་ཏེ་ཆུའི་གཤེར་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ཞིག་པ་རྒྱུས་བྱེད་པ་ཡང་བཀག་པ་སྟེ་དངོས་པོའི་འཇིག་པ་རྒྱུས་བྱེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ནི་དངོས་པོ་གྲུབ་བཞིན་དུ་འཇིག་པར་མ་མཐོང་བས་མེད་པའི་དུས་ན་འགག་པར་ཤེས་ནས་བུམ་པ་མེད་པར་ཐོ་བས་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ལ། མེད་པ་རྒྱུས་བསྐྱེད་ན་དེ་ཆོས་གཞན་གྱིས་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་མེད་པས་ན་ནམ་ཡང་རྒྱུས་བྱ་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྣང་བའི་ཚེ་ན་འཇིག་པར་ཤེས་ཀྱི་དེའི་སྔོན་དུ་ངེས་མི་ནུས་ཏེ་སྔར་དུག་དངོས་སུ་མྱོང་ཡང་དུག་ཏུ་མ་ངེས་པ་
20-71a
ཕྱིས་དུག་ལྡང་བའི་འགྱུར་བ་མཐོང་ཚེ་ད་གདོད་དུག་ཏུ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐོ་བས་བུམ་པ་འཇིག་པར་མངོན་སུམ་མ་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཐོ་བས་འཇིག་ཀྱང་མི་ནུས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ཐོ་བས་བཤིགས་པ་མ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་ནི་འཇིག་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ལ། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་འདས་པ་ནི་བཤིག་ཏུ་མེད་ལ་ད་ལྟ་བ་ནི་གྲུབ་ཟིན་ཞིང་དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་ལ། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་པས་འཇིག་པར་བྱར་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་བཞིན་པ་ནི་འཇིག་མི་ནུས་ལ་དངོས་མེད་འཇིག་པར་བྱར་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
第二、排除此因不定而证明其决定：有人说，仅仅由所作性不能确定坏灭，因为须依赖其他坏灭因，例如，瓶子仅仅由所作不会坏灭，而是某时遇到锤子等时才会坏灭。
对此，证明不依赖坏灭因：瓶子不依赖除其自身生因之外的其他坏灭因，因此瓶子的坏灭从事物成立之初就由自身本质伴随，如同火的热性。若事物坏灭依赖其他因而不由自身本质坏灭，则诸事物将无确定变化或无变化的确定性，有时甚至可能不变化而如此持续。
若说这不可能，因为有许多坏灭因，不可能永远不遇到它们，那么也可能不遇到，因为无法证成必定相遇，所以某些事物甚至可能不会坏灭，因为仅有坏灭因存在并不确定相遇，若确定相遇，瓶子就会在成立之初就坏灭。因此，即使有坏灭因，也有持续一劫的事物，既然如此，以后也可能不相遇，又怎能证明不可能不相遇？
因此，即使允许锤子等是坏灭因，仅仅适合为因也不能涵盖其果存在，如同锤子不必定打破瓶子一样。所以，对于主张坏灭依其他因的人们，一切被立为因的坏灭因，在证成坏灭时都被说成是不确定的，如同仅有种子存在不能证成有芽一样。
因此，认为是瓶等坏灭之因的锤子等，对该事物坏灭毫无能力，所以此坏灭必定由事物自身本质不依赖他者而生，如水的湿性一样。"又"字表明也否定坏灭由因所作，那些声称事物坏灭由因所作的人，其所欲是因未见已成立的事物坏灭，而在不存在时才知道其坏灭，所以认为锤子使瓶子不存在。若无性由因所生，则因为它将成为他法的果，所以将成为实物。因此，无性因无本质，所以永远不能被因所作。
如此，愚人们只有在不见时才知道坏灭，而在此之前不能确定，如同先前虽直接体验毒药却未确定为毒，后来见到毒发作用时才知道那是毒一样。若问：难道没有亲见锤子使瓶子坏灭吗？答：若事物自身本质非刹那性，即使有锤子也不能使之坏灭，如同未见虚空被锤子破坏一样。若自身本质是刹那性，则不需其他坏灭因，而且已过去的刹那不可破坏，现在的已成立且不住于第二刹那，未来的未生故无可坏灭。此外，正存在的事物无法坏灭，而非实无可坏灭。


 །དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སྐད་ཅིག་མར་མི་འདོད་པས་ན་བུམ་པ་འདས་པར་མི་འདོད་དེ་སྔོན་གྱི་བུམ་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟའི་བར་དུ་གནས་པ་དེ་ཐོ་བས་འཇིག་གོ་སྙམ་ན། སྔོན་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་བུམ་པ་དང་། ད་ལྟ་འགག་ཁ་མའི་བུམ་པ་གཅིག་ཡིན་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཐོ་བ་དང་ཕྲད་དམ་མ་ཕྲད། ཕྲད་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིག་པར་ཐལ་ལ། མ་ཕྲད་ན་ད་ལྟ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕྲད། ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱི་ཁྱད་ཙམ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། འཇིག་རྒྱུ་དང་ཕྲད་པའི་བུམ་པ་དང་མ་ཕྲད་པའི་བུམ་པ་སོ་སོར་མེད་ན་འཇིག་རྒྱུ་དང་ཕྲད་ན་ཡང་མ་ཕྲད་པའི་སྐབས་བཞིན་འཇིག་མི་འཇིག་གི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་འཇིག་བཞིན་པ་དང་གནས་བཞིན་པའི་བུམ་པ་གཞན་ཡང་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བུམ་པའི་རྡུལ་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་ཐོ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་གྱོ་མོའི་རྣམ་པར་སོང་བ་ན་བུམ་པའི་རྣམ་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཤིག་གོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་སྟེ་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟར་
20-71b
བརྗོད་པར་ཟད་དོ། །བུམ་པའི་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེས་མ་བཤིགས་ལ། མ་འོངས་པ་བཤིག་མི་ནུས་ཀྱང་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱས་པ་ཙམ་ལ་དེ་ཡན་ཆད་དུ་བུམ་པ་གནས་སོ་ཞེས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་གྲུབ་ཙམ་ནས་འཇིག་པར་གྱུར་པས་ན། འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་གློག་དང་མར་མེ་བུམ་པ་སོགས་དངོས་པོ་གང༷་ལ༷་དེ་ཞིག་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ཚེ་དེ་འདི་ལྟར་ཞིག་པ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་འཇིག་པ་རྒྱུས་བྱེད་མི་ཤེས་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ན་འཇིག་པ་ནི་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས༷་བྱ༷་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་དངོས་སུ་འཇིག་པར་མ་མཐོང་བ་རི་དང་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ༷འ༷ང་དངོས་པོ་ཡིན་ཕན་ཆད་འཇིག་པ་དེ་དེའི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་ཀྱིས༷་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་སྒྲུབ་རྟགས་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ༷ས་ན༷་སྒྲུབ་པའམ་དངོ༷ས་པོ༷འི་ཡུལ་ཅན་གྱི༷་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔོ༷ག་པ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣ༷མ་པ་གཉི༷ས་ཏེ༷། གང་ཞེ་ན་འབྲ༷ས་བུ་དང༷་ཁྱབ་བྱའི་ངོ༷་བོ༷་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེ༷་དག༷་ལ༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྟགས་དེ་དག་རང་རང༷་གི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཅིག་ཤོས༷་ལ༷་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེ༷ལ་པ་ངེ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
破因
གཉིས་པ་དགག་རྟགས་ལ། མ་དམིགས་གཉིས་བཤད་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
说二不可得因
དང་པོ་ལ། ཡོད་ངེས་འཇུག་འགོག་མི་སྣང་མ་དམིགས་དང་། །མེད་ངེས་འགྲུབ་པ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་གཉིས། །
破定有之不现不可得因
དང་པོ། ཆོས་དེ་ཡོད་ངེས་ཀྱི་
20-72a
ཐ་སྙ༷ད་འ༷ཇུག་པ༷་ནི་ཆོས་དེ་དམིགས་པའི་བློ༷་སྔོ༷ན་དུ་འགྲོ་བ་ཅ༷ན་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན། བསྐལ་དོན་དུ་གྱུར་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ལ་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་གང་དུ་མི༷་དམི༷གས་ན༷་ཆོས་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་པ་སྟེ་རང་ངོར་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པས་ན་མདུན་འདིར་མེད་ངེས་ཀྱི་བུམ་པ་དང་ཡོད་ངེས་མེད་ངེས་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་མ་དམིགས་པའི་ཤ་ཟ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པར་མགོ་མཉམ་པར་གྱུར་པས་དེ་གཉིས་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་དེ་བ༷ས་ན་མི་སྣང་བ་མི༷་དམི༷གས་པ༷་ནི༷་དགག་རྟགས་ཀྱི༷་སྐབས་འདིར་ཚད༷་མར༷་བགྲངས་ཏེ་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་དེ་ཡོད་མེད་དུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པའི་དགག་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་སོང་བའི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
这些人认为，由于不承认刹那性，所以不承认瓶子已过去，认为先前的瓶子一直存在到现在，然后被锤子破坏。若刚生起的瓶子和即将消灭的瓶子是同一个，那么刚生起时是否遇到锤子？若遇到，则应刚生起就坏灭；若未遇到，现在又怎么遇到？若认为只是遇到与否的差别，那么如果没有与坏灭因遇到的瓶子和未遇到的瓶子之分，则即使遇到坏灭因，也不会像未遇到的情况那样有坏灭与否的区别。同样，正在坏灭的瓶子和正在持续的瓶子也将没有差别。
因此，当瓶子的微尘以瓶子作为取因，锤子作为俱有缘，转变为碎片形态时，由于不再显现瓶子的形相，所以说"瓶子被破坏"，这只是对未生后类相似者的表述而已。瓶子相续的诸刹那已经成立，所以锤子并未破坏它们，虽然无法破坏未来，但仅仅阻碍了相似者不间断生起，只是在此之上认为"瓶子存在"而已。
如此，事物一成立就是坏灭的，因此，对于所见的闪电、灯火、瓶子等任何事物，当亲见其坏灭时，这样的坏灭是可能的，如此以理智成立坏灭不能由因所作，那么坏灭就是由事物自性成立的，由这一理由，其他未直接见到坏灭的山和一切有身者，只要是实物，坏灭就是由其自性如此成立的，这是应当了解的，因为这是诸事物的法性。
第三、总结两种肯定因：通过以上所说，所以具有肯定或实物对境的推理有两种，即果和能遍自性作为因，从它们能不欺誑地成立所立，其理由是这些因与各自所立为因与能遍的另一方，如上所述，有决定的无则不生关系。
破因
第二、否定因：说二不可得因并遣诤论。
说二不可得因
第一分为：破定有之不现不可得因，成定无之可现不可得因二者。
破定有之不现不可得因
第一，对于法的确定存在安立，因为是以见到该法的认知为前导，所以对于成为隐蔽对境之自性，对隐蔽对象的人用现量比量二量在任何地方都不能见到时，不会安立"此法存在"的知、言、行三种名言，就像对自己来说不存在一样，因此对于确定不在面前的瓶子和虽未确定有无但未见到的食肉鬼两者，都不安立"存在"的名言，二者在这点上相同，都不予安立，因此不现不可得在此否定因的语境中被列为量，只是作为分类而说明，并非是确定对境有无的正确否定因之量。


 །ཡུལ་དགག་པའི་ཚད་མ་མིན་ཀྱང་ཚད་མར་ཅིས་བཤད་སྙམ་ན་འདི་མ་བཤད་ན་མི་དམིགས་པ་ཙམ༷་གྱིས་དགག་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་དགག་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་གྱི་ཚད་མར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྟགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ་མདུན་གྱི་གཞི་འདིར་ཤ་ཟ་ལྟ་བུ་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པ་ཙམ་ལ་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཁེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སུ་ལ་ཁེགས་ན་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བ་དེའི་རྒྱུད་ལའོ། །འོ་ན་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའང་མི་འགོག་གམ་ཞེ་ན། མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའང་མེད་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་མ་དམིགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པས་སྨྲོས་དོན་མེད་དོ། །དོན་ལ་འདི་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་རྒྱུ་
20-72b
མ་དམིགས་པས་འབྲས་བུ་ཁེགས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཡུལ་དེ་མ་དམིགས་ཀྱང་མི་ཁེགས་པ་ཅི་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་དང་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་འཇལ་བྱེད་ལུང་དང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་རྣམས་ཡིན་པ་ལ་དེ་གསུམ་གང་གིས་ཀྱང་ཡོད་མེད་དུ་གཞལ་མ་ནུས་ན་རེ་ཞིག་གཞལ་མ་ནུས་པའམ་དེས་གཞལ་བྱར་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཡོད་མེད་གང་རུང་དུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་ནུས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་མདུན་འདིར་ཤ་ཟ་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་སྐ༷བས་དང༷་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་ནས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་དང༷་བསྐལ་པའི་དོ༷ན་དེ་རྣམ༷ས་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བ་དེའི་དབ༷ང་པོ༷་ཡི་ཡུལ་ལ༷ས་འདས༷་པ༷་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞལ་མི་ནུས་ལ། བསྐལ་དོན་དེ་མེད་པའི་རྟག༷ས་ཡང་དག་ཏུ་གྱུར་པའང་གང་ཟག་དེའི་ངོར་གནས་སྐབས་དེར་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་དུ་གྱུར་པ་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ནི༷། བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དེས་ཡོད་པར་མ་དམིགས་ཀྱང་དེས་མི༷་དམི༷གས་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་མེ༷ད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་ནུས་ཏེ་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་སྒྲུབ་ལའང་ལུང་དང་མངོན་སུམ་དང་འབྲས་རྟགས་མེད་ཚུལ་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་དེ་ཡུལ་དེ་ཡོ༷ད་ངེས་དང་མེ༷ད་པར་ངེ༷ས་པའི༷་འབྲ༷ས་བུ་ཅ༷ན་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷། བསྐལ་དོན་དེ་ཡོད་ངེས་དང་མེད་ངེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚད༷་མ༷་ཉིད་དུ་ནི་མི་འགྱུར༷་རོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་ལུང་དང་གསུམ་ལོག་པ་དེ་ལ་བསྐལ་དོན་ཞེས་བྱའི། གལ་ཏེ་ཡོད་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ལུང་ཡང་དག་དང་རྟགས་ཡོད་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསྐལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་
20-73a
དེས་ན་འདིར་དེ་གསུམ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ཡང་མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྒྱང་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །
立不定之可现不可得因
གཉིས་པ་ལ། མ་དམིགས་པ་དང་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་གཉིས། །དང་པོ། མ་དམིགས་པ་ལ་ཡུལ་དེ་དགག་ནུས་པའི་ཚད་མར་འགྲོ་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ། མ་དམིགས་པའི་རྟག༷ས་དེ་ལ་ཡུལ་དེ་ཁེགས་ནུས་ཀྱི༷་ཁྱད་པར་རམ་ཕུལ༷་དུ་བྱུང༷་བ་ཡོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ལ༷་ལ༷་ནི་ཡུལ་དེ་དགག་པའི་ཚད༷་མ༷་དག༷་ཏུ༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། མ་དམིགས་པར་འདྲ་ཡང་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་ནི་ཁེགས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འགལ་ཟླ་དམིགས་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ཁེགས་སོ། །འོ་ན་གོང་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་མེད་པར་ཁེགས་ནུས་ཀྱི་ཚད་མ་མིན་པར་མ་བཤད་དམ་ཞེ་ན། ར༷ང་བཞི༷ན་ཏེ་ངོ་བོ་དང་དེའི་ཤེ༷ས་བྱེ༷ད་དེ་རྟགས་སྣང་རུང་མིན་པས་མི༷་ཤེ༷ས་པའམ་མི་སྣང་བ་ལ༷། དེ་མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་བའི་རིག༷ས་པ་འདི༷་ནི༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡིན་གྱི་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་དེ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ་ཞེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཤན་འབྱེད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
若问：若非破除对境之量，为何说是量？答：若不说此，则无法区分仅仅不可得能否否定的差别，所以只是作为否定因的一种分类而说为量。若问：那么将成为似因？答：不会，因为仅仅在此面前地点上不安立食肉鬼等确定存在的名言，这一点是正因。因此，所谓遮破确定存在的名言，是指遮破安立确定存在的名言。对谁遮破？对于将其视为隐蔽对境者的相续中。若问：那么也不否定确定不存在的名言吗？答：确定不存在的名言也没有，但那不是此不可得的果，所以无需提及。实际上，这是由于未见到安立确定存在名言的因，而否定其果。
若问：为何此不可得不能否定该对境？答：就像极为隐蔽的所量、现前的和隐蔽的由教言、现量和比量所量，若这三者都不能测量其有无，则暂时不能测量或不成为它们所量的对象，就不能确定地证明是有还是无。因此，要证明此处确定没有食肉鬼，因为没有与通过三种考察清净的论典相关联，所以不能由教言证成；而且那些隐蔽对象对视为隐蔽的人来说，超出感官范围，所以不能由现量测量；同样，对于该人在当时也没有成为正确因的隐蔽对象不存在的证明，所以这些食肉鬼等虽未被视其为隐蔽者所见到，但仅仅因为他不见，怎能确定证明其不存在呢？不能。同样，对于证明存在，也可应用无教言、现量和果因的方式。因此，不可得因不具有确定对境存在或确定不存在的果，所以不会成为了知隐蔽对境确定存在或确定不存在的量。因此，现量、比量、教言三者消失的称为隐蔽对境；若有正确教言和证明有无的因，则完全不会成为隐蔽，所以此处是基于没有这三者而言。此外，仅以不可得就使用确定不存在名言的人，是以仅未见到来世和布施果而说"不存在"的顺世外道等。
立不定之可现不可得因
第二分为：不可得和见到相违二者。第一，若问：不可得中有成为能否定该对境之量的吗？答：有，不可得因中某些具有能否定对境的特殊性或殊胜性的，成为否定该对境的量，虽同为不可得，但可见不可得能否定，同样，见到相违也能否定另一方。若问：前面不是说虽不可得也不是能否定为不存在的量吗？答：这是说对于自性即本质及其能知即因不可见故不知或不显现者，仅仅不可得不能成立不存在的道理，而非可见不可得不能成立其不存在，是作此二者的区分。
;


 །དེས་ན་སྣང་རུང་གི་རྒྱུ༷་ཚད་མས་མི་དམིགས་པའམ་མི༷་ཤེས༷་ན༷་དེའི་འབྲས༷་བུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་རྟགས་དེས་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་མི་སྲིད་པའི་རིགས་པས་སོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཤིང་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱི༷་རང༷་བཞི༷ན་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱབ་བྱ་ཤུག་པ་ལྟ་བུ་རྟགས་ཅ༷ན་ལ༷། ཁྱབ་བྱེད་དེའི་རང༷་བཞི༷ན་མི༷་དམིགས་པ༷་ཡ༷ང་དགག༷་རྟགས་སུ་འགྲོ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ཁྱབ་བྱེད་ལོག་པས་ཁྱབ་བྱ་གནས་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་དེ་ལྟར་
20-73b
འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་འག༷འ་ཞི༷ག་གི༷ས་འབྲེལ་ཡུལ་དེ༷་དག་མེ༷ད་པར༷་མི༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །བསྐལ་བ་གསུམ་དང་བྲལ་བ་སྣང༷་རུང༷་གི་བུམ་པ་སོགས་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པར་བྱེད་པའི༷་རྒྱུ་སྟེ་མཐོང་བའི་གེགས་མི་སྣང་བའི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་མི༷་སྲིད་པར༷་ནི་གྱུར༷་པ༷་ན༷་སྣང༷་རུང༷་གི་དངོ༷ས་པོ༷་བུམ་སོགས་དེ་མ༷་དམིག༷ས་པའི༷་རྟགས་ཀྱིས་དངོ༷ས་པོ༷་དེ་གཞི་དེར་མེ༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་ངེས་པར་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལ་བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་སྙམ་ན། མ་དམིགས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་ན་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་ལ་རྗེས་དཔག་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ་འོག་ཏུ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྣང་རུང་མ་དམིགས་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ་སེར་སྐྱ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྣང་རུང་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱ་བར་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་འདི་ནི་མེད་པ་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་སྟོན་པས་ན་དོན་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་ཡང་འདུར་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ། གཞན་ཡང་ཆོས་གང་དང་འགལ༷་བའི༷་དངོས༷་པོ༷་ཡོ༷ད་པར་གྱུར་ན༷་ཡ༷ང་འགལ་ཟླ་དེ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ལ༷་གནོད་པ་བྱེད་པས་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར༷་ན་དེ༷་དང༷་འག༷ལ་བ༷་དམིག༷ས་པ༷་ཡི་རྟགས་ནི༷་འགལ་ཟླ་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ་ངེ༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བའི་དགག་རྟགས་ཡིན་ནོ། །
遮迁其义
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་སྐབས་ལ་རྩོད་པ་དང་། །མི་སྣང་མ་དམིགས་སྐབས་ལ་རྩོད་པའོ། །
20-74a
可现不可得因之争
དང་པོ། གཙོ་སོགས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་དོན་ཙམ་དུ་བསྟན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་རང་མཚན་ཡོད་མི་འཐད། །དེ་ལ་ལུང་འགལ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་འདིས་གཙོ་བོ་མེད་པའི་དོན་དང་ཐ་སྙད་གང་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་དེ་ལ། སྒྲ་དོན་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་གཙོ་བོ་མེད་ན་དེའི་སྒྲ་སྦྱོར་བའང་མི་འཐད་ལ། སྒྲ་མ་སྦྱར་ན་ཆོས་ཅན་མེད་ལ། དེ་མེད་ན་དགག་པ་ཡན་གར་བ་བརྗོད་དགོས་ནའང་དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ་དགག་བྱའི་དོན་མ་བསྟན་པར་དགག་པའི་ཐ་སྙད་མི་རུང་ལ། ཆོས་ཅན་མེད་པས་རྟགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པའང་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，如果可见的因被量所不见或不知，则其果必定是不存在的，这能由因证成，因为无因不可能有果的道理。对于以所诠义的自性为能遍的被遍，如以树为能遍的杜松，如果不见到其能遍的自性，也能成为否定因，因为能遍不存在，则被遍不可能存在。
若不如此，则有些基于不见所关联者理由的因将不能了知所关联对象的不存在。当看不见非三种隐蔽之可见瓶子等的因，即见障如不显现咒语等不可能存在时，由不见可见事物瓶等的因，能确定了知该事物在该处不存在。
若认为，不见瓶子是现量，若需以因证成则太过，答：不是证成不可得的意义，而是为了了知"若可见不可得则应作确定不存在的名言"，所以成为证成名言的比量，下文也将解释。有可见不可得却不立不存在名言的吗？有，如数论派虽然因果二者都可见，却不因在因上未见果而立不存在名言，反而认为存在。
因此，此可见不可得因，显示不存在即是不存在名言之果的成立自性，所以实际上也可归入自性因。
第二，又，若有与某法相违的事物存在，由于对立面的存在会损害它，不能共存，所以见到相违的因是确定相违面不存在的否定因。
遮迁其义
第二、遣诤论分为：可见不可得情境中的争论和不可见不可得情境中的争论。
可现不可得因之争
第一、主宰等有法唯显为声义，异此为自相存在不应理，消除认为违教的怀疑。
第一，此可见不可得不能证成主宰不存在的意义和名言，如此，当法称论师立"主宰不存在，因为未被见到"时，若声义三德为性的有法主宰不存在，则使用该词也不应理；若不用词，则无有法；若无有法，则应说独立的否定，但这不合理，因为不显示所遮对象就不能安立否定名言，由于无有法，因也不可能成立为宗法。
;


 །གལ་ཏེ་སྒྲ་སྦྱོར་ན་ཆོས་ཅན་གཙོ་བོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟར་ན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་འགལ་ཞིང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱང་ལྡོག་པས་ན་རྟགས་དེས་དེ་ལྟར་ཁེགས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྣང་བརྟག་མ་ཕྱེད་པའི་རྩོད་པ་སྟེ། སྒྲ་དོན་ཡོད་པས་ཆོས་ཅན་མེད་པ་སོགས་སྐྱོན་གསུམ་མེད་ཅིང་། རང་མཚན་མེད་པས་དམ་བཅའ་འགལ་བ་སོགས་གཉིས་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ་གཙོ་བོ་ཞེས་པ་སྒྲ་དོན་ཙམ་ལས་རང་མཚན་གང་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཐོག༷་མ་མེ༷ད་པ་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་བག༷་ཆ༷གས་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་རྣམ༷་པར༷་རྟོག༷་པ༷ས་ཡོང༷ས་སུ་བསྒྲུབ༷ས་ཤིང་སྒྲོ་བཏགས་པ༷་བུམ་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་གཅིག་པུ་ལ་སོགས་པ་ཡོ༷ད་པ་ཉིད་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དོན་དང་། བུམ་མེད་དང་རི་བོང་རྭ་མེད་དང་སྐྱེ་མེད་དང་གཅིག་མ་ཡིན་པ་སོགས་མེ༷ད་པ་འཇལ་བའི་སྒྲ་དོན་དང་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ༷་ཤེས་བྱ་དང་གཞལ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ༷་དོན༷་གྱི་ཆོས༷་ནི་
20-74b
རྣ༷མ་པ༷་གསུམ༷་སྟེ་དེ་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དེས་དེ་མིན་གཞན་བཅད་ནས་སྒྲའི་དོན་ཙམ་བློ་ཡུལ་དུ་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་དོན་ཙམ་གྱི་གཙོ་བོ་དེ༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོ༷ས་པོ་རང་མཚན་གྱི་གཙོ་བོའི་ཉེར༷་ལེ༷ན་ནམ་རྒྱུ་མཚན་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་དོན་རྐྱང་པ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ་ལ༷་གཙོ་བོའི་རང་མཚན་དེ༷་མ༷་དམིག༷ས་པ༷་ནི༷། དེ༷་ལྟར༷་དངོས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན༷་ཚི༷གས་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །གཙོ་བོའི་སྒྲ་དོན་ནམ་རྟོག་སྣང་དེ༷་ཉི༷ད་ནི༷་མེ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཞེས་སྒྲ༷་སྦྱོ༷ར་ཞིང་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །གཉིས་པ་སྒྲ་དོན་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རང་མཚན་མིན་ལ། དེ་རང་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས་ཁྱབ་པ་ཡང་མེད་དེ་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་གིས་འཛིན་པ་ཙམ་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དོན༷་དམ༷་རང་མཚན་ལ་གཅི༷ག་ཏུ༷་འཇུག༷་པ་ཉི༷ད་དེ་རང་མཚན་མེད་པར་སྒྲ་མི་འཇུག་ལ། སྒྲ་ཞུགས་ན་དེའི་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཅ༷ན་དུ་འདོད་ན། ཞེ་འདོད་དང་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོས་མཐོང༷་བའི༷་བྱེ༷་བྲག༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷འི་དབང་གིས་དོན༷་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་ཡིན་པ་མིན་པ་སོགས་མི་འདྲ་བར་བརྗོད་པའི་སྒྲ༷་རྣ༷མས་ནི༷་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཇུག༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་གཅིག་ལའང་རང་གིས་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་ལ་ལས་ཤིང་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་ལ་ལས་མི་རྟག་ཅེས་དང་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཡོད་མེད་སོགས་བརྗོད་པ་ནི་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཤིང་གི་རང་མཚན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་རང་མཚན་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པས་ན་དོན་མི་མཐུན་གྱི་བརྗོད་པ་དེ་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་མི་སྲིད་པར་
20-75a
འགྱུར་རོ། །སྐྱོན་དེ་དང༷་དེ་བཞིན་དུ་འདས༷་པ་དང༷་མ༷་སྐྱེས་པ༷་ཡི་དོན་གྱི་ཡུལ་ལ༷་ཡ༷ང་སྒྲ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཚི༷ག་ཡིན་ནོ་ཅོག་ལས་འགའ༷་ཞིག༷་ཀྱང༷་བརྫུན༷་པ༷་ཡི་དོན༷་ཅན་ཉི༷ད་དུ༷་མི༷་འ༷གྱུ༷ར་ཏེ་ཇི་བརྗོད་ཀྱང་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་དེ་ལྟར་ཡོད་པས་ན་བརྗོད་པ་བརྫུན་པ་གཅིག་ཀྱང་སྲིད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར༷་ན་ཚིག་དེ༷་དག༷་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ༷་ཡི་དོན༷་ཏེ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་དུ་འདོ༷ད་ཀྱི་རང་མཚན་གྱི་དངོས་ཡུལ་ཅན་མིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
若用词则有法主宰将存在，如此则证成不存在相违，且不可得因也将返转，所以该因如此否定不应理，这是未分辨显现与考察的诤论。由声义存在，无有法不存在等三过；由自相不存在，排除立宗相违等两过，因为"主宰"只是声义而无任何自相，如此，无始轮回以来相续而来的习气所生分别所完全成就及增益的瓶、生、一等表述存在的声义，以及无瓶、无兔角、无生、非一等衡量不存在的声义，和依于二者的所知、所量等声义法有三种，能表达这三者的词语通过遣除非彼他者而仅将声义作为意境投射。
因此，仅有声义的主宰无外境实物自相的主宰为所取或因由，是仅有单纯的声义，对于证成这一点，不见到主宰的自相，是如此证成为非实物的正确因。主宰的声义或分别显现本身不是不存在，因为对它使用"主宰"一词并立为有法。
第二，声义的显现本身非自相，它不必定依自相而生，因为即使没有自相，也可能仅由语言和分别所执取。若不如此，而认为一切词语仅对胜义自相起作用，无自相则词语不起作用，若词语起作用则其所诠必定是自相，那么由于各自愿望和宗派见解的不同，对于诸声义等词语说为常或无常、是或不是等不同的诸词语，将成为无因，因而不能如此起作用。例如，即使对同一棵树，有人因所见不同而说"树是常"，有人说"无常"，同样，有人说"有心"有人说"无心"等，这些说法并非都依于树的自相，因为自相不可能同时具有两种相互矛盾的性质，因此，这些不同的说法将无因而不可能存在。
这样的过失同样使词语不能作用于过去和未生的对境，因为它们现在不存在。此外，任何语句都不会成为有虚假义，因为无论如何表述，所诠自相都如此存在，所以不可能有一个虚假的表述。因此，这些语句被认为是以分别心的义，即仅有显现为对境，而非以自相为直接对境。


 །དེའི་ཕྱིར་ན་སྒྲ་དོན་མེད་ཅེས་བསྙོན༷་པར་བྱས་ན༷་བསྒྲུབ༷་པར༷་བྱ༷་བ༷འི་ཆོས༷་ཀྱི༷་རྟེན༷་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དོན་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཅན་དེ་ཡང་ནི༷་སྤངས་པའམ་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷། བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚོ༷གས་པ༷་ནི་བསྒྲུབ༷་བྱར་མི༷་འགྱུར༷་ལ༷་ཆོས་ཅན་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡ༷ན་ག༷ར་བའི་ཆོ༷ས་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ནི༷་སྔར་ནས་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་པས་དེ་ཙམ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་དོ། །སྒྲ༷་དོན༷་ཙམ་མེད་ཅེས་བསྙོན༷་པ༷་མེ༷ད་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ནི་སྒྲ་དོན་ལྟར་དོན་ལ་ཡོ༷ད་པ་དང་མེ༷ད་པའི་ཕྱོག༷ས་སོ་སོར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི༷་བྱེ༷་བྲ༷ག་གིས། འཇུག་བྱའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་དངོ༷ས་པོ༷་ཉི༷ད་ནི༷་དཔྱ༷ད་པར་བྱ༷་བ་ཡིན་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་མཚན་འདི༷་ལ༷་འབྲ༷ས་བུ་འབྱུང༷་བ་རག༷་ལ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་དགོས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་འདི་ལ་རག་ལས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྒྲ་དོན་ཙམ་གྱིས་ནི་འབྲས་བུ་དེ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་ཙམ་བློ་ཡུལ་དུ་གྲུབ་ཀྱང་དེས་གྲང་རེག་བཟློག་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དོན༷་བྱེ༷ད་ནུས༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་སྒྲ་དོན་ཙམ་ལ༷་འབྲས་བུ་དོ༷ན་དུ་གཉེ༷ར་བ་དག་གིས་དེ་ཡི་ཚུལ་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་
20-75b
བརྟག༷་ཅིང་དཔྱད་ནས་དོན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ༷ས་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ༷་སྟེ། དཔེར་ན་མ༷་ནིང༷་ལ་འདི་གཟུག༷ས་བཟང༷་མི༷་བཟང༷་ཞེས༷་འཁྲིག་པ་དོན་གཉེར་གྱི་འདོ༷ད་ལྡན༷་རྣམས་ཀྱིས༷་བ༷རྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས་ཅི༷་ཕན༷་ཏེ་དེས་དོན་དེ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དོན་ཙམ་གྲུབ་ཀྱང་དེས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ནི་མི་བྱེད་ལ་བྱེད་པར་བརྟག་པའི་གཙོ་བོ་རང་མཚན་པ་ནི་མི་འགྲུབ་བོ། །གསུམ་པ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། བརྟག་པ་མ་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་སོགས་མ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཤེས་འདོད་ཀྱི་ཆོས་སུ་བཤད་ལ། འདིར་ནི་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོའི་ཉེར་ལེན་ཅན་དུ་མ་དམིགས་པ་ཆོས་སུ་བཤད་པས་དེ་གཉིས་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག༷་པའི༷་ཤེ༷ས་པའི༷་ཡུལ༷་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་དོན༷་ནི་བློས་ཀུན་ཏུ་བརྟག༷ས་པ༷་ཙམ་ཡི༷ན་ལ། དེ་ཉིད་དངོ༷ས་པོའི་རྟེན༷་ནམ་ཉེར་ལེན་ཅན་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པའམ་མ་དམིགས་པ་འདི༷་ནི་སྒྲ་དོན་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས༷་སུ༷་རིག༷ས་པ༷་སྨྲ༷་བ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་མངའ་བས༷་གསུང༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་ན་གཙོ་བོའི་རང་མཚན་མ་དམིགས་པ་དེས་གཙོ་བོ་ཞེས་པ་འདི་སྒྲ་དོན་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་མགོ་མཚུངས་པར་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་དོན་རྣམས་ནི་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་དེ་མེད་པར་དགག་པ་ན་སྒྲ་དོན་ཙམ་འགོག་པ་མིན་ལ། དེས་བཟུང་བ་ལྟར་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་གནད་འདིས་
20-76a
རྟགས་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དེ་འགོག་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །
不现不可得因之争
གཉིས་པ་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་སྐབས་ལ་རྩོད་པ་ལ། ཚད་མ་མེད་པའི་ལུང་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །དེ་ཁས་ལེན་པ་བླུན་པོའི་རྟགས་སུ་བསྟན། །
无正理仅经教非能立
དང་པོ་ལ། ལུང་ཙམ་ལོག་ཀྱང་བསྐལ་དོན་མི་ཁེགས་ཚུལ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་མཇུག་ནི་བསྡུ་བའོ། །
违仅经教未能立隐蔽事
དང་པོ་ལ། བྱེད་པོ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས་དགག་པ་དང་། །ཕྱོགས་གཅིག་བདེན་པས་ཀུན་བདེན་དགག་པའོ། །
辨造作者而破
དང་པོ་ལ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ལུང་ལ་བརྟག་པ་དང་། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ལུང་འདོད་དགག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，若否认声义存在，则所立法的所依——主宰等仅是声义的有法也将被舍弃或消除，所以所立与有法的聚合不能成为所立，而未被有法限定的独立所立法如"不存在"等，早已成立，对此没有所求知。不否认仅有声义者，由于执取声义如在实际中存在或不存在的各自方面，所要考察的是具有所趋入果的实物自身，因为果的产生依赖于这实物自相，所需求的果仅仅依赖于此，而不是由仅有声义能作此果，如同仅在意境中成立"火"的声义也不能驱除寒触一样。因此，对于非能作义的仅有声义，寻求其果者考察并观察"它的方式是这样那样"而执为实际成立，有何用？如同对阉人考察"这个形貌好不好"，欲求交媾的欲者观察考量有何益，因为它不能成就那样的目的。
因此，主宰等仅有声义虽成立，但不能作出生起变异等作用，而被考察为能作用的自相主宰则不能成立。第三，法称论师说"所观察的不可得是法"，解释外在主宰等不可得即是宗所求知之法，而此处则说声义非实物所取不可得为法，这两者是否相违？答：不相违，因为两者是同一义。如何同一呢？正是因为是分别知的对境，主宰等词义仅是心的遍计，而这本身未成立为实物的所依或所取，即不可得，这是仅有声义的有法之法，如此由具有"法称论师"之名的说理者所说。不见外在主宰的自相，由此"主宰"一词仅成为声义，而非有实物因的表述，与"兔角"的表述相同。
因此，诸声义以显现与观察混为一体的方式起作用，当否定它不存在时，并非否定仅有声义，而是通过"如所执取的并未实际成立"这一要点，能以因具三相的方式否定该义。
不现不可得因之争
第二、不可见不可得情境中的诤论：无正理仅经教非能立，接受彼是愚者相。
无正理仅经教非能立
第一分为：违仅经教未能立隐蔽事，总结如是所示。
违仅经教未能立隐蔽事
第一分为：辨造作者而破，一分真实则全真破。
辨造作者而破
第一分为：考察人所造经教，破执非人所造经教。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དང་པོ་ལ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ལུང་ཙམ་ཚད་མིན་ཕྱིར། །ཚིག་ལས་འཇིག་རྟེན་བསྐལ་དོན་མི་རྟོགས་ཚུལ། །དང་པོ་ལ། སྒྲ་ཡི་ལུང་ཙམ་ཚད་མིན་ལ་ཁྱབ་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་དྲང་སྲོང་གི་ངག་དང་རང་བྱུང་ངམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་སྒྲོགས་ཤིང་ངན་གཡོས་སོགས་ལ་མཁས་པའི་འཕྲོག་བྱེད་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཟོས་གར་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཀཱ་ལི་དཱ་ས་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་དང་ཤིང་བཟོ་བ་བི་ཤྭ་ཀརྨ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ༷ས་བུ༷ས་མ༷་བྱས༷་པ༷ར་ཟེ༷ར་བའི་ལུང་དང་དབང་ཕྱུག་གི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཚད་མའི་སྡེར་རྣམ་པར་མི་བཞག་སྟེ་ད༷ང་པོ༷ར་སྐྱེས་བུ༷ས་མ༷་བྱས༷་པ༷འི་སྒྲའི་ལུང་ཙམ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མཐུ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག༷་ལས༷་ཆེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྱུ༷ར་བ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་མཐུ་ཆེ་བའི་དངོས་པོ༷་གཞན༷་མེ༷ད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ལྟ་ནའང་ཚིག་དང་ལུང་ཙམ་གྱིས་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེ༷ན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཕ༷་རོ༷ལ་ལ༷་སོགས་པ་ཀུན༷་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཚིག་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་ཀུན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པར་ཐལ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐ༷ལ་བ༷ར་གྱུར་པའི་དོན་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ན༷། ཇི་སྐད་དུ་ལུང་ངམ་ཚིག་ཙམ་ལས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་འགྲོ་བ་ཕན་པའི་མཐུ་ཅན་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་སུ༷ས་ཀྱང༷་བསྟན་པར་མི༷་བྱེ༷ད་ལ་གལ་ཏེ་ལུང་དེ་ལྟར་སྟོབས་ཆེན་ཡིན་ན་ད༷ང་པོ༷་ཉི༷ད་ན༷ས་ཚིག་དེའི་བརྗོད་བྱ་རྟོགས་པ་ལས་བདེ་བ་དང་འགྲོ་བ་ཕན་པའི་ཐབ༷ས་བྱེད་པའི༷་ཕྱིར༷་ན༷་ཚིག་གི༷ས་བསྐུལ་ནས་ལྷག་པར་ངལ་བ་གཞན་ཅི༷་ཞིག༷་འབད་དགོས༷་སྟེ་མི་དགོས་པས་ཐོས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་པ་ནི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཚིག་དོན་འགྲུབ་ན་དེ་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་མྱུར་དུ་ཚིག་དོན་འགྲུབ་ལ། དཔེར་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་སྡིག་བྱས་པ་དང་དེ་དག་དམྱལ་བར་སྐྱེ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཐོས་པ་ན་དེ་དག་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ལས་ཉེ་བ༷ར་ཞི་བར༷་མི་འགྱུར༷་ཏེ་ད་དུང་ཡང་སྡིག་པ་བྱེད་པར་མཐོང་ངོ་། །བསོད་ནམས་བྱས་པ་དག་ནི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པའི་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚི༷ག་ཀྱང་བཏང་ན༷ས་ཕུང་བར་ཕུང་བར་འགྱུ༷ར་བ་ཉི༷ད་ཀྱི་ལས་བྱེ༷ད་པ༷ར་མཐོང་བ་ཡི༷ན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ལུང་ཙམ་ཚད་མ་ཡིན་ན། གྲངས་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བུའི་རིག༷ས་ཀྱང༷་ཚད༷་མར༷་འགྱུར༷་ན། དེ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་དེ་དག་ཀྱ༷ང་ཁ༷ས་ལེན་པས་འཐད་པར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུ༷ར་མོ༷ད་ཀྱི་དེ་ནི་ཁྱབ་ཆེས་སོ། །དེས་ན༷་ལུང་ཙམ་ཚད་མར་འདོད་པའི་སྨྲ་བ་པོ་དེ་ཉི༷ད་ནི༷་འདི་ལྟ་སྟེ་ཁྱབ་འཇུག་དང་དབང་ཕྱུག་དང་ཚངས་པ་སྨྲ་བ་པོར་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་པོ་ནི་བླུན་པོ་ཡི༷ན་ཞེས་འཁྲུ༷ལ་པ༷ས་བཅི༷ངས་པའི་བློ༷་ཡི༷ས་རྟོག༷ས་པར་གཟུང་བའི་ཚི༷ག་ཏུ་ངེ༷ས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷་ལོ༷ག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང༷་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་བླུན་ལྡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།
གཉིས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་བདེན་པས་ཀུན་བདེན་པར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། ཁས་བླངས་ནང་འགལ་དཔེ་ཡིས་གསལ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ་རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་ལུང་ཙམ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་བར་མཚོན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན་ལྟོས་བཅས་མིན་ན་འབྲས་མེད་འགྱུར་ཞེས་དང་། ཤེས་བྱ་དང་གཅིག་ཐ་དད་བརྟགས་ཤིང་དགག་པ་ལ་སོགས་ཀྱང་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་ན་ལུང་བདེན་པར་ཤེས་ཀྱི་ལུང་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པའོ། །དཔེར་ན་ལུང༷་ལ༷ས་མྱུ་གུ་མཐོང༷་བ་ན་ས་བོན་ཡོད་པར་གོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ས་བོན་ཡོད་པར་གོ་བ་ནི་ལུང་གི་སྟོབས་ལས་མ་ཡིན་གྱི་ལུང་ལས་ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བོན་དྲན་པ་ཡིན་ལ། དེའང་ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་འབྲེལ་པ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་ཀྱི་ལུང་ཙམ་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ཙམ་ལས་འབྲེལ་པ་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ལས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ལས་དེ་ལྟར་ན་ནམ་མཁར་མེ་ཏོག་འཁྲུངས་ཞེས་ཀྱང་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་ཡང་མྱོང་སྟོབས་ཀྱི་བྱུང་གྱུར་ནས་དེའི་ཚེ་ན་ལུང་བདེན་ནོ་ཞེས་ཤེས་ཀྱི་ལུང་ཙམ་ལས་ནི་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་ཙམ་ཁས་ལེན་ནའང་འཁྲུལ་པར་ལྟ་ཞོག་ཚད་མ་རྗེས་དཔག་གམ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཚི༷ག་གི་དོ༷ན་བདེན་པར་གནས་པ་འགའ་ཡོད་ན་མཐོང༷་ན་དཔྱད་ནས་སླར་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཚི༷ག་གི་དོན་གཞན་ཡང་བདེན་ནོ་ཞེས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡི༷ད་ཆེས་པར་བྱེ༷ད་པ་ནི་འཐད་པ་ཡི༷ན་ཏེ།;


 །
辨人所作之经教
དང་པོ་ལ། སྐྱེས་བུས་བྱས་ཙམ་ལུང་དུ་མི་ངེས་ལ། །སྐྱེས་བུ་ཁྱད་འཕགས་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ། །
仅是人作经教未定
དང་པོ་ལ། དགག་པ་དངོས་དང་ལུང་འགལ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། རིག་བྱེད་པ་སོགས་ན་རེ། མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་སྐབས་སུ། བསྟན་བཅོས་དོན་དང་འབྲེལ་མེད་དང་། ཞེས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལོག་པས་ཡུལ་དེ་མེད་པར་མ་ངེས་ཀྱང་། ལུང་ནི་དོན་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ལུང་ལོག་པའམ་ལུང་ལས་མ་བཤད་ན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ནི་གང་མ་བསྟན། །དེ་ནི་མེད་པར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །རིག་བྱེད་འདྲ་བའི་ཐོས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མཐའ་དག་བསྟན་བཅོས་ལས་མི་སྟོན་པ་མི་སྲིད་དེ་རིག་བྱེད་ནི་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་འདི་དག་གི་ཞེ་འདོད་རིག་བྱེད་ཀྱི་ལུང་ནི་དོན་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་དེར་མ་བཤད་པ་སངས་རྒྱས་པ་དག་གི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་མི་
20-76b
གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་ཞེ་ལ་བཞག་ནས་སྒྲ་བྱུང་ངམ་ལུང་གི་ཚད་མ་ཞེས་རང་རྐྱ་བར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟག་བྱ་མཐའ་དག་སྟོན་པའི་ལུང་མི་རྙེད་དེ། ལུང་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཙམ་སྟོན་གྱི་དེར་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པ་གཞན་དང་གཞན་སྟོན་པ་ནི་སྐབས་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ལུང་གཅིག་གིས་བསྟན་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལྟ་བུས་མཁྱེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལུང་དུ་བྱས་ནས་སུ་ཞིག་གིས་བསྡུ་བར་ནུས། དེས་ན་བསྟན་བཅོས་ནས་མ་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྐལ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པར་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་པར་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་སྒྲ༷་རྣ༷མས་ནི་བརྗོད་བྱའི་དངོ༷ས་པོ་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་འབྲེལ་བ་ཉི༷ད་མེ༷ད་དེ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཕྱིར༷་ན། སྒྲ་དེ༷་ལ༷ས་བརྗོད་བྱའི་དོ༷ན་བརྗོད་པ་ལྟར་གྲུབ༷་པའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མི༷ན་པས་ན་ལུང་དུ་འདོད་པའི་སྒྲ་དེ་དག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ངེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། སྒྲ་དེ༷་དག༷་ནི་སྨྲ༷་བ་པོའི༷་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་བས༷མས་པ༷་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སྟོན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེས་ན་ལུང་བྱེད་པ་པོ་རང་གིས་ཇི་ལྟར་གཞལ་བའི་འཁྲུལ་བ་དང་མ་འཁྲུལ་བའི་དོན་དེ་ལྟར་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཙམ་མཚོན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ལུང་ཚད་མར་མི་འདོད་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། ཡི༷ད་ཆེ༷ས་ཚི༷ག་ནི༷་མི༷་བསླུ༷་བའི༷་། །སྤྱི༷་ལ༷ས་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ་ཉི༷ད། །ཅེས་ལུང་ཚད་མར་བཞེད་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། མི་འགལ་ཏེ་འདིར་ལུང་ཚད་མ་མེད་དོ་ཞེས་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཁྱད་པར་མེད་ན་ལུང་གི་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་
20-77a
དོན་མ་ནོར་བར་གཞལ་མི་ནུས་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དཔྱད་པས་དག་པར་མ་གྱུར་པའི་ལུང་ཙམ་ཚད་མར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྒྲ་ཙམ་ཚད་མར་བཟུང་བ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
辨人所作之经教
第一分为：人所作经教非决定，胜异补特伽罗难知之理。
仅是人作经教未定
第一分为：正破和遮除违经。第一，吠陀派等说：在不可见不可得的情况下，"论典与义无关"这一说法不应理，因为现比二量仅具有局限对境，即使二者消失也不能确定该对境不存在，而经教是一切对境的所缘，因此经教消失或未被经教说明，就应知其不存在，如所说："凡吠陀中未宣说，应知彼不存在，无同吠陀般闻"，因此不可能有补特伽罗一切所需而论典不宣说的，因为吠陀是一切所知的对境。
这些人的愿望是承认吠陀经教为不欺诳对境的量，然后认为其中未说明的佛教徒们所主张的都不成立，心中如此立意，而认为声生或经教量是独立的。又，无法找到能由补特伽罗分别宣说一切所观察的经教，因为诸经教仅宣说各自语境的所诠，而与该处无关的其他内容则是不相关的，且一部经教也不能宣示一切。即使像一切智者那样知晓一切，谁能将其集结成经教？因此，仅因论典未说明就认为隐蔽对境不存在是不合理的。
此外，未经观察就不应承认经教对隐蔽事不欺诳，因为诸声音与所诠事物不具有无则不生的关系，也可能有错误对境的语句，所以从声音不能确定所诠义如所说般成立，因此这些被认为是经教的声音绝无是对所诠义不错乱之量的确定，而这些声音仅仅是显示说者说意之心的标志，所以只是表明造经教者自己如何度量的错乱或不错乱之义，以及依说意而说的表征而已。
第二，若如此不认为经教是量，则与法称论师所说："意信语即是，共相之比量"，承认经教为量相违，这样想的话，不相违，因为此处不是否定没有经教量，而是说若无完全观察的区别，则仅凭经教之声不能无误地度量对境，而那些承认未经考察清净的仅有经教为量者，只是执取仅有声音为量，而找不到其他理由。


 །དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུང་དེའི་དོན། ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མི་བསླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྤྱི་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིམ་བཞིན་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བཤད་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། ངག་གང་ལ་བླང་དོར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའི་དོན་སྟོན་པ་ན་ངག་དེ་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་ཅན་ནི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་ལ་ཕན་ཚུན་ཕན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ནི་སེའུ་བཅུ་པའི་ངག་ལྟ་བུ་སྟེ། སེའུ་བཅུ་དང་ཁུར་བ་དྲུག །རི་དྭགས་པགས་པ་རྩྭའི་གོང་བུ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་ཕན་པའི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དཔེར་ན་ནད་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གྱི་ཚུལ་འཆད་པ་ན་སྒྲའི་རྐྱེན་དང་རྣམ་འགྱུར་ལ་སོགས་པ་གཞན་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེ༷ལ་བ༷་ཅན་གྱི་ངག་ཡིན་པ་དང༷་ནི༷། སྐྱེས་བུས་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་དང་རྗེ༷ས་སུ་མཐུན༷་པའི་ཐ༷བས་གང་ཡིན་པ་སྟོན་པ་དང་། མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་སོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྐྱེས༷་བུ༷འི་མངོན་འདོད་ཀྱི་དོན༷་དག་ནི༷་རྗོད༷་པར་བྱེ༷ད་པ་ངག༷་ཡིན་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་གསུམ་ཡོད་པ་ལ་འཇུག་གི་དེ་གསུམ་མེད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟག་ཅིང་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཐབས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ནི་དུག་ཞི་བའི་ཐབས་སུ་ཀླུ་འཇོག་པོའི་གཙུག་གི་ནོར་བུས་རྒྱན་བྱས་ན་ཕན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྲུབ་ནུས་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་ཉེར་མཁོ་མེད་པ་བྱ་རོག་གི་སོ་བརྟག་པ་ལྟ་
20-77b
བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངག་རྣམས་ནི་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དུ་དཔྱད་པའི་ཁུར་ཀྱང་མི་ལེན་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པས་རྟོག་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་བ་སོགས་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཡང་དེ་མཐོང་ཙམ་ནས་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་པས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོ༷ངས་སུ་བརྟ༷གས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་པའི་དབ༷ང་དུ༷་བྱས་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡི༷ན་གྱི༷་དེ༷་ལ༷ས་ག༷ཞན་པ་ཚིག་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དང་། དོན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་དང་། དགོས་པ་མེད་པའམ་དཔྱད་པས་མ་དག་པའི༷་ངག་གང་བྱུང་ལ་ལུང་དུ་བཞེད་པའི་དབ༷ང་དུ་བྱས༷་པ་མི༷ན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཞེས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། མཐོ༷ང་བ་མངོན་གྱུར་གྱི་དོན་དང༷་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་དངོ༷ས་པོ༷་ལྐོག་གྱུར་དང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡི༷་དོ༷ན་དེ་ལུང་གང་ནས་བསྟན་པ་དེ༷་དག༷་ལ༷་འཇལ་བྱེད་མངོ༷ན་སུམ༷་ཚད་མ་དང༷་། ལུང་ལ་མ་བརྟེན་པ་དང་ལུང་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས༷་སུ༷་དཔག༷་པ་རྣ༷མ་པ་གཉི༷ས་ཀྱིས༷་ཀྱང༷་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ངག་ནི་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ངག་སྟེ་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡི༷་མི༷་སླུ༷་བ༷་ཞེས་བྱའོ༷། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་རིག་དང་རང་རིག་གིས་མངོན་སུམ་གྲུབ་པས་བསྟན་དོན་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་ལ། མངོན་སུམ་དུ་མི་འདོད་པ་ནི་བདེ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་དང་། ཐུན་མོང་བར་གྱུར་པའི་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་གཞན་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བར་ཁས་བླངས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་དེ་དག་ཡིན་ལ། དེ་དག་མངོན་སུམ་མིན་པར་བསྟན་པ་ལྟར་ནམ་ཡང་མངོན་དུ་མཐོང་བ་མེད་པས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་
20-78a
བསྟན་དོན་དེ་ལ་མ་གནོད་ཅིང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，论师所言经教的意义，"意信语"、"不欺诳"和"共相之比量"，分别由每一偈颂解释，是指当语言宣说应取、应舍、应舍弃的义理时，该语言与所显义相关，即成为彼此互相利益的支分，而无关联者如"十猴"之语："十猴六担，兽皮草把"等语，无互益关系，比如解说对病有益的药法时，反而讲述声音条件和变化等他义。
因此，具相关联的语言，与人能成办相顺的方法之宣说，以及宣说胜趣解脱等为主的补特伽罗所希求义的语言，具有这三种特点才起作用，若无此三则无需要，故不应观察和实行。虽有关联但不能成办方法的例子，如说"解毒方法是以龙王顶髻宝珠为饰则有益"；能成办但无补特伽罗所需的例子，如观察乌鸦牙齿等。
对于这样的语言，不承担考察是否错乱的责任，因为无需要，有智慧的人不会趋入。因此，具有关联等三者的语言，趋入时也不是仅见到就承认为正确经教，而是经三种考察遍观察后方为意信的缘故而说"意信语"，并非指其他无关联、不能成办、无需要或未经考察清净的任何语言为经教。
何为"遍观察"？对于现见现前义和未见事物——隐蔽及极隐蔽义，任何经教所说，若对它们的衡量者——现量和不依经教及依此经教本身的二种比量都不相违的语言，是灭尽过失的语言，具有这样方式的论典被称为"不欺诳"。对于佛教论中认为是现量对境的五蕴等，由他觉和自证现量成立，因此所说义无现量不成立的过失；而不认为是现量的，如成为乐等体性的声音，以及成为共相的总等，多是其他外道承认为现量的，如已显示那些不是现量，因为从不曾亲见，所以现量对所说义无害而成立。


 །ཡང་ལུང་དེ་ཁོ་ནའི་ཚིག་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་རྗེས་སུ་དཔག་བྱར་བསྟན་པ་བདག་མེད་པ་སོགས་བདེན་པ་བཞིའི་དོན་བསྟན་པ་ལ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཅིང་། གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་བྱར་འདོད་པ་བདག་དང་གཙོ་བོ་སོགས་ཡོད་པ་ལ་འཐད་པ་མེད་པར་རྗེས་དཔག་གི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་མངོན་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་པས་དག་པ་ན་བསྟན་བཅོས་དེ་གཟུང་བར་བྱས་ནས་དེ་ལའང་ལུང་དེ་ལས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ལུང་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་ནི། རང་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དང་དངོས་ཤུགས་འགལ་བ་ཡོད་མེད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དང་། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་བའི་ལུས་ངག་གི་ལས་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་མིན་དུ་ཁས་བླངས་ནས། ཆོས་མིན་དེ་སྤང་ཕྱིར་འབབ་སྟེགས་ལ་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་མེ་ལ་མཆོང་བ་སོགས་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་མིན་དེའི་རྒྱུ་དང་མི་འགལ་བས་ན་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་མངར་སྣུམ་བསིལ་བ་བརྟེན་པས་མི་སེལ་བ་ལྟར་རང་ཚིག་འགལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་རང་ཚིག་འགལ་བ་མེད་པ་སྦྱིན་པ་དང་བྱམས་སོགས་བདེ་བའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་དག་པར་གྱུར་བའི་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་ཀྱི་ཚིག༷་ནི༷་མི༷་བསླུ༷་བའི༷་སྤྱི་སྟེ་ངག་གང་ལ་ཉེས་པ་མེད་པའི་གཞུང་དུ་གཅིག་ཅིང་ཉེས་ཟད་ཀྱི་ངག་སྨྲ་བ་དེའི་གསུང་དུ་གཅིག་པས་ན་སྤྱིར་མི་སླུ་བ་ཙམ་ལ༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་ཚིག་
20-78b
འདི༷་ཡི་ཡུལ༷་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་མི་ནུས་པར་ལྐོ༷ག་ཏུ་གྱུར༷་པ་ཡིན་ན༷འང༷་ལུང་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་འཇུག་པའི་གོ༷་སྐ༷བས་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་ཤིན་ལྐོག་ལ་ཞུགས་པའི་བློ༷་ནི༷་ལུང་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔག༷་པ་ཉི༷ད་དུ༷་གསུང༷ས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པས་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་གནས་ལ་མ་འཁྲུལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤྱི་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡོད་པས་བྱེ་བྲག་གི་དོན་ཤིན་ལྐོག་ལ་ཉེས་པ་ཟད་པ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་མ་ནུས་ཀྱང་ཚིག་དེ་དག་ལ་སྐྱོན་མ་མཐོང་བས་ན་ཡིད་མི་ཆེས་པ་མ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་བུ་བདེན་པའི་ངག་ལ་ཡིད་རྟོན་པ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་། གཞན་ཡིད་ཆེས་པའི་རྐྱེན་ཡང་ཡོད་པས་ན་ངག་རྗོད་པ་པོ་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་བརྩེ་བ་ཅན་དེ་ལྟ་བུས་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་ལུང་འདི་ཡང་གཞན་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་བསླུ་བ་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་མ་ནུས་ན་དེས་བསྟན་དོན་ལྟར་ཞུགས་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་གསུམ་པ་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་ནུས་ན་ལུང་ལ་ཡང་བརྟེན་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ་བྱིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྨན་དང་དུག་གི་ནུས་པ་ཤེས་ན་ཕ་མ་སོགས་ཀྱིས་མ་བསྟན་པར་ཡང་རང་ཉིད་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་བདེ་བ་འདོད་པ་པོ་ལ་ཁེ་ཉེན་ཆེ་བས་ན་རྒྱ་མཚོར་ནོར་བུ་ལེན་དུ་འགྲོ་བར་ཆས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མ་འོངས་པའི་དོན་དེ་དག་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འོས་པས་ན་དེ་དཔྱད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱི་གོ་སྐབས་མེད་པས་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་ལྡོག་བྱ་དགོས་ཤིང་དེ་ཡང་མི་བསླུ་བར་ཡིད་ཆེས་པ་ཡོད་པ་ལས་དཔག་
20-79a
རུང་གིས་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ།

 །ཡང་ལུང་དེ་ཁོ་ནའི་ཚིག་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་རྗེས་སུ་དཔག་བྱར་བསྟན་པ་བདག་མེད་པ་སོགས་བདེན་པ་བཞིའི་དོན་བསྟན་པ་ལ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཅིང་། གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་བྱར་འདོད་པ་བདག་དང་གཙོ་བོ་སོགས་ཡོད་པ་ལ་འཐད་པ་མེད་པར་རྗེས་དཔག་གི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་མངོན་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་པས་དག་པ་ན་བསྟན་བཅོས་དེ་གཟུང་བར་བྱས་ནས་དེ་ལའང་ལུང་དེ་ལས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ལུང་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་ནི། རང་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དང་དངོས་ཤུགས་འགལ་བ་ཡོད་མེད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དང་། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་བའི་ལུས་ངག་གི་ལས་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་མིན་དུ་ཁས་བླངས་ནས། ཆོས་མིན་དེ་སྤང་ཕྱིར་འབབ་སྟེགས་ལ་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་མེ་ལ་མཆོང་བ་སོགས་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་མིན་དེའི་རྒྱུ་དང་མི་འགལ་བས་ན་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་མངར་སྣུམ་བསིལ་བ་བརྟེན་པས་མི་སེལ་བ་ལྟར་རང་ཚིག་འགལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་རང་ཚིག་འགལ་བ་མེད་པ་སྦྱིན་པ་དང་བྱམས་སོགས་བདེ་བའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་དག་པར་གྱུར་བའི་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་ཀྱི་ཚིག༷་ནི༷་མི༷་བསླུ༷་བའི༷་སྤྱི་སྟེ་ངག་གང་ལ་ཉེས་པ་མེད་པའི་གཞུང་དུ་གཅིག་ཅིང་ཉེས་ཟད་ཀྱི་ངག་སྨྲ་བ་དེའི་གསུང་དུ་གཅིག་པས་ན་སྤྱིར་མི་སླུ་བ་ཙམ་ལ༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་ཚིག་
20-78b
འདི༷་ཡི་ཡུལ༷་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་མི་ནུས་པར་ལྐོ༷ག་ཏུ་གྱུར༷་པ་ཡིན་ན༷འང༷་ལུང་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་འཇུག་པའི་གོ༷་སྐ༷བས་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་ཤིན་ལྐོག་ལ་ཞུགས་པའི་བློ༷་ནི༷་ལུང་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔག༷་པ་ཉི༷ད་དུ༷་གསུང༷ས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པས་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་གནས་ལ་མ་འཁྲུལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤྱི་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡོད་པས་བྱེ་བྲག་གི་དོན་ཤིན་ལྐོག་ལ་ཉེས་པ་ཟད་པ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་མ་ནུས་ཀྱང་ཚིག་དེ་དག་ལ་སྐྱོན་མ་མཐོང་བས་ན་ཡིད་མི་ཆེས་པ་མ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་བུ་བདེན་པའི་ངག་ལ་ཡིད་རྟོན་པ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་། གཞན་ཡིད་ཆེས་པའི་རྐྱེན་ཡང་ཡོད་པས་ན་ངག་རྗོད་པ་པོ་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་བརྩེ་བ་ཅན་དེ་ལྟ་བུས་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་ལུང་འདི་ཡང་གཞན་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་བསླུ་བ་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་མ་ནུས་ན་དེས་བསྟན་དོན་ལྟར་ཞུགས་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་གསུམ་པ་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་ནུས་ན་ལུང་ལ་ཡང་བརྟེན་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ་བྱིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྨན་དང་དུག་གི་ནུས་པ་ཤེས་ན་ཕ་མ་སོགས་ཀྱིས་མ་བསྟན་པར་ཡང་རང་ཉིད་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་བདེ་བ་འདོད་པ་པོ་ལ་ཁེ་ཉེན་ཆེ་བས་ན་རྒྱ་མཚོར་ནོར་བུ་ལེན་དུ་འགྲོ་བར་ཆས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མ་འོངས་པའི་དོན་དེ་དག་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འོས་པས་ན་དེ་དཔྱད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱི་གོ་སྐབས་མེད་པས་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་ལྡོག་བྱ་དགོས་ཤིང་དེ་ཡང་མི་བསླུ་བར་ཡིད་ཆེས་པ་ཡོད་པ་ལས་དཔག་
20-79a
རུང་གིས་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
译文
不仅仅依靠那一部经文的文字，而是通过理智能够到达的境界，被指示为推理的对象，如无我等四谛的教义，是通过依靠事物力量而运行的推理而如此成立的。其他人所承认的推理对象如我和主宰等的存在，被推理量证明为没有道理。这样，通过现量和比量两者的考察而清净后，就应当接受那部论著，并且对于从那部经论中所宣说的极隐蔽对象的特殊性，依靠那部经论本身的推理是：推理前后语句和明示暗示是否相互矛盾。例如，接受贪嗔痴三者为不善的因，由它们所引起的身语业也是不善，但却教导为了断除这些不善而在河边沐浴或跳入火中等作为方法，这与不善的原因并不相违，就像不能用甜、油、冷性食物来治疗痰病一样，这是因为自语相违而有害。如此，没有自语相违的，比如说布施和慈爱等是快乐的因，这就是通过依靠经论的推理而清净的。
这样，通过两种量对境界的详细考察而清净的可信之言，是不欺诳的总体，即任何没有过失的论典和无漏之语的说者的言教，因此，仅从总体的不欺诳性质来看，表达极隐蔽对象的这些言语的对象虽然现量和比量无法测知，而是隐蔽的，但因为不依靠经论而通过其他量无法进入的缘故，所以说对极隐蔽对象趣入的心识是从经论中推理出来的。
如果认为：对于可由理智趣入的境界，即使不迷惑，但只有总体上的不欺诳性，无法证明特殊极隐蔽对象上的无过失。回答：即使无法证明，但因为未见到这些言语有过失，所以不会不信任，而是像相信说真话的人那样，并且还有其他使人相信的因素，所以具有清净智慧和慈悲心的说者，没有理由向他人错误地宣说，因此，即使是表达极隐蔽对象的经论，也与其他无过失言语一样，适合推理。
如果问：若无法直接证明对极隐蔽对象的不欺诳性，依照其所教导的义理而行有什么用？答：如果能直接证明第三种所量，那还需要依靠经论做什么？就像婴儿如果能自己知道药物和毒物的功效，就不需要父母等人教导也能自行取舍一样。然而，为了来世的利益而行持布施等，不应当置之不理，因为对于追求自身快乐的人来说，这关系重大，就像准备前往大海取宝一样。因此，对于这些未来的事情应当加以考察，而不应漠视，而在考察时，因为没有其他理由的余地，所以必须依靠经论来决定取舍，而这也只能从对不欺诳性的信任中推理出来，而非通过其他方式。


 །འོ་ན་དེ་འདྲ་བའི་ལུང་དམིགས་སམ་ཞེ་ན་དམིགས་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཅོག་གི་ནང་ན་དེ་བས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་གཞན་མེད་པ་ནི་གཏན་དུ་བདེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་བླང༷་བྱ་འགོག་པའི་བདེན་པའམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༷་དོར༷་བྱའི༷་རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དེ༷་ཉི༷ད་དམ་བདེན་པ་ནི༷་ཐབས༷་དང་བཅས༷་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བའི་ཐབས་དང་། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་བདེན་པ་བཞི་ནི་མི་ཡི་སེངྒེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་ལ། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཚད་མས་ར༷བ་ཏུ༷་ངེས༷་པར་གྱུར་པ༷་མཐོང་བ་ཡི༷ས་གཙོ༷་བོའི༷་དོན༷་ངེས་པར་ལེགས་པ་བསྟན་པ་ལ༷་མི༷་བ༷སླུ་བའི༷་ཕྱིར༷་གཞ༷ན་ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པ་ལ༷འང་མི་བསླུ་བར་རྗེས༷་སུ༷་དཔག༷་པ༷་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འབྲེལ་བ་སོགས་གསུམ་ཚང་ཞིང་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པས་ན་ལུང་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
非凡人难解之由
གཉིས་པ་ལ། ལུང་དེ་ཉེས་མེད་སྐྱེས་བུས་བསྒྲུབ་ན་དཀའ། །སྐྱེས་བུ་ཁྱད་འཕགས་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ། དང་པོ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་སྐྱེས༷་བུ༷་ཁྱད་འཕགས་སམ་ཕུལ༷་དུ་བྱུང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷འམ་བརྟེན་པ་ཡི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོན༷་ཅན་ཏེ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པ་ཅན་པ་དང་ཙ་ར་ཀ་རི་ཁྲོད་རྗེ་སོགས་གཞ༷ན་གྱིས་ཤེ༷ས་པའམ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་དེ་འདྲའི་ཕུལ་དུ༷་བྱུང་བ༷་དེ༷་ཚད་མས་ཤེ༷ས་པར༷་ནུས་ན༷་དེའི་ངག་བདེན་པའི་དོ༷ན་ཅན་ཡིན་པ་འདི༷་འདོ༷ད་མོད་ཀྱང་། ལུང་བྱེད་པ་པོ་འདི༷་ནི༷་ཡོན་ཏན་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་འདི༷་ལྟ༷་བུ་ཡིན་པའ༷མ་མིན༷་ནོ༷་ཞེ༷ས་དང་། གང་ཟག་གཞ༷ན་ལ༷་ཆགས་སོགས་སྐྱོན༷་
20-79b
ལྡན༷་པ་དང་སྐྱོན༷་དེ་མེ༷ད་པ་ཡིན་ཀྱང༷་དེ་དག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ངེས་པའི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི་རྙེད༷་དཀ༷འི་ཕྱིར༷་ན། སྐྱེས་བུ་ཕུལ་བྱུང་ཡིན་མིན་རྟོགས༷་པར་དཀ༷འ་འོ་ཞེ༷ས་ནི༷་གཞ༷ན་གྱིས༷་ཤེ༷ས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་དེ་ལྟར་འདོད་དོ། །གཞན་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན་ནི་རྣལ་མངོན་མེད་པ་ཕལ་གྱིས་མངོན་སུམ་མིན་ལ། རྗེས་དཔག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མེད་དེ་རང་བཞིན་དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ། །སྐྱོན་ཡོན་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འབྲས་རྟགས་ཡིན་དགོས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཕལ་ཆེར་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་གཞན་དུ་བྱ་བར་ཡང་ནུས་པས་ན་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཕྱིའི་སྤྱོད་ལམ་དང་ནང་གི་བསམ་པ་མཚུངས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་ལ་དེའི་སྐྱོན་ཡོན་ཕྲ་མོ་ནས་ཀྱང་མཐོང་བའི་རྟགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མི་རྙེད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུའི་ལུང་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་ན་མི་རིགས་ཀྱི་ལུང་གིས་སྐྱེས་བུ་དག་པར་བསྒྲུབ་ན་རིགས་སོ་ཞེས་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་ཞེས་པ་ལྟར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཅི་ཉེས་བྲལ་གྱི་སྐྱེས་བུ་སྲིད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ་རང་གི་གཉེན་པོ་འཕེལ་བས་འགྲི༷བ་པ་དང༷་གཉེན་པོ་འགྲིབ་པ་ན་དེ་ཕུལ༷་དུ་བྱུང་བ་སྟེ་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་ལ་བརྟེན༷་པ༷་ཆགས་སོགས་ཉེས་པ་ཀུན༷་ནི་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་རང་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་མི་མཐུན༷་ཕྱོག༷ས་དང༷་བཅས༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་བདག་མེད་པ་སོགས་གཉེན་པོ་དེ༷་གོ༷མས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ༷་ལ༷ས་ཤེས་རྒྱུད་གཉེན་པོ་དེའི་བདག༷་ཉིད་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡོད་པ་དེ་བས༷་ན། རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ༷་ལ་དག་གི་ཟག༷་པ༷་སྟེ་འདིས་འཁོར་བར་ཟག་
20-80a
ཅིང་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་བ་སྲིད་དོ།

译文
那么，是否能找到这样的经典呢？确实能找到。在所有人类目标中，没有比这更殊胜的，那就是永恒安乐的涅槃。这样的应取的灭谛或真实性和应舍的苦性的真实性，都是伴随方法的，即断除苦因集谛的方法，以及现前证悟灭谛的方法、依靠道谛的修习，这四谛是由人中狮子佛陀所宣说的。对于如其所说，通过量而得到完全确定所见到的主要义理确实善妙的教法，因为是不欺诳的，所以对于其他极隐蔽的教法也可推理为不欺诳。因此，这样的论著具足三种关联，并且通过三种考察而清净，所以称为量经。
非凡人难解之由
第二分为：经典由无过人成立则难，卓越人物难知之理。
首先，无过失且具德性的卓越或殊胜之人所依止的论典，具有如实的意义，即为真实，这是尼夜耶派和遮罗迦仙人等其他人所知或承认的。如果能够通过量来了知这样的殊胜者，那么他的言语确实具有真实的意义，这是可以接受的，但是这位造经者是否具有这样的功德等特质，以及其他人是否具有贪等过失，或是否没有这些过失，要在一切方面确定这些的现量，是很难获得的，因此了知一个人是否殊胜是困难的，这是其他人（即佛教徒们）所承认的。
对于他人心识的过失和功德，没有神通的一般人无法直接感知，推理也没有自性因，因为那自性本身就是所要证明的。虽然从过失和功德产生的身语表示可以作为果相，但大多数世俗行为在有意识引导下可以做出不同表现，仅仅是人的意愿所导致的行为，所以外在行为与内在想法未必一致，因为人们有各种不同的想法，无法找到从细微处就能察觉其过失与功德的完整标志。因此，通过人来证明经典的真实性是不合理的，而通过经典来证明人的清净则是合理的，这就是所谓"不依赖人而依赖法"的教导。
第二，如果这样，是否认为不存在能够证明离过失之人存在的量呢？不是的。因为过失随着其对治力的增长而减弱，当对治力减弱时，过失则更加增长，基于这一点，贪等一切过失是可增可减的，因此，由于有其对治的反面，通过修习无我等对治力达到最高境界，心相续可以转变为那对治力的本性，因此，在某些特殊相续中，一切烦恼漏—即使人堕落轮回的因素—可以完全断尽。


 །གལ་ཏེ་ཐོག་མེད་ནས་འདྲིས་པའི་ཆགས་སོགས་ཀྱང་གཉེན་པོས་འཇོམས་སྲིད་པ་བཞིན་གཉེན་པོ་དེ་ཡི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་བློ་ལའང་ཆགས་ཡུལ་སོགས་ཉེ་བར་གནས་པ་ན་སླར་ཡང་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ༷་ཡང་འབད་རྩོལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནི་མི་ལྡོག་སྟེ་བྲམ་ཟེ་གཙང་སྦྲ་ལ་གོམས་པ་དག་མི་གཙང་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །འབད་རྩོལ་བསྐྱེད་ནས་ལྡོག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། འབད་པས་བཟློག་པར་རྩོམ་པ་ལ་གཉེན་པོ་ལ་སྐྱོན་དང་ལྡོག་ཕྱོགས་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་འཛིན་དགོས་ན་དེ་འདི་ལ་མི་སྲིད་དེ། གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ༷་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡང་མེ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཉེས་པའི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ད༷ང་། ལུས་སེམས་གདུང་བར་བྱེད་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་རོ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོ་བས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་གསུམ་གང་ཡང་མེད་དེ་རིམ་པ་ལྟར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ལ་སེམས་འཆིང་བ་ཆགས་སོགས་མེད་པ་དང་། ཆགས་སོགས་ལ་རག་ལུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡང་དེས་མི་སྐྱེད་པ་དང་། རབ་ཞི་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་འཚེ་བ་མེད་ཀྱང་དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཡང་དག་པའི་དོན་མིན་ན་རིགས་པས་གནོད་པ་མཐོང་ནས་ལྡོག་སྲིད་ནའང་། དེས་མཐོང་བ་དེ་གནས་ལུགས་ཡང་དག༷་པའི་དོན་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལས་མི་ལྡོག་གོ། །དེ་ལྟ་
20-80b
ནའང་བརྗེད་ངས་བ་སོགས་ཀྱིས་ལ་ལར་ཟློག་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པ་སྲིད་སྙམ་ན། དེ་མེད་དེ་གོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ན་བློ་གཉེན་པོ་དེ་ཡི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ༷་ཟློག་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཕྱིན༷་ཅི་ལོ༷ག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་འབད་དུ༷་ཟིན༷་ཀྱང༷་མི༷་བཟློག༷་སྟེ་བློ༷་ནི༷་གཉེན་པོ་དེ༷་ཡི་ཕྱོག༷ས་འཛིན་ཞིང་མི་གཏོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ཇི་ལྟར་གྲང་བས་ཉེན་པ་མེ་ལ་བརྟེན་པ་ན་མེ་གྲང་བར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཀྱང་མི་འཛིན་པའམ་སྦྲུལ་མེད་པར་མཐོང་བ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་སྐྱེར་བཅུག་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའམ། ཕ་ལ་ཕར་གོམས་པ་ལ་ཕ་མིན་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཀྱང་མི་འཛིན་པ་བཞིན་དཔེ་རིམ་པ་ལྟར་སྦྱར་རོ༷། །དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་འཚེ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་དེའི་རྒྱུ་ཡང་མཐའ་ཡས་པས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་ཉེས༷་པ༷་གང་ཅི་ཡོད་པའི་རྣམ༷་པ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་དག༷་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་འཇི༷ག་ཚོ༷གས་ལྟ༷་བ་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་ཉེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་གནོད་པ་མི་སྲིད་ལ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ༷་ནི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ༷་རིག༷་པ་ལས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ༷་འདྲའི་མ་རིག་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེས་ཡུལ་གྲུབ་པ་མེད་བཞིན་དུ་བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་དེ༷ར་ཆ༷གས་པ༷་སྐྱེ་ཞིང་། དེ༷་ལ༷ས་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་བཟུང་བ་དེར་འགལ་བ་ཅན་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའི་ཞེ༷་སྡང༷་དང་། བདག་ཉིད་མཐོ་བའི་རྣམ་པས་ང་རྒྱལ་དང་གཞན་ལ་མི་བཟོད་པའི་ཕྲག་དོག་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཉོན་མོངས་གཞན་ཇི་སྙེད་པའང་འབྱུང༷་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ན༷་ཉེ༷ས་པ་རྣ༷མས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གཏི་མུག་
20-81a
གམ་རྨོངས་པའམ་མ་རིག་པ་ཡི༷ན་པར༷་མདོ་ལས་གསུང༷ས་ལ། ཡང་མདོ་གཞན༷་ལ༷ས་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་འཇི༷ག་ཚོ༷གས་ལ་ལྟ༷་བ༷་ཡིན་པར་ཡང་གསུངས་པ་སྟེ༷། དེ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ་མ་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

译文
如果有人问：既然无始以来熟悉的贪等能被对治力所降伏，那么当已转变为对治力本性的心面对贪欲对象等时，是否可能再次生起烦恼？答：不会生起，因为这种情况下，不需要依靠努力就不会退转，就像习惯于洁净的婆罗门不会趣向不净物一样。也不会通过努力而退转，因为要努力退转就需要认为对治有过失、所对治有功德，而这在此情况下是不可能的，因为对治力——无我智慧，是没有任何伤害性过失的。
怎样呢？它没有任何束缚心的过失性伤害，没有折磨身心的苦和不悦的伤害，也没有因为贪著有漏乐而厌倦的伤害，这三种伤害都不存在。按照顺序来说：见无我时没有束缚心的贪等，不会产生依赖贪等的任何痛苦，对于极为寂静、无漏的殊胜快乐也没有任何厌倦的理由。
尽管如此，如果所把握的对象不是真实义，在看到理由的反驳后可能会退转。但因为所见到的是真实的实相，所以不会从这种执持中退转。即便如此，是否有可能因为忘失等原因而有时产生反面的执著？答：不会有，因为当习惯达到最高境界时，心已经转变为那对治力的本性，所以对于这样的方式，即使努力趣向其反面的颠倒执我等，也不会退转，因为心已持守对治的立场并且不会放弃的缘故。就像被寒冷侵袭而依靠火时，即使强迫他认为火是冷的也不会那样认为，或者见到没有蛇的地方，即使强迫他产生蛇的认知也不会生起，又如对父亲习惯于当作父亲，即使强迫他认为不是父亲也不会那样认为，这些例子应当按照顺序类推。
如果说：即使如此，但伤害是无边的，其原因也是无边的，因此不可能断除所有这些。答：轮回中一切过失的所有方面，都是从执著我和我所的萨迦耶见而生，因为没有执我时，任何过失都无法造成伤害。这种执我只是从无明中增益的分别念而已，并非真实。这种无明，即执我，虽然对象并不存在，却生起对我和我所的贪著，由此，对立场相反者生起内心折磨的嗔恨，以自我高傲的方式生起傲慢，对他人不能容忍而生起嫉妒等，其他一切烦恼也都生起。正因为这个原因，经中说过失的根源是愚痴或无知或无明，另一经中也说，轮回一切过失的根本是萨迦耶见。这两者并非各自不同的原因，萨迦耶见本身就是无明，含义相同，是无明的一种特殊情况，即不了知人无我。
;


 །དེས་ན་རྒྱུ་འཇིག་ལྟ་དེ༷་སྤང༷ས་པ༷་ན༷་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉེས་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྤོང༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །
破经教许人未作
གཉིས་པ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ལུང་དགག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཉིད་དགག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། དཔྱོད་པ་པ་སོགས་ན་རེ། རིག་བྱེད་ཆོས་ཅན། བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ན་བདེན་པ་ཅན་དུ་ཅིས་འགྲུབ་དྲིས་པ་ན། ཚིག༷་རྣམ༷ས་ཕྱིན་ཅི་ལོ༷ག་ཏུ་སྟོན་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རྒྱུ་ཆགས་སོགས་ཉེ༷ས་པ་རྣ༷མས་ནི་སྐྱེས༷་བུ༷་ལ༷་བརྟེ༷ན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་སྐྱེས༷་བུས༷་མ༷་བྱ༷ས་པ་རིག་བྱེད་ནི་སྐྱོན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདེ༷ན་པའི་དོ༷ན་ཅ༷ན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ༷ས་སུ་ནི༷་གཞན་དཔྱོད་པ་བ་སོགས་ལ༷་ལ༷་དག༷་དེ་སྐད་དུ་རྗོད༷་པར་བྱེ༷ད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། སྤྱིར་ན་རིགས་བྱེད་མ་བྱས་བཀག་པ་དང་། །ཁྱད་པར་སྔགས་རྣམས་མ་བྱས་བཀག་པའོ། །
破吠陀未作总
དང་པོ་ལ། མགོ་མཚུངས་དང་ནི་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་དགག །
同理
དང་པོ། ཚིག༷་རྣམ༷ས་བདེ༷ན་པ༷་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་དང་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ནི་སྐྱེས༷་བུ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར༷་སྐྱེས༷་བུས༷་མ༷་བྱས༷་པ་རིག་བྱེད་ནི་བདེན་པའི་རྒྱུ་ལོག་པས་ན་ལོག༷་པ༷འི་དོ༷ན་ཅན་ཅིས༷་མིན༷་ཞེ༷ས་ནི༷་གཞན༷་སངས་རྒྱས་པ་དག༷་གིས་
20-81b
བརྗོ༷ད་དོ། །
以别理破
གཉིས་པ་ལ། ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་བས་ན་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །དེས་ན་ཚུལ་གསུམ་ཚང་དགོས་བསྟན་པའོ། །
三相未具,故非能立
དང་པོ་ལ། མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་རྗེས་འགྲོ་མེད། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་མི་འཐད་པ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལྡོག་ལྡོག་ཁྱབ་མེད་པའོ། །
仅同品有,非同品遍有
དང་པོ་ལ། མ་བྱས་ཀྱང་ནི་ལོག་པར་སྲིད་ཚུལ་བརྗོད། །དེ་ཡི་དོན་ནི་རིགས་པས་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ།
说未作容违之由
དང་པོ། རེ་ཞིག་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་མ་བྱས་སུ་ཆུག་ཀྱང་མ་བྱས་ན་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པའི་རྗེས་འགྲོ་མི་གྲུབ་སྟེ། མ་བྱས་པ་དང་བདེན་པ་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་བདེན་པའི་དོན་ཅན་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་མ་མཐོང་བས་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་དོ། །དེས་ན་མ་བྱས་སུ་ཆུག་ཀྱང་དེའི་དོན་བདེན་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་ལོག་པར་སྲིད་ཚུལ་ནི། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་དོན༷་འདི་དང་འདི་བསྟན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེ༷ས་པར་བྱེ༷ད་པ༷་དག༷་གི༷་རྒྱུ་ཀ༷་བུམ་སོགས་ཀྱི་བརྡ༷་ནི༷་སྐྱེས༷་བུ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ་ཡིན་ཏེ་དེར་འཇུག་པ་པོ་སྐྱེས་བུས་སྒྲ་འདི་ནི་འདི་ལ་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་དོན་དེ་མཚོན་པའི་བརྡ་ཉིད་དུ་བློས་མ་བཅད་ཀྱི་བར་དུ་སྒྲ་དེས་དོན་གང་ཡང་མི་སྟོན་པ༷ས་ན། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག༷་རྣ༷མས་སྐྱེས༷་བུས༷་བྱས༷་པ་མི༷ན་པར་རང་བྱུང་དུ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང༷་། བརྡ་སྐྱེས་བུས་བྱ་དགོས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ལོག་པར་བརྡ་བྱས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་སྲི༷ད་དེ་བསྟན་བཅོས་ལོག་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །
其义以正理明立
གཉིས་པ་ལ། འབྲེལ་བ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་མི་འཐད་པ། །དོན་ལ་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་ཨགྣི་ལྟ་བུའི་བརྡ་དེ་མེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་གྱི་ཨགྣི་ཞེས་པ་མེ་ཡི་བརྡ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡ་དོན་གྱི་འབྲེལ༷་པ༷་སྐྱེས༷་བུས༷་བྱས༷་པ་མི༷ན་པས་ན་བརྡ་སྐྱེས་
20-82a
བུས་བྱས་པ་ཞེས་པའི་རྟགས་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཨགྣི་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་ཐོས་པ་ན་དེ་མེ་ཡི་བརྡ་ཡིན་པར་སྔར་རིག༷་པའམ་ཤེས་པ་མེ༷ད་པར༷་ཡང་སྒྲ་དེས་མར་མེ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་གསལ་བ་ལྟར་སྒྲ་རང་གི་ངོ་བོས་མེ་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་དགོས་ན་ཡང་དེ་ནི་མེ་རིགས་ཏེ་ཡུལ་དེའི་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བས་སྒྲ་རྣམས་ཐོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་མི་གོ་བ་ཡོད་པ་དང་རིག་བྱེད་འདོན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྡ་དོན་སྦྱར་ནས་སློབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

译文
因此，当断除因—萨迦耶见时，就能断除一切依靠它的过失方面。
破经教许人未作
第二，破斥非人所作的经典，分为：陈述他方观点和破斥其观点。
说他宗
第一，弥曼差派等说：论题，吠陀具有真实义，因为是非人所作的缘故。当被问到为何非人所作就能证明具有真实义时，他们回答说：因为言语颠倒宣说的因—贪等过失，唯独依靠人，所以非人所作的吠陀，因无过失之因，唯一具有真实义。这是一些其他人如弥曼差派等所表述的。
破其义
第二，破斥此观点分为：总破吠陀非作和特破咒语非作。
破吠陀未作总
第一分为：同理破和以其他理由破。
同理
第一，言语真实性的因—智慧和慈悲等功德，唯独依靠人，所以非人所作的吠陀，由于缺乏真实之因，怎么不会是具有错误义理呢？这是其他佛教徒所说的。
以别理破
第二分为：三相不具足故非能立，因此需要具足三相。
三相未具，故非能立
第一分为：仅在同品有，非同品遍有；不能成立为宗法；无异品遍离，即缺乏遍离关系。
仅同品有，非同品遍有
第一分为：说明即使非所作也可能有错误；以理论详细证明此义。
说未作容违之由
第一，暂且承认吠陀声音是非所作，但非所作与真实义之间没有任何关系，而且没有见到真实义者是非人所作，因此在例子上没有遍随关系。所以，即使承认非所作，也不能证明其义真实，其可能有误的原因是：使人了解"吠陀表达这个和那个义理"的因—柱子、瓶子等的名言，是依靠人而有的，即由使用者决定"这个词用于这个对象"，在没有以心确定此词为表达该义的名言之前，此词不会表示任何意义。所以，即使吠陀语句是非人所作，自然存在，但由于名言必须由人制定，因此吠陀的含义可能被错误地命名，就像有人错误解释的论典一样。
其义以正理明立
第二分为：关联由人所作非理；破斥事物间本质关联。
第一，如果说吠陀中的"agni"（火）等词与火等本质上有关联，而不是人为规定"agni"是火的名言，所以名言与对象的关联不是人为的，那么这个理由不成立。如果是这样，那么仅仅听到"agni"这个声音，即使以前没有认识到它是火的名言，也应该像灯光照明那样，单凭声音的自性就能使人了解火，但事实并非如此，因为对该地区名言不熟悉的人，即使听到这些声音，也不会理解其意义，而且吠陀诵读者自己也需要学习名言与对象的关联，因此（名言与对象的关联非自然而是人为的）。
;


 །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐད་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་ལ་སྒྲ་ཐོས་ཚད་ཀྱི་དོན་མི་གོ་བ་ཡང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་སྔ་ནས་ཡོད་ཟིན་པས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མིན་ན་ཡང་གསར་དུ་བརྡ༷་སྦྱར་བ་ལ༷ས་ཡེ་ནས་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་དེ༷་ནི༷་གསལ༷་བར་བྱེད་པ་ཙམ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། གསར་དུ་བརྡ་བྱས་པ་དེས་དོན་གོ་བའི་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བརྟག༷ས་པ༷་གཞ༷ན་ཡེ་ནས་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྒྲ་དོན་གྱི་དངོས་འབྲེལ་དེ་དག༷་ལ་དགོས་ནུས༷་གང་ཡང་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བརྡ་མ་བྱས་ན་དེས་དོན་གོ་མི་ནུས་ལ་བརྡ་བྱས་ན་དེ་མེད་ཀྱང་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་སྤྱིར་བཀག་པ། །བྱེ་བྲག་སྒྲ་རྟག་འདོད་པ་མི་འཐད་ཚུལ། དང་པོ། ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་ལ་དགོས་ནུས་ཡོད་དེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག༷་རྣམ༷ས་རང་རང་གི་བརྗོད་བྱའི་དོ༷ན་གཅི༷ག་ཁོ་ན་ལ༷་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་ངེ༷ས་ཀྱི་གཞན་ལ་མི་འབྲེལ་ཏེ། དཔེར་ན་ཨགྣི་ཞེས་པ་ཚ་ཞིང་སྲེག་པ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་ཀྱི་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ན༷་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུས་དེ་ཡི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་མ་འབྲེལ་ན་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་བརྡ་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྡར་འགྱུར་རོ་
20-82b
ཞེ་ན། འོ་ན་ཚིག་དེ་དག་རང་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ་ལས་དོན༷་གཞན༷་ལ་བརྡ་དེ་སྦྱར་ཀྱང་རྟོག༷ས་པར༷་མི་འགྱུར༷་བ་དགོས་ནའང་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡང་ཡུལ་གཞན་ན་གཞན་གྱི་མིང་དུ་བཏགས་པ་དང་གང་ཟག་གི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་ཀྱང་དེ་གོ་བར་མངོན་སུམ་གྲུབ་ལ་གཞན་ཡང་གོཿཞེས་པའི་སྒྲ་བ་ལང་དང་མཐོ་རིས་དང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་འཇུག་པས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ༷། །གལ་ཏེ་སྒྲ་གཅིག་ཀྱང་དོན༷་དུ༷་མ༷་དང༷་མངོ༷ན་པར་འབྲེལ༷་བའི་དངོས་འབྲེལ་ཡོད་པས་དུ་མ་ལ་གཅིག་འཇུག་མི་རུང་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན༷། སྔར་དོན་གཅིག་ཏུ་ངེས་སོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་ད་དོན་དུ་མ་དང་འབྲེལ་ཞེས་འདོད་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་གས༷ལ་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡང་ན། འགལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྲིད། །ཅེས་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་ན་ད་ལྟ་རིག་བྱེད་ན་དོན་འདི་བསྟན་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ཡང་དེ་མིན་པར་འཇུག་པར་སྲིད་པས་ན། དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་བཟུང་བ་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་དང་འགལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་སྲིད་ཅེས་སོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དོན༷་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ན་མཐོ་རིས་འདོད་པས་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ་ཞེས་རིག་བྱེད་ན་བསྟན་པའི་སྒྲ་དེའི་དོན་མེ་ལ་མར་ཁུ་ལྡུག་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འདོད་ཀྱང་དེ་མཐོ་རིས་འདོད་པས་ཁྱི་ཤ་ཟོ་ཞིག་ཅེས་པའི་དོན་ཡང་ཡིན་སྲིད་པས་ན་དོན་གང་དུ་འཚལ་མི་སྟོན་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་སྐྱེས་བུ༷ས་མ༷་བྱས༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་པ་དག་ཀྱང༷་། དེ་ལྟར་ཀུན༷་དུ༷་བ༷རྟག༷ས་པ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་དོན་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་ཡིན་ན་འདིས་བདེན་པའི་དོན་ཅི་
20-83a
ཞིག་སྟོན་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྒྲ་དོན་དངོས་འབྲེལ་འདོད་ན་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་འདི་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་པར་སྣང་བ་རྣམ༷ས་ལ༷་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེ༷ལ་པ༷་ཡ༷ང་རྣ༷མ་པ༷ར་བཞ༷ག་པའམ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་གཏ༷ན་ཚིག༷ས་བརྗོ༷ད་དགོས་ན་དེ་མི་སྲིད་དེ། རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ལ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་མེད་ཅིང་དེ་བྱུང་ཡང་མེད་དེ་མིང་ནི་དོན་མེད་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་ཙམ་ལ་རག་ལས་ཏེ་འབྱུང་བར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་མིང་དོན་ལ་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མེད་དེ་སྐྱེས་བུས་བློས་འབྲེལ་བ་བྱས་པའི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ།

译文
若非如此，一切地区的语言就不会有差异，听到任何声音也不会有不理解其意义的情况，但这是不可能的。如果说声音与对象的关系本来就存在，不是人为的，而是通过新建立的名言仅仅揭示那已经存在的关系，那么，由于新建立的名言已经能使人理解意义，所以你们所主张的声音与对象本来就存在的本质关联是毫无作用的，因为不立名言时无法理解意义，立了名言后即使没有那种本质关联也能理解意义。
第二分为：总破声音与对象本质关联；特别说明声音常住的观点不合理。
第一，若说本质关联有用处，因为吠陀的语句只与它们各自所表达的特定对象有本质关联，而与其他对象无关，例如"agni"这个词只与热和燃烧有关，不适用于其他，所以人仅仅是揭示这种关系的方式，如果本来与对象没有关联，人也不能建立名言，因为一切都可以成为一切的名言。
回答：那么这些词与其原本关联对象之外的其他对象建立名言时，就不应当被理解，但事实并非如此，因为"火"等词在不同地方被用作其他事物的名称或人名等，这些情况下人们仍能理解，这是现量所证实的。此外，"go"这个词用于牛、天界、金刚等多种对象，这一点很明显。
如果说一个词确实与多种对象有本质关联，那有什么不可以一词用于多义呢？
你们先前承认"确定只与一个对象关联"，现在又主张"与多种对象关联"，这显然是自相矛盾。
或者，按照另一种译文"容易造成矛盾"：如果吠陀的词可以应用于多种对象，那么你们现在认为吠陀表达某种特定意义的观点也可能适用于其他意义，因此，执著它具有某种意义也可能与吠陀的真实意义相矛盾。
若吠陀之词可用于多义，那么"欲生天者应向火中献供"这句吠陀教导，其意义可以是"向火中倒入酥油"，但也可能是"欲生天者应吃狗肉"，因此，为了证明不知道表达什么意义的吠陀之声具有真实义而主张它是非人所作的人，这种臆想是没有意义的，因为他们的目的是要证明它具有真实义，但根本不知道它表达什么真实义。
此外，若承认词与义有本质关联，则应当提出理由来证立人的表达意愿所发出的声音与外在对象—这些明显不同本质的事物之间存在不可分的关系，但这是不可能的。不同本质的事物之间没有同一性关系，也没有因果关系，因为我们已经证明，名称即使没有对象也可以仅仅依靠表达意愿而产生。因此，名与义之间没有本质关联，而是由人的心识所建立的临时关系。
;


 །དེ་ལྟར་ན་མིང་ཚིག་གི་སྒྲ་དེ་དག་དོན་འདི་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེ༷ས་བུ༷ས་བརྡ་ལེ༷གས་པ༷ར་མ༷་བྱས༷་པ༷་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་སྐྱེས་བུ་ལ་བླང་དོར་གང་ཡང་མི་སྟོན་པས་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་ཏུ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་དེར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ནི་རང་རང་གི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་སྐྱེས་བུས་ལེ༷གས་པར་བྱས༷་པ་ཡིན་པར་ཁ༷ས་ལེ༷ན་ན༷་དེ་འདྲའི་ཁས་ལེན་འདི༷་ནི༷་དངོ༷ས་སུ༷་གླང༷་ཆེ༷ན་གྱིས་ཁྲུས༷་བྱས་པ་དང་འདྲ༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ་གླང་ཆེན་གྱིས་ཁྲུས་བྱས་ནས་སླར་ཡང་འདམ་དུ་འཇུག་པ་བཞིན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པས་བདེན་པར་ཁས་བླང༷ས་ནས་ཡང་བདེན་པའི་དོན་དེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲ་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་ནི། སྒྲ་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་རྟག་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་དམ་མི་བྱེད་བྱེད་ན་ནི་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཀྱང་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་འཁྲུལ་བ་སྲིད་པར་
20-83b
འགྱུར་ལ། མི་བྱེད་ན་རི་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འདོད་པས་བཞག་མི་ནུས་པ་བཞིན་གཞན་གྱི་མིང་གཞན་ལ་སྦྱར་མི་བཏུབ་པ་ཞིག་ན་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིང་དེ་དང་འབྲེལ༷་པ༷་ཅ༷ན་མེ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་བྱའི་དོན་རྣམ༷ས་མི༷་རྟག༷་པའི་ཕྱིར༷་རྗོད་བྱེད་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟག་པ་དེ་དང་འབྲེ༷ལ་པ༷་ལ༷འང་རྟ༷ག་པ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲོན་མེ་ཞིག་ན་འོད་འཇིག་པ་ལྟར་བུམ་པ་ཞིག་ན་དེའི་སྟེང་གི་འབྲེལ་བའང་འཇིག་གོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་ཡུལ་མེད་བཞིན་དེའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ནི་མི་རུང་སྟེ་གལ་ཏེ་རུང་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་བུམ་པའང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་དོ༷ན་དང༷་སྒྲ༷་ཡི༷་འབྲེལ་བ་དེ༷་ནི་བྱེད་པོ་སྐྱེས༷་བུ༷འི་བློ༷་ཡི༷ས་མིང་དོན་བསྲེ་བའི་སྒོ་ནས་ལེ༷གས་པར༷་བྱས༷་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་སྒྲ་འདི་དོན་རང་མཚན་ལ་འབྲེལ་ན་རང་མཚན་རྣམས་ནི་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གསར་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་དེའི་སྔོན་དུ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཏེ་འབྲེལ་ཡུལ་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན༷་དེ་སྐྱེས་པ་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་སྔར་མེད་ཀྱི་འབྲེལ་བའང་སྒྲ་དེ་ལ་སྐྱེས༷་པ་ཡིན་ན༷་ནི༷་སྔོན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒྲ་དེ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ནའང་། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་རྣ༷མས་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ༷་ནི༷་སྔར་གྱི་རང༷་བཞི༷ན་གང་ཡིན་པ་དག༷་ལས་རྣམ༷་པར༷་བཟློག༷་པར༷་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མི༷་རི༷གས་སོ༷། །དེ་ཡང་སྒྲ་རྟག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འདོར་མི་སྲིད་པས་སྔ་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དང་ཅིག་ཅར་དུ་འབྲེལ་དགོས་ལ་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་འབྲེལ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་མ་འབྲེལ་ན་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འབྲེལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་པར་
20-84a
གཞན་དང་གཞན་གསར་དུ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐོབ་ན་ནི་སྔ་མ་ལས་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལྟར་ནའང་བུམ་པ་སྔ་མ་ཞིག་ན་དེའི་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བའང་འཇིག་ལ་གསར་དུ་བྱུང་བའི་བུམ་པ་སོགས་ལ་མིང་དེ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་སྙམ་ན། འབྲེལ་བ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློས་མིང་དོན་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཙམ་གྱི་འབྲེལ་བ་བློ་ངོར་གྲུབ་པ་ལ༷་ནི་འབྲེལ་བ་འཇིག་མི་འཇིག་དང་འབྲེལ་བ་དེ་མིང་དོན་གཉིས་ལས་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡིན་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་ནས་མི་འཐད་པར་བརྗོད་པའི་ཉེ༷ས་པ་འདི༷་དག་མེ༷ད་དེ་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟར་དཔྱད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །དེ་ལྟར་ན་མིང་ཚིག་གི་སྒྲ་དེ་དག་དོན་འདི་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེ༷ས་བུ༷ས་བརྡ་ལེ༷གས་པ༷ར་མ༷་བྱས༷་པ༷་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་སྐྱེས་བུ་ལ་བླང་དོར་གང་ཡང་མི་སྟོན་པས་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་ཏུ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་དེར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ནི་རང་རང་གི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་སྐྱེས་བུས་ལེ༷གས་པར་བྱས༷་པ་ཡིན་པར་ཁ༷ས་ལེ༷ན་ན༷་དེ་འདྲའི་ཁས་ལེན་འདི༷་ནི༷་དངོ༷ས་སུ༷་གླང༷་ཆེ༷ན་གྱིས་ཁྲུས༷་བྱས་པ་དང་འདྲ༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ་གླང་ཆེན་གྱིས་ཁྲུས་བྱས་ནས་སླར་ཡང་འདམ་དུ་འཇུག་པ་བཞིན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པས་བདེན་པར་ཁས་བླང༷ས་ནས་ཡང་བདེན་པའི་དོན་དེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲ་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་ནི། སྒྲ་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་རྟག་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་དམ་མི་བྱེད་བྱེད་ན་ནི་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཀྱང་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་འཁྲུལ་བ་སྲིད་པར་
20-83b
འགྱུར་ལ། མི་བྱེད་ན་རི་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འདོད་པས་བཞག་མི་ནུས་པ་བཞིན་གཞན་གྱི་མིང་གཞན་ལ་སྦྱར་མི་བཏུབ་པ་ཞིག་ན་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིང་དེ་དང་འབྲེལ༷་པ༷་ཅ༷ན་མེ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་བྱའི་དོན་རྣམ༷ས་མི༷་རྟག༷་པའི་ཕྱིར༷་རྗོད་བྱེད་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟག་པ་དེ་དང་འབྲེ༷ལ་པ༷་ལ༷འང་རྟ༷ག་པ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲོན་མེ་ཞིག་ན་འོད་འཇིག་པ་ལྟར་བུམ་པ་ཞིག་ན་དེའི་སྟེང་གི་འབྲེལ་བའང་འཇིག་གོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་ཡུལ་མེད་བཞིན་དེའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ནི་མི་རུང་སྟེ་གལ་ཏེ་རུང་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་བུམ་པའང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་དོ༷ན་དང༷་སྒྲ༷་ཡི༷་འབྲེལ་བ་དེ༷་ནི་བྱེད་པོ་སྐྱེས༷་བུ༷འི་བློ༷་ཡི༷ས་མིང་དོན་བསྲེ་བའི་སྒོ་ནས་ལེ༷གས་པར༷་བྱས༷་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་སྒྲ་འདི་དོན་རང་མཚན་ལ་འབྲེལ་ན་རང་མཚན་རྣམས་ནི་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གསར་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་དེའི་སྔོན་དུ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཏེ་འབྲེལ་ཡུལ་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན༷་དེ་སྐྱེས་པ་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་སྔར་མེད་ཀྱི་འབྲེལ་བའང་སྒྲ་དེ་ལ་སྐྱེས༷་པ་ཡིན་ན༷་ནི༷་སྔོན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒྲ་དེ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ནའང་། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་རྣ༷མས་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ༷་ནི༷་སྔར་གྱི་རང༷་བཞི༷ན་གང་ཡིན་པ་དག༷་ལས་རྣམ༷་པར༷་བཟློག༷་པར༷་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མི༷་རི༷གས་སོ༷། །དེ་ཡང་སྒྲ་རྟག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འདོར་མི་སྲིད་པས་སྔ་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དང་ཅིག་ཅར་དུ་འབྲེལ་དགོས་ལ་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་འབྲེལ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་མ་འབྲེལ་ན་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འབྲེལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་པར་
20-84a
གཞན་དང་གཞན་གསར་དུ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐོབ་ན་ནི་སྔ་མ་ལས་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལྟར་ནའང་བུམ་པ་སྔ་མ་ཞིག་ན་དེའི་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བའང་འཇིག་ལ་གསར་དུ་བྱུང་བའི་བུམ་པ་སོགས་ལ་མིང་དེ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་སྙམ་ན། འབྲེལ་བ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློས་མིང་དོན་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཙམ་གྱི་འབྲེལ་བ་བློ་ངོར་གྲུབ་པ་ལ༷་ནི་འབྲེལ་བ་འཇིག་མི་འཇིག་དང་འབྲེལ་བ་དེ་མིང་དོན་གཉིས་ལས་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡིན་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་ནས་མི་འཐད་པར་བརྗོད་པའི་ཉེ༷ས་པ་འདི༷་དག་མེ༷ད་དེ་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟར་དཔྱད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是直译的简体中文翻译：
如此，如果承认这些名词术语的声音在没有被人类恰当地做出标记，说明"这是指这个意思"的情况下，那么吠陀的声音不会向人类显示任何应取或应舍，因此在各方面都将变得毫无意义。为了避免这样的过失，如果承认吠陀的意义确实是由人类依照各自的意愿而确定的，那么这种承认实际上就像大象洗澡一样，大象洗完澡后又回到泥里一样，先是承认真理不是由人造的，然后又承认这个真理的意义是由人造的。
第二，关于特别认为声音是常住的，[以下说明]为何本质上的联系不合理：声音和意义的联系是无常的还是常住的？如果是第一种情况，那么它是否随人的意愿而改变？如果是，则本质上的联系不成立，吠陀的意义也可能被错误地解释为别的东西。如果不随人意改变，那么就像不同的山等不能随意改变一样，一个事物的名称不能应用到其他事物上，但这明显被感知所否定。
如果说这联系是常住的，由于与名称有联系的火等所表达的对象是无常的，因此表达它们的吠陀声音虽然常住，它们的联系也不可能是常住的。如同灯熄灭时光也消失一样，当瓶子破坏时，它上面的联系也会破坏。如果没有联系对象而其联系仍然存在是不合理的，若允许这种情况，那么石女之子与瓶子也应该有联系。因此，意义与声音的联系是由作者人类的心识通过混合名与义而善巧创造的，在对象上并没有[固有的]联系。
此外，如果这声音与特殊对象相联系，由于特殊对象只是前后出现的，对于新出现的事物，之前如何能有联系呢？因为联系对象不存在。如果说随着对象产生的同时，以前不存在的联系也在那声音上产生，那么声音上就会有之前不存在的特征，声音就会变成无常，而对于那些认为吠陀声音是常住的人来说，不可能有与以前本性不同的变化。而且，常住声音不可能舍弃自己的本性，如果之前就有联系，就必须同时与一切联系，这是不可能的，因为不是所有联系对象都同时存在。如果之前没有联系，之后也不会有联系，因为不可能获得一个又一个新的特性。如果获得，就会导致变化。
那么，按照你的观点，当前面的瓶子破坏时，它的名义联系也破坏了，对于新产生的瓶子等，这个名称如何联系呢？虽然联系在实际上并不成立，但对于仅仅是由分别心识所假设为名义联系的联系在心识中成立的情况，这些关于联系是否破坏，以及联系是名义二者之一还是别的什么等考察所说的过失都不存在，因为对仅仅是心识所假设的事物不能这样考察。


 །ག༷ལ་ཏེ༷་འབྲེལ་བའི་རྟེ༷ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་འཇི༷ག་ན༷་ཡང་འབྲེལ་བ་ནི་འཇིག༷་པ་མི༷ན་ཏེ་རྟག༷་པའི་ཕྱིར༷། དཔེར་ན་རིགས་ལྡན་བུམ་སོགས་འཇིག་ཀྱང་རིག༷ས་རྟག་པ་མི་འཇིག་པ་དང༷་འདྲ༷འོ་ཟེར་ན་རིགས་དང་འབྲེལ་བ་སོགས་རྟག༷་པ་རྣམས་ལ༷་རྟེན་དེས་བ༷རྟེན་པའི་ནུས༷་པ༷་ཞུགས་པ་ག༷ང་ཡོད་དེ་དེ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བརྟེན་དགོས་པ་མིན་པས་ན་རྟེན་དེ་དག་གི་ནུས་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ་ཚོན་གྱི་ནུས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་མི་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་སྤྱི་དང་འབྲེལ་བ་གཉིས་པོ་དེ༷་གསལ་བ་དང་བརྗོད་བྱས་རྟེ༷ན་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་ཡང་རྟག་པ་དེའི་རྟེན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དངོས་སུ་ཕན་འདོགས་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་མིན་ཡང་མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་བ་ལྟར་གསལ་བ་དང་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེས་སྤྱི་དང་འབྲེལ་བ་དེ་དག་གས༷ལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དག་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། བུམ་པ་རང་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་བྱེ༷ད་རྒྱུ༷་སྒྲོན་འོད་དང་
20-84b
དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཚོག༷ས་པར་གྱུར་པ་ན་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ༷་སྐྱེད༷་པར༷་ནི༷་རུང༷་བ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རི༷གས༷་པ༷་ཤེས་ཤིང་མཁས་པ༷ས་ནི་བུམ༷་སོ༷གས་ཀྱང༷་སྔར་མི་གསལ་བ་མིག་ཤེས་སྐྱེད་རུང་མིན་པ་ཕྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དང་ཚོགས་པ་ལས་སྔར་ལས་བཟློག་སྟེ་སྐྱེ་བ༷་ལ༷་ནི༷་སྔར་མི་གསལ་བ་ཕྱིས་གསལ༷་ལོ་ཞེས་བྱ་བར༷་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱི་གསལ་བྱེད་འདོད་པ་འབྲེལ་བ་དང་སྤྱི་འགྱུར༷་བ༷་མེ༷ད་པ་རྣ༷མས་ལ་སྔ་ཕྱི་ཁྱ༷ད་པར་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པས༷་ན་གསལ༷་བྱེ༷ད་བརྗོད་བྱ་དང་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང༷་གི༷་དོ༷ན་དེ་གསལ་བྱེད་དུ་འཇོག་པའི་དོན་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པར་ཐལ། སྔར་མི་གསལ་བའི་དུས་ལས་འགྱུར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་སྔར་མི་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་ལས་འགྱུར་མི་ཤེས་ན་སྒྲོན་འོད་དང་ཚོགས་ཀྱང་སྔར་བཞིན་མི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གསལ་བྱེད་དེས་གསལ་བྱ་རྟག་པ་ལ་གསལ་བའི་བྱ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི་ཕྱི༷ར་དེས༷་དེ༷་གསལ༷་བར༷་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་དུ་བཞག་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མར་མེ་འདི་ཤ་ཟ་དང་མོ་གཤམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་འདྲའོ། །གཞན་ཡང་འབྲེལ༷་པ༷་ཞེས་པ་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་པར་དངོ༷ས་པོ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར༷་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་མོ༷ད། དེ་ལྟ་ན་སྒྲ་དང་དོན་དང་འབྲེལ་བ་གསུམ་དངོས་པོ་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཀ་བ་བུམ་པ་སྣམ་བུ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་
20-85a
པའི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་གྱི་བློ༷་ཡང་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་སྣ༷་ཚོ༷གས་པའི་ཚུལ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་མིང་དོན་བསྲེས་ནས་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་འབྲེལ་བ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་དེས་མིང་དོན་འབྲེལ་བ་ལ་ཅི་ཞིག་ཕན་ཏེ་ཁོ་རང་རང་རྐྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་འབྲེལ་བ་དངོས་པོ་ཡིན་ཀྱང་དེས་མིང་དོན་འབྲེལ་བའི་རྟེན་བྱེད་ན་སྒྲ་དང་བརྗོད་བྱའི་རང་མཚན་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་བ་དེ་སྙེད་དངོས་པོར་ཡོད་ན་བུམ་པའི་སྒྲ་གཅིག་གིས་བུམ་པའི་དོན་ཀུན་གོ་བ་དང་། བུམ་པ་གཅིག་ལ་སྐྱེས་བུ་དུ་མས་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ལ། འབྲེལ་བ་ཞེས་པ་གཅིག་ལས་མེད་ན་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི་བུམ་པ་ལ་མིང་མི་འཇུ༷ག་པར་རིལ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་སོགས་སྐྱོན་མཐའ་ཡས་སོ།

以下是直译的简体中文翻译：
如果说"即使作为联系基础的瓶子等毁灭，联系也不会毁灭，因为它是常住的。例如，虽然具有种姓的瓶子等毁灭，但种姓是常住的不会毁灭"，那么对于种姓、联系等常住的东西，这些基础能够支持它们的功能是什么呢？它不需要被任何东西所支持，因此不能成为这些基础的功能发挥的对象，就像颜料的功能不能施加于虚空一样。那么，以什么理由认为普遍相和联系这两者是由个别显现和所表达事物所支持的呢？任何常住的法都不适合作为它的支持。
即使不是直接提供帮助的支持，但像灯照亮瓶子那样，显现和所表达的对象能够显明普遍相和联系，也就是说，依靠它们而了知它们？对此[回答]：当能产生缘取瓶子本身的认识之共同作因——灯光、感官等聚合时，能够产生取瓶眼识，正因为适合产生[这识]，了解事物实相、知晓运作规律的智者认为，瓶子等也是从先前不明显、不适合产生眼识，后来与共同作缘聚合而与先前相反地产生，[因此]主张"先前不明显后来明显"。对于承认产生各种不同特性的观点，这种明显对象与明显作者的术语是合理的。
你所主张的作为明显作者的联系和普遍相，由于它们没有变化，在前后没有任何差别，那么所表达对象和显现如何能建立它们的对象为明显作者呢？结果什么也没做，因为无法从先前不明显的状态转变，它仍然与那时一样。例如，如果瓶子无法从先前不明显的状态转变，即使与灯光结合，也会像以前一样保持不明显。
如此，当明显作者对常住的明显对象没有做任何明显化的行为时，为什么认为它明显化了那个？建立明显对象和明显作者没有任何理由，这就像认为这盏灯是罗刹和石女之子等的明显作者一样。
此外，如果"联系"不仅仅是心识所假设的，而是实在的事物，那就姑且如此。这样一来，声音、对象和联系这三者作为像柱子、瓶子、毯子那样的不同实物而存在，因此，理解它们的心识也会以各种方式理解为不同的东西，而不会混合名称和对象而执为一体。那样的话，作为实物存在的联系对于名称和对象的联系有什么帮助呢？它将成为独立的事物。
还有其他过失：即使联系是实物，如果它作为名义联系的基础，就像声音和所表达的特殊对象是不同的一样，如果联系确实作为实物存在，那么一个"瓶子"的声音不可能使人了解所有瓶子的意义，而且多个人对一个瓶子说"瓶子"也不合理。如果说只有一个叫做"联系"的东西，那么它将不会应用于不同特性的瓶子，而只会应用于整体，等等，这样的过失无穷无尽。


 །གལ་ཏེ་འབྲེལ་བ་དངོས་པོ་ཡིན་ཀྱང་མིང་དང་དོན་དེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་དངོས་པོ་མིན༷་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་རང་མཚན་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མིན་ན་ནི་མེ་བརྗོད་པས་ཁ་ཚིག་པར་འགྱུར་ལ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཕྱོགས་སྔ་མས་འདོད་པའང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དོན་ལས་ཐ་དད་དང་ཐ་དད་མིན་པ་གཉིས་ཀ་མིན་ནོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་གང་ལས་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་ཞེས་པ་འདི་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཕུང་གསུམ་པའི་དངོ༷ས་པོ་ནི་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ཡིན་པས་བར་ན་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་སྟེ་མིག་དབང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། དབང་པོ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གིས་ཡོད་པར་འཇོག་ན། འདི་ནི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་བ་ཉིད་མ་དམིགས་པར་དེའི་འབྲས་བུ་དམིགས་མི་སྲིད་པས་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འདས་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་པའང་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་འབྲེལ་བ་ཞེས་པ་གཅིག་
20-85b
དང་ཐ་དད་དུ་མེད་ལ། སྒྲ་དང་དོན་གཉིས་ནི་དངོས་པོའི་ངོ༷་བོ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་མིང་དོན་བསྲེས་ནས་འདི་འ༷དིའི་མིང་ངོ་འདི་འདིའི་བརྗོད་བྱའོ་ཞེས་འབྲེལ༷་བ༷་ལྟར་སྣང་བ་ནི་གློ་བུར་གྱི་རྟོག༷་པ༷ས་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་བ་ཞེས་པ་རྟོག་པས་ཡོད་པར་བཏགས་པའམ་བཏགས་ཡོད་ཡིན་གྱི་གཞན་རྫས་སུ་ཡོད་པའམ་ཡོ༷ད་པའི་རྫས༷་ཡིན་ན་འབྲེལ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་ཟིན་པ་དེ་གཞ༷ན་སྒྲ་དོན་ལ༷་རག༷་ལུས༷་པ༷འ༷མ། དེ་གཞ༷ན་སྒྲ་དོན་གྱི༷་བར་ན་འབྲེ༷ལ་བ༷ར་བྱེད་པ་དག་ཏུའང་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཀ་བུམ་ལས་དངོས་པོ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པའི་སྣམ་བུ་དེ་ཀ་བུམ་ལ་རག་ལས་པའམ། ཀ་བུམ་གྱི་འབྲེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མིང་དོན་ལ་དངོས་འབྲེལ་གང་ཡང་མེད་བཞིན་མིང་གང་བཏགས་པ་དེ་དངོས་པོ་དེ་ལ་གྲུབ་པ་ལྟར་རྟོག་པ་གོམས་པའི་དབང་གིས་མིང་ལ་དོན་དང་དོན་ལ་མིང་དུ་འཁྲུལ་ཏེ་མིང་དོན་བསྲེས་ནས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་མེད་ན་མིང་ལས་དོན་གོ་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེར་མ་ཟད་མིང་དང་ཚིག་དང་ངག་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་གི་ཡི༷་གེ༷་སིལ་བུ་བ་རེ་རེ་ལ་ནི་གཞུང་དེའི་དོ༷ན་སྟོན་པ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་ཞི༷ང༷་། ཡི་གེ་རིམ་པར་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ས་ར་ཞེས་མཚོ་དང་ར་ས་ཞེས་རོ་ཡི་བརྡ་ལྟ་བུ་སོགས་དོན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ལ་དེ་གོ་བྱད་ཀྱི་བརྡ་ཡི་གེའི་འགོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱས་པ་ལ་དེ་དང་དེ་ཡི་མིང་ཞེས་བློས་བཏགས་པ་སྟེ། གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟའ་ཉི་མ་ཞེས་པར་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚི༷ག་ལ་སོ༷གས་པ་སྟེ་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བློས་ཀུ༷ན་ཏུ་བརྟ༷གས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དང་དེར༷་གྲུབ༷་པ་ལས་བློས་མ་བཏགས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འགྲུབ་པས་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཡིན་ཏེ་མི༷ང་དུ་མ་འདུས་ནས་དེའི་བར་དུ་མཚམས་
20-86a
སྦྱར་བའི་རྐྱེན་བྱིན་པ་ལས་བུམ་པ་མི་རྟག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ཚིག་འབྱུང་ལ། ཚིག་དུ་མ་ཚོགས་ནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པའི་ངག་མང་པོ་དང་ཉུང་ངུའི་རྒྱུན་ཇི་ལྟར་རགས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ངག་དེ་དག་ཡི་གེ་སིལ་བུ་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་མིན་ཏེ་ཡི་གེ་ལས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡི་གེ་དང་གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཡི་གེ་ཚོགས་པ་ལས་དོན་དེ་སྟོན་གྱི་སིལ་བུ་བ་ཇི་ཙམ་ཚོགས་ཀྱང་དོན་མེད་པས་མིང་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་ཀྱང་མིང་མ་ཚོགས་ན་མེད་ཅིང་། ངག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཚིག་མ་ཚོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直译的简体中文翻译：
如果说："即使联系是实物，但它不是与名称和对象不同的实物"，那么它就会成为声音和对象特性本身，由于这两者是不同的，任何联系都不可能存在。如果这两者不是不同的，那么说出"火"就会使嘴巴被烧，而对方也承认这两者是不同的。如果认为声音既不同于对象也不是不同于对象，那么除了同一和差异之外，不存在第三类的实物，因为这两者是相互排除的，所以不可能有第三种情况。
如果说联系存在但超越感官，就像眼根等一样，那么感官是通过结果——认识的相随和不相随而建立存在的，而这联系不是通过结果[而建立]，因为没有观察到联系本身，其结果是不可能被观察到的，所以说"超越感官对象的存在"也是无意义的。
因此，所谓的联系既不是一体也不是差异，而声音和对象两者作为实物本性不同、不混合，因此在实际上没有联系，但将名称与对象混合，认为"这是这个的名称，这是这个的所表达对象"，这种看似联系的东西是由暂时的分别心造成的。
如此，所谓的联系是由分别心假立为存在的或者是假立的存在，而不是作为他物实质存在或实质存在的东西。如果联系自身的本质已经存在，它怎么能依赖于其他声音和对象，或者怎么能成为在其他声音和对象之间建立联系的东西呢？就像从柱子和瓶子中成立为不同实物的毯子，它既不依赖于柱子和瓶子，也不成为柱子和瓶子的联系一样。
因此，在名称和对象之间虽然没有实际的联系，但由于习惯于思维的力量，我们错误地认为任何赋予事物的名称都是确立在那个事物上的，将名称误认为对象，将对象误认为名称，混合名称和对象。如果没有这种混合名义和对象的分别心，就不可能从名称了解对象。
不仅如此，名称、语句和语言本身也是分别心的假设，因为文本中的单个字母无法表达该文本的意义，而是由字母排列顺序的特殊性，如"sa ra"表示海，"ra sa"表示味道等，为了理解什么是什么意思，使用了不同的字母排列方式作为传达的符号，并由心识将其标记为"这个和那个的名称"，就像将数字特性"一"等标记为"星期日"等一样。
同样，语句等，即所有语言，也仅仅是由心识假设而成立为这个和那个，若没有心识的假设，就不能凭自身本性成立，因此是无实的东西。许多名称聚集，在它们之间加上连接的助词，形成如"瓶子无常"这样的语句，多个语句聚集起来，形成表达上下文意义的或多或少、或粗或细的语言流。
这样的名称、语句和语言与单个字母不是不同的，因为除了字母外没有观察到别的东西；但它们也不是与字母一体的，因为是字母的聚集表达那个意义，而单个字母无论聚集多少都没有意义，所以不是名称；语句也在没有聚集名称时不存在；所谓的语言也在没有聚集语句时不存在。


 །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ་མིག་འབྱེད་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པ་ཡི་གེ་ཐུང་ངུའི་ཡུན་ལའང་སྐད་ཅིག་དུ་མ་འདའ་བས་ན་ཡི་གེ་དུ་མ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་ཏེ། སྒྲ་བློ་ནི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡི་གེའི་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་དེ་ལྟར་གདགས་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་ཙམ་ལས་རང་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ༷། དངོ༷ས་པོ༷་ཡི༷་ནི༷་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་འབྲེལ༷་བ༷་འདི༷་ཇི༷་ལྟ་བུར་ནི་འཇུ༷ག་པ༷ར་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ལ་དྲི་བསུང་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །
成宗法非理
གཉིས་པ་ཕྱོགས་ཆོས་མི་འགྲུབ་པ་ལ། རྟགས་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་བསྟན། །ཆོས་ཅན་རིག་བྱེད་རྟག་པ་མི་འགྲུབ་པའོ། །
说因无能立,仅示宗
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཉིད་དགག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། སྔར་གྱི་རྟགས་དེ་ལ་མ་བྱས་པ་ཞེས་པའི་རྟགས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་ཆོས་མི་གྲུབ་པ་དང་། ཆོས་ཅན་རིག་བྱེད་རྟག་པ་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཆོས་
20-86b
མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་མ་བྱས་པ་ཞེས་པ་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡང་མེད་པས་ན་རྟགས་དེ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། ཕ་རོལ་པོས་སྒྲུབ་བྱེད་སྨྲས་པ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པའི་རིག་བྱེད་འདི་ཡི་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་རྣ༷མས་འདི་ཡིན་ཞེས་མི་དྲ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ན་རིག་བྱེད་ནི་སྐྱེ༷ས་བུ༷ས་མ༷་བྱས༷་ཞེས་ཀྱང༷་འདོ༷ད་དོ་ལོ༷། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་སྡུད་ལ་ལོ་ནི་མ་རངས་པའི་ཚིག་གོ། །མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་འདི༷་ལ༷འ༷ང་དེའི་ལུགས་འཛིན་པ་ཤེས་པར་རློམ་པ་དག་གིས་དེ་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་རྗེ༷ས་སུ་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་དེ༷ས་ན༷་རྟགས་མ་གྲུབ་ཅིང་མ་ངེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ་རྨོངས་པའམ་ངན་པའི་མུན༷་པ༷ས་ཁྱབ༷་ཅིང་མཆེད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཇི༷་ལྟར༷་ད་ལྟ་རིག་བྱེད་འདོན་པའི་སྐྱེས༷་བུ་འདི༷་སློབ་དཔོན་གཞན༷་ལ༷ས་ཀློག་སློབ་པ་སོགས་མ༷་ཐོ༷ས་པ༷ར་ནི༷་ཡི༷་གེ༷་བཀོད་པ་མིང་ཚིག་དང༷་། ཚི༷ག་བཀོ༷ད་པ༷་དག་ནི༷་བརྗོ༷ད་པའམ་འདོན་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ལྟར༷་གཞ༷ན་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་བརྒྱད་པ་སོགས་རིག་བྱེད་བྱེད་པ་པོར་ཁ་ཅིག་གིས་འདོད་པ་དག་ལ༷འ༷ང་གཞན་གྱིས་སློབ་དགོས་པར་གྲུབ་པས་རིག་བྱེད་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་དཔྱོད་པ་པ་འགའ༷་ཞིག༷་སྨྲའོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་ཅུང་ཟད་མི་འགྲུབ་ཚུལ། །རྟགས་དེ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །
其因未能全证所立之由
དང་པོ། རྟགས་དེ་མ་བྱས་པ་ལ་འཁྲུལ་བར་བསྟན༷། །ཐོག་མེད་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱང་དགོས་མེད་པའོ། །དང་པོ། བྱེད་པ་པོ་རྣམས་མི་དྲན་པ་ཞེས་པའང་དོན་མེད་དེ་སུས་ཀྱང་མི་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་པས་བརྒྱད་པ་དང་། མིའུ་ཐུང་དང་། མིའུ་ཐུང་ལྷ་དང་། སྣ་ཚོགས་བཤེས་གཉེན་སོགས་ཀྱིས་བྱས་པར་དྲན་ལ། བྱེ་བྲག་པའི་སྟོན་པ་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱིས་
20-87a
དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་སྟེ་ཚངས་པས་བྱས་པར་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གིས་མ་དྲན་པས་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ན་ཕ་མེས་ཀྱི་ཁྲོན་པ་རྙིང་པ་སོགས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་ཐལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་པས་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ནི་རྫུན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གཞུང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འདོད་པ་གཞན་དྲན་པའང་རྫུན་དུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་གཉིས་ལ་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྟགས་མེད་པས་སོ།

以下是直译的简体中文翻译：
同时聚集是不可能的，因为仅仅说出"睁眼"这样短暂的字母的时间也经过了很多刹那，更何况多个字母按顺序出现，因为声音和心识是按顺序生灭的。因此，对字母的排列等，只是分别心混合为一体而如此假立而已。如此，能诠的符号本身也只是遍计所执，没有自己的实体，那么，这种成为实体本性的联系怎么能运作呢？就像虚空之花本身不成立，其香气也不可能成立一样。
成宗法非理
第二，不成立宗法，分为：
说因无能立，仅示宗
所别法吠陀常住不成立
第一中：
说他宗
破其义
第一，前面所说的因"未作"，由于因本身不成立，所以宗法不成立，以及所别法吠陀常住不成立，因此也不成立宗法，有这两种过失。第一，吠陀声音是"未作"，对此没有任何能立，因此这个因不成立。当如此说时，对方提出了能立说：无始以来就存在的吠陀，不记得是谁造作者，因此认为吠陀是非人造的。其中"亦"字是总结真实义，"据说"是不满意的词。
对于这种不合理的说法，自诩为通达其宗义的人也随声附和说这是真的，因此[这种观点]使因不成立且不确定，他们不了解这点，被愚痴或恶劣的黑暗所遍满和扩散。
此外，现在诵读吠陀的人若不从其他老师那里学习阅读等，则不能读诵字母排列的名词、语句和语句排列，同样，对于有些人承认的古代老师如第八等为吠陀作者的情况，也需要向他人学习，因此有些理门论师说吠陀是无始的，不是任何人造的。
破其义
第二分为：
其因未能全证所立之由
若因成宗法则太过遍
第一，显示该因对"未作"有错误理解。即使成立只是无始，也不需要[承认常住]。
第一，"不记得作者"也是无意义的，因为并非没人记得，佛教徒记得是第八、矮人、天矮人、种种善友等所作，而胜论派的导师羯拿陀等记得是金刚心即梵天所作。如果因为有些人不记得而成为未造，那么祖先的古井等也应成为未造了。
如果认为佛教徒这样的记忆是虚假的，那么承认论典是人造的其他人的记忆也将成为虚假，因为两者之间没有做与未做的区别标志。
;


 །ཇི་ལྟར་མེད་ན། སྡེབ་སྦྱོར་མཁན་ནག་མོའི་འབངས་ཞེས་བྱ་བས་བྱས་པར་འདོད་པ་གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་གསར་དུ་སྐྱེས་བུས་བཀོད་པའམ་སྤེ༷ལ་བ༷་ཡི༷་ནི༷་གཞུང༷་གཞན་ཡང་། སློབ་དཔོན་སྔ་མས་ཀློག་བསླབ་པ་སོགས་ཀྱི་མ༷ན་ངག༷་ཡོད་པ་ལ༷ས་གཞ༷ན་མེད་པ་ན་གཞ༷ན་དག༷་གི༷ས་རང་གར་འདོ༷ན་པ༷་གང༷་དུ་མཐོང༷་སྟེ་མ་མཐོང་བ་གང༷་གིས་ན། དེ༷་ཡང༷་རིག་བྱེད་དེ༷་ལྟར༷་མ་བྱས་པར་རྗེ༷ས་སུ་ཅིས་མི༷་དཔོ༷ག་སྟེ་དེ་གཉིས་འདྲ་བས་སོ། །སྤྱིར་གཞུང་གི་ཚིག་ཀློག་པ་ཙམ་ལའང་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་སོགས་བསླབས་ནས་འཇུག་པ་དང་། གཞུང་གི་བརྡ་སྤྱི་དང་བརྡའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་དཀའ་བ་ལ་འདི་ཞེས་གཞན་གྱིས་མ་བསླབས་ན་མི་ཤེས་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལའང་ཡོད་པས་ན་རྟགས་དེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགོད་པ་དོན་མེད་དེ། འབྲས་བུའི་རི༷གས་ག༷ང་ཞིག་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་གྲུབ་པ༷་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཚུལ་དམིགས་པས་ཚད་མས་མཐོང་བ་དེ༷་ཡུལ་དུས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་དེ༷། དཔེར་ན་དུ་བ་ཅན་གྱི་མེ་ཤི༷ང་ལས་སྐྱེ་བ་འདིར་མཐོང་ན་གཞན་དུ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པ་བཞིན༷། བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་དོན་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པའི་གཞུང་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུའི་བསམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་ད་ལྟ་མཐོང་བས་ན། རྒྱུ༷་རྩོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་དངོས་སུ་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཅ༷ན་གཞན༷་རིག་
20-87b
བྱེད་ཀྱི་ངག་འདི་ཡང༷་། རྒྱུ་སྐྱེས་བུ་དེ༷་ལ༷ས་འབྱུང་བར་འགྱུར༷་བར༷་ཡང༷་དག༷་པར་ཤེས༷་ཏེ་ངག་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བས་སོ། །ལྷ་ཡི་རྔ་བོ་ཆེ་དང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་གེ་སྣང་བར་གསུངས་པའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་བས་དང་གདུལ་བྱའི་དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་མཐུ་ལས་དེར་སྣང་བ་སྟེ་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དོན་བྱེད་ནུས་སྟོང་མ་ཡིན་ལ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའང་མིན་ནོ། །སྔགས་ནས་བཤད་པའི་གཞོམ་མེད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིར་མི་བརྗོད་དེ་འདིར་ཚུར་མཐོང་གིས་གཞལ་ནུས་པའི་ཡུལ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་འགོག་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་བཟློག་ནུས་ཀྱི་ཚུར་མཐོང་ལས་འདས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་མེད་དེ་དངོས་པོར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སློབ་པ་པོ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བར་ངེས་པས་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་པའི་མ་བྱས་པར་འགྲུབ་ན་གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱང་དེས་མ་བྱས་ལ་ད་ལྟའི་གཞུང་འགོད་པ་དག་ལའང་། རྗེས་སུ་རྟགས་དེ་འཇུག་པས་དེ་ཡང་དེས་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་མཆེད་པ་ན་མེ་སྔ་མ་སྔོན་སོང་ཡིན་ཀྱང་དེས་མེ་དེའི་ཡ་མཐའ་ཐུག་མེད་དུ་འགྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་འབྱུང་སྲིད་པ་བཞིན་ད་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་བྱེད་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཤེས་ཀྱང་ཐོག་མའི་རིག་བྱེད་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཞིག་སློབ་དཔོན་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ནས་འཆད་པའང་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མི་སྲིད་དེ་ད་ལྟའི་སྐྱེས་བུས་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ནུས་པ་མཉམ་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་གཅིག་གིས་ཤེས་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་དྲང་སྲོང་
20-88a
རྒྱས་པས་ཟློས་གར་གྱི་བསྟན་བཅོས་བྷ་ར་ཏ་ཞེས་པ་རང་གིས་ཤེས་ནས་བྱས་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་ད་ལྟ་གཞན་གྱིས་བསླབ་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། རིག་བྱེད་ནི་རིག་བྱེད་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་དེ་མེད་པས་རིག་བྱེད་ནི་མ་བྱས་པའོ་སྙམ་ན། ད་ལྟ་ཁ་བྱའམ་ཁ་གཏམ་བྱས་པ་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཀྱང་དེ་མིན་པ་གཞན་མིན་པས་ན་དེ་ཡང་མ་བྱས་པར་ཐལ་ལོ།

以下是直译的简体中文翻译：
如何不是？如那些新近由人编排或创作的其他论著，比如据说是由诗歌创作家"黑民"所作的名为"青春之源"的作品，除了前师传授的阅读教导等口诀之外，在哪里见过他人能够自行诵读？既然没有见过，为什么不推断吠陀也是这样未经创作的呢？因为两者相似。
一般而言，即使只是读诵论著文字，也需要学习文字的范本等才能入门，对于难以理解的论著用语概念和特殊用语，若没有他人指导说明"这是什么"就无法了解，这种情况在人造的著作中也存在，所以将这一标志立为证明非人造的能立是无意义的。任何类型的果从任何因中产生，通过相随相违的方式被量度所见的，在一切地方和时间中都是没有差别的。例如，在这里见到有烟的火从木柴中生起，在其他地方也可确立它从木柴生起一样。由表达意愿的力量显示各种意义的论著，如今所见是从人的思维和努力之因中产生的，因此，虽然没有直接看见这些作者的人，但也可以正确地知道这吠陀言语也是从人造的因中产生的，因为它与其他类型的言语相似。
关于天鼓和自然出现的文字之说，那是由佛陀加持和所化众生善业增长的力量而显现的，因为它是教法中的语言，所以既不是常住无作用的空无，也不是非人造的。密续中所说的不可摧毁的声音等，在此不讨论，因为在这里，仅凭断除普通人可以量度的对象上的增益，就能阻止外道的恶见，而超越普通人的深奥意义修行方法，外道是没有的，因为他们执著实体。
因此，由于确定必定有前行的老师，如果仅凭这一点就能成立从无始以来存在且非人造，那么"青春之源"等也将成为非人造，而且对于当今的著述者也将适用这一标志，因此它们也将成为非人造。
此外，客人点燃的火扩大时，虽然有前面的火，但不能证明该火的前端无穷尽，因为它也可能是由钻木取火的力量产生的一样。现在的人虽然无法依靠自己的力量理解吠陀，但最初的吠陀作者可能是某人没有老师而自己了解并讲解的。
不能证明这是不可能的，说"现在的人无法做到这一点"，因为不能确定所有人的能力都相同，一个人知道的不是所有人都知道，正如我们看到各种各样的不同情况一样。例如，传说仙人巴拉达所作的《巴拉达》舞蹈论，据说是他自己了解后所作，而现在人也需要学习它，等等。
此外，如果认为："吠陀就是吠陀，其他没有吠陀，所以吠陀是非人造的"，那么现在人说的闲话或古代的历史故事等文字也不是其他的东西，因此它们也将成为非人造的。


 །རིག་བྱེད་ནས་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་སྔགས་བསྟན་ལ། སྐྱེས་བུ་ལ་སྔགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ་སྙམ་ན། བདེན་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་སྔགས་བྱས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་དུའང་ཡོད་ན་དེ་ཡང་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་པའི་སྔགས་དག་ཀྱང་དུག་ལ་སོགས་པ་ཞི་བའི་ནུས་པ་མངོན་སུམ་གྲུབ་ན་ནུས་ལྡན་གྱི་སྔགས་བསྟན་པའི་གཞུང་དེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་ཁས་ལེན་པ་དོན་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་གི་སྔགས་སྔགས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པར་མནའ་ཆུ་བཏུང་དགོས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་དང་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ལས་བྱེད་པ་ཡོད་ན་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུས་སྔགས་བྱེད་ནུས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཅི་ཕྱིར་མི་བྱེད་སྙམ་ན། སྐྱེས་བུ་གཅིག་སྙན་དངགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཅི་ཕྱིར་མི་བྱེད། མི་བྱེད་ན་གཅིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟར་གྱི་ན་སྟེ། ནུས་པ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མི་འཇུག་པས་རང་གི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་འགོག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཁྱད་
20-88b
པར་བ་ཁེགས་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་སྲིད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལའང་ལན་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རིག་བྱེད་དེ༷་ལ༷འང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་འབྲ༷ས་བུར་མཚུང༷ས་པ་མཐོ༷ང་བའི༷་ཕྱིར༷་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དག༷་ནི༷་མ༷་བསྟན༷་པ༷ར། མི་དྲན་པ་དང་ཐོག་མ་མེད་པ་སོགས་གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང་བ་ར༷བ་ཏུ༷་སྤྲོས༷་པ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་དག༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་མ་བྱས་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་ཤིང་མ་གྲུབ་པའི་འཁྲུ༷ལ་པ༷་ཅ༷ན་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་འདི་རྣ༷མ་པ་ཀུན༷་ཏུ་ཐོ༷ག་མ་མེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་དུ་ཆུག་མོད། དེ༷་ལྟར༷་ཡིན་ནའང་སྐྱེས༷་བུ་མི༷ན་པའི་རྟེན༷་ཅན་ཏེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐོག་མེད་ཙམ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྐྱེས༷་བུས༷་མ༷་བྱས༷་པ་ཉི༷ད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གཞ༷ན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡ༷ང་མི་ལ་མི་བརྟེན༷་པའམ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་དག་ཐོག་མ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཀླ༷་ཀློ༷་ལ༷་སོགས་པའི་ཐ༷་སྙ༷ད་དང༷་རྒྱང་འཕེན་པས་འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་མེ༷ད་པར༷་སྨྲ༷་བའི༷་ཚི༷ག་རྣམ༷ས་ཀྱང༷་ཐོག༷་མ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ན༷་རིག་བྱེད་དེ༷་བཞིན༷་ཏུ་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐོག་མ་མེད་པ་མ་གྲུབ་སྙམ་ན་མི་འཐད་དེ། བྱིས་པའི་ས་རྡུལ་གྱི་རྩེད་མོ་དང་འདྲ་བར་སྔ་མ་སྔ་མ་མཐོང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་མེད་པར་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱང་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་གང་ཞིག །སད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་སོགས་མདོར་ན་སྔོ༷ན་གྱི་རྒྱུ་ལས་འདུ༷ས་བྱས༷་པའི༷་རྒྱུ་ཅན་ནམ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་མི་ཤེས་པའི་རིགས་པས་གྲུབ་ལ། རྒྱུ་དེ་
20-89a
ལའང་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཐུག་མེད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ལ་ཀླ་ཀློ་ལ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཕ་ཤི་བ་ན་བུ་ཐུ་བོས་མ་བག་མར་ལེན་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒན་རབས་བསད་པར་བྱ་བ་དང་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ལ་འདོད་པའི་དགའ་སྟོན་བྱ་བ་དང་། བུ་ཡི་བཙས་སྟོན་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །ལོག་པའི་ཐ་སྙད་དེ༷་འདྲ༷འི་ངག་སྐྱེས༷་བུས༷་མ༷་བྱས༷་པ་ཉི༷ད་དུ༷་གྲུབ༷་ན༷འ༷ང་དེ་ལ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ།

以下是直译的简体中文翻译：
吠陀中教导了各种行为的咒语，如果认为人类没有制作咒语的能力，那么具有真实和苦行的人所造的咒语在佛教等的论著中也有，那么它们也将成为非人造的了。如果佛教的咒语也能通过现量证明有平息毒药等的能力，那么承认教导有能力的咒语的论著是非人造的就没有意义了。如果认为佛教论著中的咒语不是真正的咒语，那么就必须在没有证明的情况下喝下誓水而已。
此外，如果手印、禅定等没有文字的方法也能起作用，那么它们也将成为非人造的了。如果有人问：如果人能制作咒语，为什么不是所有人都能制作？这就像问：一个人能作诗，为什么不是所有人都能作？如果不是所有人都能作，那么就连一个人也不能作，这样的说法是不合理的。因为对于具有特殊能力的人，无法使用相违的量，仅仅因为不是自己感官的对象范围，就否认它是不合理的。通过这个显示无法否认特殊人物的论证，也确定地表明了对"全知智慧不可能存在"这一主张的回答。
如此，对于吠陀，因为看到与人造的果相同，而未指出有作与未作的区别的理由，只是广泛地宣扬"不记得"和"无始"等似是而非的理由，这一切都是对证明"未作"不确定且不成立的错误。
第二，即使完全成立吠陀是无始的，即使如此，它也不是非人依托的，即非人造的。为什么呢？如果仅仅因为是无始的就是非人造的，那么世间中许多其他的言说也将不依靠人或成为非人造的，因为它们也是无始的。这样一来，蛮族等的言说和顺世外道所说的"没有前后世、因果等"的言论，因为也是无始的，就会像吠陀一样成为非人造的。
如果认为那些不是无始的，这不合理，因为就像儿童玩沙子游戏一样，看到前人而延续世间的言说，此外，无论是虚无论等，也都是从无始以来习惯的习气，由某些激发的条件而产生。总之，它们是由前因所组成的原因或有理由的，因为由无因不能产生的理由所成立，而且那个因也有前因先行，所以成立无穷尽。
关于蛮族中流行的习俗，如父亲死后长子娶继母为妻，为了从轮回中解脱而杀死老人，在十三日举行欲望的欢宴，以及子女出生庆典等习俗。如果这样的错误言说也成立为非人造的，那么它有什么真实意义的功德呢？根本没有。
;


 །གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན༷་ནི༷་འཆད་པ་པོ་དེས་བརྗོད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་པ་དང་། བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་འཆད་ཚུལ་གྱི་རྟོག་པའི་འདུ༷་བྱེ༷ད་པ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཐ་དད་པ་དུ་མར་ཡོད་པ་རྣམ༷ས་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་ངེས་པ་ལ་ཐེ༷་ཚོམ༷་ཟ་བ་དག༷་ཀྱང༷་ཡི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་རྐྱེན་དག་ནི་རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་སོ་ཟེར་ན། རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་དག་གིས་འཇུག་ཡུལ་ལ་འཆད་པ་པོའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་མི་རུང་ན་འཆད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བར་མི་སྲིད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་མཐོ་རིས་དང་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡང་མ་གྲགས་པའི་དོན་གཞན་གྱི་རྗོད་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་གྲགས་པའི་བརྡ་ཡང་མང་དུ་ཡོད་ལ། དེའི་དོན་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པ་ལ་རག་ལས་ཤིང་། དེ་ཡང་དེའི་ཞེ་འདོད་ལ་རག་ལས་པས་ན་རིག་བྱེད་རང་གི་ངོ་བོས་བདེན་པ་ཅན་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་སོ། །
若其因立宗法,则甚过
གཉིས་པ་རྟགས་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། ངག་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་མ་བྱས་
20-89b
ཉིད་འགྱུར་ཚུལ། །དེ་ཡི་རྟགས་དོན་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའོ། །
诸言未有作之由
དང་པོ། རིག་བྱེད་མ་བྱས་པར་གྲུབ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡི༷ག་འབྲུ་ཨ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ནི་གཞན༷་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་ཡི་གེ་དང༷་ཁྱ༷ད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངག་དེ་ཀུན་མ་བྱས་པར་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་ན༷་དེ་ལ་དགོས་པའམ་འབྲས༷་བུ་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་ཀུན་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནམ་ཅི། དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་ཡིན་མིན་ཀུན་ཀྱང་བདེན་པར་གྱུར་ན་རིག་བྱེད་དེ་ཁོ་ན་བདེན་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེ་ལ་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུ༷ར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡི་གེ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་སྟོན་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་མ་བྱས་སོ་སྙམ་ན། ངག༷་ཅེས་པ་ནི༷་ཡི༷་གེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པར་ཡོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ཏེ༷་ཡོད་ན་སྣང་དུ་རུང་བ་ལ་ཡི་གེ་རེ་རེ་བ་བསལ་བའི་ཤུལ་ན་བློ་མ་འཁྲུལ་བར་གཏད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ༷་དམི༷གས་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
其因义以理立
གཉིས་པ་ལ། ཡི་གེ་ལས་གཞན་ངག་རྫས་མ་གྲུབ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རིམ་པ་མ་གྲུབ་པའོ། །
除文字语言无实有
དང་པོ་ལ། ཆ་བཅས་ཆ་མེད་གང་ཡིན་བརྟགས་ལ་དགག །རྟག་དང་མི་རྟག་བརྟགས་ནས་འགོག་པ་དང་། །ཁྱབ་དང་མ་ཁྱབ་བརྟགས་ནས་དགག་པའོ། །དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་དེ་དག་ན་རེ། ཡི་གེ་ལས་གཞན་པའི་ང༷ག་རྫས་སུ་མེད་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཡི་གེ་སིལ་བུས་དོན་མི་སྟོན་ལ་ངག་གིས་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ངག་ནི་ཡི་གེ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། བརྟག་པ་གསུམ་ལས་དང་པོ། ངག་དེ་ཆ་བཅས་ཡིན་ནམ་ཆ་མེད་ཡིན། ཡན༷་ལ༷ག་དུ༷་མ༷འི་ཆ་དང་བཅས་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། ཆ་དེ༷་རྣམ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པར་གནས་པའི་རེ་རེ་ལ་ངག་གི་དོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དེ་མིང་རེ་རེ་ལ་ཚིག་གི་དོན་མེད་ལ་
20-90a
ཡི་གེ་རེ་རེ་ལ་མིང་གི་དོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཆ་རེ་རེ་ལ་ངག་ཏུ་བཏགས་པ་ནི་ངག་དེ༷་ཡི་དངོ༷ས་པོ་ཅ༷ན་མི༷ན་པ་ལ་ངག་དེ༷་ཡི་དངོ༷ས་པོ་ཅ༷ན་དུ༷་སྒྲོ་བཏ༷གས་པ༷་སྟེ། དཔེར་ན་དབྱིབས་སམ་རྩལ་ཆེ་བ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་སེང༷་གེ༷་ཉི༷ད་དུ་བཏགས་པ་དང་བློ་རྣོ་བ་ལ་མེ་ཞེས་བཏགས་པ་ལ་སོ༷གས་པ་བཞིན༷་ཏེ་དེ་ལ་སེང་གེ་དང་མེའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆ་རེ༷་རེ༷འང་ངག་གི་དོན༷་དང་བཅས༷་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷འ༷ང་ཁྱོད་རང་གིས་ངག་ནི་ཆ་དུ༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བཏག༷ས་པ་ནི་ལོ༷ག་པ༷་ཡིན་ཏེ། ཆ་གཅིག་པུ་དེ་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ངག་གི་ཆའམ་ཡན༷་ལ༷ག་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ནི༷་རྟོག༷ས་པ༷ས་ཀྱང༷་ང༷ག་གི༷་དོ༷ན་མཐའ་དག༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་རོ།

以下是直译的简体中文翻译：
此外，吠陀的意义因解说者的讲解、理门派和语法学派等的不同解释思维组合的不同，而有诸多不同的特点，这是我们所见的，因此对吠陀意义的一致真实性也存以下是直译的简体中文翻译：
此外，吠陀的意义是由解释者所讲述的，由于理门师和语法学家等对意义解释方法的思维构作不同，所以看到有许多不同的特点，因此对吠陀意义的唯一确定真理也是有怀疑的。如果说吠陀的声音和助词等对其所教示的对象是唯一确定的，那么如果本性和助词等对作用对象不能产生解释者各种各样的理解方式，就不可能出现不同的解释方法。也不是因为广为人知就不会有误解，因为广为人知的"天界"和"天女"等词也被认为是表达其他不为人知的意义，而且也有许多不广为人知的符号，其意义依赖于人的解释，而这又依赖于他的意愿，因此所谓的"吠陀本身具有真理性"是什么样的，是怀疑的根据。
若其因立宗法，则甚过
第二，如果这个因成立为宗法，则太过遍，分为：
诸言未有作之由
其因义以理立
第一，如果成立吠陀未作，则太过，因为吠陀的字母"a"等与其他世间言说的字母没有差别，如果这证明了世间一切言语都是未作的，那么这有什么目的或结果呢？难道是证明这一切都具有真实的意义吗？如果这样，无论是否是吠陀，一切都成为真实，那么将此立为证明唯有吠陀是真实的因，就没有任何意义了。如果认为虽然字母没有差别，但表示特殊意义的吠陀语言是未作的，那么，"语言"与"字母"并不是有差别的存在，若有差别，当排除掉一个一个的字母后，即使以不错乱的心专注于空隙，也因为没有观察到[任何东西]。
其因义以理立
第二分为：
除文字语言无实有
除此外的顺序也不成立
第一中：
通过考察有分与无分来否定
通过考察常与无常来否定
通过考察遍与不遍来否定
第一，对方说：字母之外的语言实体不存在这一点没有成立，因为单个字母不表示意义，而语言表示意义，所以语言与字母是不同的存在。对此，通过三种考察，第一：那语言是有分的还是无分的？如果说是由许多部分组成的自性，那么，这些各自不同存在的部分，每一个都没有语言的意义，就像每个名称没有语句的意义，每个字母没有名称的意义一样。因此，将每个部分标记为语言，就是将非语言实体标记为语言实体，例如，将有形状或力量的婆罗门童子标记为"狮子"，或将聪明者标记为"火"等等，就像那里没有丝毫狮子和火的实体一样。如果每一个部分都具有语言的意义，那么你自己所说的"语言是以多个部分而存在的"这种假设就是错误的，因为单一部分就是语言。这样，通过了解语言的部分或任何一个部分的一面，也能够了解语言的全部意义。
;
USER:请帮我整理分析成几个主题。


 །མི་སྐྱོན་ཏེ་ཆ་རེ་རེའང་ངག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་ན་ངག་གི་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་རིལ་པོ་དེ་ཡིན་པས་ངག་གི་ཆ་ཀུན་རྫོགས་པ་ན་ངག་གི་དོན་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཅི༷ག་ཅ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷འ༷ང་། ངག་རིལ་པོ་ཆ་མེད་ཅིག་ཅིག་ཅར་རྟོགས་རྒྱུ༷་ཡོད་ན་དེ་རྟོགས་པ་ལ་དུས་ཀྱི་གོ་རིམ་མི་རུང་བས། ངག་གི་ཆ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐོས་པས་ཟླ་ཞག་དང་ལོར་འཆད་པའི་དུས༷་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་མི༷་རུང༷་ངོ༷་། །དེས་ན་ངག་གི་རྒྱུན་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མཐའི་བར་དུ་ངག་མི་རྟོགས་ལ། ཐ་མའི་སྐད་ཅིག་གི་ཆ་ཁོ་ན་ངག་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མིན་ཏེ་ཡིན་ན་སྔ་མ་རྣམས་མེད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །སྔ་མ་རྣམས་དེ་ཡི་དུས་ན་མེད་དེ་འགག་པའི་ཕྱིར། སྔ་ཕྱི་བསྡོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ངག་ཅེས་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངག་རྫས་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངག་ནི་ཆ་མེད་པ་གཅི༷ག་
20-90b
ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷་ཡ༷ང་དེ་ལ་ཆ་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ངག་དང་དོན་ཀྱང་རིམ༷་གྱིས༷་རྟོག༷ས་པ༷་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ། ངག་དེ་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་མི་བྱེད་པ་རྟག་པ་ཡིན། མི༷་རྟག༷་པ་ཡིན་ན༷་ནི༷་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ༷་བ་ལས་བྱུང༷་བའི་ཕྱི༷ར་དེ༷་ཅི༷་ཞིག་སྐྱེས༷་བུས༷་བྱས༷་པ༷་མི༷ན་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ་བྱས་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་རྟ༷ག་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན་ཡ༷ང་ངག་དེ་དུས་རྟག༷་པར༷་ནི༷་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་དམི༷གས་པར་འགྱུར༷་ཏེ་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་རྟག་པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་སྒྲི༷བ་གཡོ༷གས་དག་ཀྱང་མེ༷ད་པའམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཇི་ལྟར་མི་སྲིད་ན་རྟག་པ་དེ་སྔར་གྱི་རང་བཞིན་ལས་གཡོ་མི་སྲིད་ལ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དུ་བསྒྱུར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པར་གོང་དུའང་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །གལ༷་ཏེ༷་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱིས་རྟག་པ་དེ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མི་ཐོས་པ་མིན་ཀྱང་དེ་ཐོས་པའི་ལྷན༷་ཅི༷ག་བྱེ༷ད་རྐྱེན་རྩོལ་བ་སོགས་འག༷འ་ཞི༷ག་མ༷་ཚ༷ང་བས་ཐོས༷་པ༷་མི༷ན་ནོ༷་ཞེ༷་ན༷། ཅི༷ས་ཀྱང༷་སྟེ་ངེས་པར་རྐྱེན་གཞ༷ན་ལ་ལྟོས༷་པ་ཡི༷ན་པ་ནི་སླ༷་སྟེ༷་རང་རེ་གཉིས་ཀས་འདོད་མོད། འོན་ཀྱང་སྒྲ་རང་གི་ངོ་བོ་རྟག་པར་ངེ༷ས་པ༷་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་དག༷་ནི༷་ཚིག་དེ་དང་འག༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྟག་པ་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མི་རུང་ཞིང་ལྟོས་ན་ཁྱད་པར་གཞན་དང་གཞན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ། ངག་དེ་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཁྱབ་པ་ཞིག་གམ་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡིན། གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་དག༷་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ན་གང་དུ་གནས་པའི་ཡུལ་དུས་ཉི་ཚེ་བ་དེ་ལས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་དུ་ནི༷་དམི༷གས་པར་མི༷་འགྱུར༷་ནའང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ཐོས་པའི་ངེས་པ་མེད་པས་
20-91a
གནོད་དོ། །གལ་ཏེ༷་ཀུན་དུ་ཁྱབ༷་པ་ཡིན་ན༷་ཡུལ་དུས་ཀུན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་ཅི༷ག་ཅ༷ར་དུ་ཐོས་ཤིང་དམི༷གས་པ༷་ངག༷་ཏུ་འགྱུར༷་ཏེ་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་སུ་རུང་བའི་ངག་དེ་ཐམས་ཅད་ན་ཁྱབ་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་འདི་ན་གྲགས་བཞིན་པའི་དུང་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡོ༷ད་ཀྱང་ཅིག་ཅར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྩོལ་བ་སོགས་རྐྱེན་གྱིས་འདུས༷་བྱས༷་པ་ལས་སྒྲ་དེ་དམི༷གས་པ༷འམ་ཐོས་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷་ཡ༷ང་། རྟག་པ་འགྱུར༷་མེ༷ད་ཀྱི་ངག་དེ་ནི་རྐྱེན་གང༷་གིས༷་གསར་དུ་འ༷དུ༷་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཟིན་པར་དེ་ན་ཡོད་པས་སོ།

以下是直译的简体中文翻译：
不是过失，因为每一个部分都是语言的一面，当这一切结合起来时，就是所谓的完整的语言实体，所以当语言的所有部分完整时，就能够同时理解语言的全部意义。如果有整体无分的语言可以同时被理解，那么理解它就不可能有时间顺序，[但实际上]通过依次听到语言的各部分，用月、日和年来解释的时间区别是不合理的。因此，在语言流完成的最后一刹那之前，无法理解语言，而最后一刹那的部分本身也不是理解语言的原因，如果是的话，即使没有前面的部分，仅凭它也应该能够理解，但前面的部分在那时已经不存在，因为它们已灭。前后组合的特点被分别心标记为"语言"，除此之外没有任何与字母不同的语言实体。
如果说语言是一个无分的整体，由于它没有不同的部分，语言和意义就不可能依次理解，因此这是不合理的。
第二，那语言是随因变化的无常，还是不变化的常住？如果是无常的，由于是从特殊因——人的努力产生的，它怎么会不是人造的呢？它一定是人造的。如果是常住的，那么语言应该总是被耳识所觉察，因为它是耳识的对象，而且对它没有障碍或遮蔽，或者不可能有障碍和遮蔽。为什么不可能呢？因为常住物不可能偏离其原本的本性，其他条件不能将它转变成其他的不同状态，这在前面已经分析过了。
即使障碍和遮蔽不能压制那个常住物而使之不被听到，但由于听到它的共同作用条件——努力等某些条件不具足，所以没有听到它。[对此答复：]无论如何，必定依赖于其他条件这一点是容易的，我们双方都承认。然而，那些确定声音本性常住的主张与这些话相违，因为常住物依赖其他条件是不合理的，如果依赖，就会获得不同的特性，这已经分析过了。
第三，这语言是不遍满一切方位和时间的，还是遍满的？如果它不遍满一切方位和时间，那么它就不会在其所在特定时空之外的所有地方被观察到，但吠陀语言等不确定只在一个地方被听到，这就有害于[你的观点]。如果是遍满一切的，那么所有时空中的一切人应同时听到和观察到这语言，因为作为耳识所观察对象的语言遍满一切处，就像此地正在发出的螺声一样。
即使存在于一切处，也不会同时被观察到，因为由努力等条件所造作，那声音才被观察或听到。[对此答复：]常住不变的语言，怎么会被任何条件重新造作呢？因为它的本性已经成立，就存在于那里。


 །ངག་རྟག་པ་འདུ་བྱེད་པ་མིན་ཀྱང་དེ་ཐོས་པའི་རྐྱེན་རྣ་བའི་དབ༷ང་པོ༷་དག་རྩོལ་པ་སོགས་རྐྱེན་གྱིས་ལེ༷གས་པ༷ར་བྱས༷་པ་ལས་ཁྱབ་པའི་སྒྲ་དེ་ཐོས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། རྐྱེན་གྱིས་སྒྲ་ཐོས་སུ་རུང་བར་ལེགས་པར་བྱས་པའི་དབང་པོ་དེས༷་ཀྱང༷་དེ་ན་ཁྱབ་པའི་སྒྲ་མ༷་ལུ༷ས་པ་ཐོས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་མིག་གི་སྒྲིབ་གཡོགས་བསལ་བ་ན་མདུན་ན་གནས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་ལེགས་པར་བྱས༷་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་མི་འདྲ་བ་སོ་སོ་ཡོད་པ་ལ༷ས་དབང་པོས་ལ་འཛིན་པའི་ནུས་པའང་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་གཅིག་གི་དོན༷་གཅི༷ག་ཐོས་པར་ངེས༷་པ་ཡི༷ན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་དུ་མས་ལྷན་ཅིག་གླུ་ལེན་པ་དང་རྔ་དང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་ཚོ༷གས་པ༷་དུ་མ༷་ཡི༷་ཅ༷་ཅོ༷་དེ་རྣ་དབང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཇི༷་ལྟར༷་ཐོས༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་དབང་པོ་ནི་ཡུལ་སྒྲ་གཅིག་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ཞིང་སྒྲ་རིམ་གྱིས་ཐོས་ཀྱང་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གླིང་བུ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ལའང་
20-91b
ཅིག་ཅར་ཐོས་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་གཉིས་སྐད་ཅིག་མ་རིམ་གྱིས་ཐོས་བ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ལའང་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་གཞན་ཡང་འོག་ནས་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཡུལ་གཅིག་ལ་ངེས་ཞེས་པ་དེ་ཚིག་འབྲུ་གསལ་པོར་རྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ཙམ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་དུ་མ་ལྷན་ཅིག་ཐོས་རུང་ངོ་ཞེ་ན་དུ་མས་གླུ་ལེན་པ་ལྷན་དུ་ཐོས་ཚེ་ཚིག་འབྲུ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲ་དུ་མ་ཇི་ལྟར་ཐོས་ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཅ་ཅོ་དེ༷་ལ༷་ག༷ལ་ཏེ༷་ཚིག་འབྲུ་ལས་གཞན་དུ་དོན་མི་སྟོན་པའི་སྒྲ༷་ཙམ་ཡ༷ན་ག༷ར་དུ་ཐོས༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་རྗོ༷ད་བྱེ༷ད་ངག་གི་སྒྲ་ནི་ཐོས་པ་མ༷་ཡི༷ན་པས་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན༷། སྒྲ་ཙ༷མ་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཚིག་འབྲུ་ཡོ༷ད་དོ༷་ཞེས༷་བྱ་བ་འདི༷་ལ༷་ཤི༷ན་ཏུ༷་ཆེ༷ས་ད༷ད་པར་བྱ༷་བ་ཞིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་ཆེས་མི་དད་པར་སྟོན་པའི་བསྟིང་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་ཚིག་འབྲུ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ལ་ཚིག་འབྲུ་དེ་བཞག་ནས་དེ་ཡི་སྒྲ་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་ཡོད་པ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྟེ་སྒྲ་མེད་པའི་ཚིག་འབྲུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྒྲ༷་གཞན༷་དག༷་ནི༷་མི་ཐོས་པར་གན༷ས་པ༷་ན༷་སྒྲ་མེད་པར་སྒྲ༷་ལས་ཡན་གར་དུ་རྗོ༷ད་བྱེ༷ད་ཇི༷་ལྟར༷་ཐོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྒྲ་མེད་པར་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རྗོད་བྱེད་ཐོས་པ་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་གོ། །ཡང༷་ན༷་ནི་སྔར་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ནུས༷་པ༷་ནི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་གཅིག་ལ་ངེ༷ས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པའི༷་ཕྱིར༷། ཇི༷་ལྟར༷་ན་ཅ་ཅོ་ཐོས་པའི་ཚེ་རྗོད་བྱེད་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་སྒྲ༷་དུ་མ་ལྷན་ཅིག་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་བརྗོད་པ་ན་རྗོད་བྱེད་དང་སྒྲ་གཉིས་ཀ་ལ་ནུས་པ་ངེས་ལ་དུ་མས་བརྗོད་པ་ན་སྒྲ་ལ་ངེས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ལ་མི་ངེས་པ་མི་འཐད་དོ། །དཔྱོད་པ་པ་ན་རེ། སྒྲ་ཙམ་ལས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་མི་འཐད་དེ། སྒྲ་ལས་དོན་
20-92a
མི་རྟོགས་ཏེ་སྒྲ་སྔ་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་ཚོགས་ལ་དེའི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་ངག་གི་དོན་མེད་ཅིང་། ཡི་གེ་རེ་རེའི་སྐད་ཅིག་ཆུང་ངུའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་སྒྲས་དོན་གང་ཡང་མི་སྟོན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
即使语言常住不被造作，但由于听到它的条件——耳根等被努力等条件所善加调整，因此遍满的声音才被听到。[对此答复：]被条件善加调整的感官也应听到在那里遍满的全部声音，就像眼睛的遮障被除去后，能看见前方的一切一样。
如果说由于善加调整的条件各自不同，感官的把握能力也是不同的而非一体，因此只能确定听到如"瓶子"这样的一个声音的一个意义，而不是听到一切。[对此答复：]那么，当许多人一起唱歌和发出鼓、笛等多种声音的嘈杂声时，一个耳根怎么能听到一个声音呢？因为你已承认感官一定只能专注于一个声音对象。
如果承认[能同时听到多种声音]，则被现量所否定；如果认为虽然依次听到声音，但因为快速所以似乎是同时听到的，那么对笛子等的声音也应该产生同时听到的感觉，因为两者依次听到瞬间没有差别，快速进行也没有差别，此外，下面还将解释。
如果说"感官专注于一个对象"是指清晰发出词句的声音，而不是单纯的声音，所以多种单纯声音可以同时听到，那么当听到多人一起唱歌时，如何听到除词句外的多种声音？当问到这个问题时，[对方回答]：对于那嘈杂声，只能单独听到除词句外不表达意义的单纯声音，而不能听到表达的语言声音，所以没有不专注于一个对象的过失。
[对此答复：]"除了单纯声音外词句是存在的"，这真是令人非常非常不信任的事情！这是表示极不信任的讥讽语。将有词句的声音中分开词句，然后区分它与声音，这是奇特而惊人的，因为这相当于承认有没有声音的词句。而且，当其他声音不被听到而处于[不被感知的]状态时，怎么能在没有声音的情况下单独听到表达词句呢？没有声音而有表达性被耳识听到，这是奇怪的事情。
或者，由于你之前承认"被善加调整的感官能力一定专注于一个表达性声音"，那么在听到嘈杂声时，怎么能同时理解与表达性不同的多种声音呢？一个人说话时，[感官]能力对表达和声音都确定，而多人说话时，对声音确定但对表达不确定，这是不合理的。
理门师说：声音与表达的语言没有差别的主张不合理，因为从声音无法理解意义，声音前后产生不能同时聚集，它的每个部分都没有语言的意义，而且每个字母极小瞬间部分的声音不能表示任何意义。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །འོན་ཀྱང་སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་རྗོད་བྱེད་ངག་ཁྱབ་བྱེད་ཅིག་ཡོད་ལ། དེའི་དབང་གིས་བློ༷ས་སྒྲ༷་དྲན་པའི་འཇུག་པ་ན་དོ༷ན་རྟོ༷གས་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་ཞེ་ན། སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཁྱབ་བྱེད་ཅིག་ཡོད་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་སྒྲ་ལས་རྗོད་བྱེད་འདི་དང་འདི་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རྟ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སོ་སོས་ཀྱང་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཐ་དད་སྣ་ཚོགས་མི་སྟོན་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ངག་གཅིག་ཁོ་ནས་དོན་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་མ་ཡོད་པས་དོན་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་སྟོན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྒྲ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་རྗོད་བྱེད་ཅེས་པའང་མི་རིགས་ལ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ཡོད་ན་ཤེས༷་པའི་ཡུལ༷་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་གོ་བར་ཟད་ལ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་རྗོད་བྱེད་ཁྱབ་བྱེད་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་འཛིན་མཁན་གྱི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་ཉན་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། ཤེས་ན་ནི་མྱོང་བ་ལས་ངེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་གིས་དེར་ངེས་པ་མིན་ནོ། །སྒྲ་ལས་ངག་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ལས་ངག་ཐ་དད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཡང་རེས་འགའ་འབྱུང་
20-92b
བར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་ད་དུང་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངག་གི་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་ལའང་རིགས་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་སྟེ་སྒྲའི་འཕྲེང་བ་ཡན་ལག་དག་ནི་ཅི༷ག་ཅ༷ར་མི༷་འབྱུ༷ང་བའི་ཕྱིར་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངག་དེ་ཆ་ཅན་མ་ཡིན་ལ་ཆ་མེད་ཅིག་ཅར་འབྱུང་མི་སྲིད་ཅིང་། རྟག་མི་རྟག་གང་ཡིན་རུང་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་གང་ཡིན་ཀྱང་སྐྱོན་ཡོད་པ་སྔར་བརྗོད་ཟིན་པས་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངག་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པར་དབྱེ་བའི་གཞི་མེད་པས་མ་བྱས་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །
除彼余序亦不成
གཉིས་པ་ཡི་གེ་ལས་གཞན་པའི་རིམ་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ། རིམ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཅི་ཡིན་དཔྱད། །རིམ་པ་ཅན་མིན་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ། །རྟགས་དོན་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་བཤད། །
次第之性何者而观察
དང་པོ་ལ་བརྟག་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ། རིམ་པ་ཅན་ནི་རྫས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ་དེ་ལས་གཞན། དང་པོ་ལྟར་ན་རིམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ངག་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡ༷ན་ལག་ཅ༷ན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་གོ་རིམ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བའི་རི༷མ་པ་ཅ༷ན་ཞེས༷་པའི་བཀོད་པའི་བྱེ་བྲག་གམ་བྱེ་བྲག་གི་ཡོན་ཏན་ནམ་འདུ་བའི་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡོད་དམ། རིམ་པ་ཅན་ཞེས་ཆོས་དུ་མ་ལྡན་པའི་གཞི་གཅིག་ལ་བཏགས་པའི་མི༷ང་ཙ༷མ་ཡི༷ན་གྱི། རྫས༷་དངོ༷ས་མི༷ན་ཏེ་སྔོན་པོ་དང་ཟླུམ་པོ་ལྟ་བུ་སྔོ་ཞིང་ཟླུམ་པོའོ་ཞེས་ཆོས་དུ་མ་ལྡན་པར་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྫས་གཞན་མིན་པ་བཞིན་ཏེ། གོ་རིམ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ནི་གོ་རིམ་ཅན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཆོས་དུ་མའི་ཚོགས་པ་ལ་ཚོགས་པ་པོ་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་བཞིན་
20-93a
རིམ་པའི་ཚོགས་པ་ལ་རིམ་པ་ཅན་ཐ་དད་མེད་དེ་ཐ་དད་འཇོག་པའི་ཚད་མ་མེད་པས་སོ། །རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཆོས་ལྟར་ཐ་དད་པར་འཇོག་གོ་སྙམ་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཐ་དད་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ན་ངག་རྫས་སུ་མེད་ལ་ཡི་གེ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པས་སྒྲ་རྟག་དངོས་སུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །བརྟག་པ་གཉིས་པ། རིམ་པ་ཅན་དེ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་བློའི་ཆོས་ཡིན། སྔ་མ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་སྔར་སྐྱེས་ལ་ཕྱིས་འགགས་པ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱི་རིམ་པ་ཅན་དུ་བཞག་པའི་རི༷མ་པ་ཅན་གྱི་ངག༷་ཅེས༷་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་བཞག་ཏུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ངག་ལྟ་བུའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་བློའི་ཆོས་རིམ་པ་ཅན་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཅན་མིན་ཏེ་བློ་ལ་རིམ་པ་དེའི་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ངག་རྫས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
;


 །དེས་ན་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་གོ་རིམ་དང་ལྡན་པར་བྱུང་བའི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པས་སྒྲ་ལས་རྗོད་བྱེད་ཐ་དད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་ཚོགས་པ་དང་ཆ་རེ་རེས་དོན་མི་སྟོན་པ་སོགས་ཉེས་པ་གང༷་དང༷་ག༷ང་གིས༷་ཀྱང༷་སྒྲ༷་ཙ༷མ་རྗོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་མི༷་འ༷དོད་པ༷་ཁྱོད་རང་ལའང་སྔ་ཕྱི་རིམ་འབྱུང་གི་སྒྲ༷་ཙམ༷་དག༷་གི༷ས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངག་དེ་གས༷ལ་བ༷་ཡིན་པས་ན༷། ཇི༷་ལྟར༷་རྗོད་བྱེ༷ད་ལ༷འང་ཉེས་པ་དེ༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར་ཏེ་རྗོད་བྱེད་ཀྱང་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་བཞིན་མི་འབྱུང་བར་རང་གི་ངོ་བོས་ཅིག་ཅར་དུ་བྱུང་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྗོད་བྱེད་མིན་པའི་ཆུ་སྒྲ་སོགས་སྒྲ་ཡན་གར་བ་ཙམ་ཅི་སྟེ་མེད་སྙམ་ན། དེ་རྗོད་བྱེད་ལས་ཡན་གར་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་དུ་སྟོན་པ་ལ་རྗོད་བྱེད་ལས་སྒྲ་ཡན་གར་དུ་མེད་དོ། །ངག་མེད་པའི་སྒྲ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བས་དོན་རིལ་པོ་མི་སྟོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲ་མེད་པའི་ངག་གིས་ཀྱང་མི་སྟོན་ཏེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གོ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ངག་གི་རྫས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་ཡི་གེའི་རིམ་པ་དུ་མ་ལ་མིང་ཚིག་ངག་ཏུ་བརྡ་སྦྱར་ཏེ་གོམས་པའི་རྟོག་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །
至此无他次第
གཉིས་པ་རིམ་པ་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ལ། ཡི་གེ་བཀོད་པའི་རིམ་པ་བཀག་པ་དང་། །རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བའི་རིམ་པ་བཀག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ་རིག་བྱེད་མ་བྱས་པ་ཞེས་པ་ཡི༷་གེ༷་ཙམ་ནི་མིན་ཏེ་དེས་དོན་གང་ཡང་མི་སྟོན་པས་ན་ཡི་གེ་རིམ༷་པ༷་ཅན་དུ་བཀོད་པའི་ཁྱད་
20-92b
པར་དང་ལྡན་པ་ནི་ང༷ག་ཡིན་ལ་དེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་བྱུང་བའོ་ཞེ་ན། རིམ་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡི༷ག་འབྲུ་རྣམས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་དམིགས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མི༷ན་ཏེ་ཡི་གེ་ལ་རིམ་པ་བློས་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་དེ༷་དག༷་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གོ་རིམ་རྣམ་པ༷ར་བཞ༷ག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ༷འ༷ང་མེ༷ད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རིག་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་གོ་རིམ་དེ་ལས་གཞན་དུ་བརྗོད་མི་ཤེས་པའམ་བཞག་ཏུ་མེད་དགོས་ནའང་ཨག་ནི་ལྟ་བུ་ལ་ག་སྔོན་དུ་བྱས་ནས་གཱ་ནི་ཞེས་སོགས་ཇི་འདོད་བསྒྱུར་བཏུབ་བས་ན་དེ་འདྲའི་གོ་རི༷མ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བཏུབ་པ་ནི༷་ཡི་གེ་ལ་ངོ་བོའི་གོ་རིམ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་འགལ༷་བའི་རྟགས་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ཨ་གཅིག་ཀ་གཅིག་ཡིན་པ་སོགས་ཁས་བླངས་ན་དེའི་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམ་ཡོད་མི་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང༷་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར༷་བརྗོད་པའི༷་ཕྱིར༷། ཡུ༷ལ་གྱི་གོ་རིམས་ཕྱོགས་འདི་ན་འདིའོ་ཞེས་པ་ཚོགས་པའི་གྲལ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། དུས༷་ཀྱི༷་གོ༷་རིམ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་ས་མྱུག་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་མེ༷ད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཞེས་པ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེ་དེ་ལྟར་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ས་མྱུག་ལྟ་བུའང་སྔ་ཕྱིར་སུས་ཀྱང་བསྒྱུར་མི་ནུས་ན་རྟག་པའི་སྒྲ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་ངག་རྟག་པ་གོ་རིམས་ཅན་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པར་སྨྲ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་དེར་དོགས་ནས་རྗོད་པ་ནི་མི༷་རྟག༷་པ་ཡིན་པ་དང་ཁྱབ༷་བྱེ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་པའི༷་རང་བཞིན་དུ་འདོད་ན། དེའི་སྐྱོན་ཡ༷ང་། མི་རྟག་
20-93a
ན་ནི་རྩོལ་བྱུང་ཕྱིར། །སོགས་དང་། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཁྱབ་བྱེད་མིན། །ཞེས་སོགས་སྔ༷ར་ནི༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་མི་འགྲུབ་བོ།

以下是直译的简体中文翻译：
因此，如果说具备顺序并完整的表达声音部分是表达，所以表达与声音是不同的存在，[对此回答：]任何过失，如不能同时聚集、每个部分不能表示意义等，使你不承认单纯声音为表达的[过失]，对你自己而言，由于前后依次出现的单纯声音使表达语言明显，如何能使表达没有这些过失呢？因为表达也依赖声音依次产生，而不可能以自性同时产生。
如果认为，难道不存在非表达性的水声等单独的声音吗？[回答：]那不叫做独立于表达的声音，而叫做不具教示性的声音。在具有教示性的[声音]中，没有独立于表达的声音。如果认为，没有语言的前后产生的声音不能表示整体的意义，[回答：]没有声音的语言也不能表示，如同虚空花的香气一样。那么，依靠语言理解意义是什么呢？这不是由外在实有的语言实体[造成的]，而是由于对多种字母顺序标记为名词、语句、语言的习惯性分别而产生的这种显现。
至此无他次第
第二，显示次第不成立分为：
破斥字母排列次第
破斥因缘显现次第
第一，如果说"吠陀非人造"不仅仅是指字母，因为它不能表示任何意义，而是指具有字母依次序排列特点的语言，这是非人造的。[回答：]所谓的次第不能离开字母单独被观察，因此不是以自性实有的，因为次第是心识安立在字母上的。那些字母本身也没有所谓"顺序安立"的成立，如果有，那么吠陀中如何教示的顺序就不能以其他方式说出或安立，但像"agni"这样的词，可以将"g"放在前面成为"gani"等，可以随意改变，因此，能改变为其他顺序，就是对"字母本身有顺序"的安立相违的已见标志。
如果你也承认三界中的"a"是一个、"ka"是一个等等，那么它们的前后顺序是怎样的呢？无法知道顺序的存在。此外，由于吠陀语言被说成是遍满一切方位和常住于一切时间的，所以它没有空间顺序，即"这方位中是这个"那样如队列般排列，也没有时间顺序，即像种子和芽那样前后产生的特点。
因此，所谓字母的顺序是指前后产生，如果这是以自性成立的，那么无常事物如种子和芽的前后[顺序]都无法被任何人改变，更何况常住的声音？因此，说"常住语言有顺序"是极不合理的说法。
如果担心这些过失，而承认表达是无常且非遍满的自性，那么这些过失也如"若无常则由努力产生"等和"若彼等非遍满"等前面已经说过的，所以不能成立为非人造。
;


 །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གོ་རིམས་ཅན་གྱི་ངག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་མ་ནུས་ནས། ཡི་གེ་རིམ་བཞིན་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་རིམ་པའོ་ཟེར་ན། འདི་ལྟར་བློ་ལ་ཡི་གེ་མངོན་པར་གས༷ལ་བའི༷་རིམ༷་པ༷འང༷་ངག༷་མིན༷་ཏེ༷། ངག་རྟག༷་པ་ལ༷་གསར་དུ་གས༷ལ་བ༷་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྔར་རིགས་པས་བསལ༷་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཞན་ཡང་སྒྲ་སྔར་མེད་གསར་སྐྱེ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་དང་སྔར་ཡོད་གསལ་བར་འདོད་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། རྒྱུ་བྱེ༷ད་པ༷་ལྕེ་རྐན་ལ་སོགས་པ་རྣ༷མས་ཀྱི༷་བྱ༷་བ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ངག་དེ༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲ༷ས་བུ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡིན་པར་འཐད་དེ། གསལ་བྱ་ཡིན་ན་དེའི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སྔོན་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པའི༷་དོན༷་ལ༷་གསལ་བྱེད་ར༷ང་ཉིད་ཤེ༷ས་པའམ་དམིགས་པར་གྱུར་པ༷ས་གཞ༷ན་གསལ་བྱ་དེའི་བློ་སྐྱེད་པའམ་དེ་འཛིན་གྱི་བློ༷འི་རྒྱུ༷་ནི༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འདོ༷ད་དེ། དཔེར་ན༷་སྒྲོན༷་མེ་སོགས་དམིགས་པས་བུམ་པ་གསལ་བ་བཞི༷ན་ནོ། །གཞ༷ན་དུ༷་རྒྱུ་དེའི་རྗེས་ལ་དམིགས་ཀྱི་དེའི་སྔར་ནམ་ཡང་གྲུབ་པར་མ་དམིགས་ན༷་འབྲས་བུ་དེ་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་ཡི་རྒྱུ་ལ༷ས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འདི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅི༷་ཞིག་གིས་འབྱེད་དེ་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་ལྕེ་རྐན་སོགས་བྱེ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཚོ༷གས་པ༷་ཡི༷་བྱ༷་བ༷་ལ༷ས་ནི༷་ངེ༷ས་པར༷་ཏེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྗེས་འགྲོ་དང་མེད་ན་མེད་པའི་ལྡོག་པ་གྲུབ་པར་ཡ༷ང་དམི༷གས་པའི་ཕྱིར༷་ངག་དེ་ནི་རྒྱུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ༷་
20-93b
སྔར་ཡོད་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ཡོད་ཟིན་གསལ༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་རྒྱུ་ལ༷་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དེ༷་ལྟ་བུ་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལོག་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་མི་ལྡོག་པ་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་བཞིན་དེའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་དུས་མཉམ་པར་ཡོད་དགོས་ཀྱང་འདི་ལ་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ག༷ལ་ཏེ༷་ཕྱི་རོལ་པ་ཁྱེད༷་ཅག་རྣམས་ཀྱི༷་ཞེ་འདོད་ལྟར་ན། ངག་རྟག་པ་དེ༷་རང་གི་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲིབ༷་བྱེ༷ད་དང་བྲ༷ལ་བ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ནམ་ཡང་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་རྟག་པ་ནི་རང་གི་ངང་ཚུལ་ལས་ནམ་ཡང་འདའ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་འདྲའི་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་དེ་སླར་ཡང་གསལ༷་བ་ཡི༷ན་ན༷་ཅི༷་ཕྱིར༷་སྒྲིབ་བྱེད་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་གསལ་བར་བྱེ༷ད་པ༷འི་ཚོ༷གས་ཀྱི༷་ནུས༷་པ༷་འཇུག་པ་དེ༷་རུང༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ་བསལ་བྱ་མེད་པ་ལ་བསལ་བྱེད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བསལ་བར་བྱ་སྟེ་ནམ་མཁའི་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གསལ་བྱེད་མེད་ཀྱང་ཅིག་ཅར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་འདོད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱི་རྩོལ་བའི་རྗེས་ཁོ་ན་ལས་སྔར་མ་མཐོང་བཞིན་ཏུ་ད་རུང་ཡང་བྱེད་པ་རྣམས་སྒྲ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་འདོད་ན། སྒྲ༷་དེ་དང༷་རྒྱུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་ཚུལ་ལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་གཞན༷་རྫ་བུམ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དག༷་ཀྱང༷་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་མིན་པར་གས༷ལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དོན་ལ་ཐོབ༷་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ༷་བཞིན༷་དུ༷་འདོད་དོ་ཞེས་ནི༷་ཁས༷་ལེ༷ན་ན༷་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་རྣམ༷ས་ཀུན༷་ནི༷་དོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ཏེ་འབྲས་བུ་གང་ཡང་གསར་དུ་བསྐྱེད་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ནའང་བཤད་མ་ཐག་པ་རྟག་པ་གསལ་
20-94a
བྱར་གྱུར་པ་མི་རུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་སྒྲ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་འཇུག་པས་ན་འགལ་བ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་ལྕི་བར་སོང་བ་ཡིན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
第二，这样无法证明字母本身具有次序性的语言后，如果说字母依次被了解时的明显性本身就是次序，[回答：]这样，心识中字母明显显现的次序也不是语言，因为常住语言有新的明显性这一观点已被前面的理由所排除。
此外，声音是新生而非先前存在的理由有二：一是有能证明声音是先前不存在新生的理由，二是对先前存在[只是]变明显的观点有理性的反驳。
第一点，由于产生原因——舌头、上颚等的活动本身形成语言，因此它是从那[原因]产生的果。这是合理的，因为如果是要被明显的事物，则其同类早已存在的对象，通过明显者自身被了解或观察，而使明显对象产生心识或执取明显对象的心识之因就是所谓的明显者。例如，通过观察灯等使瓶子明显一样。否则，如果只是在此因之后被观察，而在此前从未被观察到成立，那么这个果的造作者之因与明显者之因有什么区别呢？没有区别了。
即使如此，由于确实在舌头、上颚等造作集合的活动上，观察到肯定的随行（有则有）和否定的返回（无则无），因此这语言正是那些因的果，而不是先前已存在的。对于先前已存在的明显因，不可能有刚才所说的那种情况，因为明显因消失时其自性不会消失，而且明显因存在时其自性应该同时且不同地存在，但这种情况对这[语言]是不可能的。
第二点，如果按照你们外道的主张，常住语言被认为是与其自性的障碍者分离的，因为如果其自性与障碍者相联，就永远不会被见到，因为常住者绝不可能偏离自身的状态。这种与障碍者分离的自性如果又是明显的，那么为什么可以在没有障碍的情况下应用明显集合的能力呢？在没有所除的情况下，除者能除去什么呢？就像洗涤虚空的污垢一样。因此，即使没有明显者，也会同时变得明显。
如果认为只有在舌头、上颚等被认为是明显因的努力之后，才能见到先前未见的[语言]，而仍认为造作者只是声音的明显因，那么由于声音与因的有无之间的关系没有区别，其他如陶瓶等一切也可称为由陶师等明显而非造作，这一结论在实质上就成立了。
如果承认"同样如此"，那么一切产生因都将变成无意义，因为不可能新生任何果。如此承认，也会如刚才所说，常住者不能成为所明显的，以及遍满不遍满等过失不仅适用于声音，而且适用于一切事物，因此矛盾百倍地加重了。
;


 །
有法常吠陀不成立
གཉིས་པ་ཆོས་ཅན་རིག་བྱེད་རྟག་པ་མི་འགྲུབ་པ་ལ་རྟག་པའི་སྒྲ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མི་སྲིད་ཚུལ། །དངོས་སྟོབས་རིགས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་བསྒྲུབ་གཉིས། །
常言不容有能立
དང་པོ་ལ། སྒྲ་རྟག་བསྒྲུབ་ལ་དཔེ་མེད་རིགས་པ་བསྟན། །རིགས་པ་དེས་མཚོན་རྟགས་གཞན་སུན་ཕྱུང་ཚུལ། །དང་པོ། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟག་པ་གཞི་མ་གྲུབ་པས་ན་དེར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ལ། དེས་ན་ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་ཆོས་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་སྐྱོན་བསྟན་པ་ལ། ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཨ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་གཅིག་ནམ་ཐོས་ཀྱང་ཁྱད་མེད་པར་ཨའོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་པས་ན་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་སྔར་གྱི་དེ་འགགས་ན་སླར་ངོ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ༷་ཤེ༷ས་པ༷་ནི་སྒྲ་མ་འགག་པར་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང༷་། ཡང་ཨ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དོན་གོ་བའི་སླད་དུ་སྦྱོར་བས་ན་ལས་དེའི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བའི་གཞི་ཉིད་དུ་ཨ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་པར་ཡོད་པར་ངེས་ཏེ་ནམ་ཡང་སྒྲ་སྦྱོར་དུ་མི་རུང་བ་མེད་པས་སོ། །གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་དེ་བྱ་བ་གཞན་ལ་སྦྱོར་དུ་མེད་དེ་ཕྱོགས་ན་གྲི་མེད་པ་ཤིང་གཅད་པ་ལ་སྦྱོར་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་གཅད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ན་སྟེའུ་སྔར་ཡོད་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བས་ཁྱབ་པ་བཞིན་སྒྲ་ནི་ཡོ༷ད་པ་ལས་ལ་སྦྱོར༷་ངེས་པས་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འདོད་པ་དང་། སོག༷ས་ཁོངས་ནས་ཨ་ཡི་སྒྲ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་ཡུལ་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐ་དད་
20-94b
མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདྲ་བའི་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་གང༷་ཡིན་པ་དེ་དག་སྒྲ་རྟག་པའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡིན་པར་འདོ༷ད་ན༷་ནི༷། དེ་འདྲ་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་འགོད་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལྡན་གྱི་དཔེ༷་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་པས་ནི་ངོ་ཤེས་པ་དང་ལས་ལ་སྦྱར་བའི་གཞི་ཉིད་དུ་སྣང་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་དངོ༷ས་པོ་མ་ལུས་པ་རྣམ༷ས་ནི༷་སྐད་ཅིག་གིས་ནི་འཇི༷ག་པ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་གྱི་རྟག་པ་གཅིག་ནམ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཕྱིས་མཐོང་བ་དག་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་སྟེ་སྔར་གྱི་དེ་མ་འགག་པར་མཐོང་བར་མི་འདོད་དེ་མར་མེ་དང་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་འདོད་ལ། སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་སྔར་གྱི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ལས་ལ་སྦྱར་བའི་ནུས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྐད་ཅིག་ཡིན་གྱི་སྔར་གྱི་དེ་ཡིན་ན་སྔར་བཞིན་དུ་ལས་མི་བྱེད་པའམ་སྔར་ནས་ཀྱང་ལས་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་ལས་མི་བྱེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དངོས་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དེ་ལས་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི་རྟག་པ་ལས་ལ་སྦྱར་བ་ནི་མི་སྲིད་པས་ན་མི་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་རི་ལ་སོགས་པའང་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་དག་གི་ཁྱད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཐ་དད་པར་འདོད་ཀྱི་རྟག་པ་མིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་སྔར་གྱི་ཨ་རྟག་པ་ཉིད་སླར་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ནིང་དང་ད་ལོའི་མྱུ་གུའི་ས་བོན་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྟག་པ་ཆ་མེད་ཀྱི་ཐ་དད་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཕན་གདགས་སུ་མི་རུང་བས་དེས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱིར་བསྐྱེད་པའི་
20-95a
རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཅིག་ཅར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མིན་ན་ནི་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་བཞག་པའང་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་རིགས་པ་དེས་ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་བའི་རྟག༷ས་ངན༷་པ་གཞན༷་གང་ཡང༷་རུང་བ་སྒྲ་སོགས་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཡང་སུན༷་དབྱུང༷་བར་བྱ༷འོ།

以下是直译的简体中文翻译：
有法常吠陀不成立
第二，有法吠陀常住不成立分为：常住声音的证明方法不可能的方式，以实力理证证明声音无常两种。
常言不容有能立
第一分为：声音常住的证明没有比喻的道理说明，以该理由显示其他错误因的方式。
第一，吠陀声音常住是不成立的基础，所以只是立宗而没有证明，因此有法自体不成立，所以不能成立为宗法，在指出这个过失后，对方以证明声音常住的方法说，比如听到"a"这样的声音时，无论何时听到都没有差别，能认识到"这是a"，因此是常住的，因为如果先前的声音已灭，就无法再被认识。因此认为认识[先前所听的声音]是声音未灭而常住的证明。
又因为"a"等声音是为了表达意义而使用的，所以"a"等作为那个行为目的应用的基础确定是常住存在的，因为任何时候都没有不能使用声音的情况。凡是某处不存在的东西，就不能用于其他行为，如某处没有刀就不能用于砍树。因此，正如用于砍树时一定是用先前已有的斧子一样，声音必定是应用于已存在的[事物]，所以一定是常住存在的。
此外，还通过观察"a"声的对象，前后一切都是观察同一对象的自性无差别等来证明。
如果认为这些似因是声音常住的证明，那么当这些[因]向佛教徒提出时，在一切情况下都没有具备所证性质的比喻。原因是什么呢？因为佛教徒认为被认识和应用于行为的基础等所表示的一切内外事物都是刹那灭的无常自性，绝不承认有任何常住。
因此，先前所见和后来所见是不同体的，不承认先前的未灭而被见到，而是如灯和流水一般。斧子等用于行为的也不是先前的那个，而是被应用能力所特殊化的刹那，如果是先前的那个，就会导致不能做工作或从先以下是直译的简体中文翻译：
有法常吠陀不成立
第二，法有吠陀常住不成立，分为常声不可能有能立的方式和以事势理由证明声音无常两点。
常言不容有能立
第一分为：
显示声常的证明没有譬喻的理由
以此理由所表示的其他因被破除的方式
第一，由于吠陀的声音常住是无法成立的，因此只是立宗而无能立；因此，由于有法自身的本质不成立，所以不能成立宗法。对于这一过失的指出，对方们为证明声音常住[提出]：当听到像"a"这样的声音时，无论何时都能毫无差别地识别为"a"，因此是常住的，因为如果前者已灭，就不可能再次被识别，因此认为识别是声音未灭而常住的证明；又，由于"a"等声音被用于表达意义，因此作为这一行为的基础，"a"等肯定是常住存在的，因为它们无时不能被发声。凡是在某处不存在的，就不能用于其他行为，如没有在附近的刀不能用于砍树。因此，当用于砍树时，必须使用先前已存在的刀具，同样，声音必定是已存在物被用于行为，因此是永恒存在的。其中包括以对"a"声音的对象认识，前后一切观察者都是观察同一对象的无差别自性等来证明。
如果认为这些似因能证明声音常住，那么当对佛教徒提出这些[论点]时，所立法具足的譬喻在一切方面都是不存在的。为什么呢？因为佛教徒认为所有通过识别、用于行为的基础等所表示的内外一切事物都是刹那灭的无常自性，从不承认任何常住[事物]。
因此，前见与后见是不同自性的，不认为前者未灭而被见到，而是像灯和流水一样；对于刀等用于行为也不是前者，而是被行为能力所特化的刹那，如果是前者，就会导致不能行为或从前就已行为的过失。即使非事物不能行事，但事物本身是刹那的，它被用于行事，而常住物用于行事是不可能的，因此不承认[常住]。同样，金刚山等也因为观察到冷、热显现与不显现的差别，被认为是不同的刹那，而非常住。
因此，先前的"a"常住自身不是后来再次被观察到的，因为它是不同认识的因，如去年和今年芽的种子是不同的。如果因是无分常住而无差别，则辅助因不可能帮助它，就没有理由使它先后产生执取它的认识，而应该同时产生。如果它不是产生认识的因，则说因观察它而产生认识也不合理。
第二，以此理由，任何其他不具备三相的恶因被用来证明声音等常住的，都应被破斥。
;


 །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་སྔ་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་ཀྱི་བློ་དང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་ལྟར་སྣང་བའི་བློ་དང་། ཡུལ་རྟག་པ་གསལ་བའི་བློ་རྣམས་ནི་ཡུལ་དེ་གསལ་བ་ཞེས་བྱའོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་བློ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་མིན་ལ་དེ་འདྲའི་གསལ་བ་བློ༷་དེ་ནི༷་སྐྱེས༷་བུའི༷་རྟེན༷་ཅ༷ན་མི༷ན་པ་ཡུལ་རྟག་པ་མ་བྱས་པ་དེ་ཡིན་ན། རང་གི་བློ་སྐྱེས་བུའི་རྟེན་ཅན་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་པ་དང་འགལ་ཏེ་དཔྱོད་པ་པས་བློ་ནི་སྐྱེས་བུའི་ཡོན་ཏན་དུ་ཁས་བླངས་པས་སོ། །མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་རང་གི་དབང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་སོགས་ལས་སྐྱེ་བར་དམིགས་པས་སོ། །གྲག༷ས་པ༷་དང༷་འགལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་བློ༷་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་སོ། །རྗེ༷ས་སུ༷་དཔག༷་པ༷ས་གནོད་དེ་སྐྱེས་བུའི་དབང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་སོགས་ལས་བློ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གྲུབ་པར་དམིགས་པས་དེ་མེད་པ་ལ་བློ་འབྱུང་བར་མི་སྲིད་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་ཅི༷ག་ཅ༷ར་གནོ༷ད་ལ། གཞན་ཡང་བློ་ལ་གསལ་བ་དེ་ལྟར་ཡུལ་ལའང་རིམ་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཡི༷་གེ༷་རྣ༷མས་ལས་ཐ་ད༷ད་པའི༷་རི༷མ་པ༷་དོན་ལ་ཡོད་པའ༷ང་གས༷ལ་བར༷་དཔྱ༷ད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་གོ་རིམ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ནི༷་རྟོག༷་པ༷ས་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་པ་ཙམ་སྟེ་སྒྲོ༷་མ་བཏགས་པར་འབྱུང་མི་ཤེས་པས་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེས༷་བུའི༷་རྟེན༷་ཅ༷ན་མི༷ན་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་
20-95b
ལྟ་བུའི་གནས་མི་སྲིད་དོ། །བློ་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྟེན་ཅན་མིན་སོགས་རྐང་པ་བདུན་པོ་འདི་གོང་དུ་རྟག་པ་རྣམས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུས་གསལ་བ་ཙམ་མོ་ཞེས་འདོད་པ་ལ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེས་གསལ་བྱ་རྟག་པ་རྣམས་ལ་སྔོན་མེད་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནམ། སྒྲིབ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནམ། དེའི་བློ་སྐྱེད་པ་གསུམ་གང་ཡིན། དང་པོ་མི་སྲིད་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བྱར་མེད་ལ་ཡོད་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་དེ་ངོ་བོའི་སོགས་ཀྱིས་བཀག་ལ། གསུམ་པ་ལྟར་གསལ་བ་བློ་ཡིན་ལ་དེའི་གོ་རིམས་ངག་གོ་ཞེ་ན། བློ་དང་ངག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་ངག་ནི་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའམ་སྐྱེས་བུའི་རྟེན་ཅན་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་ཁས་བླངས་ལ་སོགས་པས་གནོད་དོ་ཞེས་རང་འགྲེལ་དང་ཤཱཀྱ་བློའི་འགྲེལ་བར་གསུངས་ལ། འདིར་ནི་ངོ་ཤེས་ཀྱི་བློ་སོགས་ཀུན་ལ་སྦྱར་བ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན་མི་འགལ་ཏེ། འདི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ངན་ངོ་ཤེས་སོགས་བཀག་པའི་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡི་གེའི་རིམ་པ་གསལ་བའི་བློ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་རྟག་པ་ཤེས་པའི་བློ་ཀུན་ལ་སྦྱར་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་འདིར་གཞུང་གི་གོ་རིམས་དང་མཐུན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་བ་བློ་ཡིན་ཀྱང་རྣམ་པ་དེའི་རྒྱུ་གཟུང་ཡུལ་ཐ་དད་མེད་ན་བློ་རྣམ་པ་དང་དུས་ཀྱི་ཐ་དད་ཀྱང་འབྱུང་མི་ཤེས་པར་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ། །
事力理证声无常
གཉིས་པ་རང་ལུགས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པར་འགོད་པ་དང་། །དེ་ཡི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པའོ། །
安立根本因
དང་པོ། འཇིག༷་པ༷་ནི་དངོས་པོ་ཡོ༷ད་པ་ཙམ༷་ནས་རང་ཆས་སུ་འབྲེ༷ལ་པ༷་ཅ༷ན་མེ་ཡི་ཚ་བ་བཞིན་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་
20-96a
སྒྲ༷་སོགས་དངོས་པོ་ཀུན་ནི༷་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་ནས་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་འཇིག་པ་དང་། རྟགས་ཡོད་པ་ནི་ངོ་བོ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། རྟགས་ཡོད་པ་དེ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ཕྱོགས་ཆོས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །
立其周遍
གཉིས་པ་ལ། ལྟོས་མེད་རྟགས་ཀྱིས་རྗེས་འགྲོ་བསྒྲུབ་པ་དང་། །གནོད་པ་ཅན་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་བསྒྲུབ་པའོ།

以下是直译的简体中文翻译：
如果认为对声音对象前后识别的心识，字母顺序前后产生而显现的心识，以及明显显现常住对象的心识，这些被称为"对象的明显"，[对此回答：]那是心识而非对象，如果这种明显的心识不是以人为依据，而是未造作的常住对象，那么就与承认自己的心识以人为依据相矛盾，因为理门师承认心识是人的属性。与现量相违，因为观察到人的心识是从自己的感官和作意等产生的。与共识相违，因为"人的心识"在世间是公认的。为量所害，因为由于从人的感官和作意等观察到心识的随行返回成立，可知在没有这些的情况下不可能产生心识。这样，同时被现量等所害。
此外，如果认为心识中有这种明显，对象中也有顺序，[回答：]已经明确分析过字母之外没有实际存在的顺序。因此，顺序等只是分别心的虚构，因为不可能未经虚构而产生，如何能成为不依靠人而是外在的法呢？这种情况是不可能的。
关于"心识不以人为依据"等七句，在上面常住者被认为仅由能明显因而明显时，这能明显因对常住所明显者是产生先前不存在的卓越性，还是消除障碍，还是产生对它的认识，三者中是哪一种？第一种不可能，因为它的自性无法产生卓越性，若有则成为无常。第二种也不合理，因为已经被"如果你的那个自性"等所否定。如果是第三种，即明显是心识，而其顺序是语言，那么心识与语言就成为一体，如此，由于语言是未造作的，就会成为非人造或不依靠人，这被承许等所害，如自释和释迦智的注释中所说。
在此处，是否与应用于识别的心识等一切不矛盾呢？不矛盾，因为这是在否定证明声音常住的恶因——识别等之后所说的，有其理由，即不仅仅是字母顺序明显的心识，而且可应用于一切了解常住的心识，所以这里是按照论文的顺序解释的。因此，虽然对象相的明显是心识，但推断的是如果该相的因——所取对象没有差别，则心识的相与时间差别也不可能产生。
事力理证声无常
第二，自宗证明声音无常分为：安立根本因相，证明其遍。
安立根本因
第一，由于灭是从事物存在之时就自然相联的，如火的热性一样，所以声音等一切事物从自性存在之时就是无常的。其中，所证灭和因存在是自性一体的关系，表达没有[因]就不会有[果]的周遍；而因存在是成立的有法声音是无常的，表达宗法。
立其周遍
第二分为：以无所待因证成随行，以有害因证成返遍。
;


 །
自立因立同品遍
དང་པོ་ལ། འཇིག་པ་རྒྱུ་གཞན་གྱུར་ལ་གནོད་པ་བསྟན། །འཇིག་པ་རྒྱུ་གཞན་མེད་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། དང་པོ། ཡོད་པ་ཙམ་ནས་རང་གི་ངོ་བོས་འཇིག་པར་མ་ངེས་ཏེ་འཇིག་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་སོ་ཟེར་ན། འཇིག་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་འཇིག་པ་དེ་འཇིག་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ནམ་གཅིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་དངོས་པོ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་མེད་པས་ན་དེ་མེད་པ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་པས་འཇིག་པ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤིང་གི་འཇིག་རྒྱུ་མེ༷་ལ༷ས་ཤིང་རང་ལས་དོ༷ན་གཞ༷ན་དུ་གྱུར་པའི་འཇིག་པ་དངོས་པོར་གྱུར༷་པ༷་ད༷ག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན༷། རྒྱུ་དེ་ལས་དངོས་པོ་གཞན་སྐྱེས་པས་ཤིང་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་མེ༷ད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར༷་ཤི༷ང་རང་ཉིད་ནི༷་མཐོང་བ༷་ཉིད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་སྐྱེས་པས་ཀ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་སྐྱེས་པས་གཞན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དེ་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་མེད་ན་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་པའང་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མེ་ལས་སྐྱེས་པའི་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དེ༷་ཉི༷ད་
20-96b
ཤིང་འདི༷་ཡི༷་འཇི༷ག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་པས་ཤིང་མི་འཇིག་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་དེ་འཇིག་པ་ཉིད་དོ་ཅེ༷་ན༷། ཇི༷་ལྟར༷་དངོས་པོ་གཞན༷་སྐྱེས་པ་ནི་དངོས་པོ་གཞ༷ན་གྱི་འཇི༷ག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར༷་དུ་ཆུག་ཀྱང་བླ་སྟེ་ཅི༷་ཕྱིར༷་ཤིང༷་མི༷་སྣང༷་བ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། འཇིག་པ་དོན་གཞན་དེས་ཤིང་དེ་རང་གིར་བྱས་ནས་གཟུང༷་བའི་ཕྱིར༷་སྣང་བ་མིན༷་ནོ་ཞེ༷་ན༷། མ་ཞིག་པའི་ཤིང་མི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་འདོད་རིགས་པ་མིན་ཏེ་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དེ༷་ཡི༷ས་ཤིང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་མི༷་སྒྲིབ༷་པའམ་སྒྲིབ་མི་ནུས་ཏེ་འདི་ལྟར་མུན་པ་ལ་སོགས་ལ་གཞན་གྱིས་གཞན་སྒྲིབ་པ་ན་མཐོང་བ་ཙམ་སྒྲིབ་ཀྱང་ཐོགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲིབ་པར་མི་ནུས་ལ་ཤིང་གི་ཆོས་མཐའ་དག་ཡུལ་དུས་གང་དུའང་སྣང་བ་མེད་པར་འདིས་སྒྲིབ་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དོ། །ཡང་དུས་རེ་ཞིག་སྒྲིབ་ཀྱང་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དེ་ཡང་རྒྱུ་ལས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷། འཇི༷ག་པ༷་དེ་ཡང་མཐར་འཇིག་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་ལ། དེ་ནམ་ཞིག་པ་དེ༷་ལྟ༷་ན༷་ཡ༷ང་ཤིང་སྔར་བཞིན་མཐོ༷ང་བར་འགྱུར༷་ཏེ་རང་གིར་བྱས་ནས་མི་སྣང་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལོག་པའི་ཕྱིར་མུན་པ་དང་བྲལ་བའི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་ནག་པ་གསོ༷ད་པར༷་བྱེ༷ད་པ་པོ་བསད༷་པ༷་ན༷་ན༷ག་པ༷་སླར༷་འབྱུང༷་བ་མི༷ན་པ་ཇི༷་བཞི༷ན་ཤིང་འདི༷་ལ༷འ༷ང་དེ༷་བཞི༷ན་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན། ནག་པ་གསོད༷་བྱེ༷ད་བས༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ནག་པ་གསོད་བྱེད་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེ་དང་འདྲ་ལ་འདིར་མེ་ལོག་ན་ཤིང་ཅིས་མི་མཐོང་ཞེས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མེས་བྱས་པའི་འཇིག་པ་དེ་ཞིག་ནས་མི་སྣང་ན་ཤིང་ཅིས་མི་མཐོང་ཞེས་བརྒལ་བ་ཡིན་པས་གསོད་བྱེད་བསད་པ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ་ནག་པ་ཞིག་པ་ལོག་ན་ནག་པ་སྣང་དགོས་པ་སོ་ན་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་
20-97a
འཇི༷ག་པ༷་ཤིང་ལས་གཞ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་ན༷་ཤི༷ང་རང་ཉི༷ད་འཇི༷ག་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར༷་ལ། ཤིང་གི་འཇིག་པ་དེ༷་ཤིང་གྲུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་མེ་ནི་དེའི་རྒྱུ༷་མི༷ན་པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ཕྱིར་ན་ཞེས་ཀློག་པ་ལྟར་ན། མེ་དེ་མེད་ཀྱང་ཤིང་ཡོད་པའམ། མེ་དེ་ཤིང་གི་རྒྱུར་མེད་པའམ། རྒྱུ་མིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འཇིག་པ་དེ་ཤིང་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡིན་དུ་རྟོག་པ་འདི༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་པའི༷་རྣམ་པ༷་ཕུང་གསུམ་པའང་མེ༷ད་ཅིང་། གཞན་ཐ་དད་པར་མི་འཐད་པས་ན་ཤིང་རང་ཉིད་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་འཇིག་པར་གྲུབ་བོ།

以下是直译的简体中文翻译：
自立因立同品遍
第一分为：显示灭为他因所害，破斥灭无他因的争论。
第一，如果说存在性本身不确定以自性灭，因为依赖其他灭因，[回答：]灭不依赖他因而自身灭，如果依赖他者，那么这个灭是被灭事物之外的他者还是一体？如果是第一种情况，事物如木等不是灭，因为它们存在时没有灭，所以灭就是它们的不存在，因此灭是那事物之外的他者，[对此回答：]如果木头的灭因火生起木头自身之外的、已成为事物的灭，那么由于从该因产生了其他事物，木头将如先前那样无灭而存在，因此木头自身将依然可见，就像生起瓶子并不使柱子不存在一样。如果不是这样，就会过度扩展，一个事物的生起会导致另一个事物的不存在。如果没有从那些因所生的果叫做"灭"，那么所谓的"灭因"也就没有意义。
如果说从火产生的他义灭正是木头的灭，所以木头怎么会不灭呢？那就是灭，[对此回答：]即使允许一个事物的生起是另一个事物的灭，但为什么木头不显现呢？当问这个问题时，[对方回答：]由于那个他义灭将木头据为己有而抓住，所以不显现。
仅仅认为未灭的木头不显现是不合理的，因为那个他义灭不能遮蔽木头的一切属性或无力遮蔽，例如在黑暗等情况下，一物被另一物遮蔽时，虽然遮蔽了可见性，但不能遮蔽可触等性质，而这个[灭]能遮蔽木头的一切属性在任何时空都不显现，没有这样的理由。
而且，即使暂时遮蔽，由于那个他义灭也是从因新生的，因此那个灭也最终会成为有灭者，当它灭时，木头应该像以前一样可见，因为使其据为己有而不显现的事物已消失，如脱离黑暗的瓶子一样。
如果说就像杀死了杀纳嘎的凶手后，纳嘎也不再出现一样，这木头也是如此，[回答：]杀死杀手本身与此不同，杀手相当于灭因如火，这里不是说火消失后为什么不见木头，而是火所造成的灭消失后为什么不见木头，这是质疑，所以杀死杀手不是回答，因为纳嘎的灭如果消失，纳嘎应该显现的问题仍然存在。
如果按照第二种选择，承认灭不是木头之外的他者，那么木头自身就成为具有灭性质的，而这木头的灭与木头成立同时存在，因此火就不是它的因。如果读作"由于它不存在"，则解释为：即使没有那火，木头也存在；或者火不是木头的因；或者因为不是因。
除了灭与木头是一是异的这两种考虑之外，没有第三种可能性，而他异不合理，所以证明木头自身不依赖他因而灭。
;


 །དེས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གྲུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ནི་འཇིག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ་ཙམ་མིན་པར་རྒྱུས་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ན་ཤིང་མེད་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་སྲིད་པ་གསུམ་ན་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་མེད་པ་ཙམ་ནི་གང་གི་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ཐོ་བ་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་པ་བྱེད་ཅེས་དང་། འཇིག་པ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞེས་འཛིན་པ་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་རྒྱུས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་ལ། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འཇིག་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་ཐོ་བས་ནམ་མཁའ་བྱས་ཞེས་དང་། ནམ་མཁའ་ཐོ་བ་ལས་བྱུང་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་དང་མགོ་མཚུངས་པར་སོང་བས་མིང་ཙམ་ལྷག་མར་ལུས་པ་ཡིན་པས་འཇིག་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་པ་རིགས་པས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་ལྟོས་མེད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། དངོས་འགལ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་གནོད་བྱེད་མེད། །གཅིག་དང་ཐ་དད་མཚུངས་པའི་གནོད་བྱེད་མེད། །དང་པོ། འཇིག༷་པ༷་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་གི༷་རྒྱུ་མེ༷ད་ཅན་ཡི༷ན་
20-97b
དུ་ཆུག་ན༷་ཡ༷ང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་དེ་རྟག༷་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར༷་དངོ༷ས་པོ༷་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་། འཇི༷ག་པ༷་དོན་བྱེད་ནུས་སྟོང་ངམ་རྟག་པ་དེ་གཉིས་པོ་དག༷་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་ལྷ༷ན་ཅི༷ག་ཡོ༷ད་པར༷་ཐལ་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ངོ་བོ་ཅི་ཡང་མེ༷ད་པ༷་དེ་རྟག༷་པ་ཡིན་པ་ཉི༷ད་རྒྱུ༷་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་རང་ལ་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་རིགས་ནའང་། རྟག་པར་བཞག་རྒྱུའི་ངོ་བོ་གང་ཡང་མེད་པ་ལ་རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱང་རྟག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་གྱི་དྲི་བཞིན་ཡིན་པས་ན་རྟག་དངོས་ལྷན་ཅིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་བུམ་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་ཀྱང་དེས་ཡོད་མེད་གཞི་གཅིག་པའམ་རྟག་དངོས་གཞི་གཅིག་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་ཙམ་ནི་ནུས་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་དངོས་པོ་མེ༷ད་པ་ལ༷་དངོ༷ས་པོ་འཇིག༷་པའི༷་ནུས་པ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཕྱིར་དངོས་པོ་མི་འཇིག་པར་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར་ཟེར་བ༷་མི༷་རུང༷་སྟེ༷། གང༷་ཕྱིར༷་བུམ་སོགས་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམས་འཇི༷ག་པ༷་ཡི༷ས་འཇི༷ག་པ༷་དག༷་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འདོད་དོ༷། །དེས་ན་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་དང་ཞིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་དེ་རང་གྲུབ་པའི་དུས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་མིང་ཡིན་ལ། དེའི་ཐ་སྙད་མེད་ཅེས་པ་དང་། དེ་རྒྱུ་མེད་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་བྱུང་མ་མྱོང་ཞེས་པའི་དོན་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། དངོ༷ས་པོ་འཇི༷ག་པ་ནི་རྒྱུ་གཞ༷ན་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར་རང་ཉིད་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར༷། ཚུལ་དེ༷་ལྟ་བུ་ཤེ༷ས་ཤིང་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསལ་བའི་དོན༷་དུ༷་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་སེ༷མས་ཀྱིས༷་ནི༷་དངོས་པོ་
20-98a
དེ༷་ཡི༷་ཆོས་འཇིག་པ་ཞེས་ཐ༷་ད༷ད་ལྟ་བུར་སྒྲོ༷་བཏ༷གས་ན༷ས། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མའི་གན༷ས་སྐ༷བས་དེ༷་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ལ་རྒྱུ༷་གཞ༷ན་མེ༷ད་པར་བསྟན་པའི་ཆ་ནས་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་ཅ༷ན་ནོ་ཞེས་བཤ༷ད་པས་དེའི་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་གྲུབ་ལ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ཞིག་པའི་ཆ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་པས་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཐ་སྙད་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མདུན་འདིར་བུམ་པ་མེད་པར་ཁེགས་པ་ལས་བུམ་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
因此，一切事物不能在自身成立的第二刹那停留，这就是所谓的灭或无常。如果承认这不仅仅是不存在，而是由因所作的自性，那么在三种可能性中找不到建立木头不存在的理由，而仅仅的不存在不可能是任何东西的果，所以说锤子等造成灭，或者说灭从因中产生，如果仔细考察，因并没有造作什么，也没有从因中产生的成为事物的灭，这就像说锤子造成了虚空，或者虚空从锤子中产生那样，最终只剩下名称而已，因此"灭依赖他因"这一点无法用理性证明丝毫，所以无所待[因]成立。
第二，破除争论分为：
无直接矛盾一体的过失
无一异平等的过失
第一，即使允许灭是后来没有因而生起的，由于无因，灭将成为常住，因此事物[有]能作功用与灭[是]空无功用或常住这两者将成为一个有法的性质而同时存在，[回答：]完全没有自性的东西成为常住的理由是什么呢？如果它有某种自性，那么可以说它是常住还是无常，但对于没有任何可以安立为常住的自性的东西，即使虚构为常住也不会成为常住，如同虚空中莲花的香气一样，所以怎么会成为常住和事物同时[存在]呢？就像瓶子的事物上没有毛毯，这也不会使存在与不存在成为同一基础，或者常住与事物成为同一基础。
此外，仅仅的不存在由于空无一切功能，灭无事物对于无事物的灭没有功能，因此事物不应灭，这种说法不合理，因为我们并不承认瓶等事物被灭所灭，而是认为它们自性是有灭性的。
因此，当说"灭无因"和"灭是无"时，"灭"这个词是指事物在自身成立的时间第二刹那不停留的名称，不是说没有这个名言，或者说它无因而生，或者由于无因，灭如同石女儿从未产生过的意思，因为事物灭不依赖他因而自身生成为有灭性质。
为了知道这种方式并为了消除相反的增益，具有分别的心将事物的性质"灭"虚构为似乎相异的，然后从刹那性事物的状态不在第二刹那停留没有他因这一方面，解释为"灭是无因的"，这样就成立了那样的名言，而在第二刹那灭的方面则仅仅证成为自性的无遮，不承认有丝毫事物，所以"无"不是否定那个无的名言，就像面前证成瓶子不存在后，成立无瓶的名言一样。
;


 །དེས་ན་དེའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དོན་དེ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། གྲུབ་ན་ཞིག་ནས་མེད་པ་སྔར་གྱི་མར་མེ་འགག་པ་ད་ལྟ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྔ་ན་མེད་པ་ས་བོན་གྱི་དུས་ན་མྱུ་གུ་མ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཕན་ཚུན་མེད་པ་རྟ་ལ་བ་ལང་གི་རྭ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཏན་ནས་མེད་པ་རི་བོང་རྭ་མེད་པ་ལྟ་བུའང་དངོས་པོར་འགྱུར་ན་མཐར་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་གཞི་བཞག་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །དེ་ལྟར་དངོས་དངོས་མེད་གང་ལའང་སེལ་འཇུག་གི་དབང་གིས་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་དེ་དང་དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བ་ཡིན་པས་ན་དགག་བྱ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་པའི་ཐ་སྙད་ཞུགས་པ་དེས་དགག་བྱ་དེ་མེད་པ་ཙམ་བློ་ཡུལ་དུ་འཕེན་པ་ལས་འདས་ནས་དགག་པ་ཉིད་དོན་དུ་དངོས་པོར་ཡོད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་གྲུབ་དགག་ཙམ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་སྦྱར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བརྡའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི་བུམ་པའི་འཇིག་པ་དང་། བུམ་པའི་བདག་མེད་ལྟ་བུ་ཆོས་ཆོས་ཅན་ལྟ་བུར་ཡང་སྟོན་ལ། མར་མེ་ཞིག་པས་མུན་པ་འཐིབ་པ་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཡང་སྟོན་མོད། 
20-98b
ཚིག་དེ་ཀུན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་དོན་དེ་དག་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་ན་བདག་མེད་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དང་། སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་སོགས་གཏན་ནས་མི་ཁེགས་ལ། དངོས་མེད་དང་རྟག་པ་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་སྟོང་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཇི་སྙེད་པའང་དོན་དུ་མི་འཇུག་དགོས་ནའང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་ཁེགས་མི་ནུས་པས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་ཕྱོགས་ཕྱེས་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ངོ་བོ་ཅི་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་རང་ཉིད་ལ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ཡང་མི་འཇིག་པ་བསལ་བའི་ཆ་ནས་འཇིག་པ་ཞེས་དངོས་པོ་རང་གི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་སྔ་མ་དེ་ཞིག་པ་ཞེས་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ལ། ཕྱི་མ་ལའང་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ་སྔ་མ་རང་ཉིད་ཞིག་པ་ལ་དེ་ལྟར་བཏགས་པའོ། །དེ་འདོགས་པ་ནི་མི་འཇིག་པ་དང་མ་ཞིག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་དགོས་པ་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་དངོས་པོའི་ཕྱིས་བྱུང་བའི་ཞིག་པ་མེ༷ད་པ༷་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་དངོས་པོ་ར༷ང་ཉི༷ད་ལ༷ས་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ཡོ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷འ༷ང་། དེ་དང་དངོས་པོ་གཅིག་གམ་མི་གཅིག །གཅིག་ན་ནི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་སུའང་གཉིས་པའི་དུས་ལྟར་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཐ་དད་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཞིག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་པ་དོན་གཞན་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་རང་ལའང་མཚུངས་པས་ན་གཅིག་ཐ་དད་དུ་རྣ༷མ་པར་རྟོག༷་པ་འདི༷་ནི༷་ཁྱོད་རང་ལའང་མཚུང༷ས་སོ་ཤེ༷་ན༷། མི་མཚུངས་ཏེ་ཞིག་པ་ནི་ད་ལྟ་
20-99a
མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ཙམ་ལ་ནི་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དང་གཅིག་ཐ་དད་དེ༷་ཡི༷་རྣམ་པ་གང་དུའང་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཙམ་ཡང་འགྱུར༷་བ་མེ༷ད་དེ༷། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ལོག་ནས་ད་ལྟ་མེ༷ད་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཙ༷མ་ཞི༷ག་ཡི༷ན་ལ་དེ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཀྱང་དེ་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྡོག་ཆ་ནས་བརྗོད་པ་མིན་པས་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་དེ་ད་ལྟ་མེད་པའི་ལྡོག་ཆ་ཙམ་བརྗོད་པས་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མིན་པས་ན། གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་བརྟག་པ་མི་འཇུག་སྟེ་ཞིག་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཆ་ལས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直译的简体中文翻译：
因此，仅仅从名言的存在不能证明该事物作为实体存在，如果证明了，那么灭后不存在，如先前的灯灭现在不存在那样；先前不存在，如种子时期芽未生那样；相互不存在，如马上没有牛角那样；和完全不存在，如兔角不存在那样，也都将成为实体，那么最终将找不到任何可安立为非实体的事例。
这样，对于实体与非实体，由于排除作用而对此彼立名言，是为了排除此彼相反的增益，因此依赖所破而进入破除的名言，仅仅在认知中投射所破之不存在，而不能超越此而证明破除本身作为事物实体存在，如同对真实性的破除仅仅安立为空性等术语一样。
因此，虽然名言表示瓶子的灭或瓶子的无我等似乎是法与有法，或如灯灭后黑暗弥漫那样似乎是相互的因果，但所有这些语言仅仅是由于遮遣的力量如此表述而已，如果这些事物成为离开因果的实体或离开有法的实体，那么无我将成为实体，共相将成为实体等，这些将完全无法破除，而且所有证明非实体和常住为无功用的理由也将不起作用，然而，这些事势理由永远不能被破除，因此，当考察事物自身本质时，对于一切可言说的对象，应区分为实体和非实体两类，对于非实体不应该承认有任何自性。
因此，从事物自身在第二刹那也不灭的方面排除，称为"灭"作为事物自身的性质来解释，以及在第二刹那时说前者已灭，从仅仅否定存在的方面而命名，这两者中，第一个不需要自因之外的他因，后者也不需要他因，因为是对前者自身已灭如此命名。这种命名具有遮遣不灭和未灭的增益的必要。
第二，即使事物后来的灭仅仅是不存在而不依赖事物自身之外的其他，那么它与事物是一还是不一？如果是一，则事物在第一刹那时也应像第二刹那那样不存在；如果是异，则第一刹那不应灭，由于灭为他义所说的过失在你自己也同样存在，因此对于一异的分别，这对你自己也同样，[回答：]不同，因为灭仅仅是现在不存在，而对于仅仅的不存在，与先前的事物是一是异的任何方面都毫无变化，因为事物刹那消失后仅仅是现在已不存在，表示这一点的词"灭"也只是表示这一点，而不是从事物自身的方面表述，所以不是一体；又因为只是表述事物现在不存在的方面，而不是表述一个与事物为他义的事物，所以一异的检验不适用，因为灭只是从他方面命名而已，自性上不是实体。


 །གལ་ཏེ་ཞིག་འཇིག་རང་གི་ངོ་བོ་རང་རྐྱ་བའི་རྫས་སུ་ཡོ༷ད་པར་འདོད་ན་ནི་དེ་ལ༷་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་རྣ༷མ་རྟོ༷ག་འ༷དི་འཇུག་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། ཡོད་པ་དེ་ནི་སེལ་བ་ཙམ་མིན་པར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ཡི་ཚུལ་གྱིས་དངོ༷ས་པོ་དང༷་འབྲེལ༷་དགོས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཞིག་འཇིག་དེ་བུམ་སོགས་དང་གཅིག་གམ་ཐ་དད་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མེད་པ་ལའང་སྒྲུབ་པ་ཅི་སྟེ་མེད་དེ་བུམ་པ་རྣམ་གཅོད་ལ་ཁེགས་པས་བུམ་མེད་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང་། གཙོ་བོ་སོགས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་ངག་གིས་བསྟན་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། མི་འགལ་ཏེ་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཞེས་གསུང༷ས་པ༷་ནི་དངོ༷ས་པོ༷་མི༷ན་ཞེ༷ས་བྱ༷་བའང་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་ནའང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་གཅོད་ཀྱི་ཡིན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རང་རྐྱ་བ་འཕངས་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། ཅི་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ཞེས་
20-99b
མཐོང་བ་སྒྲུབ་པ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚིག་དང་། ཅི་ཡང་མ་མཐོང་ཞེས་མཐོང་བ་དགག་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་དག་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་མཐོང་བ་གང་ཡང་མི་སྒྲུབ་པར་ཁྱད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞིག་པ་འདི་འཇིག་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མི་འབྱུང་བས་ན་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཞིག་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ལ་ཟེར་རམ་དོན་ཞིག་པ་རང་ལ་ཟེར། ཐ་སྙད་ནི་དགག་བྱ་ལ་མ་བསྟེན་པར་མི་འབྱུང་བར་འདོད་དེ། སྔར། དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །ངོ་བོ་བརྗོད་པ་དཔྱད་བྱ་ཉིད། །མ་ཡིན་སྒྲ་ནི་དེ་དག་ཉིད། །རྣམ་གཅོད་རྗོད་པར་བྱེད་པར་གྲུབ། །ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟར་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བཏགས་ཡོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་བུམ་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ལྟ་ཅི། དངོས་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཕྱུགས་འདི་རྣམས་ལ་རྭ་མེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣལ་མ་རྭ་ཡོད་གོ་བ་དང་། དེར་མ་ཟད་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའང་དགག་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་བརྟགས་ཡོད་ཙམ་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པ་དེའི་བཏགས་དོན་དངོས་པོར་གྲུབ་ན་ནི། ཞིག་པ་དངོས་མེད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་འཕེལ་བའམ་འགྲིབ་པའི་བྱ༷་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཅི༷ག་ཡོ༷ད་ན༷་རྐྱེན་གཞ༷ན་ལ༷་ལྟོ༷ས་པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར༷་གྱི༷། རྒྱུ་དངོས་པོ་ག༷ང་གིས་ཀྱང་བྱ་བ་ཅུང༷་ཟ༷ད་མི༷་བྱེ༷ད་པ་དེ་ལ༷་ཅི༷་སྟེ་རྒྱུ༷་འགའ༷་ཞི༷ག་གི༷ས་ལྟོས༷་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུར་འགྱུར༷་ཏེ་འགྱུར་མི་རིགས་སོ། །མེད་པར་རང་གི་ངོ་བོ་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བའམ་སྔར་ཡོད་འགགས་པའི་ཁྱད་པར་རྒྱུས་བྱར་ཡོད་
20-100a
ན་མེད་པའང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡོད་མེད་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྐྱེན་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་བྱས་པ་མེད་པར་ཡང་འབྲས་བུར་འགྱུར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡང་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ།

以下是直译的简体中文翻译：
如果认为灭、坏有其自身独立的实体，那么对它将适用一异的分别，因为存在的东西不仅仅是排除，而是以实体存在的方式必须与事物相联。如此，成为事物的灭、坏与瓶等是一还是异，就应当被考察。
那么，对于不存在也没有肯定性吗？瓶子被遮除而证成无瓶的包含性；且法称论师也说"胜论等是非事物"和"将成为非事物"，以肯定的语句表示不存在，这不是矛盾吗？[答：]不矛盾，因为所说的"是不存在"也就是"非事物"的意思；即使以肯定的方式表述，也只是排除事物存在，而没有指向任何独立自存的实体，就像"看到什么都没有"这样表面上肯定的语句和"什么也没看到"这样否定的语句，在所表述的对象上都一样不成立任何所见。
如果说这灭不依靠坏因的事物就不会产生，所以是果，[问：]是指仅仅灭的名言还是指灭的事物本身？对于名言，我们确实认为它不依靠所破而不会产生，如前所说："非事物无自性故，不应考察自性表述。声音对那些[事物]，成立为遮遣表达。"因为依靠他者而成立其名言，所以称为假有，不仅仅是依靠事物的"无瓶"等名言如此，甚至依靠非事物也能说"这些牲畜没有无角"，通过双重否定表达正面的"有角"，不仅如此，即使说"兔子无角"也是依赖所破的语言。
仅仅成立不存在的名言，只能证成假有而已，不能证明它是事物。如果由名言所假立的所立义成为事物，那么作为非事物的灭，如果在其自性上有被他缘增长或减少的些微作用，就会成为依赖他缘的果，但如果任何事物因对它没有丝毫作用，为何要成为某因所依赖的果呢？这是不合理的。如果不存在的自性有先前不存在后来新生，或先前存在后来灭去的特性为因所作，那么不存在又是什么呢？将变成存在，这样，存在与不存在的名言也将变得无意义，而且如果没有缘对自性的作用也能成为果，那么石女儿也将成为果。


 །གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་པའི་རིགས་པ་དེས༷་ནི༷་འཇིག་པ་རྒྱུ༷་མེ༷ད་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ན༷འ༷ང་དངོས་པོ་མ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ལ༷ས་ཀྱང་འཇི༷ག་པ་འབྱུང་རིགས་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར༷་པའི་ཕྱིར༷་འཇིག་པ་ནི་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་ན་ལྟོས་མེད་དུ་ཡོ༷ད་པ༷་ཉིད་དང༷་། མ་སྐྱེས་པར་ཡང་འཇི༷ག་པ་ཡི༷ན་པའི་སྐྱོན༷་ཧ༷་ཅ༷ང་ཐ༷ལ་བ༷་བརྗོད་པའང་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་དག་གིས་རྒྱུ་མེད་བཞིན་འཇིག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་འཇིག་པ་ཞེས་པ་དོན་གཞན་པའི་དངོས་པོར་བཟུང་ནས་དངོས་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཇིག་པར་བརྡའ་གདགས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲའི་འཇིག་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་པ་དང་། དངོས་མེད་རྒྱུས་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་དང་ཞིག་འཇིག་གི་ཐ་སྙད་གཞན་སེལ་བས་བཏགས་པ་གོང་དུ་བཤད་པའི་དོན་མ་གོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ངག་འབྲས་མེད་ཡིན་པས་ན། གོང་དུ་ལེགས་པར་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་རྨོངས་མེད་དུ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །
有违立异品遍
གཉིས་པ་གནོད་པ་ཅན་ནི། དབང་ཕྱུག་པ་སོགས་ན་རེ། ཡོད་ན་འཇིག་པར་མ་ངེས་པས་རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་ཁྱབ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཇི༷་ལྟར༷་ན་སྐྱེ་ལྡན༷་དུ་འདྲ་བ་ལ་བུམ་སོགས་འག༷འ་ཞིག༷་ཉི༷ད་ནི་ཐོ༷གས་བཅ༷ས་ཉི༷ད་དུ་འདོ༷ད་ལ། སྐྱེ་ལྡན་ཡིན་ཀྱང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཐོགས་བཅས་མིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡོ༷ད་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་རྣམ༷ས་འཇི༷ག་པའི་རང་བཞི༷ན་ཡི༷ན་ནའང་སྐྱེ་ལྡན༷་མི༷ན་པའི་ཡོད་པ༷་
20-100b
མཁའ་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་ནི་འཇིག་པ་མིན༷་ནོ་ཅེ༷་ན༷། ཐོགས་བཅས་ཐོགས་མེད་ནི་རང་གི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་སོ་སོར་ངེ༷ས་པ༷་ཡོད་པའི་དབང་ལ༷ས་འབྲ༷ས་བུ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཀྱང་མི་འདྲ་བའི་རིགས་གཉིས་སུ་ངེ༷ས་པ༷་སྟེ་དཔེར་ན་གྲོ་དང་འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་འབྲུ་བཞིན་ནོ། །རྟག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་མི་རྟག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས་མི་སྲིད་པས་ན་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མཚུངས་ཀྱི་ཐ༷་ད༷ད་པའི་རྒྱུ༷་རྣམ༷ས་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་མི༷་རྟག༷་པའི་ངོ༷་བོ༷་ཡིན་པ་ལ་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་མེ༷ད་དོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་རྟག་ཅེས་མ་སྨྲས་སམ་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་ཐལ་བའང་མ་སྨྲས་སམ། དེས་ན་གང་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་ཡང་བཞག་ཏུ་མེད་དོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་བསལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་པ་དཔེར་ན་བུ་མ་བྱུང་ཞེས་པ་དང་མ་བྱུང་བའི་བུའམ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་བུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟོས་མེད་དང་གནོད་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དངོས་ཀུན་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི་འབྲེ༷ལ་བ༷་ཡ༷ང་རྟག༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་པ་ནི༷་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྟག་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྒྱལ་དཔོགས་པ་སོགས་སྒྲ༷་ཡི༷་དོན་གོ་བའི་ནུས༷་པ༷་རུང་བ་ཉིད་རྟག་པའོ་ཞེས་སོགས་སྨྲ་བའ༷ང་སྔ༷ར་བཤ༷ད་པ༷འི་འབྲེ༷ལ་བའི༷་སྐྱོན༷་བསྟན་པ་ཅན་གྱིས༷་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འབྲེལ་བ་ཅན་རྣམས་མི་རྟག་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་ཚིག་ལ། ནུས་པ་ཅན་རྣམས་མི་རྟག་ཕྱིར། །སོགས་ཁ་བསྒྱུར་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
说异品未能立异品遍
གསུམ་པ་ལྡོག་ཁྱབ་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ལ། 
20-101a
མ་བྱས་རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འཁྲུལ་བའི་ཚུལ། །མ་འཁྲུལ་འདོད་པ་གཞན་ལན་དགག་པའོ།

以下是直译的简体中文翻译：
上面已经说明的理由，即使灭是无因的，也不应从未生的事物中产生灭，因为无因而生将导致灭在一切时空无所待而存在，以及未生也成为灭的过度扩展的过失也已排除，这些过失是由于执取"灭"为他义事物，而将事物自身的刹那性命名为灭，对于这样的灭不需要他因，以及非事物不能由因所作的道理和灭坏的名言由他遮除而假立，以上所说的意义没有理解而表现出的言论是无果的，因此被上述详细解释清晰地排除。
有违立异品遍
第二，有害因是：自在论者等说，存在不确定灭，因此不能成立因不存在于异品的返遍，比如同为有生[法]，瓶等某些是有碍的，而虽然是有生[法]，眼识等一些不是有碍的，同样地，虽然一切具有生的存在物都是灭的自性，但不具生的存在物，如虚空、自在天等不是灭的，[回答：]有碍与无碍是由各自因的自性各别确定，从这种区分能力，果的自性也确定为不同的两类，如同稻和米的种子所生的谷物。
由于不可能有使常住的因和使无常的因两种，所以一切因平等地产生无常的果，由于没有不同的因，所以一切存在物作为无常的自性没有差别。如果说不是说无因的自性存在是常住吗？[回答：]无因而生导致常住或不存在的过失不也已经说过吗？因此，凡是无因的，也不能安立为以自性存在。
由于承认无因，就已经排除了以事物存在的自性，成为一义，例如说"儿子未生"和"未生的儿子"或"石女儿"，在儿子不存在这一点上没有任何差别。
由上述无所待和有害的因，证明一切事物无常，因此声音等的关系也被认为常住的观点已被排除，因为没有任何常住的事物。
其他胜论派等所说的声音表达意义的功能性常住等观点，也被之前所说的关系过失的显示所排除，"由有关系者无常故"的句子，变换为"由有功能者无常故"等而成立。
说异品未能立异品遍
第三，显示未成立返遍分为：
无作因于所证有误的方式，不误所许他人回答的破除。
;


 །དང་པོ། འདི་ལྟར་སྐྱེས༷་བུ༷ས་མ༷་བྱས་ཞེ༷ས༷་བྱ་བ་ཉི༷ད་ཀྱང་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ་དོན༷་ཡང་དག་པར་ཤེ༷ས་པའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་མི༷ན་ཏེ། སྐྱེས༷་བུའི་བློ་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཉེ༷ས་པ༷ས་བསླད་པའི་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ༷འི་མེ༷་དང་ཟླ་འོད་ལ་སོ༷གས་པ་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་རྣ༷མ་པ༷་གཞ༷ན་ལོག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ༷་མཐོ༷ང་སྟེ། འདི་ལྟར་མེ་འོད་ནི་མཚན་མོ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་དམར་པོར་མཐོང་བ་དང་། ཟླ་འོད་ནི་མཚན་མོ་གོས་སེར་པོ་ལ་དཀར་པོར་མཐོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་མ་བྱས་སུ་ཆུག་ཀྱང་མ་བྱས་ན་བདེན་དོན་ཅན་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། མི་བདེན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མར་མེ་སོགས་སྐྱེས་བུའི་ཉེས་པས་མ་བསླད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། རིག་བྱེད་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་གང་གིས་ཀྱང་མ༷་བྱས༷་པའི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ༷ར་འདོ༷ད་ན༷། དེ་ཉན་པའི་ཤེ༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རྒྱུར༷་ཡང་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་རྟག་པ༷་དག༷་ལ༷་རང་འཛིན་ཤེས་པ་དངོ༷ས་པོ་བསྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་འག༷འ་ཡང༷་སྐྱེ༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་སྐྱེད་ན་ཅིག་ཅར་བསྐྱེད་དགོས་ལ་མི་བསྐྱེད་ན་ནམ་ཡང་མི་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ཚོགས་ནས་བསྐྱེད་རུང་བར་འགྱུར་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་སྔ་ཕྱིར་ལན་མང་དུ་དཔྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ངེས་ཏེ་ནམ་མཁའ་རྟག་པ་ལས་དེ་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པས་སོ་ཟེར་ན། ནམ་མཁའ་རྟག་པས་རང་འཛིན་སྐྱེད་སྲིད་ནའང་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཅིག་ཅར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་སོ་ན་གནས་ཤིང་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པའང་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་རྟག་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱི་དོན་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནམ་
20-101b
མཁར་ཤེས་པ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པ་འདོད་ལ་དེར་ཤེས་པ་ཙམ་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ནང་གི་རྣ༷མ་པར་རྟོག༷་པ་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆ༷གས་སད་པ་ལ༷ས༷་བྱུང་བའི༷་དོན་མེད་ཀྱང་དོན་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་པའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པའི་བློ༷་དག༷་གོམས་པའི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག༷་པ་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་གྱི༷། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་རང་མཚན་གྱི༷་སྤྱོད་ཡུ༷ལ་ཅ༷ན་མ་ཡི༷ན་ནོ། །ནང་གི་རྟོག་པ་ལ་དོན་སྤྱི་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི་དོན་རང་མཚན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་མི་དགོས་ཏེ་སྔར་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཀྱང་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་ལས་བཏགས་དོན་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ་གཞན་རིག་དང་རང་རིག་གང་གིས་ཀྱང་དེའི་རང་མཚན་དམིགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་སྟེ་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མཐོང་བ་དང་རྟག་པར་རློམ་པ་ཙམ་སྟེ། དཔྱད་ན་མཐོང་རྒྱུ་དང་རྟགས་རྒྱུའི་རང་མཚན་རྡུལ་ཙམ་མེད་དོ།

以下是直译的简体中文翻译：
第一，所谓"非人造"本身也不是如实地正确了解对象的证明，因为见到不被人的贪等过失所染污的无瑕疵的火和月光等如实了解的因，以另一种方式成为错误认识的因，例如，火光在夜晚使青莲花看起来是红色的，月光在夜晚使黄色衣服看起来是白色的原因。因此，即使承认声音是非造作的，但非造作不能证明具有真实义，因为对于[声音]是否背离不真实有怀疑。
虽然灯火等不被人的过失所染污，但它们是无常的，如果认为吠陀因为是任何因都未造作的常住[法]，所以是真实的，那么它也不能成为闻者认识的因，因为常住的原因对于持取它的知识这种事物，没有任何生起产生的能力，因为如果由它产生，就必须同时产生，如果不产生，就永远不会产生，而如果能与助缘结合而成为可生之物，就会成为无常，这一点早已多次前后详细考察。
[对方说：]这不确定，因为虚空是常住却能产生执取它的知识，[回答：]虽然常住的虚空可能产生自己的认知，但如刚才所说，应成同时产生[的过失]仍然存在，而逐渐产生也不合理。因此，常住者只能是空无渐次和同时作用的。
那么，对虚空的知识会成为无因吗？我们承认无外境对象之因，但这并不意味着仅仅的知识无因，因为对虚空等的了知心识从无始以来串习的内在分别习气觉醒而生起，虽然无对象却增益为对象的所行境，只是从纯粹习惯的分别而生，而不是以外在对象自相为所行境。内在分别中只现为义共相，不必是对象自相所生，这点已经考察过数百次了。
因此，这些名言不是不存在，但从仅有假立的名言不能证成所立义为实体存在，因为无论是他觉还是自觉都不可能认识到它的自相。经中也说："众生言说见虚空，应当考察如何见虚空。"如所说，只是分别增益后见到和执着为常住而已，若详察则无丝毫可见和可执的自相。


 །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལྡོག་ཁྱབ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལ་ཕ་རོལ་པོས་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་ལན་བསྟན་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེས་བུས་བྱས༷་པ་ད༷ག་ཁོ་ན་ལ་ལོག༷་པའི་དོན་ཅན་ཉི༷ད་དུ་མཐོ༷ང་བ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན༷་དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་མ༷་བྱས༷་པ༷འི་ཚི༷ག་ནི༷་བདེན༷་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། རྟགས་མ་བྱས་པ་དེ་བཟློག༷་པ་བྱས་པ་ཞེས་པས༷་བདེན་པ་དང་འག༷ལ་བ༷་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ལ༷་ཁྱབ༷་པའི་ཕྱིར༷་ན་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དེའི་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་མ་བྱས་པ་ནི་བདེན་དོན་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ༷་ཞེ་ན། བྱས་པ་དང་མ་བྱས་
20-102a
པ་འགལ་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་བདེན་པ་དེ་ནི་བྱས་པའི་སྒྲ་ལའང་མི་ཁེགས་པས་ན། རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ལ་མེ༷ད་པའམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར༷་རམ་ཆེད་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་བསྟན༷་པ་ན༷འ༷ང་། མ་བྱས་ཀྱང་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཅིས་མི་སྲིད་སྙམ་དུ་རྟགས་དེ༷་ནི༷་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷ར་དོ༷གས་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷་ཁྱབ་བྱ་གཉིས་ནང་འགལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱབ་བྱ་དངོ༷ས་པོ༷་འག༷ལ་བ༷་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་མ་བྱུང་བ༷་ལྟ་བུ་དག༷་ལ༷་ཡང༷་། ཁྱ༷བ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་མི་རྟག་པ་གཅིག་ལྟ་བུ་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་ཁྱབ་བྱ་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་པའི་སྒྲ་འགལ་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཁྱབ་བྱེད་བདེན་པ་གཅིག་གམ་ཡང་ན་ལོག་དོན་གཅིག་ཡོད་སྲིད་པ་ལ་མ་བྱས་པ་ལ་ལོག་དོན་མེད་པར་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་མེད་པས་ན་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན༷་ལ༷་མེ༷ད་པ༷་ནི་མ་མཐོང་བའམ་མི༷་དམི༷གས་པས༷་མི༷་འགྲུབ༷་ཅེས༷་ནི༷་སྔར་རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་མི་སྲིད་ནའང་ཕྲུ་བའི་འབྲས་ནི་ཚོས་པར་དཔོག་པ་སོགས་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་བར་སྲིད་པ་བཤ༷ད་ཟི༷ན་ཏོ༷། །དེའི་སླད་དུ་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ་ནི༷་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་ཚད་མས་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་མ༷་གྲུབ༷་ན༷། ལྡོག༷་པའི་ཁྱབ་པ༷་གྲུབ་པ་ཉི༷ད་ལ༷་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཟ༷་བ་ཡིན་གྱི་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་པས་བདེན་དོན་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །
故此说具足三相
གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཡིན་ན་ཚུལ་གསུམ་ཚང་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ག༷ལ་ཏེ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་དང་ལྡོ༷ག་པའི་ཁྱབ་པ༷་ད༷ང་
20-102b
བསྒྲུབ༷་བྱ༷འི་ཆོས༷་ཅ༷ན་ལ༷་ཡོ༷ད་པ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པ་ཉི༷ད་དང་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་ངེས༷་པར་གྱུར་པའི་འབྲ༷ས་བུ་ཅ༷ན་གྱི་ཤེ༷ས་པ༷་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དེ་ཡི༷ས་གྲུབ༷་པར༷་གྱུར༷་པ་ན༷་དེ་འདྲའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡུལ་ག༷ང་ལ༷་ཡང་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོག༷ས་དེ་ཉིད་བཟློག༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ནི༷་རྟགས་འདི༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་མཐུན༷་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། རང་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་གཞིར་འགྱུར༷་བའི་ཁྱབ་པ་ངེ༷ས་ན༷་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པའི་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷་བ་གྲུབ་པ་ཅ༷ན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རྗེས་འགྲོ་མེད་པར་ལྡོག་ཁྱབ་རྐྱང་པ་གྲུབ་ཐབས་མེད་པས་ན་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་བཟློག་པ་བདེན་དོན་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དང་རྟགས་མ་བྱས་པ་ལ་རྗེས་འགྲོའི་འབྲེལ་བ་མ་གྲུབ་ན་རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཚད་མས་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མི་རྙེད་པས་མ་ངེས་པའི་རྟགས་ལྟར་སྣང་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
第二，对方对所说的返遍不成立的过失表示的回答，提出单独返遍成立的方式：若仅在人造[法]上见到具有错误义，因此其相反的非造作的语词是具有真实义的，因为标志"非造作"与反面"造作"相违于具错误义的[法]遍及，所以与具错误义的周遍[法]相违的非造作就成立为具真实义的，[回答：]虽然造作和非造作相违，但非造作的所证真实在造作的声音上也不排除，因此该标志不存在于或不入于相违品错误义中，或者未显示专门在相违品上起作用的有害因，[所以]非造作而具错误义为何不可能呢？这样对于该标志在相违品上也存在将产生怀疑，仅仅所周遍的两者内部相违不能证明能周遍的相违，因为在相违的事物如从努力而生和非生等所周遍上，也看到如无常这样单一的能周遍，因此，即使所周遍造作和非造作的词是相违的，但能周遍可能是单一的真实或单一的错误义，而没有理由否认非造作没有错误义，所以[对方主张]只是承诺的话语而已。
该标志在一切相违品中不存在是未见或未认知而不能成立，这点已在先前解释过，即使该标志不可能在相违品中见到，但如同从锅的果实推断已煮熟等一样，可能有误。
因此，若标志在相违品上不存在未经由标志与所证无则不生的量所确定而不成立，则对返遍的成立有怀疑，无法由此证成所证。
如此，以非造作证明具真实义缺乏三相。
故此说具足三相
第二，显示正确的证明必须具足三相：若顺行和返遍以及所证法存在于所证有法上这一有法性成立，三相具足，并且如是被量所确定，则具有这种果的知识推理量成立时，具足这样三相的标志就成为所证的正确证明。
因此，在任何所证的对象上，所证的相违品即其反面所说的就是该标志的同品，即成为自身随行的基础，确定周遍时，返遍成立的一切因唯有具足随同品的随行，没有随行而单独成立返遍是不可能的，所以所谓单独返遍成立不是正确的因。
因此，相违品为错误义，反面为真实义，但如果它与标志非造作之间没有成立随行的关联，就找不到任何理由使量在标志从相违品返的方面产生确定，因此只是似因不定因而已。


 །
破未遍咒类
གཉིས་པ་སྔགས་ཚིག་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ། སྔགས་རྣམས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ། །དེ་ཡིས་སྐྱེས་བུ་ནུས་མེད་སྒྲུབ་པ་བསལ། །
立咒类亦是人所作
དང་པོ་ལ། སྔགས་རྣམས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འཐད་མདོར་བསྟན། །དེ་ཡི་ཚུལ་ནི་རིགས་པས་རྒྱས་པར་སྒྲུབ། །དེ་ཕྱིར་སྔགས་རྣམས་བྱས་པར་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
略说咒类人所作应理
དང་པོ། སྤྱིར་སྔགས་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་དམིགས་བསལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་པོས་རིག་བྱེད་མ་བྱས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྔགས་འགོད་པས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་རྣམས་ནི་ནུས་པ་མངོན་སུམ་གྲུབ་པས་སྔགས་མིན་པར་
20-103a
བརྗོད་མི་ནུས་ལ། སྐྱེས་བུས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་གསར་དུ་སྤེལ་ནུས་ཀྱང་། ཞི་སོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་དེ་འདྲའི་ནུས་ཅན་གྱི་སྔགས་དེ་སྐྱེས་བུས་གསར་དུ་སྤེལ་མི་ནུས་པས་སྔགས་ནི་རང་བྱུང་དུ་ཡོད་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་དང་བདེན་པའི་མཐུ་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་འག༷འ་ཡི༷ས་ཆོ་ག་འདི་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་སྔགས་འདི་བཟླས་པ་ལས་ལས་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ཡི་གེའི་བཀོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ལས་དེ་བྱེད་པའི་སྔགས་སུ་བརྡ༷་བྱས༷་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷། སྔགས་དེ་རྣ༷མ་ཤེས་མཐུ་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་བརྡ་བྱས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ལྟར་ཞི་སོགས་ལས་དེའི་འབྲ༷ས་བུ༷་སྒྲུབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་སྙན་དངགས་མཁན་པོས་ཁོ་བོས་བྱས་པའི་སྙན་ངག་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་འདི་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བརྡར་བྱས་པ་ན་དེས་བྱས་པའི་སྙན་ངག་འདོན་པ་པོ་དེས་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པའི་དོན་དེ་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡི་གེའི་བརྡ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལས་སོ་སོ་སྒྲུབ་པའི་སྔགས་ལ་ཞུགས་པས་བརྡ་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་བཞིན་བརྡའི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་འབྱིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུས་བརྡས་བྱས་པ་མིན་ན་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་གོ་རིམ་དང་ཆོ་ག་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མི་རིགས་སོ། །
其因正理明立
གཉིས་པ་ལ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལ་མི་འཐད་བརྗོད། །སྐྱེས་བུས་བྱས་འདོད་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ། །
说人未作非理
དང་པོ་ལ། གོ་རིམས་ལོག་སོགས་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་ཐལ། །སྔགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རྟག་ཏུ་སྟེར་བར་ཐལ། །སྒྲུབ་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱད་མེད་སྟེར་བར་ཐལ། །དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་སྐྱེས་བུས་བརྡ་བྱས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྨན་གྱི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་སྔགས་རང་གི་དངོ༷ས་པོ༷འི་ནུས༷་པ་ཡིས་ལས་བྱེད་པ་ཡི༷ན་ན༷་ཡི་གེ་ཙམ་ལ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཆོ་ག་དང་མི་ལྡན་
20-103b
པ་དང་། སྔགས་གོ་རིམས་མེད་པར་བཟླས་པའམ། ཡི་གེ་གཞ༷ན་གང་ཡང་རུང་བ་བཟླས་པ་ལ༷འང༷་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར༷་རོ། །སྐྱེས་བུས་བརྡ་བྱས་པས་མིན་ཀྱང་སྨན་གྱི་ནུས་པའང་ཐ་དད་པ་བཞིན་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐ་དད་པའོ་ཟེར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པར་ཁས་བླངས་པ་མིན་ནམ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ཨ་གཅིག་ཀ་གཅིག་ལྟ་བུའི་རྟག་པ་ལ་ནུས་པ་ཇི་སྙེད་པའང་ཅིག་ཅར་མེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཡི་གེ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་མང་ཉུང་དང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཁྱད་པར་བ་ལ་ལས་སོ་སོའི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་བརྡ་བྱས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡི་གེ་རང་གི་སྟེང་ན་དོན༷་གཞ༷ན་པ་ཉི༷ད་དུ༷་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷་ཡི་གེའི་བཀོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའ༷ང་སྔར༷་ནི༷་རིགས་པས་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་པས་དེ་ལྟ་བ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ། དོན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་དེ་ནི་རྟག་པར་ཀུན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའི་སྔགས་དེ༷་ལས་ཞི་སོགས་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་ཀྱང་རྟག༷་ཏུ༷་འགྲུབ༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། དོན་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྟག་པར་གནས་པས་སོ།

以下是直译的简体中文翻译：
破未遍咒类
第二，特别破除咒语词分为：证明咒语是人造的，由此排除证明人无能力。
立咒类亦是人所作
第一分为：略说咒语人所作的合理性，以理由广泛证明其方式，因此总结咒语是造作的。
略说咒类人所作应理
第一，一般特别地证明咒语是人造的，是因为对方提出咒语作为吠陀非造作的特殊证明。而且，吠陀的咒语因有现量成立的功能，不能说不是咒语；虽然人能新造表示特殊义的语词，但像息灾等事业的有功能咒语，人不能新造，因此认为咒语是自然存在的。
对此，具足智慧和真实力的某些人通过这样的仪轨念诵这个咒语，愿做这样的事业，就在任何字的排列上做了那个事业的咒语标记，咒语由具力的识如何标记和加持，就如何成就息灾等事业的果，例如诗人说"对念诵我所作的诗者，我给予这个"，标记后，念诵他所作诗的人就获得如承诺的义，同样地，依靠字的标记，入于成就各种事业的咒语，按照标记的方式，由标记的力量产生那样的果。如果不是由人标记所作，咒语文字的次序、仪轨和果的差别将不合理。
其因正理明立
第二分为：说人未作的不合理，人所作所许于自不同等的方式。
说人未作非理
第一分为：顺序错乱等应能给予果，咒语应常时给予果，对一切修行者应无差别地给予果。
第一，如果不依靠人的标记，而像药的功能一样，由咒语自身事物的功能作业，那么由于在仅仅文字上没有差别，不具足仪轨和无顺序念诵咒语，或念诵任何其他文字，也应当产生一切果。
如果说虽非人标记所作，但如药的功能也有差别，咒语的功能有差别，[回答：]你不是已经承认一切文字是同一的吗？三界中的一个阿、一个卡等常住[法]，不可能没有各种同时的功能。
如果说虽是一文字，但在多少和文字的特殊顺序上有各种事业的功能，[回答：]不依靠人的标记，文字本身上成为他义的文字排列这一点，早已被理由排除，因此这是不可能的。
第二，成就义的咒语因为常时普遍存在，从常住的咒语也应常时成就息灾等一切义，因为成就义的因常住存在。
;


 །གལ་ཏེ་སྔགས་དེ་ཡང་བཟླས་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ཡི༷ན་པས་དོན་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། རྐྱེན་དང་མ་ཚོགས་ན་སྔགས་རང་ལ་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཚོགས་ཀྱང་ནུས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ལ་རྐྱེན་གྱི་ནུས་པ་རུང་བའང་མེད་པས་ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཞེས་པ་དེ་སྔགས་རྟག་པ་ལ་ནམ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གསུམ་པ་ལ། ཐལ་བ་དངོས་དང་ཉེས་སྤོང་ལན་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་སྐྱེས་བུས་བརྡ་བྱས་པ་མིན་པར་དངོ༷ས་པོའི་ནུས༷་པ་ཡིན་པ་དེ༷་འདྲ༷་ན༷། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་དེ༷་ནི༷་ཟློ་བ་པོ་བྲམ་ཟེ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྟོས་པར་གདོལ་བ་སོགས་སྡིག་ལྡན་ཀུན༷་གྱི༷་ཡང་དོན་རྣམས་སྒྲུ༷བ་པར་བྱེ༷ད་པར་
20-104a
འགྱུར༷་ཏེ་མེ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། བྱེད་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པ་མི་རུང་དང་། །སྔགས་སྒྲ་མངོན་པར་གསལ་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དང་པོ། སྔགས་ཟློ་བར་བྱེད་པ་པོ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་སོགས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་ལ་གཞན་གདོལ་པ་སོགས་ལ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔགས་རྟག་པས་འབྲས་བུ་འབྱིན་ན་ལེ༷གས་བྱས༷་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་ལེགས་བྱས་ལ་ལྟོས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔགས་ཟློ་བར་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་བྲམ་ཟེ་དང་གདོལ་པ་སོགས་ལ༷་ཡང༷་ལྟོས༷་པར་མི༷་རུང༷་སྟེ། རྟག་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ལྟ་ཅི། དངོ༷ས་པོ༷་འདུ༷ས་བྱས༷་པ༷་ཡི༷་ཡང༷་འབྲས་བུའམ་ནུས་པ་ཡི་དངོ༷ས་པོའི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཡང་རྒྱུ་ཐ་ད༷ད་པས་བྱེ༷ད་པ་དེ་ལ་བྱེ༷ད་པ་པོ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ལ༷ས་ནུས༷་པ༷་སོ་སོར་ངེ༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མེ་ཡི་ཚ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་དང་གདོལ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྟོས་པ་བཞིན་ནོ། །ས་བོན་བཏབ་པར་འདྲའང་བསོད་ནམས་ཅན་གྱི་ཞིང་ལ་མང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་རྒྱུ་དེས་དེའི་ངོར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་སྔགས་རྟག་པ་ལ་བྱེད་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འབྱིན་མི་འབྱིན་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ངོར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ངོར་བྱེད་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ་སྔག༷ས་རྟོག་མེད་ཡིན་ལ་བྲམ་ཟེ་དང་གདོལ་པ་ཡང་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། རིགས་ཐ་དད་དུ་བྱེད་པ་ནི་དབྱིབས་དང་ཡོན་ཏན་ནུས་པ་མི་འདྲ་བར་མཐོང་བ་ལས་རྟ་དང་བ་ལང་དུ་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་མི་རྣམས་ལ་འདི་ནི་བྲམ་ཟེ་དང་འདི་ནི་གདོལ་པའོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་མེད་པས་རིགས་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་ལ། བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་དང་བརྡས་བྲམ་ཟེ་སོགས་སུ་བཏགས་པ་ནི་འཚོ་བྱེད་
20-104b
དང་ཚོང་པའི་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་ནི་བྲམ་ཟེ་གཙང་མ་སོགས་ཀྱིས་བཟླས་ན་འབྲས་བུ་འབྱིན་ལ་གཞན་གདོལ་བ་སོགས་ཀྱིས་བཟླ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུས་བརྡ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནི་བྱེད་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་རུང་སྟེ་སྔགས་བྱེད་པ་པོའི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སྔགས་སུ་བརྡ༷་བྱས་པ་ལ༷ས་དེས་ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་ལྟར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མིན་པར་སྔགས་རྟག་པ་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱ༷ད་པར༷་བྱར༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ན༷་སྔགས་སྒྲུབ་པ་པོས་ལེགས་བྱས་སོགས་ཐབས་ཅི༷་ཞི༷ག་བྱེ༷ད་ན༷ས་སྔགས་རྟག་པ་འབྲས་བུའི་བྱེ༷ད་པོ༷ར་འགྱུར༷་བར་བྱ་ནུས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་ཐབས་ཅི་བྱས་ཀྱང་མེ་ཏོག་སྐྱེ་བར་མ་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
如果说咒语也依赖念诵等缘故而不是常时作用，[回答：]若未与缘结合，咒语自身将无功能，这样即使结合也不会产生功能，因为前者的自性是常住的，常住不可能有适合缘的功能，因此所谓依靠缘而产生果的说法对于常住的咒语永远不适合。
第三分为：直接的过失和排除过失答复的破除。
第一，如果吠陀咒语不是人标记所作而是事物的功能，那么吠陀咒语将不依靠念诵者婆罗门等的差别，而对旃陀罗等一切具罪者也会成就事物，如同火和药等。
第二分为：依赖作者不合理，不依赖咒语声明显显现。
第一，如果说咒语念诵者婆罗门以善行祭祀等的力量而使其产生果，而对于其他旃陀罗等则不，[回答：]咒语若是常住而产生果，则不依赖善行的差别，因为不能依赖于善行。因此，对于咒语念诵者的差别如婆罗门和旃陀罗等也不能依赖，常住不仅不依他，甚至诸有为事物的果或功能的差别也是由不同的因所作，在此，从作者的差别确定各自功能是不可能的，如同火的热性作用不依赖于婆罗门和旃陀罗的差别。
虽然播种相同，但在有福田上多生，这也不是因为对其做的，多生的因只是条件的聚合。对于无不聚合因的常住咒语，如果有因作者差别而有无产果，则只能是对其所作。对其所作是不可能的，因为咒语是无分别的，而婆罗门和旃陀罗也只是由分别增益而无自性成立。
怎样呢？种姓差别的区分是由形状、功德、功能不同而见到，如区分马和牛等，但对于人们，"这是婆罗门"和"这是旃陀罗"并没有自性差别的认知，所以种姓不是自性成立，依据行为差别而以名称和标记安立为婆罗门等，如医生和商人的名言等。
因此，吠陀咒语由清净的婆罗门等念诵就产生果，而其他旃陀罗等不能念诵的说法不成立。若是人标记所作，则依据作者差别产生果是合理的，因为对于以婆罗门这一名言称呼的咒语作者而言，标记为成就他们目的的咒语，所以能如其所愿而成为。若不是这样，咒语是常住无法被缘差别化的，那么咒语修行者通过善行等何种方法能使常住的咒语成为果的作者呢？就像无论用什么方法对虚空也不能使之生花一样。
;


 །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་སྔགས་ཙམ་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་མངོ༷ན་པར་གས༷ལ་བ་དེ་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར༷་བར་བྱེད་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ༷་ནི༷་གོང༷་དུ༷་རྟག་པ་ལ་སྔར་མེད་ཕྱིས་གསལ་བ་ཡོད་པར་མི་འཐད་པར་རིགས་པས་བས༷ལ་ཟིན༷་ཏོ༷། །གཞན་ཡང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ་རང་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་ཀྱི་བློ་དེ༷་སྔགས་མངོན་པར་གསལ༷་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ལ༷་དེ༷་ནི༷་ཞི་སོགས་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ༷ར་ག༷ལ་ཏེ༷་སྦྱོར༷་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། སྨྲ༷་བ༷་པོ༷་བྲམ་ཟེ་ལྟ་བུ་ནི་སྔགས་གས༷ལ་བྱེད་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་པས༷་སྨྲ་བ་པོ་རང་ལ་ཉན་ཤེས་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་ཉན༷་པ༷་པོ༷་གདོལ་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཡ༷ང་ཡོད་པས་ཉན་པ་པོ་དེ་སྔགས་དེའི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེ༷ལ་ནས་ཐོབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ་སྔགས་སྒྲ་མངོན་པར་གསལ་བ་རྒྱུ༷་ཡིན་ལ་དེ་སྨྲ་ཉན་གཉིས་ཀར་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཡི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ཡང་མངོ༷ན་པར༷་གསལ༷་བ་མི༷ན་པའི་སྒྲ༷་དག༷་གི༷་བྱེ༷ད་པ༷་ལྕེ་རྐན་ལ་སོགས་པ་རྣ༷མས་ཀྱི༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཅན་ཤུབས་བཟླས་བྱས་
20-105a
པའ༷མ། བྱེད་པ་ལ་གཏན་མི་ལྟོས་པར་ཡི༷ད་ཀྱི༷་བཟླས༷་པ༷་བྱས་པ་ནི་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། སྒྲ༷་ནི༷་རྣ༷་བའི༷་ཤེས་པའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཁོ་ན་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ནི་སྔགས་བཟླས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤུབས་བཟླས་སོགས་ལ་སྒྲ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་བ༷རྒྱུད་པ༷ས་ཡོད་དེ་སྒྲ་རང་མཚན་དེ༷་ལ༷ས་བ༷སྐྱེད་པའི་བློ་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ཡིད་ངོར་སྔགས་སྒྲར་སྣང་བའི་བློ༷་དེ༷འ༷ང་སྔགས་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། ག༷ལ་ཏེ༷་སྔགས་སྒྲར་སྣང་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྒྲ་རང་མཚན་གྱི་གཟུང་དོན༷་ཅ༷ན་གྱི་བློ་ཡི༷ན་པར་མི༷་འགྲུབ༷་སྟེ། རང་མཚན་མེད་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག༷་པ༷འི་བག་ཆགས་སད་པའི་རྗེ༷ས་སུ༷་འགྲོ༷་བ་ཙམ་གྱི་དོན་སྤྱི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཡིན་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་སྔགས་སུ་འགྱུར་ན་ཨགྣི་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་པའི་སྔགས་བརྗོད་པ་ན་མེ་གསལ་འབར་གྱི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་སྔགས་སྒྲ་རང་མཚན་ལས་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྔགས་སུ་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟ་ན་སྔགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔགས་སྒྲ་ལས་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གི་བློ་སྔགས་མིན་ཀྱང་སྔགས་སྒྲ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་སྔགས་སོ་སྙམ་ན། རྟོག་པ་དེ་སྒྲ་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། རང་མཚན་འགགས་ནས་མེད་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་ནང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ཙམ་གྱི་བློ་ཡིན་པས་དེའི་ཡུལ་ལ་རང་མཚན་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། རང་མཚན་ལ་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་མ་འདྲེས་པ་དགོས་པས་སོ། །
许人所作非随汝
གཉིས་པ་རང་ལ་སྐྱོན་དེ་མི་མཚུངས་པའི་ཚུལ་ལ། ཡིད་བཟླས་སོགས་ཀྱང་སྔགས་སུ་འཐད་པའི་ཚུལ། །ཡི་གེའི་གོ་རིམ་བྱས་པ་ཅན་དུ་འགྲུབ། །དེས་ན་སྔགས་བྱེད་སྐྱེས་བུ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ། 
20-105b
ཡིད་བཟླས་སོགས་སྔགས་སུ་མི་འཐད་པ་དེ་ཁྱོད་རང་ལའང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། ར༷ང་མཚན་དང༷་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་སྤྱི༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་རྣ༷མས་ཀུན་རྫོབ་བམ་རྟོག་པའི་བློས་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་བཟུང་ཞིང་ངོ༷་བོ༷་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པས་བརྗོ༷ད་པར་འ༷དོད་ན༷ས་སྔགས་ཀྱི་བརྡ༷་བྱེ༷ད་པ་པོ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དེ་ལ་སྔགས་སུ་བརྗོ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་ཟློ་བ་པོས་ཀྱང་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་བཟླས་པ་ལས་ཤུབས་བཟླས་སོགས་ལའང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་མི༷་འག༷ལ་ཏེ། སྣང་བརྟག་ཕྱེས་ནས་སྒྲ་རང་མཚན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་ཁོ་ན་ལ༷་སྔགས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直译的简体中文翻译：
第二，如果说不是仅靠咒语成就果，而是通过舌腭等使咒语声明显显现而使之与果相结合，[回答：]这点在前面已经以理由排除了常住法不可能有先无后显的情况。
此外，从咒语的自相声音中产生其境的闻识之心，称为"咒语明显显现"，如果它结合于息灾等的果，则说话者如婆罗门是咒语显明的因，就像说话者自己生起闻识一样，闻者如旃陀罗也会有，因此闻者将与该咒语的果相联而获得，因为咒语声明显显现是因，而它在说者和闻者二者无差别，果不可能不随因而行。
此外，不明显显现的声音，由舌腭等作用所结合的低声念诵，或完全不依赖作用的意念诵，将成为无义，因为声音只是耳识的对境，没有它就不成为咒语念诵。
如果说低声念诵等虽然没有实际声音，但间接存在，因为从声音自相产生的心，在意中显现为咒语声的心也是咒语显明，所以有意义，[回答：]即使有显现为咒语声的情况，也不能成立为以声音自相为所取对境的心，因为虽无自相，只是随顺自己分别习气觉醒的义共相显现。
即便如此，如果仅由间接生起就成为咒语，那么当念诵"Agni Svāhā"的咒语时，产生火明燃烧的分别也将成为咒语，因为它也是从咒语声自相间接生起的，这样咒语的对象将无穷无尽。
如果说不是一切从咒语声间接生起的心都是咒语，而是有咒语声相的心才是咒语，[回答：]那个分别不能成立为声音自相的对象，因为如同对已灭不存在和未来的境生起心一样，它只是内在分别习气觉醒的心，其对象不能成立任何自相，因为自相需要境、时、自性不混杂。
许人所作非随汝
第二，自己不会有同样过失的方式分为：意念诵等也合理成为咒语的方式，文字顺序成立为所作，因此咒语作者人成立。
第一，如果说意念诵等不合理为咒语对你自己也同样适用，[回答：]不相同，因为咒语标记者以自相和分别中显现的共相自性在世俗或分别心中混为一体而执取，执著为一体而欲言说，所以念诵者也执著显现与分别为一而念诵，从而低声念诵等也不矛盾地产生果，因为没有区分显现与分别而只在声音自相事物上加持为咒语。
;


 །གལ་ཏེ་རང་མཚན་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ན་ནི་རང་མཚན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དེ་འགགས་ནས་བྱིན་རླབས་མི་འབྱུང་ལ་ཡུལ་དུས་ཀྱི་ཐ་དད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཡི་གེ་ལས་གཞན་པའི་གོ༷་རིམ༷་མེ༷ད་ན༷་ནི༷་ར་སཿཞེས་པ་རོ༷་དང༷་། ས་རཿཞེས་པ་མཚོ༷་ཞེས༷་པའི་མིང་ཐོས༷་པ༷་ལ༷ས་འབྲ༷ས་བུ་གོ་བྱ་གཅིག་ལས་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ནི་ས་དང་ར་ཙམ་ལས་ཐ་དད་མེད་ལ་གོ་རིམ་གཞན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ༷་ན༷། གོ་རིམ་མེད་ཅེས་སུ་ཞིག་གིས་སྨྲས་ཏེ་ཡི་གེ་ལ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་ངོ་བོས་གོ་རིམ་རྫས་སུ་མེད་ཅེས་སྨྲས་ཀྱི་བཏགས་པའི་གོ་རིམ་དེ༷་ནི༷་སྐྱེས༷་བུའི༷་རྟེན༷་ཅ༷ན་དུ་ཡོ༷ད་དོ། །ཇི་ལྟར་ནས་ཨ་དྲ་ཨཿཞེས་གསལ་བྱེད་གཉིས་དང་དབྱངས་གཉིས་རྣམ་བཅད་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་ལྔ་སྐྱེས་བུས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བཀོད་པ་ན། ཡི༷་གེ༷་དེ་དག་གི་གོ་རིམ་ནི་གོ་རིམ་གང་ལྟར་བརྗོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཀུན༷་སློང༷་གི་ཤེས༷་པ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལ༷་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྲ་དང་དེའི་སྲོག་གི་ཨ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེ་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་ར་སྲོག་ལྡན་དང་
20-106a
རྣམ་བཅད་བཅས་པར་དམིགས་པ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ན་སྔ་མ་སྔ་མའི་བློ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་སྟེ་བརྡ་ལ་གོམས་པས་འབད་མེད་དུ་མྱུར་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞིང་ཡི་གེ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་མེད་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡི་གེའི་ངག་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་སློང་གི་ཤེ༷ས་པ་དེ་ལ༷ས་ནི་བྱེད་པ་སོགས་བསྐུལ་བས་ངག་ཏུ་འབྱིན་པའི་སྒྲ༷་ཡང་ཀུན་སློང་གི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་པར་སྐྱེ༷འོ༷། །སྒྲ་རིམ་བཞིན་བརྗོད་པ་ན་ཡི་གེ་སྔ་མ་སྔ་མ་དེ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་སྒྲ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི༷་དེ་ལྟར་རྣ༷་བའི་ཤེས་པ་གསལ་བ༷ས་ངེ༷ས་པ༷ར་ཏེ་གཟུང་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཉན་ཤེ༷ས་སྔ་མ་དེ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པའི༷་ཤེ༷ས་པ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པས་ཉན་ཤེས་ལ་སྣང་ཚུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་དེ༷་ཐོ༷ས་པ་ནའང་མིང་དང་རྣམ་དབྱེ་སོགས་ངེས་རུང་ཙམ་དུ་ཧ་ཅང་མྱུར༷་པོ་མི༷ན་པར་ཐོས༷་པ༷་ཅན་གྱིས་གོ་རིམ་ཕྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། སྒྲ་མྱུར་ཆེས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སླར་ཡང་དྲི་དགོས་པ་ནི་སྨྲ་བ་པོས་རིམ་ཅན་དུ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉན་པ་པོས་ངེས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་རིམ་ཅན་དུ་རྣ་ཤེས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ན་སྔ་མ་སྔ་མ་དེ༷་མ་བརྗེད་པའི་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷་ལྟོས༷་ན༷ས་ནི༷་ཕྱི༷ས་སུ་ནི༷་སྒྲ་ཡི་རྣམ་པ་དེ་ཀུན་སྦྲེལ་ནས་དོན་གང་ཡིན་པ་གོ་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་མིང་དང་ཚིག་དང་ངག་གི་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་དྲ༷ན་པ་སྐྱེ་བར་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ༷་ཀུན་སློང་ད༷ང་སྒྲ་རང་མཚན་དང་དེའི་དོན་སྤྱི་འཛི༷ན་པའི་སེམ༷ས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི༷་གོ་རིམ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་གོ་རིམ་དེ་ནི་ཡི༷་གེ་རྣ༷མས་ཀྱི་རྒྱུ༷་ད༷ང་འབྲ༷ས་བུ༷་ཡི༷་གོ༷་རིམ༷་དག་ནི༷་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་བརྗོ༷ད་དོ། །རྒྱུ་ཀུན་སློང་དང་འབྲས༷་བུའི་ཡི་གེའི་སྒྲའམ་རྒྱུ་ཡི་གེ་དང་འབྲས་བུ་མིང་ལ་སོགས་པར་བཀོད་པའི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན། རྒྱུ་དང་འཛིན་སེམས་ཀྱི་དེ་ནི། །ཡིག་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡི། །ཞེས་འདོན་པའང་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡི་གེའི་གོ་རིམ་དེ༷་དག༷་སྐྱེས༷་
20-106b
བུས་བྱས༷་པ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ལ། དེ༷་ཕྱིར༷་ས་དང་ར་ལྟ་བུའི་ཡི༷་གེ༷འི་ངོ༷་བོ༷་དེ་ས་ར་ལྟ་བུའི་ཚི༷ག་ད༷ང་། ར་སཿལྟ་བུའི་ཚི༷ག་ལ༷ས་དོན་གཞ༷ན་དུ་འགྱུར་བ་ཉི༷ད་དེ༷། བརྡ་བྱེ༷ད་པ་པོ༷འི་རྟོག་པའི་འདུ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་དབང་ལ༷ས་གོ་རིམ་ཐ༷་ད༷ད་པར་ཡི་གེ་རྣམས་ལྷན༷་ཅི༷ག་སྦྱར་ཚུལ་གྱིས་འབྲ༷ས་བུ༷ས་གོ་བྱ་རོ་དང་མཚོ་ལྟ་བུ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་སོ་སོར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
如果仅在自相上[加持]，由于自相是刹那的，它灭后加持不会生起，而且由于境和时间的差别，不会在一切处有意义。
第二，如果没有与文字不同的顺序，则"rasaḥ"意为"味道"，和"saraḥ"意为"湖"听起来的果也就是所理解的内容应该没有差别，因为文字的自性只是s和r等，而没有不同的顺序，[回答：]谁说没有顺序呢？说的是文字非人造而自性上顺序不是实体，但假立的顺序是依人而有。
例如当"nasadra aḥ"这样两个辅音和两个元音加上顿号的五个文字被人按顺序排列时，那些文字的顺序是从按何种顺序说话的人的动机意识而生的，因为它完全依赖于此。
且当心识同时缘取s和其命气a时，随后依次生起缘取带命气的r和顿号，前前心作为等无间缘生起后后心，由于熟悉标记而无需努力迅速生起，而且每一文字若无说话欲的动机，其果文字语也不会存在。
如此，从那个动机意识通过刺激发声等，声音也与动机的顺序相应而生。当声音依次表达时，文字前前者所特殊化的后后声音，就被耳识明确地确定或把握，因为它是由前耳识等无间缘所产生的识，所以在耳识上有不同的显现方式。
当听到那个声音时，只要不是极快，听者能辨别名词和语法等词序，对于某些太快的声音，还需要再次询问，就像虽然说话者已经有序地说了，但听者没有确定一样。
如此，当耳识有序地听到声音时，依赖于对前前者的不忘记的记忆，后来才能连接所有声音相，生起缘取能使所是义理解的标记名词、词和语的记忆本体。
这种方式是因动机和声音自相及其义共相的执持心生起的顺序，这样的顺序被称为文字们的因和果的顺序。即因动机和果文字声，或因文字与果名词等排列的顺序就是如此。
或者，也见到念为"因和执持心的那个，是诸字因和果的"。
如此，这些文字顺序正是人所造，因此，s和r等文字自性在"sa ra"等词和"rasaḥ"等词中成为不同义，正是由于标记者的分别造作力，以不同顺序文字结合方式，使果所理解的味道和湖等各别差别。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གསུམ་པ་དེས་ན་སྔགས་རིག་སྐྱེས་བུ་གྲུབ་པ་ནི། དེས་ན་སྔགས་ལ་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་དེ༷་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱི༷ས་བརླབས་པའི་མཐུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་རྣམས་ལ་དེ་འདྲའི་ནུས་པ་མེད་ཅིང་གཞན་ཡང་སྔགས་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་ཀའི་ཐ་སྙད་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡི་གེའི་སྤྱི་ནི་རྟག་ཞེས་བྱ། །རང་མཚན་མི་རྟག་མཚུངས་པའི་དོན། །དང་པོ་ནི། དཔེར༷་ན༷་བུམ༷་པའི༷་སྤྱི༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་འཇི༷ག་པ་མེ༷ད་པར་རྟག༷་ཏུ༷་གནས་པ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ནོ། །ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་བྱེ་བྲག་པ་དག་སྤྱི་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འདོད་མོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ག༷ང་དག༷་ཐུན༷་མོ༷ང་བའི་མཚན༷་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཤིང་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ལྡན་སོ་སོར་སྣང་བའི་དོན་ལ༷། སྔར་གྱི་ཡི་གེ་ཨ་དང་ད་ལྟའི་ཡི་གེ་ཨ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་ལ་ཡི་གེ་ཨ་འདི་རྟག་གོ་ཞེ༷ས་པའི་ཐ་སྙད་ནི༷་མི༷་འགལ༷་ཏེ། སྤྱི་ཨ་འདི་ནི་སྔོན་ཆད་ནས་བྱུང་མ་མྱོང་བ་མ༷་ཡི༷ན་པ་སྟེ་འདས་པར་སྤྱིའི་ཨ་དེ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ལ༷། ད་ལྟར་ཡང་ཡོད༷་པ་ཡིན་ཞིང་མ་འོང༷ས་པའི་དུས་ནའང་དེ་ཡོད་ལ། དེ༷་ལྟ༷་བས༷་ན༷་སྤྱི༷འི་ཨ་དེ་དུས་གསུམ་ཅ༷ར་དུ༷་ཡོད་པས་ན་དུས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡི་གེ་
20-107a
སྤྱི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དོན་ལ་རྫས་སུ་མེད་ལ་བརྟགས་པའི་ཚེ་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྟག་པ་ཀུན་བཏགས་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཕ་རོལ་པོའི་ལུགས་ལྟར་རྫས་ཡོད་མིན་པས་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་རང་མཚན་ཐོབ་པ་ཅན་ནི་མི་རྟག་ལ། སྔགས་ཀྱང་ཡི་གེ་བྱིས་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཨ་ར་སུའི་ཞེས་སོགས་ཞི་སོགས་ལས་བྱེད་པར་འདོད་ནས་སྔགས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ན་དེའི་སྔགས་སུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་རང་མཚན་ཡི་གེའི་སྒྲ་བཅས་པས་གདགས་གཞིའི་ཕྱོགས་ཡིན་མོད་ཀྱི། བྱིན་གྱི་རླབས་པའི་མཐུ་ནི་སྔགས་བྱེད་པ་པོའི་རྟོག་པའི་དབ༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ལ། ནུས་པ་ནི་ཡི་གེ་དང་ཞི་སོགས་ལས་འགྱུར་རུང་གི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡི་གེའི་སྒྲ་སྐད་ཅིག་མའི་དངོས་པོའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཡི་གེའི་སྒྲ་དེ་ནི་མི་རྟག༷་པ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་བར་མི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞི་སོགས་ལས་བྱེད་པའི་སྔགས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་ཡིན་ལ། སྤྱི་ལྡོག་ནས་ཡི་གེ་ཨ་ར་སོགས་རྟག་པར་བཏགས་ཀྱང་། དེ་ལྟའི་ཡི་གེའི་རང་མཚན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ལ༷ས་ནི༷་རྟག་པའི་ཆ་ཤས་སྐྱེ༷ས་པ༷་ཅན་དེ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་ཁྱ༷ད་པར་ཅན་མི་འདྲ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་རྟག་པའི་ཨ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་འཇིག་པ་ནི་མི་སྲིད་ཅིང་། དེ་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ཕ་རོལ་པོས་སྒྲ་བྱས་པར་མི་འདོད་པས་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། འགལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་ལུང་མཐུན་དུ་འགྱུར་ལ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་ཏེ་སྒྲ་སྐད་ཅིག་མར་མ་ཟད་དེའི་རྟེན་བདེན་པ་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གྲུབ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་ངོ་བོ་ནི་གཅིག་པ་ཡིན་ལ་ངེས་ཚིག་ཙམ་མི་འདྲ་སྟེ། ངེས་ཚིག་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཐ་
20-107b
སྙད་ལས་སྔོན་ཆད་གྲུབ་ཟིན་པ་མིན་ཞིང་ཐ་སྙད་ཙམ་ལ་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།
破人不能造咒类
གཉིས་པ་སྐྱེས་བུས་ནུས་མེད་བསལ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ནུས་མེད་སྒྲུབ་བྱེད་ཐལ་བ་དགག །སྐྱེས་བུ་ནུས་པ་ཅན་ཉིད་གྲུབ་པ་སྟོན། །དང་པོ། སྐྱེས་བུས་དངོས་པོ་ལ་ནུས་པ་སྟེར་མི་ནུས་པ་ཙམ་ཞིག་གོ་སྙམ་ན། ག༷ལ་ཏེ༷་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པས་དངོས་པོ་གང་བྱེད་པར་རྟོག་ན་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་ཅན་ཡིན། ནུས་པ་ཅན་མིན་ཡང་ཐལ་བ་བརྗོད་ན་ག༷ལ་ཏེ༷་སྐྱེས་བུས་ནུས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ནུས་པ་དང་བཅས་པའི་སྔག༷ས་བྱེ༷ད་པར་མི་ནུས་ལ་སྔགས་དེ་ཡིས་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡི༷ན་ན༷། མྱུ་གུའི་འབྱུང་བ་ལ་ས་བོན་མེ་ཆུ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་དག་ཀྱང་མིན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་གམ་བསམ་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གསལ་བར་མྱུ་གུ་འབྱུང་བར་མ༷་ཡིན་ཏེ་ཅི༷འི་ཕྱིར༷་ཞེ་ན་ས་བོན་སོགས་ཚོགས་པར་མི་སྲིད་པ་ན་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་གིས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ནི་དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚིག་སྨྲས་པའམ་བསམས་པ་ལྟར་དུ་འགྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་ཟེར་དེ་འདྲའི་ནུས་པ་ཅན་མིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདྲའི་ལན་ལྡོན་ན་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ས་བོན་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་གིས་སྔགས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཚིག་དེས་སྨོན་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་མི་སྲིད་པར་འདོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་ཅི་ཡིན་སྨྲོས་དང་། གཞན་ཡང་ས་བོན་སོགས་ཚོགས་ཀྱང་རེས་འགའ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ལ། རེས་འགའ་མི་སྐྱེ་བའང་ཡོད་དེ་ནུས་པ་འཇོམས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནུས་པ་དང་བྲལ་ཕྱིར་ཏེ། །སྐྱེས་བུས་སྔགས་བྱས་མི་ནུས་ཤེ། །དེ་ཡང་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན། །སྒྲུབ་བྱེད་ངེས་པའི་ཚད་མ་མེད། །སྐབས་སུ་བབ་པ་ལས་མཚོན་ཏེ་མིས་སྨྲས་པའི་ཚིག་གིས་དངོས་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་ནུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ན་མི་ནུས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མེད་དེ། ནུས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ལ། རྒྱུ་མ་ཚོགས་ན་ཚིག་ཙམ་གྱིས་མི་ནུས་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན།;


 །དེས་ན་དོན་སོ་སོ་བ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡི་གེའང་ཐ་དད་ཡིན་མོད་རྣམ་པ་འདྲ་བས་ཡི་གེ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡི༷་གེ༷་རྣ༷མས་ཀྱི༷་གོ༷་རིམ༷་སྣ་ཚོགས་པ་དེ༷འ༷ང་སྐྱེས་བུས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྤེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ་ལ༷་རྗེས་སུ་འཇུ༷ག་པ་ཅན་ནམ། རང་དབང་དུ་གྱུར༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྐྱེས་བུས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་འ༷དོད་པ་ད༷ང་མི༷་འག༷ལ་བར་བྱར་རུང་བར་གྲུབ་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་གོ༷་རིམ༷་མམ་གོ་རིམ་གྲུབ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ་བརྐྱང་བསྐུམ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པས་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡི་གེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གོ་རིམ་གན༷ས་པ༷་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་གང་འདོད་ཀྱི་གོ་རིམ་སྤེལ་དུ་ཡོད་པ་འག༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡུལ་གྱི་རི་ཕན་ཚུན་རིམ་པ་བརྗེ་བ་དང་། ས་མྱུག་སྔ་ཕྱིར་བརྗེ་མི་བཏུབ་ན་རྟག་པའི་གོ་རིམ་ཡོད་པ་ལ་འདོད་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །ཚུལ་དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས༷་བུ༷་དང༷་ནི༷་ཡི༷་གེ༷་རྣ༷མས་རྒྱུ༷་དང་འབྲ༷ས་བུ་ཉི༷ད་དུ༷་གྲུབ༷་པ༷འི་ཕྱིར༷། རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཡི༷་གེ༷འི་རི༷མ་པ་ཀུ༷ན་ཀྱང་རྒྱུ་སྐྱེས༷་བུ༷་ལ༷ས་འབྱུང་བར་ངེས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ནི། དཔེར་ན། མེ༷་དང༷་ཤིང༷་གི༷་རྒྱུ་འབྲས་གྲུབ་པའི་རི༷གས་པ༷་བཞི༷ན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔགས་སྦྱོར་བ་དང་ཆོ་གའི་ཚུལ་སོགས་ཤེས་པའི་ཤེ༷ས་རབ་དང་སྔགས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་བདེན་པའི་མཐུ༷་གྲུབ་པ་ད༷ག་གི༷ས་སྔགས་ཞེ༷ས་པ༷འི་མིང་ཅན་གྱི་ཡི་གེའི་གོ༷་རི༷མ་བྱེ༷ད་པའི་ངང་ཚུལ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྐྱེས༷་བུ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་
20-107a
ལས་ཐུན༷་མོང༷་མིན༷་པ༷་ཉི༷ད་ཙམ་དུ་ནི་གྲུབ༷་སྟེ༷། གཞ༷ན་ཕལ་པ་ལ༷་ཚིག་ཙམ་སྦྱོར་ནུས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་ཤེས་མཐུ་དེ༷་དག༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་སྔགས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམ་དེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མིན་ཡང་དེ་ལ་དེ་འདྲའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ནའང་ཕལ་པས་ནི་གོ་རིམ་འདི་ལ་ནུས་པ་འདི་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྨན་དང་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་མ་བསྟན་པར་རང་གིས་ཇི་བཞིན་ངེས་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཡོད་ནའང་ཕལ་པའི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་རིམ་གྱིས་ལས་བྱེད་པའང་མིན་ཏེ་འགའ་ཞིག་གིས་མྱུར་དུ་གྲུབ་པ་དང་། འགའ་ཞིག་འབད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་མི་བྱེད་པ་མཐོང་བས་ན་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ལ་ནི་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་ཡོད་མི་རིགས་ཏེ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འབྱུང་དགོས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་འབྱུང་ངོ་སྙམ་ན། དེ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་ཏེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་རྒྱུད་ལས་སྲོག་ཆགས་བསད་ནས་ཟོས་པ་ན་སྔགས་འགྲུབ་ཅེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྲིང་མོའི་རྒྱུད་ལས་འཁྲིག་པ་སྤྱད་པ་དང་། དུང་ཅན་མའི་རྒྱུད་ལས་རྐུ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་ན་སྔགས་འགྲུབ་ཅེས་དམ་ཚིག་རྣམ་པར་གཞག་པའང་ཡོད་ལ། ཆོས་དང་འགལ་བ་དེ་དག་སྔགས་གྲུབ་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ནའང་དེ་དག་དེ་ལྟར་བྱམས་སོགས་ལས་བཟློག་སྟེ་རང་གི་དམ་ཚིག་གིས་གྲུབ་པ་ནི་སྔགས་བྱེད་པ་པོ་གཙོ་བོ་དེ་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སྒྲུབ་པོ་ལ་དེས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་གང་གི་དོན་དུ་སྔགས་སྦྱར་ཅིང་
20-107b
བརྡ་བྱས་པ་ལྟར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
因此，作为理解不同对象之因的文字虽然不同，但由于形相相似而产生执著为同一文字的心。如此，文字们的各种顺序也是随人所欲，先前不存在而新造作的，或者自主的，因为它成立为能够与人所欲表达不相违而成立的顺序或具有成立顺序，如同伸屈等随欲而行。
因此，文字自性中不存在顺序，若存在，则与人所欲的任何顺序得以展开相违，因为如同有为事物中地域的山岳彼此次序不可互换，种子和芽的先后不可颠倒，若常住的顺序存在，随欲而行就完全相违。
基于这个道理，因为人和文字成立为因和果的关系，所以吠陀等一切文字顺序也定然从因人而生，由因果随行返的理由成立，例如，如同火和柴因果成立的道理。
第三，由了知咒语结合及仪轨方式等的智慧和咒语加持成就真实力者，创造名为咒语的文字顺序的性质者，这种人只是确立为异于其他人的不共，因为其他普通人虽能组合仅仅的词语，但没有那样的智慧和力量。若有，则一切人都会组合咒语，因为是所需。
如果说虽然顺序非人造，但其中有这样的能力，[回答：]即使允许如此，普通人也不能了知"此顺序有此能力"，因为药和咒语的能力在未被他人指示时，自己无法如实确定，因此若有这种了知，就意味着存在超越普通人感官、能见隐义的人。
自性上由顺序作业也不合理，因为见到有些人迅速成就，有些人虽努力但不能迅速起作用，对于自性成立者不应有这种差别，因为应无需依赖他因而生起。
如果认为因善与不善增长的差别而如此产生果，[回答：]这不确定，如空行母续中说杀害众生并食之则成就咒语，同样在姊妹续中说行淫欲，在手鼓女续中说从事偷盗行为则成就咒语，这些违背善法的誓言安立也有。即使那些违背善法不成为咒语成就的因，那些违背慈爱等，由自己的誓言成就，是咒语作者主尊以及与其福分相等的行为的修行者，由于他的摄受力，按照为何目的组合咒语并做标记而产生果。


 །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་ཅེ་ན། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཆོས་མིན་དེའི་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་ཏེ་མངོན་འདོད་ཀྱི་དོན་ཐོབ་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྔགས་དེ་ཡི་རྐྱེན་ལས་རྙེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་འདི་སོད་དང་ཁོ་བོས་ཡུལ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ལུང་དམ་ཚིག་དེ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་བསད་པ་ན་དེའི་གྲོང་རྙེད་ཀྱང་དེ་བྲམ་ཟེ་བསད་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མིན་གྱི་ཕ་རོལ་པོའི་ངག་སྒྲུབ་པ་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་རང་གི་ལས་གྱིས་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་མིན་གྱི་སྔགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དང་བྲམ་ཟེ་བསད་པའི་རྣམ་སྨིན་ནི་མ་འོངས་པ་ན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་འདོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྔགས་བྱེད་ནའང་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་ཤེས་མཐུ་དང་མི་ལྡན་པ་སྐྱེས་བུ་ཕལ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གསར་དུ་རང་གིས་བྱས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལས་བྱེད་པར་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཁ་ཅིག་གིས་རྟོག་ན། ག༷ང་ཡ༷ང་ཐ་མལ་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ༷ད་རི༷ག་པའམ་ཤེས་པ་འག༷འ་ཞིག་གི༷ས་སྔར་མེད་པའི་གས༷ང་སྔ༷གས་དུག་ཞི་བ་སོགས་འག༷འ་ཞི༷ག་ད་ལྟ་ཡང་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཡོད་ནའང་། དེ༷་དག༷་གི༷་བྱས་པའི་སྔགས་དེ༷་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་ཁོ་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱའམ་བརྟེན་པ་གཙོ༷་བོ༷འི་མཐུ༷་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་དེ༷ས་བཤ༷ད་པའི་རི༷གས་པ་སྟེ་དམ་ཚིག་དང་མན་ངག་ལ་འཇུག༷་པར་བྱས་པ་ལས་གཙོ་བོ་དེའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལས་སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་སྔགས་བྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལ་དམ་ཚིག་ནི་དཀྱིལ་
20-108a
འཁོར་དུ་འཇུག་པ་སོགས་གཞུང་དེར་བླང་དོར་དུ་བསྟན་པ་ལས་མི་འདའ་བ་ཡིན་ལ། མན་ངག་ནི་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལྷ་དེ་འགྲུབ་པ་ལ་འོས་ཤིང་འཐད་པ་ཡིན་པས་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བླང་བར་བྱ་བའི་མིང་ངོ་། །དེས་ན་སྔགས་གསར་དུ་བྱེད་པ་པོ་དེའི་སྔགས་ལ་ནུས་པ་གྲུབ་ཕན་ཆད་ནུས་པ་ཇི་ཙམ་གྲུབ་པ་དེ་ཙམ་གྱི་ཤེས་མཐུ་གྲུབ་པར་སོང་བས་ན། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཙམ་ཁོ་ནས་ཕལ་པ་དང་འདྲ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བས་གོང་གི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་མིན་ནོ། །
故此咒类所作结尾
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ། སྔགས་བསྒྲུབས་པ་ལས་འབྲ༷ས་བུ༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་པ༷ས་སྔག༷ས་རྣ༷མས་ནི༷་རྟག་པ་མིན་པར་རྐྱེན་གྱིས་བྱས༷་པ་དང༷་། དེ་ཡང་སུས་བྱས་ན་ཤེས་མཐུ་ལྡན་པའི་སྐྱེས༷་བུས༷་བྱས༷་ཞེས་བརྗོ༷ད་པར་བྱ༷་སྟེ། གཞན་དུ་ན་སྔགས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །
由此立人无能相违
གཉིས་པ་རིགས་པ་དེས་སྐྱེས་བུ་ལ་སྔགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་བསལ་བར་བསྟན་པ་ལ། སེལ་ཚུལ་མདོར་བསྟན་རིགས་པ་གཞན་རྒྱས་བཤད། །
略说遮遣
དང་པོ་ནི། རིག་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སྐྱེས་བུ་ལ་སྔགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་དེ་ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྔགས་སོ་སོའི་ནུས་པ་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་མཐོང་ནུས་པའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས༷་བུ༷་ལ་སྔགས་བྱེད་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་སྒྲུབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ་ནི༷་སྔགས་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་བས་བྱས་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
如何从非法获得所愿的果呢？获得果不是那非法的异熟，获得所愿的义是从前业的异熟通过那咒语的缘而获得，例如说"杀此婆罗门，我将给予土地"这样的誓言，努力后杀婆罗门时虽获得其村落，但那不是杀婆罗门的异熟果，而是由他人言语的实现这一助缘和自己的业所致。非法咒语损害他人和杀婆罗门的异熟是未来在地狱等处成就不愿之事。如此，诸事物的助益因缘是多样的。
若有人认为咒语制作者也不确定是特殊人，因为见到某些不具智力的普通人也能以新自制的咒语起作用，[回答：]即使有些普通人通过了知迦楼罗等的续而现在也能制作先前不存在的息毒等某些密咒，但他们所作的咒语是迦楼罗等神本身所成就或所依主尊的力量，因为由于主尊所说的理——即誓言和口诀而入行，通过主尊的加持，那人也成就为具有咒语制作能力者。
其中，誓言是入坛城等，不违背彼论中所示的取舍；口诀是成就它的方法次第。这些因为适合并合理于成就那神，所以称为理，是应取之名。因此，新造咒语者的咒语一旦成就功能，就说明他成就了与功能相应程度的智力，仅凭这个理由，也不会与普通人相同，所以前面的因不是不定因。
故此咒类所作结尾
第三结尾：因为从成就咒语有果的观点，所以咒语非常住而是缘所作，而且是谁所作呢？应说是具智力的人所作。否则，咒语不可能产生果。
由此立人无能相违
第二，显示以此理由遣除认为人无制咒能力的观点分为：略说遮遣方式和广说其他理由。
略说遮遣
第一，吠陀派等人认为人无制咒能力，如同路上的人。而且由于各咒语的功能超越感官对象，因此无人能见，而用此证明人无制咒能力，正是被"咒语是特殊人所作"的这一理由所遣除。


 །
广说别正理
གཉིས་པ་ལ། ཕུལ་བྱུང་སྐྱེས་བུ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །དེ་འདོད་གང་ལ་ཁས་ལེན་གནོད་པ་བརྗོད། །
无蕴生士夫之说无能立
དང་པོ། བློ༷་དང་ལྡན་པའམ་དབ༷ང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྨྲ༷་བར་བྱེད་པ་དང༷་། སྐྱེས༷་བུ༷་
20-108b
ཉིད་ཡིན་པ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་ལག་པ་དང་ལྡན་པ་སོགས་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་སྐྱེས་བུ་དེ་ཕུལ་བྱུང་མིན་ཏེ་ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཞེས་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ག༷ང་བརྗོ༷ད་པ༷་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཚ༷ད་མ་ལྟར༷་སྣང༷་བ་ཡི༷ན་ཏེ་ལྡོག་ཁྱབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ལྷག་མ་དང་ལྡན༷་པ༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་རྟོ༷གས་པའམ་འགྲུབ་པ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བློ་དང་ལྡན་ཀྱང་ཕུལ་བྱུང་ཡིན་པར་དོགས་པ་མི་ཁེགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་སོགས་ལའང་སྦྱར་རོ། །
说许其之过
གཉིས་པ་ལ། རིག་བྱེད་དོན་ངེས་གང་ཟག་མི་འཐད་དང་། །རིག་བྱེད་དོན་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་མེད་པ། །དེས་ན་ངེས་པ་མེད་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
无了吠陀义士夫
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་ནི༷་ཁོ༷་བོ༷་བརྗོད་བྱ་འདི༷་ཡི་དོ༷ན་ཡིན་པ་དང༷་འདི༷་ཡི་དོན༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ༷ས་རྗོ༷ད་པར་མི༷་བྱེ༷ད་ལ། རྒྱལ་དཔོགས་པ་སོགས་སྐྱེས༷་བུས༷་འདི་ཡི་དོ༷ན་འདི༷་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག༷ས་པ༷་སྟེ༷། དེ་ལྟ་ན་རྒྱལ་དཔོགས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་འདོ༷ད་ཆ༷གས་ལ༷་སོ༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡིན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་མིན་ཏེ་སྐྱེས་བུར་འདྲ་བས་སོ། །དེས་ན་རྒྱལ་དཔོགས་པ་དེ༷་གཅི༷ག་པུ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དེ༷་ཉི༷ད་རི༷ག་པ་ཡིན་ལ་གཞ༷ན་མི༷ན་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་ཡ༷ང་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་སུ༷་ཡིས་བྱས༷་ཏེ་ཁྱད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་དཔོགས་པས་ཤེས་ནུས་ན་དེ༷་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་སྲིད་པ་ལ་སྐྱེས༷་བུ་ཉི༷ད་ཡིན་པ་དང་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདྲ་བའི་རྣ༷མ་པ་འག༷ས་ཀྱང༷་ཁྱེད༷་ཀྱིས་ཅི༷་ཞིག་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ཚད་ལ་དབང་འདས་ཀྱི་དོན་ཤེ༷ས་པ་དང་ལྡན༷་པ་འགའ༷་མི༷་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་རིག་བྱེད་འཆད་པ་མང་ཡང་རྒྱལ་དཔོགས་པ་ལྟ་བུ་ག༷ང་གི་ཚིག་མངོན་
20-109a
རྗེས་ཀྱི་ཚ༷ད་མ༷་ཡི༷ས་མི༷་སླུ༷་བར་མཐོང་བ་དེ༷་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་བར་རི༷ག་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་པ་ལ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཆོས་ལས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ཤི༷ན་ཏུ་ལྐོ༷ག་ཏུ་གྱུར༷་པའི་དོན་རྣ༷མས་ལ༷་དེའི་ངག་མི་སླུ་བར་ངེས་བྱེ༷ད་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ༷་སྲི༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ན་རྒྱལ་དཔོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་བར་བཤད་ཅེས་གང་གིས་ངེས་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་ནི་རང་གིས་ཀྱང་གཅོད་མི་ནུས་རྒྱལ་དཔོགས་པས་ཀྱང་མི་ནུས་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ག༷ང་གི༷་ཚིག༷་ནི༷་ཚད༷་མ༷་ཡིས་མི༷་སླུ༷་བར་གྲུབ་པ་དེ༷་ཡི༷ས་བྱས༷་པ༷འི་ཚི༷ག་དེ༷་ནི་ལུང༷་ཡིན་ནོ་ཞེ༷ས་དོན་གྱིས་ཐོབ༷་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་སྐྱེས༷་བུས༷་བྱས༷་པ་མི༷ན་པའི་ངག་ལུང་ཚད་མར་འདོད་པ་དོན་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་ཤིན༷་ཏུ༷་ལྐོག༷་གྱུར༷་གྱི་དོན༷་ལུང༷་ལ་བརྟེན་པ་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས༷་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་སྲི༷ད་ན༷། ཐ་མལ་གྱི་དབ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་འད༷ས་པའི་དོ༷ན་རིག༷་པའི་སྐྱེས་བུ་འག༷འ་ཡོ༷ད་དོ༷་ཞེས༷་ནི༷་མངོ༷ན་པར་འདོ༷ད་དགོས་པར་འགྱུར༷་རོ།

以下是直译的简体中文翻译：
广说别正理
第二分为：无蕴生士夫之说无能立，说许其之过。
无蕴生士夫之说无能立
第一，以"具足心识"或"具足感官"，及"能言说"，"是人"，"等"词所表示的具手等在其他人中存在的法作为因，证明彼人非殊胜，如同路上的人，这种能立是不定因，似量，因为具备反遍上怀疑的余，所以不能如实了知或成立所立义，因为虽具足心识，仍不能排除是殊胜人的疑惑。同样也适用于感官等。
说许其之过
第二分为：无了吠陀义士夫不合理，吠陀义不能一意确定，因此总结无确定。
无了吠陀义士夫
第一分为：直接和破除其能立。
第一，吠陀声不能表达"我表述的对象是这个义"或"不是这个义"，而是由贾亚婆等人推断"这个对象是这个"。如此，那贾亚婆也具有贪等，非殊胜，因为与人相同。因此，唯独贾亚婆了解吠陀的真义而他人不了解的区别，是由谁的理由所作呢？无差别。
如果贾亚婆能了知，则同样其他人也可能了知，以"是人"和"能言"等相同理由的方式，为何你不承认任何具有超感官义了知的人？因为他们在一切方面相同。
第二，对方说：虽然解释吠陀的人很多，但如贾亚婆等，谁的言语被现量和比量所证为不欺诳，谁就是不错误了知吠陀义者。
[回答：]且允许能以理由裁断，但对于如"从善法获得天界"等极为隐蔽的义，不可能有确定他的言语不欺诳的量。那么，谁能确定贾亚婆等解释吠陀义不错误？因为对于超感官的义，自己不能裁断，贾亚婆也同样不能，相同故。
此外，谁的言语以量成立为不欺诳，由他所作的言即是教言，由义所得，因此认为非人所作的言是量教言是无义的。
如果极隐蔽义不依教言而自己能了知的人可能存在，则必须明确承认"有超越普通感官之义的了知者"。


 །
无有解吠陀义
གཉིས་པ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀག་པ་གཉིས། །དང་པོ། རིག་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་དོན་ནི་འདིའོ་ཞེས་ནམ་ཡང་ངེས་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ཏེ། རྒྱལ་དཔོགས་པ་སོགས་བདག༷་ཉི༷ད་ནི་འ༷དོད་ཆ༷གས་དང་དབང་པོ་སོ༷གས་དང་ལྡ༷ན་པ༷་ཡིན་པས་དོན་མཐའ་དག་མི་ཤེས་པའ༷མ། སྐྱེས་བུ་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་ན་གཞ༷ན་ལ༷ས་ཀྱང་རིག༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་དོ༷ན་ཚུལ་བཞིན་རི༷ག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མི༷ན་ལ། རི༷ག་བྱེ༷ད་རང་གིས་ཀྱང་ཀྱེ་ཚུར་ཤོག་ཁོ༷་བོའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷། རིག༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་དོན༷་ནི༷་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདི་ཡིན་ཞེས་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་རྟོག༷ས་ཏེ་རྟོགས་པར་མི་སྲིད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས༷་ན༷་རིག་བྱེད་ན་
20-109b
ཨགྣེ་ཧོ་དྲ་ཛྷེ་ཧོ་ཡ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་མཐོ༷་རི༷ས་འདོ༷ད་པས་མེ༷་ལ༷་སྦྱིན༷་སྲེ༷ག་སྦྱིན༷་ཞེ༷ས་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པར་རིག་བྱེད་པས་ཐོ༷ས་པ༷་ལ༷ས་གཞན་ཁྱི༷་ཤ༷་ཟ་བར་བྱའོ་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་དེ༷་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན༷་མི༷ན་ཞེ༷ས་པ་འདི༷་ལ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་ཚད༷་མ༷་ག༷ང་ཡོད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཨགྣི་མེ་དང་ཧོ་དྲ་སྦྱིན་སྲེག་དང་ཛྷེ་ཧོ་ཡ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་དོན་ཡིན་ཞེས་རིག་བྱེད་པས་བརྟགས་ཀྱང་། སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ཨ་གེ་ག་ཏེ་ཞེས་པ་མེ་དང་ཁྱི་ལའང་འཇུག་ཅིང་། ཧོ་ཡི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ན་བཟའ་བ་ལའང་འཇུག་པས་ཁྱི་ཤ་སྦྱིན་པ་ཟ་ཞེས་པ་ལའང་འཇུག་མི་རུང་བ་མེད་ཅིང་། ཡུལ་འདི་ན་མེ་ཡི་མིང་དུ་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་ན་གཞན་གྱི་མིང་དུ་གྲགས་པའང་ཡོད་པས་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་མིང་དེ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ངེས་སོ་ཞེས་པ་ལ་ཚད་མ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། རིག་བྱེད་དོན་ནི་གྲགས་པས་ངེས་པ་བཀག །རིག་བྱེད་རང་གིས་སྨྲས་པས་ངེས་པ་དགག །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ངེས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། རང་གི་ཁས་ལེན་རྣམས་དང་འགལ་བའི་ཚུལ། །གྲགས་པས་མཐའ་གཅིག་ངེས་པ་མི་འགྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། འགལ་བ་སྟོན་དང་དེ་ཡི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་ངེས་ཏེ་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་ཚིག༷་དེ་ལྟར་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པས་སོ་ཤེ༷་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དེ༷་ལ༷་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པར་སྣ༷་ཚོ༷གས་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ༷་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་དབང་གིས་མེ་ལྟ་བུ་གཅིག་གི་སྒྲ་ཡང་དོན་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་ན་དེ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཚད་མར་མི་འགྲུབ་ལ། ཡུལ་གཅིག་ལ་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་གོཿལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་གཅིག་དོན་མང་དང་། 
20-110a
མེ་དང་སེང་གེ་ལྟ་བུ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་མིང་དུ་འཇུག་པ་སོགས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་མིང་གཅིག་ལའང་བརྗོད་དོན་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡོད་པ་ལས། རིག་བྱེད་ན་བསྟན་པའི་མི༷ང་ག༷ང་གི༷་དོན༷་ནི་འ༷དི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་རྣ༷མ་པར་དབྱེ༷་བ༷་ཐ་དད་དུ་བྱེད་ནུས་པ་དབ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་འདས༷་པའི་དོན༷་མཐོ༷ང་བའི་སྐྱེས་བུ་ག༷ང་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དེ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲག༷ས་པ་མི༷ན་པའི་དོན༷་བརྗོ༷ད་པ་འཁྲིག་པ་ལ་མཐོ༷་རི༷ས་ཞེས་པ་གང༷་དང་། ལྷ༷་མོ༷་ཞེས་པ་གཙུབ་ཤིང་ངམ་སྣོད་ཀྱི་མིང་དུ་བརྗོད་པ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བའི་མཆོད་སྡོང་ལ་བྷ་ར་ཏ་ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་དགའ་བའི་ཚལ་ལ་སོགས་པའང་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་པའི་སྒྲ༷་དུ་མ་མཐོ༷ང་ངོ༷་། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ལེགས་བྱས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ལུས་དང་གནས་དང་ཡོ་བྱད་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལ་མཐོ་རིས་ཞེས་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལས་བྱུང་བ་མོ་ཡི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
无有解吠陀义
第二，显示吠陀义不能一意确定分为：直接和破除其能立两部分。
第一，吠陀所示义是这个，永远不可能确定，因为贾亚婆等自身具有贪欲和感官等，所以不能知道一切义，或者其他人与他相似，所以也不能如实了知吠陀义。而吠陀自身也不能说"嘿，过来，我的义是这个"，那么，吠陀义究竟是什么，从何因能了知？实不可能了知。
基于此理由，吠陀中"Agne hotra jhe hoya"这个声音，是"欲生天界者应向火献祭"之义，吠陀派听闻这个之外，其他"应吃狗肉"之说不是吠陀义，对此有什么如此确定的量呢？将无有任何。虽然吠陀派认为agni是火，hotra是祭祀，jhehoya是供献的意思，但词根"age gate"既可用于火也可用于狗，ho声若引申也可表示吃，所以用于"供狗肉食"也不是不合理，况且此地称为火的名称，在其他地方可能以其他名称而闻名，因此吠陀名称仅确定于此，无任何量。
第二分为：破除吠陀义由名言确定，破除吠陀义由自说确定，破除自性确定。
第一分为：与自承认相违的方式，名言不能一意确定。
第一分为：显示相违和破除其答复。
第一，吠陀的义是向火献祭等，如此确定，因为世间中如此词极为著名，[回答：]世间的名言也没有一意确定，而有各种义的声音，因为由于不同地方语言的缘故，如火等一个的声音也见到用于各种义，所有这些在世间名言上无差别，所以不能成立唯一名言为量。即使依据一个地区的名言，如"go"等一声多义，以及火和狮子等也用作人名等，无一意确定。
因此，如此一名也有各种所诠义，那么"吠陀中所示何名的义唯此"，能如是区分差别的见超越感官义的人是谁呢？在你的立场上不承认故。
此外，见到非普遍著名义的表达，如称性交为"天界"，称"女神"为燧木或器皿名，以"等"声称供祭的供柱为"婆罗多"，另外，也见到乐园等被说为有其他义的许多声音。那些在世间并非普遍著名，因为世间中以善行所成的身体、处所和受用的殊胜称为"天界"，出生于天族，具女相的称为"女神"等而著名。


 །དེས་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་སྦྱིན་སྲེག་དང་མཐོ་རིས་སོགས་དེ༷་འདྲ༷འི་སྒྲ༷་གཞ༷ན་དག༷་ལ༷་ནི༷་ཁྱི་ཤ་ཟ་བ་དང་འཁྲིག་པ་ལ་སོགས་དེ་འདྲ༷འི་རྣ༷མ་རྟོག༷་གཞན་སྐྱེ་བ་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་རོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་གྲ༷གས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ་ད༷ག་ཀྱང༷་མི༷་རྣ༷མས་ཀྱི་ཚི༷ག་ཡིན་པས་དེ༷་ཡང༷་ཁྱོད་ལྟར་ན་ཚ༷ད་མར༷་མི༷་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ན༷། སླར༷་ཡ༷ང་གྲགས༷་པ་དེ༷་ལ༷ས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན༷་རྟོག༷ས་པར་འདོད་པ༷་མཚར་ཏེ། རེས་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ལ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ནས་སྡང་བ་དང་། རེས་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟས་ནས་འདོ༷ད་པ་འདི༷་ནི༷་ཅི༷་ཞི༷ག་ཡི༷ན་ཏེ་མཚར་རོ། །གཉིས་པ་ལན་བཀག་པ་ནི། ག༷ལ་ཏེ༷་འཇིག་རྟེན་ན་གྲ༷གས་པ༷་
20-110b
ལྟར་ཨགྣི་སོགས་ཀྱི་དོན་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་སོགས་ལ༷ས་འག༷ལ་བའི༷་དོན་ཁྱི་ཤ་ཟ་བ་སོགས་སུ་རྟོ༷གས་པ་ལ༷་རྒྱུ་མཚ༷ན་ཅི༷་ཡོ༷ད་དེ། དེས་ན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་བྱ་བ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། འཇིག་རྟེན་ན་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ཡིན་པས་ན་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་མི༷ན་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་གྲགས་པ་ལྟར་དོན་དེ༷ར་ངེས་པར་འཛི༷ན་པ༷་ལ༷་ཡང་བདེན་པའམ་ངེས་པའི་རྒྱུ༷་ཅི༷་ཞིག་ཡོ༷ད་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་གྲགས་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་སོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཀྱང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བསྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རང་ལ་གྲག༷ས་པ༷་ཉིད་ཀྱི༷་ཨགྣི་སོགས་ཀྱི་སྒྲ༷་འདི་མེ་ལ་སོགས་པའི་དོན༷་གྱི༷་རྗོད་བྱེད་དུ་ངེ༷ས་པ་ལ༷་མཐའ་གཞན་དུ་དོ༷གས་པ༷་བསྐྱེ༷ད་པ༷་ནི༷། གྲགས་པ་རང་ལས་མཐོང་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་རང་གི་གྲགས་པ་དེ༷་ལ༷་ཡང་ཨགྣི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ༷་རྣ༷མས་མེ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དོ༷ན་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོ༷གས་ལ་འཇུག་པ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་མཐོ༷ང་སྟེ་བློ་རྣོ་བ་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་སོགས་ལའང་མེ་ཞེས་གྲགས་པ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་གཅིག་དོན་གཅིག་གི་རྗོད་བྱེད་དུ་ངེ༷ས་པར་བྱེ༷ད་པའི་ཚད་མ་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷དག༷་གི༷ས་དོན་སྣ༷་ཚོ༷གས་སྟོན་པའི་ནུ༷ས་པ་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ༷་ཨགྣི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ར༷ང་ཉི༷ད་མེ་ཁོ་ནའི་དོན་སྟོན་བྱེད་དུ་ངེ༷ས་པ༷ར་གྱུར་པ་ལ་དོ༷གས་པ༷འམ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བ༷་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན། རང་གིས་ཇི་ལྟར་བཅད་པའི་དོན་དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ༷་མིང༷་དེ་མི༷་སྲི༷ད་པར་བསྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཚད་མ་མེ༷ད་པས་གཞན་ལ་མི་སྲིད་པ་མེད་པའམ་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ་རིག་བྱེད་རང་སྨྲས་དགག་པ་ལ། །རིག་བྱེད་རང་གིས་སྨྲས་པ་མི་སྲིད་ལ། །སྐྱེས་བུས་སྨྲས་ཀྱང་དོན་ངེས་
20-111a
མེད་པའོ།

以下是直译的简体中文翻译：
因此，普遍著名的祭祀和天界等这样的声音用于其他事物，如吃狗肉和性行为等，会产生这样的其他分别念。
此外，所谓世间"名言"也是人们的言语，那么按照你的观点，它也不承认为量，而又希望从那名言中了解吠陀的义，这是奇怪的。时而视人言为过失而厌恶，时而视为功德而欲求，这是什么？令人惊奇。
第二，破除答复：如果说按照世间名言，agni等的义是向火献祭等，与此相违的义如吃狗肉等的理解有什么理由呢？因此，承认不应该那样理解，[回答：]世间的普遍名言也是人言，所以你已承认非是量，因此对于按照名言确定为彼义的执取，有什么真实或确定的原因呢？应该没有。
第二，名言不能一意确定的方式：如此，即使证明"世间如是著名"，也不能证明一意如此确定，因为从世间自身的名言中，见到对agni等声音确定为火等义的表达者产生其他边的疑惑，原因是什么呢？因为在世间自身的名言中，也见到agni等声音应用于异于火等的各种义，如聪慧和威严等也称为"火"等各种[用法]。
因此，未见能确定一声为一义表达者的量者，对于能表示各种义的有力声音如agni等，对其确定为仅表火义产生疑惑或疑问，原因是什么呢？因为没有能证明自己所判定的义之外此名不可能[有其他义]的量，所以对于[名称适用于]他义不是不可能或是可能。
第二，破除吠陀自说分为：吠陀自说不可能，人说也无确定义。
;


 །དང་པོ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་དཔོགས་པ་ལ་རིག་བྱེད་རང་གིས་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དྲིས་པ་ན་མི་གཡོ་ཅན་རྫུན་པ་འག༷འ་ཞི༷ག་ན་རེ། ཁོ་བོས་མི་ཤེས་ཀྱི་ལམ༷་ནི་འ༷དི་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་སྡོ༷ང་དུམ༷་འདི༷་ནི༷་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷ས་བརྗོད་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་རྫུན་མེད་པ་གཞན༷་དག་ནི༷་ལམ་འདི་ཡིན་པར་བདག༷་ཉི༷ད་སྨྲ༷འོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་མི་བློ་གྲོས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྔ་མ་དེ་ནི་རྫུན་པོ་ཆེ་སྟེ་སྨྲ༷་བའི་དོན་བྱེད་པས་སྟོང་པ་སྡོང་དུམ་ལ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་དེ༷་ལྟར༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་རང་ལ་རིག་བྱེད་འདིས་དེ་ལྟར་སྨྲ་བའམ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དང་། རྒྱལ་དཔོགས་པ་རང་གིས་འདི་ལྟར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ༷་དག༷་གི༷་བྱེ༷་བྲ༷ག་ཀྱང་བརྟ༷ག་པར་གྱིས༷་དང་། རིག་བྱེད་རང་གིས་སྨྲ་ན་རྒྱལ་དཔོགས་པར་མ་ཟད་སུ་ལའང་སྨྲ་དགོས་ན་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་པས་ན་ཚིག་དེས་བློ་གྲོས་ཅན་དྲང་བར་མི་ནུས་ཀྱང་བླུན་པོ་ཁ་ཅིག་སྡོང་དུམ་ལམ་སྟོན་པ་པོར་འཛིན་པ་ལྟར། རྒྱལ་དཔོགས་པ་ལ་རིགས་བྱེད་རང་གིས་སྨྲས་སོ་ཞེས་འཛིན་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ། རིག་བྱེད་རང་ལས་ངེས་པ་མི་སྲིད་པས་སྐྱེས་བུས་ངེས་སོ་ཞེ་ནའང་། དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷་རྗོ༷ད་བྱེད་དུ་རུང༷་བའི་སྒྲ་དེ་དག་རིག་བྱེད་པ་རང་གིས་འདོད་པའི་དོན༷་གཅི༷ག་གི༷་གསལ༷་བྱེ༷ད་དུ་ངེ༷ས་པ་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུའི་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ཀྱི་དབང་གིས་དོན་དེ་ངེ༷ས་པ༷་ལྟར་བྱས་པ་འདི་མ༷་གཏོ༷གས་པ༷་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་དོན་གྱི་ངེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པས་སམ། སྒྲ་ལ་དོན་དུ་མ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འདི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གང་ཟག་ག༷ང་གི༷ས་དབ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་འད༷ས་པའི་དོན་དེ་ཤེས༷་ནས་འདི་ཁོ་ནར་ངེས་ཞེས་སྟོན་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དབང་འདས་ཀྱི་དོན་མཐོང་བའི་
20-111b
སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །སྐྱེས་བུས་དོན་འདི་ལ་མིང་འདི་གདགས་སོ་སྙམ་དུ་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ནི་མིང་དེ་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་དུ་ངེ༷ས་པ༷འི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ཞིང༷་། མིང་དུ་བྱས་པའི་བརྡ༷་དེ་ནི༷་བརྡ་ལ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། མིང་དེ་བརྗོད་ཙམ་གྱིས་དོན་དེ་ཡིད་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་འདོད་ཀྱི་བརྡ་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི༷་སྐྱེ༷ས་བུ་མི༷ན་པ་ལ༷་མེ༷ད་ན༷་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་མིང་དེ༷་དོ༷ན་གཅི༷ག་ཅ༷ན་དུ་ངེས་པ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་འགྲུབ་སྟེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འ༷གྲུབ་བོ། །གསུམ་པ་ནི། བརྡ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་རང་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་ཉིད་ལས་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱིས༷་ནི་ངེས༷་པ་ཡི༷ན་ན༷། ཨགྣི་ལྟ་བུའང་དོན་མེ་གཅིག་པུ་དེ་ལས་གཞ༷ན་ལ༷་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་དེས་ཀྱང༷་སྦྱར་དུ་མི༷་རུང༷་བའམ་མི་བཏུབ་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཀྱང་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསལ་ལ་གྲགས་པ་དང་རིག་བྱེད་ནི་ཁས་བླངས་པས་ཀྱང་གནོད་པས་མི་རུང་ངོ༷་། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ངེས་ན་སྒྲོན་མེ་སྣང་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་གསལ་བ་ལྟར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་སྣང་ཙམ་ནས་དོན་གོ་བ་ལས་སྐྱེས་བུས་ཚིག་འདི་ནི་འདིའི་དོན་ཅན་ནོ་ཞེས་བརྡ༷་སྦྱར་བ་ཡ༷ང་དོན༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ངེས་ཀྱང་བརྡ༷་ལ༷ས་ངེས་པ་དེ་སླར་ཡང་གསལ་ཞེས་པའང་འཐད་པ་མིན་ཏེ། ར༷ང་བཞི༷ན་གྱི་ངེས་པ་ལ་སླར་ཡང་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི༷་གས༷ལ་བའི༷་ངེ༷ས་པ༷་ཞེས་པ་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་མི་སྲིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན། རང་བཞིན་ངེས་ན་སླར་ཡང་བརྡ་ལས་ངེས་པར་བྱར་མེད་དེ། བུམ་པར་ཤེས་ཟིན་པ་སླར་ཡང་བུམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
第一，如果说贾亚婆被吠陀自己所告知，这是不可能的。例如，当询问去城市的道路时，某个不诚实的骗子说："我不知道，但路是这个"，又说"这个木桩说了这样的话"，而其他诚实的人则说"我自己说这是路"。有智慧的人知道前者是大骗子，仅仅是把不能说话的木桩当作借口而已。同样，贾亚婆声称吠陀自己这样告诉他或显示给他，或贾亚婆自己这样说了，请你们区分这些差别。如果吠陀能自己说话，不仅对贾亚婆，对任何人都应能说话，但这在任何情况下都不可能，所以这种言论不能欺骗有智慧的人，但有些愚人如同认为木桩能指路一样，认为吠陀自己告诉贾亚婆，这也是相似的。
第二，如果说因为吠陀自身不能确定，所以由人来确定，[回答：]那些适用于表达一切对象的声音，为什么确定为吠陀派自己所希望的一义的表达者呢？声音除了依靠人的表达意愿而确定义以外，非人造声音与义的确定是超越感官的，或者在声音有多义的情况下，哪个人能知道超感官的义而说"唯此"？不存在，因为你已承认无有见超感官义的人。
人以"对此义施设此名"的表达意愿，是那个名确定为那个义的表达者的原因，那标记是对熟悉标记者的心识而言，是表达意愿之义的显明者，因为仅仅说出那个名就使那个义在意识中显明。表达意愿的标记表述若在非人中不存在，那么非人造的吠陀名确定为单一义，从何理由能成立？完全不能成立。
第三，若无需标记，吠陀声音与其所诠义自性相关，因此吠陀自身无需依赖其他人自性确定，[回答：]如agni等也应只能适用于火这一义，不能被人的表达意愿用于其他义，或不适宜，但这被现量和比量所遮除，名言和吠陀也因所承认而损害，所以不合理。
此外，若自性确定，则如灯仅靠显现就能显明事物，吠陀声一显现就应理解义，那么人说"此词有此义"的标记就成为无义的了。如果说虽自性确定但通过标记再次明确，这也不合理，因为对于自性确定，再有特别明确的确定这一说，由何理由而有？不可能。怎么说呢？若自性确定，则不需再由标记确定，如同已知是瓶，不会有第二次知道是瓶。


 །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་ཤེས་པ་ཐུག་
20-112a
པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མས་དེ་ཤེས་པ་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །བརྡ་ལས་གསར་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ནི་སྔར་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པའམ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །
故而无解结尾
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། བརྡ་ག༷ང་ལ༷་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ༷་ར༷ང་རྒྱུ༷ད་པ༷་སྟེ་རང་དབང་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ༷་ལ༷་བརྡ་འདི་དོན་གཅིག་ལ་ངེ༷ས་པ༷་ཞེས་བྱ༷་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ཡོད་དེ། རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགོད་པའི་རྡེའུ་འགྲིམ་པ་སྐྱེས་བུའི་ཞེ་འདོད་ལ་རག་ལས་པ་ལྟར་དོན་གང་ལའང་བརྡ་གང་བྱས་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་བཞིན་རང་དབང་ཆེ་བ་དེ་ལ་འདི་ནི་འདི་ཁོ་ནའི་བརྡའོ་ཞེས་གཏན་དུ་ངེས་པ་བྱར་མེད་པས་སོ། །དེས༷་ན༷་བརྡ༷་རྣམས་ནི༷་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཀྱང་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ་སྦྱར་མི་བཏུབ་པ་མེད་པས་ན། སྐབས་ཀྱི་རང་གི་འདོ༷ད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ༷་དེ་ཁོ༷་ན༷་གསལ༷་བའི་རྗོད་བྱེད་དུ་ངེས་པར་མི་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟར་བརྡ་སྐྱེས་བུས་འདོད་པས་བཏགས་ཤིང་བཏགས་པ་ལྟར་མིང་དོན་བསྲེ་བའི་རྟོག་པ་གོམས་པ་ལས་སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གསལ་ཞིང་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཆར་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་སྲིད་དེ། ཕལ་པའི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ན་བརྡ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་དང་མཐུན་པར་དོན་སྟོན་པས་ན་སྒྲ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འདོད་པ་ལ་ལུང་དོན་ཡང་མི་སླུ་བ་སྲིད་ཀྱི། གཞན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འདོད་པ་ལ་ནི་མི་སླུ་བའི་ལུང་རྡུལ་ཙམ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
破吠陀某部为谛,故此立皆为谛
གཉིས་པ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་བདེན་པས་ཀུན་བདེན་པར་སྒྲུབ་པ་བཀག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་དག་དགག་པའོ། །དང་པོ། ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་རི༷ག་བྱེ༷ད་ཀྱི་ཕྱོག༷ས་གཅི༷ག་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷། ཕྱོགས་གཞ༷ན་སྦྱིན་སྲེག་ལས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པ་དང་ཁྲུས་ལས་སྡིག་པ་
20-112b
དག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡ༷ང་དེ༷་དང་འདྲ༷་བར་བདེན་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། དེ་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེ༷ར་ན་རིག་བྱེད་ལས་མེ༷ས་གྲ༷ང་བ་བཟློག༷་པར་བཤད་པའི་ང༷ག་ནི་བདེན༷་པ༷་བཞི༷ན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་དུ་གཞན་དཔྱོད་པ་པ་དག༷་ཟེར༷་རོ་ལོ༷། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མ་ངེས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་དང་། །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ། དང་པོ། ཤིང་ཏོག་འདི་རྣམས་རོ༷་འདྲ༷་བ་ཡིན་ཏེ་ཁ་དོག་གི་ངོ༷་བོ༷་མཚུང༷ས་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ཞེས་དང་། སྣོ༷ད་གཅི༷ག་ཏུ་ཚུད་པ་ལ༷་ཡང༷་ཚོ༷ས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ༷་བཞི༷ན། ཕྱོགས་གཅིག་བདེན་པས་ཕྱོགས་གཞན་བདེན་པར་དཔོག་པ་དེའང་ལྷ༷ག་མ་དང་ལྡ༷ན་པས་འཁྲུ༷ལ་པ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷། རི༷གས་པ༷་ཤེ༷ས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཞེས་པ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་འདི༷་འདྲ༷་བཀག༷་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། རིག་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་དོན་བདེན་པར་མ་ངེས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས༷་བུ༷་རྟག༷་པ༷་ཡིན་ལ་དེ་འབྲས་བུའི་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྒྲ་སོགས་དངོ༷ས་པོ་རྣ༷མས་རྟག༷་པར་འདོད་པ་དང༷་། དབང་པོ༷་ལས་འདས་པ་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དབ༷ང་པོ༷ས་གཟུང༷་བྱ༷་དག་ཏུ་འདོད་པ་དང༷་། དངོ༷ས་པོ་རྣ༷མས་ཀྱི་རྒྱུ༷་མི་མཉམ་པ་རྟག་པའང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེད་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང༷་། གན༷ས་པ་མི་མཉམ་པར་རང་གྲུབ་ཟིན་མི་ཕན་བཞིན་རྟེན་གྱིས་གནས་པར་ཁས་ལེན་པ་དང་། འཇི༷ག་པ་མི་མཉམ་པ་རང་ལས་ཕྱིས་བྱུང་གི་འཇིག་རྒྱུས་རང་འཇིག་པར་འདོད་པ་སྟེ་དེ་དག་སྔ་ཕྱིའི་ཁས་ལེན་མི་མཚུངས་པའམ་མི༷་མཉ༷མ་པའི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང༷་གཞན༷་ཡ༷ང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷་པ་གཉི༷ས་ཀྱིས༷་རྣམ༷་པ༷ར་བས༷ལ་བ༷འི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཏེ་གོང་དུ་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་དང་། ལམ་གྱི་སྒྲ་ནི་སྡུད་ཚིག་གོ།

以下是直译的简体中文翻译：
如果存在的话，因为知识无止境，所以先前的知识将不能知道它。如果通过标记新产生知识，那么先前就不是自性已知或确定了。
故而无解结尾
第三结尾：标记唯由人的意愿自主，即完全自由，对于这种标记确定为一义，有何理由呢？如同摆放表示马和象等的棋子依赖人的意愿一样，无论对任何义施设何种标记，都完全依照表达意愿，有很大的自由，因此不能永远确定"这只是这个的标记"。因此，标记无论如何应用于义都是合适的，没有不适合的应用，所以不能确定它只是表达当时自己所欲义的显明者。
如此，标记由人意施设，并且随着施设而混合名义的分别念习惯，也可能有显明当时所诠义并能显示三种所量处的教言，因为见到超越普通感官之义的人们，按照世间标记的通行方式显示义，所以对于承认声音为人所作的立场，教言义不欺诳是可能的；而对于其他承认非人所作的立场，连微尘量的不欺诳教言也不能成立。
破吠陀某部为谛，故此立皆为谛
第二，破除以吠陀一部分为真实而证所有为真实，分为：陈述前宗和破除彼等。
第一，因为吠陀的一部分是真实，所以其他部分如从祭祀获得天界和从沐浴清净罪业等也同样是真实，因为那也是吠陀的一部分。例如，吠陀中说火能驱寒的言语是真实的，据说异教徒们这样说。
第二分为：能立不定，所立不成和太过三部分。
第一，如说"这些水果味道相同，因为颜色性质相同"，或者如同推断"在一个器中[煮]的也是熟了"，由一部分真实推断其他部分真实也因具余而错乱，所以通达理者方向之象所说的类似能立已被否定。
第二，吠陀所示义非确定真实，理由是什么呢？因为认为人是常住且是果的作者，以及认为果声等事物是常住，认为超越感官的共相等是感官所取境，认为诸事物的因不均等常住也依缘而成为能生，认为住不均等已成不益却承认由所依而住，认为坏不均等由后生灭因而自坏等，这些前后的承认不一致或不均等的相违。
此外，也被现量和比量两种量所遮除的境，即在前文三考察处所说的过失，以及道的声音是连接词。


 །
20-113a
ལུང༷་རང་ལ༷་ལྟོས༷་པ་ཡི་རྗེ༷ས་དཔག༷་དང༷་འ༷གལ་བ༷་ཡོད་པ་ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག༷་ནི༷་རྗོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་པ༷་དེ་དག་ལ་འག༷ལ་བ༷་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཚད་མས་ཀུན༷་ཏུ༷་མ༷་བས༷ལ་ཞིང༷་སྟེ་བསལ་མ་ནུས་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུའི་དོན་བརྗོད་པ་སོགས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཁྱད་པར་བ་ཡང༷་གྲུབ་ངེས་པའི་འཐད་པ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་མ༷་བསྟན༷་ལ༷། སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་གནོད་བྱེད་ཡོད་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ༷་བདེན་པའི་དོན༷་བཅ༷ས་སུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་དག་ནི་དཔྱད་ན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཀྱང་མ་དཔྱད་པར་རང་གིས་བདེན་པར་རློམ་པ་ནི་དཔེར་ན་གཡེ༷མ་མ༷་མུ་ཅོ༷ར་གྱིས༷་རང་གི་བདག་པོ་བླུན་པོ་ལས་རྒྱལ༷་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བླུན་པོ་དེའི་ངོར་རྒྱལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་མཁས་པས་དཔྱད་ན་རྒྱལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟར་རིག་བྱེད་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པའང་བླུན་པོ་དེའི་ངོར་བདེན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དཔྱད་ན་བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པར་གསལ་ལོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེས་པ་གཞན་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་མ་དེ་སྐྱེས་པ་གཞན་དང་འགྲོགས་པ་རང་གི་བདག་པོས་མངོན་སུམ་མཐོང་ནས་སྤྱོས་པ་ན་དེས་ཉེས་པ་དེ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་ལ་བདག་པོས་ངས་མངོན་སུམ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། གཡེམ་མ་དེ་ན་རེ། ཀྱེ་བདག་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྨྲ་བ་འདི་ལ་ལྟོས། ཆོས་བཞིན་སྤྱོད་པའི་ཆུང་མ་སྙིང་ལྟ་བུའི་ཚིག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པར་ཁྱོད་རང་གི་མིག་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། །བདག་ནི་གྲོང་པ་རྒན་པོ་ལོང་བ་ཤིང་ཚོང་བར་བྱེད་པ་དེས་དོན་དུ་གཉེར་ཟིན་ཀྱང་འབྲེལ་བ་མ་བྱས་ན། གཟུགས་དང་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་བློན་པོ་མཆོག་གི༷་ཁྱེའུ་དང་འདོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དམ་ཞེས་མི་རིགས་པ་མུ་ཅོར་གྱི་ཚིག་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ན་བདག་པོ་བླུན་པོས་ལན་མ་ཐེབས་པ་ལ་གཡེམ་མ་རྒྱལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །གྲོང་པ་ཞེས་པས་སྒྱུ་རྩལ་མི་ཤེས་པ། 
20-113b
རྒན་པོ་ན་ཚོད་དམན་པ། ལོང་བས་གཟུགས་ངན་པ། ཤིང་ཚོང་གིས་རིགས་ངན་ཞིང་དབུལ་བ་བསྟན། ཕྱེ་མས་བཟློག་སྟེ་བསྟན་པས་ཚིག་དེ་ལ་དཔྱད་ན་མི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། ལོང་བ་དང་མ་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་བློན་པོའི་ཁྱེའུ་དང་མི་འབྲེལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡང་མི་འོང་ཞིང་། མངོན་སུམ་མཐོང་བས་གཡེམ་མ་རྫུན་པར་མི་འགྲུབ་ལ། ཚིག་འབྲེལ་མེད་སྨྲ་བས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ། །གཡེམ་མ་མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་འདྲ་བ་རིག་བྱེད། དེ་གཞན་ལ་བསྟེན་པ་འདྲ་བ་འགལ་སྐྱོན། རྒན་པོའི་མིག་གཉིས་འདྲ་བ་ཚད་མ་གཉིས། སྐྱེས་པ་གཞན་མི་བསྟེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་པའི་ཚིག་དང་འདྲ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ཚད་མར་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། རྒན་པོ་འདྲ་བ་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ། ག༷ལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ཙམ་བདེན་པས་ངག་དེའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དེ༷་ལྟར༷་ཚད༷་མར་གྲུབ༷་ན༷། འོ་ན༷་ངག་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུའམ་སྐྱེས་བུས་སྨྲས་པའི་ངག་འདི༷་ཀུན་ལ༷་ཚ༷ད་མ་མི༷ན་པའི་ཚིག་ཅི༷་ཞིག་ཡོད་དེ། སྐྱེས༷་བུ་ཚིག་སྣ་ཚོགས་མང༷་དུ༷་སྨྲ༷་བ༷་ལ༷་ཡང་བདེན༷་པ༷འི་དོན༷་གཅི༷ག་སྲིད་པ་མེ༷ད་པ༷་མིན་པས་སོ། །
如是结尾
གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་ལ། ལུང་དང་དངོས་པོ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་བསྟན། དེ་ཕྱིར་ལུང་ལོག་བསྐལ་དོན་མི་ལྡོག་པའོ།

以下是直译的简体中文翻译：
与教言自身依据的比量相违，从沐浴而希求善法等，那些能诠者中有相违，这些未被量所普遍遮除，即未能遮除，而人的义说等论典的殊胜义也未从合理性之道显示确定成立，无能立而有所破的论典，承认它为真实义者，经考察虽不能被量所成立，但未经考察自己所妄执为真实，就像淫妇胡言战胜愚蠢的主人一样。虽然在愚者面前似胜，但经智者考察时，无任何胜利的理由，同样，承认吠陀为真实者，虽在愚者面前似真，但经考察，明显无任何真实的理由。
怎么说呢？那淫妇与他人行邪淫，被自己的主人亲眼目睹而指责，她说无此过失，主人说"我亲眼看见"，淫妇则说："哎，主人，看这颠倒之言！不信如法行事、如心一般的妻子之言，而信你眼睛如水泡般的[证据]，这不合理。我若被村中老瞎眼卖木者所求也未与之相交，怎会与具形貌功德的大臣之子行欲事呢？"说出如此不合理的胡言，愚蠢主人无言以对时，称淫妇为胜者，就是这样。
"村人"表示不懂技艺，"老"表示年龄低劣，"瞎眼"表示容貌丑陋，"卖木"表示种姓低下且贫穷。相反所示，经考察，此言纯属不合理，即使未与瞎子相交，也无任何能立证明她不与大臣子相交，亲眼所见不能成立淫妇为妄，说无关之言而成立为真实是颠倒的。
淫妇胡言相似者是吠陀，她与他人交往相似者是相违过失，老者眼睛二者相似者是二量，提出不与他人交往理由的言语相似者是立吠陀为量的所有能立，与老者相似者是世间愚者们。
第三，如果仅一义真实就能成立彼言所有部分都如此为量，那么言说者或人所说的一切言语中，有什么非量的言语呢？因为人说各种众多言语中，不是不可能有一个真实义。
如是结尾
第二结尾分为：显示教言与事物无关联，因此颠倒教言不能违背超时义。


 །དང་པོ། རྗོ༷ད་པ༷་པོ༷་ཡི་ཞེ་འདོད་ཙམ་ལ༷་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་གན༷ས་པ་སྟེ་རག་ལས་པས༷་ན། སྨྲས་པའི་སྒྲ་ཙམ་འ༷དི་བརྗོད་བྱའི་དངོ༷ས་པོ་དེ་ཡི་རང་བཞི༷ན་དུ་གྱུར་པ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་བརྗོད་བྱ་མེད་ན་དེ་རྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་འབྱུང་མི་ཤེས་པའི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲ༷ས་བུ་ཡིན་ན་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་བསྟན་དོན་ངེས་ཀྱང་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མི༷ན་ལ། འབྲེལ་བ་གཉིས་པོ་འདི༷་ལ༷ས་རྣམ་པ༷ར་བཟློག་པ༷ས་ཀྱང་སྒྲ་གང་ཡིན་བརྗོད་དོན་
20-114a
དེ་ལ་འཁྲུལ༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་གང་གི་རྗོ༷ད་བྱེ༷ད་སྒྲ་རྣ༷མས་ཀྱི༷ས་འཇུ༷ག་པའམ་རྗོད་པ༷་འབྱུང་བ་ནི༷་དང་པོར་བརྗོ༷ད་བྱ༷་དོན་གང་ཡིན་དེ་མཐོང༷་བ༷ས་བྱེ༷ད་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་རག་ལས་པ་ཅན་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། ཕ༷ན་ཚུ༷ན་ད༷ག་ནི༷་འག༷ལ་བའི༷་དོན༷་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དེ༷་ནི༷་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དོན་གཅི༷ག་ལ༷་ཇི༷་ལྟར༷་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་དོན་ལ་དེ་གང་རུང་ལས་གཉིས་ཀ་ཡོད་མི་ཤེས་པས་སོ། །དེ༷ས་ན༷་རྗོད་བྱེད་ལུ༷ང་དང༷་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་དཔྱོད་པ་པོའམ་རྟོག༷་པ༷་པོ༷་ཡི༷་རིགས་པའི་རྣམ་པ་འགའ༷་ཡི་ཡ༷ང་མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུང༷་གི་འབྲེལ་བ་མི༷་འགྲུབ༷་ན༷། ལུང་དེ༷་ལ༷ས་དོན༷་ག༷ང་ཞིག་དེ་ན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ངེ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ངེས་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ཕྱིར་བསྐལ་དོན་དེ་སྟོན་པའི་ལུང་ལྟ་བུ་དེ༷་ནི༷་ལོ༷ག་ན༷་སྟེ་མེད་ན་ཡ༷ང་དེ་ན་མ་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་དངོ༷ས་པོ༷་དེ་མེ༷ད་པར་འགྲུབ༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ལ། དེ༷ས་ན༷་བསྐལ་དོན་མེ༷ད་པར་ངེ༷ས་པའི་འབྲ༷ས་བུ༷་ཅ༷ན་དུ་ནི་གང་ཟག་དེས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚད་མ་གསུམ་ལོག་པའམ་ཚད་མ་གསུམ་གྱིས་མི༷་དམི༷གས་པ་ཙམ་ཡོད་པས་ནི་མི༷་འགྲུབ་བོ༷། །
许相违论自显愚夫
གཉིས་པ་འགལ་བ་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁས་ལེན་པ་བླུན་པོའི་རྟགས་སུ་བསྟན་པ་ནི། འགལ་བ་ཅན་གྱི་རི༷ག་བྱེ༷ད་ནི་རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་ཚ༷ད་མ༷འོ་ཞེས་པ་དང༷་ནི༷་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་འག༷འ་ཞིག་འབྲས་བུའི་བྱེ༷ད་པ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། གངྒཱ་སོགས་ཀྱི་ཁྲུ༷ས་ལ༷ས་དཀར་པོའི་ཆོ༷ས་འཕེལ་པར་འདོ༷ད་པ་དང༷་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་འདི་ནི་བྲམ་ཟེ་སོགས་ཀྱི་རི༷གས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཙམ་ལས་དྲེགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡི༷ག་པ༷་གཞོམ༷་པའི་ཕྱིར༷་མེ་ལྔ་སོགས་ལུས་གདུ༷ང་བ༷་རྩོམ༷་པར་བྱའོ་ཞེ༷ས་པ༷་དཔྱོད་པ་པ་སོགས་བླུ༷ན་པོ༷་
20-114b
གང་ཞིག་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་ཚད་མའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེ༷ས་རབ༷་དང་མི་ལྡན་པར་བསྟན་བཅོས་ངན་པ་ལ་ཞེན་པས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་འཆལ་བ༷འི་ནང་གི་རྟགས་ཕྱི་རོལ་ལུས་ངག་ལ་འཕོས་པ་ལྔ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ཀུན་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མི་བདེན་པར་གནས་པས་སོ། །ལྔ་པོ་དེ་ནི་བླུན་པོའི་རྟགས་གཙོ་བོ་འགའ་ཞིག་སྨྲོས་པ་སྟེ་ཞིབ་ཏུ་ན་བླུན་པོའི་རྟགས་ཚད་མེད་དོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་བཤད་ལེགས་པར་གྲུབ་པའོ། །
要义安立佛陀及经教为量
དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་མདོའི་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་དོན་བཞིན་ལེའུ་གཉིས་པ་འདིར་ཐར་ལམ་རིགས་པས་བསྒྲུབ་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྟན། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པར་བཤད། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་གསུམ། །
说如理导师
དང་པོ་ལ། ཚད་མ་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་བཤད། །དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ཚད་མར་བསྟན། །
说共量定义
དང་པོ་ལ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། །དེ་ལས་རྣམ་གཅོད་གྲུབ་པའི་ཚུལ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་པའོ། །དང་པོ། ཚ༷ད་མ༷་ནི་སླུ༷་བ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཤེ༷ས་པ༷་ལ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ།

以下是直译的简体中文翻译：
第一，表达者的意愿仅为能诠声音所依赖，因此，此言说声是否为所诠事物之自性的同体关系？或者，若无所诠，此能诠声不能生起的从彼而生之果，声音仅能确定所示义，然而二者皆非，离此二关系外，也无法确定任何声音对所诠义无错乱。
如果说，能诠声音对任何义的运用或表达产生是由首先见到所诠义而作，因此依赖于义，[回答：]互相违义的声音如常无常等，怎么能应用于如瓶等一个义上？因为义上不可能既有其中之一又有二者。
因此，能诠教言与所诠事物无考察者或思维者的任何理性方式下不生而有的关系不成立，那么，从教言中所显示的义如何确定唯如此所示？丝毫不能确定。
第二，因此，超时义显示的教言如果颠倒或不存在，仅仅由于其中未说就能成立彼事物不存在？不成立。因此，确定超时义不存在之结果，某人仅通过遮破三量或三量不见，也不能成立。
许相违论自显愚夫
第二，显示承认相违论典为愚者之相：声称相违的吠陀是常住自生量，与宣称自我等某些常住为果作者，主张从恒河等沐浴增长善法，虽无戒律等功德，仅由宣称"此是婆罗门等种姓"而生傲慢，以及为摧毁有身者内罪而应当开始火五等烧身的所谓考察者等愚者，不具依事势理量力所生的智慧，由依恶论典，与真实智慧相违，散播于外在身语的内在颠倒之相有五，若以理考察，所有这些都是不真实的。
这五者是宣说的一些主要愚者之相，细分则愚者之相无量。《量理论》偈颂中，自义比量即第一品释论圆满。
要义安立佛陀及经教为量
如是，首先说明比量的方式后，依据《量经》礼赞义，此第二品中解说以理成立解脱道的方式：显示导师为量士夫，广说其能立，如是宣说的三种必要。
说如理导师
第一分为：说明共量定义，因此显示能仁为量。
说共量定义
第一分为：显示量的定义，由此遮遣的成立方式，遣除对此的诤论。
第一，量是无欺的知识。
;


 །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡུལ་སྣང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ན་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ལྟ་བུ་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་དང་ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་འཛིན་ལྟ་བུ་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་ལ་ཡང་རང་སྣང་གི་ཡུལ་ཡོད་ཅིང་། ཡུལ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ལ་འཛིན་ན་ནི་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་བཟུང་བ་མ་ཐོབ་ཐོབ་པ་མ་བཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སླུ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུའི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་དོན་རང་མཚན་འདི་དོན་
20-115a
བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་པས་ན་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་འདི་ལ་བརྟག་ཅིང་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་ཀྱི། དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་དུ་བརྟག་པ་ལ་དགོས་ནུས་མེད་པར་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ན། བློ་འདི་དག་གིས་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ན་ཞུགས་པ་དེ་ལྟར་དོན༷་བྱེ༷ད་ནུས༷་པ༷ར་གན༷ས་པ༷་ནི༷་མི༷་སླུ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ལ་བློ་དེས་བཅད་པ་ལྟར་དོན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བསྙོན་དུ་མེད་པར་ཡོད་པ་འདི་ཙམ་ལས་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པས་ན་ལོག་ཤེས་རྣམས་ནི་ཤེས་པས་བཅད་པ་ལྟར་དོན་གྱི་ངོ་བོར་མེད་ལ། སྐད་ཅིག་ཕྱེ་ནས་དཔྱད་པ་ཡང་མི་དགོས་པས་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལའང་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡུལ་གང་ལ་མི་སླུ་ན། ཇི་ལྟར་བཅད་པའི་དོན་རང་མཚན་དེ་ལའོ། །བྱེད་པ་པོ་གང་གིས་མི་སླུ་ན་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་བློ་དེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མི་སླུ་ན་དེས་ཡོད་པར་བཅད་ན་ཡོད་པར་མི་སླུ་བ་དང་། མེད་པར་བཅད་ན་མེད་པར་མི་སླུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་པའམ་མིན་པར་བཅད་པ་ལྟར་དོན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མཚན་ཉིད་འདི་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་བྱུང་གི་ཚད་མ་ནི་ཤེས་པ་མིན་ཀྱང་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཉན་ཤེས་ལ་ཟེར་རམ། དེའི་རྗེས་སུ་སྒྲ་སྤྱི་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཟེར་རམ། སྒྲ་རང་ཉིད་ལས་བརྗོད་བྱ་རྟོགས་པ་ལ་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་རྗེས་དཔག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡང་རུང་སྟེ། སྒྲ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་ཉན་ཤེས་ཀྱི་བློ་ཡ༷ང་བརྗོད་
20-115b
པ་པོས་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་མངོ༷ན་པར༷་འ༷དོད་པ༷་ཡི་དོན་སྟོན༷་པ་ལ་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་དེ་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལས་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་ཅེ་ན། སྨྲ་བ༷་པོ༷་ཡི༷་ངག་གིས་རྗོད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་ཡུ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ག༷ང་ཞིག་ཁོ་རང་གི་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་རབ༷་ཏུ་གསལ་བ་དེ༷་ཙམ་ལ༷་སྒྲ༷་དེ་ནི༷་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ་དེའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་གློག་དང་རི་མོ་དང་སྤྲིན་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་སྡུད་དེ་འདི་རྣམས་ལའང་ཐོབ་པ་མེད་ཀྱང་དེར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་ཡིན་ཞེས་སོ། །འོ་ན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་ཟླ་གཉིས་ལའང་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེར་སྣང་བ་ཙམ་ལ་ཚད་མར་སོང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། རང་རིག་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་དེར་སྣང་ཙམ་མེད་པར་མ་བཅད་ལ། དེ་དག་ཐོབ་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་ཡང་མ་བཅད་དེ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པར་ཚད་མས་བཅད་པ་ལྟར་མི་སླུ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལྟར་མངོན་རྗེས་གང་ཡང་མིན་པའི་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ལུང་ལས་ལྐོག་གྱུར་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་ལ་སྒྲ་ཙམ་ཚད་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ཙམ་དོན་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། ཕྱི་རོལ་དོ༷ན་གྱི༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་རྟོགས་པའི་རྒྱུ༷་མཚན་ཅ༷ན་མི༷ན་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ལན་མང་དུ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ།

以下是直译的简体中文翻译：
第二，如果仅仅由于对境显现存在就是对它不欺诳，那么如同二月显现的无分别错误知和绳索认为是蛇的分别错误知也有自己显现的对境，而如果只执持所获得的对境，那么现量和比量也会成为所取未获得、所获未被取，因为对境和有境都是刹那性，那么称为无欺知识这一点将成为不可能。[回答：]人的趋入对境之义自相是能作用的，所以言说考察者对此观察而趋入或退出，而如前所说，对不能作用的趋入退出之境进行考察没有必要功用。因此，这些心识确认义而趋入时，如此安住为能作用的是无欺，只要心确认如此，义就获得了，所以称为量。如此获得在世间不容诽谤地存在，仅此已完全圆满言说量的义，因此，错误知识所确认的并非如义体性，也不需要分析刹那，所以无欺知识如此是可能的。
此中，被作为对象的哪境上无欺？于如所确认的义自相上。谁是作者而无欺？是由二量的心。如何无欺？由它确认为有而不欺为有，确认为无而不欺为无，同样，如确认为是或不是，于义上如此安住的缘故。
又问：这个定义无不具相遮故将成不周遍，因为声生量虽非知识但是无欺量。[回答：]一般而言，所谓声生量是什么？是指从声音产生的耳识？还是之后执持声总的分别念？还是从声音自身了解所诠？如果是第一种情况，则是现量；如果是第二种情况，也可以成为比量，因为从声音产生的耳识心也是对表达者所量所欲显示的义之能显示的声音成为因相的执持心。
如何由此比量呢？说者言语所表达的境成为义，在他自己的具分别心上极为明显，仅于此，该声音是量性，因为它是果相。
"又"字则包含闪电、图画、云等显现，虽于这些无获得，但仅由显现为此就对此成为量。
如此，梦境的显现和二月也将成为量？[回答：]仅对彼显现成为量也无矛盾，因为由自证成立，且未确认为仅彼显现不存在，也未确认获得彼等能作用，由量确认为不能作用而无欺。
第三种情况，既非现量也非比量的从声音了解义，如从教言了解隐蔽义，于此声音本身是量？[回答：]声音本身成为对义的量无任何理由，且非了解外境真实性的理由，声音与义之间无不生不存在的关联已多次考察完毕。


 །འོ་ན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་གིས་འཇལ་བ་དེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡོད་པས་ལུང་གི་སྒྲ་ཙམ་གཞལ་བྱ་དེ་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ངག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་ངག་ལས་ཀྱང་བདེན་པའི་དོན་ཐོབ་པ་དང་། མྱོང་སྟོབས་དང་རྟགས་
20-116a
ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་མ་ཆོད་ཀྱང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ལས་ཀྱང་དོན་རྙེད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལས་ཀྱང་དོན་ཐོབ་པ་ཞིང་ལས་དང་རྒྱ་མཚོར་ནོར་བུ་ལེན་དུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་མི་སླུ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལས་རེས་འགའ་དོན་ཐོབ་པའང་ཡོད་མོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རེས་འགའ་སླུ་བར་སྲིད་ལ་ཚད་མས་བཅད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་རང་མཚན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ན་ཕྱི་དོན་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ལ་ཚད་མ་ཇི་ལྟར་སྲིད་སྙམ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མ་གྲུབ་ཀྱང་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར་མི་སླུ་བ་འདི་ལའང་ཡོད་པས་ན་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་དོན་བྱེད་པའི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་བྱས་པས་ན་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་འདིས་གཞན་ལྡན་མ་བཅད་དེ་བཅད་ཤེས་ལ་ཁྱབ་ཆེས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་ཚད་མ་སྔ་མས་བཅད་ཟིན་པའི་གཟུང༷་བ༷་ཡི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་དོན་དེ་སླར་ཡང་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་མིང་གཞན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའམ་ངེས་ཤེས་སམ་བཅད་ཤེས་ནི༷་ཚད་མར་མི་འདོ༷ད་དེ་མི་སླུ་བའི་བྱ་བ་ཚད་མ་སྔ་མས་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོབས་ལས་འདི་དོན་མཐུན་གྱི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་དཔྱོད་བདེན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྩོད་སྤང་ལ། ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མར་འཐད། །ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་དོན་མེད་མིན། །མཚན་ཉིད་གཞན་བསྟན་འདིར་དོན་གཅིག །དང་པོ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ཚད་མར་འདོད་པ་བྱེ་སྨྲ་སོགས་ན་རེ། ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མར་བཞག་པ་མི་འཐད་དེ། དབང་པོ་ལ་ཡང་མི་སླུ་
20-116b
བ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྲང་གིས་རེག་བྱ་ལྕི་ཡང་ལ་མི་སླུ་བ་སོགས་དང་། ཡུལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་མི་སླུ་བ་ཡོད་པས་མི་སླུ་བ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཚད་མའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་སྙམ་ན། བློ་ནི༷་ཚ༷ད་མ་ཉི༷ད་འཇོག་པར་འཐད་དེ། བླ༷ང་དང༷་དོར༷་བྱའི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཡི༷་དོན་ལ་འཇུ༷ག་པ་ལ༷་བློ་དེ༷་གཙོ༷་བོ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དེ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་རྒྱུ་ཇི་སྙེད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མེད་པར་དེ་དག་གིས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང༷་། ཡུལ༷་གང་དང་གང་གི་རྣ༷མ་པ་ཅ༷ན་གྱི་བློ་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ས་ཡུལ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བློ༷་ཡི༷་རྟོག༷ས་པ༷་ཐ༷་དད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་ཡི་ཕྱི༷ར། གཟུང་རྣམ་མམ་བློ་ཡི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དེ༷་ཡོད་ན༷་དོན་འདི་དང་འདི་ཞེས་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པ་འདི་ཡོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱི༷ར་རོ༷། །གཉིས་པ། ཚད་མ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག །རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། རྐྱེན་གཞན་གྱིས་ཚད་མར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མི་དགོས་ཏེ་རང་ཉིད་ཚད་མར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང་བློ་སྐད་ཅིག་མ་རང་ཉིད་ཚད་མར་མ་གྲུབ་པ་ལ་སླར་ཡང་ཚད་མར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ།

以下是直译的简体中文翻译：
那么对于极为隐蔽的对象由教言测量，这不是二量的境而有不欺，难道不是教言的声音本身对该所量成为量吗？[回答：]这是由经过三种考察而清净的言语进行的比量，而不是仅仅由声音的力量，因为有可能错乱。
如果说，从人的言语也能获得真实义，以及从经验力和依靠标志虽未断除增益但一边执着的意识考察也能找到义，从怀疑也能获得义，如从农耕和去海中取宝，这些不也是无欺吗？[回答：]从这些有时获得义虽然有，但不是在一切方面无欺，因为有时会欺诳，而量所确认的在一切方面无欺。
如果对自相义无欺，那么在不承认外境的瑜伽行派系统中量如何可能？[回答：]虽然外境不成立，但从坚固习气生起的如同对象显现的知识，如同所确认那样无欺也存在于此，所以在此岸所见境中能作用的显现无欺不容诽谤地成立，仅此已作了言说之义，故无任何差别。
又，"无欺知识"这一定义未遮除他具[知识]，对已断知过于周遍？[回答：]因为那只是再次执持先前量已经确认且作用未损坏的所取境，所以以他名称世俗知或决定知或已断知不承认为量，因为无欺的作用已经被先前量完成，由其力量此成为符合义的知识，而不是由自力，如同真实的意识考察。
第三，遣除诤论分为：唯知识为量合理，量论非无意义，其他所示定义与此义一。
第一，主张色根为量的毗婆沙师等说：唯立知识为量不合理，因为根上也有无欺，同样，如衡量触觉轻重无欺等，以及对境存在与否从自方也有无欺，这样其他和其他诸多无欺存在的情况下，如何唯在知识上安立无欺量？[回答：]心安立为量性是合理的，因为对于取舍事物的义趋入，此心是主要的，所以唯此是量。虽有根等不错测义的诸多因，但无从彼生心，彼等全然无法确定趣入退出，以及任何对境之行相的心因有差异，所以"此境是这样"等心的了解有差异，由此能区分义，因为若有所取相或心的差异相，则有"此义与此"等差别的了解，否则不可能。
第二，所谓量是什么？是自性对境确立为无欺？还是需要由其他缘成立为量？若是第一种情况，量论也不需要，因为自身已经成立为量。若是第二种情况，能立将无穷，且刹那心自身未成立为量就不能再被成立为量。


 །གཞན་ཡང་བློ་དེ་ཉིད་མི་བསླུ་བར་རང་གིས་ངེས་སམ་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ངེས་དགོས། དང་པོ་ལྟར་ན་ཚད་མ་ཚད་མིན་ལ་སུ་ཡང་རྨོངས་མི་སྲིད་པས་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་དོན་མེད་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་རང་ཉིད་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་ན་གཞན་གྱིས་དེར་བྱ་མི་ནུས་པས་སོ། །ཡང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་དང་ཕྲ་རགས་ལ་སོགས་
20-117a
པས་དཔྱད་ན་ཚད་མ་མི་འགྲུབ་པས་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་དོན་མེད་ལ། མ་དཔྱད་པར་འཇུག་ན་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་ཀྱང་མེད་པར་མགོ་མཉམ་མོ་ཞེས་པའི་རྩོད་པ་གསུམ་བཀོད་པའི་ལན་དུ། མངོན་སུམ་ལ་རང་ངེས་གཞན་ངེས་གཉིས་ཡོད་དེ། ཡིད་གཏད་པ་དང་གོམས་པ་དང་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་ཐུབ་ལ། ཅི་འདི་མེ་ཏོག་གི་ཚོགས་སམ་ནོར་བུའི་ཕུང་པོའོ་སྙམ་དུ་དམར་ལམ་པ་མཐོང་བ་དང་། སྐྱ་རྫས་ལ་རླངས་པ་དང་དུ་བར་མ་ངེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་གོམས་པའམ་ཡིད་གཏད་པས་སྤུ་རིས་ངེས་པར་ཟིན་པའམ། རྟགས་གཞན་གྱིས་ངེས་པ་ལས་བློ་དེ་མ་འཁྲུལ་བར་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལས་ངེས་པའང་ཡོད་ལ། རྗེས་དཔག་ཐམས་ཅད་ནི་རང་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཚད་མའི་བློ་དེ་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བ་ནི་གོང་དུ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱིས་འཇུག་ཚུལ་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་སོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དཔྱོད་པས་བརླག་མི་ནུས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་རང་གི་སྣང་ངོར་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཀྱང་ཁེགས་པར་མི་འགྲོའོ། །དེས་ན་ཚད་མ་རྣམས་ནི་འཇལ་བྱེད་རང༷་ཉིད་ལ༷ས་གཞལ་བྱ་རང་གི༷་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་དེའི་ངོ༷་བོ༷་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་པས་ན། ཕྱིས་ཀྱི་ཐ་སྙད༷་དཔྱོད་པ་ལ༷ས་ནི༷་ཅི་བློ་འདི་དོན་མཐུན་པའམ་དོན་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ནས་ཡུལ་ཡང་དག་པར་འཇལ་བའི་བློ་ལ་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་སྔར་རང་གི་ངོ་བོས་ཚད་མ་མིན་པའི་བློ་ཞིག་སླར་ཚད་མར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཚད་མའི་བློ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པར་མི་
20-117b
ཤེས་པ་དང་ཚད་མིན་གྱི་བློ་ལ་ཚད་མར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྨོང༷ས་པ༷་ཟློ༷ག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་སྤང་ངོ་། །དང་པོ། སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་ལ་ལར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ༷་ཤེས་པའི་དོན༷་གྱི༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་ཅེས་གསུངས་ལ། འདིར་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་ཞེས་བཤད་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་མ་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱང༷་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གཉིས་པོ་འདི་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། གཉིས་ཀ་ཚོགས་ནས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཆ་ཚང་བར་འདོད་པ་དང་། དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་བྱུང་ཡང་ཕྱི་མ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་ན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཚིག་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ལས་དོན་མི་འདྲ་བ་མེད་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་མ་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་དེ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ལ། མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་ཤེས་པའི་དོན་དེའི་གསལ་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པས་སོ།

以下是直译的简体中文翻译：
此外，此心自己确定自身为不欺诳，还是需要由其他因确定？如果是第一种情况，则无人会对量与非量迷惑，所以量论无意义；如果是第二种情况，若自身无不欺，他者不能使之成为不欺。
又，若通过对境与有境的刹那、粗细等进行考察，则量不能成立，所以作量论无意义；若不经考察而趋入，则量与非量也不存在，平等无别。针对这三种诘难的回答：
现量有自己确定和由他确定两种。专注、习惯且无错乱因素者，是对该境不错乱的心，能由现量自力引生确定；而如"这是花丛还是宝石堆？"而见到红色一片，或者对灰物是烟气还是烟未确定的情况，通过习惯或专注而确知细微特征，或者通过其他标志确定心不错乱等，也有从其他理由确定的；所有比量都是自己确定。
如此量心对境无欺，如上以作业、作者、所作三者所说，是世间言说的行事方式，由刹那等分析的考察不能破坏，因为对世间自己显现而言确立为无欺不可诽谤的言说，即使由胜义考察也不能否定。
因此，诸量是从能量自身如所量自己情况相符地了解其体性的心，所以后来言说考察时区分"此心是否符合义"，分为量和非量二者，将如实测量对境的心安立为量性。
所以，阐述量之建立的论典，虽非为了将先前非量心后来证成为量，而是为了遣除不知量心为量及对非量心增益为量的迷惑，因此量论是有意义的。
第三分为：自体和遣除怀疑。
第一，有些师长的论中说量的定义是"未知义的显明者"，而此处解释为"无欺的了解"，是否相违？
不相违，未知义的显明者也是量的定义。这两个定义有应用于言说和胜义观察量定义的各别方式、二者合起来作为量的完整定义、以及视为一义的三种观点，虽然皆有，但应当依据最后这一观点。
如果对此有不同定义，量的定义将无穷尽？不是的，因为这二者仅是言词表达方式不同，义上并无差异。为什么呢？因为显明未知义的知识对该义是无欺的，而无欺的知识也是未知义的显明者。


 །གཉིས་པ། ཡུལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོ༷གས་པའི་འོ༷ག་ཏུ༷་སྔོན་པོར་ངེས་པའི་བློ་སྤྱི་ཡི༷་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ༷་སྐྱེ་བ་ལའང་མ་ཤེས་དོན་གསལ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐོ༷བ་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་བློ་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་སྔར་མ་ཤེས་པའི་དོན་སྤྱི་དེའི་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན། དོན་ཞེས་པ་ནི་དོན་རང༷་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྔར་མི༷་ཤེས༷་པ༷་གསར་དུ་ཤེས༷་པ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་ཞེ༷ས་དགོ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བཅད་ཤེས་ལ་ཁྱབ་ཆེས་པ་མེད་དེ། དེས་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་ཟིན་དེ་སྤྱིའི་
20-118a
ཚུལ་གྱིས་བཟུང་བ་ལས་དོན་རང་མཚན་ལ་གསར་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། །དོན་ཞེས་པ་རང་མཚན་ལ་དགོངས་པ་ཅིས་ཤེས་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་འཇུག་ཡུལ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ར༷ང་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་སླུ་མི་སླུ་དཔྱད་ནས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་འཇོག་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེར་ངེས་ཏེ་སྤྱི་ཙམ་ལ་དོན་ཐོབ་པ་མེད་པས་དེ་ལ་སླུ་མི་སླུ་དཔྱད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གོང་དུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说量能仁
གཉིས་པ་དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ཚད་མར་བསྟན་པ་ལ། ཚད་མར་གྱུར་པ་རང་ལུགས་བཞག །རང་བྱུང་ཚད་འདོད་གཞན་ལུགས་བཀག །
立随量自宗
དང་པོ་ནི། ཚད་མ་མདོ་ལས། ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་དོན་ལེའུ་འདིས་འཆད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་། ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་སྙམ་ན། གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚད་མ་དེ༷་ཡི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡ༷ན་པའི་ཕྱིར་བཅོ༷མ་ལྡ༷ན་འདས་ནི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་དང་ཇི་ལྟར་ལྡན་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་ནི་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར་དོན་ཐོབ་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་བློ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་འདིས་མི་སླུ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་སོགས་བླང་དོར་གྱི་དམིགས་བསྟན་ནས་མི་སླུ་བར་བྱེད་པས་ན་མི་སླུ་བ་མཆོག་གི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་མངའ་བས་དེ༷་སྐད་དུ་བཏགས་པའོ། །འོ་ན་ཚད་མར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་ཚད་མར་གྱུར་
20-118b
པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཤིན་ཏུ་ཡང་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་སྒོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཁྲུལ་བའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་གཞན་དང་གཞན་ནི་ཉི་ཚེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཚད་མ་དང་འདྲ་བར་ཅིའི་ཕྱིར་བཏགས་སྙམ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་སྟེ། སྐབས་ཀྱི་བཤད་བྱའི་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་ཀུན་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་དང་མི་འདྲ་བས་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྟོན་པ་ཚད་མ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་མ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ནི༷་བཟློ༷ག་པའི་དོན༷་དུ༷་གྱུར༷་པ༷་ཉི༷ད་གསུང༷ས་སོ། །གང་མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཚད་མར་མི་རུང་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ཚད་མ་དེའི་སྒྲུ༷བ་བྱེ༷ད་ཐབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ༷་ནན་ཏན་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་ལྟོས༷་ནས་ཚ༷ད་མ་ཡི༷ན་པར་གྱུར་པ་ནི་རི༷གས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མི་འཐད་དོ།

以下是直译的简体中文翻译：
第二，对蓝色等境由现量了解其体性之后，生起确定为蓝色的总相心识，也会获得"未知义显明"的定义，是否过于周遍？因为总心是新生起的，它也是先前未知的义总的义显明者。[回答：]所谓"义"，是指义自相的情况先前不知而新了解者，这是其意趣，所以对已断知不过于周遍。因为已断知只是以总相方式执取已被现量所取的对象，对自相义没有任何新的了解。
如何知道"义"指的是自相？因为考察言说的行境是能作用的自相，通过考察对此是否欺诳而安立量的定义，这是当前的语境。可以确定的是，仅对总相无法获得义，所以不考察对其欺诳与否，如前广说。
故而说量能仁
第二，因此显示能仁为量分为：安立随量为自宗，破除他宗认为自生量。
立随量自宗
第一，《量经》中说："礼敬成量、欲利众生、善逝导师救护者。"此品解释这个义，为什么称佛世尊为成为量？因为具足刚才所说量的定义，所以世尊是量性。
如何具足该定义？如此，在世间，量是如所断定而获得义不欺诳的心，这是普遍公认的，以此而言，世尊与该量相似，对诸众生暂时与究竟义获得增上与决定善果不欺诳。怎么样呢？佛世尊宣说四谛等，指示取舍所缘而不欺诳，因此具有无欺最胜的殊胜，由此得名。
那么，这是仅仅被称为量，而非实际成为量？极为确实是成为量，因为从修行圆满的力量所成就的无分别智慧已舍弃一切错乱垢染的体性，所以是一切量之王，于此一切法成为现量，而其他量仅具有局部境界。
如此，为何称为如量？依据世间普遍公认的现比二量而如此称呼，因为当前所解说的量是现比二量，而世尊对一切法成为现量，虽然如此，因为它与世间现量的义不同，所以如此称呼。
关于说导师为量，这也是为了遣除非由能立因而生的义而宣说。若未生则不适合作为对人义无欺的量，因此，依据精进修习殊胜方便能立到达最极至而成为量是合理的，其他方式不合理。


 །
20-119a
རྟོག༷ས་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་བློ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནམ་མཁའ་སོགས་ཚད་མ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང༷་། ཡུལ་ཤེ༷ས་བྱ༷་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མི༷་རྟག༷་པ༷་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་དེ༷་ནི༷་མི༷་བརྟ༷ན་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་དེ་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ལ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་འཐད་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་ན་ནི་ཡུལ་གང་ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་གང་ཡང་མ་ཤེས་ན་ནི་དོན་རང་མཚན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཚད་མར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེས་ན་རྟག་པའི་བློ་ལ་ཡུལ་རིམ་བཞིན་འཇལ་བའི་དོན་བྱེད་ནུས་པས་སྟོང་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
破有量自在天所作
གཉིས་པ་ལ། དེ་རྟག་མི་རྟག་བརྟགས་ལ་དགག །ཀུན་གྱི་བྱེད་པོ་ཡིན་པ་དགག །
辨其常或无常而破
དང་པོ། ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་དབང་ཕྱུག་དེ་ནི་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་གང་དག་རི༷མ་བཞི༷ན་སྐྱེ༷་བ༷ར་ན༷་འདི་ད༷ག་ནི༷་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་རྟག༷་པ་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷་ནམ་ཡང་མི༷་འཐ༷ད་དེ། རྟག་པ་ལ་རིམ་གྱིས་དོན་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །རྟག་པ་དེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་རིམ་བཞིན་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། རྟག་པ་ལ་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་རྐྱེན་ལ་ལྟོ༷ས་པ༷་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི༷་རུང་བ༷་ཡི༷་ཕྱི༷ར་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྣམ༷་པ་འག༷ས་ཀྱང་ཕན་གདགས་བྱ༷་མིན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་། རྐྱེན་གྱིས་དེ་ལ་ཕན་གདགས་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་མི༷་རྟག༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷་ཡ༷ང་། དེ་རང་བྱུང་གི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མར་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་གཅིག་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་ལའང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚ༷ད་མ་གང་ཡང་མེ༷ད་པ་
20-119b
ཉིད་དོ། །
破造物主
གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མེད་དང་གནོད་བྱེད་ཡོད།
无能立
དང་པོ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མིན་པར་བསྟན། །དེ་ཡི་རིགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད།
说非正能立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ན་རེ། སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་དང་གནས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་བྱེད་པ་དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྩོམ་པར་ནུས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བློ་ཅན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ལ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་འདི་ལྟར་ལུས་གནས་བྱེད་པ་འདི་ཀུན་དུས་གཞན་དུ་སྡོད་ཅིང་རེས་འགའ་འཇུག༷་པའི་ཕྱིར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་བཞོག་པ་ལ་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྟེའུ་རང་དབང་གིས་འཇུག་ན་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའམ་ཡང་ན་གཏན་ནས་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་ཡང་འདི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲུ་བཞི་དང་ཟླུམ་པོ་སོགས་དབྱིབ༷ས་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དང༷་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁང་བཟང་དང་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དོན༷་བྱེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་མེ་དང་དགྲ་སྟྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སྐྱེས་བུས་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཕྱིར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དགྲ་སྟྭ་ལ་སོགས་པས་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་དོན་བྱེད་པ༷་ཡིན་ནོ།

以下是直译的简体中文翻译：
了解是量，因此心识本身是量，而非其他如虚空等非以下是直译的简体中文翻译：
因为了解是量，所以唯心是量，而虚空等其他不是量；以及对境所知由自性是无常性，故其有境量是不坚固的刹那性。此外，对境是所缘缘，从它生起的心是量，所以合理为刹那，若无对境差别，则不会了知任何对境。若不了知任何对境，如何成为不欺诳自相义的量？因此，应当了知常住的心缺乏次第测量对境的作用能力。
破有量自在天所作
第二分为：辨其常或无常而破，破除是一切的作者。
辨其常或无常而破
第一，具有量的自在天不是众生的作者，如此，显现的诸法次第生起，这些从常住自在天因生起绝不合理，因为常住不可能有次第作用的差别。如果说常住依赖俱作缘而次第生果，[答：]常住不能被缘所差别，因为依赖缘在一切方面皆不合适，且不是任何缘的行相所能给予助益的，因为自性依赖其他缘且被缘赐予助益，将成为无常。如果说自在天是无常，则它也不是自生的量，因为无量之能立。同样，对于它是一切的作者，也绝无任何能立量。
破造物主
第二分为：无能立和有所破。
无能立
第一分为：显示非正能立，广说其理。
第一，外道们说：有情的身体、住处器世间和作用诸根是由具有殊胜造作能力的智者所作，他就是自在天。其能立如下：身体、住处、作用这一切有时静止、有时运行，故为具殊胜智者的士夫所加持作为先导，如锯木头的锯子等。如果锯子自行运行，则会永远运行或永不运行，而它是依赖士夫的作用而如此静止和运行的。同样，由于具有方形和圆形等形状的差别，也是由士夫所作，如宫殿和瓶子。又，因为作用故是由士夫所作，如火和刀等，由于士夫所需而作，所以刀等各自执行相应的作用。


 །ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཞེས་པས་གྲངས་དང་ལྡན་པ་དང་ཚད་དང་ལྡན་པ་སོགས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་བཀོད་པ་ད༷ག་ནི་འདོ༷ད་པ༷་གྲུབ༷་པ༷འམ༷་ཞེས་སྟེའུ་ལ་སོགས་པའི་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་སོགས་དཔེར་བཀོད་པ་དེ་དག་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་སུ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་རི་གླིང་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཀྱང་རྒྱུ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། 
20-120a
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་གནས་ལུས་སྣ་ཚོགས་པར་གྲུབ་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་སྐྱེས། །དེ་ནི་སེམས་པ་དང་དེས་བྱས། །ཞེས་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་ལྟར་དངོས་པོ་དེ་ཀུན་བྱེད་པོ་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་གཅིག་གིས་བྱས་པ་ནི་དཔེ༷་མ༷་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་རྒྱུས་བྱེད་པ་ལས་རྟག་པས་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་མ་མཐོང་བས་སོ། །ཡང་ན་རྟགས་དེའི་ལྡོག་ཁྱབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའང་ཡིན་ཏེ། སྡོད་ཅིང་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་རང་གིས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འདོད་པ་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལའང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ཡང་རེས་འགའ་སྡོད་ཅིང་རེས་འགའ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྡོད་ཅིང་མི་འཇུག་ན་ནི་དེ་ལ་སྡོད་པའི་དུས་མེད་པས་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ། སྡོད་ཅིང་མི་འཇུག་པའི་དུས་ཡོད་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེས་དོན་མི་བྱེད་ན་ནི་ཁས་བླངས་དང་འགལ་ལ་བྱེད་ན་ནི་དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་སོགས་སོ། །
广说此类
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་། དེས་གཞན་ཁེགས་ཚུལ་དང་། །དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་བསྟན་པ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། དབྱིབས་དོན་རྟགས་སུ་མི་རུང་བ། །དབྱིབས་སྒྲ་འཇུག་ཙམ་རྟགས་མིན་པའོ། །
形义非因
དང་པོ་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་དབྱིབས་ཕྱོགས་ཆོས་མེད། །དབྱིབས་ཙམ་རྟགས་སུ་མ་ངེས་པའོ། །
特形无宗法
དང་པོ། གང་ཞིག་བྱིན་གྱིས༷་རླབས་པ་པོའམ་འདུ་བྱེད་པ་པོ་ཡོ༷ད་པ་ན་ཡོད་པ་དང་མེ༷ད་ན་མེད་པའི་རྗེ༷ས་སུ་འཇུ༷ག་པ་ཅ༷ན་གྱི་དབྱིབ༷ས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་
20-120b
དང་། སྡོད་འཇུག་སོ༷གས་མི་འདྲ༷་བ་དེ་ནི་གང་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་ར༷བ་ཏུ་གྲུབ༷་པ༷་དེ༷་ལས་སེམས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པའམ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔོ༷ག་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི༷་རི༷གས་པ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་སྟེའུ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རི་གླིང་སོགས་ལ་དབྱིབས་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་བུར་གྲུབ་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པས་ན་དེའི་དབྱིབས་དེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་མི་འདོད་པས་ན་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱིབས་ལ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་གཉིས་སུ་འདོད་པའི་བློ་ངོར་དབྱིབས་ཙམ་ལས་བྱས་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་མིང་ཙམ་མཐུན་པར་སོང་གི་དབྱིབས་ཀྱི་དོན་ལས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་འགྲུབ་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། དབྱིབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྐྱེས་བུས་བྱས་མ་བྱས་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་མ་བྱས་པ་དེ་བྱས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是直译的简体中文翻译：
"等等"这一说法也将具有数量和具有大小等作为由士夫所作的能立，提出给佛教徒，[说]"这是成立所欲"，即将锯子等的静止和运行等作为例子，它们依赖于士夫的作用是所承认的。若要证明直接非由士夫所作的山岛等一切也是从士夫心意先行的因而成立，这也是所承认的，因为诸有情由思心所的差别而成立不同的处所身体，[如说]："种种世界从业生，彼从思及思所作。"
如果按照你们的承认，所有那些事物是由常一士夫作者所作，那么[此论证]是无有例子的，因为一切所作皆由无常因作，而未见常者能次第或同时作的二者任何一种。或者，对该因的返遍存疑，因为仅由有静止和运行等，就是士夫所作的话，对你自己承认非士夫所作的自在天等也会生起士夫所作的怀疑，因为它也有时静止有时运行。如果[自在天]不静止不运行，则无静止时，一切果也不静止而常有；若有静止不运行的时间，则一切果也应恒无；同样，若它不作用，则与承认相违，若作用，则它也成为他所作等。
广说此类
第二分为：正行、由此遮遣他法的方式、显示其成立义，共三部分。
正行
第一分为：形义非因、仅形声运用非因。
形义非因
第一分为：特形无宗法、形体本身因不定。
特形无宗法
第一，具有某种加持者或造作者存在时存在、不存在时不存在的随行形状等差别，以及静止运行等差异，于何处确立为宗法之上，从彼推论有具心的因或士夫所作，这是合理的，如锯子和瓶子等。虽然山岛等有形状，但它们非士夫所作而由业力成就如此，无有损害此理的量，因此不承认其形状具有士夫所作的特征，所以宗法不成立。
在认为形状有士夫所作与非所作二种的心前，仅以形状证明为所作，这只是形状名称的相符，而不能从形状的义证成士夫所作，因为在形状的义中有士夫所作与非所作两种，而将非所作立为所作的证明。


 །
仅形因不定
གཉིས་པ་ལ། མ་ངེས་ངེས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །འབྲས་མཚུངས་ལྟག་ཆོད་དུ་ཐལ་སྤང་། །དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། དབྱིབས་ཡིན་ནོ་ཅོག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་དབྱིབས་ཁྱད་པར་བ་ཡིན་ཏེ། དབྱིབས་ཙམ་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པ་ལྷ་རྣམས་ལ་ཆེད་དུ་མ་བྱས་པའི་ཁང་བཟང་ཡོད་པ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་ཁང་བཟང་གཉིས་ལ་དབྱིབས་རང་གི་སྟེང་ན་ཁྱད་པར་བ་ཞེས་མི་ནོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ངེད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་དབྱིབས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཀུན་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རིགས་པ་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད་ཅེས་དྲིས་པ་ན། འདི་ཀུན་སྐྱེས་བུས་བྱེད་པར་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་
20-121a
བུས་བྱས་པར་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་རི་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ལ་གང་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་གོ་ཟེར་ན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུས་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དབྱིབས་ཅན་བུམ་པ་སོགས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་དངོ༷ས་པོ་རི་གླིང་སོགས་ལ་དབྱིབས་གང་ཞིག་ར༷བ་ཏུ་གྲུ༷བ་པ༷་དེ་ནི་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་དབྱིབས་ཞེས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པར་མཚུངས་པ་ཙམ་ལ་ཐ༷་དད་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་མཚུངས་པ་དེ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་རི༷གས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་དབྱིབས་ཙམ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐྱེས་བུས་ཆེད་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་དབྱིབས་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ནི་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། མེ་དང་འབྲེལ་བ་དུ་བའི་སྐྱ་རྫས་ཁྱད་པར་བ་རྟགས་སུ་མ་བཟུང་བར་ས་རྡུལ་དང་རླངས་པ་སོགས་སྐྱ༷་བོ༷འི་རྫ༷ས་ཙམ་ལ༷ས་མེ༷་དཔོག་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་ན་དབྱིབས་ཙམ་གྱིས་ནི་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །འོ་ན་དབྱིབས་ཁྱད་པར་བ་ལས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་དཔོག་རིགས་ཞེས་བཤད་པ་དེ་གང་ཡིན། དབྱིབས་ལ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དབྱིབས་ཙམ་ནི་རྫས་ཀྱི་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡི་སྟེང་ན་མི་ནོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་གཏན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྫས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པ་ཅན་དེ་དག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་དབྱིབས་ཏེ། 
20-121b
དཔེར་ན་མེ་ལས་དུ་བ་བཞིན་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་རག་ལས་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དཔྱད་པ་གཞན་མི་འཇུག་གོ། །གང་སྐྱེས་བུས་བྱེད་པ་ལ་རག་མ་ལས་པར་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚེར་མ་རྣོ་བ་དང་མེ་ཏོག་གི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་དང་མ་འབྲེལ་ཏེ་ཀ་བུམ་མ་འབྲེལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ལའང་བྱེད་པོ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པར་མི་ཁེགས་སྙམ་ན། དེ་དག་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་ལས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་ཏེ་འོག་ཏུ་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ནི། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱུ་གང་ཞིག་མཐོང་ནས་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ན༷། རྫ༷་མཁ༷ན་གྱི༷ས་བུ༷མ་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་འཇི༷མ་པ་ཡི༷་རྣམ༷་འགྱུར༷་འག༷འ་ཞིག༷་བྱེ༷ད་པར་གྲུབ་པའི༷་ཕྱིར༷་འཇིམ་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་ནོ་ཅོག་དེས་བྱས་པར་ཡང་འགྲུབ་པས་གྲོ༷ག་མཁ༷ར་ཡ༷ང་རྫ་མཁན་དེ༷ས་བྱས༷་པར་གྲུ༷བ་པར་འགྱུར་རོ།

以下是直译的简体中文翻译：
仅形因不定
第二分为：不定若定则过度周遍，回答果相似的诡辩。
第一，对方说：一切形状都是士夫所作的特殊形状，因为形状本身没有差别，如此，依照你的承认，诸天的非特意所作的宫殿和人们特意所作的宫殿二者，在形状自身上没有任何不错误的差别理由。[回答：]那么，由于与我们承认的非士夫所作物的形状无有差别，这一切也将成为非士夫所作，如此说时，你用什么理由回避？当问到这点时，[对方说：]这一切是士夫所作，由现量所见而遮除。
对于从未见为士夫所作的山等形状，由什么推理？若说也如此推理，这不合理，因为从具有士夫作用随行形状的瓶子等不同的事物，如山岛等上所成立的某种形状，若善加考察，仅仅形状之名的应用相同而已，有无差别的理由，仅因名称相同而推论为士夫所作是不合理的，因为无法证明士夫所作与仅形状之间有不存则不生的关联，因为士夫非特意所作也可有形状无矛盾故。
因与所立无关联则什么都不能成立，如未取与火有关的特殊烟之灰物为因，而从仅灰物推论火一样。因此，若无与士夫所作不错乱的特殊理由，仅形状不能成立任何[所立]。
那么，上述从特殊形状推论士夫所作是合理的说法是什么？形状中士夫所作的差别是什么？仅形状是依物质的排列而假名安立，所以说在其上有不错误的差别是完全不对的。那么是什么？物质排列的差别凡是依赖士夫作用而运行者，那些具有士夫所作差别的形状，如从火[推知]烟一样，是与士夫有关联的。如此依赖在世间可见，此外无需其他观察。
凡不依赖士夫作用而从因缘聚合中产生的尖刺和花的形状等，与士夫作用无关，如柱子与瓶子无关一样。若想：这些也不能排除有隐蔽的作者自在天所作。[回答：]这些从各自因缘生起，自在天什么都没做，下文将破斥。
第二，过度周遍的过失：如刚说的依靠关联而成立所立，若不如此，而是见到某法有某因后，仅由观察其他与之相似而推论为前者的因所生，那么，由于确立陶师对瓶等做某些泥的变化，一切泥的变化也都将成为他所作，蚁穴也将成为陶师所作。
;


 །རྫ་མཁན་དེས་འཇིམ་པའི་རྣམ་འགྱུར་འགའ་ཞིག་བྱས་པས་འཇིམ་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་ནོ་ཅོག་བྱས་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་དབྱིབས་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུས་བྱས་ཀྱང་དབྱིབས་ཡིན་ནོ་ཅོག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་ག་ལ་ངེས་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ཆེད་དུ་བསྐྱེད་པ་ལ་རག་མ་ལས་ཀྱང་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྲུབ་བོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་དབྱིབས་སོ་སོར་ཕྱེས་ནས་དབྱིབས་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་སུན་འབྱིན་པ་འདི་འབྲས་བུ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ཅེས་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་བཤད་པ་དེ་དང་མཚུངས་
20-122a
པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་རྗེས་སུ་འགྲོ༷་བའི་ཕྱིར༷་འབྲ༷ས་བུ༷་སྟེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་མི་དགོས་པར་སྤྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་པས་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ༷་ལ༷་གཞན་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་རྟགས་བྱས་པ་དེའི་འབྲེ༷ལ་བ༷་ཅ༷ན་སྒྲ་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཉི༷ད་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཕྱི༷ར་རྟགས་བྱས་པ་ཡང་ཐ༷་ད༷ད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྒྲའི་བྱས་པ་བུམ་པ་ལ་མ་གྲུབ་པས་མཐུན་དཔེར་རྗེས་འགྲོ་མེད་ལ། བུམ་པའི་བྱས་པ་སྒྲ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་། གཉིས་པ་མིན་པའི་བྱས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་རྟགས་ཡང་དག་མིན་ཞེས་སྐྱོན༷་བརྗོ༷ད་པ་ནི་འབྲ༷ས་མཚུ༷ངས་ཀྱི་ལྟག་ཆོད་དམ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་ཡིན་པར་འདོ༷ད་དེ། དེ་འདྲའི་མ་གྲུབ་པ་དང་རྗེས་འགྲོ་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་པ་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་པས་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ནོ། །འབྲས་མཚུངས་ཞེས་པ་འབྲས་བུ་ནི་སྒྲ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་རྩོལ་བྱུང་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་དེ་ཡིན་ལ། དེ་བཀོད་པ་ན་མ་གྲུབ་པ་སོགས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་གཞན་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་བས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལ་འབྲས་མཚུངས་ཀྱི་ལྟག་ཆོད་ཅེས་བརྡ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་དང་བུམ་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་མི་ད༷གོས་པར། སྤྱིར་བྱས་པ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པར་འགྲུབ་ངེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དབྱིབས་ལ་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེས་པར་དབྱིབས་ཙམ་གྱིས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འགྲུབ་ན། དེ་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་ཀྱང་དབྱིབས་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པར་དབྱིབས་ཙམ་ནི་
20-122b
སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་འབྲེལ་བ་མ་གྲུབ་པས་འབྲས་མཚུངས་ཀྱི་ལྟག་ཆོད་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །
形是仅言表非因
གཉིས་པ་ལ། དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་རྟགས་མིན་དཔེ། །ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །དང་པོ། ཆོས་སོ་སོའི་རང་རང་གི་རི༷གས་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པར་མི་འདྲ་བ་ལ་རྗོད་བྱེད་དུ་གྲུ༷བ་པ༷་ཡི་སྒྲ༷་ཡི༷་སྤྱི༷་སྟེ་ཐུན་མོང་གི་མིང་ནི༷་ཡུལ་བརྗོད་བྱ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷ས་རིགས་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྒྲུ༷བ་པར་བྱེ༷ད་པ་ནི་མི༷་རི༷གས་ཏེ་དཔེར་ན། ང༷ག་དང་ཕྱོགས་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཆོས་ཅན། གོ་ཞེས་པ་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་རྭ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཞེས་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་དག་ལ་སྤྱི་མིང་དུ་གོ་སྒྲ་འཇུག་ཀྱང་མིང་དེ་ཞུགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཡི་མིང་ཅན་གཞན་དུ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ངག་ཕྱོགས་ས་དང་འོད་ཟེར་དང་། །མཐོ་རིས་མིག་དང་རྡོ་རྗེ་དང་། །བ་ལང་ཆུ་སྟེ་དོན་དགུ་ལ། །མཁས་པས་གོ་སྒྲ་ངེས་པར་གཟུང་། །ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱིབས་ཙམ་གྱི་སྒྲ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་སྒྲུབ་པའང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲའོ།

以下是直译的简体中文翻译：
如果认为陶师做了某些泥的变化，并不意味着一切泥的变化都成为所作，那么同样地，虽然某些形状如瓶子等是士夫所作，怎能确定一切形状都是士夫所作呢？因为不依赖于士夫特意生起的努力，也可以确立从各自因缘如此生起。
第三，如此区分士夫所作和非士夫所作的形状，并破斥立形状为因的这种情况，会变得与师长陈那所说的"果相似诡辩"这一似破相同吗？不相同，因为在证明声音无常，以随行所立的果——即因缘所作为因时，不需要区分所作的差别，仅由共相也能成立，仅凭是所作就能成立无常，但是当如此以所作证明无常时，外道们指出：因——所作与其关联的声音和瓶子不同，因此所作的标志也应有差别；若如此，则声音的所作性在瓶上不成立，无同喻随行；瓶子的所作性在声上不成立为宗法；而非二者的所作性则在任何处都不确定，因此这种标志不是正确的因。这种指责被认为是"果相似诡辩"或似破，因为尽管提出这些不成立和无随行的说法，也无法破除正确的理由，所以是诡辩。
"果相似"中的"果"是指声音是果，表示这点的"所作"和"由努力产生"等词，当提出这些时，以似理由指责它与不成立等其他似因相同，这就被命名为"果相似诡辩"。这是诡辩，因为不需要区分声音和瓶子的差别，一般而言，若是所作则必定成立为无常，而说它不如此成立只是无力破斥的言词而已。
因此，若不区分形状为二，仅以形状就能证明士夫所作，那么说它不能证明将成为诡辩，但因为未经特别区分的仅形状与士夫所作之间并未确立不错乱的关联，所以与果相似诡辩不同。
形是仅言表非因
第二分为：形之声音本身非因之例，若是则过度周遍。
第一，诸不同类的各自差别有所诠表的共同名称，仅见于某一所诠境，就以此成立为其他类别是不合理的，例如，言语和方位等，因为有"go"[梵文牛]之名，所以是有角的，如是之类。虽然共同名称"go"应用于它们，但仅因有这个名称就证成为其他名称所指并不合理。如所说："言语、方位、地、光芒、天堂、眼睛、金刚杵、牛和水，九种义上，智者确定使用go声。"这是众所周知的。仅以形状的名称等证明士夫所作也与此类似。


 །གཉིས་པ་ནི། སྐྱེས་བུས་བརྗོ༷ད་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་གཞ༷ན་དབ༷ང་གིས་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་རང་དབང་གིས་འཇུག་པ་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར༷། སྒྲ༷་རྣ༷མས་ནི་ཡུལ་ག༷ང་ལ༷འ༷ང་སྦྱར་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་སྒྲ་ཙམ་དེ༷་ཡོ༷ད་པས་ནི༷་དེའི་མིང་ཅན་གྱི་དོ༷ན་དེ་གྲུབ༷་ན༷་བུམ་སོགས་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས་ནི་སྣམ་སོགས་གཞན་གྱི་དགོས་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་གྲུ༷བ་པར་ཐལ་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉི་མ་ཞེས་པའི་མིང་ཡོད་ན་དེས་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ། སྒྲ་ཙམ་མཚུངས་པས་དོན་མཚུངས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་སེར༷་སྐྱ་བ་དང་ལ༷་སོ༷གས་ཀྱི་སྒྲས་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ། མི༷་རྟག༷་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པ་སོ༷གས་ཀྱི་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་བློ་དང་བདེ་བ་སོགས་སེ༷མས་མེ༷ད་པ་དང་ནང་མ་ཡིན་པ་སོ༷གས་
20-123a
སུ་སྒྲུབ་པ་དང༷་། ཤུན༷་པ༷་བཤུ༷ས་ན༷་ནི༷་འཆི༷་བའི་ཕྱིར༷་ཤིང་སེ༷མས་ལྡན༷་དུ་འདོད་པའང་མི་རིགས་པར་དོན་གྱིས་དཔྱད་ཅིང་བསལ་བར་བྱས་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སེར་སྐྱ་བ་ན་རེ། གཙོ་བོ་ལས་བྱུང་བའི་བློ་ཞེས་པ་མེ་ལོང་ངོས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཙོ་བོའི་རྣམ་འགྱུར་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བཏང་སྙོམས་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་ཆོས་ཅན། སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་ནང་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་མི་རྟག་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་གི་ཞེ་འདོད་ལ་བློ་དང་བདེ་བ་སོགས་མི་རྟག་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ངོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྟགས་དེ་གྲུབ་ན་སེམས་མེད་དུ་ཡང་འགྲུབ་ནུས་སོ་སྙམ་པའོ། །སེམས་མེད་དུ་ཅིས་གྲུབ་ན། ཁོ་རང་གིས་མི་རྟག་པ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་སླར་ཡང་དེར་ནུབ་པ་ཙམ་ལ་འདོད་པས་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་སྔར་ཡོད་གཏན་དུ་འགག་པར་མི་འདོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་མི་རྟག་པ་ཞེས་པ་དེ་གྲུབ་ན་མི་རྟག་པ་དང་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དོན་རང་གི་ཞེ་འདོད་ལ་ཡོད་པ་དེ་འགྲུབ་བོ་སྙམ་པའོ། །དེ་གྱི་ན་སྟེ་ཁོ་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བུ་བློ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་མ་གྲུབ་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་མི་རྟག་པའི་དོན་དེ་ཁོ་རང་གི་ངོར་མ་གྲུབ་པས་རྟགས་དེ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པས་སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་པ་དེས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་དོན་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་བློ་སོགས་འགགས་པར་འགྱུར་བར་གྲུབ་ཀྱང་དེས་སེམས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཡང་གཅེར་བུ་པ་ན་རེ། ཤིང་ཆོས་ཅན། སེམས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཤུན་པ་བཤུས་ན་འཆི་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་བཀོད་
20-123b
པ་ན། འཆི་བ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཙམ་ཤིང་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་འདོད་ལ། དེ་ཁས་བླངས་ན་སེམས་ཡོད་པའང་འགྲུབ་སྙམ་པའོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་པས་རིས་མཐུན་པར་གནས་པའི་དབང་ཤེས་སྲོག་གསུམ་འགག་པ་ལ་འཆི་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་དོན་དེ་ཤིང་ལ་མ་གྲུབ་ལ། ཤིང་སྐམ་པ་ལ་ཤིང་ཤི་བ་ཞེས་དང་། འོ་མ་རུལ་པ་ལ་འོ་མ་ཤི་ཞེས་པ་དེ་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡོད་ཀྱང་དེས་སེམས་ལྡན་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ་སྐམ་པ་ཙམ་ལ་ཤི་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་ན། སྒྲ་དེ་ཙམ་ཞུགས་པས་དེ་གྲུབ་ན་ཤིང་དུ་མ་ཟད་འདམ་རྫབ་སོགས་ལའང་སེམས་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། གཅེར་བུ་པ་རང་གིས་སྲོག་མིན་དུ་འདོད་པ་སྒྲ་དྲི་འོད་རྣམས་ཀྱང་འགག་པ་ལ་ཤི་བའི་སྒྲ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་གནོད་དོ།

以下是直译的简体中文翻译：
第二，因为是依士夫所欲表达的他力而运行，而非自力运行，所以诸声音不是不能应用于任何境，因此仅由名称的存在就证成其名所指之义，则任何瓶等事物都将成立毯等其他一切需求，例如，若有人名为"太阳"，则他也应能发光。
第二，以此"仅声音相同不能证明义相同"的理论，也间接破除了数论派等所说的似能立，如：因为无常和具生等，而证成心和乐等为无心和非内等；以及认为因为剥皮而死，所以树木有心的观点都不合理。
怎样呢？数论派说：从胜性产生的心如同双面镜子，以及胜性的变化声等的自性—乐、苦、舍，作为有法，是无心的以及非内识有情的法而是外法，因为它们是无常和有生的。他们的意图是：说心和乐等是无常和有生的，在内外两方面都已成立，认为若此因成立，则也能成立为无心。
为何能成立为无心？他们自己承认"无常"的意思仅仅是从外在胜性生起后又融回其中，不承认先无新生和先有永灭，如此，若成立为无常，则无常和具生的意义在其意图中存在的就能成立。
因此，他们意图中的无常在心等上对佛教徒而言未成立，而佛教徒的无常义在他们看来也未成立，所以此因不可能在双方共同显现中成立，仅仅名称的成立不能成立任何意图的义，即使在佛教徒看来成立心等会灭，也不能由此成立为无心。
又，裸形外道说：树木，作为有法，是有心的，因为剥皮而死故。当对佛教徒提出此论时，认为死这一名称应用于树木，佛教徒也承认，若承认此点，则有心也能成立。
然而，佛教徒所说的死是指同类相续的根识命三者灭尽，此义在树木上不成立；虽然对枯树说"树死了"或对变质的牛奶说"牛奶死了"，但这不能证成它们有心，因为仅仅是对干枯说"死"等。若仅由此名称的应用就能成立，则不仅树木，连泥污等也将成为有心。
如果你接受这点，则会违反裸形外道自己认为的非命如声、香、光等灭时，无死的名称，这将产生矛盾。


 །
说其成立
གསུམ་པ་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ན་སྒྲ་གང་གིས་བརྗོད་ཀྱང་རུང་རྟགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུའི་དངོས་པོ༷འི་ངོ་བོ་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་མ༷་གྲུབ༷་ན༷། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པའི་ཚུ༷ལ་འ༷དི་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། རྟགས་ཀྱི་དོན་དེ་གྲུ༷བ་ན༷་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་གཞན་དུ་བཏགས་པའི་དབང་གིས་མིང་དེ་མ་གྲུབ༷་ཅེས་བརྩད་ཀྱང༷་། ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ལས་དོན་གཞན་ལ་བཏགས་པའི་མིང་དུ་བསམས་ནས་མིང་དེ་མ་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་གྱུ༷ར་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། དཔེར་ན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་བྱས་པ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པས་རྟགས་མ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ༷་ཡི༷་སྟེང་ན་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ན༷མ་མཁའ༷་ལ༷་བརྟེ༷ན་པའམ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་རང་གི་གཞུང་ན་གྲགས་པ་དེའི་དབང་དུ་
20-124a
སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་། བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་དམིགས་པ་ནི་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་དེ་ལ་བྱས་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ན་རྟགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཡིན་པས་དེའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་བྱས་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་གཞན་དུ་བྱ་མི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་འགྲུབ་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་ཙམ་གྱི་དོན་ལ་ཞེ་འདོད་ཀྱི་གོ་བ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་དོན་དེ་རྟགས་སུ་སོང་ན་མིང་གཞན་དུ་བཏགས་པས་གེགས་བྱེད་མི་ནུས་པར་བསྟན་ནས། དེ་ལྟར་རྟགས་དེའི་སྒྲ་མ༷་གྲུབ༷་ཀྱང༷་རྟགས་སུ་གཟུང་བྱའི་དངོ༷ས་པོ༷་ནི༷་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་གྲུབ༷་པར་གྱུར་ན༷་དེས་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱའང་འགྲུབ་ལ། བསྒྲུབ་བྱ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཚོགས་དོན་ཡང་གྲུབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ༷་དཔེ༷ར་ན་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པར་འདོད་པ་འགྲུ༷བ་པ༷་ལ༷་ས༷ངས་རྒྱས༷་པ༷ས་ལུས༷་ཅན་ཡིན་པ་དང་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པ་སོ༷གས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་བཤ༷ད་པ༷་བཞིན༷་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་བཀོད་པ་ན། འུགས་པའི་ངོར་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་སྒྲ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མིན་པའི་རྫས་ཀྱི་ཚད་ལ་ལུས་ཅན་ཞེས་འདོད་ཅིང་། རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཚད་མེད་པས་ལུས་ཅན་མིན་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ལུགས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མིན་པ་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་དང་ཡིད་ཡིན་པར་འདོད་ལ། དེ་ལས་ཡིད་ལ་ཚད་མེད་པས་ན་གཞན་བཞི་ཁོ་ནར་འདོད་ཅིང་། ཚད་ཅེས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ་ཆེ་ཆུང་རིང་ཐུང་བཞི་ཡི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ལ་ལུས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་པས་ཚད་རྫས་སུ་མི་
20-124b
འདོད་པས་ཚད་ལ་ལུས་ཅན་ཞེས་མི་བྱ་བར་རེག་བྱ་དང་ལྡན་པ་ལ་ལུས་ཅན་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ཅན་ཞེས་པ་འདོགས་ཡུལ་མི་འདྲ་ཡ༷ང་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེག་བྱ་དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་རེག་བྱ་ཅན་མིན་ན་ཡུལ་གྱི་གོ་ས་ཕན་ཚུན་མནན་ནས་ཚོགས་པ་རྩོམ་མི་སྲིད་པས་ན། ལུས་ཅན་མིན་པའི་སྒྲ་མ་གྲུབ་པར་རེ་ཞིག་རྩོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་རེག་བྱ་ཡོད་པ་དེས་མི་རྟག་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གྲུབ་ན་གང་རེག་བྱ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལུས་ཅན་དུ་བཏགས་པའང་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།

以下是直译的简体中文翻译：
说其成立
第三，总结成立义：由于这样的原因，无论用何名称表达，若作为因的事物本质在有法上共同显现未成立，如前所述，这就成为因法不成立的方式；若因义成立，虽争论说由于自己意欲而以其他方式命名的名称不成立，但将意欲的特征认为是赋予其他义的名称而说该名不成立，这并不能损害该因成立所立，例如，当立"声音，有法，无常，因为所作故"时，虽有"所作性因不成立，因为声音是虚空的属性故非所作"的指责，但因不会因此不成立，因为虽然在声上由自己意欲遍计的特殊法"依于虚空"或"虚空属性"在对方教典中有名，而以此声上不成立"所作"，但从舌腭等因而被观察的事实为双方共同显现所成立，而佛教徒对此安立为"所作"，因此，作为因的事物就是这个，即使它的名称特征被称为其他，也不能使事物成为其他，因此由事物的力量能够成立声音为无常。
因此，对于仅名称的义，由意欲理解的不同而有似乎因不成立的情况，若意欲的义作为因，则名称被称为其他也不能成障碍。这样指出后，即使因的名称不成立，但若要取为因的事物在有法上成立，则它能成立与其有关联的所立，由此所立特征化的聚义也将成立，例如，为了成立极微常住的主张，佛教徒说它具有身体、有障碍等作为极微非常住的能立，即如此。
怎样呢？当立"极微，有法，非常住，因为是具身体故，如瓶子"时，在胜论派看来"具身体"的名称不成立，因为他们认为具身体是指非遍一切处的物质度量，而极微没有度量所以非具身体。在他们的系统中，非遍一切处是指四大种和意，其中意无度量，所以只有其余四者，而度量是特殊属性，即大小长短四种形态的显现，称为具身体。佛教徒不认为度量是实体，所以不称度量为具身体，而是对具触所安立为具身体。
虽然"具身体"的安立对象不同，但作为证成无常之因的触，极微和瓶子二者都有，二方辩论者都必须承认，因为如果极微没有触，就不可能占据互相压制的境位形成聚合，所以暂且让他们争论"非具身体"的名称不成立，但能立义作为因的触的存在，能够成立无常。若此成立，则称有触为具身体也是无过失的名言。
;


 །དེ་བཞིན་དུ་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པའང་འུག་པ་པའི་ངོར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེས་ཆ་ཡོད་པ་ལ་ཐོགས་བཅས་སུ་འདོད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་གཞན་གྱི་གོར་གཞན་གནས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་དོན་ནི་རྡུལ་ཕྲན་པ་ལ་གྲུབ་པ་དེས་དོན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཉི༷ད་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་འཁྲུལ༷་པ་དང་ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་ཡི༷ན་ན༷། རྟགས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒྲ༷་ཙམ་ནི༷་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་འཇུག་པར་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་འཁྲུལ༷་པ༷་མེ༷ད་པ་ཡིན་ན༷་ཡ༷ང་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ནི་སྐྱོན་ལྡན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་རྟགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་ལ༷ས་བསྒྲུབ་བྱའི་དངོ༷ས་པོ༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། སྐྱེས་བུ་འདི་ཆོས་ཅན། འགྲོ༷་བའི༷་ཕྱིར་དང༷་ལ༷ག་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རིམ་པ་ལྟར་རྭ་ཅ༷ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། གླ༷ང་པོ༷་ཆེ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷ས་སྒྲུ༷བ་པར་བྱེ༷ད་པ་བཞིན་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་འགྲོ་ལྡན་དང་ལག་ལྡན་ཞེས་པ་འདི༷་ཡི༷་མིང་ངམ་སྒྲ་དེ་ཡི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་གླང་དང་གླང་པོ་ཆེ་ཡིན་པ་ནི༷་དེ་གཉིས་ཁོ་ནའི་སྒེར་མིང་དུ་འཇིག་
20-125a
རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲ༷གས་པ༷་ཙམ་ཁོ་ནས་ཡི༷ན་གྱི༷ས་སྐྱེས་བུའི་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ཀྱིས་མི༷ན་ཏེ། བརྗོད་འདོད་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ན་དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པ་ལའང་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ལག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་སོགས་ལའང་མིང་དེ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་འོན་ཀྱང་གྲགས་པ་དབང་བཙན་པར་བྱས་པའོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་མེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་མིང་དེ་འཇུག་པ་ཡིན་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་སྐྱེས་བུ་དེ་བཙོ་སྲེག་གི་དོན་བྱེད་པར་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་དང་གོང་དུ། ཚིག་གང་སྨྲ་པོས་ཇི་ལྟ་བུར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་རྣམས་སུ་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན་དགོས་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
有违
གཉིས་པ་གནོད་བྱེད་ལ། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་མཚུངས་པར་ཐལ། །འབྲེལ་མེད་རྒྱུ་རུ་ཐལ་བའི་དཔེ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ། རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དེས་ཐམས་ཅད་བྱས་པར་འདོད་ན་དེ་ལ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་བུམ་པ་མི་བྱེད་པའི་ཡུལ་དང་དུས་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་ལ། མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡོད་ན་ནི་བུམ་པ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུ་མིན་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་བུམ་པའི་རྒྱུ་མིན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལས་ནམ་ཡང་འགྱུར་མི་ཤེས་པས་ན་ཐམས་ཅད་དུའང་བུམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་གང་གི་ཡང་རྒྱུ་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི༷་ལྟར༷་ན་དངོ༷ས་པོ་དེ༷་ཡོད་པ་ན་དེའི་རྒྱུ༷་དབང་ཕྱུག་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ལྟ༷་ན། དངོས་པོ་དེ༷་ཉི༷ད་མ་བྱུང་གོང་དང་ཞིག་པའི་འོག་ཏུ་དེ་མེད་པ་གང༷་གི༷་ཚེ༷་ན་དེའི་རྒྱུ༷་མི༷ན་པའང་ཡིན་དགོས་
20-125b
ཤིང་། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་མིན་པ་གཉིས་ཀ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མིན་པར་ཡང་འགྱུར་བཞིན་དུ། རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི༷ས་དབང་ཕྱུག་དེ༷་ནི༷་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར༷་འདོ༷ད་ལ༷་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་པར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ཅི་ཡིན་ཏེ་དེ་གཉིས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པས་སོ།

以下是直译的简体中文翻译：
同样，"有障碍"在胜论派看来也不成立，因为他们认为有部分的是有障碍，但对于其他色法的空间位置形成障碍之义在极微处已成立，由此意义就已成立了。若因的意义本身对所立有错乱等，[这样]的名称不成立或相违，虽然表示为因的仅名称于有法上的应用是众所周知无错乱的，但这种能立应当了知为有过失，因为所立事物是由作为因的事物而成立，而非仅由名称所能证成。
怎样呢？这个人，有法，因为行走故是有角的，以及因为具有手故是大象，如此证明，就如刚说的"行走者"和"有手者"这些名称的所诠是牛和大象，这仅仅是因为在世间这二者唯独是它们的专名而众所周知而已，而非由人的欲表，因为若以欲表为主，由于非此二者也有行走和具手，那么人等上此名不应用的理由是什么？然而是以共许为主。
因此，当对人说"火"时，虽然此名应用于此人无错，但不能由此证成此人有烧煮的作用，就是这样。这与上文"说者所说任何言，"等处都是显示不应依语言而应依义理，由事势力的理由所成立的方式。
有违
第二，有违分为：因与非因相等过失，无关联成因的例子，说过度周遍。
第一，若承认常住不变的自在天作一切，那么他有无做瓶子与不做的情况？若无，则因为没有不造瓶子的时间和处所，一切时处皆应恒有；若有不造的情况，则在不造瓶子时他也成为非瓶因，如是，从瓶子非因的情况永不能改变，故在一切中也成为非瓶因，以此方式成为任何事物的非因。
因此，如同事物存在时其因是自在天，同样地，当事物未生之前和灭后不存在时也必是其非因。如是，因与非因二者相违，而常住者对因与非因的状态无差别故，虽然也成为一切的非因，但以何理由你承认自在天是一切的因而不承认为非因呢？因为二者在一切方面相等。


 །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བུམ་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ལ། འགའ་ཞིག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བར་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། སྐྱེ་བྱེད་དང་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་དེ་འདྲའི་དབང་ཕྱུག་དེ་ནི་སྐྱེ་བའམ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡང་མིན་པས་ན་ཕན་གནོད་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་འདྲ་རྒྱུ་རུ་རྟོག་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། དཔེར་ན་རྨ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོ༷ན་དང༷་རྨ་སོས་པའི་རྒྱུ་སྨ༷ན་དང་སྔགས་སོ༷གས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་ལ༷ས། ན༷ག་པ༷འི་ལུས་ལ་རྨ༷་འབྱུང་བ་དང༷་འདྲུབ༷ས་བ་ཡི༷ན་ན༷འང་རྨ་བྱེད་པ་དང་རྨ་འདྲུབས་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུར་འབྲེ༷ལ་མེ༷ད་ཀྱི་སྡོ༷ང་དུམ༷་ཡང་ཅི༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན་རྨ་དང་འདྲུབས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ནི༷་རྟོག༷་པར་མི༷་བྱེ༷ད་དེ་འབྲེལ་མེད་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་རུ་འདོད་རིགས་པས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་འགྲུབ་ཚུལ། །དེ་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད། དང་པོ། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ནུས་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མི་འདྲ་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ནི་འདོད་པའི་ཕྱིར། རིམ་ཅན་དུ་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་འདི་དང་སྣ་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་དེ་ཡིས་བྱེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་ནི༷་མི༷་རུང༷་ངོ༷་། །རྒྱུ་རྟ༷ག་པ་ལ༷་ནམ་ཡང་ལྡོ༷ག་པ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེ་ལ་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་ཡོད་པ་ཉི༷ད་ཀྱང༷་རྟོགས་པར་དཀ༷འ་སྟེ། འདི་ལྟར་མེ་ལོག་
20-126a
པས་དུ་བ་མེད་པར་ཤེས་ནས་མེ་ལ་དུ་བ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཤེས་ཀྱང་། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ལོག་པ་ན་དེའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ནུས་པ་ཡིན་ན་འབྲས་བུའང་ལྡོག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་དབང་ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་རྒྱུ་ལོག་པས་ལྡོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་དབང་ཕྱུག་དེའི་ནུས་པ་ཤེས་པར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མཐོང་བས་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་འདི་ལ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་དོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ། རྒྱུ་ག༷ང་དག༷་ཡོ༷ད་ན༷་འབྲས་བུ་གང༷་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉི༷ད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་དེ༷་དག་ལ༷ས་གཞན༷་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དག་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་ཡིན་པར་རྟོག༷་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་དབང་ཕྱུག་ཏུ་མ་ཟད་རི་བོང་རྭ་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་ཀྱང་རྒྱུར་ཐལ་བས་དངོས་པོ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷་ཡང་རྒྱུ༷་རྣམ༷ས་ལ་མཐའ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལན་དགག་པ་ལ། མ་ངེས་དཔེ་གཉིས་སོ་སོར་བཀག །ཐུན་མོང་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དབང་ཕྱུག་ལ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་འཐད་ཅེས་པ་དེ་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ལ་དཔེར་བྱས་ན་ས་དང་ས་བོན་ཆུ་སོགས་ལ་ཚོགས་པ་དང་མ་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་མ་གྲུབ་སྟེ་ཁྱད་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་ན། མྱུ་གུ༷་སྐྱེད༷་པ་ལ༷་ནི་ས་བོན་དང་ས༷་ཆུ་ལ༷་སོ༷གས་པ་སྔར་མི་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་རང༷་བཞིན༷་ཡོ༷ངས་སུ་གྱུར༷་ན༷ས་ནི༷་འབྲས་བུ་དེའི་དངོས་རྒྱུ༷་བྱེད་པ་ཡི༷ན་གྱི་དེ་མིན་ན་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་ཚོགས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡང་རྒྱུ་དེ༷་དག་ལེ༷གས་པར་བྱ༷ས་པ༷་ན༷་བྱ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་
20-126b
མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གང་ཞེ་ན། རྨོས་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལས་འབྲས་བུ་མང་ལ་བཟང་བ་འོང་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་པས་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་ན་བྱ་བ་དེ་དག་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་རོ།

 །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བུམ་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ལ། འགའ་ཞིག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བར་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། སྐྱེ་བྱེད་དང་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་དེ་འདྲའི་དབང་ཕྱུག་དེ་ནི་སྐྱེ་བའམ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡང་མིན་པས་ན་ཕན་གནོད་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་འདྲ་རྒྱུ་རུ་རྟོག་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། དཔེར་ན་རྨ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོ༷ན་དང༷་རྨ་སོས་པའི་རྒྱུ་སྨ༷ན་དང་སྔགས་སོ༷གས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་ལ༷ས། ན༷ག་པ༷འི་ལུས་ལ་རྨ༷་འབྱུང་བ་དང༷་འདྲུབ༷ས་བ་ཡི༷ན་ན༷འང་རྨ་བྱེད་པ་དང་རྨ་འདྲུབས་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུར་འབྲེ༷ལ་མེ༷ད་ཀྱི་སྡོ༷ང་དུམ༷་ཡང་ཅི༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན་རྨ་དང་འདྲུབས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ནི༷་རྟོག༷་པར་མི༷་བྱེ༷ད་དེ་འབྲེལ་མེད་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་རུ་འདོད་རིགས་པས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་འགྲུབ་ཚུལ། །དེ་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད། དང་པོ། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ནུས་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མི་འདྲ་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ནི་འདོད་པའི་ཕྱིར། རིམ་ཅན་དུ་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་འདི་དང་སྣ་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་དེ་ཡིས་བྱེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་ནི༷་མི༷་རུང༷་ངོ༷་། །རྒྱུ་རྟ༷ག་པ་ལ༷་ནམ་ཡང་ལྡོ༷ག་པ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེ་ལ་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་ཡོད་པ་ཉི༷ད་ཀྱང༷་རྟོགས་པར་དཀ༷འ་སྟེ། འདི་ལྟར་མེ་ལོག་
20-126a
པས་དུ་བ་མེད་པར་ཤེས་ནས་མེ་ལ་དུ་བ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཤེས་ཀྱང་། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ལོག་པ་ན་དེའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ནུས་པ་ཡིན་ན་འབྲས་བུའང་ལྡོག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་དབང་ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་རྒྱུ་ལོག་པས་ལྡོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་དབང་ཕྱུག་དེའི་ནུས་པ་ཤེས་པར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མཐོང་བས་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་འདི་ལ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་དོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ། རྒྱུ་ག༷ང་དག༷་ཡོ༷ད་ན༷་འབྲས་བུ་གང༷་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉི༷ད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་དེ༷་དག་ལ༷ས་གཞན༷་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དག་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་ཡིན་པར་རྟོག༷་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་དབང་ཕྱུག་ཏུ་མ་ཟད་རི་བོང་རྭ་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་ཀྱང་རྒྱུར་ཐལ་བས་དངོས་པོ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷་ཡང་རྒྱུ༷་རྣམ༷ས་ལ་མཐའ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལན་དགག་པ་ལ། མ་ངེས་དཔེ་གཉིས་སོ་སོར་བཀག །ཐུན་མོང་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དབང་ཕྱུག་ལ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་འཐད་ཅེས་པ་དེ་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ལ་དཔེར་བྱས་ན་ས་དང་ས་བོན་ཆུ་སོགས་ལ་ཚོགས་པ་དང་མ་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་མ་གྲུབ་སྟེ་ཁྱད་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་ན། མྱུ་གུ༷་སྐྱེད༷་པ་ལ༷་ནི་ས་བོན་དང་ས༷་ཆུ་ལ༷་སོ༷གས་པ་སྔར་མི་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་རང༷་བཞིན༷་ཡོ༷ངས་སུ་གྱུར༷་ན༷ས་ནི༷་འབྲས་བུ་དེའི་དངོས་རྒྱུ༷་བྱེད་པ་ཡི༷ན་གྱི་དེ་མིན་ན་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་ཚོགས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡང་རྒྱུ་དེ༷་དག་ལེ༷གས་པར་བྱ༷ས་པ༷་ན༷་བྱ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་
20-126b
མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གང་ཞེ་ན། རྨོས་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལས་འབྲས་བུ་མང་ལ་བཟང་བ་འོང་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་པས་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་ན་བྱ་བ་དེ་དག་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第二是：如果认为大自在天提前发意，使得在某些时间地点产生瓶子，在另一些时间地点不产生瓶子，有何不妥？答：由于使其产生和使其不产生的原因——大自在天——在前后和本质上没有差异，因此这样的大自在天既不是产生也不是不产生的原因，所以无益无害。若认为这种无关联者为因，则过于荒谬。例如，伤口的原因是刀剑，伤口愈合的原因是药物和咒语等的关联，从而使人体上的伤口产生和愈合。若无关联的木块也为何不被视为伤口和愈合的原因呢？因为按照逻辑，不应该认为无关联的大自在天是原因。
第三分为实际和驳斥其回答两部分。第一部分论述因果关系不成立的方式及由此产生的过度荒谬结论。首先，由于认为常一不变的大自在天的本质在前后和能力上没有差别，因此不可能产生顺序发生的各种不同的事物。因为常一的因不会有任何变化，所以很难理解它具有产生结果的能力。就像我们通过看到没有火就没有烟，从而了解火有产生烟的能力；但当某一结果消失时，其因大自在天仍如前存在，如果这是它的能力，那么结果就不应消失。所以，我们永远无法知道这是大自在天的能力。因此，接受因果关系是基于观察到的同时存在和同时消失，而这里没有观察到这一点，所以接受这种关系是没有意义的。
第二点：任何存在时产生某一结果、不存在时不产生该结果的，才是其因；若认为与之无关的事物也是其因，那么不仅大自在天，兔角、虚空等也成为因，导致一切事物的因无穷无尽。
第二部分驳斥回答，分别反驳两个不确定的例子并总结共同要点。首先，若有人反驳说大自在天无差别却能产生结果，以外在事物为例，如土地、种子、水等聚合与否无差别却能产生芽，这种说法不成立，因为它们是有差别的。怎样有差别呢？在产生芽时，种子、土、水等从先前不产生的状态转变其本性，才成为那个结果的直接因，如果不是这样，即使聚合也不会如先前状态一样产生。它们有差别的证明是，当这些因被很好地处理时，可以看到行为上的差别。什么差别呢？通过良好的耕种方法，会产生更多更好的果实，这是因为可以做出差别，若无差别可做，那么这些行为就会白费。


 །ཡང་ནང་གི་ཆོས་ལ་དཔེར་བྱས་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡུ༷ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དབ༷ང་པོ༷་མིག་ལ་སོགས་པ་ཚོ༷གས་པ་ན་ཡུལ་དང་དབང་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྔར་དང་ཁྱ༷ད་མེ༷ད་དེ་ཡོད་ན་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་དམིགས་དགོས་ནའང་དེ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ་དབང་ཤེས་ཀྱི་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལྟ༷ར་དབང་ཕྱུག་འདི༷་ཡང་སྔར་དང་ཁྱད་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན༷་མིན༷་ཏེ། ཡུལ་དབང་དེ༷་ལ༷འང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱ༷ད་པར༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞིག་ན་མ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་སོ༷་སོ༷ར་གནས་པ་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པ་དེ་རྣ༷མས་ཚོགས་ཀྱང་སྔར་གྱི་རང༷་བཞི༷ན་དང་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པ༷ས་ན་ཚོ༷གས་ཀྱང༷་སྔར་ལྟར་ནུས་པ༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་བ༷ས་གནོད་ལ། ཚོགས་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཚོགས་མ་ཚོགས་ལ་ཁྱ༷ད་པར༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རྒྱུ་སོ༷་སོ༷ར་འབྲས་བུ་གང༷་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེ༷ད་པ་ལ་ཕན་ཚུན་ཚོ༷གས་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ནམ་ནུས་པ་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་དག༷་ནི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་གྱི་དབ༷ང༷་ཕྱུག༷་སོ༷གས་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་སོགས་རྟག་པ་དེ་ལ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
广说其能立
གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་པ་རྣམ་པར་བཞག །དེ་ཡི་དོན་རྣམས་བསྡུ་བའོ། །
安立能立理
དང་པོ་ལ། སྒྲབ་བྱེད་མེད་པར་འདོད་པ་དགག །ཡང་དག་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པའོ། །
破无能立
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་སྤྱོད་པ་པ་ལ་སོགས་ན་རེ། 
20-127a
དབང་ཕྱུག་ཚད་མར་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ཚད་མར་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་མེད་ལ། དེ་འདྲའི་ཚད་མ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་ཅེས་བཀག་པ་དེ་ཁྱོད་རང་ལའང་མཚུངས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་འདོད་པ་དེ་ལའང་དེ་གཉིས་མེད་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྟོན་པ་དོན་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་གྱི་དོན༷་སྲིན་བུའི་གྲངས་དང་ཤིང་གི་ལོ་མ་སོགས་མཐའ་དག་ཤེ༷ས་པ་ཡི༷ན་ལ། དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་རྟགས་ཀྱང་མི་སྲིད་ལ་ལྐོག་གྱུར་དེ༷་ཤེས་པའི་ཚད་མའི་སྒྲུབ༷་བྱེད་ཐབས་ཀྱང༷་འདིའོ་ཞེས་ཤེས་པ་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་ཐབས་དེ་ལ་ན༷ན་ཏན༷་དུ་བྱེ༷ད་པ༷་སུ་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པས་ཚད་མའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་ནོ་ཞེ༷ས་ནི༷་རྒྱལ་དབོགས་པ་སོགས་མུ་སྟེགས་ཁ༷་ཅི༷ག་གིས་ར༷བ་ཏུ༷་བརྗོ༷ད་དོ། །གཉིས་པ། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་བསྒྲུབ་པ་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་འདོད་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐབས་སྔར་རང་གིས་མི༷་ཤེ༷ས་ཤིང་གཞན་གྱིས་སྟོན༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ལ༷་ཡང་དེ་ཐབས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེས་འཁྲུལ༷་བར༷་དོ༷གས་པ༷་ཅ༷ན་རྟོག་ལྡན་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་སྟོན་པ་དེ༷ས་བཤ༷ད་པའི་ཐབས་ལ་ན༷ན་ཏ༷ན་དུ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱ༷་བའི༷་ཕྱིར༷། ཐོག་མར་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་གཏན་དུ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐབས་ཤེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པ་འག༷འ་ཞི༷ག་ཚོ༷ལ་བར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པས་སྨན་པ་མཁས་པ་ཚོལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མངོན་འདོད་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ཞིའི་ཐབས་ལ་ནན་ཏན་དུ་འདོད་པས་ཐབས་མཁྱེན་པ་ཚོ༷ལ་བ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷། རྟོག་ལྡན་དེ་ཡི༷ས་དོན་དུ་གཉེར་བྱའམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་རུ༷་གྱུར༷་པའི༷་
20-127b
ཐབས་དེ་འདྲ་མཁྱེན་པའི་ཡེ༷་ཤེས༷་མངའ་བའམ་མི་མངའ་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །སྟོན་པ་འདི༷་ཡི༷ས་ལུས་ཀྱི་སྲི༷ན་བུའི༷་གྲ༷ངས་མཁྱེན༷་པ༷་སོགས་ནི་ཐར་པ་འདོད་པ་ངེ༷ད་ལ༷་དེའི་ཐབས་སུ་འག༷ར་ཡ༷ང་ཉེར༷་མཁོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མིན་ནོ།

以下是完整的直译：
又以内部法为例，如果像色等境和眼等根聚合时，虽然境和根的自性与先前没有差别，仍需观察与先前不同的差别，但虽未观察到却能作为产生根识的原因，同样地，这个大自在天虽与先前无差别却是原因？非也，因为那些境根也有与先前不同的差别。如果没有差别，那么在未聚合状态下各自存在的因没有产生结果的能力，聚合后仍与先前的本质无差别，则即使聚合也如先前一样无能力，这是有害的。由于聚合时能产生结果，因此聚合与否的差别已经成立。第二点，正因为上述原因，各种因单独时无法产生结果，而相互聚合时能够产生结果的功德或能力成为可能，这些才是因，而大自在天等不是，因为常一的大自在天等没有与先前不同的差别。
广说其能立
第二部分分为：安立能立理，总结其义。
安立能立理
第一部分分为：破无能立，显示正确能立。
破无能立
第一部分分为：陈述前者主张和破斥之。首先，顺世外道和胜论师等说道：你们认为大自在天是量，而指责我们没有证明它是量的标志，也没有能立这种量的因，说这不合理。这同样适用于你们自己，因为你们认为佛陀是量，但也缺乏这两者。怎样呢？导师成为一切对象的量，是知道隐蔽对象如虫子的数量和树叶等一切，而证明他如此知道的标志不存在，也没有能知道这些隐蔽对象的量的能立方法，因此没有人对这种方法精进用功，所以也没有量的能立。这是一些外道如胜论师等所宣称的。
第二点，证明导师佛陀为量并非没有这两者。原因是什么？如此这般，被轮回苦所折磨的补特伽罗们对主要希求的苦的息灭方法先前自己不知道，而由他人教授，对此是否为正确方法存疑的具有思考能力的人们，为了精进实践那位导师所说的方法作为核心，首先寻找某些了知永远息灭苦的方法的人，就像被疾病所害者寻找skilled医生一样。如此，由于热切希求主要所求的苦息灭方法而寻找了知方法的人，因此，具思考能力的人应当考察是否具有了知这种所求或所修的方法的智慧。这位导师了知身体虫子的数量等对我们这些希求解脱的人来说并非必要的方法，因此不是考察的对象。


 །དེས་ན་རང་གི་མངོན་འདོད་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་དཔྱད་པ་ན། བླང་བྱ་འགོག་པ་དང༷་དོར༷་བྱའི༷་དེ༷་ཉི༷ད་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ནི༷་ཐོབ་བྱ་དང་ཤེས་བྱར་བསྟན་ནས། བླང་བྱ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་དང་། དོར་བྱ་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཀྱང་བསྟན་པ་ནི་བླང་དོར་དེ་ཐབས་དང༷་བཅ༷ས་པ༷་སྟོན་པ་གང་གིས་རི༷ག་པའམ་མཁྱེན་པར་མཛ༷ད་ནས་གཞན་ལའང་རིག་པར་མཛད་པ༷་ག༷ང་དེ༷་སྟོན་པ་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འདོ༷ད་ཀྱི༷། དགོས་མེད་ཀྱི་སྲིན་གྲངས་སོགས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་རི༷ག་པར་མཛ༷ད་པ་ཞིག་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུ་གང་གིས་རི༷ང་པོ༷་མཐོ༷ང་བ༷འ༷མ་མཐོང་བ་མི༷ན་ཡ༷ང་རུང༷་རང་གིས་འདོ༷ད་པ༷འི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་མ༷ཐོང་བ༷་དེ་ཙམ་གྱིས་སྟོན་པ་ཚད་མར་འདོད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་རིང་པོ་མཐོང༷་བ་ཙམ་ཚད༷་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡི༷ན་ན༷་ཀྱེ་གྲོལ་བར་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་བ་སོགས་ཚུར༷་ཤོ༷ག་བདེན་བཞི་སྟོན་པའི་མཁས་པ་བོར་ལ་རིང་པོ་མཐོང་བ་བྱ༷་རྒོ༷ད་དང་རིང་པོ་ཐོས་པ་ཕག་རྒོད་དང་གཞན་སེམས་ཤེས་པ་མཁའ་འགྲོ་མ་སོགས་བསྟེན་པ༷ར་གྱིས་དང་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་གྲུབ་བོ་ཞེས་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་ལ་ཁྲེལ་བའི་ལན་བརྗོད་པ་སྟེ། རིང་པོ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཕན་པས་སྟོན་པ་ཚད་མར་སྒྲུབ་པ་ལ་དེ་འདྲ་དགོས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ནུས་པ་བདེན་བཞི་མ་ནོར་བར་བསྟན་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་སྟོན་པ་ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲུབ་
20-128a
སྟེ་ལུགས་འབྱུང་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཚད་མའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ལུགས་བཟློག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་གྲུབ་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མཐའ་ཡས་པ་མཁྱེན་པའང་རྗེས་སུ་དཔག་ནུས་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ལ་གནོད་བྱེད་མེད་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའང་འགྲུབ་མོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་སྲིན་བུའི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལྐོག་གྱུར་རེ་རེ་ནས་འདི་ལྟར་མཁྱེན་ནོ་ཞེས་རྟགས་འགོད་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པས་མཁྱེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་སྙེད་བསྟན་ནས་སུ་ཞིག་གིས་བཟུང་ནུས་ལ་དགོས་པ་མེད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའང་མིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མེད་པ་མིན་ཏེ་སྒྲིབ་གཉིས་སྤང་པའི་ཐབས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་ནན་ཏན་མཛད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །
说正能立
གཉིས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་ལ། བསམ་སོགས་ལུགས་འབྱུང་ལམ་བཞིན་བཤད། །སྐྱོབ་སོགས་ལུགས་བཟློག་ཤེས་བྱེད་བཤད། །
说思等流转如道
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕུན་ཚོགས་གཉིས། །
因圆满
དང་པོ་ལ། སོ་སོར་བསྟན་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
各别说
དང་པོ་ལ། བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ཕན་བཞེད་བཤད། །སྦྱོར་བ་ཕུན་ཚོགས་སྟོན་པ་བཤད། །
说思圆满利他
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་སྤང་ངོ་། །
正行
དང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ནི་ཐུག༷ས་རྗེ༷་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དུ་མར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོ༷མས་པ༷་ལ༷ས་མཐར་ཕྱིན་པ༷་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་
20-128b
ཅན་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པ་ལས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་ལྡོག་པ་མེད་པར་བློ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

因此，当考察自己所希求的义利时，在显示所取的涅槃和所舍的真谛苦为应得和应知后，又显示了修持能够现前所取的方法道路的方式，以及舍弃苦这一所舍的方法——断除集的方式，这些带有方法的取舍由导师了知或证悟后又使他人了知，我们认为这样的导师就是量，而不是证明一个了知无意义的虫子数量等一切的人是量。因此，无论某人能见远方与否，只要他能见到自己所希求的真实义，仅凭这一点就认为导师是量。
若仅仅见远方就是量士夫，那么喂！希求解脱的胜论师等，请过来吧，抛弃能说四谛的智者，去依靠能见远方的秃鹰、能听远方的野猪以及能知他心的空行母等，你的目的就能达成了——这是对不合理言论的羞辱回应。因为仅凭见远方等对追求解脱者毫无益处，所以证明导师是量不需要这样的能力。
因此，以实力能够证明无误宣说四谛，仅此便可确立导师成为量，顺序证明是量的能立因，逆序显示则是量的认知标志。由此证明，也能推断出知晓无边隐蔽事物的能力，有能立而无能害，所以也能成立遍知一切所知，但并不需要将虫子数量等每一个隐蔽事物如何被了知作为遍知的标志。虽然导师了知这些，但谁能记住如此多的教示，而且无意义，所以也不是应当记取的。遍知的能立也非不存在，将会解释通过大悲心修习断除二障方法至极究竟的精进。
说正能立
第二，显示正确能立分为：按照思等流转之道解释，按照救护等逆序解释能立。
说思等流转如道
第一分为：因和果两种圆满。
因圆满
第一分为：各别说明和总结。
各别说
第一分为：解释思圆满利他，解释行圆满说法。
说思圆满利他
第一分为：正行和断除争论。
正行
问：是什么能立那位世尊是量？能立是：由于多生多世反复修习大悲心达到究竟而成就的自性。什么是大悲心？是不依赖回报，平等地希望一切众生离苦的相状，无嗔的本性。如是反复修习达到极致时，成为不退转的心性自体。


 །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། གོམས་པ་མི་སྲིད་རྩོད་པ་སྤང་། །སྲིད་ཀྱང་མཐར་མེད་མི་སྲིད་སྤང་། །
遮不容串习之谴
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་ན་རེ། བློ༷་ནི༷་ལུ༷ས་ལ༷་བརྟེན༷་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ན་སྒྲོན་མེ་དང་འོད་ལྟར་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུའམ་ཆང་དང་མྱོས་པ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནམ་རྩིག་པ་དང་རི་མོ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བརྟེན་པ༷འི་ཕྱིར༷་ལུས་ཞིག་པ་ན་བློ་རྒྱུན་ཆད་པས་བློའི་ཆོས་སྙིང་རྗེ་སོགས་སྐྱེ་བ་དུ་མར་གོ༷མས་པ༷ས་མཐར་ཕྱིན་པར་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གོམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ལུས་བློ་ཡི་རྟེ༷ན་ཡིན་པ་ནི༷་ཚད་མས་བཀ༷ག་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བློ་རྟེན་ལུས་འདོད་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་པར་བསྟན། །
许意所依身无能立
དང་པོ་ལ། གཞན་ལུགས་བཀག་དང་རང་ལུགས་བཞག །
破他宗
དང་པོ་ལ། དུས་མི་མཉམ་པའི་རྟེན་འདོད་དགག །དུས་མཉམ་གྱི་ནི་རྟེན་དགག་པའོ། །
破不同时所依
དང་པོ་ལ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། །ལྡོག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །
与其随行
དང་པོ་ལ། རྗེས་འགྲོ་ལྟར་སྣང་བཀག་པ་དང་། །གྲུབ་དོན་རང་ལུགས་རྗེས་འགྲོ་བཞག །
破倒同品遍
དང་པོ་ལ། རང་གི་རིགས་འདྲའི་རྗེས་འཇུག་བསྒྲུབ། །དེ་ཡི་འཐད་པ་རྒྱས་པར་བསྟན། །
立同类随行
དང་པོ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བ༷་ཡོ༷ངས་སུ་ལེ༷ན་པ༷་ན༷་དབུགས་འབྱུང༷་རྡུབ༷ས་དང་མིག་སོགས་དབ༷ང་པོ༷་དང་བློ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག༷་ནི༷་རང་རང༷་གི༷་རིག༷ས་འདྲ་སྔ་མ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་ལུས༷་ཉི༷ད་འབ༷འ་ཞི༷ག་ལས་སྐྱེ་བ་མི༷ན་ཏེ། 
20-129a
གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ན་ཧ༷་ཅ༷ང་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན། རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་མ་སོང་ཡང་འབྱུང་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་ན་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་སྲོག་ཆགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཕྱི་མར་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ༷ར་ནུས༷་པ་དང་ལྡ༷ན་པར་མཐོ༷ང་བ༷་གང༷་དེ༷་ལ༷་རྒྱུ་ཚང་བ་ཡིན་བཞིན་དུ་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞེས་པ་མི་འཐད་དེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ཅི༷་ཞི༷ག་གསར་དུ་ཡོ༷ད་དགོས་པར་འགྱུར༷་བའམ། སྔར་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ག༷ང་ཞིག་ཕྱིས་མེ༷ད་པ༷་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་འཆི་སེམས་སྐད་ཅིག་ཐ་མ༷་ཕྱི་ན༷ས་གཞན་དུ་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ་མེ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་འདིའི་སྲིད་པ་འགགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མའི་བློ་སོགས་དེ་ལ་རྒྱུ་ལྷག་པོ་གང་ཡང་མི་དགོས་ཤིང་། སྔར་ཡོད་པ་ཞིག་མེད་པའམ་མ་ཚང་བའང་མེད་ན་སྲིད་པ་གཞན་དུ་མཚམས་ཅིས་མི་སྦྱོར་ཏེ་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །
广说其义应理
གཉིས་པ་ལ། སྐྱེ་བའི་ཡ་མཐའི་རྒྱུན་རྗེས་འཇུག །ཕྱི་མཐའི་རྒྱུན་རྗེས་འཇུག་ཚུལ་ལོ། །
初生有续随行
དང་པོ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་བྱེ་བྲག་རྟག་པ་བཀག །
总说
དང་པོ་ལ། དགག་པ་བརྗོད་དང་ལུང་འགལ་སྤང་། །
说能破
དང་པོ་ལ། ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང་། །རྒྱུ་འབྲས་བཟློག་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ། ག༷ང་དུ༷་དྲོད་གཤེ༷ར་ལས་སྐྱེ་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡི༷་སྐྱེ་བོ༷་སྐྱེ༷་བ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་བའི༷་ས་སོགས་འབྱུང་བའི་ཆ༷་དེ༷་འག༷འ་ཡ༷ང་མེ༷ད་པ་དེ༷་ཕྱི༷ར་འབྱུང་བ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་བློ་ཡི་ས༷་བོ༷ན་གྱི་བདག༷་ཉིད་དུ་ཐལ་ལ། འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཚང་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ༷་སོ༷གས་ར༷ང་གི་རིག༷ས་འདྲ་སྔ་མ་ལ༷་ལྟོ༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་འབྱུང་བ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཡི༷ན་ན༷། ཇི༷་ལྟར༷་ས་སོགས་འབྱུང་བའི་ཆ་གཅི༷ག་ནི༷་སྲོག་ཆགས་སུ་
20-129b
ཡོ༷ངས་སུ་འགྱུར༷་བ་བཞི༷ན་འབྱུང་བ་ཀུན༷་ཀྱང་དེར་འགྱུར༷་བ་ལ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མེ༷ད་པའི་ཕྱི༷ར་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་རྡོ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་སུ་ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་མི་འདོད་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ།

遮其争
第二分为：断除修习不可能的争论；断除可能但无究竟的争论。
遮不容串习之谴
第一分为：略说和广说。
略说
第一，顺世外道说：心依赖于身体，就像灯与光一样是身体的果，或如酒与醉一样是身体的功德，或如墙壁与图画一样以自然方式依赖，因此当身体毁灭时，心相续断灭，所以心的法性悲心等经过多生修习而达到究竟是不存在的。答：说没有修习是不合理的，因为你们所认为的身体是心的所依被量所破。
广说
第二分为：认为心依赖身体无能立；显示其有能害。
许意所依身无能立
第一分为：破他宗和立自宗。
破他宗
第一分为：破非同时的所依；破同时的所依。
破不同时所依
第一分为：显示与其无随行和无返顾。
与其随行
第一分为：破似同品周遍；成就义立自宗随行。
破倒同品遍
第一分为：成立同类随行；广显其合理性。
立同类随行
第一，如此，众生在生处受生时，呼吸、眼等根、心识等不是无需依赖各自前面同类而仅从身体自身而生，若是从身体而生，则会过于荒谬。怎样荒谬呢？如果没有前面的同类先行而仅从元素而生，则一切元素都会变成有情，这是不合理的。
再者，所见到的前心能与后心相续并具有此能力者，在具足因的情况下说不相续是不合理的。对此，有什么新的因素需要补充才能相续，或者先前相续的什么特质后来缺失，以致最后一刹那死心之后无法与他处相续？对于此生有相续的最后心识等，既不需要额外的因素，也不存在先前有而后来没有或不完整的情况，为何不能与其他有相续？实际上一定会相续。
广说其义应理
第二分为：初生有续随行；后边有续随行方式。
初生有续随行
第一分为：总说和别破常见。
总说
第一分为：说能破和遣违教。
说能破
第一分为：遍生过失和因果倒置过失。第一，凡是由温湿等生的生物不会出生的那部分元素，根本不存在，因此一切元素都应成为心的种子本性。由于一切元素具足产生心的因，所以若根等不依赖前面的同类而仅从元素产生，就像部分土等元素完全转变为有情一样，一切元素也应变成有情，因为没有差别。这样，石头和水等作为有情，连对方也不承认，且被现量所遮，因此不合理。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཉིས་པ། དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས་ཕྱིའི་ཤེས་པ་སྔ༷་མ་ཕྱི༷་མར་འཕོ༷་བ༷་ཡི༷ན་ན༷། ཕྱི༷་ཡི༷་ཤེས༷་པ་སྔ༷་མ༷་ད༷ག་དབང་ཤེས་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དབང་པོ་དང་དོན་མྱོང་བ་བྱུ༷ང་ནས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་དབང་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མྱིན་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་ན་ཤེ༷ས་པ་སྔ༷་མ་མེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་མ་ཡི༷ན་ན༷། རྨི་ལམ་སོགས་དང་ཤེས་པ་དྲན་པ་སོ༷གས་ཀྱི་ཚེ༷་ཡ༷ང་ཡུལ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ནའང་རྨི་ལམ་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པའང་དབང་ཤེས་སུ་འདོད་དགོས་ན་ཡུལ་མེད་པར་ཡང་དབ༷ང་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་དང་། ཡུལ་ཡོད་ཀྱང་དབང་ཤེས་མིན་པའི་ཡིད་ཤེས་ཡིན་ན་ཡུལ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་དབང་ཤེས་སྐྱེད་ནུས་པའི་རྟགས་མ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་ནང་གི་བློ་སྔ་མ་མེད་ན་སྐྱེ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཚང་ཡང་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བས་ལུས་ཁོ་ན་བློའི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ།
别破常论
གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟག་པ་བཀག་པ་ལ། འབྱུང་བ་ལས་བློ་རྟག་པར་དགག །བདག་ལས་བློ་རྟག་པ་དགག་པའོ། །
破从大种心常论
དང་པོ་ལ། འབྱུང་བ་ལས་བློ་རྟག་པར་མི་འཐད། །བསྒྱུར་བ་རྒྱུར་སྦྱར་གནོད་བྱེད་མེད། །
大种生心常不成
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཤེས་པ་སོགས་སྐྱེད་པ་ལ་ཤེས་པའི་ས་བོན་གྱི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། དེས་ན་འབྱུང་བ་ཙམ་ལས་བློ་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ་ཞེས་པ་བདེན་ཡང་། དེས་བདག་རྟག་པ་གཅི༷ག་པུ༷་བློའི་རྟེན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡི༷ན་ཏེ། འབྱུ༷ང་བ་ལས་བྱུ༷ང་བའི་ཡི༷ད་ཀྱི་རིག༷ས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་པོ་ན་འབྱུ༷ང་བ་དག༷་ལ༷ས་སྐྱེ་
20-130a
ཤིང་། དེ་ནས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གནས་པའི་རང་རིགས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྱུ༷ང་བ་རི༷མ་གྱིས་རིག༷་པའི་ནུས༷་པ༷་ཞིག་ཏུ་འགྱུར༷་བ༷ར་བྱ༷་བ་ན་སྲིད་པ་མིན་ཏེ། ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཐོབ་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་གཞན་ནི་འགྱུར་བར་མི་ནུས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ས་ཆུ་ལ་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་ལ་ལྔ་ལས། འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་ཙམ་ལས་བློ་སྐྱེ་བའང་མི་འཐད། འབྱུང་བ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཡང་བློ་བསྐྱེད་ནུས། འབྱུང་བ་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་ལས་བློ་འབྱུང་ཡང་སྐྱོན་མེད། འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལ་བློའི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་སོགས་བརྟགས་ནས་དགག །མི་འཐད་པའི་རིགས་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།
现变大种生心不悖无能害
གཉིས་པ་བསྒྱུར་བ་རྒྱུར་སྦྱར་གནོད་བྱེད་མེད་པ་ལ། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོའི་ཚིག་བཞག་ནས་གནོད་བྱེད་མེད། ལུང་དང་མི་འགལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། ས་སོགས་འབྱུང་བ་སྔ་མ་ལས་ས་སོགས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ལྟར་བློ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་རིགས་སོ་ཞེ་ན་ཁྱ༷ད་པར༷་ནི༷་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་གཞན་དང་ཐུ༷ན་མོ༷ང་ག༷ང་ཞིག་ལས་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་ལ་རྒྱལ་དཔོག་པ་སོགས་ཁ་ཅིག་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་དེ་ལས་རི༷གས་མི༷་མཐུན༷་པ་འབྱུང་བ་བཤད་པར་འདོད་ཅིང་། ཁ་ཅིག་རི༷གས་མི༷་མཐུན༷་པ༷འི་རྒྱུ་ལས་རི༷གས་མཐུན་འབྱུ༷ང་བ་འདོད་དོ། །མཚོ་སྐྱེས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་ནི་ས་ཆུའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་ན་མཚོ་སྐྱེས་ས་ཆུ་དེ་རིགས་གཅིག་གམ་རིགས་ཐ་དད་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རིགས་མི་མཐུན་ལས་རིགས་མཐུན་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་མི་རིགས། རྣམ་པར་ཆད་ན་རིགས་མི་མཐུན་ལས་རིགས་མཐུན་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ།
无违圣言
གཉིས་པ་ལུང་དང་མི་འགལ་བར་བསྟན་པ་ལ། འདུ་བྱེད་ཡོད་ཕྱིར་ལུང་དང་མི་འགལ། ཡིད་བློ་རྒྱུད་ལ་ལྟ་བ་བྱེད་པར་བཤད།
非碍行有故不违经
དང་པོ། ནང་པའི་ལུ༷ང་ལས་ཕུ༷ང་པོ་རྣམས་ལས་དོན་
20-130b
དམ་པར་གཞན་པ་བདག་བཀག་ནས་རྟེན་འབྲེལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུ༷ང་པོ༷་ཀུན་ལ་ལོག་པར་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་བློ་ནི་བད༷ག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། རིགས་པས་འབྱུང་བ་ལས་ཆེས་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་བྱིས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྐྱེད་པའི་ཚུ༷ལ་ཅན་གྱི་འདུ༷་བྱེད་ཀྱི་ཕུ༷ང་པོ་དེ་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར། ཡི༷ད་བྱུང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལོག་པར་སེམས་པའི་གང་ཟག་ལ༷་བད༷ག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་རིགས་པས་འཐད་པས་ལུང་དང་འགལ་བ་མེད་དོ།


 །གལ་ཏེ་དེ་དག་ལའང་སེམས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་མི་གསལ་བ་ནུས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ཡོད་ན་ནི་སྐབས་དེར་མི་གསལ་ཀྱང་སེམས་རྒྱུན་སྔ་མ་གྲུབ་སྟེ་གཉིད་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སེམས་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ནུས་པ་ཞེས་པ་དེ་ཅི་ཞིག །འབྱུང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞིག་གམ་འབྱུང་བ་དང་གཅིག་ཡིན། ཐ་དད་ན་འབྱུང་བས་སེམས་སྐྱེད་པ་མིན་ལ། གཅིག་ན་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་ཐལ་བ་སོ་ན་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་ལ་གནོད་པས་འབྲས་བུ་ལ་གནོད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནའང་འདི་ལྟར་དབ༷ང་པོ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣ༷མས་རེ༷་རེ༷་ལ༷་རབ་རིབ་སོགས་ཀྱི་གནོ༷ད་པའམ་ཞར་བ་སོགས་རྟེན་ཉམས་པར་གྱུར་ན༷་ཡང་ཡི༷ད་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་ནི་གནོ༷ད་པ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྔ་མ་ལྟར་ཡུལ་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོག་ཅིང་གནས་སོ། །གནས་སྐབས་སུ་འདོད་འཇིགས་མྱ་ངན་དང་སྨྱོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཡིད་འགྱུར་བའི་ཚེ་དབང་པོ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་། ཤི་བའི་ཚེ་ཡིད་གཏན་འགྱུར་བ་ན་དབང་པོའི་བྱེད་པའང་ལྡོག་པས་ན་ཡིད་བློ་འདི༷་འགྱུར༷་ན༷་ནི༷་བློ་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་དེ་ད༷ག་ཀྱ༷ང་འགྱུར་བ༷་ད༷ག༷་ཏུ༷་མ༷ཐོ༷ང་བ༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡིད་བློ༷་གན༷ས་པ༷་ཡི༷་རྟེན༷་ནི་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མའི་བློ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ལ། དེ་ལ༷་ནི༷་བ༷རྟེན་པ༷་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་འག༷འ་ཞིག་སྟེ་ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་
20-130a
མིག་སོགས་དབ༷ང་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡིད་བློ༷་ལ༷ས་དབ༷ང་པོ༷་འབྱུང་བ་ཡི༷ན་ནོ། །ཡིད་བློ་སྔ་མ་ལ་དེ༷་འདྲའི༷་འཕེ༷ན་བྱེ༷ད་ཡོ༷ད་པར་གྱུར༷་ན༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་འཕེན་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་ཚུལ་དེ༷་འདྲར༷་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
遮违经教
གཉིས་པ་ལུང་འགལ་སྤང་བ་ནི། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པར་ལུས་དང་སེམས་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་མདུང་ཁྱིམ་བཞིན་དུ་བརྟེན་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ལུས་དེ༷་ཡི༷་དབང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས༷་པ༷ས་ཡིད་ལ་ཕ༷ན་འ༷དོགས་པའི་ཕྱིར༷་ཡི༷ད་ནི༷་ལུས་ལ༷་བརྟེན༷་པར༷་མདོ་ལས་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་དབ༷ང་པོ༷་དང་བཅས་པའི་ལུས་མེ༷ད་པར༷་བློ༷་སྐྱེ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མ་མཐོང་བས་སོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་དེ༷་ཡ༷ང་བློ་ཡི་རྒྱུར་བྱས་པ་དེ༷་མེད་པར༷་ཡང་མ་མཐོང་བས། དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་ཕ༷ན་ཚུན༷་རྒྱུ་ཉི༷ད་ཡིན་པ༷ས་གང་རུང་གཅིག་མེད་པར་གཅིག་མི་འབྱུང་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕ༷ན་ཚུན༷་རྒྱུ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་སྔོན་དང་ཕྱི་མཐར་ཐུག་མེད་དུ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །
另破常有
གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ལུས་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པའི་རྟག་པ་ལས་བློ་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ནི། ལུས་རི༷མ་ཅ༷ན་མི༷ན་པ་རྟག་པ་ལ༷ས་བློ་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བའི་རི༷མ་པ་ཅ༷ན་སྐྱེ་བ་མི༷ན་པར་ཐལ་ཏེ། རྒྱུ་ལ་རིམ་པ་མེད་ན་འབྲས་བུའང་རིམ་མིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་བློ་རིམ་ཅན་སྐྱེའོ་ཟེར་ན། རྒྱུ་རང་ཉིད་རིམ་མིན་རྟག་པ་ལ་རྐྱེན་གྱིས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་བྱར་རུང་བ་ཅ༷ན་མི༷ན་པས་ན་གཞན་ལ་ལྟོ༷ས་པ༷འ༷ང་མེ༷ད་དོ། །གལ་ཏེ་ལུས༷་རིམ་མིན་གཅིག་ལ༷ས་རི༷མ་གྱིས༷་བློ༷་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར༷་ན༷་འབྲས་བུ་བློའི་རིམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལུས་དེའི༷་ཡང༷་རིམ༷་པ༷་ཡོད་པ་གསལ༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་མིན་ན་འབྲས་བུ་ཐ་དད་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果说在那些（大种）中虽然心没有显现，但以不明显的能力形式存在，对此，若存在心的近取因，则虽然在那时不明显，但前面的心相续已经成立，如同睡眠、昏厥等状态的心一样。若说虽无心的近取因，但在大种中有心的能力，那么，所谓的"能力"是什么？是与大种不同的东西，还是与大种相同？若不同，则非由大种产生心；若相同，则仅由大种存在就应产生，过失依然存在。第二，虽然因受损害则果受损害是必然规律，但如此，当眼等根各自受到如翳障等的损害或者残障等所依损害时，却不会对意识造成损害，它仍如先前一样对一切境进行思维和安住。当欲、怖、忧和疯狂等暂时改变意时，根也随之颠倒；当死亡时意完全改变，根的作用也随之停止。因此，当意识改变时，也可以看到这些具有意识的根也发生变化，所以意识安住的所依是自己前面的同类心，依赖于它的名为业的某种特殊思，即对身体的贪著，是眼等根的因，因此从意识产生根。当前面的意识有这样的引发，后来也会以相同的引发因的方式受生。
遮违经教
第二，遮违教：那么，佛陀在阿毗达摩中说身与心互相随顺，像矛与矛鞘一样相互依赖，这不是相违吗？答：由于依赖身体的根产生的识对意有助益，所以经中说意依赖身。若说没有具根的身不会产生心，因为未见到，（回答）：根也未见到没有前面的心作为因而生起，即使如此，由于互为因，缺一则另一不生，因此互为因，无始无终而相续运行。
另破常有
第二，别破从非刹那常住身生心：从非次第的常住身，不会产生前后不同的次第心，因为若因无次第，果也将无次第。若说依靠条件产生次第心，常住自身无次第的因不能被条件造成前后的差别，所以不依赖他者。如果从非次第的单一身体产生各种次第心，那么心的次第这一果，明显显示其因——身体也有次第，因为因不差别则不可能产生差别果。


 །དེ་ལྟ་ན་ལུས་དབུགས་དབང་པོ་བློ་རྣམས་ཀྱི་སྐ༷ད་ཅི༷ག་སྔ༷་མ༷་སྔ༷་མ༷་ནི༷་
20-130b
སྐ༷ད་ཅི༷ག་རེ༷་རེ༷་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་སྔོ༷ན་མེ༷ད་པའི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་དེ༷འི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན་དེ་འདྲའི་རྒྱུ༷་ཡི་སྐད་ཅིག་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་དུས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཚེ༷་ན༷་མཐོ༷ང་བ༷འམ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་ནི་སྔ་མ་མེད་པར་འབྱུང་མི་སྲིད་ལ་གེགས་མེད་ཅིང་རྒྱུ་ཚང་བའི་སྐད་ཅིག་ལས་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་ངེས་པས་སོ། །
终续随行之由
གཉིས་པ་ཕྱི་མཐའ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པར་མདོར་བསྟན་དང་། །དེ་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
略说无能立
དང་པོ། སྲོག་འགག་པ་འཆི་སེམས་སྐད་ཅིག་ཐ༷་མའི༷་སེ༷མས་ནི༷་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སེ༷མས་གཞ༷ན་ད༷ང་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ༷་ལ༷་འག༷ལ་བ་ཅི༷་ཡོ༷ད་དེ། དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་མེད་པས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཏེ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །
广说其义
གཉིས་པ་ལ། བཀག་དང་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
遮止
དང་པོ་ལ། དཔེ་མ་གྲུབ་དང་གཏན་ཚིགས་མེད། དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་ན་རེ། གང་གང་འཆི་སེམས་དེ་དང་དེ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་རྗེས་འགྲོ་མེད། །འཆི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དཔེར། །ཉེས་བྲལ་འཆི་ཁའི་རིག་པ་བཞིན། །ཞེས་བརྗོད་དེ། ཐ་མལ་པ་འཆི་བའི་ཡིད་བློ་ཆོས་ཅན། རང་འབྲས་རིག་པ་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེད་དེ། འཆི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པར་འདོད་པའི་འཆི་སེམས་བཞིན། ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་དཔེ་བཀོད་པ་དོན་མེད་དེ། དགྲ༷་བཅོ༷མ་པ་འདའ་ཁའི་སེ༷མས་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཡ༷ང་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ་མེ༷ད་པར༷་འདོ༷ད་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་པས་བཤད་པའི་སྲེད་པ་སྤང་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་འདོད་དེ། ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་ཅེས་འདོད་པ་ཡིན་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་གིས་ཁས་
20-131a
བླངས་པས་སོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་རང་གིས་ཚད༷་མ༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་གཞན་པ་དག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འི་རྗེ༷ས་སུ༷་འབྲང༷་ངམ༷་ཅི༷། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་འདོད་བརྗོད་དེ་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཁྱོད་ཀྱིས་གྲུབ་མཐའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཁོ་ནས་དཔེ་བསྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ། འཆི་བའི་ཚེ་ན་སེམས་དེ༷་འབྱུང་བའི་རྒྱུ༷་དབུགས་འབྱུང་རྡུབས་དང་དབང་པོ་སོགས་དང་བྲལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ཞེ་ན༷། འོ་ན་དང་པོ་ནས་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ཉི༷ད་མི་བརྗོད་པར་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་འཆི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད། དེ་ལྟ་ནའང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་མིན་ཚུལ་འདིར༷་ནི༷་ཅི༷ས་མ༷་བརྗོ༷ད་དེ་དེས་ན་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དབང་བཅས་ལུས་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག །དབང་མེད་ལུས་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག །དང་པོ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཡིད་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དབང་པོ་རེ་རེ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། དབང་པོ་ཀུན་ཚོགས་པ་རྒྱུ་ཡིན། རེ་རེ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིག་ཁོ་ན་ཡིད་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་མིག་དེ༷་ཡི་བློ༷་བཞི༷ན་དུ༷་ཡིད་ཀྱང་གཟུགས་གསལ་བར་འཛི༷ན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར༷་ནའང་དེར་མ་ངེས་ཏེ། ཡིད་ནི་ཡུལ་ཀུན་གཅོད་ནུས་པ་ཡིན་ལ་མིག་དབང་མེད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་རྟོག་པའི་ཡིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་སོགས་ལྷག་མ་ཀུན་ལའང་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་དབ༷ང་པོ༷་དང་བཅ༷ས་པ་སྟེ་དབང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ལ༷ས་ཡི༷ད་ཤེས༷་སྐྱེ་བ་མི༷ན་ཏེ། ཡིན་ན་དབང་པོ་དེ་མི་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ཡིད་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་མིན་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

这样，身体、气息、根和意识的前前刹那是逐一刹那生起的后后无前刹那的因，因为此因，这样的因刹那在一切生死时都可见或确实存在，因为果刹那不可能无前因而生，且无障碍且因具足的刹那必定产生后同类。
终续随行之由
第二，终边分为：略说无能立，广说其义。
略说无能立
第一，命终的死心最后刹那的心，与他世间的其他心相续有何相违？因为它们既非不俱存也非互相排斥的相，所以为何不相续？应当相续。
广说其义
第二分为：遮止和断除争论。
遮止
第一分为：不成立喻和无因。第一，顺世外道说："凡是此彼死心，不随行于其他生。因为是死心，如无过离世阿罗汉的意识。"他们说：普通人死时的意识为有法，不生后续识，因为是死心，如所认为的阿罗汉死心。对此，举喻无义，因为那所谓的阿罗汉临终心，你们认为基于什么理由不相续？佛教所说的断除贪爱等理由，你们是不承认的，因为你们认为世间没有阿罗汉。若说是基于你们自己的承认，那么你们自己是否随顺他人未经量所成立之义的宗派？仅凭这些无法证明无后世。
第二分为：不成立、述所许并破除。第一，若说你不只是随宗派而立喻，而是因为死时心的生起因——呼吸和根等已离，那么，何不一开始就直接说"因离开因"这个因，而说不定的因"因为是死心"？即便如此，为何不说后世心不离因的道理？所以这不是能立。
第二分为：破从有根身生，破从无根身生。第一，如果有根身是意识的因，是每根各自为因，还是诸根聚合为因？若说各自为因，如果眼根是意识的因，那么意识应像眼识一样只能明了色境，但事实不确定，因为意能了知一切境，且无眼根也有缘色的意识。同样地，也可应用于耳等其余诸根。因此，意识不是从具根——即任何一根趋入境界而不离——而生，若是，则当根不趋入时应无意识，然而现量已遮破此点。


 །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལྔ་ཀ་ཚོགས་པ་ལས་
20-131b
ཡིད་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་དེ་དག་ནི་སོ་སོའི་ཤེས༷་པ་བསྐྱེ༷ད་པ་ལ་ནུས༷་པ༷་ཐ༷་ད༷ད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། མིག་གིས་གཟུགས་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ལ་སྒྲ་འཛིན་མི་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཕན་ཚུན་མི་ལྟོས་པར་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པས་ན། དབང་པོ་ཀུན༷་ལ༷ས་ཀྱང་ནི༷་ཡི༷ད་གཅིག་འབྱུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་དབང་པོ་གཅིག་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་ན་ཡང་ཡིད་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཀུན་འཇུག་པ་ན་ཡིད་སྐྱེ་ལ་དེ་ཡང་ཡུལ་ཀུན་གྱི་གསལ་སྣང་ཅན་དུ་འགྱུར་དགོས་ནའང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ཀུན་ལ་མི་གསལ་བར་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཡིད་རྟོག་བཅས་དེ་ནི་དབང་ཤེས་གང་ལའང་མི་ལྟོས་པར་ཡོད་པས་ན། ཡིད་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མའི་རྒྱུན་ལས་སྐྱེ་ཡི་དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་མེད་པའི་ལུས་ལས་ཡིད་བློ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་མེད་པ་སྐྲ་སེན་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམ༷ས་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་དབང་པོ་མེད་པ་གཞ༷ན་ལ༷ས་ཡིད་བློ་སྐྱེ་བ་མི༷ན་ཏེ་ཡིད་བློ་ནི་སེམས་ཡིན་ལ་དེ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སྐྲ་སེན་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་ཤེས་པར་དམིགས་དགོས་ནའང་དེ་མི་སྲིད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ན། རྒྱང་འཕེན་པ་རང་གི་ཁོང་པའི་ནང་ན་ཡང་ངན་སོང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་འཕོས་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོད་པར་ཡང་ཁས་ལོངས་ཤིག །
遮谴
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མི་སྲིད་སྤང་། །རྟེན་ལས་བརྟེན་འགྱུར་མི་འཐད་སྤང་། །དང་པོ། འོ་ན་ལུས་སེམས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ངེས་པའང་མེད་དེ་ཉེར་ལེན་དང་ཉེར་ལེན་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་སྣམ་དང་ཤིང་ལ་བྱ་གནས་པ་བཞིན་དེ་དག་རེས་འགའ་ལྷན་དུ་ཚོགས་ཀྱང་མི་
20-132a
འབྲལ་བར་གནས་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ། བློ་ནི་ལུས་ལ་མི་གནས་པ་མ་མཐོང་བས་སོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ནི་ཉེར་ལེན་དང་ཉེར་ལེན་ཅན་ཡིན་པས་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གཅི༷ག་གིས་འཕངས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཇི་སྲིད་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ལྷན་ཅི༷ག་གན༷ས་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་དབ༷ང་པོ་ལྔ་པོ་བཞི༷ན་དང་། བུ་རམ་གྱི་གཟུག༷ས་ད༷ང་རོ༷་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དཔེ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་གི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ནི་འདོད་མི་ནུས་ལ། རྒྱང་འཕེན་པས་ཀྱང་དེ་དག་གཅིག་གཅིག་གི་ཉེར་ལེན་དུ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུས་སེམས་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན་པ་མིན་ན་དུག་ལ་སོགས་པས་ལུས་འགྱུར་བ་ན་ཡིད་འགྱུར་བར་མི་འཐད་ཀྱང་ཡིད་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྒྱུ་ལུས་འགྱུར་བས་འབྲས་བུ་ཡིད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དེ་ཡིད་ཀྱི་གཟུང་དོ༷ན་དུ་བྱས་པ་ཅན་གྱི༷་སྒོ༷་ན༷ས་ཡིད་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་བུའི་རོ་དང་གཞན་གྱི་ཁྲག་མཐོང་བ་སོགས་ལས་བརྒྱལ་བ་བཞིན་ནོ། །བུའི་རོ་དང་གཞན་གྱི་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་སྐྱེས་བུའི་བློའི་ཉེར་ལེན་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་ལུས་ལ་བདག་གིར་བཟུང་ནས་དེ་ལ་ནད་སོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་པ་ལས་ཡིད་འགྱུར་གྱི་གཟུང་དོན་དུ་མ་བྱས་པ་ཞིག་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་ལུས་ན་བ་ལས་རང་གི་ཡིད་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

如果说从五根聚合产生意识，答：因为这些根对各自产生识具有不同的功能力，如眼能产生取色识而不产生取声识等，互不依赖而产生不同的果，因此不是从一切根产生一个意识。若是这样，当一根不趋入境时，也应无意识，而当全部趋入时，意识应生起且应成为明了一切境的，但事实并非如此，带有分别的意识对一切境不明了而执取义总，且不依赖任何根识而存在，因此已证明意识从自己同类前相续产生，不依赖根。
第二，如果说从无根的身体产生意识，答：从诸如发爪等无识的无根之其他处不会生意识，因为意识是心而彼处无心。若有，发爪等也应被认识到了知境界，但这不可能，因此无任何能立。若无能立仍承认存在，那么顺世外道也应承认自己腹内有从恶趣和他世转生的人和阿罗汉。
遮谴
第二，断除争论分为：破不可能共存，破所依生依者不应理。第一，那么，身心二者共存也不确定，因为它们非近取与近取者，如瓶与毛毯、鸟栖于树，它们偶尔聚合但不必不离而住，且未见心不住于身之故。答：它们共存不是因为是近取与近取者，而是由于被一个引发因的业所引，所以在业的引发未尽之前共存，如同一个人的五根，或如甘蔗的形色与味的共存。这些例子互为近取因是无法承认的，顺世外道也不承认它们互为近取。
第二，如果身心二者不以因果方式相依，当毒等改变身体时，意识也改变不应理，然而见到意识确实改变，所以成立因果关系。答：这不是因为身作为因改变使意作为果改变，而是由于身作为意所取境门而改变意，例如看到儿子的尸体或他人的血等而昏厥一样。儿子的尸体和他人的血等作为有情心的近取因是不合理的。同样，把自身执为我所，以其疾病等改变作为所取对象而改变意识，若不作为所取对象则不改变，如同他人身体患病不会改变自己的意识一样。
;


 །
立所成自宗随行
གཉིས་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ལུགས་བཞག་པ། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་དུས་རྟ༷ག་ཏུ་རྒྱུ་དེ༷་ཡི༷་རྗེས༷་སུ་འཇུ༷ག་པའམ་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར༷་མེད་ན་མི་འབྱུང་
20-132b
བར་ངེས་ཤིང་། རྒྱུ་གང༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་པས༷་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཕན༷་འདོ༷གས་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེ༷ད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་རྒྱུ་ཞེ༷ས་བྱ་སྟེ། དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བ༷དུན་པ༷་དང་། ཡང་ན་འདི་ལ་འདི་བརྟེན་པའོ་ཞེས་བདུན་པ་དང་། ཡང་ན་ལྔ་པ་སྦྱར་ཏེ་འདི་ལས་འདི་སྐྱེས༷་པའི་ཕྱིར༷་རྒྱུའོ་ཞེ༷ས་ནི༷་མདོ་ལས་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
说无异
གཉིས་པ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ལུས་རྟག་དགག །
总义
དང་པོ་ལ། ལྡོག་པ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བསྟན། །དེ་ཡི་འཐད་པ་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ། །
说无异宗
དང་པོ། འདོད་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་འག༷འ་ཞིག་གི་ཚེ༷་ན༷་སེ༷མས་ཀྱི་རྒྱུན༷་ལ། གོང་བཤད་ལྟར་བརྒྱུད་ནས་ལུས་ཀྱིས་ཕ༷ན་འདོ༷གས་པར་བྱེ༷ད་པ༷འ༷ང་ཡི༷ན་ཡང་བླ༷་སྟེ། འོན་ཀྱང་བུམ༷་སོ༷གས་ལ༷་ནི༷་མེ་སོགས་ཀྱི་སོ་བཏང་བ་སོགས་ཕན་འདོགས་ཀྱང་མེ་ལོག་པས་བུམ་པ་མི་ལྡོག་པ་བཞི༷ན་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཡིན་པ་དེ༷་ཙམ༷་གྱིས༷་ནི༷་ཕན་འདོགས་བྱེད་ལོག་ན་ཕན་གདགས་བྱའི་རྒྱུན་ལྡོག༷་པ༷་མིན༷་ནོ། །
明立其应理
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །
说过失
དང་པོ། རྒྱུ་ལུས་ལྡོག་པས་སེམས་ལྡོག་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་མི་འཐད་དེ། རྒྱུ་ལུས༷་ནི༷་གན༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ན༷་རྒྱུ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སེམ༷ས་ལྡོག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཤི་བ་དང་བརྒྱལ་བ་སོགས་ཀྱི་དུས་ནའང་ཇི་སྲིད་ལུས་ཡོད་པ་སྲིད་དུ་སེམས་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་ལན་མི་རུང་། །འགལ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ལན་མིན་པའོ། །དང་པོ་ལ། བཀག་དང་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ། དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལུས་ལས་སེམས་མི་འབྱུང་བ་ནི་དབུགས་མ་ཚང་བས་ཡིན་
20-133a
ནོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་མིན་ཏེ། ཡིད་བློ་དེ༷་ཡོ༷ད་ན་དབུགས་འབྱུང་རྔུབས་དེ་ཡོ༷ད་པ་ད༷ང་། དབུགས་དེ་ཡང་རིང་ཐུང་དུ་འདྲེན་པ་སོགས་ཡིད་དེ་ཡི་རང་དབ༷ང་དུ༷་གྱུར༷་པའི་ཕྱིར༷་ཡིད་བློ་དེ༷་ལ༷ས་དབུགས་འབྱུང༷་རྔུབ༷ས་འབྱུང་གི་དབུགས་ལས་ཡིད་བློ་འབྱུང་བ་དེ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གང་ལ་རག་ལས་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དབང་དུ་འགྱུར་གྱི་འབྲས་བུས་རྒྱུ་ལ་སླར་ཡང་དབང་བྱེད་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཞེས་པའང་འཐད་དེ། རླུ༷ང་ཕྱིར་འབྱི༷ན་པ༷་ད༷ང་ནང་དུ་འདྲེན༷་པ༷་ནི༷་ཡིད་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་འབ༷ད་རྩོལ༷་མེ༷ད་པ༷ར་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་གཞན་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཀྱི་གོམས་པ་འབད་མེད་དུ་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡོད་པ་ན་དེའི་རྐྱེན་ལས་སད་རྨི་གཉིས་ཀར་ཡང་དབུགས་འབྱིན་རྡུབས་འབད་མེད་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་དེ་རྫ་མཁན་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བཞིན་ནོ། །དབུགས་ལས་ཡིད་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི་དབུགས་དེ༷་དག༷་ཕུལ༷་དུ་བྱུང༷་བར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ༷་པ༷་ལ༷ས་བློ་ཡང་ཕུལ༷་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ༷་པ༷་ཐོབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པས་སོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་དབུགས་མ་ཚང་ཞེས་པ་དེ་ཙམ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་དབུགས་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་ཡ༷ང་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལུས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཤི་བའི་ལུས་ལའང་དབུགས་འབྱུང་བར་ཐ༷ལ་བ༷་མཚུངས༷་སོ།

 །
立所成自宗随行
གཉིས་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ལུགས་བཞག་པ། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་དུས་རྟ༷ག་ཏུ་རྒྱུ་དེ༷་ཡི༷་རྗེས༷་སུ་འཇུ༷ག་པའམ་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར༷་མེད་ན་མི་འབྱུང་
20-132b
བར་ངེས་ཤིང་། རྒྱུ་གང༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་པས༷་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཕན༷་འདོ༷གས་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེ༷ད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་རྒྱུ་ཞེ༷ས་བྱ་སྟེ། དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བ༷དུན་པ༷་དང་། ཡང་ན་འདི་ལ་འདི་བརྟེན་པའོ་ཞེས་བདུན་པ་དང་། ཡང་ན་ལྔ་པ་སྦྱར་ཏེ་འདི་ལས་འདི་སྐྱེས༷་པའི་ཕྱིར༷་རྒྱུའོ་ཞེ༷ས་ནི༷་མདོ་ལས་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
说无异
གཉིས་པ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ལུས་རྟག་དགག །
总义
དང་པོ་ལ། ལྡོག་པ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བསྟན། །དེ་ཡི་འཐད་པ་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ། །
说无异宗
དང་པོ། འདོད་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་འག༷འ་ཞིག་གི་ཚེ༷་ན༷་སེ༷མས་ཀྱི་རྒྱུན༷་ལ། གོང་བཤད་ལྟར་བརྒྱུད་ནས་ལུས་ཀྱིས་ཕ༷ན་འདོ༷གས་པར་བྱེ༷ད་པ༷འ༷ང་ཡི༷ན་ཡང་བླ༷་སྟེ། འོན་ཀྱང་བུམ༷་སོ༷གས་ལ༷་ནི༷་མེ་སོགས་ཀྱི་སོ་བཏང་བ་སོགས་ཕན་འདོགས་ཀྱང་མེ་ལོག་པས་བུམ་པ་མི་ལྡོག་པ་བཞི༷ན་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཡིན་པ་དེ༷་ཙམ༷་གྱིས༷་ནི༷་ཕན་འདོགས་བྱེད་ལོག་ན་ཕན་གདགས་བྱའི་རྒྱུན་ལྡོག༷་པ༷་མིན༷་ནོ། །
明立其应理
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །
说过失
དང་པོ། རྒྱུ་ལུས་ལྡོག་པས་སེམས་ལྡོག་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་མི་འཐད་དེ། རྒྱུ་ལུས༷་ནི༷་གན༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ན༷་རྒྱུ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སེམ༷ས་ལྡོག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཤི་བ་དང་བརྒྱལ་བ་སོགས་ཀྱི་དུས་ནའང་ཇི་སྲིད་ལུས་ཡོད་པ་སྲིད་དུ་སེམས་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་ལན་མི་རུང་། །འགལ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ལན་མིན་པའོ། །དང་པོ་ལ། བཀག་དང་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ། དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལུས་ལས་སེམས་མི་འབྱུང་བ་ནི་དབུགས་མ་ཚང་བས་ཡིན་
20-133a
ནོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་མིན་ཏེ། ཡིད་བློ་དེ༷་ཡོ༷ད་ན་དབུགས་འབྱུང་རྔུབས་དེ་ཡོ༷ད་པ་ད༷ང་། དབུགས་དེ་ཡང་རིང་ཐུང་དུ་འདྲེན་པ་སོགས་ཡིད་དེ་ཡི་རང་དབ༷ང་དུ༷་གྱུར༷་པའི་ཕྱིར༷་ཡིད་བློ་དེ༷་ལ༷ས་དབུགས་འབྱུང༷་རྔུབ༷ས་འབྱུང་གི་དབུགས་ལས་ཡིད་བློ་འབྱུང་བ་དེ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གང་ལ་རག་ལས་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དབང་དུ་འགྱུར་གྱི་འབྲས་བུས་རྒྱུ་ལ་སླར་ཡང་དབང་བྱེད་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཞེས་པའང་འཐད་དེ། རླུ༷ང་ཕྱིར་འབྱི༷ན་པ༷་ད༷ང་ནང་དུ་འདྲེན༷་པ༷་ནི༷་ཡིད་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་འབ༷ད་རྩོལ༷་མེ༷ད་པ༷ར་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་གཞན་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཀྱི་གོམས་པ་འབད་མེད་དུ་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡོད་པ་ན་དེའི་རྐྱེན་ལས་སད་རྨི་གཉིས་ཀར་ཡང་དབུགས་འབྱིན་རྡུབས་འབད་མེད་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་དེ་རྫ་མཁན་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བཞིན་ནོ། །དབུགས་ལས་ཡིད་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི་དབུགས་དེ༷་དག༷་ཕུལ༷་དུ་བྱུང༷་བར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ༷་པ༷་ལ༷ས་བློ་ཡང་ཕུལ༷་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ༷་པ༷་ཐོབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པས་སོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་དབུགས་མ་ཚང་ཞེས་པ་དེ་ཙམ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་དབུགས་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་ཡ༷ང་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལུས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཤི་བའི་ལུས་ལའང་དབུགས་འབྱུང་བར་ཐ༷ལ་བ༷་མཚུངས༷་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
立所成自宗随行
第二，什么是所谓的"随行"？自宗的建立：
任何结果如果始终随着那因而生起或依赖于它，所以[因]不存在则[果]必定不产生；任何因通过其存在而对某一结果有所帮助并产生它，这就是所谓的"随行"或"因"。因此，[经典]中说："若此有则彼生"，表达因果关系的第七[格]，或者说"此依赖于此"的第七格，或者用第五格表述："从此生此故为因。"
说无异
第二，关于[因果]不相反，[分为]：总义和别义来否定身体的常住。
总义
首先，宣说无反性的宗旨；其次，广泛证明其合理性。
说无异宗
首先，虽然在色界等处转生的某些阶段，心相续可能会如前所述间接地受益于身体的帮助，但是，就像对瓶子等物[施以


 །གཉིས་པ། སེམ༷ས་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ན་ཡང་ལུས་ལ་སེམས་མི་ལྡོག་ལ་སེམས་ཡོད་པ་སྲིད་དུ་དབུགས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དབུགས་ནམ་ཡང་ལུས་ལ་མི་ལྡོག་པར་ཐལ་བ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན་མཚུང༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ལུས་སེམས་རྟག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་ཁས་ལེན་ན་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་ཀྱང་དེ་གཉིས་རྟག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་གནས་སོ་ཞེས་
20-133b
ཁས་མི་ལེན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ལ་སེམས་གན༷ས་པ༷འི་འཕེ༷ན་བྱེ༷ད་ལས་ལ་སོགས་པ་གཞ༷ན་ད༷ག་ཀྱང༷་ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་རྒྱུ༷་ནི༷་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པས་སོ། །འདི་སྡེབ་སྦྱོར་གོ་བདེ་བར་བསྡེབས་ན། །གང་ཕྱིར་གནས་པའི་འཕེན་བྱེད་གཞན། །དག་ཀྱང་རྒྱུ་ནི་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དེ་དག་ཇི་སྲིད་པར་ལུས་སེམས་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མ་ཟད་དབུགས་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུའང་ཡིན་ཏེ་སྲོག་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་དབུགས་ཀྱི་གཡོ་བ་མེད་ན་མི་རུང་བས་དེ་ཡང་འཕེན་པ་ཡིན་ལ། སྲོག་དེ་ནི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་མིན་པ་ལ་མེད་པས་ཡིད་ཀྱང་དབུགས་དེའི་རྒྱུར་ངེས་པར་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་འདིས་གཉིད་འཐུག་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་སོགས་གནད་མང་པོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལན་ཕྱི་མ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་སྡོང༷་བུ་རླན་གྱིས་གེགས་བྱས་པ་ཅན་དང་། ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུག་པའི་ས་བོན་ལ༷་སོ༷གས་པ་བཞི༷ན་ང་ལ་སོགས་པ་ཉེས༷་པ༷ས་སེམས་སྐྱེ་བ་དང་མི༷་མཐུན་པར་བྱས་པའམ་ནུས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་ཤི་བའི་ལུས༷་ནི་སེམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ༷་མིན༷་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ནི། ཉེས་པས་མི་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་ཁམས་འཕེལ་ཟད་འཁྲུགས་ནས་ཆ་མི་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མེད་ལ། ཆ་མི་མཉམ་པ་ཙམ་ཞིག་ནི་སེམས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལའང་སེམས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་སྐྱེད་པར་མི་རུང་བའི་མི་མཐུན་པ་ཞིག་གིས་ཤི་བ་ཡིན་ནའང་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་དེ་འདྲའི་མི་མཐུན་པ་དེ་ལྡོག་པར་རིགས་ཏེ་མི་ལྡོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་དང་། མི་ལྡོག་
20-134a
ན་རོ་ལས་ཀྱང་སྲིན་བུ་སོགས་གཞན་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ལ། གལ་ཏེ་ཤི༷་བ༷ས་ཉེས༷་པ༷་རྣམས་ཉ༷མས་པར་གྱུར༷་པ་སྟེ་ལྡོག་པ་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པར་མེད་པར་རྡུལ་རང་རང་སོ་སོའི་གོ་ས་མཉམ་པར་གནས་པ་དེ་ཡི་ཚེ༷་ན་སླར༷་ཡང༷་སྔ་མ་ལྟར་སེམས་དང་ལྡན་པར་འཚོ༷་བ༷་ད༷ག་ཏུ་འགྱུར༷་ཏེ་ཤི་བའི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྡུལ་རྣམས་རང་ས་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་རྡུལ་རྣམས་ལ་མི་མཉམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་རྒྱུར་མི་རུང་ན་ས་སོགས་གཞན་ལའང་མཉམ་པ་རྙེད་དཀའ་བས་འབྱུང་བ་ལས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའང་འགྲུབ་པར་དཀའ་འོ། །མི་མཉམ་པའི་ཁྱད་པར་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཁོ་ན་ལ་མཐོང་གི་རོ་སོགས་སྲོག་མེད་ལ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །
破遮过
གཉིས་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ།

第二，即使心是呼吸的因，身体中的心也不会停止，只要心存在的可能性存在，呼吸也会产生，因此呼吸永远不会在身体中停止的过失也是相同的。
[对此我们回答]：这不相同。如果承认身体和心总是共存，则会有这样的过失，但我们并不承认这二者总是共存。如何理解呢？因为我们认为除了身体中心安住的投射力业等其他[因素]也是因。若将此偈颂编排得易于理解，则意思是："因为安住的投射力及其他也被认为是因。"
"也"字表明，投射力业不仅是身心共存的因，而且也是呼吸产生等的因，因为作为维持生命的条件，若无呼吸的运动则不行，这也是投射[业]，而生命不存在于无心的物体中，所以心也必定是该呼吸的因。通过这一方法，应当了解深度睡眠时呼吸的产生等许多要点。
第二，关于后一回答，[分为]：陈述前宗和破斥它。
首先，[对方说]：假如像被湿气阻碍的树干和被芝麻油涂抹的种子等一样，因过患而使心的生起不相符，或[心]失去能力的死亡身体不是心生起的因。
第二，[我们回答]：所谓"被过患造成不相符"仅仅是指身体的元素增长、减少、混乱而不平衡而已，除此之外别无他物，而仅仅是不平衡并非心停止的因，因为病人的身体中心仍然存在。
如果死亡是由于某种不适合产生心的不相符[因素]，那么这种不相符性在死后应该会停止，因为没有证据表明它不会停止，而且如果不停止，尸体中也不应该产生蠕虫等其他[生命]。如果死亡使过患消失，即停止时，元素之间不再不相符，尘埃各自均衡地安住在自己的位置，那时就会像以前一样再次恢复有心的生命，因为死亡身体的元素中没有任何所谓的不相符，因为尘埃都安住在自己的位置。
这样，如果由于元素尘埃之间存在不平衡的差异而不能作为因，那么即使在土壤等其他[物质]中也很难找到平衡，因此从元素中产生有情也将难以成立。不平衡的差异，即发热等过患，只在有生命的物体中观察到，而在尸体等无生命物体中不应存在。
破遮过
第二，[分为]：陈述前宗和破斥它。


 །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་མེ༷་ནི༷་ལྡོག༷་ན༷་ཡང༷་ཤིང༷་གི༷་འགྱུར༷་བ༷་སོལ་བ་ནི་ཤིང་དུ་སླར་ཡང་མི་ལྡོག༷་པ་བཞི༷ན་ཉེས་པ་ལོག་ཀྱང་སེམས་དེ༷་ནི༷་སླར་ལྡོ༷ག་པ༷་མེ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན༷། །གཉིས་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གྲུབ་དོན་བསྟན། །དང་པོ། ནད་ཀྱི་འགྱུར་བ་མི་ལྡོག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེས་རྒྱུ་ལུས་མེད་པར་མ་བྱས་པས་ལུས་ནི་སྔ་མ་ལྟར་གནས་པས་ན་ཉེས་པ་དེ་ལ་གསོ༷་བའི་སྦྱོར༷་བ་རྩོམ་རུང་བར་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སླར༷་མི༷་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུ་འགའ༷་ཞིག༷་གིས་ནི༷་ཡུལ་ལ༷་ལ༷ར་གཏན་དུ་འགྱུར༷་བ༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་འག༷འ་ཞིག༷་གིས་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པ་འགའ་ནི་སླར་ལྡོག༷་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དཔེར༷་ན་ཤིང༷་ད༷ང་གསེ༷ར་ལ་མེ༷་དག་གིས་འགྱུར་བ་
20-134b
བསྐྱེད་པ་བཞི༷ན་ནོ༷། །ད༷ང་པོ༷་མེས་ཤིང་ལ་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཆུང༷་ཡ༷ང་ལྡོག༷་པ༷་མིན་ལ། སླར་ལྡོག༷་རུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་བ་བསྐྱེད་པར་བྱས་པ་གང་དེ་ནི་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ནའང་སླར་ཡང་ཡུལ་རང་གི་རང་བཞིན་སྔ་མ་ལྟར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། མེས་ཤིན་ཏུ་བཞུས་པའི་གསེར༷་གྱི༷་ཞུན་ཁུ་ལས་སླར་ཡང་སྲ༷་བ༷་ཉི༷ད་འབྱུང་བ་བཞིན༷་ནོ༷། །དེས་ན་ཉེས་པས་ནི་ཤིང་ལ་མེས་བྱས་པ་ལྟར་ལུས་མེད་པའམ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་བྱས་པས་གསོ་བླག་མེད་པ་མིན་པས་ན་སླར་ཡང་འཚོ་རུང་ངོ་། །དེ་མི་རུང་སྟེ་གསོར་མི་རུང་བའི་ནད་གསོ་དཔྱད་སོགས་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། ནད་འགའ་ཞིག་ཅུ༷ང་ཟད་ཀྱང་གསོ༷་བྱ༷་མིན༷་པར་བརྗོ༷ད་པ༷་ནི་འཆོ༷ས་བྱེ༷ད་ཀྱི་སྨན་དང་སྨན་པ་སོགས་ཡུལ་དུས་དེར་རྙེད༷་པ༷ར་དཀ༷འ་བའི་ཕྱིར༷་ར༷མ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ནད་པའི་ཚེ༷་ཟ༷ད་པས་ན་གསོ་མི་ནུས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཁྱོད་ལྟར་ན་ཚེ་ཟད་པའི་རྒྱུ་སྔོན་ལས་མི་འདོད་ལ། འཚོ་ཐབས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྙེད་པར་མཐའ་མི་ཁེགས་པས་ལ་ལར་རྙེད་སྲིད་ལ། མི་འཚོ་བའི་རྒྱུ་ཉེས༷་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་ཡི༷ན་ན༷་ཉེས་པ་དེ་ཙམ་ལ་གཏན་ནས་གསོ༷་བྱ་མི༷ན་པ་གང་ཡང་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དེ། དེ་འཕེལ་འགྲིབ་ཅན་ཡིན་པས་ན་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྨན་ལ་སོགས་པས་ཞི་བར་ནུས་ཏེ་མེ་ཇི་ལྟར་འབར་ཀྱང་དེ་བས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་ཆུས་སོད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ། དེས་ན་ཤི༷་བ༷འི་ལུས་ལ་དུག་སོ༷གས་མི་གནས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡོག༷་པའི་ཕྱིར༷་ར༷མ། སྤྲུལ་གདེངས་ཀ་ཅན་སོགས་དེ༷་ཡི༷་སོ༷ས་ཟིན་པའི་དུག་འཆི་ཁར་དང་པོ་ཟི༷ན་པའི་དུས་ལྟར་རྨའི་ཁར་འདུ་བ་ཡིན་པས་དེ་བཅ༷ད་པར་བྱས་པ་ལ༷ས་ཀྱང༷་ལུས་འགྱུར༷་བའི་རྒྱུ༷་དང༷་བྲལ༷་བས༷་ན༷། དེ༷་དག་ཅི༷ས་ན་སླར༷་ཡ༷ང་སྔ་མ་
20-135a
བཞིན་འཚོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་འཚོ་བའི་རྒྱུ་ཚང་བས་སོ། །
另破身常
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ་ནི། བློའི་ཉེར་ལེན་ཀྱི་རྒྱུར་འདོད་པ་ལུས་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་རྟག་པར་འདོད་ན་དེ་ལས་ཉེར་ལེན་ཅན་ནམ་འབྲས་བུ་སེམས་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ཉེར༷་ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་དུ་འགྱུར༷་བ༷་མེ༷ད་པར༷་ནི༷་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཉེར༷་ལེན༷་ཅ༷ན་ད༷ག་གི་ངོ་བོར་གོ་འཕོས་པའམ་འགྱུར༷་བར༷་ནི༷་བྱེ༷ད་པར༷་མི༷་ནུས༷་ཏེ་དཔེ༷ར་ན་འཇིམ༷་པ༷་ཉིད་འཇིམ་པའི་རང་བཞིན་ལས་འགྱུར༷་བ་མེ༷ད་པ༷ར་གནས་བཞིན་དུ་བུམ༷་སོ༷གས་སུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དངོ༷ས་པོ་གང༷་ཞིག་འགྱུར༷་བ༷་མེ༷ད་པར༷་གནས་བཞིན་དུ་ནི་དངོ༷ས་པོ༷་གཞན་གང༷་ཞིག༷་རྣམ༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་སྟེ་འབྱུང་བ་དེ༷་ནི་དེ༷འི་ཉེར༷་ལེ༷ན་དུ་མི༷་རིག༷ས་ཏེ༷་དཔེར་ན་བ༷་ལང༷་དང་བ༷་མི༷ན་མེ་དང་ཆུ་ལ༷་སོ༷གས་པ་བཞི༷ན་འབྲེལ་མེད་ཡིན་ལ། སེམ༷ས་ད༷ང་ལུས་ཀྱང༷་དེ༷་བཞིན་ཡིན་ནོ།

第一，假如火熄灭了，木头变成的炭不会再变回木头一样，即使过患消失，心也不会再次恢复。
第二，[分为]：略说、广说和显示成立的义理。
第一，疾病的变化不是不可逆的，因为疾病并未使身体这一因消失，身体仍如以前那样存在，因此对于这种过患可以开始治疗的方法。
第二，按照事物的本性，有些不再生起的变化是由某些因在某些对境中永久性地产生变化，而某些因所产生的某些变化则是可逆的，例如对木头和金[施以]火所产生的变化一样。
首先，火对木头产生的变化即使很小也不可逆，而对于产生可逆变化的[对象]，即使变化非常大，也会再次恢复对象本身原来的自性，就像被火完全融化的金汁再次变成坚固状态一样。
因此，过患并非像火对木头所做的那样使身体消失或变成其他形态，所以[身体]并非不可治愈，因此可以再次复活。
若想：这不合理，因为医疗典籍中说有不可治愈的疾病。
[对此回答]：所说的某些疾病丝毫不可治疗，是因为在该地域和时间难以获得治疗药物和医生等，或者因为业力导致病人寿命已尽，所以说无法治愈。
按照你的观点，不承认寿尽的因是前世的业，而且也不排除在某些情况下可能找到生存的方法，因为不能完全断定在任何情况下都找不到。如果不能生存的原因仅仅是过患，那么在这些过患中没有任何一种是完全不可治疗的，因为它们是可增可减的，所以可以通过药物等对治方法来平息，就像无论火如何燃烧，更大量的水都能将其扑灭一样。
第三，因此，因为死亡身体中的毒素等自然消失，或者像眼镜蛇等[毒蛇]咬过的毒素在临死时像最初被咬时一样聚集在伤口处，通过切除这部分，身体就脱离了变化的原因。那么，为什么他们不能再次像以前一样复活呢？因为具备了生存的全部因素。
另破身常
第二，[分为]：正文和遣除对此的疑虑。
第一，如果认为作为心的近取因的身体不是刹那性而是常住的，那么从它产生的近取果或心永远不会生起，因为它不能成为近取因。
原因是，任何近取[因]如果没有变化，那么这个因就不能转变或变成近取果的本质，例如，粘土本身如果不改变粘土的自性而存在，就不可能变成瓶等。
任何事物如果不变化而存在，则从中生起的其他事物的变化就不合理作为它的近取[因]，例如，牛与非牛、火与水等一样毫无关联，心与身体也是如此。


 །དེ་ཡང་ལུས་སེམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་འདི་ལ་ལུས་མ་འགྱུར་བཞིན་དུ་སེམས་ཡོད་ལ་ལུས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་འཇིགས་པ་མྱ་ངན་ཡིད་བདེ་བ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་དང་ཡན་ལག་བཅད་པ་སོགས་ལུས་འགྱུར་ཀྱང་སེམས་སྔར་ལས་མི་འགྱུར་བར་མཐོང་བས་ན་སྔར་བྱུང་བ་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སེམས་བྱུང་བ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལུས་སེམས་ཉེར་ལེན་དང་ཉེར་ལེན་ཅན་མིན་ན་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ངེས་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུའི་འཕེན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ན་ལུས་དེ༷་ཡི་རྒྱུ༷་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྷན༷་ཅི༷ག་བྱེ༷ད་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པ༷་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷འི་སྲིད་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། སྔོན་ལས་
20-135b
གཅིག་གིས་འཕངས་པའི་ལུས་སེམས་ཚོགས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་གི་འབྲས༷་བུ༷་ཡིན་པས་ན་ཇི་སྲིད་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་ཤུགས་མ་རྫོགས་བར་དུ་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་གན༷ས་ཏེ། དཔེར་ན་ཟངས་མ་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཟངས་དེ་མེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གྱིས་ཞུ་བར་བྱས་ནས་ཞུན་དུ་གྱུར་པ་ན་མེ༷་དང༷་ཟང༷ས་མ༷འི་ཞུ༷་བ་ཉི༷ད་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ལུས་སེམས་དུས་མི་མཉམ་པར་ལུས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ལས་སེམས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དགག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དབང་ཤེས་ལྔ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་རེས་འགའ་འབྱུང་ལ་རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་། ཡིད་ཙམ་ཞིག་མེད་པའི་གནས་སྐབས་མེད་ལ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་རེ་རེ་དང་ཚོགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་ཀྱང་འབྱུང་བས་ན་ཡིད་བློའི་རྒྱུན་ལུས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ལ། དེ་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་མི་སྐྱེ་བར་གྲུབ་ཅིང་སླར་ཡང་རྒྱུན་འབྱུང་བར་འགྲུབ་པའང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱང་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་ལོག་རྟོག་ཟློག་ནུས་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་ལུང་ལས་བཤད་པ་ལྟར་ལེགས་པར་དཔྱད་ཚེ་གཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ན་རིམ་བཞིན་ཡིད་རགས་པ་ལོག་ཀྱང་ཕྲ་བ་མི་ལྡོག་པ་དང་། ཕྲ་བ་ལོག་ན་ཡང་ཀུན་གཞི་མི་ལྡོག་ལ་ཀུན་གཞི་ལོག་ན་ཡང་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་པས་སེམས་གཏན་དུ་རྒྱུན་ཆད་པར་མི་སྲིད་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡོད་པའི་ཁམས་སམ་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་མེད་ན་གྲོལ་འཁྲུལ་འབྱུང་མི་ཤེས་ལ། དེ་དག་གི་ཚུལ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཇེ་བས་ཇེ་གསལ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་ལ། 
20-136a
མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདོད། །དེ་ནི་གློ་བུར་ཉེས་པས་མ་རུངས་བྱས། །ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ལས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གོང་བཤད་རིགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐར་གྱིས་གྲུབ་དོན་འདི་ལ་གཏུགས་དགོས་པས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །
破同时所依
གཉིས་པ་དུས་མཉམ་གྱི་རྟེན་དགག་པ་ལ། མི་འཐད་པ་ཡི་གཞན་ལུགས་དགག །གྲུབ་དོན་འཐད་པ་བཞག་པའོ། །
非理破他宗
དང་པོ་ལ། བརྟེན་པ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ལ་དགག །བརྟེན་པ་སྐྱེ་འཇིག་བརྟགས་ལ་དགག །
辨有无所依而破
དང་པོ་ལ། བརྟེན་པ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ལ་བཀག །ཚུལ་དེས་གཞན་པ་ཁེགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། བཀག་དང་དེ་ལན་དགག་པའོ།

此外，关于身心共同聚集，当身体没有变化而心存在，即使身体没有变化，因恐惧、忧伤、喜悦等产生各种心的变化，以及切断肢体等身体变化时，心却不随之改变的情况可以观察到，因此可知早先已存在的心不是从身体的因而产生的。
第二，如果身体与心不是近取因与近取果的关系，那么它们共存的确定性是什么呢？
由于过去业力因的投射，当识流在胎中结生相续时，是以该身体的因——凝滑状等作为俱有缘而产生受生有。由前业力所投射的身心组合是同一因的结果，因此只要业力的投射力未尽，就会共同存在。例如，铜是从前者同类的近取因而生的，当它被火的俱有缘熔化成液态时，火和铜的熔化状态共同存在一样。
以上所述是对"身心不同时，心从先前已存在的身体作为近取因而生"这一观点的破斥。虽然五种感官意识从感官产生，有时生起有时不生起，但意识本身从不存在缺失的状态，它不依赖于五种感官中的任何一种或它们的组合而生起，因此没有证据表明意识之流随着身体而相应生灭，并且已经确立意识若无先前同类[意识]为前导则不会生起，且能再次相续生起。
仅凭这些就能够驳斥如顺世外道等认为无前后世的邪见。此外，如果详细分析，按照经典所说，通过善加观察，在睡眠等状态下，粗意识虽然逐渐停止，但细意识不会停止；即使细意识停止，阿赖耶识也不会停止；即使阿赖耶识停止，光明心也永不停止。因此，心识永远不可能完全断灭，因此也能确立智慧之流不会断绝，因为如果无始以来存在的界或心的种子不存在，就无法理解解脱和迷惑的产生。这些道理在不同乘法中以逐渐清晰的方式阐释。
如《庄严经论》中所说："心恒常被认为本性光明，它被偶然的过失所污染。除了法性心之外，其他心非光明，[此]被说为[心之]本性。"因此应当了解，从心的光明本性中，由于遍计而在三界轮回，上述这些理论最终也必须指向这一成立的义理，因此[此点]极为重要。
破同时所依
第二，破斥同时之所依，[分为]：否定不合理的他宗观点；建立成立的合理义理。
非理破他宗
第一，[分为]：考察所依存在与否而破斥；考察所依生灭而破斥。
辨有无所依而破
第一，[分为]：考察所依存在与否而破斥；以此方式遮遣其他[观点]的方式。
第一，[分为]：破斥和否定对此的回答。


 །དང་པོ། ལུས་སེམས་དུས་མཉམ་པར་ལུས་ལ་སེམས་གནས་པའོ་ཞེ་ན། དུས་མཉམ་པར་གནས་པ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག །དུས་དེར་ཕན་ཚུན་ཕན་མ་བཏགས་བཞིན་བུམ་སྣམ་ཚོགས་པ་ཙམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་རྟེན་བརྟེན་པར་ཡང་མི་རུང་ལ། ཕན་བཏགས་ཏེ་རྟེན་གྱིས་བརྟེན་པ་གནས་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། གནས་པར་བྱ་བའི་རྟེན་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་རྟེན་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། མེད་པ་ཞིག་གིས་རྟེན་བྱེད་པ་ཡིན། ཡོད་པ་རང་གྲུབ་ཟིན་ལ་རྟེན་ཅི་ཡང་མི་དགོས་ལ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱར་མེད་པས་ན་ཡོ༷ད་མེ༷ད་གང་ཡིན་ཀྱང་དེ་ད༷ག་ལ༷་རྟེན༷་དུ་གྱུར་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དུས་མཉམ་པར་ཕན་མི་འདོགས་པས་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་
20-136b
མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་མི་འཐད་ཀྱང་གྲུབ་ཟིན་ཡོ༷ད་པའི༷་གན༷ས་རྒྱུ་དེ་ནི༷་རྟེན༷་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། ཡོད་པ་འདི༷་ལ་རྟེན༷་གྱིས་གནས་པར་བྱེད་དགོས་པ་མེ༷ད་དེ། རྒྱུ་མཚན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གན༷ས་པ༷་པོ༷་རང་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་ལས་གཞན་མི༷ན་པ་སྟེ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རྟེན་གྱིས་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མ་བྱས་སོ། །གལ་ཏེ་གནས་པ་པོ་དེ་ལས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞ༷ན་ཡི༷ན་ན༷་ཡ༷ང་གནས་པ་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་ཡི་རྒྱུ་ཉི༷ད་བརྟེན་པ་དེ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བརྟེན་པ་དེས་ནི་བརྟེན་རྒྱུའི་དངོ༷ས་པོ༷་དེ་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་ཅི༷་ཞིག༷་བྱས༷་ཏེ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པར་ཐལ། དེ་ལས་དོན་གཞན་བྱས་པ་དེ་རྫ་མཁན་གྱིས་བུམ་པ་བྱས་པས་བ་ལང་གནས་པར་མ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟེན་མེད་ན་དེ་མི་གནས་པར་འགྱུར་ལ་རྟེན་གྱིས་དེ་གནས་པར་བྱས་སོ་སྙམ་ན། གྲུབ་ཟིན་དེ་ནི་གནས་མི་དགོས་ལ་དེ་མི་འཇིག་པར་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་རྟེན་གྱིས་མི་འཇིག་པར་བྱས་པས་ན་བརྟེན་པ་དེ་ནམ་ཡང་འཇི༷ག་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་ནམ་ཡང་མི་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བརྟེན་པ་དེ༷་འཇི༷ག་པ་ནི་ཕྱིས་བྱུང་གི་རྒྱུ༷་ལ༷ས་འབྱུང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཅེ་ན། འཇིག་པ་དེ༷་ལ༷འ༷ང་གོང་གི་ཐལ༷་བ༷་མཚུངས༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འཇིག་རྒྱུ་དེ༷ས་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཡོད་པ་འཇིག་གམ་མེད་པ་འཇིག །ཡོད་པ་འཇིག་མི་ནུས་ལ་མེད་པ་འཇིག་པར་བྱར་མེད་དོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་དེ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་གཅིག་ན་འཇིག་རྒྱུ་མི་དགོས་ལ་གཞན་ན་དངོས་པོ་མི་འཇིག་པ་ཡང་མཚུངས་སོ། །འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་ན་ཡང་གན༷ས་པ༷འི་རྒྱུས༷་ཀྱང༷་དེ་གནས་པར་ཅི༷་ཞི༷ག་བྱས༷་ཏེ་འཇིག་རྒྱུ་དང་མ་ཕྲད་ན་གནས་པར་བྱེད་མི་དགོས་ལ་འཕྲད་ན་གནས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པས་སོ། །
20-137a
གལ་ཏེ༷་འཇི༷ག་རྒྱུ་དང་མ་ཕྲ༷ད་བར༷་དུ༷་རྟེན་དེ༷ས་གན༷ས་པར་བྱས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྒྱུ་དང་མ་ཕྲད་པར་དུ་དེས་གནས་པར་མ་བྱས་ན། དེ་ཉིད་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡིན་ན་འཇིག་པ་རྒྱུ་གཞན་མེད་ཀྱང་རང་ཉིད་འཇིག་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇི༷ག་པ༷་ནི་དངོས༷་པོའི་ཆོ༷ས་ཉི༷ད་དུ་ཡོ༷ད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ༷་འདི༷་ལ་གེགས་བྱེད་པའམ་གནོ༷ད་པར་བྱེད་ནུས་པ་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་གན༷ས་པའི་རྒྱུས༷་ནི་དེ་མི་འཇིག་པའི་བྱ་བ་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ༷་སྟེ་གང་ཡང་བྱེད་མི་ནུས་པས་དགོས་པ་མེད་དོ། །ནུས་ན་འཇིག་རྒྱུ་དང་ཕྲད་ན་ཡང་མི་འཇིག་པར་བྱར་ཅིས་མི་ནུས་ཏེ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཆེས་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་དཔེར༷་ན༷་ཆུ་ད༷ང་སྤྱི་ལ་སོ༷གས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་ཟིན་དེ་སྣོད་དང་རྫས་ལ་སོགས་པས་རྟེན༷་པ་བཞི༷ན་རྟེན་བརྟེན་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་དེ་ཁེགས་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། ཆུ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་འདི༷་ལ༷འ༷ང་གོང་གི་རིགས་པ་དེ་མཚུང༷ས་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཉམ་པའི་སྣོད་དེས་ཆུ་རང་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་ལའང་གནས་པའི་རྟེན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

第一，如果说身心同时，心安住于身体，[则问]：
这个所谓的"同时安住"是什么？如果只是像瓶子和毛毯那样同时存在而彼此没有相互帮助，那么就不合适作为所依与能依的关系。如果认为通过相互帮助，所依使所依者安住，那么[我问]：
作为使所依者安住的所依，是以自身已有的实质性存在作为所依，还是以不存在[的东西]作为所依？已存在的东西已经成立，不需要任何所依；而不存在的东西无法作为所依。因此，无论是存在还是不存在，对于这些都没有成为所依的可能，所以同时[的事物]不能互相帮助，所依者存在是不可能的。
如果说，虽然依靠不存在[的东西]不合理，但已成立存在之物的安住因就是所谓的所依。[对此回答]：这个存在之物不需要由所依使其安住，原因是所谓的"安住"与安住者自身已经成立没有差别，因此所依对安住没有任何特殊作用。
如果安住与安住者不同，那么即使承认所依是与安住者不同的"安住"的因，但所依对于所依的事物能做什么安住的作用呢？[答案是]什么也没做，因为[若所依]对[所依者]做了别的事，就像陶工制作瓶子并不能使牛安住一样。
如果认为没有所依则它不会安住，而所依使它安住，[我回答]：已成立的东西不需要安住，而如果是使它不灭而长时安住，那么由于所依使其不灭，所依者将永远不会灭亡，这将导致[荒谬的]结论。
如果[你说]并非永不灭亡，所依者灭亡是由后来生起的因而生的，[我回答]：对于那灭亡，也存在相同的过失，即灭亡因是使与自己同时存在的东西灭亡，还是使不存在的东西灭亡？已存在的不能灭，不存在的无法被灭。
或者，如果事物与灭亡是一体，则不需要灭亡因；如果是不同的，那么事物不灭亡的[过失]也同样存在。
如果由灭亡因而灭，那么安住的因对它的安住做了什么？若未遇到灭亡因，不需要使其安住；若遇到，则无法使其安住。
如果[说]直到遇到灭亡因之前，所依使它安住，那么这就意味着，若不是因为它使之安住，则会立刻灭亡，这样一来，灭亡不需要其他因，自身就会灭亡，因此灭亡就是事物的本性，没有什么能阻碍或伤害这一点，因此安住的因对不灭的功能能做什么？什么也做不了，因此没有必要。如果能，为什么在遇到灭亡因时不能使它不灭呢？这应该更容易做到。
第二，如果[说]，例如，已经存在的水等物质依靠容器和实物等作为所依，这些所依与所依者是可以直接观察到的，因此不能否认，[对此我回答]：
对于水等的所依，同样适用上述理论，因为同时存在的容器既不能作为水自身存在或不存在的所依，所以[所依]不成立。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །ཆུའི་ངོ་བོ་རྣམས་རྡུལ་དུ་མ་འདུས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་འདུ་བ་དང་མི་འགྱེས་པ་ནི་གཞིའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཆུའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་སྐྱེས་ཟིན་གྱི་རྟེན་ནི་མིན་ནོ། །དེའང་གཞི་ཆུ་དེ༷་ད༷ག་དྲི༷་ཕོག་པ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་གནོད༷་པ༷་ཞིག་འགོ༷ག་པར་བྱེད༷་ནུས་མོད་ཀྱི། ཡོད་ཟིན་འཇིག་པ་ལས་སྲུང་བར་མི་ནུས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་ཟིན་པ་ཕན་ཚུན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ནུས་པའང་ཡོད་ལ། མི་ནུས་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཙམ་གྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་མི་རུང་ངོ་། །
辨生灭所依而破
གཉིས་པ་ལ། བརྟེན་པ་སྐྱེད་ཚུལ་བརྟགས་ལ་དགག །བརྟེན་པ་འཇིག་ཚུལ་བརྟགས་ལ་དགག །དང་པོ་ལ། སྐྱེད་དེ་བརྟེན་ན་རང་བཞིན་ཁེགས། །མི་སྐྱེད་བརྟེན་པ་དགོས་མེད་ཉིད། །དང་པོ། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་ངོ་བོ་ཡོད་ཟིན་འཇིག་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་ལ་མི་ལྟོས་ཀྱང་དུས་མཉམ་པའི་རྟེན་དེ་ལས་བརྟེན་པ་སྐྱེ་ལ་རྟེན་དེ་ཡང་རང་ལས་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་
20-137b
དུས་མཉམ་པའི་རྟེན་འདོད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མིན་པར་ཁས་བླངས་པས་ཁོ་བོའི་འདོད་པ་ཡིན་མོད། ད༷གག་བྱ༷་དངོ༷ས་པོ་ར༷ང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང༷་གི་ངོ་བོ༷་ལ་གཞན་ལ་བལྟོ༷ས་པ་ཡོ༷ད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡང་འགལ་ཏེ། རང་བཞིན་རང༷་གི་མཚན་ཉི༷ད་ནི། །གཞན་ལ་ལྟོ༷ས་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན། །ཞེས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྟོ༷ས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་ལ་བྱེད་རྒྱུ་ལས་ལྟོས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་རང༷་བཞི༷ན་ཡོ༷ད་པ་མིན་ལ་མེད་ན་ཁྱོད་ཀྱང་ལྟོས་མེད་ཁས་བླངས་པས་ན་སྐྱེད་བྱེད་མིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལྷན་ཅིག་པའི་རྟེན་དེས་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་ནས་བརྟེན་པ་མ་སྐྱེད་ཅིང་ཡོད་ཟིན་འཇིག་པ་ལས་ཀྱང་མ་བསྐྱབས་ན་ཅི་ཞིག་བྱས་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་ནུས་པས་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གྱི་ཚུལ་དུ་དེ་སྐྱེད་པའི་གྲོགས་མཛད་ན་ཡང་དུས་མཉམ་པ་ལ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་གྲོགས་དུ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཏེ། སྔར་མེད་སྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་སྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་ན་དུས་སྔ་ཕྱི་ཡི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་ཟིན་དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྟེན་ཏེ་གནས་པས་ལྷན་ཅིག་པའི་རྟེན་ཞེས་བྱ་ན་ནི། མ་གྲུབ་ན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མི་མཉམ་པའི་རིགས་པས་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དུས་མཉམ་པ་རྟེན་དུ་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །
མི་འཇིག་བརྟགས་པ
གཉིས་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ། དུས་མཉམ་པ་ནི་དེ་ལས་མི་སྐྱེད་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་པ་ལས་རྒྱུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཀ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྕམ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ། ལོག་འགྱུར་ཐལ་བ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། །མི་ལོག་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་དང་། །མི་འཇིག་
20-138a
རྒྱུ་དགོས་མེད་དགག་པའོ། །
不坏果之考察
དང་པོ། ཀ་བ་མེད་ན་ལྕམ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ་ཡོད་ན་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན། ཀ་བ་ལས་ལྕམ་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཞིག་བྱས་སམ་མ་བྱས། མ་བྱས་ན་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱུར་འདོད་མི་རིགས་ལ། བྱས་ན་མི་ལྡོག་པ་དེ་ནམ་དུ་ལྡོག་སྟེ་མི་ལྡོག་པ་ཡང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བས་སོ། །ཡང་ན་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཀ་བ་ལྡོག་ན་ལྕམ་ཡང་ལྡོག་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ན། རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ལ། ཀ་བ་ལྡོག་ན་ལྕམ་ཡང་ལྡོག་ཅེས་པའི་དོན་མིན་ཏེ། ཀ་བ་ཞིག་པས་ལྕམ་ཡང་ཞིག་པར་འགྱུར་ན་ལྕམ་གྱི་ཉེར་ལེན་ཀ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་བས་སོ། །ཡང་ཁྱོད་སྐད་ཅིག་མ་མི་འདོད་ལ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་ཞིག་ཀྱང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཀ་བ་སྐྱེས་པས་ལྕམ་སྐྱེ་ལ་ཀ་བ་འགགས་པས་ལྕམ་འགག་ན་རེས་འགའ་གཉིས་ཀ་འགགས་ཀྱང་ཞིག་ཟིན་པར་ཁས་བླངས་པས་ན་དེ་ལྟར་ན་ལྕམ་དེ་མི་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཀ་བས་ཕན་མི་འདོགས་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ། ཅི་སྟེ་འཇིག་པ་ཡང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། རང་འཇིག་ནི་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དངོ༷ས་པོ་ཐམ༷ས་ཅད་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས་འཇི༷ག་པ་དང་བཅས་པ་ཡི༷ན་པ་དེས་ན་འཇི༷ག་པའི་རྒྱུ༷་ནི་དོ༷ན་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་དེ་ཡི༷་འཇི༷ག་པའི་རྒྱུ༷་དགོ༷ས་ན༷་རྒྱུ་མེད་ན་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། འདུས་བྱས་མི་འཇིག་པ་མི་སྲིད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། རྒྱུ་མེ༷ད་ན༷་ཡང་འཇི༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི༷་འཇི༷ག་པའི་རྒྱུ་ནི་དོ༷ན་མེ༷ད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དུས་མཉམ་པའི་རྟེན་དེ་ཡང་མི་རིགས་པས་ན་དུས་མཉམ་པའི་རྟེན་མི་སྲིད་དོ།;


 །འོ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་སྣོད་ཀྱིས་ཆུ་བརྟེན་པར་མ་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་བརྟགས་པར་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་སྟེ། ཆུ་སོགས་ཀྱི་དངོ༷ས་པོ་རྣ༷མས་སྐ༷ད་ཅི༷ག་རེ༷་རེ༷ར་ནི༷་འཇི༷ག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན༷་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་རྟེན་དེས་གནས་པར་གང་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འོན་ཀྱང་དངོ༷ས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུན༷་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ༷་ལྟ༷་བུ༷ར་སྐྱེ༷་བའི་རྒྱུ༷་ནི་རྟེན་དེ་དག་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ན་སྣོད་སོགས་དེ༷་རྟེན༷་ཡི༷ན་པར་རིགས་ཏེ། ཆུ་རང་གི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྐད་
20-137b
ཅིག་དེ་རང་ཉིད་དང་དུས་མཉམ་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་སྣོད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དེ་དང་ཚོགས་པ་ལས་དེའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་སྔ་མ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་མཚུངས་པའི་ཆུ་ཡི་སྐད་ཅིག་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་པའི་ཆུའི་རིགས་འདྲ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཉམ་དུ་ཚོགས་པ་དེས་ནང་ཕན་ཚུན་གནས་པར་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བས་ཕན་བཏགས་པ་ལས་རྟེན་བརྟེན་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་བླུན་པོས་དུས་མཉམ་པར་ཕན་བཏགས་པར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེ༷་ལྟ༷་མིན༷་ན༷་རྟེན་བརྟེན་པ་ཞེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རིག༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བརྟེན་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཐུར་དུ་འཕོ༷་བ༷་ཡི༷་ནི༷་གེ༷གས་རྟེན་དེས་བྱེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཆུ་དང་འབྲུ་ལ་སོ༷གས་ཀྱི༷་ནི༷་རྟེ༷ན་དུ་སྣོད་དེ་རིགས་པར་འགྱུར༷་གྱི༷་རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ༷་བ༷་མེ༷ད་པ་ཅན་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་སྤྱི་ད༷ང་ལ༷ས་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྟེན༷་ཅི༷་དགོ༷ས་ཏེ། དེས་ན་དེ་གསུམ་གྱི་རྟེན་རྫས་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་དོ། །བརྟེན་པ་ཡོད་མེད་བརྟག་པའི་རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་སེམས་ནི་ལུས་ལ་འཕྲོད༷་པ༷་འདུ༷་བ༷་དང༷་། ལུས་ཀྱང་སེམ༷ས་ཀྱི་འཕྲོད༷་པ༷་འ༷དུ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་རྒྱུ༷་ཡིན་པ་དང༷་། གཞན་ཡང་རིག༷ས་དང་ཡོན་ཏན་ལ༷་སོ༷གས་པ༷འང་དེ་ལྟར་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་དབང་གིས་རྟེན་གྱིས་བརྟེན་པ་རྣམ༷་པར་གན༷ས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཉི༷ད་ཀྱང་། དུས་མཉམ་པའི་རྟེན༷་མེད་པ༷ར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་རིགས་པ་དེས་བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕ་རོལ་པོས། སྣལ་མ་དང་སྣམ་
20-138a
བུ་བ་ལང་དང་རྭ་བ་དག་དང་བློ་རྫས་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ལ་འདིའོ་སྙམ་པའི་བློ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་ལ། འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་རྫས་ལ་སོགས་པར་ཁས་ལེན་ཞིང་། དེ་ལྟར་འཕྲད་པ་འདུ་བའི་དབང་གིས་རྟེན་བརྟེན་པར་ཁས་ལེན་པའང་གོང་གི་རིགས་པས་བསལ་བར་གྲུབ་བོ། །
辨所依生灭而破
གཉིས་པ་བརྟེན་པ་སྐྱེ་འཇིག་བརྟག་པ་ལ། །འཇིག་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །འཕེལ་བའི་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་རྒྱུ་གཞ༷ན་ལ༷ས་བརྟེན་པ་བློ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་དངོ༷ས་པོ་འཇི༷ག་པ་ཞིག་ན༷་དེ༷་ཡི༷་གན༷ས་རྒྱུས༷་དེ་གནས་པའི་བྱ་བ་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ༷་སྟེ། མ་ཕྲད་བར་དུ་གནས་མི་དགོས་ལ་ཕྲད་ན་གནས་མི་ནུས་པས་སོ། །དངོས་པོ་དེ༷་རྒྱུ་གཞ༷ན་མེ༷ད་པར༷་རང་ཉིད་འཇི༷ག་ན༷་ཡ༷ང་གན༷ས་པ༷འི་རྒྱུ་རྣམ༷ས་དེ་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་ནུས༷་པ་གཏན་མེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་གནས་པར་བྱ་མི་ནུས་པས་སོ།

那么，在世间不是直接看到容器支撑水吗？
这是未经深入分析而基于相续所做的言说。因为事物每一刹那都在灭亡，所以同时存在的容器对那一刹那没有任何维持作用。
然而，事物刹那不断地以相似形式产生的相续，后后[刹那]在与前前[刹那]同样的领域中产生的因就是那些所依，因此容器等作为所依是合理的。水从自身的近取因产生的刹那与同时的俱有缘——容器的刹那相结合，从而在其后产生与前者领域相同的水的刹那。
因此，当这两者的结合分离时，水的相似种类在另一处生起，同时聚集并不能相互维持，但由于俱有因的结合特殊性，可以在后续相似种类中产生特殊领域。
因此，通过这种因果关系的帮助而建立所依与所依者的关系，但愚昧的世人误以为是同时的互相帮助。
如果不是这种情况，所谓的所依与所依者完全不合理，因为所依者是不可能的。
此外，因为所依阻碍水等向下流动，所以容器成为水和谷物等的所依是合理的。但对于本性不会移动到其他处所的功德、共相和业等，需要什么所依呢？因此，承认这三者的所依是实质是无意义的。
通过这种考察所依存在与否的推理，心与身体相合会，身体也是心的相合会的因，以及种姓和功德等也是依靠相合会而由所依维持所依者的存在的说法，因为证明同时的所依不存在，所以被此理论遮除了。
对方主张：线和布、牛和角、知识和实质、种姓等之间以"此是彼"的认知生起的原因是相合会，承认相合会的因是实质等，如此依靠相合会而承认所依和所依者的关系也被上述推理所遮除。
辨所依生灭而破
第二，考察所依的生灭，[分为]：从灭亡方式考察而破斥；从增长方式考察而破斥。
第一，如果心等所依者的事物灭亡是从其他因而来，那么其安住因对它的安住能做什么？因为在[灭因]未遇到之前不需要安住，遇到时不能安住。
如果事物无需其他因而自行灭亡，那么安住的因对使它安住完全无能，因为不能使其安住。


 །གལ་ཏེ་ནུས་ན་རྟེན༷་དང་བཅས༷་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ནི་གན༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པ་ཡིན་ཏེ་རྟེན་གྱིས་གནས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ད༷ང་། གང་སྐྱེ༷་བ༷་ཅན་ཀུན༷་ནི་རྟེན༷་བཅ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་རྫས་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྫས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། བློ་སོགས་ཀྱང་བདག་རྟག་པ་ལ་བརྟེན་པས་ན་མཐར་རྟག་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་མེད་པས་རྟེན་པ་དེས་དེ་ཀུན་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ནི༷་དུས་འག༷འ་ཞིག༷་གི་ཚེ༷་ན༷འ༷ང་འཇི༷ག་པར་མི༷་འགྱུར༷་བས་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་བརྟེན་པར་བྱ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་གལ༷་ཏེ༷་ར༷ང་ཉིད་འཇི༷ག་པའི་ངང༷་ཚུལ༷་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་བད༷ག་ཉིད་ཡི༷ན་ན༷་དེ་གནས་པར་བྱ་མི་ནུས་པས་དེ༷་གན༷ས་
20-138b
པར་བྱེ༷ད་པ་གཞ༷ན་གང༷་ཞིག་ཡིན་ལ། ག༷ལ་ཏེ་ར༷ང་ཉིད་འཇི༷ག་པའི་ང༷ང་ཚུལ༷་ཅན་གྱི་བད༷ག་ཉིད་མི༷ན་ན༷་དེ༷་གན༷ས་པར་བྱེ༷ད་པ་གཞ༷ན་ག༷ང་ཞིག་སྟེ་གནས་པར་བྱ་མི་དགོས་པས་དེ་ལའང་གནས་པར་བྱེད་པ་གཞན་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདི་དག་གིས་ལུས་ནི་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་བློའི་རྟེན་དུ་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ལ་རིགས་པ་དེ་དུས་མཉམ་པའི་རྟེན་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འཕེལ་བ་ལ་བརྟག་པ་ལ། དངོས་དང་དེས་གཞན་ཁེགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། ལུས༷་ཀྱི་ཁམས་ཕུལ༷་དུ་བྱུང༷་བ་དང་འགྲི༷བ་པ་མེ༷ད་པར༷་གནས་བཞིན་དུ་ནང་བློ༷་ཡི༷་འདུ་བྱེ༷ད་པའི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱིས༷་ཤེ༷ས་ར༷བ་དང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཕུལ༷་དུ་བྱུང༷་བ་ད༷ང་ཡང་རེས་འགའ་འགྲིབ༷་པ༷་ད༷ག་ཏུ༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པར་མཐོང་ལ། རྟེན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་བཞིན་བརྟེན་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་འདི༷་ལྟ་བུ་ནི༷་མར༷་མེའི༷་འོ༷ད་དང་ལུས་ཀྱི་གྲིབ་མ་དང་ས་བོན་གྱི་མྱུ་གུ་ལ༷་སོ༷གས་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན༷་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པས་ན་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་སོ། །གཉིས་པ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་ལུས་རྒྱས་པ་ལས་ཤེས་རབ་སོགས་བློ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བས་ལུས་ལས་བློ་འབྱུང་བར་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། ལུས་རྒྱས་པ་དང་སྙོམས་པ་དེ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་བློ་འདི༷་སྔར་བས་ཁྱ༷ད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ཀྱང་འོན་ཏེ་བཅུད་ལེན་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་སྙོམས་པར་བྱས་པ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་པས་ལུས་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྐྱེས་པས་ཡིད་འཆོལ་བ་མེད་པར་གནས་པ་ན་བཟོ་སོགས་གོམས་པའི་འདུ་བྱེད་པ་
20-139a
སྟོབས་འཕེལ་ནས་བློ་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ཁམས་སྙོམས་པ་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ལུས་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་པ་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་སེམ༷ས་རང་ཉིད་ལ༷་ཕན༷་འདོག༷ས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་ལུས་རྒྱས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་བློ་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་མིན༷་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གཟུང་དོན་དུ་མ་བྱས་ན་ལུས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་ལས་ཡིད་ལ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་དང་། རྒུད་ཀྱང་དེ་ལས་སྐྱོན་འབྱུང་མི་རིགས་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལུས་སེམས་ཀྱི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་བསྐྱེད་པའི་ཉེར་ལེན་མ་ཡིན་ལ། ཕན་འདོགས་བྱེད་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བློ་དང་ཚོགས་པ་འག༷འ་ཞིག་གི་ཚེ༷་ན། འབྲས་བུ་ཆག༷ས་པ་དང་སྡང་བ་ལ་སོག༷ས་པའི་བློ་ནི་རྒྱུ་ལུས་རྒྱས༷་པ་དང་རྒུད་པ་སོ༷གས་ཀྱིས༷་འཕེལ༷་བ༷་ཡོད་པ་ནི་རིམ་བཞིན་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ༷་སྡུག༷་ཡིད་ཀྱི་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་པ་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་ལུས་རྒྱས་ཙམ་གྱིས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་མ་ངེས་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་བཞིན་དང་། ལུས་རྒུད་པས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་མ་ངེས་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་བཟོད་པ་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ།

如果[所依]有这种能力，那么一切有所依者都将具有常住性，因为由所依而使其安住，且一切有生者都是有所依的，因为所有功德等都依靠实质，实质则依靠常住的极微尘，心等也依靠常住的我，所以按照你们的观点，没有任何东西不依赖于常住[之物]，因此所依使一切存在，因此一切事物在任何时候都不会灭亡，由此导致一切都是常住的过失。
此外，如果作为所依者的事物如果自身具有灭亡本性，那么它就不能被维持，那么使它安住的其他[因]是什么呢？如果它自身不具有灭亡本性，那么使它安住的其他[因]又是什么呢？[答案是]不需要使其安住，因此对它而言也不可能有使其安住的其他[因]。
通过上述阐明的这些理论，否定了身体是与其同时存在的心的所依的主张，这一理论适用于一切同时存在的所依与所依者。
第二，对增长的考察，[分为]：正文和由此否定其他的方式。
第一，[分为]：正文和对此回答的否定。
第一，当身体的元素既无极大增长也无减少的情况下，由于内心造作的特殊性，智慧、慈爱与悲悯等会极大增长，有时也会减少，这种所依无差异而所依者有差异的情况，这样的[现象]在火焰的光亮、身体的影子、种子的芽等依照因果方式依靠[他物]的[现象]中是不存在的，因此不能确定心只从身体而生。
第二，[对方说]：由于食物等滋养使身体强健，从而智慧等心也特别发展，由此可见心是从身体而生。
[对此回答]：虽然从身体的强健和均衡也使心比以前有特殊改变，但这是因为滋补品等使身体元素均衡，成为身识的所取对象，使身识伴随的感受产生快乐，当意识不受干扰地安住时，工艺等的造作力量增强，从而提高心的素质。身体元素的均衡作为内在触觉的特殊性，当成为身识的所取对象时，依此而生的意识也以此为所取对象，通过这种方式，心本身没有从与其不同的身体获得帮助，仅靠身体的强健就使心有所提升是不可能的。因为如果不成为心的所取对象，那么即使身体强健，也不合理从中产生意识的功德；即使身体衰败，也不合理从中产生过失，就像他人的身体一样。
因此，身体不是心的相似相续的近取因，而是有益的俱有缘。
因此，在某些情况下，当与非理作意的心结合时，贪欲和嗔恨等心的结果会因身体强健或衰败等因而增长，这分别是从身体的快乐和痛苦感受作为意识的所取对象而产生的，而不是仅仅因为身体强健就一定会生起贪欲，就像阿罗汉们一样；身体衰败也不一定会生起嗔恨，就像宣说忍辱的沙门一样。


 །ནང་གི་རེག་བྱ་དེ༷་ཡང༷་ཁམ༷ས་སྙོམ༷ས་པ་དང་ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་མ་སྙོམས་པ༷་དག་གི་རེག་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནང་གི་དོན་ཏེ། ནང་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཡིན་པ་དང་ལུས་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་དོན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ནང༷་གི༷་དོ༷ན་དེ་ནི༷་རང་བློའི་ཡུལ་དུ་ཉེ་བ༷་སྟེ་ཡོད་པ་ལ༷ས་བློ་ཡི་ཁྱད་པར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེས་གཞན་ཁེགས་ཚུལ་ནི། རང་གི་ལུས་ལས་སྐྱེས་པའི་རེག་བྱ་གཟུང་དོན་
20-139b
དུ་བྱས་པའི་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བའི་བྱུང་བ་ལས་ཆགས་སྡང་སོགས་བློ་ཡི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདི༷ས་ནི་འདུས༷་པ༷་ཡི་རིམས་དང་ཆང་དང་དུག་ལ༷་སོ༷གས་པས༷་དྲ༷ན་པ༷་ཉམ༷ས་པ་དང་རྨོངས་པ་དང་གཡེང་བ་ལ་སོག༷ས་པ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པ་དང་འདྲ་བར་དོན་གྱིས་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ལུས་ལས་བློ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནང༷་གི་དོ༷ན་རེག་བྱའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་པ་ལས་སྐྱེས་པ༷འི་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་བློ༷ས་ནི༷་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར༷་བར༷་བྱེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དཔེར༷་ན་རྒྱུ༷ད་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་སྔ་མ་འགའ༷་ཞིག༷་ལ༷་སྟག༷་ཉི༷ད་ད༷ང་ནི༷་གཞན་རྨས་པའི་ཁྲག༷་དང་རོ་ལ༷་སོ༷གས་པ་རིམ་བཞིན་སྟག་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཐོས༷་པ༷་དང༷་ནི༷་ཁྲག་སོགས་མཐོང༷་བ༷་ལ༷ས་སེམས་རྨོང༷ས་ཏེ་དྲན་པ་ཉམས་པ༷་དང་གཡོ་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ་བཞི༷ན་ནོ། །གཟུང་དོན་དེ་དག་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མིན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་བཟང་བ་མཐོང་ནས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
20-140a
པ་མིན་པར་ལུས་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ན། ཇི༷་ལྟར༷་ན་སེམ༷ས་རང་ཉིད་ལ༷་བརྟེན༷་པར་བྱས༷་ན༷ས་གཞུང་ལུགས་ཐོས༷་པ་དང་བཟོ་ཡི་གནས་ལ་སོ༷གས་པ་གོམས་པའི་འ༷དུ་བྱེ༷ད་སྔར་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལས། བར་དེར་མངོན་དུ་མ་གྱུར་བའི་དུས་རིང་པོས་ཆོད་ཀྱང་ཇི་ཞིག་ན་སྐབས་སུ་རྐྱེན་ལས་སད་པ་ན་སེམ༷ས་ཉིད་ལ༷་ནི༷་དུས༷་དེར་གས༷ལ་པོར་སྔར་གྱི་གོམས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་དེ་ཀློག་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་དེ་རེ་ཞིག་བཞག་ནས་ལས་གཞན་གྱིས་གཡེང་བར་གྱུར་ཀྱང་ནམ་ཀློག་འདོད་ན་ཡང་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་སྔ་མའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་སེམས་ཕྱི་མ་ཡིན་པས་སྔ་མས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་ད་ལྟ་བའི་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་སྔ་མ་སྔ་མའི་ནུས་པ་སོགས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལའང་དེ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་མ་ཡིན་པར་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ཡིན་ན་ཉེར་ལེན་དང་ཉེར་ལེན་ཅན་དེ་དུས་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར་སྒྲོན་མེ་དང་འོད་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པའི༷་ཕྱིར༷་སེམས་ལ་བཟོ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་བ་རེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་དེ༷་ལྟར༷་དེའི་ཉེར་ལེན་ལུས༷་ལ༷འ༷ང་མི་འདྲ་བའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཁྱད་པར་བ་རེ་རེ་ཡོད་པར་དམིགས་དགོས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བུམ་པའི་གྲིབ་མ་གྲུ་བཞིར་སྣང་དུས་བུམ་པ་ལ་ཡང་གྲུ་བཞི་ཡོད་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །འགྲེལ་པ་གཞན་ན་ལུས་དང་བློ་ཐ་མི་དད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལའང་བཟོ་སོགས་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ཞེས་འགོད་པར་སྣང་ངོ་། །
立自宗
གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་གཞན་རྒྱང་འཕེན་པ་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་ནས་འདིར་འཕོས་པ་
20-140b
མིན་ཡང་ལུས་ལས་བློ་གསར་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པར་བཀག་ནས་རང་ལུགས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། རྒྱུ་གང་གིས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཤིང་བད༷ག་ལ༷་ཆག༷ས་པ༷་ད༷ང་ལྡན༷་པ༷ས་སོ། །སུ་ཞིག་ཅེ་ན་སེ༷མས་ཅན་འཁོར་བ་པ་རྣམས་སོ།

内在的触觉也是元素平衡等，"等"字表示不平衡等触觉，这些都是内在的对象，因为它们属于内部自身的身体，是身识和意识的所取对象。这样的内在对象是接近自己心识的对境，从这点产生贪欲等心的特殊性。
第二，由此否定其他的方式：
通过阐述从自身身体产生的触觉作为所取对象的乐苦感受而产生贪嗔等心的特殊性的这一道理，也间接解释了因集合热病、酒精、毒素等而使记忆减退、迷惑、散乱等现象，与前面所说相似，因为身体对心产生的所有不同特点都是由内在对象触觉的特殊性作为所取对象而产生，心识随之变化为与之前不同的状态。
例如，由于某些特定根性的前提下，当虎出现时，或见到他人伤口的血液或尸体等，分别由听到"虎来了"的消息或看到血液等，心识变得迷乱、记忆力减退、颤抖等，产生与之前不同的特殊变化一样。
这些所取对象虽然不是自心的近取因，但成为俱有缘。同样，看到美好的色相而生起贪欲等，所有所缘缘的特殊性也应如此理解。
如果[心]不是如此，而仅仅跟随身体，那么怎么会有心自身依靠自己，通过听闻教法和工艺学等的熟习造作，虽然在中间经过很长时间未曾显现，但当时机成熟时，心本身在当时会清晰地呈现先前的熟习[能力]，就像习惯了阅读等，暂时放下而被其他事务分心，但当想要阅读时又能重新显现一样。
这些是因为前心的造作相续就是后心，由于前者熏习的习气存在于现在的心中，就像前前种子的功能等也存在于后后[种子]中一样。
如果心不是心的近取因，而身体是心的近取因，那么由于近取因和近取果时间不分离，如灯与光一样，是你所承认的，当心中显现工艺等特殊功德时，如此，它的近取因身体中也应该观察到不同的特殊功德，就像当瓶子的影子显现为方形时，瓶子本身也必须具有方形一样。
在其他注释中，似乎提出：因为主张身体和心不分离，所以身体也应该有工艺等知识的过失。
立自宗
第二，自宗观点，[分为]：正文和遣除争论。
第一，否定其他如顺世外道等的观点，他们认为虽然不是从前世转生到此世，但心是从身体新生的，[指出]他们缺乏证据，然后阐述自宗对轮回转生的方式：因为有情尚未断除我执，对自我执着并具有[它]。谁是这样的呢？轮回中的有情众生。


 །ཇི་ལྟར་ན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་གཞ༷ན་གྱིས༷་སྐྱེ་གནས་དེར་བཀྲི༷་བའམ་ཁ་དྲངས་ནས་འཕངས་པ་ལྟ་བུ་མི༷ན་པ༷ར་རང་ཉིད་བདེ༷་སྡུག༷་དོར༷་ཐོབ༷་སྟེ་བདེ་བ་ཐོབ་འདོད་དང་སྡུག་བསྔལ་དོར་བར་འདོ༷ད་པ༷ས་ན༷་སྲིད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཞེ་ན་དམ༷ན་པ༷འི་གན༷ས་ཏེ་ཟག་པ་བཅས་ཀྱི་ལུས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་མངལ་གྱི་གནས་ནི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་ལེ༷ན་པ་སྟེ་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །རང་གིས་མངལ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱི་ཕག་ལ་སོགས་པའི་མངལ་གྱི་གནས་ངན་པ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་རིགས་ཏེ་དེས་ན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་དེ་ལྟར་དམན་པ་ལ་དམན་པར་ཤེས་ཤིང་མི་སྲེད་པ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་བདེན་ཀྱང་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་མི་ཤེས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་གནས་མངལ་ལ་སོགས་པ་དང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལུས་གྲུབ་པ་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཡང་། ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་གི་བློ༷་བྱུང་ནས་བདེ་བར་ལྟ་བའི་རྨོངས་པ་ད༷ང་། དེའི་དབང་གིས་ཡུལ་དེ་ལ་སྲེ༷ད་པ༷་སྐྱེ་ཞིང་སྲེད་པས་ཀུན་ནས་དྲངས་ཏེ་དམན་པའི་གནས་ཡིན་ཀྱང་འཇུག་པ་ནི་ཆགས་ཅན་སྨད་འཚོང་མའི་ཁང་པར་འཇུག་པ་དང་ཕག་མི་གཙང་བའི་འདམ་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྨོངས་པ་དང་སྲེད་པ་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བར་ཀུན༷་ན༷ས་འཆིང༷་བ༷་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི༷་སྲིད་པར་སྐྱེ༷་བའི་རྒྱུ༷་ཡིན་ལ། གང་ཟག་ག༷ང་ལ༷་
20-141a
རྒྱུ་རྨོངས་སྲེད་དེ༷་གཉིས་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ནི༷་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་མར་སྐྱེ་གནས་སུ་འཇུག་པའི་གང་ཟག་ཡོད་ན་མཐོང་རིགས་པ་ལ། སུས་ཀྱང་འདི་ནས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ༷་བ་དང་དེ་ནས་འདིར་འོང༷་བ་མ༷་མཐོ༷ང་བས་དེ་མེད་དོ་ཅེ་ན༷། སུས་ཀྱང་མཐོང་མི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་མཐོང་ལ། རང་གིས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེར་མ་ངེས་ཏེ་བར་སྲིད་དེ་ཡོད་ཀྱང་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོ༷་མི༷་གསལ༷་བའི་ཕྱིར༷་མ༷་མཐོ༷ང་བ་སྟེ། དཔེ༷ར་ན༷་མིག༷་མི༷་གས༷ལ་བ༷་ཡི༷ས་དུ༷་བ༷་ཆུང༷་ངུ༷་ཡོད་ཀྱང་མི༷་མཐོང༷་བ་བཞི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་དྭངས་བས་མི་མཐོང་ན་ཡང་དེ་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡོའི་ནང་དང་མངལ་ལ་སོགས་པར་ཐོགས་མེད་དུ་འཇུག་མི་སྲིད་དོ་ཟེར་ན། ལུས༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཡ༷ང་ཤིན་ཏུ་དྭངས་ཤིང་ཕྲ༷་བའི༷་སྟེ་ཐོགས་བཅས་ལྟར་མིན་པའི་ཕྱིར༷་དེ་འདྲའི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་འག༷འ་ཞིག༷་ནི་ལས་ཀྱིས་མཚམས་མ་བཅད་པའི་ཡུལ་ལ༷་ལ༷ར་ཐོག༷ས་པ་མེ༷ད་དེ༷་དཔེར་ན། རྫ་གསར་པ་ལ་ཆུ༷་བཞི༷ན་དང་གསེ༷ར་ལ༷་དངུལ༷་ཆུ༷་འཇུག་པ་དང་ཤེལ་ལ་ཉི་འོད་བཞི༷ན་ནོ། །དེས་ན་བར་སྲིད་དེ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་དོན་རྣམས་ཐ་མལ་པ་རང་གིས་མ༷་མཐོ༷ང་ཕྱིར༷་ན༷་མེ༷ད་པ༷་མིན༷་ནོ། །
说身生意之过
གཉིས་པ་ལུས་ལས་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ལའང་། ཡན་ལག་ཅན་ལས་སྐྱེ་བ་མིན། །ཡན་ལག་ལས་ཀྱང་མིན་པའོ། །
未以有支生
དང་པོ་ལ། ཡན་ལག་ཅན་ལ་གནོད་པ་བརྗོད། །དེ་འགོག་མི་འཐད་རྩོད་པ་སྤང་།
说有支之过
དང་པོ། གལ་ཏེ་ལུས་ལས་བློ་སྐྱེ་ན་ལུས་རིལ་པོ་ཡན་ལག་ཅན་ལས་སྐྱེ་བའམ། ཡན་ལག་ལས་ཡིན། ཡན་ལག་ཅ༷ན་གྱི་རྫས་ལས་སོ་ཟེར་ན། 
20-141b
ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་པ་བཏགས་པ་ལས་རྫས་སུ་མེད་ལ་དེ་འབྱུང་བ་བཞི་ཡང་མིན་པས་ན་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། གང་གི་ཕྱིར་ན། ལུས་ཞེས་པ་གཅིག་མ་གྲུབ་སྟེ་གྲུབ་ན་ལག་སོགས་འདི་རྣམས་དང་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་ཡིན། ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་ལ། དེ་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ཡང་གྲུབ་པས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་བོ།

如何既不是由大自在天等他者引导或牵引到那个生处，而是因为自己[欲求]乐苦舍得，即欲求获得快乐和舍弃痛苦而进入轮回。
在哪里呢？[有情]会完全接受低劣的处所，即有漏身体形成的胎位。
如果是自己选择胎位，那么为何会选择狗猪等恶劣胎位呢？因此，应该是由大自在天等所投生的。[对此回答]：如果[有情]知道低劣处为低劣并不贪求，这说法确实正确，但因愚痴而不知道，虽然生处如胎位等和有漏身体的形成是痛苦的根源，但由于颠倒的心生起，因愚痴而视为快乐，并因此对此境生起贪求，受贪求驱使，虽是低劣之处仍然趋入，如同贪欲者进入妓女家，猪进入不净泥潭等一样。
因此，正是这种颠倒的愚痴和贪爱束缚有情于轮回，它们是轮回出生的因。任何人若这两种因——愚痴和贪爱不存在，他就不会出生轮回，因为无有因故。
第二，[有人说]：如果有轮回转生者，应当能看到，但没有人看到从这里往他处去和从他处到这里来，所以轮回不存在。
[对此回答]：不是任何人都不可能看到，修习瑜伽者能看到，仅仅自己未见不足以确定不存在。中阴身虽存在，但常人因感官不明晰而不见，如同眼睛不明晰者虽有微小烟仍不见一样。
如果说因为[中阴]身透明而看不见，但既然有身体，就不可能无阻碍地进入石头内部、胎位等，[对此回答]：虽然有身，但因极其透明细微，不像有阻碍的[身体]，因此这类身体有些在业力未设限的某些地方是无阻碍的，例如水[渗透]新陶罐一样，或如水银渗入金，阳光照入水晶一样。
因此，中阴身等超出常人感知范围的事物，不因常人未见而就不存在。
说身生意之过
第二，存在身体产生心识的过失，[分为]：非从有支生；也非从支分生。
未以有支生
第一，[分为]：指出有支的过失；遣除对此的争论。
说有支之过
第一，如果从身体产生心识，是从整体的有支生还是从支分生？[如果]说是从有支的实体生，[回答]：所谓的"有支"只是假立，不是实体，也不是四大种，所以如何从中生起？因为所谓的"身体"作为一体并不成立，若成立，它与手等这些是一体还是不同？未观察到有差别，因此否定；即使承认从它生起，也已经确定不是从可直接感知的四大种生，所以对方的主张不成立。


 །གཅིག་ཡིན་ན་ལ༷ག་པ་སོ༷གས་ཡན་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གཡོ༷་བ་ན༷་ལུས་ཐམས་ཅ༷ད་ད༷ག་གཡོ༷་བར༷་འགྱུར༷་དགོས་པའི་ཕྱིར༷་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལ། གཡོ་མི་གཡོ་ཆ་གཉིས་ཡོད་ན་འག༷ལ་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་ལ༷ས་གཉིས་ནི༷་གཞི་གཅི༷ག་ལ༷་མི༷་རུང་བའི་ཕྱིར༷་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་ཡན་ལག་དེ་རྣམས་ལས་གཞ༷ན་དུ༷་ཐ༷་ད༷ད་པར་གྲུབ༷་པར༷་འགྱུར༷་ཞིང་། ཐ་དད་ན་འདུ་བས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་མི་ནུས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ལག་སོགས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་གང་ཡང་ལུས་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་ཕྱི་རོལ་པས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ལ། དེ་ཡན་ལག་དང་འདུ་བས་འབྲེལ་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་མི་དམིགས་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་རྫས་སུ་མེད་པར་དཔྱད་པ་འདིས་ནུས་པས་ན་འདུ་འབྲེལ་དང་ཁྱད་པར་སྦྱར་ནས་དཔྱད་མི་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་ཡན་ལག་གཅི༷ག་གོས་ལ་སོགས་པས་བསྒྲི༷བས་པ༷་ན༷་ཆ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ད༷ག་བསྒྲི༷བས་པ༷ར་འགྱུར༷་པ༷འ༷མ། ཡང་ན་གཅིག་མ༷་བསྒྲིབ༷ས་པ་ཡོད་ན༷་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲིབས་པར་བྱས་པ་དེ་ཡང་མཐོ༷ང་བར་འགྱུར༷་ལ། གཅི༷ག་ཚོན༷་གྱི༷ས་བསྒྱུར༷་ན༷་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་བསྒྱུར༷་བ༷འ༷མ། ཡང་ན་བསྒྱུར་བ་དེ་ཡང་ལྷག་མ་རྣམས་དང་འདྲ་བར་མ༷་བསྒྱུར༷་བར་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །བྱ་
20-142a
བ་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་འགལ་བ་དེ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་ཏེ་ཆ་ཐ་དད་པ་ཀུན་ཀྱང་རིགས་འགྲེ་བ་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟ་བུའི་ཕྱིར༷་ཚོ༷གས་པ༷འམ་ཡན་ལག་ཅན་ནམ་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་རིལ་པོ་གཅི༷ག་རྫས་སུ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ནོ། །
破其非理而遮谴
གཉིས་པ་ལ། དེ་མེད་ཀྱང་ནི་མཐོང་སོགས་འཐད། །མེད་ཀྱང་སྒྲ་འཇུག་འཐད་པའོ། །
无有其而见等应理
དང་པོ་ལ། མཐོང་སོགས་མི་འཐད་རྩོད་པ་སྤོང་། །འཐད་པ་གཞན་འདོད་དཔེ་ཡིས་བསྟན། །
遮见等非理之争
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེས་གཞན་ཁེགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། གསལ་བྱེད་པ་སོགས་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་འགོག་པ་མི་འཐད་དེ། ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་པ་མེད་པར་དུ༷་མ༷་ཚོགས་པ་ཙམ་ཉི༷ད་ཡིན་ན༷་སྔ༷་མ༷་མ་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞི༷ན་དུ་ཚོགས་པའི་དུས་ནའང་སྔར་དང་ཁྱད་པར་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ད༷ང་། ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ༷་ར༷བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དབང་པོས་མི་ཟིན་པ་ལྟར་ཚོགས་པའི་སྐབས་ནའང་དབང་པོ་ལས་འདས་པས་བུམ་སོགས་ལ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བློས་རྟོག༷ས་པ་མི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། བུམ་སོགས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མ་ཚོགས་པ་དང་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྡུལ་ལ་ཁྱ༷ད་མེ༷ད་པར༷་མ༷་གྲུབ༷་སྟེ། ཚོགས་པའི་རྡུལ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་ནི༷་དབ༷ང་པོའི་ཡུལ༷་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྔར་མ་ཚོགས་པའི་རྡུལ༷་ཕྲན༷་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དེ་མི༷ན་ཏེ་དབང་པོ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་མཐུས་ཡིན་གྱི་ཕྲ་རབ་རང་གི་ངོ་བོས་མ་ཡིན་ཏེ་སྔར་ས་སོགས་ཚོགས་པ་དང་མ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ལ་ཁྱད་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚོགས་པའི་དུས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཐ་
20-142b
སྙད་དུ་མི་བྱ་བར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྣམ་བུ་ལ་སྣལ་མ་ཞེས་མི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྔར་དང་ཁྱད་མེད་པར་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་ཡན་ལག་ཅན་རགས་པ་རྫས་སུ་མེད་ན་རྡུ༷ལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་དུ་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་སྒྲིབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་བཅས་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ད༷ག་ཀྱང༷་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
应理以喻说
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་དགག་པ། དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་གིས་ཞེ་འདོད་ལ་བུམ་པའི་རྡུལ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་རྩོམ་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཀྱི་ནི་མིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རིལ་རྫས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

如果是一体，当手等任何一个肢体动时，整个身体都应动，因为它们是一体，这与直接感知相矛盾；若有动与不动两部分，由于矛盾的行为在同一基础上不可能，因此动与不动的肢体就应该与[身体]别体成立，若是别体，聚集也无法成为一体关联，这样一来，手等所有肢体都不是身体了。
一般而言，外道承认有支的实体与支分是不同的，虽然他们认为由于[有支]与支分结合而关联，因此不被观察为不同，但通过此分析可知它不是实体，因此不需要结合差别来分析。
同样，当一个肢体被衣服等遮蔽时，要么所有部分都被遮蔽，要么某部分未被遮蔽，那么被遮蔽的部分也应该能被看见。一个[肢体]被染料染色时，其余部分也应被染色，否则染色的部分应该能像其余未被染色的部分一样被认识到。
通过行为、具有[性质]、性质相违这三点来表示，所有不同的部分都会传导[这种矛盾]，因为这样，所谓的聚集或有支或身体作为一个整体实体是不存在的。
破其非理而遮谴
第二，[分为]：无它仍能见等合理；无它语言运用合理。
无有其而见等应理
第一，[分为]：遮破见等不合理之争；以其他认可的例子显示合理性。
遮见等非理之争
第一，[分为]：正文和由此否定他说的方式。
第一，显明派等说：以上对有支实体的否定不合理，因为如果所谓的有支仅仅是多种的聚集，那么与以前未聚集状态的极微尘一样，在聚集时也应与之前无差别，且因为身体等的本性也是极微尘，就像极微尘不被感官把握一样，聚集状态也超出感官，因此瓶子等不会被心识理解为"这是这样"。
[对此回答]：虽然瓶子等安住为极微尘的本性，但未聚集与聚集状态的微尘无差别是不成立的，因为聚集的特殊微尘是感官的对象，因此不同于之前未聚集的极微，因为具有能生起感官的特殊性。这是由于因的聚集力量所致，而非极微自性，如前所说地、水等聚集与未聚集状态有差别一样。
因此，在聚集时不称为极微尘，而称为瓶子等，如同布不称为线一样。
第二，通过以上表明与前不同的理论，也遮除了认为若有支粗物不是实体，则如极微尘一样，柱子和瓶子等也不应互相遮蔽，并且没有阻碍等的说法。
应理以喻说
第二，[分为]：正文和否定对此的回答。
第一，这些外道在内心认为瓶子的微尘构成瓶子的有支实体，而不是柱子等的[有支实体]，因为若是那样，就会成为一个整体实体。
;


 །དེས་ན་ཡན་ལག་ཅན་སོ་སོ་བའི་རྡུལ་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྫས་མི་རྩོམ་ལ་རིགས་མཐུན་པས་རང་གི་རྫས་དེ་རྩོམ་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་འདོད་པའི་ཁས་ལེན་དེ་དང་མཐུན་པར་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། དངུལ༷་ཆུ༷་གསེ༷ར་དང༷་འདྲེས༷་པ༷འམ༷་རྡོ༷་ཚ༷ན་མོ་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཁྱོད་ལ་ཇི༷་ལྟར༷་སྣང༷་སྟེ་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་རྡོ་དང་མེ་ཡི་རྫས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྡུལ་དེ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་བར་ཆོད་ནས་སྔར་བརྩམས་པའི་རྫས་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ་གསར་དུ་དེས་བརྩམས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མི་སྲིད་ཅིང་། ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན་མི་མཐོང་བར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་འདྲེས་པ་སོགས་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་གནོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་ཆུ་སོགས་ཀུན་ལ་སྦྱར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ལྟར་ན་དབ༷ང་པོ་དང་གཟུགས་ལ་སོ༷གས་པ་སོ༷་སོ༷ར་ཤེས་སྐྱེད་ཀྱི་ནུ༷ས་པ་མེ༷ད་པ་
20-143a
རྣམ༷ས་སྔར་དང་ཁྱད་མེད་པར་འདོད་ལ་དེ་ལྟ་ན་དེ་ཚོགས་པས་རྟོ༷གས་པ༷་སྟེ་དབང་ཤེས་ད༷ག་ནི༷་སྐྱེད་པ་ཇི༷་ལྟར༷་ཡི༷ན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །དབང་སོགས་དེ་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་ཀྱང་ལྡ༷ན་པ་ཡོད་པ་ལ༷ས་སྐྱེད༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། ལྡན་པ་འདི༷ར་ཡང་ཐ༷ལ་བ་དེ་མཚུང༷ས་ཏེ་སྔར་སོ་སོར་ལྡན་པ་མེད་པ་བཞིན་ཚོགས་ཀྱང་སྔར་དང་ཁྱད་མེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་གསེར༷་ད༷ང་ད༷ངུལ་ཆུ༷་སོགས་ལ་ནི༷་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཀྱང་རྡུལ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཚོགས་པ་ལ་ལྡ༷ན་པ་ཡོད་པ༷ས་སྣང༷་བ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། རྟེན༷་ལྡན་པ་ཉིད་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པར༷་དེ་དབང་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་གང༷་ལ༷ས་རྟོག༷ས་ཏེ། དབང་ཤེས་སྐྱེད་པ་པོ་དེ་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེ་སྣང་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བུར་ཆང་སྦྱར་བའམ་སྒེའུ་གཤེར་དང་བུ་རམ་སོགས་རྫས་སྣ་ཚོགས་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་ལ་བཏུང་བ་འདི་ཡི་རོ༷་འདི་ལ་གཟུག༷ས་འདི་དང་དྲི་ལ༷་སོ༷གས་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡ༷ན་ཞེས་པ༷ར་སྣང་བ་འག༷ལ་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྫས་དེ་དག་ལ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཅིང་། རོ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཞིང་ལྡན་པའང་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་ན་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་ཐུག་པ་མེད་ཅིང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྫས་ལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་ཅེས་འདོད་པས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་རོ་ལ་གཟུགས་སོགས་ལྡན་པར་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ཆ་ལས་ཉེ༷་བ༷ར་བཏག༷ས་པ༷་ཙམ་ལ༷ས་དེ་ལྟར་འདོ༷ད་དོ་ཅེ་ན༷། ཁུར་བུ་བ་ལ་བ་ལང་དུ་བཏགས་ཀྱང་བ་ལང་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པའམ། བུམ་པ་དང་ཉེ་བའི་བ་ལང་ལ་བ་ལང་དང་བུམ་པ་ལྡན་པར་བཏགས་པ་ལྟར་
20-143b
བུར་ཞོ་ལྟ་བུའི་རོ་དང་གཟུགས་སོགས་དམིགས་པའི་བློ༷་ཐ༷་ད༷ད་པར༷་འགྱུར༷་གྱི་ཞོ་མངར་ཞེས་པ་དང་ཞོ་སེར་ལྟ་བུར་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་ནའང་དེ་མིན་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྫས་རིགས་མི་མཐུན་པ་འདྲེས་པའི་རོ་གཟུགས་དང་། རིགས་མཐུན་པའི་རོ་གཟུགས་ལའང་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྣང་ཚུལ་ཐ་དད་པ་མེད་ལ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་འདྲེས་པར་མ་ཟད་བུ་རམ་སྨུག་པོའི་གཟུགས་འདི་རོ་མངར་བ་དང་ལྡན་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཇི༷་ལྟར༷་བྱ་དང་དམག་དང་རྡེའུ་ལ་སོགས་པ་ཕྲེང་དུ་བསྒྲིགས་པ་ལ་འཕྲེང༷་བ་རི༷ང་པོ་ཞེ༷ས་བྱར༷་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་དག་རྫས་སོ་སོ་བ་རེ་རེ་བཞིན་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་གྱི་ཐུན་མོང་པར་འགྱུར་བའི་རྫས་གཅིག་མེད་ལ། ཡོན་ཏན་རིང་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་ཐུན་མོང་ཡིན་གྱི་གཅིག་ལ་རིང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因此，[外道]承认不同种类的各个有支的微尘不能构成[共同的]实体，而相同种类的微尘构成其自身的实体。
根据他们所承认的观点，[我]提出符合的例子：银（水银）与金混合或热石等在你看来如何？金和银（水银）、石头和火是不同种类的实体，而这些不同种类的微尘相互阻隔，使得之前构成的实体会消失，[按你们的观点]不可能新构成有支的实体，且你们也承认没有有支就不能被看见。然而，实际上金与银（水银）的混合等是可以直接看到的，[你们的理论]因此受到损害。这同样适用于牛奶、水等所有[混合物]。
此外，依照你们的观点，感官和色等各自生知的能力不存在者[指单独的微尘]被认为与之前无差别，那么它们聚集如何能生起感官识呢？这是不合理的。
[对方说]：虽然感官等没有有支的实体，但通过具有结合而生起[感官识]。
[回答]：对于结合，这里也有相同的过失，因为你们承认之前各自没有结合，聚集后仍与之前无差别，因此结合存在是不合理的。
第二，[对方回答]：虽然在金和银（水银）等中没有有支，但不同种类的微尘聚集有结合，因此可见。
[回答]：在未见结合本身的情况下，怎么知道它是感官识的原因？如果认为它是感官识的产生者，那么它应当可见。
此外，在混合的糖酒或柠檬水与糖等各种物质混合的饮料中，[人们]认为"这种饮料的味道、色和香等是如此这般"的现象是有矛盾的，因为在这些不同种类的物质中没有有支，而味道是功德[性质]，色等也是功德，结合也是功德，所以如果功德上有功德，就会无穷尽，而你们也承认功德依附于实体，而不是功德上有功德。
如果说味道具有色等的说法只是基于不同部分的假立而已，并非真实承认，[回答]：如同给驴贴上牛的标签，也不会被观察为实际的牛，或者如同对靠近瓶子的牛说牛和瓶子结合一样，糖与酸奶等的味道和色等会被认知为不同的，而不会认为"甜酸奶"或"黄酸奶"等，但事实不是这样，这被直接感知所否定。因为无论是不同种类物质混合的味道和色，还是同种物质的味道和色，在显现方式上没有差别，仅仅是从概念上可以区分。
这不仅适用于不同种类的混合物，对于"褐糖的颜色具有甜味"之类的说法也应如此理解。
此外，如何将鸟、军队、小石子等排列成行称为长串呢？因为它们是各自排列的单独实体，没有成为共同的单一实体，而"长"这一形容词是共同的，而不是指单一[实体]。


 །དེ་དག་རྫས་རིགས་མི་མཐུན་པ་དེས་བརྩམས་པའི་རྫས་གཅིག་མེད་པ་དེས་ན་ཡོན་ཏན་རིང་པོ་ཞེས་པ་དེ་རྫས་དང་ལྡན་པར་ཡང་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་རྫས་མེད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་ཕྲེང་བའང་བཀོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། རིང་པོའང་དབྱིབས་ཡིན་པས་གཉིས་ཀའང་ཚད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གྲངས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྫས་ལས་ཐ་དད་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དེ་དང་དེའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མིན་ཏེ། གྲངས་སོགས་དེ༷་དང་ལྡ༷ན་པ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷་ད༷ང་། དེ་ལ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བརྗོ༷ད་པ༷་འདི་ཙམ་སྣང་གི་དེ་དག༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པར་གྲང༷ས་དང་
20-144a
ལྡ༷ན་པ་དང་། ལ༷ས་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་གཞན་དང་གཞན་མིན་དང་སྤྱི་ལ༷་སོགས་པ་ཡི༷་ངོ༷་བོ་ནི་བུམ་སོགས་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་རང་མཚན་ཅི་ཡང་བློ༷་ལ༷་མི༷་སྣང༷་བས་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་སྣང༷་ངོ་། །
虽无然言表应理
གཉིས་པ། ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཀྱང་དེའི་སྒྲ་འཇུག་པར་འཐད་པ་ལ། སྒྲ་རྣམས་དངོས་ཡུལ་ཅན་འདོད་དགག །ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཚུལ་བསྟན། །
破言等许正有境
དང་པོ་ལ། དངོས་ཡུལ་མེད་ཀྱང་འཇུག་ཚུལ་བསྟན། །དངོས་བཏགས་ཕྱེ་བའི་གཞན་ལན་དགག །དང་པོ། གྲངས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ༷་ཤེས༷་སམ་སྒྲ་བློ་ནི་བརྗོད་བྱའི་དངོ༷ས་པོ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་སྟེ་ལྡོག་པ༷འི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་རྗེས༷་སུ་འབྲང་བ་རྣམ༷་པར་རྟོ༷ག་པས་སྒྲོ་བཏ༷གས་པའི་དོ༷ན༷་ཅ༷ན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རང་མཚན་པ་མེད་དེ། དཔེར༷་ན༷་ཕྱི་རོལ་པ་རང་གི་ཡང་ཡོ༷ན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཉེར་བཞི་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲ་བརྗོད་པ༷་དང་ཞིག༷་པ་ད༷ང་མ༷་སྐྱེས༷་པའི་དོན་རྫས་སུ་མེད་པ་ད༷ག་ལ༷་ཡང་སྔར་བུམ་པ་བརྒྱ་བྱུང་ངོ་མ་འོངས་པ་ན་བུམ་པ་བརྒྱ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི༷ར༷་ནི་ཡོན་ཏན་སོགས་དོན་ལ་ཡོད་མི་སྲིད་ཀྱང་བློས་བཏག༷ས་པ་ཙམ་དུ་འདོ༷ད་ཟེར་ན༷། དོན་ལ་མེད་ཀྱང་འདོག༷་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་གང༷་གིས༷་དེ༷་ལ་དེ་ལྟར་འདོགས་པར་འདོད་པ༷་དེ༷་ནི༷་དངོས༷་པོ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ལ༷་ཡང་གྲངས་སོགས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་བཏགས་པ་དེ༷་ད༷ག་གི༷་རྒྱུས༷་འདོགས་པར་ཅི༷ས་མི༷་འདོ༷ད་དེ་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་དངོས་པོ་ཀུན་ལ༷་ཉེ༷་བར༷་བཏག༷ས་པ་མི༷ན་ཏེ་དངོས་སུ་གྲངས་སོགས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དང་ལྡན་པ་ད་ལྟའི་བུམ་པ་ལ་བུམ་པ་གཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དངོས་མིང་ཡིན་པས་གཙོ༷་བོ༷་ཞེ༷ས་བྱ་བ་ཉི༷ད་དེ་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པ་གཙོ་བོ་ལ་བ་ལང་གི་སྒྲ་དངོས་མིང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་མིང་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་བཏགས་པའང་མི་སྲིད་དེ་ནོག་སོགས་ལྡན་པ་ལ་བ་ལང་ཞེས་པ་དངོས་མིང་དུ་མ་ཞུགས་ན་ཁུར་བུ་བ་ལའང་བཏགས་སུ༷་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ག༷ང་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད༷་པ༷་ཡི་གཅིག་ལ་སོགས་པ་མེ༷ད་པ་ཞིག་པའི་བུམ་
20-144b
པ་སོགས་ལ༷་ནི་ཐ༷་ད༷ད་པའི་སྒྲ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནི་དོ༷ན་མེ༷ད་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་བ་ལང་གི་དོན་ནོག་སོགས་མི་ལྡན་ཡང་རྨོངས་པའམ་ཁུར་བུ་བ་ལ་བ་ལང་ཞེས་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། དངོས་བཏགས་ཕྱེ་བ་མི་འཐད་དེ། འདིར་བརྗོད་བྱའི་དོན་རང་ཉིད་མེད་ན་སྒྲ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པར་རྩོད་པའི་སྐབས༷་ཡིན་པས་ན་དོན་མེད་ཀྱང་བཏགས་པས་འཇུག་པ་ཡོད་ན་ཕ་རོལ་པོ་རང་གི་ཞེ་འདོད་འཇིག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་བློའི་རྒྱུ་མེད་ན་བུམ་པ་དང་གཅིག་ཅེས་པ་སོགས་སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་དོན་མེད་དེ། ཕ་རོལ་པོ་ལྟར་ན་ཡང་། དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚ༷ན་ཅ༷ན་མི༷ན་ཡ༷ང་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་ལ༷་སོ༷གས་པ་གཅིག་སོགས་ཀྱི་གྲང༷ས་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་གཞན་མིན་སོགས་ད༷ང་ལྡ༷ན་པར་བརྗོད་པའི༷་སྒྲ༷་ནི༷་རྣམ༷་གྲང༷ས་བ་མི༷ན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།

 །དེ་དག་རྫས་རིགས་མི་མཐུན་པ་དེས་བརྩམས་པའི་རྫས་གཅིག་མེད་པ་དེས་ན་ཡོན་ཏན་རིང་པོ་ཞེས་པ་དེ་རྫས་དང་ལྡན་པར་ཡང་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་རྫས་མེད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་ཕྲེང་བའང་བཀོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། རིང་པོའང་དབྱིབས་ཡིན་པས་གཉིས་ཀའང་ཚད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གྲངས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྫས་ལས་ཐ་དད་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དེ་དང་དེའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མིན་ཏེ། གྲངས་སོགས་དེ༷་དང་ལྡ༷ན་པ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷་ད༷ང་། དེ་ལ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བརྗོ༷ད་པ༷་འདི་ཙམ་སྣང་གི་དེ་དག༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པར་གྲང༷ས་དང་
20-144a
ལྡ༷ན་པ་དང་། ལ༷ས་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་གཞན་དང་གཞན་མིན་དང་སྤྱི་ལ༷་སོགས་པ་ཡི༷་ངོ༷་བོ་ནི་བུམ་སོགས་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་རང་མཚན་ཅི་ཡང་བློ༷་ལ༷་མི༷་སྣང༷་བས་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་སྣང༷་ངོ་། །
虽无然言表应理
གཉིས་པ། ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཀྱང་དེའི་སྒྲ་འཇུག་པར་འཐད་པ་ལ། སྒྲ་རྣམས་དངོས་ཡུལ་ཅན་འདོད་དགག །ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཚུལ་བསྟན། །
破言等许正有境
དང་པོ་ལ། དངོས་ཡུལ་མེད་ཀྱང་འཇུག་ཚུལ་བསྟན། །དངོས་བཏགས་ཕྱེ་བའི་གཞན་ལན་དགག །དང་པོ། གྲངས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ༷་ཤེས༷་སམ་སྒྲ་བློ་ནི་བརྗོད་བྱའི་དངོ༷ས་པོ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་སྟེ་ལྡོག་པ༷འི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་རྗེས༷་སུ་འབྲང་བ་རྣམ༷་པར་རྟོ༷ག་པས་སྒྲོ་བཏ༷གས་པའི་དོ༷ན༷་ཅ༷ན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རང་མཚན་པ་མེད་དེ། དཔེར༷་ན༷་ཕྱི་རོལ་པ་རང་གི་ཡང་ཡོ༷ན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཉེར་བཞི་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲ་བརྗོད་པ༷་དང་ཞིག༷་པ་ད༷ང་མ༷་སྐྱེས༷་པའི་དོན་རྫས་སུ་མེད་པ་ད༷ག་ལ༷་ཡང་སྔར་བུམ་པ་བརྒྱ་བྱུང་ངོ་མ་འོངས་པ་ན་བུམ་པ་བརྒྱ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི༷ར༷་ནི་ཡོན་ཏན་སོགས་དོན་ལ་ཡོད་མི་སྲིད་ཀྱང་བློས་བཏག༷ས་པ་ཙམ་དུ་འདོ༷ད་ཟེར་ན༷། དོན་ལ་མེད་ཀྱང་འདོག༷་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་གང༷་གིས༷་དེ༷་ལ་དེ་ལྟར་འདོགས་པར་འདོད་པ༷་དེ༷་ནི༷་དངོས༷་པོ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ལ༷་ཡང་གྲངས་སོགས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་བཏགས་པ་དེ༷་ད༷ག་གི༷་རྒྱུས༷་འདོགས་པར་ཅི༷ས་མི༷་འདོ༷ད་དེ་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་དངོས་པོ་ཀུན་ལ༷་ཉེ༷་བར༷་བཏག༷ས་པ་མི༷ན་ཏེ་དངོས་སུ་གྲངས་སོགས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དང་ལྡན་པ་ད་ལྟའི་བུམ་པ་ལ་བུམ་པ་གཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དངོས་མིང་ཡིན་པས་གཙོ༷་བོ༷་ཞེ༷ས་བྱ་བ་ཉི༷ད་དེ་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པ་གཙོ་བོ་ལ་བ་ལང་གི་སྒྲ་དངོས་མིང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་མིང་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་བཏགས་པའང་མི་སྲིད་དེ་ནོག་སོགས་ལྡན་པ་ལ་བ་ལང་ཞེས་པ་དངོས་མིང་དུ་མ་ཞུགས་ན་ཁུར་བུ་བ་ལའང་བཏགས་སུ༷་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ག༷ང་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད༷་པ༷་ཡི་གཅིག་ལ་སོགས་པ་མེ༷ད་པ་ཞིག་པའི་བུམ་
20-144b
པ་སོགས་ལ༷་ནི་ཐ༷་ད༷ད་པའི་སྒྲ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནི་དོ༷ན་མེ༷ད་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་བ་ལང་གི་དོན་ནོག་སོགས་མི་ལྡན་ཡང་རྨོངས་པའམ་ཁུར་བུ་བ་ལ་བ་ལང་ཞེས་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། དངོས་བཏགས་ཕྱེ་བ་མི་འཐད་དེ། འདིར་བརྗོད་བྱའི་དོན་རང་ཉིད་མེད་ན་སྒྲ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པར་རྩོད་པའི་སྐབས༷་ཡིན་པས་ན་དོན་མེད་ཀྱང་བཏགས་པས་འཇུག་པ་ཡོད་ན་ཕ་རོལ་པོ་རང་གི་ཞེ་འདོད་འཇིག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་བློའི་རྒྱུ་མེད་ན་བུམ་པ་དང་གཅིག་ཅེས་པ་སོགས་སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་དོན་མེད་དེ། ཕ་རོལ་པོ་ལྟར་ན་ཡང་། དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚ༷ན་ཅ༷ན་མི༷ན་ཡ༷ང་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་ལ༷་སོ༷གས་པ་གཅིག་སོགས་ཀྱི་གྲང༷ས་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་གཞན་མིན་སོགས་ད༷ང་ལྡ༷ན་པར་བརྗོད་པའི༷་སྒྲ༷་ནི༷་རྣམ༷་གྲང༷ས་བ་མི༷ན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是对原文的完整直译成简体中文：
那些不同种类的实体所组成的一个单一实体不存在，因此所谓的"长质"也如何能与实体相结合呢？因为没有实体。此外，花环也是装饰的质，而长也是形状，所以两者都是量度的质。因此，这些数等不是因为它们作为外部事物而与实体分离的方式存在，从而导致这个和那个词的使用。我们只看到具有数等的事物，如瓶子的自性，以及用"一"等名称表述它的这些现象，而不是在心中显现出任何与瓶等分离存在的实在特征，如与数相结合、与业相结合、与分别相结合、与他者和非他者相结合、与共相等相结合的本质，因此这些只是分别心的虚构而已。
虽无然言表应理
第二，虽无整体仍能合理使用其词语的方法，有：诸声词真实对境应遮止，表达离分别对境之方式。
破言等许正有境
首先，虽无真实对象但仍能使用之方式，以及破除区分实际与假设的他者回答。首先，数等的声或声知，是随顺所表述事物的不同——即不同的分别相，通过分别而假立的对象，而不是实在特征的对象。例如，如同外道者自己的观点中，虽然质中没有质，但仍使用"二十四质"和"大质"等词语，以及对于已毁灭和未生的事物虽无实体，但仍能说"过去有一百瓶"、"未来将有一百瓶"等词语一样。
第二，如果有人说：在刚才所说的情况中，虽然质等在实际上不可能存在，但仍承认它们只是心的假立。那么，对于这样的假立，是什么原因使其如此安立？若是这样，为什么不承认对一切事物，虽然数等并非分离存在，但可通过这些假立的原因而安立，两者方式相同。如果说不是对一切事物的假立，而是对现在的瓶子说"一个瓶子"这样的实名，因为它真实具有与数等分离的特征，就像对具有隆起和垂肉的主体使用"牛"的实名一样。若未建立实名，则假名也不可能存在，如同若对具有隆起等的对象未使用"牛"作为实名，就不能对水牛假借为牛一样。如果对已毁灭的瓶子等没有与其分离的"一"等，那么分离的词语"一"等就只是无意义的词而已，就像对不具备牛的特征（隆起等）的事物，由于迷惑或假借，称水牛为牛一样。
对此回答：区分实际与假设是不合理的。这里争论的关键在于：若所表达的对象本身不存在，则词语的使用不合理。若即使对象不存在仍可通过假立而使用，那么对方的本意已被驳倒。这样，如果没有表示不同对象的声知的原因，那么"瓶子"和"一"等词成为同义词的说法就没有意义了。因为即使按照对方的观点，虽然没有其他事物的特征，但对白色和红色等质，表述它们与数、分别、非他等相结合的词语，也被认为不是同义词，同样适用于一切事物。


 །ག༷ལ་ཏེ༷་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ལ༷འ༷ང་གྲངས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དོ༷ན་གཞ༷ན་དུ་ཡོད་ན༷་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་རྫས༷་ནི་ཁྱ༷ད་མེ༷ད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཁོ་རང་གི་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའམ་དེ་དག་གི་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པར་འདོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་རྫས་སུ་ཐལ་ཏེ། གྲངས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཐུར་དུ་ལྷུང་བའི་བྱ་བ་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་བས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་གི་ཞེ་འདོད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ལ་སོགས་པས་བརྩམས་པའི་རྫས་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལས་དང་སྤྱི་དག་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་ནས་གནས་སོ་སྙམ་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཉེར་བཞི་སྟེ། གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་གྲངས་ཚད་དྲུག །སོ་སོ་བ་ལྡན་རྣམ་དབྱེ་གསུམ། །གཞན་དང་གཞན་མིན་བློ་རྣམས་དང་། །བདེ་སྡུག་འདོད་སྡང་འབད་པ་དང་། །ལྕི་གཤེར་སྣུམ་དང་འདུས་བྱས་དང་། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སྒྲ་རྣམས་སོ། །ཞེས་པའོ། །
说异有境
གཉིས་པ་ལ། གྲངས་སོགས་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡི་རྒྱུ། །སྒྲ་དེ་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་དང་། །དེ་ཡིས་བརྗོད་ཚུལ་དཔེ་བརྗོད་བཅས། །དང་པོ། རང་ལུགས་ལ་བ་ལང་དང་དེའི་གྲངས་སོགས་དོན་
20-145a
གཞ༷ན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་གྲངས་དེ་མིན་པ་སོགས་གཞན་སེལ་བའམ་ལྡོག༷་པ༷་ཡི་དབྱེ་བས་སྒྲ་བློ་ཐ༷་ད༷ད་པར་འཇུག་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་པ་རང་གི་ཡང་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་ལ་འདི༷་ལ༷ས་མིན་ཞེས་དང་རྫ༷ས་མིན༷་ཞེས་པའི༷་སྒྲ་བརྗོད་པ་བཞི༷ན་ནོ༷། །ག༷ལ་ཏེ་དེ་ལྡོག་པས་མིན་པར་དེ་ལ་ལས་མིན་པ་དང་རྫས་མིན་པར་དོན་ལ་གྲུབ་ན་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་སོགས་རྣམ་གཞག་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་དུ་མེད་ན་བ་ལང་གི་གྲངས་དང་བུམ་པའི་དཀར་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དངོ༷ས་པོ༷་དེ་ཡི་ལྡོག་པ་བརྗོ༷ད་པ༷འི་སྒྲ༷་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་གྲང༷ས་སོ༷གས་དེ༷་ད༷ང་ལྡན༷་པ༷་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལ༷ས་ལྡན་ཆོས་གྲངས་སོགས་དེ་ཐ༷་ད༷ད་པ་བཞི༷ན་དུ་བསྟ༷ན་པ་ག༷ང་དེ༷འ༷ང་ངག་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་སྟེང་གི་གྲངས་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ལྡོག་པ་དེ་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ། དེ་མིན་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་བཅད་ནས་དམིགས་གྱིས་བསལ་བའི་བརྗོད་བྱ་དེ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་གོ་བར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ། །ཚོགས་དང་ཚོགས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ། །དེས་མཚོན་གཞན་ཡང་རྟོགས་པར་གདམས། །དང་པོ། དངོས་པོ་དེ་ཡི་ལྡོག་པ་གང་ཡང་རུང་བ༷་དེ་ཙམ༷་ཞིག་ཤེས༷་པར༷་འདོད་པ༷་ལ༷་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ལྡོག་པ་གཞ༷ན་ཀུན་ངག་དེས་འཕ༷ངས་པ༷་མེ༷ད་པར་ཏེ་བརྗོད་བྱར་མི་བཟུང་བར་སྤངས་ནས་ནི༷་སྐབས་ལ༷་ལར༷་སོར༷་མོ༷འི་ལྡན་པ༷་ཞེ༷ས་སོར་མོ་དང་ལྡན་པ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཆོ༷ས་ཡོད་པ་བཞི༷ན་དུ་རྗོད༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་ནི་ཆོས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་སྟེ་ཁྱད་གཞི་སོར་མོའི་སྟེང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཙམ་གོ་བར་འདོད་པས་དེ་ཁོ་ན་དམིགས་བསལ་བས་གཞན་ལྡོག་པ་ཀུན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བརྗོད་བྱའི་དོ༷ན་གཅི༷ག་བརྗོ༷ད་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང༷་ཁྱད་གཞི་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ནི་འཕེན་པའམ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱི༷ར་སོ༷ར་མོ་ལྡན་པར་འགྱུ༷ར་ཞེ༷ས་པ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བརྗོ༷ད་པ༷ར་གྲག༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སོར་མོ་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ཁྱད་གཞི་ཙམ་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ཁྱད་གཞི་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ལྡོག་པ་མཐའ་དག་ངག་དེས་མ་བསལ་བ་སྟེ། ཁྱད་
20-145b
གཞི་དེ་ལ་དེ་ཀུན་མི་སྤང་བ་ཡིན་པ་ལྟར་ངག་དེས་ཀྱང་སྤང་བར་མི་བྱེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如果那些白色等质上也存在数等质作为不同的实体，那么质和实体就没有区别了，因为他们自己定义实体的特征是作为质、业等的所依或成为它们相合的原因。若是如此，白色等也应该成为实体，因为它们成为数等质和向下坠落的业的所依。这些外道的真正意图是：由极微粒子等组成的实体是瓶子等，而质、业和普遍性等是通过相合而与之关联存在。二十四种质为：色、香、味、触、数、量六种，分离性、结合、分别三种，他性和非他性、诸智，乐苦、欲厌、努力，重、湿、油及造作，法和非法、声音等。
说异有境
第二部分包括：数等词语使用的原因，这些词语表达的目的，以及它们表达方式的例子。首先，按照自宗的观点，虽然牛和牛的数等并非作为不同事物而存在，但通过排除非数等的分别或离分，声知作为不同的方式运作，如同外道自己对白色等所说的"非业"和"非实体"等词语一样。如果这不是通过离分而是在事物上真实成立为非业和非实体，那么就会与有那么多质等的建立相矛盾。
第二，若所表达的没有差别，则"牛的数量"和"瓶子的白色"等说法就无意义了。对此回答：表达事物离分的诸词语，把具有数等的事物如瓶子，与所具之法数等表现为分离，这并非没有意义，因为它特别指出瓶子等上的"一"等离分，排除其他法，使特定的所诠变得明了。
第三部分包括：表述法和有法的词语，表述聚合和聚合者的词语，以及由此类推其他内容的指导。首先，对于仅仅想了解事物的某一离分的情况，舍弃其他一切该事物上的离分而不以它们为所诠，在某些场合中，像"具指"这样表达指与具指为分离之法一样进行表述，这是表述法的词语，因为只想表达具指这一特征，所以特别指出它而排除所有其他离分。而对于表述同一对象虽无差别，但由于不排除该有法上的一切[特征]，所以"指成为具[指]"等被称为表述有法，如"具指"表述的只是有法，例如说"瓶子"一样。因此，该有法上存在的一切离分都不被这种言语所排除，即就像不排除该有法上的一切[特征]一样，这种言语也不排除它们。


 །དེས་ན་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་ནི་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ན། གང་ཐ་མི་དད་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་བརྗོད་ན་ཁྱད་གཞིར་འགྲོ་ཞིང་། རྣམ་དབྱེས་ཐ་དད་པ་ལྟར་བསྟན་ན་ཁྱད་གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་ཙམ་བརྗོད་པར་འགྲོ་ལ། དེས་རང་གི་ཁྱད་གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ལྡོག༷་པ་གཞན་ཀུན་སྤོང་གི་ཁྱད་ཆོས་རང་ལ་ལྟོས་པའི་ལྡོག་པ་ཀུན་མི་སྤང་ཡང་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་གཅིག་ལ་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་དག་དོན་དེ༷་ལྟ༷ར༷་གོ་བའི་བརྡའ་ནི༷་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་དོན་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་རྡུལ་བརྒྱད་ཚོགས་པའི་གོང་བུ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ན། བུམ་པ་དེ་ཡི་ཚོགས་པ་ཅན་གཟུག༷ས་ལ་སོ༷གས་པའི་ནུས༷་པའི༷་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱ༷ད་པར༷་སོ་སོ་བ་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པ་སོགས་ནི༷་སྤོ༷ང་བ༷ས་ཏེ་བརྗོད་བྱར་མ་བཟུང་བར། ཚོགས་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ༷་རྣམས་མཚུང༷ས་པར་ཏེ་ཐུན་མོང་གི་བྱེད་ལས་སམ་འབྲ༷ས་བུ༷་ཆུ་སྐྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡི༷་རྒྱུ༷་མིན༷་པ༷་ནི༷་རྣ༷མ་པར་གཅོ༷ད་པ་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་ནས། ཚོགས་པ་དེ་དག་ལ༷་བུམ༷་པ་ཞེས་པའི༷་སྒྲ༷་ནི༷་འཇུག༷་པར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པ་དེས༷་ན༷་བུམ༷་པ༷་ཞེས་ཚོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་ནི་ཚོགས་པ་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་གཟུགས་ཁོ་ནར་མི་འཇུག་པས་ན་བུམ་པ་ནི་རང་གི་ཚོགས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གཟུག༷ས་སོ༷་ཞེས༷་གཞི༷་གཅི༷ག་པའམ་གཞི་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཟུགས་ཁོ་ན་ལ་བུམ་པར་མ་བཏགས་པས་སོ། །དེ༷ས་ན༷་ཚོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ཚོགས་ཅན་བརྗོད་བྱར་སྤོང་བ་དང་། རིགས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་རིགས་ཅན་བརྗོད་བྱར་མི་སྤོང་བའི་ཁྱད་ཡོད་པ་འདི༷་ནི༷་རི༷གས་བརྗོད་པ་དང༷་ནི༷་ཚོ༷གས་པ༷་བརྗོ༷ད་པའི༷་མིང་གི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། བུམ་པ་ཞེས་པ་རིགས་ཅན་གསེར་བུམ་ལའང་མིང་དེ་འཇུག་པས་གཞི་གཅིག་པ་རུང་བའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་རང་གི་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་གཟུགས་སོགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཚོགས་
20-146a
པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་འདྲ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་རིགས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནགས་དང་དམག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་བརྗོད་པ་གཞན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚོགས་པ་དེ་ཙམ་ལ་འཇུག་གི་ཚོགས་པ་ཅན་དེ་འདྲའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞན་མེད་ན་ནི་ཚོགས་བརྗོད་ཡིན་ལ་རིགས་བརྗོད་པ་མིན་པ་སྟེ་དཔེར་ན་རི་འབིགས་བྱེད་དང་ལྷས་བྱིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ནའི་མིང་དུ་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བཏགས་པ་ལྟར་དེ་ཁོ་ནར་གྲགས་ཀྱི་གཞན་དེའི་རིགས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འཛིན་པའི་མིང་ལྟ་བུའོ། །ཡང་བུམ་པའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ནི་ཚོགས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡིན་པས་ཚོགས་པ་བརྗོད་པ་མིན་ཀྱང་། བུམ་པ་གཞན་གྱི་གཟུགས་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཚོགས་པ་བརྗོད་པ་མིན་པར་ཡང་བཤད་ཅིང་། ཤེས་བྱ་དངོས་དངོས་མེད་ལ་སོགས་པའང་རིགས་བརྗོད་པ་ཁོ་ནའི་མིང་ངོ་། །རིགས་ཚོགས་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་མུ་བཞི་པ་ནི་མེད་དེ་མིང་ཡིན་ན་ཚོགས་པའམ་རིགས་གང་ཡང་མི་བརྗོད་པ་གཅིག་མེད་ཅེས་འགའ་ཞིག་གིས་བཤད་ལ། རྗོད་བྱེད་དོན་མཐུན་རྣམས་ལ་བསམས་ན་དེ་ལྟར་ངེས་ཤིང་། ཡང་རྟག་དངོས་གཉིས་ཞེས་པ་དེ་རིགས་ཚོགས་གཉིས་ཀ་མིན་ཏེ་རྟག་དངོས་གཉིས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མེད་པ་དང་དེ་གཉིས་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གིས་བརྗོད་མོད་དེ་ནི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། བརྗོད་བྱའི་དོན་མ་གྲུབ་པར་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་འཕངས་པའི་རི་བོང་རྭ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བས་ན་སྒྲ་དོན་ཙམ་ལ་བསམས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ་གཙོ་བོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，有法和法是相对而安立的，所以若按照不分离的方式表述，就成为有法；若以格助词表示为分离的方式，则仅表述那个有法所依的法，由此它相对于自己的有法排除一切其他离分，虽然不排除相对于法自身的一切离分，但仅就被安立为场合中的法和有法来考察。因此，对于同一事物，这样表述法和有法的词语只是为了使意义如此理解而约定的，并非成立为不同的事物。
第二，当将八微尘聚合的团块称为"瓶子"时，排除了瓶子的聚合者——色等的个别能力或特殊性质（如产生眼识等），不将它们作为所诠，而是表述聚合者色等共同的作用或结果——能盛水的原因，仅仅区分这一点，所以"瓶子"这个词用于那些聚合体。因此，"瓶子"这个表述聚合的词不单独适用于聚合者的特殊性质如色等，所以"瓶子是自己聚合者的特殊性质色"这样的同基词语不成立，因为并非仅对色安立为瓶子。因此，表述聚合的词排除聚合者作为所诠，而表述种类的词不排除具种类者作为所诠，这种区别是表述种类和表述聚合的名称之差异，因为"瓶子"这个词也适用于具种类者金瓶等，所以是可以同基的词。因此，"瓶子"这个词相对于成为其性质的色等是表述聚合的，而相对于其他相似的聚合特征则是表述种类的词。同样地，应当了解表述森林、军队等其他聚合的情况。
如果仅适用于该聚合，而不存在成为这种聚合者的其他特殊性质，那么就是表述聚合而非表述种类，例如像"山穿者"和"天授"这样的词，仅仅因表述欲望而安立为特定时空中某一事物的名称，只在那种情况下闻名，不认为它适用于其他具有该种类者的名称。另外，如"瓶子的色"是表述聚合者的词，虽非表述聚合，但因为适用于所有其他瓶子的色，所以是表述种类而非表述聚合的词。同样，"所知"、"实体"、"非实体"等也仅仅是表述种类的名称。
没有第四种可能性——既非种类也非聚合的情况，因为有人解释说：若是名称，就必定表述聚合或种类之一。就表达符合意义的情况考虑，确实如此。有人也说"常与实二者"既非表述种类也非表述聚合，因为没有具有常与实二者种类的事物，也没有这两者的聚合。但这仅是言辞而已，因为所表达的意义不成立，仅由词语引申的"兔角"等一切词也与此相同，所以就仅考虑词义的话确实如此，如同"主体"一词一样。


 །ལར་ཚོགས་བརྗོད་དང་རིགས་བརྗོད་འདིའི་ཁྱད་པར་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་རྫས་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་ཕན་ཚུན་ནང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡུལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ལ་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པར་མངོན་ཞིང་། དེས་ན་ཀ་གདུང་རྩིག་པ་སོགས་ཚོགས་པ་ལ་ཁང་པ་ཞེས་དང་། འདབ་མ་ཡུ་བ་ཟེའུ་འབྲུ་
20-146b
སོགས་ཚོགས་པ་ལ་ཨུཏྤལ་ཞེས་དང་། རྡུལ་བརྒྱད་འདུས་སམ་ཁ་ཁྱེར་ལྟོ་བ་སོགས་ཚོགས་པ་ལ་བུམ་པར་བརྟགས་པ་སོགས་ཇི་སྙེད་པ་དེའི་འགྲེས་བྱས་པས། བུམ་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ནམ་བུམ་པ་དང་ཁ་ཁྱེར་གྱི་གཞི་མཐུན་དང་ཨུཏྤལ་དང་ཡུ་བའི་གཞི་མཐུན་སོགས་མི་འོང་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རིགས་དང་རིགས་ཅན་མིན་པའི་གནད་ལ་ཐུག་ཅིང་། བུམ་པ་དང་གཟུགས་ཅན་གྱི་གཞི་མཐུན་སྲིད་པ་ནི་བུམ་པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་ཡིན་ལ། ཨུཏྤལ་དང་སྔོན་པོ་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་དེ་སྔོན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲི་བསུང་དང་ལྡན་པའང་ཡིན་གྱི་དྲི་བསུང་ནི་མིན་ནོ། །མེ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དག་ཀྱང་བེམ་པོ་ལས་བཏགས་པ་ཡིན་མོད། རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་ཚོགས་པ་མི་བརྗོད་པས་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲར་མི་འགྱུར་ཏེ་རིགས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་དང་གསུམ་སོགས་གྲངས་ཀྱི་མིང་དང་ལྡན་པ་སོགས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་མིང་ངོ་། །ཀ་བུམ་གཉིས་དང་བེམ་ཤེས་གཉིས་ལྟ་བུ་སྦྲེལ་བའི་མིང་ནི་ཚོགས་བརྗོད་ཡིན་གྱི་རིགས་བརྗོད་མིན་པར་འགའ་ཞིག་ལས་བཤད་ཀྱང་འདི་མིང་མིན་ལ་ཚིག་ཡིན་པས་ཚོགས་རིགས་ནི་མིང་ཙམ་ལས་བྱེ་བ་མ་གཏོགས་ཚིག་དང་ངག་ལ་སྦྱར་མི་དགོས་པར་མངོན་ནོ། །རྣམ་དབྱེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་ཚོགས་ཅན་དང་རིགས་ཅན་བརྗོད་བྱར་སྤོང་མི་སྤོང་ལ་ཐུག་པ་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་རྣམ་དབྱེ་སྣ་ཚོགས་འདུག་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཚོགས་པར་བཏགས་ཀྱང་ཚོགས་པའི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་ཚོགས་པ་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ནི་ཚོགས་ཅན་དེ༷་ཡི་སྤྱིའམ་ཚོགས་པའི་མིང་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དེ་བརྗོད་པའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་གམ་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་དག་ཏུ༷་བྱ༷ས་ཏེ༷་བུམ༷་པ༷་ཡི༷་ནི༷་གཟུག༷ས་ཞེ༷ས་དང་རེག་བྱ་སོ༷གས་བརྗོད་པས་ཆུ་སྐྱོར་བའི་འབྲས་ཅན་བུམ་པ་རང་གི་ཚོགས་པ་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ཡི་ནུས༷་པ་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པ་སོགས་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་སྟོན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་ནི་བུམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་པས་ཀ་བ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་ལས་ཁྱད་
20-147a
པར་བྱས་ཏེ། བུམ་པའི་ཚོགས་པ་ཅན་གཟུགས་དམིགས་བསལ་བ་ཡིན་ལ། གཟུགས་དེ་ནི་མིག་ཤེས་མི་སྐྱེད་པ་གཞན་ལས་ལོག་སྟེ་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ནུས་པའམ་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་མིང་ཡིན་པས་མིང་དེས་དོན་དེ་སྟོན་པའོ། །གསུམ་པ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཆོས་ཅན་ཚོགས་ཚོགས་ཅན་བརྗོད་པ་འདི་དོན་ལ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་གཞན་སེལ་བའི་སྒྲ་བློ་འཇུག་ཚུལ་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱོག༷ས་འདི༷ས་གཞ༷ན་བུམ་པ་མི་རྟག་དང་། བུམ་པའི་མི་རྟག་ལྟ་བུ་ཆོས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་དང་། ཙན་དན་དང་ཙན་དན་གྱི་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཚོགས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་རིགས་འདྲ་བ་ཀུན་ལ༷འ༷ང་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྗོ༷ད་པར༷་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
亦非支分所生
གཉིས་པ་ཡན་ལག་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་ལ། ཡན་ལག་མ་ལུས་ལས་སྐྱེ་མིན། །ཡན་ལག་རེ་རེ་ལས་མིན་པའོ། །
非有支分身所生
དང་པོ། ཡན་ལག་ཅན་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཡན་ལག་ལག་པ་སོགས་གྲུབ་པས་དེ་ལས་བློ་སྐྱེའོ་སྙམ་ན། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་ལས་སྐྱེའམ་གང་རུང་རེ་ལས་སྐྱེ། དང་པོ་ལྟར་ཡན་ལག་མ༷་ལུས༷་པ་བློའི་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་ནི༷་སྣ་ལྟ་བུའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་གཅི༷ག་ད༷ང་བྲལ༷་ན༷འང༷་ཡིད་བློ་སྐྱེ་བ་མི༷ན་པར་ཐལ་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པར་ངེས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡན་ལག་རེ་རེ་ཆད་ཀྱང་ཡིད་བློ་སྐྱེ་བར་མངོན་སུམ་གྲུབ་བོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若深入思考表述聚合和表述种类的区别，可见它应当是对实有法中相互种类不同的事物在同一时空中聚集而安立的，因此，如对柱、梁、墙等聚合安立为"房子"，对花瓣、茎、花蕊等聚合安立为"青莲花"，对八微尘聚合或对口沿、腹部等聚合安立为"瓶子"等，不管有多少这样的例子，通过分析，可知"瓶子和色的同基"或"瓶子和口沿的同基"以及"青莲花和茎的同基"等是不可能的，这关键在于二者相互之间并非种类和具种类者的关系。而"瓶子和具色者的同基"是可能的，因为瓶子是具色者的特殊情况；"青莲花和蓝色"之所以成立"青莲花是蓝色的"，是因为青莲花是蓝色的特殊形态。同样，它也是具有香气的，但它不是香气本身。火、水等以及形状和颜色虽然也是从物质上假立的，但因为不表述其他不同种类的聚合，所以不成为表述聚合的词，而是表述种类的词。"二"、"三"等数词和"具有"等也是种类名称。
有人解释说"柱子和瓶子二者"、"物质和意识二者"这样连接的名称是表述聚合而非表述种类的，但这不是名称而是词组，因为聚合和种类只是在名称层面上区分，似乎不需要应用于词组和句子。看到这样的区分主要在于是否排除聚合者和具种类者作为所诠，若深入思考，会了解到有各种各样的区分。对于无实体的特殊性质虽然安立为聚合，但没有任何聚合的意义。
此外，表述聚合者的词语是以聚合者的共相或聚合的名称（如"瓶子"）作为支分或区别特征，如"瓶子的色"、"触"等的表述，特别显示能盛水的瓶子自身的聚合者色等的能力（如产生眼识等），"瓶子的色"这个词与柱子等的色区别开来，特别指明瓶子的聚合者色，而这个色是从不产生眼识的其他事物中分离出来的，是能产生眼识能力或结果的名称，因此该名称表示该义。
第三，如此表述法、有法、聚合、聚合者，虽然在实际上这两者并未成立为不同，但通过这种说明离分词、知的运作方式合理的方向，对于其他如"瓶子无常"和"瓶子的无常"等表述法和有法的词语，以及"旃檀"和"旃檀的香"等表述聚合和聚合者的词语，所有类似的情况都应当以相同方式解释。
亦非支分所生
第二，否定从支分而生有二：不是从所有支分而生，也不是从每一支分而生。
非有支分身所生
首先，如果认为：虽然具支分的实体未成立，但支分如手等已成立，所以从它产生认知。那么，是从所有完备的支分而生，还是从任意一个而生？如果是第一种情况，若所有支分是认知的原因，那么即使只缺少鼻子这样的一个支分，也应该不会产生意识，因为确定没有完整的原因就不会产生结果。这样的主张不能成立，因为即使缺少个别支分，意识仍然产生，这是现量所成立的。
;


 །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། ཡན་ལག་རེ༷་རེ༷ས་ཡིད་བློ་སྐྱེད་པར་ནུས༷་པ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷འ༷ང་གང་ཟག་གཅིག་ལ་དུས་ཅི༷ག་ཅ༷ར་ཡན་ལག་གི་གྲངས་བཞིན་དང་དེའི་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་བཞིན་དུ་ཡིད་བློ་མང༷་པོ༷་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ས་བོན་དུ་མས་མྱུ་གུ་དུ་མ་སྐྱེད་པ་ལྟར་རྒྱུ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
非各支分所生
གཉིས་པ་ལ། བཀག་དང་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའོ། །
遮止
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་
20-147b
པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། ཡིད་བློ་དུ་མ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཉེས་པ་དེ་མེད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ལུས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དབུགས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་དབུགས་གཅིག་ལས་མེད་པས་ཡིད་གཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལན་དུ་མི་རུང་སྟེ། དབུགས་ཀྱང་ཡན་ལག་བཞིན་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་ཆ༷་དུ༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ཡོད་པར་མཚུང༷ས་པའི༷་ཕྱིར༷་དབུགས་འབྱུང༷་རྔུབ༷་དེ་ད༷ག་ནི༷་བློ་གཅིག་ཏུ་ངེ༷ས་པར་བྱེ༷ད་པའི་རྒྱུ་མི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། ཆ་མེད་རིགས་གཅིག་དབུགས་རྒྱུ་མིན། །ཆ་བཅས་རིགས་གཞན་རྒྱུ་མིན་པའོ། །དང་པོ། དབུགས་དེ་དག་དུ་མ་ཅན་མིན་ཏེ། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་གཅིག་ནི་ཆ་མེད་རིལ་པོ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མིན་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་རེ་ཞིག་བརྟག་པ་གཞན་མ་བྱས་པར་ཁས་ལེན་དང་བསྟུན་ཏེ་བརྒལ་བ། དེ་ལྟར་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་དུ་ཆུག་ན༷་ཡང༷་དབུགས་ཆ་མེད་པ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་ཡིད་རྟོག་སྔ་ཕྱི་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པའི་མ༷ང་པོ་དེ་ཀུན་གས༷ལ་བར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡིད་བློ་དེ༷་ཡི་རྒྱུ༷་དབུགས་ཡིན་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ནི་རྟག༷་ཏུ༷་ཉེ་བ་སྟེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ག༷ལ་ཏེ༷་དབུགས་གཅིག་པོ་དེ་ཡིད་བློ༷་དུ་མའི༷་རྒྱུ༷་མིན༷་ན༷་རིམ༷་གྱིས༷་ཀྱང༷་དུ་མའི་རྒྱུ་མིན༷་པས། སྔར་དབུགས་གཅིག་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པའི་བློ་དེ་ཁོ་ན་ཡང་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དབུགས་ནི་ལུས་ལས་བྱུང་ལ་ལུས་དང་དབུགས་ནི་སྔ་ཕྱི་རིགས་གཞན་དང་གཞན་མིན་པར་ཁྱ༷ད་མེ༷ད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །གཞན་ཡང་དབུགས་གཅིག་བློ་གཅིག་གི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་དབུག༷ས་འབྱིན་རྔུབ་གཅི༷ག་ལ༷་ཡང༷་དོ༷ན་དུ༷་མ༷་འཛིན༷་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར༷་དབུགས་གཅིག་ཡིན་པ་དེ༷་ལ༷ས་ཡིད་གཅིག་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་དེ་ངེ༷ས་པ་མ༷་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་མེད་དེ་བློ་གཅིག་ཡིན་
20-148a
ཀྱང་དོན་དུ༷་མ༷་བློ༷་གཅི༷ག་གིས་ཤེས༷་པའོ་ཟེར་ན། སྔ་ཕྱིའི་དོན་མ་ལུས་པ་དེ༷་ནི༷་ཅི༷ག་ཅ༷ར་ཉི༷ད་དུ་བློ་དེས་ཤེས་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་ཡིས་མང་པོ་ཤེས་པ་ལ་འག༷ལ་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱི༷ར་ཚད་ཐུག་པ་ཅན་དུ་གཟུང་མི་ནུས་སོ། །དེས་སྔ་ཕྱིའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མི་འཛིན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། རི༷མ་གྱི༷ས་ཀྱང༷་འཛིན་པར་མི༷་འགྱུར་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་ལ་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ་ལ། དུ་མ་དུ་མའི་རྒྱུར་མི་འཐད། །དུ་མ་གཅིག་གི་རྒྱུ་མིན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二部分包括：否定直接观点和否定其解释过失。首先，如果每一个支分都能产生意识，那么对于同一个人在同一时间，应当产生与支分数量相同，以及与其极微尘数量相同的多种意识，就像多种种子产生多种芽一样，因为原因是完备的。
非各支分所生
第二部分包括：否定与对自宗不同等。
遮止
首先分为略说和广说。
略说
首先，对方说：不存在同时产生多种意识的过失，因为意识的原因不仅是身体，还有气息，而气息只有一个，所以只产生一个意识。回答：这不能作为答案，因为气息与支分一样，同样存在多个方位和时间的部分，因此呼气和吸气不是使意识确定为一的原因。
广说
第二部分包括：无分同类气息不是原因，有分异类也非原因。首先，如果说那些气息不是多的，呼吸是一个无分整体，对此，虽然通过实际力量能够否定，但暂时不作其他考察，而是根据他们自己的主张来质问：即使同意它是单一的，在一个无分气息的持续时间内，所有存在的前后意识分别都应当明显存在，因为主张意识的原因是气息，而且它是始终存在的。如果这单一气息不是多种意识的原因，那么即使是相继的多种意识也不会是其原因，所以先前从一个气息所生的那个意识应当一再产生，因为认为气息是从身体产生的，而身体和气息前后没有种类差异。此外，一个气息是一个意识的原因这种说法被现量所否定，因为既然在一次呼吸中能产生把握多种对象的意识，所以从一个气息产生一个意识的确定性是不存在的。如果说没有过失，因为虽是一个意识，但一个意识能了知多种对象，那么前后所有对象应当是同时被该意识了知的，因为它了知多种事物没有矛盾，就无法确定为有限量。如果说它虽不同时把握前后所有对象，但能依次把握，那么依次也不会把握，因为其原因没有前后差别。
第二部分包括：多不能作为多的原因，多也不能作为一的原因。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དང་པོ། ལུས་ཡན་ལག་ལས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མེད་པར་འདོད་ཀྱང་དེས་བསྐྱེད་པའི་དབུགས་ཡན་ལག་དང༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་ཡོད་ཀྱང་ལུས་ཡན་ལག་ཅན་ཐ་དད་མེད་པ་བཞི༷ན་དུ༷་དབུགས་ཀྱང་རི༷གས་གཞ༷ན་གྱི་ཆ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་པས་ན་དེ་ལས་རིགས་དུ་མའི་བློ་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། ལུས་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་ཡན་ལག་རིག་རྫས་མི་འདྲ་བ་དུ་མས་བརྩམས་པ་ལྟར་དབུག༷ས་ཀྱང༷་ཡན༷་ལ༷ག་བཞི༷ན་རྡུལ༷་རི༷གས་གཞ༷ན་དྷ་དྷ༷་མ༷ས་བརྩམས་པས་རིགས་ཐ་དད་དུ་མ་ཡོད་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློའང་དུ་མར་འགྱུར་ལ། ཡང་དབུག༷ས་རིགས་ཐ་དད་དུ་མ་འདུས་པ་མིན་གྱི་རྡུལ་རི༷གས་མི༷་འདྲ་བ་མེ༷ད་པར་སྐད་ཅི༷ག་མ་ཐམས་ཅད་གཅི༷ག་ཡི༷ན་ན། རི༷གས་གཅི༷ག་པ་གྱུར་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཡན་ལག་རྣམས་དུས་གཅི༷ག་ཏུ་ཚོག༷ས་ན་དེ་ལ་ནི་ཡི༷ད་ཀྱི་བློ༷་ག༷ཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡ༷ན་ལག་ཀྱང་དེ་འདྲ་ནའང་ཡིད་གཅིག་ཅེས་པ་མངོ༷ན་སུམ་གྱི༷ས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཅིག་འདྲ་བ་བཏང་ནས་མི༷་འདྲ་བ༷་ག༷ཞན་རྙེད་ན་ཡི༷ད་བློ་ག༷ཅིག་ཁོ་ན་འགྱུར་ཞེ༷ས་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་སྣ་ཚོགས་དྲན་པའི་ཕྱི༷ར་རོ༷།
20-148b
།གལ་ཏེ་དབུགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་མེད་པའི་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་ཡོད་པས་སྙ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་རླུང་ནི་གཅིག་ཀྱང་བློ་ཡང་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། བློ་ཐ་དད་སྐྱེད་པའི་དབུགས་ཀྱི་ནུས༷་པ་ཐ༷་ད༷ད་པ་དེའི་ངོ་བོ་གཞ༷ན་དང༷་གཞ༷ན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི༷ར་ན༷། བློ་ཐ་དད་དུ་ངེས་པར་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་དབུགས་དེ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་མི༷ན་པར་འགྱུར་རོ། །ནུས་པ་ཐ་དད་པས་དབུགས་ཀྱང་ཐ་དད་དོ་ཞེས་རིགས་པ་ནི་དབུགས་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དེ་ད༷ག་ནི༷་སྐྱེད་བྱེད་ནུ༷ས་པ༷་ཐ་དད་པ་དག་ལ༷ས་བྱུང་བ་ཡིན་དགོས་ཏེ། ནུས་པ་དང་བྲལ་བས་ནུས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་ནུས་པ་གཅིག་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཐ༷་ད༷ད་ལ༷ས་སྐྱེས་ན། སྐྱེད་བྱེད་ཐ་དད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རི༷གས་མི༷་འདྲ་བ་ཡིན་དགོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐྱེད་བྱེད་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཐ་དད་ཡིན་ན་དབུག༷ས་ཀྱང༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་འགྱུར་ཞི༷ང་། བརྒྱུད་པའི་སྒོ༷་ན༷ས་ཀྱང༷་ཡིད་ཀྱི་བློ་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་གཅིག་གི་རྒྱུ་མིན་ཏེ། །རེ་རེ་གཅིག་གི་རྒྱུ་མིན་པའོ། །དང་པོ། ལུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་སྐད་ཅིག་མའི་ཆ་ཐམས༷་ཅ༷ད་ཀྱིས་ཡི༷ད་གཅི༷ག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ནུས་ཞེ་ན། དེ་མིན་ཏེ། རང་གི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིད་བློ་འབྲས་བུར་འགྱུར་ན་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་བློ་མང་པོ་འབྱུང་བར་ཐལ་ཏེ། སྔར་ཡན་ལག་རེ་རེས་ཡིད་བློ་སྐྱེད་པར་ནུས་ཞེས་བཤད་པའི་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་འབྱུང་བས་སོ། །གཉིས་པ། ཡན་ལག་རེ༷་རེ༷ས་ཡིད་བློ་གཅི༷ག་སྐྱེད་ན་ནི༷་དེ་ལ༷་ཁོ་བོ་ཅ༷ག་ཡི༷ད་བློ་དུ་མ་མི་འབྱུང་ངོ༷་ཞེས་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ་ཏེ། ཡན་ལག་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་ཡིད་བློ་གཅི༷ག་ཅིག་འབྱུང་བས་ཡིད་བློ་ཡང་ཡ༷ན་ལ༷ག་གྲང༷ས་བཞི༷ན་དུ་དུ་མར་འགྱུར་རོ༷། །ཡ༷ན་ལ༷ག་ཡུལ༷་དུ་མ་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་པོ་གང༷་ཟག་གཅི༷ག་ལ༷་ཡིད་རྟོག་དུ་མ་ཅི༷ག་ཅ༷ར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱི༷ར་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་འཐད་པ་མིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ནང་གི་ཡ༷ན་ལ༷ག་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཚོག༷ས་པ༷་ལ༷་ཡིད་བློ་གཅི༷ག་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ༷་ཞེ༷ས་པ་དེ༷འི་རྒྱུ་མཚན་ཅི༷་ཡི༷ན། འདི་ལ་རྒྱུ་དངོས་མེད་ན་ནི་གྲངས༷་ངེ༷ས་འཇིག་ལ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་
20-149a
ཅི་ཡིན་ཞེས་དགོད་དགོས་སོ། །
遮止论敌救
གཉིས་པ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡ༷ན་ལག༷་དང་ཡན་ལག་ཅན་དང་དེའི་ནུས་པ་སོགས་ད༷ག་ལས་མི་རུང་བར་བསྟན་པས་ཡིད་བློ་དེ་རྒྱུ་གང༷་ལ༷ས་འབྱུང་སྙམ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཡིད་བློ་དེ་ནི་སྔ་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བཞག་པའི་བག་ཆ༷གས་ལས་སྐྱེ་ལ། དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིས་མཐའ་བཅད་པར་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྣང་བ་ཅན་དེ་ནི་དོ༷ན་གྱི་སྣང༷་བར་ཞེ༷ན་པ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བདག་ཉི༷ད་ཅན༷་དུ་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་འདོད་ལ། འདི་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་སྣང་བ་ཅན་གྱི་སེམས་ལས་མིན་ལ། རིགས་པ་སྨྲ་བ་དག་ནི་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སེམས་ཡོད་པར་གྲུབ་ཀྱི། སེམས་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་འབའ་ཞིག་དངོས་པོར་འཛིན་པས་བདེན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པར་ཟད་དོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །
而是从习气生


 །དང་པོ། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་གཅིག་ཀྱང་ཆ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་གི་ཆ་དུ་མ་ཡོད་པས་སྐད་ཅིག་རེ་རེས་ཤེས་པ་རེ་རེ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་དེ་དབུགས་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་རིམ་བཞིན་བྱུང་བའམ་འོན་ཏེ་ལུས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ཕྱི་མ་ལྟར་ཁས་བླངས་ཏེ་རང་ར༷ང་གི་རི༷གས་འདྲ་ལས་བྱུང་བ་མི༷ན་པ༷འི་དུས༷་སྔ་ཕྱི་ཅན་གྱི་དབུག༷ས་ཀྱི༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མང༷་པོ༷་དག༷་ནི་གལ༷་ཏེ༷་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་དེ༷་འདྲ༷འི་སེ༷མས་ཉིད་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་པར་རློམ་ནས་དབུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་དེས་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་དག་སྐྱེད་པར༷་ནི༷་ཡོངས་སུ་རྟོ༷གས་པར་བྱེ༷ད་ན་ནི། རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་པས་ན་གོ༷་རི༷མ་དང༷་ལྡན་པའི༷་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པར༷་དབུགས་དེ༷་དག༷་རི༷མ་པ་དང་ལྡན༷་པ་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཇི༷་ལྟ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་ཐལ་ལོ། །གང་གིས་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དེ་དག་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ནི་མིན་ལ་རྒྱུ་ལུས་ཙམ་ནི་སྔ་ཕྱི་ཁྱད་མེད་དུ་འདོད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་དེར་དོགས་ནས། དབུགས་སྐད་ཅིག་མ་དེ་དག་ར༷ང་གི་རི༷གས་སྔ༷་མ༷་རྒྱུ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན། དེ་ལྟར་དབུགས་ནི་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་ན་མངལ་དུ་སྐྱེ་བ་ན་དབུགས་ཀྱི་དང་པོ༷་དེ༷་འབྱུང༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་རང་གི་རིགས་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བ་དེ༷་འདྲ༷་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་དབུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་
20-148b
ཀྱང་ཆ་མེད་པ་མིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དབུ༷གས་འབྱུང༷་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་ཁྱུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ནི་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། དབུགས་སྐད་ཅིག་མ་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་དུ༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ངེ༷ས་པས་ན་རྒྱུ་དུ་མ་ཡོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེའི་དུས་ཀྱི་བློ༷་ཡང་ནི་དུ་མ་ཅི༷ག་ཅ༷ར་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དབུགས་དུ་མ་བློ་དུ་མའི་རྒྱུར་མི་འཐད་པར་བསྒྲུབས་ནས། གཉིས་པ་དུ་མ་གཅིག་གི་རྒྱུར་མི་འཐད་པ་ནི། ག༷ལ་ཏེ༷་དབུགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་དུ༷་མ༷འ༷ང་རང་དང་དུས༷་གཅི༷ག་པ་ཅ༷ན་གྱི་སེམ༷ས་གཅི༷ག་གི༷་ནི༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ན༷་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་དེ། ས་བོན་དང་ས་ཆུ་སོགས་དུ་མ་མྱུ་གུ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་དབུག༷ས་ཀྱི་རྒྱུ༷་བ༷་ཞ༷ན་པ༷་དང་དབུགས་བསྡམས་ནས་མི་འབྱུང་བ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྐབས་སུ༷་དབུགས་ཀྱི་ཆ་གཅི༷ག་མ༷་ཚ༷ང་ན༷འ༷ང་བློ་མི༷་འབྱུང༷་བར་འགྱུ༷ར་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་ནི་ས་བོན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་ཆུ་གཅིག་པུ་དང་བྲལ་ན་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ་རྒྱུ་བ་དྲག་ཞན་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། ཇི༷་ལྟར༷་རྒྱུ་ཡང་རུང་དབུགས་རྒྱུ་བ་ཡོ༷ད་པ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མར་མེ་ཆེ་ཆུང་གང་ཡིན་ཀྱང་འོད་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུ༷ག་ཀྱང་དབུགས་རྒྱུ་བ་དྲག་ཞན་ལས་འབྲས་བུ་ཤེ༷ས་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་གསལ་མི་གསལ་སོགས་ཁྱ༷ད་ཡོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མེ་ཆེ་ཆུང་གི་འོད་ཁྱད་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུའི་འཕེལ་འབྲིའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དེ་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་ན་དེའི་འབྲས་བུ་མིན་པར་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ག༷ང་ཞི༷ག་རྒྱུ་ག༷ང་གི༷་འཕེལ་འགྲིབ་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལ༷ས་དེའི་ཐ་ད༷ད་པའང་འབྱུང་བ་མི༷ན་པ་དེ༷་ནི་དེ༷་ཡི་འབྲ༷ས་བུ་མི༷ན་ཏེ། རྒྱུའི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་བ་ལང་དང་བ་མིན་བཞིན་ནོ། །འདི་སྡེབ་སྦྱོར་བསྡེབས་ན། གང་གི་ཐ་དད་ལས་གང་ཞིག །ཐ་དད་མིན་དེ་དེ་འབྲས་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
首先，一次呼吸并非无分，因为它有多个刹那部分，每一个刹那产生一个认知。对此回答：这种刹那是从呼吸自身的前相续依次产生，还是从身体产生？如果按后者主张，认为不是从各自相续中产生的具有前后时间的呼吸的多个刹那，如果认为这样的前后产生的呼吸是心的原因，理解到呼吸的每一刹那都产生与之同时的那个认知刹那，那么因为不依赖前相续，就没有具有次序的原因，那些呼吸如何能够有次序地前后产生？应当同时产生。因为那些呼吸的产生不依赖前前者，而作为原因的身体被认为前后无差别。如果担心这个过失而说：呼吸刹那的前相续本身就是原因。那样，如果呼吸依赖自己前相续，在胎中出生时，第一个呼吸就不会产生，因为在你的系统中，不存在作为其原因的前相续。
此外，呼吸的一个刹那也不是无分的，因为呼气是具有身体不同部位对境的，例如像牛群等一样，具有不同对境的不是一体，因此虽有呼吸刹那，但确定为多体，由于有多种原因，所以在那时的心识也会同时生起多种。
这样证明了多种呼吸不能作为多种心识的原因后，第二，论证多不能作为一的原因：如果呼吸的多个部分是与之同时的一个心的原因，有什么矛盾呢？就像种子、土壤、水等多种事物是一个芽的原因一样。若是如此，在呼吸运行缓慢或屏住呼吸不出等情况下，即使只缺少呼吸的一个部分，心也应当不产生，因为因不完全时果不可能产生，就像虽有种子等，但若缺少水一项，芽就不会生长一样。如果说不依赖呼吸运行强弱等，只要有呼吸运行，不管什么原因，仅仅这一点就是认知的原因，如同不管灯大小如何，都有光一样。即使同意如此，从呼吸运行强弱所产生的果——认知，也应该有明显或不明显等差别，就像大小灯的光有差别一样。如果认知不随原因的增减而改变，那就证明它不是其果，因为任何果，如果不随某因的增减和各种差别而生起差别，那就不是那个因的果，因为不随因而变化，就像牛与非牛一样。若用韵律组织，则为："若某差别中，某物无差别，彼非彼之果。"


 །
自宗不同
གཉིས་པ་ཕ་རོལ་ལ་སྐྱོན་བསྟན་པ་དེ་
20-149a
རང་ལ་མི་མཚུངས་པའི་ཚུལ་ལ། དངོས་དང་གཞན་ལ་དེ་མི་མཚུངས། །དང་པོ། རྣམ་ཤེས་རང་གི་རིགས་འདྲ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཁྱོད་ལྟར་ན་ཡང་ཤེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་དེ་རང་ལའང་མཚུངས་སོ་ཤེ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཡང་། ཡུལ་གང་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའང་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་འཛིན་པའི་ནུ༷ས་པ༷་ངེ༷ས་པའི༷་ཕྱིར༷་གང་རུང་རུང་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མིན་ཏེ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གཅི༷ག་ནི་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཕྱི་མ་གཅི༷ག་གི༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་དེ་ལྟར་ལྟོས་པས་ན་ཡུལ་རིམ་ཅན་དུ་འཛིན་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལྟོས་པར་ཅིས་ཤེ་ན། ཡུལ་དུ་མ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྣ༷མ་པར་ཤེ༷ས་པ་དོ༷ན་གཞ༷ན་བློན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་ལྷག་པར་གཞོལ་ཞིང་ཆ༷གས་པ༷་ཡི༷ས་སེར་པོ་སོགས་གཞན་འཛིན་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་བྱས་ནས་དོ༷ན་གཞ༷ན་མི༷་འཛི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྔ་མ་དེས་འཕེན་ཤུགས་ལས་བློ་འཛིན་ཉིད་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དང་དེའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་རྟོག་ནི་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་ལ། རྟོག་མེད་རྣམས་ནི་རྐྱེན་གསུམ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཚོགས་པའི་རིམ་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མི་མཚུངས་ཚུལ་དང་དེར་དོགས་སྤང་། དང་པོ། ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རིགས་པར་ཤེས་ནས་ག༷ལ་ཏེ༷་ཁོ་རང་གི་ལུགས་ལའང་དང་པོར་ལུས༷་གྲུབ་པ་ན་དེ་ལ༷ས་ཅི༷ག་ཅ༷ར་ཏེ་དེ་དང་དུས་མཉམ་པར་བློ༷་སྐྱེས༷་ཤི༷ང་དེ་ཕན་ཆད་ཕྱིས༷་ནི༷་བློ་ར༷ང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ༷ས་སྐྱེ་བར་ངེ༷ས་པས་ན༷་བློ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཁྱོད་དང་མཚུངས་པར་ཁས་བླང་ཆོག་གོ་སྙམ་ན། ཁྱོད་ལ་དེ་མི་འཐད་དེ། བློ་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་ལུས་ལས་སྐྱེ་ན་བློ་སྐྱེས་ཕན་ཆད་ལུ༷ས་ཀྱི༷་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུ༷ས་པ༷་ནི༷་ཅི༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན་ལྡོ༷ག་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྔར་དང་ཁྱད་མེད་པས་བློ་མང་པོ་ཡང་ཡང་
20-149b
སྐྱེད་པར་ཐལ་བ་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཡང་སྐྱོན་དུ་གནས་སོ། །ཕྱིས་མི་སྐྱེད་ན་སྔར་ཡང་བསྐྱེད་པ་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་དེའི་འཐད་སྒྲུབ། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཁྱོད་ལྟར་ན་ཤེས་པ་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། ད་ལྟའི་ལུ༷ས་འདི་ནི༷་ཞིག་ཅིང་ལྡོ༷ག་པ༷་ན་སེམས་དེ་ནི་ལུས་ལ་རྟེ༷ན་པ་ཅན་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་ཕན་ཆད་སེ༷མས་འབ༷འ་ཞི༷ག་ཡན་གར་དུ་གན༷ས་པར་འ༷གྱུ༷ར་ཏེ། རྟེན་མིན་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། ག༷ལ་ཏེ༷་ཕྱི་མའི་ལུས་དེ༷འི་རྒྱུ༷་བར་མ་ཆད་དུ་འཇུག་པ་ཐོབ༷་པའི་ཕྱིར༷་རམ་ཆེད་དུ་སེམ༷ས་ཀྱི༷་རྒྱུན༷་ལུས་ལ་གན༷ས་པའི་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ཡོད་ཅིང་དེ་འདྲའི་སེམས་དེ་ལུས་འགྲུབ་པའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་གམ་ལྷན་ཅིག་བྱེ༷ད་རྐྱེན་དུ་མི༷་འགྱུར༷་བ་ཞིག་ན༷་ལུས་ལ་མི་རྟེན་པར་སེམས་འབའ་ཞིག་གནས་པ་ཡོད་དེ་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །ལུས་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་དེས་ལུས་ཕྱི་མར་དངོས་སུ་འགྲུབ་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་འཇུག་པ་དེ་ཐོབ་མི་ཐོབ་ནི་སེམས་ལ་རག་ལས་ཏེ་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ན་དེས་འཇུག་པ་ཐོབ་སྟེ་ས་བོན་རླན་གྱིས་བརླན་པ་བཞིན་ནོ། །ལུས་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཞེས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ཚེ༷་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་ལྔ༷་འགགས་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུ༷ས་གཞ༷ན་ཕྱི་མ་སྐྱེད༷་པའི༷་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པས་དེ་ལ་ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡོད་ན། འཆི་སྲིད་ཀྱི་མཐར་བར་སྲིད་ཀྱི་ལུས་གྲུབ་ནས་ཡང་མངལ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
自宗不同
第二，说明向对方指出的过失不适用于自己的方式，包括：直接说明和对其他人不适用。首先，如果有人说：按照你认为识从自己的同类中生起的观点，由于意识具有多种对境，所以同时产生多种意识的过失在你自己也同样存在。回答：这不同，因为虽然意识具有多种对境，但缘取任何对境的识是从前前者的等无间缘中产生后后者，也由于对各个对境有确定的把握能力，所以不会同时把握任何对象，因为一个等无间缘的识是下一个无间隔识的原因，因此由于这种依赖关系，确定是按次序把握对象的。如果问为什么有这种依赖关系？即使多种对象同时存在，识由于对特定对象（如大臣）的特别专注和执着，使得把握其他对象（如黄色等）的能力无效，因此不把握其他对象，正如从前者的推动力中产生把握心的识一样。意识分别就是以这样的方式依次生起，而无分别的诸识则根据三缘适当聚合的次第而生。
第二，分为不相同的方式和消除对此的疑虑。首先，对方也知道这一道理，如果说在对方的系统中，当身体最初形成时，识与其同时产生，此后再从识的前前同类中确定产生，因此识不会同时产生等，与你的观点相同，可以接受。回答：这对你是不合理的，因为如果识不依靠自己前相续而从身体产生，那么识产生后，为什么身体产生识的能力会消失呢？因为与先前没有差别，所以会不断产生多种识，这一过失更为严重。如果后来不产生，那么先前产生的也不合理。
第二部分包括：略说和证明其合理性。首先，若有人说：按照你的观点，意识相续不断地产生，当现在的身体毁坏消失时，由于心不依赖身体，从此以后，心就独立存在了，因为对非所依的事物没有必然的同时存在。回答：因为后世身体的因得到了无间进入的能力，或者为了心相续住于身体的无间断同类因存在，而这种心不成为身体形成的支分或辅助条件的话，就有不依赖身体而单独存在的心，如同生于无色界一样。身体后世的因是否获得直接形成后世身体的趋向进入，取决于心，如果有执着色法且未离执的心作为辅助条件，它就会获得这种进入，如同种子被水浸润一样。
如果想知道"身体后世的因"是什么，此生的五处（感官）临灭的最后刹那，就是产生后世其他身体的亲因缘，如果此因有这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
自宗不同
第二，说明对方所示过失不适用于自宗的方式，包括：直接解释和对他不适用的原因。首先，如果有人说：你主张意识从自身的相似种类而生，那么由于意识是多样对境的，同时产生多个的过失也同样适用于你自宗。回答：不相同，因为虽然意识有多样的对境，但缘取任何对境的识都是从前前的等无间缘产生后后的，对各个对境具有确定的把握能力，所以不是同时把握任何境，因为一个作为等无间缘的识是未被他者间断的后一识的原因，由于这样的依赖关系，所以确定是次第把握对境。
若问这种依赖关系如何成立？虽然多种对象同时存在，但由于识对其他对象，如大臣一样，特别倾向和执着，使得把握黄色等其他对象的能力消失，因此不把握其他对象，就像前者由于推动力而产生把握的心一样。就这样，意识分别依次产生，而无分别的则按照三缘如何适合聚集的次第而产生。
第二部分包括：不相同的方式和消除对此的疑虑。首先，对方也知道这个道理后会想：如果自己的系统中，当身体最初形成时，同时从中产生了意识，此后意识确定从自己的前前相似种类产生，所以意识不同时产生等，这与你的观点相同，可以接受。对此回答：这对你不合理，因为如果意识在没有前相似种类的情况下从身体产生，那么意识产生后，身体产生意识的能力为什么会消失？因为与先前没有差别，应当一再产生许多意识，这更是一个错误。如果后来不产生，那么先前产生也不合理。
第二部分包括：略说和证明其合理性。首先，如果按照你的看法，意识的相似种类不间断地产生，那么当现在这个身体消亡时，由于那时的心不依赖于身体，因此之后心应独自单独存在，因为对非所依没有共存的确定性。对此回答：如果为了获得后身的无间因，或为了心的相续住于身体的无间断的相似种类因存在，而这样的心不作为身体形成的部分或助缘，那么确实有不依赖身体而只有心单独存在的情况，如同投生无色界一样。后身之因能否获得直接形成后身的趋向，取决于心，如果具有对色贪着未断的心作为助缘，就能获得这种趋向，就像种子被湿气浸润一样。
若想后身之因是什么，回答：此生临终时的最后一刹那的五处，正是后身的近取因，如果有对身体贪着的心的缘，那么在死有之后形成中有身体，然后再投生到胎等中。


 །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་དབང་པོ་སོགས་རིགས་འདྲ་སྔོན་སོང་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དོན་དུ་ན་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་པ་ཙམ་ལས་ལུས་སུ་སྣང་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྔ་མའི་ལུས་སུ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་སད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པོ་འདིས་ཉེར་ལེན་བྱས། ཡིད་བློ་ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་
20-150a
བཅས་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་སླར་ཡང་ལུས་སེམས་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་བཞིན་ནོ། །ཡང་ས་བོན་རླན་བྲལ་ལྟར་ལུས་ལ་སྲེད་པ་བྲལ་ནས་བློ་དེ་ལུས་སྣང་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དུ་མ་སོང་ན་རེ་ཞིག་ལུས་སུ་མི་སྣང་བར་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་སྟེ་གཉིད་འཐུག་པོར་ལོག་བའི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་རྒྱུ་དོན་བདག་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔར་སྲེད་པ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་སད་རུང་ཡོད་པ་དེ་རེ་ཞིག་བག་ལ་ཉལ་དུ་གནས་པ་ནམ་ཞིག་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ལུས་སུ་སྣང་བ་ནི་གཉིད་འཐུག་ལས་སླར་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་སུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་གོམས་པ་ལས་ལུས་གནས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་པར་བར་མ་ཆད་དུ་འཁོར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞན་ལ་དེ་འགོག་གནོད་བྱེད་མེད། །གཞན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དོན་མེད་བསྟན། །དང་པོ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡིད་ཤེས་ལུས་དེ༷་ཡི༷་ཡ༷ན་ལག་གི་དངོ༷ས་པོའམ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་འདོད་པ་ད༷ང་། དེ་ལྡན་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་རང་འབྲས་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉི༷ད་ཡིན་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་འགོ༷ག་པ་ལ༷་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་ལུས་འགྲུབ་པ་མི༷་དམི༷གས་པ༷་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ངེ༷ས་བྱེ༷ད་མི༷ན་པ༷ར་སྔར་རབ་ཏུ༷་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་གཞན་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་འདྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཕྱི་མའི་ཉེར་ལེན་མིན་ཏེ་དབ༷ང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་ཡིད་ཤེས་རྐྱེན་མིན་ཏེ་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རློམ་པ་དག་ཀྱང༷་ནི་ལྷག༷་ལྡ༷ན་མ་ངེས་པ་ཡི༷ན་ཏེ་དབང་པོ་ཡིན་པ་སོགས་ལ་གཞན་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚེ་འདིའི་དབ༷ང་པོ༷་སྔ་མ༷་སྔ་མ་ནི་ར༷ང་གི༷་རི༷གས་འདྲ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ༷་སྐྱེད་པའམ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ༷་དག་ནི་མཐོ༷ང་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་མ་མཐོང་སྟེ་ལུས་དང་དབང་པོ་ནི་སྔ་ཕྱི་འགག་པའི་
20-150b
རིམ་པ་མེད་དེ། ཇི་སྲིད་དུ་གནས་ནས་འཆི་བའི་ཚེ་ལྡོག་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་སོགས་གནས་སྐབས་འགྱུ༷ར་བ༷་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱི༷ར་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་གཞ༷ན་ད༷ང་གཞ༷ན་སྐྱེ༷་བ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་འགྲུ༷བ་པ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་དབང་པོ་གསལ་འགྲིབ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རིགས་རྒྱུན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ལུས༷་ལས་དེ༷་སྐྱེའོ་ཞེ་ན༷། སྔ༷་མ་ལུས་མི་ལྡོག་ན་སེམས་མི་ལྡོག་པར་ཐལ་བ་དང་། བློ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི༷ན་དུ༷་ཐལ༷་བ༷ར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དེ་འདི་ལའང་མཚུངས་པར་འགྱུར༷་རོ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟའི་དབང་པོ་ནི་ད་ལྟའི་སེ༷མས་ལ༷ས་སྐྱེའོ་ཞེ༷་ན། ད་ལྟའི་སེམས་ལས་ད་ལྟའི་དབང་པོ་སྐྱེ་ན་ཕྱི་མའི་ལུ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་སེམས་འདི༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེ༷་བ༷ར་ཡང་འགྱུར༷་རོ། །མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ལུས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མིན་པ་དེ༷ས་ན༷་རྒྱུ་ལུས་ད༷ང་བྲ༷ལ་བ༷འི་ཕྱི༷ར་འཆི་བའི་ཚེ་ཐ་མ༷་ཡི༷་ནི༷་སེ༷མས་རྣ༷མས་ཀུ༷ན་ཕྱི་མའི་སེམས་དང་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ་མེ༷ད་པ༷་མིན་པ་དེ༷འི་ཕྱིར༷། རྒྱུ་ལུས་དང་བྲལ་བ་སོགས་དེ༷་འདྲ༷འི་སྒྲུ༷བ་བྱེ༷ད་ནི་ལྷག༷་ལྡ༷ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་པར་འདོ༷ད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
这样教示这些内容已经证明了根等有前行的相似类，实际上应知仅从心的习气觉醒而显现为身体；前世显现为身体的习气觉醒的这五处作为近取因，意识伴随对身体的贪爱作为俱有缘，使身心不间断地再次显现，如同梦中的身体一样。又如种子离开湿气一般，若离开对身体的贪爱，心不作为身体显现的俱有缘，则暂时不显现为身体而生于无色界，如同深沉睡眠的情况一样。即使如此，由于其因缘是以我执为根本的对五处的贪爱习气，虽然可以觉醒，但暂时处于潜伏状态，一旦显现，便会显现为身体，如同从熟睡中再次显现梦境身体一样。如此，应当了解从分别念的习气串习中，身体、处所、苦乐等各种状态无间地轮回。
第二部分包括：其他人对此的否定没有能损害的因素，以及说明他人的证成是无用的。首先，对刚才所说的内容，他人作为似乎能损害的反驳说：如此认为意识是身体的部分或其助缘，以及认为具有意识的五处是自果后世的因，这些观点不成立，若要否定它们，以"不见这样的因缘能成就后世身体"作为理由，但正如前面已详细解释，这不能确定所立。
第二，说明他人似能成立的理由：像这样的五处不是后世的近取因，因为根是色法；"等"字表示意识不是条件，因为是心；此外，因为是实法、因为具有手等，这些自称为能成立的论据都是有余不定因，因为根等没有不能与其他相续相联系的理由。正如所见，今世的前前根对后后自类有产生或利益的能力。若说未见此点，因为身体和根没有前后灭尽的过程，而是存续一定时间后死亡时消失，这不正确，因为见到根明显与不明显等状态的变化，所以不是一体，因此前者生出后后不同的根也能得到确认。如果说根明显与不明显等不依赖自相续，而是从身体产生，那么前面所说的"若前身不消失则心不消失"的错误推论和"多种心同时生起"等过失，也同样适用于此。
如果说现在的根是从现在的心产生的，那么若现在的根从现在的心产生，后世的其他身体也应从这同一个心产生。总结：由于身体不是心的因，因此在死亡时，因为离开了作为因的身体，所有最后的心与后世的心不是不相连，所以"离开作为因的身体"等这些证成是有余不定因。


 །
遮容许串习却不容无竟
གཉིས་པ་གོམས་པ་མཐའ་མེད་དུ་མི་སྲིད་པར་རྩོད་པ་ལ། རྩོད་པ་དང་ནི་དེ་ལན་གཉིས།
辩
དང་པོ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་གྲུབ་པ་ན་བརྩེ་སོགས་གོ༷མས་པ་ལ༷ས་སྔར་བས་ཁྱ༷ད་པར༷་ཡོད་པར་འགྱུར༷་ན༷་ཡ༷ང་། མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་མི་སྲིད་དེ་ཇི་ལྟར་ན་མཆོང༷ས་པ་ཇི་ལྟར་གོམས་ཀྱང་ཚད་མེད་དུ་མཆོངས་མི་སྲིད་པ་ད༷ང་། ཆུ་ཇི༷་ལྟར་བསྐོལ་ཀྱང་དེ་ཡི༷་དྲོད༷་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་མི་སྲིད་པ་བཞི༷ན་དུ༷། ཚད་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་ར༷ང་བཞིན་ལས་ནི་འད༷ས་པ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་རང་རང་གི་ཚད་དེ་ལས་བོགས་དབྱུང་བ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷།
作答
གཉིས་པ་ལ། ཁྱད་པར་འགྱུར་དང་ཚད་མེད་གཉིས།
有差别
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད།
略说
དང་པོ་ཚད་མེད་པར་མི་འཕེལ་བ་ལ་རྒྱུ་ག༷ཉིས་ཏེ། གོམས་པར་བྱས༷་པ་དེ༷་ག༷ལ་
20-151a
ཏེ་སླར༷་ཡང༷་ནི་འབད་རྩོལ༷་ལ་ནི༷་ལྟོས༷་ནས་བར་མ་ཆད་པར་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར༷་བ་དང་། ར༷མ་ཞེས་སྡུད་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་རྒྱུན་ཆད་དེ་རྟེན་མི༷་བརྟན༷་པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ན༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ནི༷་མཐའ་མེད་དུ་མི༷་འཕེ༷ལ་བ་ཞིག་ན་ཡང་། བརྩེ་སོགས་གོམས་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ནི་སྔ་མ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དེ་དང་འདྲ༷་བའ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཞེས་སོ། །
广说
གཉིས་པ། ཁྱད་པར་འགྱུར་མི་འགྱུར་ཁྱད་བསྟན། །དེ་དག་ཁྱད་གཞིར་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ། སྔ་མ་དེ་འདྲའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཅན་གང་ཡིན་ལ་བརྩེ་སོགས་གོམས་པ་དེ་འདྲ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མཆོངས་སོགས་དེ༷་ལ༷་ཕ༷ན་འདོ༷གས་པའི་ནུས༷་པ༷་རྩོལ་བ་རྣམ༷ས་ནི་ཐད་ཀའི་འབད་པ་དེས་རང་འབྲས་མཆོངས་པ་དེ་ཙམ་སྐྱེད་ཀྱི། རང་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཕྱི༷་མ༷་ད༷ག་ལ༷་ནི༷་བར་མ་ཆད་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕན་འདོགས་པ་སྒྲུབ༷་པའི༷་ནུས༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷། སླར་མཆོངས་པ་ན་ཡང་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་དགོས་ཀྱི་སྔར་གྱི་རྩོལ་བ་དེས་མཆོངས་པ་མིན་པས་ན་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མིན་པ་ད༷ང་། ཆུ་བསྐོལ་བ་ན་སྐམ་པར་གྱུར་ནས་རྟེན་ནམ་རྒྱུ་རྒྱུན་ཆད་ལ། མ་ཆད་པའི་དུས་སུའང་རྟག་ཏུ་ཚ་བ་དེ་ཡི་རྟེན་དུ་གན༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཚ་བ་དེའི་ཆོས་མིན་པའི་ཕྱིར༷་མེ་དང་བྲལ་ན་སླར་གྲང་བར་འགྱུར་རོ། །མཆོངས་གོམས་པ་ལས་ཇེ་བཟང་དང་ཆུ་བསྐོལ་བ་ལས་དྲོད་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་རེ་ཞིག་པར་འཕེ༷ལ་ཡ༷ང་། མཐའ་མེད་པར་འཕེལ་རུང་གི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་མི༷ན་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་མེད་དུ་མི་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་གནས་པའི་ཕྱི༷ར་མཐའ་མེད་དུ་མི་འཕེལ་ལོ། །ག༷ང་ཚེ༷་སྔར་གོམས་པར་བྱ༷ས་པར་གྱུར་པ༷་དེ་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་ཙམ་ལས། ཡ༷ང་རྩོལ་བ་ཆེད་དུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པར་མི༷་འགྱུར༷་བ་ཞིག་ན་རྩོལ་བའམ་གོམས་པ་གཞན་ཕྱི་མ་རྣམ༷ས་ཁྱད་པར༷་ཆེར་འཕེལ་བར་བྱེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར་
20-151b
བས་ན་དེའི་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ། སེ༷མས་ལ༷་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྩེ་བ་དང་བྱམས་པ་ཤེས་རབ་སོ༷གས་གོམ༷ས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ༷་བ༷་ན་གོམས་པར་གྱུར་པ་ན། མཆོངས་པ་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱུན་ཆགས་པར་ར༷ང་གི་ང༷ང་གི༷ས་འ༷ཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ༷་དཔེར་ན་མེ་དང་ཁ་སྦྱོར་ལ༷་སོ༷གས་པ༷ས་ཤི༷ང་ད༷ག་སྲེག་པ་དང༷་། དངུལ་ཆུ༷་སྦྱང་བ་ད༷ང་ནི༷་གསེ༷ར་དང་ཟངས་སོག༷ས་ལེགས་པར་སྦྱང་བ་ན་འབད་རྩོལ་ཇེ་ཆུང་དང་དངོས་པོ་ཇེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་བཞི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མེ་ཤིང་སྐམ་པོ་ལ་འཇུག་པ་ནི་གེགས་མེད་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ངང་གིས་འབར་བར་འགྱུར་ཞིང་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱུང་བས་བུད་ཤིང་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་སྲེག་ནུས་པ་ལྟར་བློ་ལ་བརྩེ་སོགས་གོམས་པ་ཡང་དེ་འདྲ་བར་ངང་གིས་འཇུག་པའི་དཔེའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
遮容许串习却不容无竟
第二，对"习气不可能无限"的争论分为：辩论和回答两部分。
辩
首先，如果确立了生起的相续，从慈悲等的修习中产生比以前更殊胜的品质，但不可能无限增长，就如同跳跃不管如何练习，也不可能无限远地跳跃，又如水不管如何煮沸，它的热度也不可能无限增长一样，不可能超越有限的自性，不可能超越各自的限度。
作答
第二部分分为：有差别和无限两方面。
有差别
第一部分又分为：略说和广说。
略说
首先，不能无限增长有两个原因：如果所修习的不再依靠精进而持续不断地运行，或者因相续断绝，所依不坚固，那么殊胜性就不会无限增长，但慈悲等习气的自性与前者的自性不同。
广说
第二部分包括：说明有差别与无差别的区别，以及将这些应用于所依。首先，为什么前面那种自性与慈悲等习气不同？因为对跳跃等有益的能力，这些努力通过直接的精进只能产生那种程度的跳跃，而没有通过持续不断进入的方式对后后更殊胜的自类产生利益的能力。因此，再次跳跃时还需要生起努力，而不是由先前的努力使其跳跃，所以不是具有无限增长的自性。煮水时，水会蒸发而使所依或因相续断绝，即使在未断的时候，热度也不恒常安住于其所依，因为不是热的本性，离开火后会再次变冷。虽然从跳跃的习练中会暂时变得更好，从煮水中热度会暂时增长，但不是能无限增长的自性，因为由事物自身的法则而有不能无限增长的原因，所以不会无限增长。如果先前所习得的只需持续不断地产生，而不需要再特别生起努力，那么后续的努力或修习会使殊胜性大幅增长，因此无法确定其限度。
第二，当心中通过修习而生起心的功德——慈悲、慈爱、智慧等时，一旦习得，与跳跃不同，会自然而然地持续相续进行，例如像火与接触等能烧木头，以及提炼水银和净化金、铜等，随着努力逐渐减少，事物会变得越来越纯净。就像火在干柴上，如无障碍，会自然燃烧，相似种类不间断产生，能够焚烧所有剩余的柴薪一样，心中修习慈悲等也是如此自然进行的比喻。


 །ཡང་དངུལ་ཆུ་གཡའ་ཕྱི་བ་སོགས་རིམ་བཞིན་སྦྱང་བ་ནི་སྔ་མ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་མི་ལྡོག་པར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་ཡོན་ཏན་ཇེ་འཕེལ་དུ་གྱུར་ནས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་བར་དུ་ཁྱད་པར་འཕེལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དངུལ་ཆུའི་ཆོས་སུ་གནས་པས་ན་རང་གི་ཆོས་དེའི་རྟེན་དུ་བརྟན་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསེར་ལེགས་པར་བཞུ་བཏུལ་མ་བྱས་པ་དག་དང་པོ་ཁ་སྦྱོར་གཉིས་པ་སོགས་སུ་འཚོད་པའི་བྱ་བ་རིམ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་ཕྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ན་ཡང་བཞུ་བཏུལ་བྱ་བ་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཁྱད་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་ནི་རྟེན་བརྟན་པར་འགྱུར་བའི་དཔེ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བརྩེ་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དེའི་རྟེན་སེམས་ཀྱང་ཇེ་དག་ཏུ་སོང་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་དང་མི་འབྲལ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་བརྩེ་སོགས་གོམས་པ་ནི་ཆུ་ལ་དྲོད་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རང་གི་རྟེན་སེམས་དེ༷་དག༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་ཡིན་ཏེ༷་སེམས་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལས་སྐྱེས༷་པའི་ཡོ༷ན་
20-152a
ཏན༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་འབྱུང་ཞིང་རྟེན་བརྟན་པ་དེ༷ས་ན༷་སེམས་ལ་བརྩེ་སོགས་གོམས་པའི་རྩོལ༷་བ༷་ནི་ཕྱི་མ༷་ད༷ང་ཕྱི༷་མ༷་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་ཞིང་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅན་དུ་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
无量
གཉིས་པ་ཚད་མེད་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །དང་པོ། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་འཕེལ་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་མི་སྲིད་དེ། གསེར་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མཐར་ཐུག་པ་ན་འཕེལ་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཚད་ངེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་ལ་ཚད་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཚད་ཐུག་པ་ཡོད་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་ཅན་ལ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་ཏེ། ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་ན་སེམས་ཀྱི་བརྩེ་བ་སོགས་རི༷གས་མཐུ༷ན་སྔ༷་མ༷་ཡི༷་ཉེར་ལེན་ནམ་ས༷་བོ༷ན་ལ༷ས་ནི༷་འཕེ༷ལ་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་བརྩེ༷་བ༷་དང་བྱམས་པ་ཤེས་རབ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་བློ༷་དེ༷་དག༷་གེགས་མེད་ངང་གིས་གོ༷མས་པ༷ར་གྱུར༷་པ་ན༷། ཚད་ག༷ང་དང་ཇི་ལྟ་བུ་ལ༷་གན༷ས་ཏེ་དེའི་ཚད་འདིའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞན་ཀྱང་ཚད་མེད་ཐལ་བ་སྤང་། ས་བོན་ལས་བྱུང་རྩོད་པ་སྤང་། དང་པོ། གལ་ཏེ་རྩོལ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་བྱུང་བས་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་སྲིད་ན་མཆོངས་ཀྱི་རྩོལ་བ་མ་བཏང་བར་སྦྱང་ན་སྤྲེའུ་དང་བྱ་ཁྱུང་མཉམ་པའི་དུས་ཡོད་ལ། དེའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་མེད་དུ་མཆོངས་པའང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བློ་གོམས་པ་དེ༷་ལྟར༷་མཆོ༷ངས་སྔ་མ་ཉི༷ད་ལ༷ས་མཆོ༷ངས་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ནས་མཐའ་མེད་པར་འཕེལ་བ་མི༷ན་ཏེ། མཆོངས་དེ༷་ཡི་རྒྱུ་ལུ༷ས་ཀྱི་སྟོ༷བས་རང་ཉིད་ནུས་པ་ཚད་ཅན་དུ་ངེས་པ་ད༷ང་། སྟོབས་སྔ་མ་ལས་དེ་འབྱུང་ཞིང་སྟོབས་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པ་འཕྲལ་གྱི་འབ༷ད་རྩོ༷ལ་ད༷ག་ཀྱང་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ནུས༷་པ༷་ངེ༷ས་པ༷་སྟེ་ཚད་ཅན་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཕྱིར༷་མཆོ༷ངས་པ༷་ནི་ཇི་ལྟར་གོམས་ཀྱང་ཚད་ངེ༷ས་པ༷འི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅན་ཡི༷ན་གྱི་ཚད་མེད་པ་མཐའ་མེད་དུ་
20-152b
མཆོངས་པ་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་གོམས་པས་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཕྱིས་གོམས་པའི་དུས་བཞིན་དུ་དང་པོ་ནས་མཆོངས་རིགས་པ་ལ་དེ་མི་ནུས་པས་རྩོལ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་དུ་ཡོད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། འཕེལ་དུ་ཡོད་ན་མཐའ་མེད་པར་ཡང་མི་འཕེལ་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། མཆོངས་པ་གོམས་པ་པོ་དེ༷་ནི༷་ད༷ང་པོ༷་ཉིད་ནས་ཀྱང་ཕྱི༷ས་གོམས་པའི་གནས་སྐབས་བཞི༷ན་ཏུ༷་མཆོ༷ངས་ནུས་པ་མི༷ན་ཏེ། སྔ་མའི་ལུ༷ས་ལ་མཆོངས་ནུས་པ་དང་མི༷་མཐུན༷་པ་བད་ཀན་སོགས་ལྕི་བའི་ཁམས་ཀྱི་གེགས་ཡོད་པས་སྔ་ཕྱིའི་ལུས་མི་འདྲ་བར་གྱུར་པའི༷་ཕྱིར༷་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
又如水银除锈等依次净化，前面纯净的功德不退失，而在后后中功德逐渐增长，直至完全成就长寿之功德，这些功德安住为水银的性质，因此稳固地安住为其性质的所依。同样，未经良好熔炼调制的金，首先进行双合，其次等进行煮炼的工作，依次完成后，当最终完全纯净时，不再依赖熔炼调制等工作，其殊胜性会越来越增长。后面这两个例子是所依变得稳固的比喻，同样，慈悲等殊胜法的所依——心也变得越来越纯净，表明不离开那些功德的方式。因此，慈悲等习气不像水中的热度，而是从其所依心中产生的，是从心自性中产生的功德。这样，由于相似种类的相续产生且所依稳固，心中对慈悲等的修习努力会使后后越来越好，并使其变得殊胜。
无量
第二部分无限，分为：直接论述和排除争论两部分。首先，如果说这样承认殊胜性增长，但不可能无限，就像金等完全净化到极限时不再增长一样，会变成有确定限度的。回答：虽然有限量的事物有极限，但无限量的事物无法确定其限度，因为心的慈悲等从前相似种类的近取因或种子中增长的慈悲、慈爱、智慧等心，当无障碍自然修习时，如何确定它们住于何种限度？即如何说"它的限度是这个"？
第二部分包括：排除其他也无限的过失，排除从种子产生的争论。首先，如果通过持续不断的努力可能无限增长，那么持续不断练习跳跃，猴子和金翅鸟应当会有相等的时候，按照这个方式，跳跃也应当可以无限。回答：心的修习不是像前一跳跃使后一跳跃变得殊胜而无限增长，因为跳跃的原因——身体力量本身确定为有限能力，而且力量从前者产生并生起后力的当下努力也是依靠身体的性质，因此是确定能力即有限度的，所以跳跃不管如何练习都是确定限度的自性，不可能无限无边地跳跃。
如果这种修习不产生殊胜性，那么后来修习的时候与一开始就应该能跳跃一样远，但实际上做不到，所以通过努力能够增长殊胜性是现量所见的。如果能增长，为什么不能无限增长呢？回答：练习跳跃的人从一开始就不能像后来修习的状态那样跳跃，因为前身体中有与跳跃能力不相容的痰等沉重元素的障碍，因此前后身体变得不同的缘故。


 །རྩོལ༷་བ༷ས་རི༷མ་གྱིས༷་མི༷་མཐུན༷་པ༷་དེ་དག་བསལ༷་བ༷་ན་ཇི་ལྟར་བསལ་བའི་རིམ་པ་བཞིན་མཆོངས་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་ཀྱང་མཐར་མི་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་བསལ་བ་ན་ར༷ང་གི་ལུས་ལ་སྟོབ༷ས་ཅི་ཡོད་པ་ཉི༷ད་མངོ༷ན་དུ་འགྱུར་གྱི་དེ་ལས་ལྷག་པར་འཕེལ་དུ་མེད་དེ་སྟོབས་རང་གི་ངོ་བོ་ཚད་བཅས་སུ་གན༷ས་པའི་ཕྱིར་བྱ་དང་སྤྲེའུའི་ལུས་ཀྱི་རྩལ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་བརྩེ་སོགས་རང་གི་རིགས་མཐུན་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་འདྲའི་ས་བོན་དེ་འཕེལ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། གལ་ཏེ་མ་གྱུར་ན་ཕྱིས་གྲངས་མེད་གསུམ་སོགས་སུ་གོམས་ཀྱང་མཐའ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བརྩེ༷་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་ར༷ང་གི་ས༷་བོ༷ན་སྔ་མ་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་ཡིན་ནའང་དེ་འཕེལ་བའི་གེགས་ཞེ་སྡང་སོགས་མེད་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གེགས་ཡོད་པས་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པའི་ས་བོན་ཅན་ཡིན་ཀྱང་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའང་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་སྡང་བ་ར༷ང་གི་ས་བོ༷ན་ཅན་
20-153a
གྱི་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་ནམ་འབྲས་བུ་ཞེ་སྡང་སོགས་བརྩེ་བ་དེའི་མི༷་མཐུན་ཕྱོག༷ས་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་ན༷་ནི་སེམ༷ས་ལ༷་བརྩེ་སོགས་དེ༷་ཡི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཇི་ལྟར་བར་མངོན་དུ༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ས་བོན་མེད་ན་ནི་དེ་དག་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པར་གཞི་མ་གྲུབ་པས་སེམས་ལ་བརྩེ་བ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ན་ཡང་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ན་ཡང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་རུང་བ་མེད་དེ་སྲིན་པོ་དང་གཅན་གཟན་གཏུམ་པོ་དག་ཀྱང་རང་གི་བུ་ལ་བྱམས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱང་གསལ་མི་གསལ་ལས་མཁྱེན་པའི་ས་བོན་མེད་པའི་སེམས་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་འདི༷་ལྟར༷་གོམ༷ས་པ༷་སྔ་མ༷་ད༷ང་སྔ༷་མ༷འི་སེ༷མས་ཀྱི་ཆོས༷་བ༷རྩེ་བ༷་ད༷ང་། ཆག༷ས་བྲལ༷་དང་བློ༷་ཤེས་རབ་སོ༷གས་ནི་གཞ༷ན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ད༷ག་གི༷་གས༷ལ་བ༷་སྟེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡི༷་ནི༷་རྩ༷་བ༷འམ་ས་བོན་ནམ་རྒྱུ་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་ས་བོན་དེ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་གོམ༷ས་ཤིང་གེགས་མེད་པ་ལ༷ས་ནམ་ཞིག་བློ་བརྩེ་བའི༷་བ༷དག་ཉི༷ད་དམ་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ༷། དཔེར་ན་ཆག༷ས་བྲལ༷་གོམས་པས་བློ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་། ཆ༷གས་པ་གོམས་པའི་ཆགས་ལྡན་རྣམས་ད༷ང་། མི་སྡུག་པ་གོམས་པས་ཡི༷ད་ལོ༷ག་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་བཞི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བྱམས་སྡང་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པར་མཚུངས་པས་བྱམས་པ་ཁོ་ནའི་ངང་ཅན་དུ་ཅི་སྟེ་འགྱུར་སྙམ་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་དེའི་ས་བོན་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་ཐབས་ཡོད་ལ། བརྩེ་སོགས་ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་དེ་ལས་འཕེལ་བའང་ཡིན་པས་ན་སེམས་དང་འབྲལ་མི་རུང་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ་འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །
说圆满导师
གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་ཕུན་ཚོགས་སྟོན་པ་ལ། བརྩེ་ལས་ཐབས་
20-153b
ལ་གོམས་པ་འབྱུང་། །ཐབས་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཚུལ། །ཐབས་གོམས་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བསྟན། །
串习慈心方便
དང་པོ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གོམས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་པའི་བརྩེ༷་ལྡ༷ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་གཞོ༷མ་པའི༷་ཕྱིར༷་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཐབས༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་མངོ༷ན་པར་སྦྱོར༷་བ་སྟེ་དང་དུ་ལེན་པར་མཛ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
通过努力依次消除那些不相容因素时，根据消除的次第，跳跃能力虽然逐渐提升，但当最终完全消除不相容因素时，只能显现出自己身体所拥有的力量，不能超越此限，因为力量本身的自性是有限度的，如同鸟类和猴子身体的能力一样。
第二，如果说慈悲等是从自己相似种类的种子中产生的，那么它从无始以来就应当存在，这样的种子若增长，为何所有人不都变成极具慈悲的人？如果没有这样转变，那么即使后来在三无数劫等中修习，也不会变成无限。回答：慈悲是心的法性，虽然是从自己前种子中产生，但若没有愤怒等增长的障碍，就会成为慈悲的本性，但由于有障碍，所以虽然有无始以来的种子，也不会无限增长。尽管如此，对于菩萨们来说，无限增长并非不可能，如果没有愤怒——自己有种子的因或果——嗔恨等慈悲的违品的伤害，那么心就会按自己的方式显现为慈悲等的本性。
如果没有这样的种子，那么它们作为心的法性就无法成立，心中不可能生起慈悲，但事实并非如此，即使暂时未显现，由于是心的缘故，也不是不能产生，就像凶恶的罗刹和野兽对自己的幼子也有慈爱一样。同样，智慧无论明显与否，不可能有不具备智慧种子的心。因此，前前修习和前前心的法性——慈悲、离欲和智慧等，是后后明显显现的根本或种子或因。所以，从这种子中不断增上修习，在没有障碍的情况下，最终心会变成慈悲的本性或自性，例如，就像通过修习离欲而心成为其自性的阿罗汉们，通过修习执着而成为具欲者们，通过修习不净观而成为厌离者们的心一样。
如果这样，慈爱、嗔恨等一切种子从无始以来都同样存在，为何只会变成慈爱的自性呢？烦恼是暂时的，所以有从根本拔除其种子的方法，而慈悲等不仅不与了解真实义相违，而且从中增长，因此是与心不可分离的功德，这将在下文详细解释。
说圆满导师
第二，说明修行圆满的导师，包括：从慈悲生起对方便的修习，如何了解这种方便的方式，以及证明修习方便即是导师。
串习慈心方便
首先，虽然大悲心的修习可以增上，但这如何成为量士夫的证成呢？处于因位的具慈菩萨为了摧毁一切有情的痛苦，会专注修持摧毁痛苦的诸种方便。


 །ཅི་རང་གིས་ཐབས་མངོན་དུ་བྱས་པས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་སེལ་ཞེ་ན། དང་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐ༷བས་ལས་བྱུང༷་བ་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་འགོག་པ་དང་། ཉེར་ཞི་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་མ་མཁྱེན་པར་ལྐོག༷་ཏུ་གྱུར༷་པ༷་ན། རྒྱུ་འབྲས་དེ༷་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ནོར་བར་གཞན་ལ་འཆ༷ད་པ༷་ནི༷་དཀ༷འ་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其方便如何等
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ཐབས་ཚོལ་བ་དེས་ཐབས་སྟོན་པ་ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་དོན་ད༷ང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རི༷གས་པ༷ས་རྣ༷མ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ན། འདི་ལྟར་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཆོས་རེས་འགའ་འབྱུང་བ་དང་འཕེལ་འགྲིབ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི༷ས་སྡུག༷་བསྔལ་དེ་ལ་རྒྱུ༷་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དང༷་། རྒྱུ་དེ༷་ཡང་མི༷་རྟག༷་པ་དང་ལ༷་སོག༷ས་པ་ཞེས་པས་རྒྱུ་དེའི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་སོགས་ཀྱི་ར༷ང་བཞི༷ན་ལའང་རང་གི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་རྟོ༷ག་པ༷ར་མཛ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་འདི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བ་ཞིག་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་འཕེལ་འགྲིབ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་མི་སྲིད་ཀྱང་འདི་ལ་རྒྱུ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། །རྒྱུ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྟག་པ་ལས་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པས་རྒྱུ་དེ་ཡང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་སོ་སྙམ་དུ་
20-154a
རྟོག་གོ། །དེ་འདྲའི་རྒྱུ་དེ་ཡང་དུས་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་བ་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་མྱོང་བ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པ་ཞིག་སྟེ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་སྔ་མའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་དོ། །རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་དེ་ལ་སེམས་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ལ་སེམས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཀུན་རྟོག་ཡོད་པ་དེས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་ལེན་ཅིང་འདུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁབ་ལེན་ཡོད་པ་ལས་ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མ་གཡོ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་དང་འགྲོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གང༷་གི་ཕྱིར༷་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པར་འདོད་པས་དེ༷་ལྟར༷་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལ་ནན་ཏན་དུ་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པར་མཛད་ཅེ་ན། རྒྱུ༷་མ་ལོག་པར་གན༷ས་པ་ཞིག་ན༷་འབྲས༷་བུ་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ནས་ལྡོག༷་པ་མ་གཟིགས་པའམ་གཟི༷གས་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དེ་ཡང་གཞོམ་རུང་བ་ཅན་དུ་ཤེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་གཞོ༷མ་པའི་ཕྱི༷ར་དེ༷་ཡི༷་ནི༷་མི༷་མ༷ཐུན་ཕྱོག༷ས་གང་ཡིན་ཞེས་དེའི་གཉེན་པོ་ལ༷་བརྟག༷་པ༷་མཛ༷ད་པ༷་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡི་ཚེ་ན་རྒྱུ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་མ་ནོར་བར་རྟོ༷གས་པ་སྟེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི༷་ཕྱིར༷་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་དེ༷་ཡི་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱང༷་ངེ༷ས་པར་འགྱུ༷ར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུ་ཁོང་དུ་ཆུབ་ན་རྒྱུ་གང་ཡིན་ལ་དེའི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བད༷ག་ཏུ་འཛིན་པ་ད༷ང་བད༷ག་གི༷ར་འཛི༷ན་པ༷ར་བྱས༷་པ༷་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཞིག་ལས་ཉོན་གྱིས་འ༷དུས་བྱས༷་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཞེན་པའམ་ཆ༷གས་པ་ཡི་བློ་འདི་ནི༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་པ་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ནི༷་བད༷ག་མེ༷ད་པར་མཐོང༷་བ༷་ཡི་བློ་ཡིན་ཏེ་དེ་གཉིས་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་འག༷ལ་
20-154b
པ༷་ཡི༷ན་པས་སྣང་མུན་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་ལ་ཆགས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་དང་ཚོགས་པ་བློས་མ་ཕྱེ་བར་ངའོ་སྙམ་པའི་བདག་ཏུ་ཞེན་པར་བྱེད་ཅིང་། ཕུང་པོ་དེར་གཏོགས་པའི་ཆོས་ལ་ངའི་མིག་ཅེས་སོགས་བདག་གི་བར་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如果问"自己通过修持方便如何能消除他人的痛苦"，回答：首先，若自己不了知由方便而生起的痛苦寂灭之灭谛，以及通达这种寂灭之因——道的自性，而成为隐蔽的对象，那么正确无误地向他人解释这些因果是困难的，因为无法做到。
其方便如何等
第二，如此寻求方便者，通过事势理性观察与正确教法意义相符的方便，这样，通过苦本身的法有时生起和增减等差别特征的理由，了解到苦有因，而且这个因是无常等，通过自己的观察思维认识因的本质或特征等自性。例如，如果这苦不是从因而生，就会导致恒常有或恒常无的过失，而且不可能有增减等差别特征，但实际上苦有因，这样心中领悟。
若问这因是什么样的，常法不能产生有各种状态的果，所以确定这因也是无常的自性，这样思考。这样的因也不是时间、自在天等共同的单一因素，而是存在于各种不同经验的众生自心相续的差别中的东西，是前相续的进行，如此思考观察。在相续进行中，心是主要的，不是其他，心中有执我的分别，它接受各种对境并造作，就如同在有磁石的情况下铁针移动一样，因的特征也能通过与正确教法光明相伴的智慧眼无颠倒地了解。
为什么希望破除痛苦者如此专注思考观察苦的因呢？因为如果因不消除而存在，就不会看到果——苦完全消除。这样，知道这因可以被破除后，为了消灭苦因，思考"什么是它的对立面"，即观察其对治，当时由于正确了解因的本质，因的对立面也就确定了。
若问，如果了解一切痛苦的因，那么是什么因，其对治是什么？由执取我和我所的萨迦耶见而对由惑业所造的五蕴对境执着或贪着的心是因，而对它产生损害、从根本拔除的对治是见无我的心，这两者在所缘和行相上相违，如同光明和黑暗。对什么产生贪着呢？对自相续的五蕴。如何贪着呢？对五蕴的相续和聚合未经心识分析而执着为"我"，对属于那些蕴的法执着为"我的眼睛"等我所。


 །དེས་ན་བདེ་སྡུག་བར་མས་བསྡུས་པའི་སྲིད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེར་བློ་ཆགས་པ་ལས་སྲིད་པར་གནས་པ་དེ་ཙམ་མ་གཏོགས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལོག་ན་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལྡོག་པ་དང་། དེ་མ་ལོག་ན་རྒྱུ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་འཁོར་བ་མི་ལྡོག་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ཡང་རྒྱུར་གོང་དུ་མ་བསྟན་ནམ་ཞེ་ན། བསྟན་ཏེ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་སྲེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེའི་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ལོག་ན་སྲེད་པ་སྤང་མི་ནུས་ལ་དེ་ལོག་ན་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་ཀྱང་འགྲེལ་བ་རྣམས་སུ་བཤད་དོ། །བདག་འཛིན་དེ་སྤོང་མི་ནུས་སམ་སྙམ་ན། དེའི་ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་དུ་མའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ཙམ་ལས་བདག་མ་གྲུབ་པས་ཐག་ཁྲ་ལ་སྤྲུལ་འཛིན་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་གོམས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ལྡོག་ནུས་སོ། །
说方便圆满之导师
གསུམ་པ་དེ་ལྟར་ཆགས་བྲལ་ཙམ་གྲུབ་ཀྱང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཙམ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་ན། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་གཏན་དུ་ཞི་
20-155a
བའི་ལམ་ཡང་དག་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དེ་ལ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་མར་རམ། ཤེས་བྱའི་རྣ༷མ་པ༷་དུ༷་མ༷ར་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ཐ༷བས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་མ༷ང་པོ༷་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡུ༷ན་རི༷ང་པོའི་དུ༷ས་སུ༷་གོ༷མས་པར་མཛད་པ༷་ལ༷ས། དཔེར་ན་བཟོ་གནས་སོགས་བསྟན་བཅོས་གོམས་ན་སྐྱོན་རགས་པ་ནས་ཕྲ་བའི་བར་དུ་རིམ་བཞིན་རྟོགས་པ་ལྟར། ཐབས་མཐའ་ཡས་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་དེ༷་ལ༷་བདག་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་མི་ཤེས་པ་སོགས་ཉེས་པ་ཆེས་ཕྲ་བའི་སྐྱོན༷་ད༷ང་། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡོ༷ན་ཏན༷་གྱི་ཕྱོགས་ད༷ག་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འབྱུང་བར་འགྱུ༷ར་ཞིང་། སྤང་བྱ་དེ་དག་གཉེན་པོ་རང་གིས་བཅོམ་པ་དེ༷ས་ན༷་ཐུག༷ས་ཀྱང༷་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ལ། གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ངང་དུ་གྱུར་པ་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མུན་པའི་སྐབས་མི་ཐོབ་པ་ལྟར་འཁོར་རྒྱུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷་བ༷ག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའང་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་བརྙེས་པ༷་ཡི༷ན་ལ། ཐུ༷བ་པ་ཆེན་པོ་གཞ༷ན་གྱི་དོ༷ན་ལ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་བསེ༷་རུ་རང་རྒྱལ་དང་ལ༷་སོག༷ས་པ་ཞེས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ཁྱ༷ད་པར་ནི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་འདི༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་གོམས་པ་དེ༷་ནི་གདུལ་བྱ་ལ་ལམ་སྟོན་པའི་དོ༷ན་ནམ་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར༷་ན༷་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ཐབ༷ས་གོ༷མས་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཤད་པའི་སྐབས་འདིར་འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་ནས་སྟོ༷ན་པ༷་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，包含苦乐中性的轮回仅限于这五蕴而已。除了由对此的执着而住于轮回外，没有发现丝毫其他轮回因的作者，因为如果这执着消除，则完全执取轮回也会消除；如果这执着不消除，则其他任何因也不能使轮回终止，这是由理性所证成的。
若问：贪爱不是前面已说明为因吗？回答：已经说明了，贪爱是引起转生的因，但贪爱不可能离开我执而产生，因为如果不消除我执，就无法断除贪爱；如果我执消除，贪爱就不会生起。或者，如诸注释中所说，由我执和我所执的力量而对有为法的境界生起贪爱的渴爱，就是因。
若想：无法断除这个我执吗？回答：正确的理性会损害它的对象，因为仅仅是将相续和多个刹那的有为法的境界执为"我"而已，自我并不成立，就像把绳子误认为蛇一样，只是由于颠倒执持的习惯，所以能够消除。
说方便圆满之导师
第三，虽然仅仅离贪已经成就，但仅仅离贪不会成为一切智者，如声闻缘觉阿罗汉，那么仅仅证悟无我如何能作为量士夫导师一切智者的证成？回答：通过力量理性证明的能够永久息灭轮回一切痛苦的正道，在此道的各种阶段或对众多所知行相的入解，以及无垢智慧、禅定等极多方便方面，经过三大阿僧祇劫等长时间的修习，就像熟悉工巧等论典能够从粗到细依次了解过失一样，通过无量方便而极为净化智慧的瑜伽行者，对自相续中最细微的不知等过失，以及作为其对治的功德方面，会生起极为明晰的智慧。由于通过对治消灭了所断，因此心也比他人更为明晰，所以极为超胜。当成为最极明晰智慧的状态时，就像太阳轮不留黑暗的空间一样，断除了最极微细的轮回因——我执的习气，获得究竟智慧。大能仁与利益他者的独角兽（独觉）和声闻阿罗汉等的区别就是这无余断除习气。
这样修习方便是为了给所化众生指引道路的目的，因此在解释导师的因——修习方便本身为证成的这个语境中，用果名加于因上，称为"导师"。


 །
第二结行
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། འོ་ན་སློབ་དཔོན་
20-155b
ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། སྦྱོར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་གཞན་ལ་དངོས་སུ་སྟོན་པ་ལ་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་མིན་ནམ་འདིར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ལ་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེར་ཡང་དངོས་སུ་སྟོན་པར་བསྟན་པ་མིན་ཏེ་སྟོན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་ཐབས་གོམས་པ་དེ་ལ་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། །བཏགས་པའི་དགོས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་རུང་བའི་རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་མིང་གིས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱེད་ནི་འབྲས་བུའམ་ཚད་མར་གྲུ༷བ་པའི་ངོ་བོ་བདེ་གཤེགས་དང་སྐྱོབ་པ་ལ༷ས། ད༷ང་པོ༷་སྟེ་སྔོན་དུ་ཕན་བཞེད་དང་སྟོན་པ་གཉིས་དེའི་རྒྱུའམ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གསུངས་ལ་བསྒྲུབ་བྱའམ་གྲུབ་འབྲས་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་གཉིས་ངེས་པར་འབྱུང༷་བའི༷་ཕྱིར༷། ཕན་བཞེད་དང་སྟོན་པ་གཉིས་པོ༷་འདི༷་ནི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་འཁྲུངས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་རྒྱུ༷་རུ་བཤད་པ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་སྐབས་ན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
果位圆满
གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ལ། རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་བདེ་གཤེགས་བཤད། །གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྐྱོབ་པ་བཤད། །
说圆满利己善逝
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་བཤད་གཉིས། །
略说
དང་པོ། སྒྲུབ་བྱེད་དེ་གཉིས་ལས་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྙམ་ན། གཟིགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མངའ་བ་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གོ་འཕང་མི་གཡོ་བ་ལ་གནས་པས་ན་དེ་སྐད་དུ་བྱ་སྟེ། རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ༷་རྩད་ནས་སྤང༷ས་པས་ན་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་གསུ༷མ་གྱི་ཁྱད་པར་མངའ་བ་ནི་བདེ༷་གཤེ༷གས་ཞེས་བྱ་བ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། སུ་ག་ཏའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ན་ལེགས་པར་གཤེགས་པ། སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ། མ་ལུས་པར་གཤེགས་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་
20-156a
པ་ལ་མཚན་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། ལེགས་པར་གཤེགས་དང་མི་ལྡོག་དང་། །མ་ལུས་པར་ནི་གཤེགས་པ་གསུམ། །
妙行
དང་པོ། དུས་ནམ་དུ་ཡང་སྐྱེ་བ་སོགས་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་རྟེན༷་དུ་གྱུར་པ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར་ན་ལེ༷གས་པའམ་མཛེས་པའམ་བསྔགས་པར་གཤེགས་པའམ་སྤངས་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ༷་ནི༷་གང་ལས་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྤོང་བྱེད་བད༷ག་མེ༷ད་པ༷་དེ་རིགས་པས་ངེས་པ་ལྟར་མཐོང་ལམ་དུ་མཐོང༷་བ༷འ༷མ་སྒོམ་ལམ་དུ་མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པའམ་སྦྱོར༷་བ༷་ལ༷ས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན་ལ། རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཐབས་དེས་དེར་སོང་བ་ལ་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་སྟེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་མ་འདྲེས་པས་སྐྱེས་བུ་ལུས་མཛེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་གཞན་ཕྱི་རོལ་པ་སོགས་ལས་ཁྱད་ཕྱེ་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二结行
第三，结尾总结：那么，根据阿阇黎陈那所说："修行是为了给众生指引，故为导师"，这表明直接向他人指示息灭痛苦的方法才称为导师，为何此处解释为导师的因呢？回答：在"修行"等处也不是直接说明为导师，而是意为将成为导师，也就是将因位的方便修习以其名称标记。标记的目的是以殊胜名称显示能够教导众生的因。这样的依据是：以果或成就为量的自性——善逝和救护者，最先希望利益和指引这两者被说为其因或证成，由于在所要证成或结果之前必定先有这两种证成，因此这两者——希望利益和指引，被解释为量士夫诞生的证成或因，所以在作为证成的语境中，应当理解为因本身。
果位圆满
第二果位分为：解说自利圆满的善逝，解说他利圆满的救护者。
说圆满利己善逝
首先分为：略说和广说两部分。
略说
首先，从这两种证成如何成就量士夫呢？具有无颠倒见解，安住于不动的二种义利圆满之位，所以称为如此。自利圆满是从根本断除痛苦之因，具有三种功德差别，即是所谓"善逝"，从梵语苏嘎达（Sugata）一词引申，指具有善行、不退转行和无余行三种特性者，以此名称称呼。
广说
第二部分包括：善行、不退转行和无余行三者。
妙行
首先，因为任何时候都不会成为生等痛苦的依止，所以称为善行或美妙行或赞叹行或断除。这是从何而来的呢？从见道位中见到、修道位中熟悉已见之义、或通过修行而自然圆满究竟证悟能断除一切痛苦根源的无我，即通过理性所确定的那样。这样不成为痛苦依止即是值得赞叹的，通过理性成立的方法达到这一点称为"行"，因不与有漏过失混合，如同身体美妙的士夫。这使他与外道等其他人有所区别。
;


 །
不退行
གཉིས་པ། སླར་ལྡོག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། མི་ལྡོག་པ་ནི་གང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅེ་ན། འཁོར་བར་སླར་ཡང༷་སྐྱེ་བ་དང༷་དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཆགས་སོགས་སྐྱོན༷་རྣམས་ནི༷་མ་སྤངས་པས་སླར་ཡང་ཀུན༷་ནས་འབྱུང༷་བ་ད༷ག་ནི་སླར༷་ཡ༷ང་ལྡོ༷ག་ཅེ༷ས་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ལ། སངས་རྒྱས་ནི་བད༷ག་ལྟ༷འི༷་ས༷་བོ༷ན་མ་ལུས་པ་དྲུང་ནས་སྤང༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་སྡུག་ཀུན་གྱི་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཛད་པས་ན་སླ༷ར་མི༷་གཤེ༷གས་པ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ༷། །ཉེས་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྐབས་མི་སྲིད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ༷་ནི་གནས་ལུགས་བདེ༷ན་པའི་དོན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་དམིགས་རྣམ་འགལ་བའམ་ཐ༷་ད༷ད་པ་ནི་དེ་ལ་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བ་གནས་མེད་ཅིང་སྐབས་མེད་ལ། བློ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཚུལ་དུ་གྱུར་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་མི་ཆགས་པའམ་ཉི་མའི་
20-156b
དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མུན་པ་གཏན་མི་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་ཞུགས་པར་བསྟན་ཏེ་སླར་མི་ལྡོག་པ་རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་བཞིན་ནོ། །
无余行
གསུམ་པ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་སྤང་ངོ་། །དང་པོ། ལུ༷ས་ང༷ག་སེ༷མས་ཀྱི༷་གན༷ས་ངན་ལེ༷ན་དུ་གྲགས་པ་གང་ཞིག །དེའི་ངོ་བོ་ལ་འཁོར་རྒྱུའི་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་མེ༷ད་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པ༷་དང་། སྐྱེ་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནད་ཀྱི་རྟེན་མིན་པས་ན༷ད་མེ༷ད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་མཆོངས་པ་དང་གླང་ཆེན་གཏུམ་པོ་དང་ཕྲད་པ་སོགས་དང་། ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་སྨད་འཚོང་དང་སྨྲ་བ་དང་རྟ་གད་དུ་དགོད་པ་དང་གཞན་ལ་དམངས་རིགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སྨྲ་བ་དང་། སེམས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ནགས་ཐིབ་པོར་ལམ་ནོར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་དང་མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སེམས་འབྱུང་བ་ཡོད་ལ་དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ངན་ལེན་ད༷ང་གཞན་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལ༷མ་དཔྱིས་ཕྱིན་བར་བཤ༷ད་པ་ལ་ཐུགས་མི༷་གས༷ལ་བ་ཉི༷ད་ནི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གིས་མ་སྤངས་བར་ལུ༷ས་པ་ཡི༷ན་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བདག་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གོ༷མས་བའི་ཕྱིར༷་བདག་ལྟའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོའང་སྤངས་པས་ན་གནས་ངན་ལེན་དེ་ལྟ་བུ་སོགས་སྤང་བྱའི་ལྷག་མ་མ༷་ལུ༷ས་པ་སྤང༷ས་བ༷་ཉི༷ད་དེ་བུམ་པ་ཡོངས་སུ་གང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་བཤད་གཉིས། །དང་པོ། རྒྱལ་དཔོགས་པ་སོགས་ཁ༷་ཅི༷ག་གཏམ་སྨྲ༷་བ་དང་། ལུས་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་དང་
20-157a
ལྡན་པ་དང་། ཟས་གོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་སོ༷གས་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན་ཆགས་སོགས་སྐྱོན༷་ཀུན་གཏན་ནས་ཟ༷ད་པ་མི༷ན་ནོ་ཞེ༷ས་ཟེ༷ར་ཀྱང་། རྟགས་འདི༷་འདྲ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་ཟད་ལ་ཡོད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པས་ན་ལྡོ༷ག་པ་གྲུབ་པ་ལ༷་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཟ༷་བ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ་སྒྲུབ་ལ་འཁྲུལ༷་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
不退行
第二，什么是退转？什么是不退转，为什么不退转？回答：轮回中再次出生及其因——贪等过失，由于未断除而再次生起，这被解释为"再次退转"。佛陀由于从根本断除无余我见种子，因此使得苦与集的微细过失都不再生起，所以是"不再退转"的。为什么过失不可能再生起呢？因为佛陀的智慧完全专注于真实义谛，与此在所缘和行相上相违或不同的东西在其中永远无法生起，无处可容，由于已成为这种智慧状态的本性，就如同颜色不能附着于虚空，或黑暗永远不能存在于太阳轮中一样。这表明佛陀甚至超越了预流果等，其不退转就像完全治愈的热病一样。
无余行
第三部分包括：直接阐述和排除争论。首先，身、语、心中所谓的"习气"，其本质中不含有能使轮回的烦恼，即无烦恼性，不是生等痛苦疾病的所依，即无疾病，声闻缘觉阿罗汉未断除这样的习气，如身的习气包括跳跃、遇见凶猛大象等；语的习气包括与妓女交谈、大声笑或称呼他人为"低种姓"等，这些都是由无记心所发起的言语；心由于未能常住等持，在无记状态下的心如同在茂密森林中迷路一样，即使处于等持中也有无明，因此有习气性的心生起，这些被称为无烦恼性的无明。
这样的习气以及对于所谓三乘道深义的不明晰，都是声闻缘觉阿罗汉未断除而遗留的。而佛陀世尊由于极为熟习无我，所以连微细的我见习气也断除了，因此已完全断除此类习气等一切所断余留，如同完全充满的瓶子一样。
第二部分分为：略说和广说两部分。首先，有些人如佛护论师等说：由于说话、具有身体、具有心识、享用饮食衣服等，所以贪等一切过失并未完全消尽。但这些标志即使存在于无过失的相违方也不矛盾，因为对于所立的返体性成立有怀疑，所以对于此证明是有错误的。


 །གཉིས་པ། མ་ལུས་པ་སྤངས་བ་མི་སྲིད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་ལས་ཡིན་ཏེ། ཆགས་སོགས་སྐྱོན་རྣམས་རྟ༷ག་པ་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་སྤོང་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ར༷མ་ཡང་དེ་དག་སྤོང་བའི་ཐ༷བས་གཏན་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་མི་སྤོང་བ་ཡིན་ནམ། ཡ༷ང་ན༷་ཐ༷བས་ནི༷་ཡོད་ཀྱང་མི༷་ཤེ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་སྐྱེས་བུས་དེ་སྤོང་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་སྐྱོན༷་རྣ༷མས་ནི་རྩད་ནས་མི༷་ཟ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཅེས༷་བྱ༷་བ༷ར་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྟོག༷་གྲ༷ང་ན༷། དེ་གསུམ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱོན་རྣམས་རེས་འགའ་འབྱུང་བས་རྒྱུ༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རྟག་པ་མིན་པ་ད༷ང་། རྒྱུ་དེ་ཡི༷་ནི༷་གཉེ༷ན་པོ༷་གོ༷མས་པ༷ས་ཟ༷ད་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར༷་ཐབས་མེད་པའང་མིན་པ་ད༷ང་། རྒྱུ༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་གང་མེད་ན་འདི་ཀུན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུབ་ནུས་ཏེ། འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི། །ཤེས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་སྐྱེས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་ཡི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཤེ༷ས་པ༷་ཡི༷ས་དེ་དང་འགལ་བའི་གཉེན་པོ་དེ༷་ཤེ༷ས་པ༷་ཡ༷ང་ཡོངས་སུ་གྲུ༷བ་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཐབས་མི་ཤེས་པ་མིན་པས་དེ་འདྲའི་ཐབས་ལ་ནན་ཏན་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ན་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་སྤོང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །
说利他圆满救度
གཉིས་པ་སྐྱོབ་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བརྩེ་བ་ལས་སྟོན་པ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་བདེ་གཤེགས་འབྱུང་ལ་དེ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་མངའ་བའི་བདེ་གཤེགས་ལས་སྐྱོབ་པ་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྐྱོབ༷་པ༷་ཡིན་ཏེ་ཉི༷ད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཟི༷གས་པའི་ལ༷མ་དེ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་གཞན་ལའང་དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་དུ་
20-157b
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུང༷ས་པ༷་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲའི་ལམ་དེས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་གཏན་དུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་སྟོན་པ་པོ་ནི་དེ་ལྟར་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྐྱོབ་པར་གྱུར་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཐབས་དེས་སྐྱེས་བུ་འཁོར་བ་ལས་གཏན་དུ་སྐྱོབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་གཟིགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ་ཉེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཉེས་པའི་རྒྱུ་མེད་ཅེ་ན། འབྲ༷ས་བུའམ་དགོས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་སེམས་ཅན་སླུ་བའི་རྫུན༷་མི༷་གསུ༷ང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལོག་པར་སྟོན་པ་ནི་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉེས་པའི་དབང་གིས་དགོས་པ་གཞན་དང་གཞན་ཡིད་ལ༷་བཞག་ནས་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྫུན་སྨྲ་བ་ཡིན་ན་ཆགས་སོགས་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དེ་ལ་དེ་འདྲའི་ཞེ་འདོད་ཡོད་མི་སྲིད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་ཆེད་དུ་བསམས་ནས་ལོག་པར་མ་བསྟན་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ལོག་པར་སྟོན་སྲིད་ན་ཡང་། འདི་ལ་མི་ཤེས་པ་མི་མངའ་བར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་ན་ལོག་པར་སྟོན་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ལོག་པར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་ཉེས་ཟད་ཀྱི་ལུང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཚིག་སྨྲ་བ་ནི་རྟོག་དཔྱོད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། སྨྲ་འདོད་ཀྱི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིད་ལ་བཞག་ནས་འདི་ལྟར་གོ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དེ་ཆགས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་རང་གི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པས་ན་དེ་མ་སྨྲས་ཀྱང་རང་ལ་མི་རུང་བ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་གཞན་ལ་སྨྲ་བ་ནི་རང་དོན་གྱི་དགོས་པའམ་འབྲས་བུ་ཅན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མིན་ཞིང་གཞན་ཡང་རང་ཉིད་ཆགས་བྲལ་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པར་ཡང་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，完全断除是不可能的，这是什么原因呢？是因为贪等过失是常住的，所以不可能断除？还是因为完全没有断除这些的方法，所以不能断除？或者虽有方法但因不了解，所以人无法断除这些过失，从而思考"过失不可能从根本断尽"？这三种情况都不是，因为过失有时生起，故有因，因此非常住；又因为通过修习其因的对治，可以使之穷尽，所以非无方法；再者，能够了知"何种因的自性若不存在，一切这些就不会生起"，如经中说："我已了知你欲望的根源，你从分别而生"，通过了知其因也能完全了解与之相违的对治，所以不是不知方法。因此，若对此类方法达到最极究竟的精进，就能断除无余过失。
说利他圆满救度
第二，救护者，如前所述，从慈悲生起导师，从导师达到究竟而生起善逝，从具有这三种功德的善逝生起救护者。怎样呢？佛陀世尊是救护者，因为他自己如实见到的道路达到究竟后，也如理无颠倒地向他人宣说那些。由于这样的道路能够永远救护一切痛苦，所以宣说者能够这样救度所化众生，而非教示吠陀等其他内容的导师，因为通过那些方法不能永远救人脱离轮回。
当自己对真实义的证见达到究竟后，对他人的教导就是无颠倒无过失的言教，因为没有过失的原因。如何无过失的原因？因为无果或无目的，所以不说欺骗众生的妄语。这样，错误教导是由贪嗔等过失的力量，为了别的目的而心怀意图，为实现这些目的而说妄语，而对于已完全断除贪等过失的人，不可能有这样的私欲。
此外，即使不是蓄意错误教导，也可能因无明而错误教导，但这里已经证明他无有无明，因此不可能错误教导。因此，由于没有错误教导的原因，所以是断尽过失的教法。
虽然如此，说话是以寻伺为先导，将所要表达的内容放在心中，想着"愿这样被理解"，这不是贪着吗？回答：这样的情况不称为贪着，因为自利已经究竟，即使不说这些话对自己也不会有任何不妥，所以对他人说话完全不含有自利的目的或果报，而且已经证明自己是离贪的人。


 །དེས་ན་གཞན་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་དང་
20-158a
ལྡན༷་པའི་ཕྱིར༷་སྔོན་སློབ་ལམ་གྱི་རྩོམ༷་པ་ཀུན་ཀྱང༷་གཞན་སེམས་ཅན་གྱི༷་དོན༷་དུ་སྦྱོར་བར་མཛད་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་ལག་རྗེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་སེམས་ཅན་ལ་སླུ་བའི་ལམ་ཅི་ཕྱིར་སྟོན་ཏེ་མི་སླུ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་ལ་མ་བསྟན་ན་གཞན་སྐྱོབ་པར་མི་འགྱུར་ལ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ལྟ་བུའི་ཕྱིར༷་ན་ཐར་འདོད་རྣམས་ལ་ཚ༷ད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡི༷ན་པར་གྲུབ་སྟེ་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
说救度等解还灭门
གཉིས་པ་ལུགས་བཟློག་ལ། སྐྱོབ་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་བཤད། །དེ་ལས་བདེ་གཤེགས་རྟོགས་པར་བསྟན། །དེ་ལས་སྟོན་པ་རྟོགས་པར་བསྟན། །དེ་ལས་བརྩེ་ལྡན་རྟོགས་པར་བསྟན། །
说救度本质
དང་པོ་ལ། བདེན་བཞི་སྟོན་པ་སྐྱོབ་པར་བསྟན། །བདེན་བཞི་སོ་སོའི་རང་བཞིན་བཤད། །
四谛导师说救度
དང་པོ། ཡ༷ང་ན༷་ལུགས་བཟློག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་མཚོན་པར་བཤད་ན། སྐྱོབ༷་པ་ཡིན་པ་ནི་བདེ༷ན་པ༷་བཞི༷་ནི༷་སྟོན༷་པར་མཛ༷ད་པ་དེ་ལས་ཤེས་ཏེ་ཐབས་དེས་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྐྱོབ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྟོན་པ་པོ་སྐྱོབ་པར་གྲུབ་པ༷འོ༷། །དེས་ན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་མཆོག་སྦྱིན་པ་དང་། མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་སོགས་ཐབས་མིན་པས་ནི་འཁོར་བ་ལས་གཏན་དུ་སྐྱོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བཟློག་པ་མེད་ལ། བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པས་ནི་གཏན་དུ་སྐྱོབ་ངེས་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་ཐབས་དེ་སྟོན་པ་པོ་སྐྱོབ་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། འཇིགས་པས་སྐྲག་པའི་མི་རྣམས་ནི། །ཕལ་ཆེར་རི་དང་ནགས་ཚལ་དང་། །ཀུན་དགའ་དང་ནི་མཆོད་གནས་ཀྱི། །ལྗོན་ཤིང་ཆེ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སྟེ། །སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང་། །སྐྱབས་དེ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །སྡུག་
20-158b
བསྔལ་ཀུན་ལས་མི་གྲོལ་གྱི། །གང་ཚེ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་དང་། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་སྐྱབས་སོང་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་འདས་པ་དང་། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དེ། །མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ་འགྱུར་གང་། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ལྟ་བྱེད་པ། །སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་སྟེ། །སྐྱབས་དེ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །
说四谛各别定义
གཉིས་པ་ལ། ཤེས་བྱ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་བཤད། །སྤང་བྱ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་བཤད། །ཐོབ་བྱ་འགོག་པའི་བདེན་པ་བཤད། །བསྟེན་བྱ་ལམ་བདེན་བཤད་པའོ། །
说所知苦谛
དང་པོ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་མཚན་གཞི་བཤད། །མཚན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་བཤད། །
说有苦事相
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་ལོག་རྟོག་དགག །
正行
དང་པོ། སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་འཆིའི་རྒྱུན་གྱིས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོ༷ར་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཟག་བཅས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང༷་པོ༷་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཅེ་ན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཕན་ཆད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ཅི་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་མེད་པས་ན་ཕུང་པོ་དེ་དག་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པ་མིན་པར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
对其遮邪见
གཉིས་པ་ལ། འཁོར་བ་མེད་པར་འདོད་པ་འགོག །དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པའོ། །
破无轮回
དང་པོ་རྒྱང་འཕེན་པ་ན་རེ། འགྲོ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་འཁོར་བ་མེད་དེ་སྔ་
20-159a
ཕྱིར་འགྲོ་འོང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，自己向他人指示如实所见的道路，是由于对一切众生具有大悲心，过去学习道路时所作的一切努力都是为了众生利益而实行的究竟果报的印证，因此为何要对众生指示欺诳的道路呢？必定只是不欺诳的。因此，他是救护者，因为虽然自己已经了知，但若不教导他人，就不能救护他人，而通过教导而救护，所以称为"救护者"。由于这样的理由，对于希求解脱者来说，他是量士夫，因为他不欺诳。
说救度等解还灭门
第二，逆序方面包括：说明救护的自性，由此说明善逝的了悟，由此说明导师的了悟，由此说明具慈者的了悟。
说救度本质
第一部分包括：说明四谛导师是救护，解释四谛各自的自性。
四谛导师说救度
第一，或者，以逆序方式解释为了知的标志，救护者是通过教导四圣谛而了知的，因为通过这方法必定能救护所化众生，所以教导者成立为救护者。因此，通过自在天等所赐予的最高福分、依靠五火等非方法，不能永远从轮回中救度，因为轮回之因不会被遮止；而通过教导四谛，必定能永远救度，这由事势力而成立，因此能够正确了知教授此方法者是救护者。
如经中所说："恐惧惊骇的人们，大多皈依山林及游乐处、寺庙的大树，那不是主要皈依，依靠那些不能从一切苦中解脱。何时有人皈依佛、法、僧，以智慧观察苦、苦集、超越苦以及八支圣道，这能趣向涅槃的四圣谛，这是主要皈依，依靠这个能从一切苦中解脱。"
说四谛各别定义
第二部分包括：说明所知的苦谛，说明所断的集谛，说明所得的灭谛，说明所依的道谛。
说所知苦谛
第一部分包括：说明有苦的事相，说明苦谛的性相。
说有苦事相
第一部分包括：正行和遮破邪见。
正行
首先，什么是所谓的苦？是由生死相续从一处转向另一处的具有轮转的有漏取蕴。这如何成为苦的自性呢？只要是有漏蕴，就必定具有苦苦、坏苦和遍行行苦三者中的任何一种，因此这些蕴成为苦的自性。这不是增益的，而是事物本身如此的自性，所以称为"谛"。
对其遮邪见
第二部分包括：破除认为无轮回的观点，反驳其过失辩解。
破无轮回
首先，顺世外道说：没有从一趣转生到另一趣的轮回，因为没有看到前后的往来。


 །དེས་ན་ད་ལྟའི་ཕུང་པོ་ཙམ་རྒྱུ་མེད་འདོད་རྒྱལ་དུ་བྱུང་ངོ་ཟེར་ན། ཇི་ལྟར་གོ༷མས་པའི་ཤུགས་ལ༷ས་འདོ༷ད་ཆ༷གས་དང་སྡང་བ་བརྩེ་བ་དང་ཤེས་རབ་སོ༷གས་གས༷ལ་བ༷་སྟེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱིར༷། ཆགས་སོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་བབ་བབ་འདོ༷ད་རྒྱལ༷་ཉི༷ད་དུ་བྱུང་བ་མི༷ན་ཏེ༷། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནམ་འབྱུང་བ་དེ་ལས་གོམས་པའི་རྒྱུ་ལས་འཕེལ་བ་སོགས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་རྒྱལ་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་ནས་འདོད་རྒྱལ་དུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་དེ། རྒྱུ༷་མེད་པར་ངོ་བོས་སྐྱེ༷་བ༷་ནི་འ༷གལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ཡང་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མི་འབྱུང་བའམ། ཡང་ན་རེས་འགའ་བ་མིན་པར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། འཁོར་བ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀག །འཁོར་བ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད། །འཁོར་བ་མེད་ལ་གནོད་པ་སྟོན། །
破无轮回能立因
དང་པོ། རླུང་སོགས་ཉོན་མོངས་རྒྱུར་མི་འཐད། །དེས་ནི་འབྱུང་རྒྱུར་འདོད་པའང་ཁེགས། །དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་ན་རེ། ཆགས་སོགས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་རིགས་འདྲ་སྔོན་སོང་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རླུང་གི་ཁམས་ལས་གཏི་མུག་འཁོར་བཅས་འབྱུང་ཞིང་། མཁྲིས་པ་ལས་ཞེ་སྡང་དང་ཤེས་རབ་སོགས་དང་། བད་ཀན་ལས་ཆགས་པ་དང་སེར་སྣ་བྱམས་སོགས་འབྱུང་བས་སོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རླུང༷་སོགས་ཉེས་པ་དེ་ཡི་ཆོ༷ས་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཉེས་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆགས་སོ༷གས་དེ་ཡོད་པར་མ་ངེས་ལ། ཉེས་པ་དེ་ཕྲི་ནས་སྔར་ལས་ལྡོག་པ་ན་ཆགས་སོགས་ལྡོག་པར་ཡང་མི་
20-159b
འགྲུབ་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། སྐྱེས་བུ་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལའང་འདོད་ཆགས་ཆུང་ལ་ཤེས་རབ་དང་ཞེ་སྡང་ཆེ་བ་སོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བ་ནི་མདོག་དཀར་བ་ལུས་རྒྱས་པ་གཉིད་ཆེ་བ་འགུལ་བསྐྱོད་དཀའ་བ་སོགས་སོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་མདོག་སེར་བ་ལུས་ལ་དྲི་ང་བ་དྲོད་ཆེ་བ་སོགས་དང་། རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ཤ་སྐེམ་པ་མདོག་ནག་པ་བསྒུལ་བསྐྱོད་ཡང་བ་སྨྲ་བ་མང་བ་སོགས་སུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། བཀག་དང་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ། །དང་པོ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་འཆོལ་བར་ཐལ་བ་དང་། །རྒྱུ་འབྲས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐལ། །འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཐལ། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ་ནི༷་རང་བཞི༷ན་འདྲེ༷ས་ནས་གནས་པ༷འི་ཕྱིར༷་ཆིག་རྐྱང་བའི་གང་ཟག་མི་སྲིད་པས་ན་བད་ཀན་ཅན་ལའང་གཞན་གྱི་ཆོས་མཐོང་བ་ཡིན་པས་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་དེ་མེ༷ད་ཅེ༷་ན༷། རྒྱུ་དེའི་ཆོས་སྡང་བ་སོགས་མཐོང་ན་དེ༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་སྔ་མ་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་པ་དྲི་ང་བ་དང་རྡུལ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡ༷ང་ཅི༷ས་མ༷་མཐོ༷ང་། དེ་མ་མཐོང་ན་དེའི་རྒྱུ་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེར་ཡོད་པ་ཡང་གང་གིས་ཤེས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་པ་ལ་ཆགས་པ་མཐོང་ནས་འདི་བད་ཀན་གྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བཞག་པ་ཡིན་ན་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བར་འཇོག་བྱེད་དེ་ཡང་དེའི་ཆོས་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱི༷ར། གཞན་མཁྲིས་པ་སོགས་ལའང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བ་ཅན་ལ་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བར་འཇོག་བྱེད་མེད་ཀྱང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་ན་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤས་ཆེ་ཆུང་ནམ་ཡང་མི་རྟོགས་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེའི༷་ཆོས་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡང་བཞག་པ་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，若说现在的五蕴仅仅无因偶然产生，回答：由于从修习的力量中明显看到贪爱、嗔恨、慈爱和智慧等的显现，所以贪等并非无因偶然产生，因为若是如此，则不可能由修习的因而增长等。这样提出非偶然的证明，而对于承认偶然性的观点有害，因为无因自性生起是相违的，要么因为无因而永远不生起，要么就会导致非为有时而是一切时处都存在的过失。
破其遮过
第二部分包括：破除无轮回的论证，建立有轮回的论证，说明无轮回的过失。
破无轮回能立因
首先：风等烦恼为因不合理，由此也破除其认为的产生原因。第一部分分为：略说和详说。首先，顺世外道说：贪等不是从无始以来的相似种类前行而生，因为它们是身体元素风等的特性。例如从风元素产生愚痴及其眷属，从胆汁产生嗔恨和智慧等，从痰产生贪爱、吝啬和慈爱等。回答：由于同遍与返遍有错误，贪爱等不是风等过失的特性，因为仅有这些过失存在并不能确定贪等存在，后来若去除这些过失，贪等的去除也不能成立。为什么呢？因为见到痰体质为主的人有时贪爱小而智慧和嗔恨大等情况。所谓痰体质为主，是指肤色白皙、体态丰满、嗜睡、行动不便等。胆汁体质为主的人肤色发黄、身体有异味、体温高等，而风体质为主的人肌肉干瘦、肤色黝黑、行动轻盈、话语多等。
第二部分包括：破斥和说明对自宗不适用的方式。首先分为：因果混乱的过失，因果颠倒的过失，果一定性的过失。首先，若说风胆痰三者自性混合而住，因此不存在单一体质的人，所以即使在痰体质者身上也见到其他特性，所以前述过失不存在。回答：若见到该因的特性如嗔恨等，为何不也见到其前因的其他特性，如有异味和多尘等？若不见到这些，如何知道其因——胆汁成分较多存在？如果你看到体态丰满而有贪爱，就认为"这是痰的特性"，判断痰为主仅仅依赖于见到其特性，因此对于胆汁等其他体质也类似，那么若在痰体质为主者中没有判断为胆汁体质为主的依据，却成为胆汁体质为主，则风胆痰的特征比例永远无法确定，这样就不可能建立它们各自确定的特性。


 །གལ་ཏེ་རླུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྨོངས་སོགས་སོ་སོར་ངེས་པ་མིན་ཏེ་དེ་གསུམ་ཀ་ཚོགས་
20-160a
པ་ལས་ཆགས་སོགས་ཀུན་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་འདོ༷ད་ཆ༷གས་ཞེ་སྡང་ང་རྒྱལ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་ཆུང་མེད་པར་མཚུང༷ས་པ༷ར་ནི༷་ཐ༷ལ་ཏེ་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཀུན་ཀྱང་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཆགས་སོགས་ནི་ཉེས་གསུམ་ཀུན༷་གྱི༷་ཆོ༷ས་ཐུན་མོང་པར་གྱུར་པའང་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྱུང་བ་བཞི་ཙམ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་དེ་ལས་བྱུང་བ་གཟུག༷ས་དང་དྲི་ལ་སོ༷གས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་བཞི༷ན་སྐྱོན༷་མེ༷ད་ཅེ༷་ན༷་གལ༷་ཏེ༷་གཟུགས་སོགས་དེ༷་ལ༷འང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་དུ་བྱེད་པའི་སྔོན་གྱི་ལ༷ས་རྣམ༷ས་བད༷ག་པོ༷་ཡི་རྒྱུར་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་དེ༷ར་ཡ༷ང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མི་འཐད་ཅེས་པའི་རྩོད༷་པ༷་ཡང་ཁྱོད་ལ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །འདི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་ས་བོན་དང་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ཡོད་པ་ལས་མི་འདྲ་བ་དང་། འབྱུང་བ་རང་ལའང་མདོག་སོགས་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པ་དང་ནང་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་སོགས་ལ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་ལས་མིན་པར་འབྱུང་བ་ཙམ་ལས་ཡིན་ན་ཁྱད་མེད་དུ་ཐལ་བར་གཉིས་ཀར་གོ་བར་བྱའོ། །ཆ༷གས་སོ༷གས་ནི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཏེ་ཉེས་པ་གསུམ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་ཆོ༷ས་ཡི༷ན་པ༷ར་ཡ༷ང་འདོ༷ད་ན༷་ཀོ༷། རྒྱུ་ལུས་ལ་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ནུ༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅན་མེ༷ད་པ༷ས་ན༷་འབྲ༷ས་བུ༷་མི༷་མཚུ༷ངས་པ་ཆགས་སོགས་ཤས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པ་འདི་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡི༷ན། ཞེས་སོ། །ཚིགས་བཅད་གཅིག་པོ་འདི་གཞུང་ན་མི་སྣང་སྟེ་ཚད་མ་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གཞན་སྐྱོ༷ན་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་རྣ༷མས་ནད་དུ་མ་གྱུར་བའི་སྐབས་དང་ནད་དུ་གྱུར་ནས་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་ཆགས་སོགས་རང་རང་གི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དེ་ལྟར་མེ༷ད་པའི་ཕྱི༷ར་དེ་དེའི་ཆོས་
20-160b
མིན་ཏེ། ཡིན་ན་སྒྲོན་མེ་དང་འོད་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རིགས་སོ། །ནད་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་ཉེས་པ་གཅིག་ལའང་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཡོད་པས་མི་སྐྱོན་ཞེ་ན། གཅིག་ལའང་དུ་མ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་གཅིག་པོ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྟགས་དེ་མ་གྲུབ་སྟེ། མཁྲིས་པ་ལྟ་བུ་ལྷག་པར་འཕེལ་བས་ནད་དུ་གྱུ༷ར་ན་གདུང་བ་ལས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་རྟགས་མ༷་གྲུ༷བ་པ་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ནི་མཁྲིས་པར་མ་ཟད་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ནད་དུ་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ས་གདུང་བ་བསྐྱེད་ནས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་མཁྲིས་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་སུ་མ་ངེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་ལས་ཀྱང་སྡང་བ་སོགས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། ཀུན༷་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷འ༷ང་མི༷ན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཆགས་སོགས་མཚུངས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཟིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེའི་ལན་འགོག་པའོ། །དང་པོ། རྒྱུ༷་བད་ཀན་ལྟ་བུ་ནི༷་ལྷག་པར་འཕེ༷ལ་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ན༷་འབྲ༷ས་བུ༷་ཆགས་པ་དེ་ཙམ་འཕེལ་བ་རིགས་ཀྱི་འགྲི༷བ༷་པ༷ར་ནི་མི༷་རུང༷་སྟེ༷། དཔེར་ན་མཁྲིས་པ་ལྷག་པར་འཕེལ་བས་ལུས་ལ་ཚ༷་བ༷་དང་དྲི་ང་བ་སོ༷གས་འཕེལ་བ་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་བད་ཀན་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་ན་གདུང་བའི་དབང་གིས་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། རླུང་འཕེལ་བས་གཉིད་མི་འབྱུང་བ་དང་། མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་ན་བློ་མི་གསལ་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བས་འགལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཆ༷གས་སོ༷གས་ཀྱི༷་འགྱུར༷་བ༷་ནི་བད་ཀན་སོགས་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བ་མཉམ་མི་མཉམ་གྱི་ནང་གི་རེག་བྱ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་པའི་ཚོར་བ་བདེ༷་སྡུག༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་བརྗོད་དེ་འགོག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若说风等的特性如愚痴等并非各自确定，而是三者共同产生贪等，回答：那么一切士夫的贪爱、嗔恨、傲慢、智慧等就应该无大小差别而相同，因为没有各自确定的因的差别，而都同样具有一切因，所以贪等也不是三种过失的共同特性。若说虽然四大元素的因无差别，但由此产生的色、香等有各种不同的差别，所以无过失，回答：若色等也没有作为差别因的前业主因，则它们也不应有差别，这样的诘难对你同样适用。这里应了解：外部色法因各自的种子和士夫业的增上缘而有差别，元素本身也有颜色等的增减，而内在士夫的色等若非由异熟因的差别而只是由元素所生，则会导致无差别的过失。
若主张贪等是自性，即一切三过失的特性，好吧！由于不存在身体这个因没有贪等能力的自性，那么果不同——贪等的强弱是由哪个因产生的？此偈颂在本文中未见，是《量庄严论》的文句。
另外，风胆痰等在未成为疾病时以及成为疾病后有强弱差别，然而对于认为的贪等是各自的特性，却没有这样的差别，因此它不是其特性；若是，则应如灯与光一样随之而行。若说不同疾病的差别如同一种过失也有多种差别，所以无过，回答：一者有多种，则会同时转变，或者那个一者不会变为他者。
若认为理由不成立，因为当胆汁过度增长成为疾病时，由热恼而生嗔恨，回答：这并非证明理由不成立，因为不仅胆汁，一切成为疾病都会产生热恼而生起嗔恨，因此不能确定为胆汁特有的特性。若想：从一切生起嗔恨等有什么矛盾？回答：也不是从一切生起，因为前面已经指出一切贪等相同的过失。
第二部分包括：直接说明和破除其回答。首先，当如痰等因过度增长时，其果贪爱应该相应增长，而不应减少，就像胆汁增长使身体发热和异味等增长一样。然而，当痰增长时，由热恼而不生贪爱，风增长时不生睡眠，胆汁增长时智力不明晰等，这就成为相违的。因此，贪等的变化不是由痰等引起，而是从内部触所把握的对象中产生的乐苦感受而生。
第二部分包括：陈述对方的观点并予以破斥。
;


 །དང་པོ། ཁོ་ན་རེ། ནད་དུ་གྱུར་ནས་འཕེལ་བ་ན་ཉེས་པ་ཤས་ཆེ་ཆུང་ཆ༷་མི༷་མཉ༷མ་པ་ལས་སྐྱེ༷ས་པའི་སྡུག༷་
20-161a
བསྔ༷ལ་གྱི༷ས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ག༷ལ་ཏེ༷་བད་ཀན་སོགས་འཕེལ་ན་ཡང་དེའི་ཆོས་འདོ༷ད་ཆ༷གས་སོགས་མི༷་སྐྱེད༷་དོ་ཞེ་ན༷། འོ་ན་ཆགས་སོགས་དེ་ཅི༷ས་སྐྱེད༷་སྨྲོས༷་ཤི༷ག །སྨྲས་པ། འདུ་བ་ཆ༷་མཉ༷མ་པ་ལ༷ས་ཁུ༷་བ་འཕེ༷ལ་ལ་དེ༷་ལ༷ས་འདོ༷ད་ཆག༷ས་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ། བཀག་པ་དངོས་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ་འདུ་བ་ཆ༷་མི༷་མཉ༷མ་པ་ནད་ཅན་དག་ལ༷འ༷ང་ཆ༷གས་པ་ཅ༷ན་མཐོ༷ང་ལ། གང་ཟག་གཞ༷ན་ནི༷་འདུ་བ་ཆ༷་མ༷ཉམ་ན༷་ཡ༷ང་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་མི༷ན་པ་ཡང་ཡོད་ལ། གཞ༷ན་འགའ་ཞིག་ནི༷་ཁུ་བ་ཟ༷ད་དེ་དེའི་ལམ་ན༷ས་ཁྲག་འཛ༷ག་ཀྱང༷་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བས་གནོད་ལ། གཞན་ཡང་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་ཙམ་ལས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་བུ༷ད་མེ༷ད་གཅི༷ག་ལ༷་ཁུ༷་བ་འཕེལ་བའི་ངེ༷ས་པ་མེ༷ད་པས་ཁུ་བ་འཕེལ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ༷་ཀུན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་ཆགས་རིགས་ཀྱི་ཡིད་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་བུད་མེད་གཅི༷ག་པུ་ལ༷་ཆ༷གས་པ་དྲ༷ག་པོ་སྐྱེ་བར་མི༷་འགྱུར༷་ན་ཡང་། གཅིག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཆགས་པ་ཡང་མཐོང་བས་ན་ཁུ་བ་ཙམ་ལས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ་རང་གི་རྟོག་པ་ལས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཡུལ་གཅིག་པུ་དེའི་གཟུག༷ས་བཟང་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་མཛེས་པ་སོ༷གས་ཀྱང༷་ཆགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཀུན༷་ལ་དེ་ལྟར་མ༷་ངེ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་གཅིག་ཆགས་པ་ལྟར་ཀུན་ཆགས་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་བཟང་བ་ཁོ་ན་ཆགས་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ན་གཟུགས་བཟང་བ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་གཅིག་ལའང་ཆགས་མི་རིགས་ན་ཡང་། གཟུགས་བཟང་ངན་དུ་བཞག་པ་ཀུན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེ༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཆགས་པ་འབྱུང༷་བ༷འ༷ང་ཡི༷ན་ཏེ་གང་དུ་སུས་ཀྱང་ཆགས་
20-161b
པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་བ་ནི་མི་རྙེད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་བཟང་བ་ཙམ་ཆགས་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ན་མི་སྡུག་པ་གོམས་པ་དང་དེ་བས་ཆེས་བཟང་པོ་རྙེད་པའི་ཡུལ་ཅན་སོགས་ཡུལ་དེ༷་ལ་ཡོ༷ན་ཏན༷་དུ་མི༷་འཛི༷ན་པ༷་ཁུ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ༷འ༷ང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་རིགས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དུ་མ་བཟུང་ན་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་བར་མཐོང་བས་གནོད་དོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་ཡུལ་དེ་ལ་ཡོ༷ན་ཏན༷་དུ་འཛི༷ན་པ་དེ༷་ཡ༷ང་ཆགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐྱེས་བུ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷ས་གཅིག་གིས་གཟུགས་བཟང་བར་བཟུང་བ་དེ་མཐོང་ཙམ་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྔ་མ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་དང་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་ཏེ༷། གཟུགས་བཟང་བ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་དང་འདུ་བ་ཆ་མཉམ་པའི་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དེ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཆགས་ན་ཡོན་ཏན་དུ་འཛིན་དགོས་པའང་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཟུང་ནས་ཆགས་པའི་བློ་དེའི་རྒྱུ༷་ཡོད་པ་ལ༷་སྐྱེས་བུ་དེ་ཀུན་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཐལ་བ་ནི། གན༷ས་སྐབ༷ས་གང༷་ལ༷་གང་ཟག་ཆ༷གས་པ་ཅ༷ན་དུ་འདོ༷ད་པ་སྟེ་ཆགས་པ་ཅན་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ༷་འདྲ༷་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་ཡི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་གནས་པ་ཁོ་ན་ལས་ནམ་ཡང་ཞེ༷་སྡ༷ང་ཅ༷ན་དུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཡུལ་ལེན་པར་འདོད་པའི་ཆགས་པ་དང་ཡུལ་འདོར་པར་འདོད་པའི་སྡང་བ་དེ༷་གཉིས་ནི་ངོ༷་བོ༷་ཤིན་ཏུ་མི༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆགས་སྡང་གི་གནས་སྐབས་འདི༷་ལ༷་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེ༷ས་པ༷ར་མཐོ༷ང་བ༷འ༷ང་མེ༷ད་དེ་རེས་སྡང་བའི་གནས་སྐབས་དང་། རེས་ཆགས་པའི་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
首先，对方说：当成为疾病增长时，由不平衡的过失产生的痛苦压制，即使痰等增长，也不会产生其特性贪爱等。回答：那么贪等是由什么产生的？请说。对方答：由元素平衡而生精液增长，由此产生贪爱。
第二部分包括：直接破斥和否定遮过。首先，这不确定，因为在元素不平衡的病人中也见到有贪爱，而其他人即使元素平衡也不生贪爱，还有些人即使精液耗尽而从其通道流血，仍见到生起贪爱，因此有害。此外，若仅从精液增长而生贪爱，由于对一个女人精液增长没有确定性，所以精液增长的男子对一切女性应无差别地贪爱，而不应对心中特别执着的单一女性产生强烈贪爱，但我们看到对一个人特别贪爱，所以贪爱不仅仅由精液产生，而是由自己的分别念而产生，这是成立的。
第二，若说那一个对象的美好形体和优雅举止等也是产生贪爱的支分，回答：不是的，因为对一切人不确定如此。为何？因为如一人贪爱，不确定所有人都贪爱。此外，若只是美好形体是贪爱的支分，则除美形外不应对任何一个产生贪爱，然而对于被认为美丑的所有人，都不是绝对确定地生起贪爱，因为找不到任何人不成为某些人贪爱的对象。
此外，如果仅仅美好形体是贪爱的支分，那么修习不净观以及获得更美对象的人等，即使具有精液而不认为该对象有功德，也应当生起贪爱，但见到若不视为有功德则不生贪爱，这就有害。若说对该对象视为有功德也是贪爱生起的支分，回答：所有人若见到一个人认为的美形，从见到那刻起，所有人都应如前者一样视为有功德并产生贪爱，因为美形作为对象存在，元素平衡的精液增长是贪爱的因，若贪爱必须视为有功德，那么对于有如此视为有功德而生贪爱之心的因，所有人无差别。
第三，果一定性的过失是：在任何状态下，若一个人被认为或成为有贪者，那么这样的人应永远保持那种状态，永不会变成有嗔者，因为想要接纳对象的贪爱和想要舍弃对象的嗔恨，这两者本质极不相同。这样无法接受，因为对于贪嗔的状态，没有见到绝对确定性，因为见到有时处于嗔恨状态，有时处于贪爱状态等各种状态。


 །དེ་ཡང་རྒྱུ་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའམ་འདུ་བ་མི་མཉམ་པ་མེད་པར་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་འགྱུར་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཅིག་ལའང་སྡང་བ་དང་ཆགས་པའི་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་སུ་མཐོང་ན་དེ་ནི་འདུ་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ཁྱད་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །
20-162a
གཉིས་པ་ནི། ཆགས་སྡང་སོགས་གནས་སྐབས་མ་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་ཅན་དེ་ནི་རླུང་སོགས་ལས་བྱུང་བར་སྨྲ་བ་ལ་མི་སྲིད་ལ། གྲུབ་མཐའ་གང༷་གི༷་ལུགས་ལ་འདོ༷ད་ཆགས་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཐོག་མེད་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་བའི་རི༷གས་མཐུ༷ན་པའི་བ༷ག་ཆ༷གས་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཐ་དད་པ་ལ༷་ར༷ག་ལ༷ས་པས༷་ནི༷་འཇུག་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ལ༷་གོང་དུ་གཞན་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷ར་ཐ༷ལ་བ་མེ༷ད་དེ། སྐྱེས་བུའི་ནང་གི་གོམས་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་ཆགས་སོགས་ཤས་ཆེ་ཆུང་དང་། ཡུལ་ལ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ། རླུང་སོགས་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་མིན་པར་དཔྱད་པ་འདི༷ས་ནི༷་ཆགས་སོགས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང༷་བའི༷་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱང་བཀ༷ག་པ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་འབྱུང་བ་ས་ཆུའི་ཁམས་ལས་བད་ཀན་དང་། དྲོད་མེ་ཡི་ཁམས་ལས་མཁྲིས་པ་དང་། འབྱིན་རྔུབ་སོགས་ཀྱི་ཁམས་ལས་རླུང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ས་ཆུ་ལས་འདོད་ཆགས། མེ་རླུང་ལས་ཞེ་སྡང་། ཆུ་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གཏི་མུག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡང་རིགས་པ་ཁ་སྤོས་པས་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་ཁམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དུ་བྱས་པ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བ་སོགས་སྐྱེ་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལྟར་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཡིན་ལ། ནང་གི་རེག་བྱ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་པ་ལས་ཡིད་ལའང་ཕན་འདོགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་གྱི་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཤེས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མིན་ནོ། །གཞན་དུ་སྔར་དུས་མཉམ་པའི་རྟེ༷ན་ཡ༷ང་བཀ༷ག་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་འབྱུང་བ་ལ་ཆགས་སོགས་གྲུབ་ཟིན་གནས་པའི་རྟེན་
20-162b
ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ་ལ། ལུང་གི་དོན་བཤད་འགལ་བ་སྤང་། །དེ་ཡི་སྐབས་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། འབྱུང་བ་འདི་དག་རྟེན་མིན་ན་ཆོས་མངོན་པ་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འདི་དག་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་དཀ༷ར་པོ༷་ལ༷་སོགས་པ་གཟུགས་དང་། དྲི་རོ་རེག་བྱ་སོགས་འབྱུང་གྱུར་རྣམས་ནི་ས༷་སོ༷གས་ལ༷་དུས་མཉམ་པར་མི་ཕན་བཞིན་དུ་བརྟེན༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་བཤད་པ་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །འོ་ན་ཇི་ཞེ་ན། གཟུགས་སོགས་དེ༷་ས་སོགས་ལ་རྟེན༷་ནོ་ཞེས་པའི་སྒྲ༷་ཡ༷ང་དུས་མི་མཉམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྔ་མའི་འབྱུང་བ་དེ་དག་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ༷་ཡིན་པའི་དོ༷ན་ཏེ་རྒྱུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བྱུང་བ་ལ་རྟེན་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཅན་ནམ༷། ཡ༷ང་ན༷་ད་ལྟ་བའི་གཟུགས་སོགས་ར༷ང་གི༷་རྟེན༷་འབྱུང་བའི་རྡུལ་ད༷ག་དང༷་དབྱེར༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་གན༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་གཞིའམ་རྟེན༷་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་དུ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་རྟེན་ནམ་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ལ་རྟེན་དུ་བརྗོད་པ་མིན་ན་འཐ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཕན་གང་ཡང་མི་འདོགས་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དབྱེར་མེད་མ་གྲུབ་རྩོད་པ་སྤང་། །དེ་དང་གཞན་འདོད་མི་མཚུངས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
而且，在痰成分较多或元素不平衡无变化，具有**增长的情况下，对同一对象见到有嗔恨和贪爱的各种状态，这怎么可能由元素等的因产生呢？因为因无差别。因此，显然是由内在分别念的差别而产生的。
第二，贪嗔等状态不确定而以各种方式生起，在主张由风等产生的理论中这是不可能的，而在承认贪爱等从无始以来相续而来的相似种类习气差别所决定的那种宗派中，不会有前面对他宗提出的过失，因为由士夫内在修习的差别力量，可以存在贪等的强弱、对境生起方式的差别以及各种不同的状态。
第二部分包括：直接阐述和排除争论。首先，通过这种分析风等非贪等的特性，也否定了贪等是地等元素的特性，因为内在元素地水界被称为痰，热及火界被称为胆，出入息等界被称为风，因此，主张地水生贪爱，火风生嗔恨，水风成分较多生愚痴的观点，也通过前面转变的理由而破除。
因此，**等身体元素作为俱有缘而产生乐等感受，如同根识从根生起一样是有所帮助的，以内部触为所取对象也对意识有所帮助，但这些元素不是心识的近取因。否则，由于已否定同时的所依，元素也不是贪等已成就安住的所依。
第二部分包括：解释教证的意义排除矛盾，对其语境中的争论予以排除。首先，若说"元素不是所依，则与阿毗达磨中所说'这些色等从大种所生，依赖于大种'相矛盾"，回答：那样的说法并非解释白色等色以及香味触等所造色在不利益地等的同时而依赖于它们。那么是什么意思呢？"色等依于地等"这句话，若从非同时的角度来看，则是指前面那些元素是所造色果的因，表示依靠那个因而产生的意思；或者是指现在的色等与自身所依的元素微尘不可分离地存在，因此是基础或所依，而非指前后因果关系的所依或本质不可分的所依，那样是不合理的，因为完全无所帮助，如上所述已由理证成立。
第二部分包括：排除不可分离未成立的争论，说明与其他主张的不同。


 །དང་པོ། དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ན་རྟེན་བརྟེན་པ་དབྱེར་མེད་ཅེས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། རྟེན་ཆང་དང་བརྟེན་པ་དེ་ཡི་ནུས་པ་དུས་མཉམ་ན་ཡང་། ག༷ལ་ཏེ་མྱོས༷་པ་སོ༷གས་ནུས༷་པ༷་ནི་ཆང་ལས་དབྱེར་ཡོད་དེ། ཆང་ཡུན་རིང་ལོན་པ་ན་མྱོས་ནུས་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་སྐྱུར་པོར་གྱུར་པ་ལ་ཚ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཡི་སྐབས་ན་ཆང་གནས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པ་དང་སོགས་ཁོངས་ནས་དུག་གི་ནུས་པ་དང་། མེའི་ཚ་བ་སྔགས་ཀྱིས་བཟློག་པ་སོགས་སོ། །དེ་བཞི༷ན་དུ་འབྱུང་བ་
20-163a
དང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའང་དབྱེར་མེད་མིན་གྱི་དབྱེར༷་ཡོ༷ད་ཡིན་ཀྱང་དུས་མཉམ་པར་རྟེན་པ་འཐད་དོ་ཅེ༷་ན། ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་ས་བོན་སོགས་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་རང་གི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་གོ་བྱེད་ཀྱི་བརྡས་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་དུ་ཡོད་ན། ས་བོན་རང་ཉིད་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་མིན་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་སྐྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ནུས་པ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །དོན་ལ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱང་འདོད་ཅིང་དངོ༷ས་པོ༷་ལ༷ས་ནུས༷་པ༷་དོ༷ན་གཞ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ན་ནི་ནུས་པ་ལོག་ཕན་ཆད་ནུས་ཅན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་དེ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར༷་ལ། གལ་ཏེ་ནུས་པའི་རྟེ༷ན་དངོས་པོ་རང་གི་ཆོས་ཚ༷ང་བར༷་གན༷ས་པ་ཞིག་ན༷་བརྟེན༷་པ༷་ནུས་པ་ཡང་འཇི༷ག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ནུས་ཅན་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་ཚ་བ་སོགས་གཏན་དུ་ལོག་པ་ན་ཚ་བ་ཅན་ལ་མེ་ཞེས་འདོགས་པས་ན་ཚ་བ་ཅན་མིན་པར་གྲུབ་པ་དེས་ཚ་བའི་ནུས་པ་དང་ནུས་པ་དེའི་རྟེན་གཉིས་ཀ་ལོག་པར་མཚུངས་ཏེ་ནུས་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་དེའི་རྟེན་མ་ཡིན་པར་ཡང་སོང་བས་རྟེན་དུ་བཏགས་པ་ཡང་དགོས་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་ལ་ཆུ་ཡི་སྣོད་དུ་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། གཞན་གྱི་འདོད་པར་གནོད་པ་སྟོན། །དེ་ཉིད་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་མཉམ་པའི་རྟེན་བརྟེན་པ་དབྱེར་མེད་པར་བཤད་པ་དེ༷་དང་མཚུང༷ས་པར་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་དབྱེར་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཞིག་ན་སེམས་ཀྱང་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། ལུས་སེམས་དབྱེར་མེད་པ་མི༷ན་ཏེ༷་བློ༷་མ་འཁྲུལ་བས་སྣ༷ང་བ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་རྟོག༷ས་པ༷ས་ན་འབྱུང༷་བ་དང་སེ༷མས་ནི་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་
20-163b
ཕྱིར༷་རོ། །རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་བློས་ཀྱང་རང་གི་སེམས་ནི་རྡུལ་བསགས་པ་མིན་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་དུ་རིག་ལ། ལུས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་རིག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་རང་གི་བློ་བདེ་སྡུག་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རང་ཁོ་ནས་ཤེས་ཀྱི་གཞན་ལ་བསྟན་དུ་མེད་ལ། རང་གི་ལུས་ནི་རང་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གཞན་ལའང་བསྟན་དུ་ཡོད་པར་རང་གིས་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ལུས་རང་གིས་མཐོང་བའམ། རང་གི་ལུས་གཞན་གྱིས་མཐོང་ཡང་སེམས་ཕན་ཚུན་མཐོང་བར་མི་སྲིད་པས་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་དུ་མེད་ན་ནི་ལུས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཤེས་པས་གང་ཟག་འདི་ཡི་ཡིད་ལ་རྟོག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཡང་ན་སེམས་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང་མི་ཤེས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གཡོ་འགུལ་སོགས་ཡོད་མེད་ལས་འདི་ལ་སེམས་ཡོད་དོ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཡིད་ལ་བསམ་པའི་དོན་འདི་ཕ་རོལ་ལ་མ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་ཚིག་སྨྲ་བའང་མི་སྲིད་དེ། ལུས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་སོགས་སྐྱོན་མཐའ་ཡས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
首先，同时存在的所依与所依者不可分离的说法不合理，因为虽然酒与其功效同时存在，但如醉等功效与酒是可分离的，因为长时间存放的酒失去醉人能力而变得非常酸，称为"醋"，在这种情况下酒虽然存在但没有功效，"等"字包括毒药的功效以及火的热被咒语遮止等。同样，元素与贪等也不是不可分离，而是可分离的，虽然它们作为同时的所依是合理的，对此回答：所谓"功效"并不是与那个事物有丝毫的别体，如同种子等被称为有产生芽的功效，这是种子本身具有的性质，只是用"功效"这个名称来表示，如果功效是别于事物而存在的，那么种子自身就不具有产生芽的本质，而需要所谓的功效来产生，这样就会导致功效无穷尽。
实际上，你也承认是这样的，若功效不是别于事物而存在，则功效一旦消失，具有功效的事物也将毁灭；若具有功效的事物保持完整存在，则所依的功效也不会毁灭，因为它就是具有功效的事物本身。因此，当热等永远消失时，具有热性的被称为"火"，因此已证明非具热性，由此热的功效和该功效的所依都同样消失，仅因功效不存在就不再是其所依，因此称为所依也无意义，如同称虚空为水的容器一样。
第二部分包括：指出他人主张的过失，说明对自宗不适用。
首先，若说你解释的同时所依所依者不可分离与我们主张的身体和心识不可分离相同，因此身体毁灭时心识也会毁灭，回答：身心不是不可分离的，因为无错乱的认识了解它们显现为不同，所以元素和心识确实是不同的。理由成立，因为自己的心也了知自己的心识不是微尘积聚，而是有贪等性质的体验，而身体则了知为与此相反的特性；又因为自己体验到的乐苦等心识状态只有自己知道而不能展示给他人，而自己的身体不仅自己，也可以展示给他人，这是自己所见到的。
同样，虽然能见到他人的身体或他人能见到自己的身体，但彼此不可能看见心识，因此存在不同于身体的心识。若无差别，则仅见到身体就能了知心识，就不会思考"这个人心中有什么样的想法"，或者如同不见心识一样也不能见到和了知身体。也不会从有无动摇等而思考"这个有心识"或"没有心识"。同样，也不会认为"我心中所想的事若不告诉对方，他就不会知道"而说话，因为仅仅展示身体就应该能达成目的等，过失无量。


 །དེ་ལྟར་ལུས་སེམས་གཅིག་ཏུ་འདོད་ན། ཇི༷་སྲིད་ལུ༷ས་ནི༷་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་འགྱུར༷་གྱི༷་བ༷ར་དུ་ལུས་ཀྱི་གཟུག༷ས་སོག༷ས་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བར་མེད་པར་སྣང་བ་དེ་བཞི༷ན་དུ༷་ཡི༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཡང་མི་འགྱུར་བར་གནས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ནའང་ལུས་ལ་ཁྱད་མེད་བཞིན་དུ་རྣ༷མ་པ༷ར་རྟོ༷ག་པ༷་ནི༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོ༷ན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་མི་འདྲ་བ་དུ་མར་སྐྱེ་བ་ཡུལ་གྱི༷་གཞ༷ན་དབ༷ང་ཅ༷ན་ཉི༷ད་
20-164a
རྒྱུ་ག༷ང་ལས་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་སྲིད་དོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་ནི་དོན་དང་ཉེ་བས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡིད་རྟོག་བཅས་ནི་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་དོན་སྤྱི་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་ལུས་དང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སུའང་འགྲེལ་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལྟར་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་ན་ཡང་རྣམ་ཤེས་རང་གི་རིགས་འདྲ་གཅིག་ལས་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་གི་སྣ་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན། ག༷ང་ཚེ༷་ལུ༷ས་ལ༷་ལྟོས་པ་མེ༷ད་པར་ཏེ་ལུས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་སྔ་མའི་ཤེ༷ས་པ༷་འག༷འ་ཞི༷ག་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་འག༷འ་ཞི༷ག་གི༷་དོན་སྣང་སོགས་ཀྱི་བག༷་ཆ༷གས་ས༷ད་པའི༷་རྒྱུར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡིན་པ་དེ༷ས་ན༷་ཤེས་པ་མི་འདྲ་བ་འག༷འ་ཞི༷ག་ལ༷ས་མི་འདྲ་བ་འག༷འ་ཞིག་སྐྱེ་རུང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་འཛིན་རུང་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཉེ་བ་ལྟར་སྐྱེ་བས་ན་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མའི་རིགས་འདྲ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མི་འདྲ་བ་ཅན་ཡང་འབྱུང་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལུས་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཡིད་རྟོག་འབའ་ཞིག་ལའང་སྦྱར་རོ། །
20-164b
པ། རྣམ་ཤེས་མིན་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ཅན་དུ་མ་གྲུབ་པར་རིགས་པས་བསྟན་པ་ལ་འགོག་མ་ནུས་ཀྱང༷་ག༷ལ་ཏེ༷་དངོ༷ས་པོ༷་འདི་དག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ནི་རྣ༷མ་པར་ཤེ༷ས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ཡིན་པས་ན་ཉེར་ལེན་མེད་པར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་འདོ༷ད་ན༷། རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག རྣམ་ཤེས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ནུས་པ་མེད་པར་བཀག་ཟིན་ལ། གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་མི་གསལ་བའི་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་སྒྲོན་མེ་དང་འོད་ལྟར་ལུས་ལ་སེམས་བརྟེན་པ་མངོན་དུ་མཐོང་བ་འདི་ཙམ་ཡིན་ན་འདི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ན། དངོས་པོ་རིལ་མངོན་པར་གསལ་བའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རུང་ཡིན་ནམ། འབྱུང་བའི་ཆ་རེ་རེ་ནས་སེམས་ཅན་དུ་འགྱུར་རུང་ཡིན། །དང་པོ་ལྟར་ན། དངོས་པོ་རིལ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་ན་དེ་མི་སྲིད་ལ་ཁས་ཀྱང་མི་ལེན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྩ་འཇག་གཅིག་དང་སྤུ་ཉག་མ་གཅིག་སོ༷གས་དངོས་པོ་རེ་རེའི་རྩེ༷་ལའང་འབྱུང་རྡུལ་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་ན༷་གླང༷་ཆེ༷ན་བརྒྱ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ད་ལྟ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་གསལ་རུང་གི་སེམས་ཅན་དུ་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་སྔོ༷ན་ཚེ༷་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སུས་ཀྱང་མཐོང་མ་མྱོང་བའམ་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་དངོས་པོ་དེ་འདྲ་ཡོ༷ད་དོ༷་ཞེ༷ས་དེ༷་སྐ༷ད་སྨྲ་བ་འདི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་གནས་སྨྲ་བ་གྲང༷ས་ཅ༷ན་པ་ངོ་ཚ་མེད་པའི་ཕྱུག༷ས་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ༷ས་གཞ༷ན་མི་རིགས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ལ་ངོ༷་ཚ༷ར་བཅ༷ས་པ་སུ༷་ཞིག་གིས་བརྗོ༷ད་པར་རྩོལ༷་ཏེ་རྩོལ་བར་མི་རིགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如果这样认为身心为一，那么只要身体未变成与先前不同，在身体的色等状态没有不同的显现期间，心的本性也应该同样保持不变，因为二者不可分离。然而，虽然身体无差别，但分别念却随外在各种对象而生起多种不同，这种依赖对象的性质是由什么原因产生的呢？这是不可能的。或者，若说各种分别念的生起是由于接近对象，回答：具分别的意识怎么会依赖于对象自相呢？它只缘取共相而生起，不依赖于身体和对象。这也是在注释中所解释的。
第二，若说如你所言存在不同于身体的识，那么识只能从自类相似的一个产生一个，怎么会有产生各种不同状态的合理性呢？回答：当不依赖于身体，即身体不是近取因，而前识成为后识所现对象等习气的引发因时，因此某些不同的识可以产生某些不同的识，各种不同状态的转变是因为识本身能够把握各种对象，而且也是随缘而生，所以从前前识的相似种类中也能生起后后不同的识。或者，这也可应用于不依赖身体的纯意识分别。
虽然无法反驳理证所显示的非识不能成为识的近取因，但若主张"一切事物都具有产生识的能力，因此是识的近取因，所以未证明无近取因"，回答：所谓"具有产生识的能力"是什么？若完全没有识，则已破除无能力；若说有识但未显现，是不明显的存在，回答：所谓"存在"，若按你的理论是如灯与光那样依附于身体的明显可见的心，那么这种不明显的方式存在于一切事物中的话，是整体事物可以成为明显的一个有情，还是每一部分元素都可以成为有情？
若如第一种情况，整体事物必须成为一个有情，这是不可能的，也不能承认。若如第二种情况，那么极细微的一根草茎和一根毛发等每个事物的顶端也有多种元素微尘，则百头大象也应存在于其中，因为虽然现在未显现，但现在存在可以明显的有情。如此，过去在此世间从未被任何人见过或未见到的这种事物存在，作如此说法的人，除了如数论派这种因中有果论者无耻如畜生般的人外，有谁会羞于说出这种不合理的言论呢？实在不该努力说出。


 །དེས་ན་རྒྱང་འཕེན་པ་ཁྱེད་རང་ཉིད་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུར་རློམས་ནས་དངོས་སུ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ལས་མ་མཐོང་བ་གཞན་འགོག་པར་འདོད་པས་རྗེས་དཔག་ཀྱང་ཚད་མར་ཁས་མི་ལེན་པ་ཁྱོད་ལ་ཤིན་ཏུ་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་མཛེས་པས་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་མི་རིགས་
20-165a
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་། རྒྱུ་རྩ་མཆོག་གི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པ་ནི༷་ལ༷ན་བརྒྱར༷་རྣ༷མ་པར་ཕྱེ༷་ཞིང་དཔྱད་ན་ཡ༷ང་། ད་ལྟ་བའི་དངོས་པོའི་ངོ༷་བོ༷་ག༷ང་ཞི༷ག་མངོན་སུམ་སྣང༷་བར་གྱུ༷ར་བའི་ངོ༷་བོ༷་དེ༷་ནི༷་སྔ༷ར་རྒྱུ་དུས་ན་མི༷་སྣ༷ང་ན། ཇི༷་ལྟར༷་གླང་པོ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་དེ༷་ནི༷་ད་ལྟ་ནས་ཡོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་སོ། །
说无轮回之过
གསུམ་པ་འཁོར་བ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ལས་སེམས་ཅན་གསར་སྐྱེ་དགག་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དོན་བསྡུ་གསུམ། །དང་པོ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་སྔ༷་ན༷་མེ༷ད་པ༷་གསར་དུ་ས་སོགས་ལས་འབྱུང༷་བ༷་ཡིན་ན་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལས་ཆགས་སྡང་ང་རྒྱལ་བློ་ལ་སོ༷གས་པ་ཡོད་པའི་ངེ༷ས་པ་མེ༷ད་པར་རེས་འགའ་མ་ཚང་པ་ཡང་སྲིད་པར་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་མི་འདྲ་བ་དང་། དབང་པོ་ཚང་མི་ཚང་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དེའི་ཆོས་སེམས་ཀྱང་ཆགས་པ་ཡོད་མེད་སྣ་ཚོགས་ཡོད་རིགས་ནའང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དབང་པོ་དང་རྣམ་འགྱུར་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཀྱང་ཆགས་བྲལ་དང་སྡང་བྲལ་སོགས་མ་མཐོང་བས་གནོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། འབྱུང་ཙམ་རྒྱུར་འདོད་ཧ་ཅང་ཐལ། །འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ། གང་སེམས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀྱང་འབྱུང་བའི༷་བད༷ག་ཉིད་ལ༷ས་མ༷་འད༷ས་པའི་ཕྱིར༷་གལ༷་ཏེ་སེམས་ཅན་ཀུན་ཀྱ༷ང་ཆ༷གས་སྡང་སོ༷གས་དང་ལྡ༷ན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན༷། སྲོག་ཆགས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་འདོ༷ད་ཆ༷གས་སོགས་ཆེ་ཆུང་མཚུང༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཆགས་ལྡན་ཡིན་པར་འདོད་པ་མེ་ཡི་དྲོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཆགས་
20-165b
སྡང་སོགས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པར་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་སེང་གེ་སོགས་ཆགས་པ་ཤས་ཆུང་ལ་སྡང་བ་ཆེ་བ་དང་། བོང་བུ་དང་མཆིལ་པ་སོགས་ཆགས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། གཞན་ཡང་མི་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་ཆེས་ཆགས་པ་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྡང་བ་དང་བྱམས་པ་ཤེས་རབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མཐོང་བས་གནོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་འགོག་པ། དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ཆགས་པ་སོགས་ཤས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུ་འབྱུང༷་བའི་ཁྱ༷ད་པར་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་མངར་ལ། ཡུལ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན༷། འབྱུང༷་བ་རྣམ༷ས་ལ་སྲོ༷ག་ཆ༷གས་དང་ཆེས་སྲོག་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པར་མེ༷ད་པར་སེམས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཅོག་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་འདྲ་བར་འདོད་ཀྱ༷ང་། སྲོག་ཆགས་དེ་ལ་ཆགས་སོགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡོད་པ་འདི༷་ཡི་རྟེ༷ན་དུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་རྟག་ཏུ་ངང་ཚུལ་གཅིག་ལ་མི་གནས་པར་རེས་ཡོད་པ་དང་རེས་མེད་པའི་ཕུལ༷་བྱུང༷་དང་འགྲི༷བ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ༷་ཉིད་དུ་མངོན་ཏེ། ལ་ལར་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ལ་ལ་ལར་མེད་པ་ཡོད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་འབྱུང་བ་ལ་ཡོད་པའི་ནུས་པ་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པ༷་དེ་བཞི༷ན་འབྱུང་བ་ལ་སྔར་ཆགས་སོགས་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ལ༷ས་ཕྱིས་དེ༷་མེ༷ད་པར་ཡང་འ༷གྱུ༷ར་སྲིད་དེ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཅན་ནི་ཤིན་ཏུ་འགྲིབ་ནས་རྒྱུན་ཆད་པའང་སྲིད་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，你们顺世外道自认为是辩论家中的顶尖明珠，想要通过直接所见来否定未见之物，因此也不承认推理为量，而你却承认如此极度未见的事物存在，这是美好的吗？请说吧。这种不合理的理由是：即使将草茎的顶端等百次分析考察，现在事物的本性为直接现见所显现的那个本性，在先前因位时不显现，那么如百头大象等这样的果怎么会从现在就已存在呢？这种说法极不合理。
说无轮回之过
第三，破斥无轮回从元素生起有情新生，分为：略说、广说和总结三部分。首先，若有情的心先前不存在而新从地等元素生起，则由此理由，应该存在有时没有贪嗔我慢智慧等的可能性，因为如同认为士夫的色身差别仅由元素产生的观点中，有情的色身各种不同，诸根有具足不具足的情况一样。就如根等有各种差别，同样，其特性心也应该有贪爱存在与否等各种情况，然而虽然一切有情的诸根和变化有差别，但未见到离贪和离嗔等情况，这就有害。
第二部分包括：仅元素为因承认过多的过失，元素差别不合理。首先，若说由于一切有情无不超出元素自性的缘故，一切有情均具有贪嗔等，不可能离开这些，回答：一切有情的贪爱等应该相同，因为从元素生起的一切有贪应如火的热性一样，因此不应该有贪嗔等的大小差别。然而，见到狮子等贪爱较小而嗔恨较大，驴和山雀等贪爱较大，此外，人们有贪爱、更贪爱和极度贪爱等，同样地，嗔恨、慈爱和智慧等也有差别，这些观察结果有害于上述观点。
第二部分包括：直接阐述和破除其回答。首先，若说有情界中贪爱等强弱的存在是由于因元素的差别，如同由于地域的差别，某些果实甜美，而其他地域生长的则不是这样一样，回答：虽然认为元素没有有情和更有情等差别，一切有情仅仅同为具有生命的类别，然而这些有情有贪等不同的差别，作为其所依的元素总是不安住于同一状态，时而存在时而不存在，表现出增长和减弱的自性，因为有些能产生大贪的能力，有些则没有。如此，元素中存在能力的增减，同样，元素先前有产生贪等的能力，后来也可能变为没有这种能力，因为具有增长和减弱性质的事物极度减弱后也可能断灭。


 །དེ་ལྟར་ན་དེ་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཆགས་སོགས་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནིམ་པའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་མངར་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་
20-166a
པ་ལ། དོན་དང་དཔེ་ཡི་ཚུལ་འགོག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་ཆ༷གས་སོ༷གས་ཆེ་ཆུང་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཡོད་ཀྱང༷་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་མཚུང༷ས་པའི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཙམ་ནི་མི༷་ལྡོ༷ག་པའི་ཕྱིར༷་ཆགས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་ལོག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཙམ་མ་ལོག་པ་དེས་ན་ཆགས་པ་མེད་པར་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། བད༷ག་ཉི༷ད་མཚུངས་པའམ་འདྲ༷་བའི་རྒྱུའི༷་དངོས་པོ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ཀུན༷་ལ༷་འདོ༷ད་ཆ༷གས་སོགས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་མེད་པར་འདྲ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུ་ནོག་སོགས་ཡོད་པར་མཚུང༷ས་པའི་བད༷ག་ཉིད་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་བ༷་ལ༷ང་གི༷་ཤེ༷ས་པ༷་དེས་ཁྲ་བོ་དང་དམར་ཟལ་སོགས་གང་ཡིན་ཀྱང་བ་ལང་ཙམ་དུ་ཤེས་ཀྱི། བ་ལང་དང་ཆེས་བ་ལང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ལང་ཞེས་པའི་བློ་ལ་ཤས་ཆེ་ཆུང་མི་འབྱུང་བའ༷མ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལུགས་འདི༷ར་ཡ༷ང་ས༷་སོ༷གས་ལ༷་སྲོ༷ག་ཆག༷ས་ཉི༷ད་དང་ཆེས་སྲོག་ཆགས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྲོག་ཆགས་སོ༷གས་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཤས་ཆེ་ཆུང་གཞན་གྱི༷་རི༷མ་པ༷་སྐབས་ལ༷་ལ༷ར་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ན་འབྲས་བུ་སྲོག་ཆགས་ཙམ་དུ་ཁྱད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དེའི་འབྲས་བུ་ཆགས་སོགས་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ག་ལ་རིགས་ཏེ། སྲོག་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་སོགས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་དེ་མ་བྱུང་ན་ཕར་ཞོག་བྱུང་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་ཆགས་ལ་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་མེད་ཀྱང་ཆགས་སོགས་ལ་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་ཡོད་ན་དེ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ཙམ་མིན་ལ་ཆགས་སོགས་ཤས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་སྐྱེད་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བའང་
20-166b
འབྱུང་བ་ཙམ་ལས་མིན་ཏེ་ཡིན་ན་ཁྱད་མེད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཞན་སྔོན་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཡང་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ལ། དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་མི་མཚུངས་ལ། །མཚུངས་པར་འདོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། ཙན་དན་གྱི་མེ་དང་མེ་ཕལ་བ་བཞིན་དུ་དྲོ༷་བའི་རི༷མ་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་གཏན་དུ་དྲོ༷་བ་མེ༷ད་པའི་མེ༷་འག༷འ་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་དེ༷་བཞི༷ན་འབྱུང་བ་འདི༷ར་ཡ༷ང་ཆགས་སོགས་ཤས་ཆེ་ཆུང་སྐྱེད་པའི་ཆ་ཐ་དད་ཡོད་ཀྱང་ཆགས་པ་གཏན་ནས་མི་སྐྱེད་པའི་ཆ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་ལྟར་འཐད་པ་མི༷ན་ཏེ་ཇི་ཙམ་དྲོ་བ་དེ་ཉིད་མེ་ཡིན་གྱི་དྲོ༷་བ་ལས་མེ༷་གཞ༷ན་དུ་ཡོད་པ་བཀ༷ག་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་དྲོ་བ་ལས་མེ་ཐ་དད་ན་དྲོ་བ་མེད་པའི་མེ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང་དུས་མཉམ་པའི་རྟེན་བཀག་པ་སོགས་སྔ་ཕྱིར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དུ་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དཔེ་མེ་དང་དཔེ་ཅན་ས་སོགས་མི་མཚུངས་ལ། གལ་ཏེ་ཆོས་གང༷་ཞི༷ག་ཆོས་ཅན་དེ་དང་འབྲལ་མི་ཤེས་པ་མིན་པར་གཞ༷ན་དུ་དེ་ལ་རྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོ༷ད་པའི་ཡོ༷ན་ཏན་ནི༷་འཕེལ་འབྲིའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི་རི༷མ་པ༷་ད༷ང་ལྡ༷ན་པ༷་ཡིན་པར་འདོད་ན་ཡོན་ཏན་དེ༷་ད༷ག་ནི་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན་དེ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ནི་འགའ་ཞིག་གམ་ལ༷་ལ༷ར་རྒྱུན་འཆ༷ད་པར་ཡང་འགྱུར༷་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་སྣམ་སོགས་ཀྱི་དཀ༷ར་པོ་སོ༷གས་ཚོས་གཞན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ན་སྔ་མ་འཆད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེས་ན་འབྱུང་བ་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཆགས་སོགས་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་འཕེལ་འགྲིབ་ཅན་དེ་ཡང་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ལར་འཆད་སྲིད་པས་མེ་དྲོ་བ་དང་མི་མཚུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，从无中生起的那些有情应该成为无贪等者，因为无因的缘故。例如，从楝树种子生长的果实没有甜味一样。
第二部分包括：破除意义和比喻的方式。首先，若说虽有贪等大小差别，但由于一切有情的因是元素，其相同的自性不会改变，因此即使贪爱的特殊程度消失，只要元素本身没有消失，就不可能有无贪的情况，回答：正因为自性相同或相似的因事物无差别，所以一切应该贪爱等无大小差别而相同，例如从具有垂肉等相同自性之因生起的牛的认知，无论是花牛还是赤牛等，都仅仅认知为牛，而不会在心中产生"牛"、"更牛"、"极度牛"这样的强弱差别；同样，在这顺世外道的理论中，地等没有有情性、更有情性、极度有情性等的强弱差别次第的任何情况，那么果有情无差别，其果贪等怎么会有合理的差别呢？有情和贪爱等是从元素产生的，且不用说未产生，从产生之后仅是其存在，而不应有差别的次第。若有情无强弱差别而贪等有强弱差别，则证明二者的因不仅是元素，贪等较强的因另有所在，因为仅元素不能确定产生它。同样，有情们身体的各种差别也不仅仅由元素产生，若是如此，会导致无差别的过失，因此也证明有其他因——前业的随行。
第二部分包括：比喻与所喻不相符，若承认相符则过度。首先，若说如檀香木火和普通火虽有热度大小的差别，但完全没有热的火是不存在的，同样，在这些元素中，虽有产生贪等强弱的不同部分，但没有完全不产生贪的部分，回答：这不合理，因为正是热本身即是火，已否认热之外另有火。为何如此？因为若热与火不同，则应有无热的火存在，以及已否认的同时所依等，被前后所述的诸多理由所害。因此，比喻之火与所喻之地等不相符；若认为某法不是与法处不可分离，而是以依赖于它的方式存在的功德具有增减差别的次第，则这些功德在法处或所依的某些情况下也可能断灭，例如毛毯等的白色等被其他颜色染色时前色消失一样。因此，元素中存在的功德——作为贪等强弱之因的差别也是增减性的，在某些元素的特殊情况下也可能断灭，所以与火与热不同。


 །གཉིས་པ། མེ་དང་དྲོ་བ་འབྲལ་མི་ཤེས་པ་དེ་དཔེར་རུང་སྟེ། ས་སོགས་དང་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་མི་འབྲལ་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ཐ་མི་
20-167a
དད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་མི་རུང་ཞེ་ན། ཐ་དད་ཀྱང་འབྲལ་མི་རུང་བའི་དཔེ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་གཟུག༷ས་དང་རེག་བྱ་སོ༷གས་འབྱུང་བ་དང་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་འབྲལ་མི་ཤེས་པ་བཞི༷ན་དུ༷་འབྱུང་བ་དང་དེའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེ་ན། དཔེ་དེས་འབྱུང་བ་ཡོད་ན་ཆགས་སོགས་ཡོད་པར་ངེ༷ས་པ་མི༷ན་ཏེ༷། གཟུགས་སོགས་དེ༷་ད༷ག་ནི་དུས་མཉམ་པའི་འབྱུང༷་བ་དེ་དག་ད༷ང་ངོ་བོ་དབྱེར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་དེ༷་དང་མཚུང༷ས་པར་ཆགས་སོགས་དང་འབྱུང་བའང་དབྱེར་མེད་པར་གནས་སོ་ཤེ༷་ན༷་མི༷ན་ཏེ། ཆ༷གས་སྡང་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོ༷གས་པ་ཡང་ལུས་གྲུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ལྷ༷ན་ཅི༷ག་ཏུ་སྐྱེས༷་པར་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་བློ་ཡི་ཆོས་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་དུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་དགོས་ནའང་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་འབྱུང་སྟེ་ཆགས་པའི་ཡུལ་སོགས་ལྷན༷་ཅིག་ཏུ་མེད་པས་སོ་སྙམ་ན། ཆགས་པའི་ཡུལ་ཞེས་པ་སོགས་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡུལ་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་ཞིང་། རང་གི་བློས་ཆགས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་བཟུང་བར་ཡུལ་ཙམ་ཀྱིས་ཆགས་པ་མི་སྐྱེད་པར་སྔར་ལན་མང་དུ་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་ཆགས་པ་འདི་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་སྡུག་པར་རྣ༷མ་པ༷ར་བ༷རྟགས་པ༷འི་སྤྱོད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་གཟུགས་སོགས་ཡུལ༷་ཡོད་པ་ཙམ་ཡ༷ང་ཆགས་སོགས་སྐྱེ་བར་ངེས་པའི་ངེ༷ས་བྱེ༷ད་ཅི་ཡང་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གསུམ་པ། ཆགས་སོགས་འདི་སྔོན་གོམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མིན་པར་ལུས་ཙམ་ལས་སྐྱེ་ན་རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སྐལ༷་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ད༷ང་བྲ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཆ༷གས་སྡང་སོ༷གས་ཤས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པར་ཡང་ངེ༷ས་པ༷་མེ༷ད་པར་གྱུར་པ༷འ༷མ། ཡང་ན༷་རྒྱུ༷་ལུས་ནི་རྟག༷་ཏུ་ཉེ༷་བའི་ཕྱིར༷་ཆགས་སྡང་སོགས་བློ་
20-167b
རྣ༷མ་པ་ཀུ༷ན་ཀྱང་གང་ཟག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ལ་ཁྱད་མེད་པར་དུས་ཀུན༷་གྱི་ཚེ༷་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །
说苦谛
གཉིས་པ་སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དམ་རྣམ་པ་ལ། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད། །
无常相
དང་པོ། སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཕུང་པོ་དེ༷་ནི༷་ཡུལ་དུས་རེས༷་འག༷འ་བར་དམི༷གས་པའི༷་ཕྱིར༷་མི༷་རྟག༷་པ་ཡིན་ནོ། །
苦相
གཉིས་པ། དེ་འདྲའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་ཡང་ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་ཉེ༷ས་པ༷འི་རྟེན༷་དུ་གྱུ༷ར་པའི་ཕྱིར༷་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། ནད་དང་འབྲས་དང་ཟས་དུག་ཅན་བཞིན་ཡིན་པ་ད༷ང་། ཡང་སྔོན་གྱི་ལས་ཉོན་གྱི་རྒྱུ༷་ལས་བྱུང་བས་དེ་ཡི་གཞན་དབ༷ང་ཅན་ཏེ་བྲན་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི༷ར་ཡ༷ང་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཡི༷ན་ཏེ། གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཉེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་མི་འདོད་ན་ཡང་རྒྱུ་ཡི་དབང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
空相
གསུམ་པ། དེ་འདྲའི་ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ནི་བད༷ག་མི༷ན་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་གཞན་དབང་ཅན་དང་ཆ་དུ་མར་གནས་པའི་ཕྱིར་རྟག་གཅིག་རང་དབང་གི་བདག་གམ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་དངོས་པོ་རྡུལ་ཙམ་དུ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་མེད་ན་མིག་སོགས་དེས་བྱི༷ན་གྱིས༷་བཪླ༷བས་བ༷འམ་དབང་བསྒྱུར་བའ༷ང་མི༷ན་པས་ན་བདག་གི་བའང་མེད་དོ། །
无我相
བཞི་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་གཉིས། །དང་པོ། དེ་འདྲའི་ཕུང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་བདག་མི༷ན་ཏེ་བདག་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་སོ། །སྐྱེད་བྱེད་མིན་ཀྱང་དེ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའམ་བྱི༷ན་གྱིས༷་རློབ་པ༷་པོ༷འི་བདག་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མི༷ན་ཏེ་དེ་མ་གྲུབ་པས་ན་ཕུང་པོ་ནི་བདག་དེས་སྟོང་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，火与热不可分离可以作为比喻，用来显示地等与贪等能力不分离的方式相似，但由于它们不是异体，所以不能作为比喻，对此回答：即使是异体也有不可分离的比喻，例如色与触等虽与元素不同，但不可分离，元素与其功德也是如此，回答：此比喻不能确定元素存在时贪等必定存在，因为这些色等与同时的元素本性不可分离。若说贪等与元素相同而不可分离，回答：不是的，因为那样贪嗔与我慢等也应与身体形成同时无先后地一起生起的过失。若真是这样，心的特性贪嗔等应同时不间断地生起，但这是不可能的。
若想：不会同时生起，因为贪爱的对象等不同时存在，回答：所谓贪爱对象等任何自相都不存在，如果未被自心执为贪爱对象并视为功德，仅对象本身不会生起贪爱，如前多次分析。因此，这生起为意识眷属的贪爱，因为是以分别那对象为可爱为行境的，所以对象色等的存在本身不是贪等生起的任何确定因素。
第三，如果贪等不是从先前熏习的因生起，而仅从身体生起，则由于没有各自前行的相似种类同等因，贪嗔等的强弱也将没有确定性；或者，由于身体之因总是亲近的缘故，贪嗔等一切心态对于所有人无差别地在一切时中不间断地生起。
说苦谛
第二，苦谛的相或行相分为：无常、苦、空、无我。
无常相
首先，苦蕴由于在某些处所和时间被缘取，所以是无常的。
苦相
第二，这种近取蕴刹那，因为每一刹那都成为业惑苦三过患的依处，所以是苦，如同疾病、疮和有毒食物；又因从前业惑之因产生，所以是依赖于它的，如同奴仆般，所以也是苦，如经中说："一切他依皆是苦"，即使不愿意成为过患的所依，但由于从因的势力中产生的缘故。
空相
第三，这种多蕴及刹那不是我，因为无常且依他而住于多部分，所以没有丝毫常一自在之我或自存之事物。若无此，则眼等也不被它加持或支配，所以也没有我所。
无我相
第四分为：直接阐述和其合理性两部分。首先，此种刹那蕴的能生因不是我，因为我本身不成立。虽非能生，但也没有异体存在能支配或加持它的我，由于它不成立，因此蕴是空无此我的。


 །གཉིས་པ། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། ཕུང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ་དེ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་བདག་མེད་དོ་ཞེས་པ་མི་འཐད་དེ། བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་བདག་རྟག་པ་
20-168a
དེ་མེད་ན་ཕུང་པོའང་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་མེད་ན་དེའི་གནས་དང་ཡུལ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་རྟག་པ་དེས་ཕུང་པོ་འདི་ཀུན་སྐྱེད་ཅིང་འདི་ལ་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་རྟག༷་པ༷་དེ་ཇི༷་ལྟར༷་ན་ཕུང་པོའི་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་རྟག་པ་ལ་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་སོ། །རྟག་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་ཆ་མེད་པ་གཅི༷ག་པུ་དེ་ལ༷ས་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་དུ༷་མ༷་ནི༷་དུས༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །བདག་མེད་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་མེད་པས་འདི་ལྟར་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བཞིན་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་བདག་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་རྒྱུ་ཡིན་པར་དཔོག་པའི་རིགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། མིག་ཤེས་ལྟ་བུའི་ཆོས་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ༷་གཞ༷ན་དབང་ཡིད་གཉིས་ལྟ་བུ་ད༷ག་ནི༷་ཚོ༷གས་ན༷་ཡ༷ང་། འབྲས༷་བུ༷་མིག་ཤེས་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷། དེ་ལ་མ་ཚངས་པའི་རྒྱུ༷་གཞ༷ན་གཟུགས་ལྟ་བུའང་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྗེ༷ས་སུ༷་ད༷པོག༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷འང་། དེ་ལྟ་བུའི་མ་ཚང་བ་དེ༷་ནི༷་རྟག༷་པ་རྣ༷མས་ལ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པས་སོ། །དེས་ན་འདི་མེད་ན་གང་ཞིག་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། འདི་ཡོད་ན་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་པའི་རིགས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །
说所断集谛
གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལྡན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ཉིད་ངོས་བཟུང་བའོ། །
立具苦因
དང་པོ། གཏན་དུ་བ་མིན་པར་རེ༷ས་འག༷འ་བ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པ༷ས་ན༷་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་འདི་ཉི༷ད་ནི་རྒྱུ༷་དང་བཅ༷ས་པ་ཉི༷ད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ༷་རྒྱུ་མེ༷ད་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་གཞན༷་ལ༷་མི༷་ལྟོ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་རྟག༷་ཏུ༷་ཡོ༷ད་པ༷འམ་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པས་མི་རིགས་སོ། །
决定其因
གཉིས་པ་
20-168b
ལ། མི་འཐད་གཞན་གྱི་འདོད་པ་འགོག །རིགས་པས་གྲུབ་པ་རང་ལུགས་བཞག །
破非理他宗
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མེད་ཉིད་དུ་འདོད་པ་བཀག །དབང་སོགས་རྒྱུ་གཞན་འདོད་པ་དགག །
破无因
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། ཇི༷་ལྟ༷ར་ཚེ༷ར་མ༷་དང་སྲན་མ་ལ༷་སོ༷གས་ཀྱི༷་རྣོ༷་བ༷་དང་ཟླུམ་པ་ཉི༷ད་སོ༷གས་སུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྩེ་གཏོད་པ་དང་ཟླུམ་པོར་བྱས་པ་མིན་པས་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ༷་ན་ཡང་དེ་ཡི་ངོ་བོས་བྱུང་བ་དེ༷་ལྟར༷་སྡུག་བསྔལ་འདི༷་ད༷ག་ཀྱང་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུ༷ར་རོ་ཞེས༷་ནི༷་ཚུ་རོལ་མཛེས་པར་སྨྲ་བ་ཁ༷་ཅི༷ག་ར༷བ་ཏུ༷་བརྗོ༷ད་དོ། །དེ་མི་འཐད་དེ། རང་གི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ག༷ང་ཞིག་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ན༷འ༷ང་དེའི་རྗེས་སུ་ཆོས་ག༷ང་དེ་སྐྱེ༷་བ༷་ཡོད་པའ༷མ། ཆོས་ག༷ང་ཞིག་འགྱུར༷་བ་དེ་ལྡོག་ན༷་ཡ༷ང་ཆོས་གང་ཞིག་རྣ༷མ་པར་འགྱུར༷་བ༷འམ་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པ་དེའི་སྒོ་ནས། སྔ་མ་དེ༷་ནི༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ཡི་རྒྱུ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་ར༷བ་ཏུ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ༷་ནི༷་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་དག་རྣ༷མས་ལ༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་དེ། རང་རང་གི་ས་བོན་ཡོད་ན་འབྱུང་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་ན་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་བློ་གྲོས་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，主张有我者说：认为"没有能产生蕴或支配蕴的我"是不合理的，因为若无常我这个加持者，蕴也不应存在，如同没有士夫就不可能有他的住处和对象一样。因此，这常我产生一切蕴并成为它的主人。回答：常我怎么能是蕴的能生因呢？因为常法无有作用的能力。由于它是常法，所以无方分时分的单一体不能在不同时间依次产生多种不同果。
若无我，则无有自相续蕴和受用对象者，因此不能推断正受用对象的蕴的因是我，因为不可能有推理常法为因的道理。其理由是什么？如眼识等法生起时，即使其他因如根和意二者聚集，但果眼识仅凭这些不能生起，因此对于它缺少的其他因如色等，也可以推理为它的因，然而这种缺少性在常法中不存在，因为它恒时存在。因此，无此则某物不生，有此则某物生起，即随行反行决定的理由在任何情况下都不可能发生。
说所断集谛
第二，集谛分为：证成苦具有因，确定其因。
立具苦因
首先，因为不是永恒而只是偶尔的，所以确立此苦具有因，若是无因而生，则由于不依赖其他因而生起，应该恒常存在或不存在，这是不合理的。
决定其因
第二分为：破除不合理的他宗主张，安立由理证成立的自宗。
破非理他宗
首先分为：破无因论，破主张自在等他因。
破无因
这部分包括：直接阐述和排除争论。首先，如同荆刺和豌豆等的尖锐和圆形等，没有任何人使它们尖锐和圆形，所以即使无因也由其自性而生，同样，这些苦也应无因而生，这是某些虚饰论者所说的。
这是不合理的。凡是在它前面生起的任何法存在时，它随后也生起，或者某法变化时，某法也随之变化或消失，通过这种随行反行，前者被世间称为后者的因，这种确立随行反行的因对于荆刺等也存在，因为当有各自的种子时生起，无则不生，所以它们怎么会是无因呢？这种说法是极其愚痴的标志。


 །གཉིས་པ། རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རེག་པ་མེད་ན་གཟུགས་མེད་ལ། ཡོད་ན་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱི༷ར་རེག་བྱ་ཡང་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། རེ༷ག་པ༷་ནི་གཟུགས་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་ན་གཟུག༷ས་ཀྱི༷་རྒྱུ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པར་འདོད་དེ། རེག་པ་སྔ་མ་ནི་གཟུགས་ད་ལྟ་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་ལ་ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་རེག་པ་ཡང་འབྲལ་མི་རུང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར༷། དེས་ན་རེག་པ་དེ་གཟུགས་མཐོང༷་བ༷་ལ༷་ནི༷་བརྒྱུད་ནས་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅན་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་
20-169a
འགལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །འོ་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་རེག་པ་ཡིན་ན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་རེག་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཉིད་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །
破根等许别因
གཉིས་པ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་དུ་མི་འབྱུང་ཡང་རྟག་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྤྱིར་བཏང་རྟ༷ག་པ་རྣ༷མས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་སྔར་ཡང་བཀ༷ག་ཅི༷ང་། རྟག་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དེར་མ་ངེས་པ་ཡང་མིན་ཏེ་རྟག་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འདོད་པ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དབ༷ང་ཕྱུག༷་ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་རྟག་པ་ལ༷ས་ཀྱང༷་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་སྲི༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གང་ཡིན་ཀྱང་། རྟག་པ་ཡིན་ཕན་ཆད་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱིས་དོན་བྱེད་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
理证立自宗
གཉིས་པ་ལ། སྐྱེ་རྒྱུ་སྲེད་པར་ངོས་བཟུང་བ། །དེ་ཉིད་ལུང་དང་སྦྱར་དོན་བཤད། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཟག་བཅས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་དེ་རྒྱུ་མེད་པར་མིན་ལ་རྒྱུ་རྟག་པ་ལས་ཀྱང་མིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་སྲི༷ད་པ་འདོ༷ད་པའི་སྲེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐ་མལ་པ་མཆོག་དམན་བར་མས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་འདི་ལ་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། འདི་རང་རང་གི་སྲེད་པའི་དབང་གིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། ག༷ང་གི༷་ཕྱིར༷་ན་མི་ལ་སོགས་པ་ཐ་མལ་པ་རྣ༷མས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཡུ༷ལ་གྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཏེ་གནས་དང་གྲོགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ནི༷་མི་འདོར་བར་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་དེ༷་ཐོ༷བ་འདོད་ཀྱི་བས༷མ་པ་སྲེད་པ༷ས་བྱས༷་པ་ཡིན་ཏེ་གང་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་
20-169b
མི་འཛིན་པ་སྟེ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་དར་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྲིད་པ་ལ་སྲེད་པའི་དབང་གིས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་རྒྱུན་མར་ཞུགས་པས་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་འཇུག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ངན་སོང་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྲེད་པས་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། རྒྱུ་ཡི་དུས་ན་སྲེད་པའི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་ལས་དང་དུ་བླང་བའི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ན་མི་འདོད་ཀྱང་ལས་མ་ཟད་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་མི་ལྡོག་པ་ནི་ཟས་དུག་ཅན་ལ་སྲེད་པས་ཟོས་པ་ན། ལུས་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཀྱང་འབྱུང་བ་བཞིན་དེ་ཡང་སྲེད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ངན་སོང་དུ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཅིང་། དེ་འདྲའི་ཕུང་པོ་ལ་དང་པོར་འཇུག་པ་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྲེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་ན་དེ་ལེན་པར་མི་བྱེད་པས་ཡུལ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་འགགས་ཏེ་གནས་སྐབས་ས་འོག་མའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཆགས་པ་གཏན་དུ་ཟད་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，如果因的定义是这样，则因为没有触时没有色，有触时色也存在，所以触也应成为眼识的因，对此回答：触与色处于不离不生的自然状态，所以承认它是色的因；先前的触是现在色的俱有缘，而现在同一聚合中的触也是以不可分离的方式存在的缘故，因此，触对于见色而言是间接有益的因相，所以作为因没有任何矛盾。若问：那么如果触是眼识的因，眼识就应当执取触，回答：并非仅仅因为是因就执取它，如同根识不执取根本身一样。
破根等许别因
第二，若说苦虽非无因生起，但从常因生起，回答：这不合理，因为一般常法产生果已被前面否定，而特殊常法也不例外，因为诸如被认为是常法特例的具智自在、梵天、遍入等常法也不可能产生果，因为凡是常法，皆无有次第或同时作用的能力，这已由自立量理所成立。
理证立自宗
第二分为：确认生因是爱，将其与经典结合解释，排除对此的争论。首先，如刚才所说，苦性有漏近取之有不是无因，也不是从常因，因此，希求有的爱是成就苦蕴的因。这里，平凡众生的上中下蕴称为"有"，这是由各自的爱力所成就的，因为凡人所执取的特殊对境——处所、伴侣、享用等，不舍弃而全面执持的一切，都是由希望获得它的意乐爱所造作的，对于无爱的对象则不会执取，如人们对垃圾堆等。
因此，由于对有的爱的力量，持续趋入各种业，不断进入各种有。如此，爱是如何进入恶趣等处所的呢？在因位时，由爱力而欣然接受导向恶趣的业，当果成熟时，即使不愿意，但在业未尽前苦不会消退，就像对有毒食物的爱而食用后，即使不愿意身体疾病的痛苦也会产生一样，这也是由爱所造成的；在恶趣居住时，也不是没有对自相续蕴的爱，最初进入这种蕴是依靠业力和颠倒无明力所致的爱而进入的，如前所述。
因此，当对某物无爱时就不会取它，获得那对象的行为就会停止，如暂时离欲下地的贪爱和永远灭尽贪爱的阿罗汉们一样。


 །གཉིས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ཁོ་ན་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་ལས། ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་སྲེད་པ་འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཅན་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ། དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཅན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་། འཇིག་པའི་སྲེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། ལུང་གི་དོན་
20-170a
དང་མི་འགལ་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་མངལ་སོགས་སྐྱེ་གནས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་སྲེད་པ་དེ༷་ནི༷་སྲི༷ད་པའི་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡོད་ན་ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་གཞན་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱིས་དྲང་བ་མིན་པར་ཡ༷ང་སྲོག༷་ཆ༷གས་རྣམས་རང་ཉིད་བདེ༷་སྡུག༷་ཐོབ༷་པ༷་ད༷ང་འདོ༷ར་བར་འདོ༷ད་པ་ལ་འཇུག༷་པ༷་ཡོད་ལ། དེ༷་ད༷ག་ནི༷་རིམ་བཞིན་འདོ༷ད་པའི་སྲེད་པ་ད༷ང་འཇིག༷་པའི་སྲེ༷ད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་འདོད་པའི་སྲེད་པ། སྡུག་བསྔལ་འདོར་བའམ་འཇིག་པར་འདོད་པ་འཇིག་པའི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྲིད་པ་དེ་ལ་འདོར་ལེན་གྱི་བསམ་པས་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་འདོད་པའི་སྲེད་པ་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་དང་། སྲིད་སྲེད་ནི་ཁམས་གོང་མའི་སྲེད་པ་དང་། འཇིག་སྲེད་ནི་སྡུག་བསྔལ་འདོར་འདོད་ལ་བཞེད་དོ། །སྲེད་པ་དེ་གང་ལས་བྱུང་ཞིང་དེས་སྲིད་པར་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་བད༷ག་ཏུ༷་ཆག༷ས་པའི༷་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་བྱུང་ཞིང་། ཇི་ལྟར་འཇུག་ན་བདེ༷་མི༷ན་ལ་བདེ༷་བ༷ར་འ༷དུ་ཤེས༷་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བ༷ས་མངལ་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀུན༷་ལ༷་ར༷བ་ཏུ༷་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་སྲེ༷ད་པ༷་ནི་སྲི༷ད་པ་འགྲུབ་པའི་རྟེན༷་ནམ་རྒྱུ་ཡི༷ན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ། ཆག༷ས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཞིག་སྐྱེ༷་བ༷་མ༷་མཐོང༷་སྟེ། སྐྱེས་མ་ཐག་ནས་ནུ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡུལ་དང་དུ་མི་ལེན་པ་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱི༷ར་ཆགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའོ་ཞེ༷ས༷་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ༷་དཔོ༷ན་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་གསུང༷ས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་
20-170b
ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱང་འཕེན་པས་སྨྲས་པ། འོ་ན་ལུས༷་མེ༷ད་པ་ལ་ཡང་ཆག༷ས་པ༷་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱིར༷་ལུ༷ས་ལ༷ས་ཀྱ༷ང་ནི༷་འདོ༷ད་ཆ༷གས་འབྱུང༷་ངོ་ཞེས་སྨྲའོ། །རྒྱང་འཕེན་པས་སྨྲས་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ་ལུས་མེད་པ་ལ་ཆགས་པ་མ་མཐོང་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག །ལུས་ཀྱང་ཆགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཙམ་དུ་བསམས་ནས་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ཡིན་ནམ། ལུས་ཆགས་བློའི་ཉེར་ལེན་དུ་བསམས་ནས་ཡིན་ནམ། ཆགས་བྲལ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་ཡང་ཆགས་བཅས་སྐྱེ་བ་ན་ལུས་ཀྱང་ཆགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ལུས་ཡོད་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཆགས་པ་ནི་ལུས་ཅན་དེ་ལ་མཐོང་བ་བདེན་ཀྱང་། ལུས་ཅན་དེའི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆགས་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཡོད་པས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཡིན་པར་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁ༷ས་བླང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ལྟར། ལུས་ལས་སེམས་འབྱུང་བས་ན་ལུས་ཆགས་པའི་ཉེར༷་ལེ༷ན་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཉི༷ད་ནི༷་སྔར་རིགས་པས་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ཞིང་། གསུམ་པ་ལྟར། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བཞིན་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བས་ལུས་བླངས་ཏེ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་དེ་དག་ནི་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བའོ་ཞེས་རི༷གས་པ་བསྟན་པ་འདི༷་ཡི་རྗེ༷ས་སུ༷་འབྲངས་ནས་དེ་ལྟར་འདོ༷ད་ན༷་ནི༷། རྒྱང་འཕེན་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་ཁས་བླངས་དེས་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་མེད་ཅེས་པ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་ཆགས་བཅས་ཀྱི་སེམས་དེས་ལུས་དེ་ལེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གསུམ་ལས་མཐའ་གཞན་དུ་རྟོག་པ་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，为何仅有有爱才是集？如经中说："什么是集圣谛？即此爱，具有集起与喜贪，于彼彼欢喜，即：欲爱、有爱、无有爱。"对此回答：不违背经义，前面所说趋向胎等生处的爱是有爱。有此爱故，因为有情不是被自在天等所牵引，而是自己趋入希求得乐及舍苦中，这些依次称为欲爱和无有爱。希求获得乐为欲爱，希求舍弃或灭除苦为无有爱，因此以取舍意乐趋入有。另外，欲爱是对欲界法的贪爱，有爱是对上界的贪爱，无有爱是希求舍弃痛苦。
若问：此爱从何生起，它如何趋入有？答：它从我执贪的因而生，趋入的方式是由于将非乐误认为乐的颠倒，所以趋入胎等一切生处，因此爱是有生起的所依或因。
第三分两部分，首先："未见离贪而生，因为从生下就未见有谁不欢喜母乳等对象，所以贪是生的因。"这是前代论师世亲等所说的。如世亲论师所说："未见离贪士夫之生，故生是由贪为因相。"
对此顺世外道说：那么因为未见无身者有贪，所以贪也从身生，对此回答：顺世外道所说不合理。所谓未见无身者有贪是什么意思？是考虑身仅是贪生起的缘而这样说，还是考虑身为贪心的近取因而说，或者虽然未见离贪生，但在有贪生起时身也是贪的缘？若如第一种情况，确实在有身者见到贪，这贪也在有身者中见到，由于其身也作为贪的缘而有助于贪的生起，所以是有益的因相，这我们也承认，是所许；若如第二种情况，身能生心，所以身是贪的近取因的主张，已被前面理证所破；若如第三种情况，由于未见离贪而生，所以执取身而生者是未离贪的，这一理证若你随顺而许，顺世外道自身的承认会害其主张"无前生"，因为已成立有贪心取此身。除这三种外，没有其他考虑的可能。
;


 །ག༷ལ་ཏེ༷་ཆགས་བཅས་ཀྱི་སེམས་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བ་མིན་ཡང་སྐྱེ༷་བ་ཁོ་ན་ལ༷་ཆ༷གས་པ་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱིར༷་ལུས་སྐྱེ་བ་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཆགས་པ་འབྱུང༷་ངོ་ཞེ༷་ན༷། དུས་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་ལུས་
20-171a
ཀྱིས་ནི་ཆགས་པ་ལ་ཕན་མི་གདགས་ཏེ། དུས་མཉམ་པ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ལ་དེ་འདྲའི་ཆགས་སེམས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་ན་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སྐལ༷་མཉ༷མ་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ༷་བའི་ཕྱིར༷་ལུས་གྲུབ་པའི་སྔར༷་ནས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་ཡོད་པར་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། རྨོངས་པ་དང་ལས་ཀྱང་སྲིད་པ་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ཅི་ཕྱིར་སྲེད་པ་ཁོ་ན་ཀུན་འབྱུང་དུ་བཤད་ཅེ་ན། བདག་མེད་པར་མི༷་ཤེས༷་པའི་མ་རིག་པ་ཡང་སྲི༷ད་པའི༷་རྒྱུ་ཡི༷ན་ཡ༷ང་སྐབས་འདིར་དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མ༷་བརྗོད་པར་སྲེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་རྒྱུ་རུ་བཤ༷ད་པ༷་ནི། སྲིད་པ་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན༷་ནི༷་བར་མ་ཆད་པར་དངོས་སུ་འཕེ༷ན་པ༷ར་བྱེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ད༷ང་། སྐྱེ་བ་དེ་དང་བར་མ་ཆོད་པའི་དེ༷་མ༷་ཐག༷་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། མ་རིག་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་རྒྱུར་གནས་ཀྱང་སྲིད་པ་གང་དང་གང་འཛིན་པའི་ཉེ་རྒྱུ་སྲེད་པ་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བཟོ་འདྲུབ་པ་ལ་བཟོ་བོ་དང་ཁབ་སྐུད་བཞིན་ནོ། །མ་རིག་པའི་དབང་གིས་སྲེད་པ་མ་བསྐྱེད་པར་ནི་དངོས་སུ་སྲིད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། མི་ཤེས་པས་དངུལ་དུ་འཁྲུལ་ཀྱང་སྲེད་པ་མེད་ན་མི་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །ལ༷ས་ཀྱང༷་མིན་ཏེ་ལས་དེ༷་ཡོ༷ད་ན༷་སྲིད་པ་དེ་ཡོ༷ད་པའི་ངེས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྲེད་པས་གསོས་མ་བཏབ་པས་ལས་ཀྱིས་སྲིད་པ་དངོས་སུ་མི་འགྲུབ་པ་ནི་ས་བོན་ན་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ནོ། །ལས་ཀྱང་སྲེད་པ་ལ་རག་ལས་ནས་འགྲུབ་སྟེ། སྲེད་པ་མེད་ན་ལས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱང་འདོར་ན་ཆེད་དུ་སླར་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་སྲེད་པའི་དབང་གིས་ལས་བྱེད་ཅིང་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའང་སྲེད་པ་ལ་རག་ལས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་ནི་སྲིད་པ་འགྲུབ་པ་ལ་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པ་
20-171b
འཐད་དོ། །དེ་དག་གིས་ཀུན་འབྱུང་གི་རྒྱུའི་རྣམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་རབ་སྐྱེ་དང་ཀུན་འབྱུང་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་རིགས་པ་དེས་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མ་གསུངས་སོ། །
说所证灭谛
གསུམ་པ་འགོག་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ། །དེ་མི་སྲིད་པའི་དོགས་པ་དགག །
立苦能灭
དང་པོ། སྲིད་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ༷་ནི༷་གཏ༷ན་དུ༷་བ༷་རྟག་པ་མི༷ན་ཏེ༷་དེ་ཡི་རྒྱུ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་དང་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དུས་སུ་དེ་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
破其不容疑
གཉིས་པ་ལ། བདག་མེད་པ་ལ་བཅིང་ཐར་འཐད། །བདག་ཡོད་པ་ལ་དེ་མི་འཐད། །
无我应束解
དང་པོ་ལ། བདག་དེ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་མིན། །བདག་འཛིན་འཁོར་བའི་རྒྱུ་རུ་བཤད། །
我非轮回本
དང་པོ། བདག་གམ་སེམས་ཅན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོ༷ར་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་ནམ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་ཐར༷་པ༷་མེ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བདག་ཡོད་ཅིང་དེ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཐར་པ་མེད་པར་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་། བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ནམ་ཡང་མ༷་གྲུ༷བ་པའི་ཕྱིར༷་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若说虽无前行有贪心，但因仅在生时见到贪，所以身生与贪同时生起，回答：同时的身体不能有益于贪，因为已证明同时者无关联，而这种贪心的第一刹那不可能无因而生，所以因为它从自前行相似同等因而生，证明在身体形成之前已有心的相似种类存在。
第二，若无明和业也是有的生起因，为何只说爱是集？回答：不知无我的无明也是有的因，但此处不说它为因而只说爱为因，这是因为爱能直接引发前后有的相续不间断，以及是彼生的无间缘，因为虽然无明作为一般之因存在，但依赖于作为执取任何有的近因之爱，如同缝制物品需要工匠和针线一样。无明若未产生爱，不能直接成立有，就像因无知而将贝壳错认为银，但若无爱则不会取，如是。业也不是，因为有业不能确定有彼有。如何呢？因为未被爱所滋养，业不能直接成就有，如同种子离开湿润。业也依赖爱而成立，因为若无爱，甚至会舍弃由业所获的王位，何况不会刻意再趋向对境。因此，由爱力而造业，业出生果也依赖爱。因此，爱是成就有的主要因，所以如此解说是合理的。以上已确立集因的行相，因由此理由也确立了等起和因缘的行相，故未在他处说明。
说所证灭谛
第三，灭谛分为：证成有苦灭，破不可能的疑惑。
立苦能灭
首先，苦性之有不是永恒常法，因为对其因有障碍的对治等（"等"字包括无余时因不具足）是可能的。
破其不容疑
第二分为：无我应束缚解脱，有我则不应。
无我应束解
首先分为：我非轮回本性，执我为轮回因。
我非轮回本
首先，若说因我或有情以自性成立为轮回本性故，永远没有从轮回中解脱，回答：不是如此，因为若有我且是轮回本性则无解脱是所许，而由于无我，它是轮回本性永不成立。


 །འཆད་ཚུལ་གཞན་ཡང་། འཁོར་བ་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མེད་ཅེ་ན། འཁོར་བ་རྟག་ན་ཐར་པ་མེད་པར་འདོད་ཀྱང་འཁོར་བ་རྟག་པ་ཡིན་པར་རྟགས་མ་གྲུབ་ཅེས་དང་། ཡང་འཁོར་བཞིན་པ་ལ་ཐར་བ་མེད་པ་འདོད་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་ནམ་ཡང་མི་ཐར་བ་མ་གྲུབ་ཅེས་དང་། ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འདོད་དང་། རྒྱུན་ལ་བསམ་ན་མ་གྲུབ་ཅེས་དང་། ཡང་དོན་དམ་པར་འདོད་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ཅེས་དང་། ཡང་བདག་ཡོད་ཅིང་དེ་འཁོར་བར་འདོད་པ་ཕྱི་རོལ་པ་ཁྱེད་ལྟར་ན་འདོད་དང་། བདག་མེད་སྨྲ་བ་ནང་བའི་ལུགས་ལྟར་ན་ཐར་པ་མེད་པ་མ་གྲུབ་ཅེས༷་སོགས་
20-172a
སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དོན་ལ་གནད་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །
说我执为轮回因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་སྤང་གཉིས། དང་པོ། བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ལ་སུ་ཞིག་གྲོལ་བར་འགྱུར། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའི་དོན་དུ་ལམ་ལ་སུ་ཡང་སློབ་པར་མི་འགྱུར་བས་བདག་ནི་བཅིང་གྲོལ་གྱི་རྟེན་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། བདག་ཡོད་ན་གྲོལ་བ་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ལ། བདག་མེད་ཀྱང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡོད་དེ། ཇི༷་སྲི༷ད་བདག་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བར་བད༷ག་ཏུ་ཆ༷གས་ཤིང་ཞེན་པ་མ༷་བཅོ༷མ་ཞི༷ང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་སྲིད་པར་བརྒྱུད་མར་འཕྱན་པ་དེ༷་ནི༷་བདག་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་བཟུང་ནས་བདག་དེ་བདེ་འདོད་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པའི་དབང་གིས་སྲིད་པར་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོ༷ངས་སུ༷་གདུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་སྲི༷ད་དུ་བདག་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ནས༷་བདག་མེད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་རྣལ་མའི་དོན་དུ་ནི༷་གན༷ས་པ༷་མེ༷ད་དེ་སྦྲུལ་མེད་ཀྱང་སྦྲུལ་འཛིན་སྐྱེས་པ་ན་ཇི་སྲིད་སྦྲུལ་མེད་པར་མཐོང་གི་བར་དུ་སྦྲུལ་ཡོད་པ་ལྟར་འཇིགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲོ༷ལ་བ༷་པོ༷་ཡི་བདག་བདེན་པ་ཞིག་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་བདེ་སྡུག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོ༷ག་པ༷ར་སྒྲོ༷་འདོ༷གས་པ་དེ་གཞོ༷མ་ཕྱིར༷་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡང་དག་པ་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་བརྩོ༷ན་པར་རིགས་ཤིང་དོན་དེ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ན་བདག་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་འཐད་པ་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པ་ལ། ཆགས་བྲལ་འཁོར་བར་མི་གནས་དང་། །ལམ་དང་པོར་ནི་སྲིད་མེད་སྤང་། །དང་
20-172b
པོ་ལ། །དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་། དང་པོ། སྲེད་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་སྲེད་པ་བྲལ་མ་ཐག་ནས་འཁོར་བར་སྐད་ཅིག་ཀྱང་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བདག་ལྟ་སྤངས་པས་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་སུ་རེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་དེ་མ་ཐག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོ༷ད་ཆ༷གས་དང་བྲ༷ལ་བ༷འི་གང་ཟག་འཁོར་བར་གན༷ས་པ༷་ནི༷་རྒྱུ་གཉིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བ༷་ཆེན་པོས་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་གནས་པའ༷མ། ཡ༷ང་ན༷་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ནི་སྔོན་གྱི་ལ༷ས་ཀྱི༷ས་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཇི་ཙམ་བར་དུ་འཕངས་པ་དེ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ཡི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕ༷ངས་པ་ལ༷ས་རྩོལ་བ་མེད་པར་རང་བཞིན་དུ་ལྡོག༷་པ་མེ༷ད་པར་འདོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་ཤིང་ལ་མེ་འབར་བ་བུད་ཤིང་ཇི་ཙམ་བར་འབར་བར་འགྱུར་གྱི་རང་གར་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཞུགས་པ་ན་ཡང་བདག་ལ་ཕན་དུ་རེ་བ་སོགས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཆི་ལ་དགའ་བར་མི་བྱ་ཞིང་། །གསོན་པ་ལ་ཡང་དགའ་མི་བྱ། །དཔེར་ན་གླ་པའི་གླ་བཞིན་དུ། །ཁོ་བོ་དུས་ལ་སྡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ལས་ཀྱིས་གནས་པར་རྩོད་སྤང་དང་། །བརྩེ་བས་གནས་པར་རྩོད་པ་སྤང་། །གནས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་བསྟན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
另一种解释方式：若问轮回是常故无解脱，回答：若轮回是常则无解脱可许，但轮回是常的理由不成立；或者，对于正在轮回者无解脱可许，但永不从轮回解脱的观点不成立；或者，对刹那而言可许，但对相续而言不成立；或者，胜义中可许，但世俗中不成立；或者，若有我且它是轮回，如你外道所许则可许，但如内道无我论者所说，无解脱不成立。虽有各种说法，但实际上含义相同。
说我执为轮回因
第二分为：直接阐述和排除争论两部分。首先，若无我，谁会受苦，谁将解脱？因此，为解脱苦而修道不会发生，所以我必定作为束缚和解脱的所依而存在，回答：如已证明，若有我则解脱完全不可能，虽无我，但由执我之力有苦：只要无我而未如此见到，未破除执著于我的贪著，由执我的力量而连续流转于有，虽无我却执为有，由于希求我乐欲离苦的爱力，将在有中被各种苦煎熬，在此期间，由分别而增益我为有苦者，而不能安住于无我无苦的本然实相，如同虽无蛇，但生起执蛇时，直到见到无蛇为止，会被如有蛇般的恐惧等煎熬一样。
因此，虽然没有真正作为解脱者的我，但为了摧毁那颠倒增益以为有作为苦乐所依的我的执著，应当勤修佛陀所教导的真实无我义，由圆满修习此义而获得解脱，所以无我而有解脱是完全合理的。
第二分为：离贪不住轮回，及初道不除有。首先分为：直接阐述和排除疑惑。第一，若爱是轮回的因，则离爱的刹那也不会住于轮回，因为已断我见，丝毫不希求我的利益，所以立刻应入涅槃，回答：不是这样，离贪者住于轮回有两种原因：诸佛菩萨因对众生的大悲心而取生并住留；或者，有余依阿罗汉由前业所投生寿行，住留到其限度，因为承许由因力所投，无需努力自然不会逆转。如树上燃烧的火，会燃烧到薪尽为止，而不会自行熄灭。如此住留并非因希求我利等，因为已尽我执贪。如经中说："不喜于死亡，也不乐于生，如受雇者等待工资，我只是等待时间。"
第二分为：排除对业住的争论，排除对悲住的争论，说明虽住无过失。


 །དང་པོ། འོ་ན་འཁོར་རྒྱུ་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ན་ད་རུང་ཡང་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་ལས་ཀྱི་ནུས་པས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པའི་ལུས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲི༷ད་པ༷འི་སྲེ༷ད་པ་ལ༷ས་རྣ༷མ་པར་བརྒ༷ལ་བ༷འི་ཆགས་
20-173a
བྲལ་གྱི་ལ༷ས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་མའི་ལུས་གཞ༷ན་འཕེ༷ན་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷན༷་ཅིག་བྱེ༷ད་པའི་རྐྱེན་སྲེད་པ༷་ཟ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ་ནི། བརྩེ་བ་སེམས་ཅན་བསྐྱབ་འདོད་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཆགས་བྲལ་དེ་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པར་འགྱུར་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་སྤངས་ན་སྙིང་རྗེའང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། གང་ལ་སྙིང་རྗེ་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ན་ཁྲོ་ཞིང་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པའང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ན་ཆགས་བྲལ་གྱི་སྙིང་རྗེའང་ཉེས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་སོགས་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེ༷ས་པ་ལ༷་འག༷ལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པར་འཇུག་པ༷ས་ན་སྙིང་རྗེ་ནི་རང་གི་འ༷དུ་བྱེ༷ད་སྔ༷་མ༷་སྔ་མ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ངང་གིས་འཇུག་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་སེམས་ཀྱི་དངོ༷ས་པོའི་ཆོས༷་སུ་གནས་པའི་བརྩེ༷་བ༷་སྐྱེ༷་བ༷་དེ༷་ནི་སེམ༷ས་ཅ༷ན་དང་སྲོག་དང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་རྗེ༷ས་སུ་འཕེ༷ལ་པ་ཅ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བདག་དང་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་གཅིག་མ་གྲུབ་ཀྱང་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་ཙམ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་འདོད་ཀྱང་སེམས་ལ་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དེ༷་ཡི་བད༷ག་ཉིད་མི༷ན་པ་སྟེ་གཟུང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ༷འི་ཆོས༷་ཙམ་ལ༷་ནི༷་བད༷ག་དང་གཞ༷ན་དུ་སྒྲོ༷་འདོ༷གས་པ༷་ལ༷ས་ཆ༷གས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། བདག་དང་གཞན་དུ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་སྡུ༷ག་བསྔལ༷་གྱི་རྟེན་ཅན་ཕུང་པོའི་རྒྱུ༷ན༷་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་དུ་རི༷ག་པ་ཙ༷མ་ལ༷ས་ནི༷་ཆགས་བྲལ་གྱི་བརྩེ༷་བ༷་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུ༷ར་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེའང་
20-173b
ཤེས་པར་བྱའོ། །ག༷ཏི་མུ༷ག་ནི་ཆགས་སོགས་ཉེས༷་པའི༷་རྩ༷་བ༷་སྟེ། དེ༷་ཡ༷ང་སེམ༷ས་ཅ༷ན་ནམ་གང་ཟག་གམ་བདག་ཡོད་པར་འཛི༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ལ་བདག་ལྟ་དེ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རང་ངམ་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་ཉེ༷ས་པའི་རྒྱུ༷་ལ༷ས་ཁྲོ༷་བ་སྐྱེ་བ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་ཆགས་བྲལ་གྱི་བརྩེ༷་བ༷་དེ་ནི་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་གྱི་ཉེས༷་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པར་འདོ༷ད་དོ། །གསུམ་པ། བརྩེ་བའམ་ལས་ཀྱིས་འཁོར་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ལས་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའམ་འཁོར་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་མ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་གོས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ལས་གྲོ༷ལ་བ་མེ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ལས་ཀྱིས་གནས་པ་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་དེ་དག་ཚེ་འདིར་གནས་པའི་སྔོན་གྱི་འདུ༷་བྱེ༷ད་པ་ཟ༷ད་ནས༷་སྲིད་པ་གཞ༷ན་དུ་སླར་མཚ༷མས་མི༷་སྦྱོར༷་བའི་ཕྱིར༷་དང་། བརྩེ་བའམ་ལས་ཀྱི་འ༷དུ་བྱེ༷ད་ཀྱི་ནུས༷་པ༷་མ་ཟ༷ད་ན༷་གང༷་དེ༷་འཁོར་བ་ན་གན༷ས་པ༷་ཉིད་ནའང་འདམ་གྱི་པདྨ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་ཉེས༷་པ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དེ་ཀུན་འབྱུང་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀས་མནར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
首先，若问：已断轮回因的阿罗汉们若由业而住留，由于仍见业力，未来也应由业力而生于有，回答：不是这样。已超越对未来身体欢喜的有爱的离贪者，其业不能投生其他后身，因为俱有缘爱已尽的缘故。
第二，若问：悲心是欲救护众生，如此则离贪者未断众生见，若断众生见则悲也不会生起，且对所悲悯对象若遭他害，应会瞋恨并对众生生起贪著，所以离贪者的悲心也不会无过失，回答：不是这样。由于与明了无常等苦相毫无矛盾地趣入，因此悲是随顺前前唯行蕴而自然趣入的心之实法，此悲之生起不随增于众生、命与补特伽罗见，虽然所谓我与补特伽罗之自性一体不成立，但对唯是刹那行蕴相续法而假名为众生者，欲除其苦也自然生于心中。
那么，执众生与缘法的悲有何区别？就像所取之体性并非所取那样未成立的唯法，由于增益为我与他而生起贪；而不增益为我与他，仅了知刹那行的自性、苦所依蕴相续唯此因缘者，则生起离贪的悲心。同样，应当了知佛与菩萨的无缘悲。
愚痴是贪等过患之根本，它执著有众生或补特伽罗或我，由于无此我见，因此不会因自己或众生受害的过患因而生瞋，所以离贪的悲心毫无贪瞋痴三毒过患。
第三，若问：若由悲心或业住于轮回，则应成为业的他缘或因为住于轮回本身，未解脱轮回，如此应染上轮回过患，回答：并非不解脱轮回，因为由业住留的有余依阿罗汉在此生住世的前行尽后，不再与其他有相连，且即使悲心或业行的力量未尽而住于轮回，犹如泥中莲花，无有轮回过患，因为不为集谛与苦谛二者所恼。


 །དེ་ལྟ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་འཁོར་བ་ལ་ཇི་སྟེ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཇི་སྲིད་བར་བཞུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཉན་རང་གི་ཆགས་བྲལ་དེ་དག་སྙིང༷་རྗེ༷་དམན༷་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ཡང༷་སྲིད་པར་ཡུན་དུ་གན༷ས་པའི༷་འབ༷ད་རྩོལ༷་ཆེ༷ན་པོ༷་མེ༷ད་ལ། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་སྲས་གང༷་དག༷་གཞན་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་བརྩེ༷་བ༷་ཆེ༷ན་པོ༷་ངང་གིས་འཇུག་པ༷་དེ་དག་ནི་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཚོགས་གཉིས་ཚད་མེད་པ་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ་མི་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་འཕེན་པ་མ་ཟད་པ་རྣམས་ནི་གཞ༷ན་སེམས་ཅན་གྱི་ངོ༷ར་ནི༷་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་བར་བཞུག༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་
20-174a
པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འཇི༷ག་ཚོ༷གས་ལྟ༷་བ་དང་བྲ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་མཐོང་ལམ་དུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལ༷མ་དང༷་པོ༷ར་ནི༷་སྲི༷ད་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན། དེས་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཀྱང་ལྷན༷་ཅི༷ག་སྐྱེས༷་པ༷་མ༷་སྤང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་སྲིད་པ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། ལྷན་སྐྱེས་དེ་སྤང༷ས་པ་ན༷་ཡ༷ང་སྲི༷ད་པ༷་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། བདག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ངོ་བོ་བསྟན། །དེ་མེད་སྲིད་པ་མེད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། བདག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་གང་ཞེ་ན། བདེ༷་བར༷་གྱུར༷་ཅིག་སྙམ་པ༷འ༷མ་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་བ༷ར་མ༷་གྱུར༷་ཅི༷ག་ཅེ༷ས་འདོ༷ད་པ༷་སྐྱེ་བ་ན༷། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་ང༷་འོ༷་སྙམ༷་པ༷འི་བློ༷་ལྷན་སྐྱེས་སུ་རང་གིས་འབྱུང་བ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ངའམ་སེམ༷ས་ཅ༷ན་དུའམ་བདག་ལ༷་ལྟ༷་བ་ལྷན༷་ཅི༷ག་སྐྱེས༷་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་དོན་དེ་གོམས་པ་ན་དེ་འདྲའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚེ་ང༷་ཞེས༷་མཐོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པར༷་ནི་ངའོ་སྙམ་དུ་འག༷འ་ཡང་བད༷ག་ལ༷་ཆག༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ལ། བད༷ག་ལ༷་སྲེ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པར༷་ཡ༷ང་བདག་དེ་བདེ༷་བ༷་དང་ཕྲད་པར་འདོ༷ད་པས༷་སྲིད་པར་མངོ༷ན་དུ་རྒྱུག༷་པ་ཡང་ཡོད་པ་མིན༷་ནོ། །
有我无束解
གཉིས་པ་བདག་ཡོད་ལ་བཅིང་ཐར་མི་འཐད་པ་ལ། རྟག་བདག་ལ་ནི་བཅིང་ཐར་མེད། །བརྗོད་མེད་བདག་ལ་དེ་མེད་པའོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ་བཅིང་གྲོལ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་བདག་རྟག་པ་ཞིག་མེད་ན་བཅིངས་པའང་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་པོ་མེད་ལ། ཕྱིས་ཐར་པ་གྱ་ནོམ་པའི་བདེ་བའང་སུས་མྱོང་སྟེ་ལྷས་བྱིན་མེད་པ་ལ་ལྕགས་སུ་བཅུག་པ་དང་ལྕགས་སྒྲོག་ལས་གྲོལ་
20-174b
བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བཅིང་ཐར་གྱི་རྟེན་དུ་བདག་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་རྟག་བདག་དེ་བཅིང་ཐར་གྱི་རྟེན་དུ་མི་འཐད་དེ་བཅིང་ཐར་གང་གིས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕན་གནོད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། སྡུག༷་བསྔ༷ལ་སྐྱེ༷་བའི༷་རྟེན་ནམ༷་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་ནི༷་འཆི༷ང་བ་ཡི༷ན་ཀྱང་རྟག༷་པ་ལ༷་འཆིང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ༷་གང༷་ལ༷ས་ཡོད་དེ་མེད་ལ་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་སླར་མི༷་སྐྱེ༷་བ༷འི་རྒྱུའམ་རྟེན་ཉི༷ད་ནི༷་ཐར༷་པ་ཡི༷ན་ཀྱང་རྟག༷་པ་ལ༷་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡོད་དེ་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་དེ་བཅིང་གྲོལ་གྱི་རྟེན་དུ་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ། གནས་མ་བུའི་སྡེ་པ་ན་རེ། བཅིང་གྲོལ་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་བདག་ཡོད་དགོས་ལ་དེ་ནི་རྟག་མི་རྟག་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གང་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་དུ༷་བརྗོ༷ད་དུ་མེ༷ད་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི་དངོས་པོ་འག༷འ་ཡི༷འ༷ང་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་སྟེ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་སྐད་ཅིག་མས་ཁྱབ་པས་སོ། །དེས་ན་མི་རྟག་པ་མིན་ན་དེ་ལས་བྱེད་པོ་དང་མྱོང་པོ་བཅིང་ཐར་གྱི་རྟེན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གི་རྟེན་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若问：那么阿罗汉也为何厌离轮回而住留？回答：声闻缘觉的离贪者因悲心微弱故无长时住于有的大勤勉，而诸佛及佛子由不舍无量众生的大悲心自然趣入，以方便摄持的无量二资粮，由愿等清净而无尽因的投生不尽者，为利他众生而住留至有尽。
第二分为：略说和广说。首先，若问：因已离轮回因萨迦耶见故，在见道得预流的第一出世间道应无有，回答：虽断一切分别我执，但因未断俱生我执故有转生他有，若断彼俱生执，则何有有？不会有。
第二分为：说明俱生我见的本质，无此则无有的方式。首先，什么是俱生我见？当生起"愿我快乐"或"愿我不苦"的欲求时，自然生起认为这两者所依为"我"的俱生心，这就是所谓的俱生我见或众生见或我见。
第二，修习无我见时，这种俱生我执也会逆转。此时，因无见"我"故，不会对我有任何贪著，无对我的渴爱，也不会由希求我与乐相遇而趋向有。
有我无束解
第二，有我不应有束缚解脱分为：常我无束解，不可言我无束解。首先，若问：若无常我为束脱二者的所依，则无束缚故无受苦者，后得解脱妙乐谁来体验？如无提婆达多则无枷锁和从枷锁解脱一样。因此，束缚解脱的所依必定有我，回答：此种常我不应为束脱所依，因为束脱皆不能对它有利害。怎么说呢？苦生的所依或因是束缚，但常法何来束缚因？不存在；苦不再生的因或所依是解脱，但常法何来不生的因？不可能有。因此，它怎能合适为束解所依？不合适。
第二，犊子部说：需有我作为束解和业因果的所依，它是不可言说为常或无常的。回答：凡不可言说为无常者，不是任何法的因，因为能生因必为刹那性故。因此，若非无常，它如何能作为作者、受者、束解的所依？它不能作为这些的任何所依。


 །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་མིན་ཀྱང་རྟག་པའང་མིན་པས་སྐྱོན་གཉིས་ཀ་མེད་དོ་སྙམ་ན། གང་དུའང་བརྗོ༷ད་བྱ༷་མིན༷་པ་ལ༷འ༷ང་བཅི༷ང་དང༷་ཐར༷་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ཡང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་དོན་ལ་བཅིང་ཐར་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་དེ། དངོས་འགལ་གཞི་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་དེ་འདྲའི་བདག་ལས་བྱེད་པ་པོ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་དག་ན་རེ། དེ་མེད་ན་ལས་བྱེད་པོ་དང་མྱོང་པོ་གཅིག་པར་མི་འཐད་པས་ལས་འབྲས་ཆུད་ཟ་ལ། བཅིང་གྲོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པས་ལམ་ལ་བརྩོན་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ལས་བྱེད་པོ་བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་དེ་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་པོ་དང་། བཅིངས་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་གྲོལ་བ་པོ་
20-175a
ཡིན་ན་སྔར་གྱི་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་ཏེ། ཆོས་གང་གི༷་རང༷་བཞི༷ན་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་འཇི༷ག་པ་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ལ༷་རིགས་པ་ཤེས་པའི་མཁ༷ས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་རྟག༷་པ་ཉིད་ཅེས༷་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་བརྗོ༷ད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་གཞི་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ༷ས་ན༷་འགལ་བ་གཞི་གཅིག་ལ་སྡུད་པའི་ངོ༷་ཚ༷འི་ལྟ༷་བ༷་འདི༷་སྤོང༷ས་ལ༷་བདག་དེ༷་ནི༷་རྟག༷་པ༷ར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྨྲོས༷་དང་སྔ་མའི་ཁས་ལེན་དེ་ལས་དེ་བཟང་ངོ་། །དེ་བས་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་དང་འདྲ་བར་ཚིག་ལ་འཆེལ་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་ཚིག་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་དོན་བཅིང་གྲོལ་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་དེ་འདྲ་ཡོད་མི་སྲིད་པས་སོ། །ཡང་ན་ལས་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ཁས་ལེན་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན། གང་གི་རང་བཞིན་འཇིག་པ་ཅན། །དེ་ལ་མཁས་རྣམས་མི་རྟག་བརྗོད། །དེས་ན་ངོ་ཚའི་ལྟ་བ་འདི། །སྤོངས་ལ་དེ་མི་རྟག་པར་སྨྲོས། །ཞེས་འདོན་པ་བསྒྱུར་བས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་འགོག་པ་ཉིད་བཤད་པས་ཞི་བ་སོགས་རྣམ་པ་གཞན་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །
说所依道谛
བཞི་པ་ལམ་ལ། བདག་མེད་གཏན་དུ་གྲོལ་ལམ་ཡིན། །དེ་ལས་ལམ་གཞན་དེ་ལྟར་མིན། །
无我究竟解脱
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་སྤང་ངོ་། །
正行
དང་པོ། བཤ༷ད་ཟི༷ན་པ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བའི་ལ༷མ་དེ༷་གོམ༷ས་པ༷་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ༷ས་སེམས་ལ་བདག་འཛིན་སོགས་གཏན་མི་གནས་པས་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མེད་པའི་ངོ་བོར་གན༷ས་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། སྤང་གཉེན་ནུས་སྟོབས་མཚུངས་པ་དང་། །ཉོན་མོངས་མ་ལུས་མི་འཛད་དང་། །ཉོན་མོངས་གཏན་ཟད་མི་སྲིད་དང་། །ཟད་ཀྱང་སླར་ལྡོག་སྤང་བའོ། །
所断与能断能力相等
དང་པོ་ལ། 
20-175b
མདོར་བསྟན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། །
略说
དང་པོ། གལ་ཏེ༷་སེམས་རྒྱུད་དྲི་མ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་གན༷ས་གྱུར༷་ཐོ༷བ་ཀྱང༷་། སྔར་གནས་མ་གྱུར་པ་ཉེས་བཅས་ཀྱི་སེམས་ལ་ལམ༷་ཉེས་མེད་འབྱུང་བ་བཞི༷ན་སླར་ཡང་སྐྱོན་ཀྱང་ནི༷་འབྱུང༷་བར་སྲིད་པས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན། དེ་ལྟ་བུ་སྲིད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཉེས་བཅས་ཀྱི་སེམས་ལ་གནོད་པའི་ནུས་པ་ལམ་ལ་ཡོད་ཀྱང་ལམ་ལ་གནོད་པའི་ནུས༷་པ༷་ཉེས་བཅས་ཀྱི་སེམས་ལ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ་གནས་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཉེས་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ༷། །
广说
གཉིས་པ་ལ། འབད་པ་མེད་པར་ལྡོག་པ་མེད། །འབད་དུ་ཆུག་ཀྱང་མི་ལྡོག་པའོ། །དང་པོ་ལ། མངོན་དུ་གྱུར་ལ་གཏན་ནུས་མེད། །མངོན་གྱུར་མིན་ཀྱང་མི་ལྡོག་པའོ། །དང་པོ། བདག་མེད་པའི་སེམས་མཐར་ཕྱིན་ནས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་སླར་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ༷་པར་ཤེས༷་པ་ནི་རིག་ཅིང་གསལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཡུལ༷་འཛིན་པར་བྱེད་པ༷་ཡི༷་ཆོས༷་སམ་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若想：虽非无常但也非常故无二过，回答：于任何方面都不可言说者，束缚和解脱如何能以任何方式存在？仅有言词表述，而实际上作为束解所依之物丝毫不存在，因为从未成立相违法同一基，如同石女儿一样，这种我不可能是作者。
他们说：若无此我，则作业者与受者不应为一，导致业果失坏，且束缚解脱状态各异，则精进修道无义，回答：若不可言说的我是作业者，也是受果者，束缚时的它也是解脱者，则前者应成为常，因为任何法若其本性不变异于前之本性而无坏灭，智者称之为"常"，除此之外，没有任何其他称为"常"的言说基础。因此，应舍弃这种将相违集于一处的无耻见解，应断然宣称此我是常，这比前者的承许要好。何须像孩童游戏般执着于言辞，即便如此言说，作为束解所依的此类我实不可能存在。
或者，若必定承许它是作业者的因，则成为无常，如此"任何本性坏灭者，诸智者称为无常，故应舍弃此无耻见，而说彼为无常"，改变读法也能成立。通过如此解释灭谛，也能了解寂静等其他行相。
说所依道谛
第四，道谛分为：无我是究竟解脱道，其他道不能如此。
无我究竟解脱
首先分为：正行和遮其争论。
正行
首先，如前所说，修习无我见之道至最极至时，由于心中无有丝毫我执等，无有微细过患，获得清净本性的转依。
遮其争
第二分为：所断与能断能力相等，烦恼非尽皆灭，烦恼永尽不可能，虽尽又返的遮破。
所断与能断能力相等
第一分为：略说和广说两部分。
略说
首先，若问：虽得心续离尽垢染的转依，但如同之前未转依有过心上生起无过之道一样，后来也可能生起过患，故无永久解脱，回答：这是不可能的，因为虽然道有损害有过心的能力，但有过心无损害道的能力，因此于道圆满转依的相续中不可能生起过患。
广说
第二分为：无需努力不会逆转，即使勤勉也不逆转。首先分为：对显现者全无能力，非显现者亦不逆转。首先，若问：无我心圆满后现前时不再逆转的理由是什么？回答：识是明了性，是执持对境的法或自性。


 །དེ་ཡང་ཡུལ་ཇི་ལྟར༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན༷་པ༷་དང༷་། ཡུལ་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ༷་ཡི༷་ནི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དེ༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་འདི༷་ཡི༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འ༷ང་ཡི༷ན་ཏེ་བློ་མ་འཁྲུལ་བའི་གཟུང་དོན་རང་མཚན་ཡིན་པས་སོ། །ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ར༷ང་བཞི༷ན་ནམ་གནས་ཚུལ་འདི༷་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་ཡིན་པས་སུས་ཀྱང་བཟློག་པ་མེད་དོ། །རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང་རང་བཞིན་འདི༷་ལྟ་བུ་ལ༷ས་སེམས་དེ༷་འཁྲུལ་བའི༷་རྐྱེན༷་གཞ༷ན་གྱིས༷་ནི༷་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་མ་ཞུགས་པར་རྟག་བདག་གཙང་བདེ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གོ༷ལ་བར་འགྱུར༷་ཞིང༷་དེ་ལྟར་གོལ་བ་ན་འཁྲུལ་བའམ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ལྡོག༷་པ༷་ཡ༷ང་ནི༷་
20-176a
གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་དྲངས་པའི་ལམ་གོམས་པ་སོགས་ལྡོག་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན༷་ལ༷་ལྟོ༷ས་པ་ཡིན་གྱི་རང་གར་མི་ལྡོག་སྟེ། དཔེར་ན་འཁྲུལ་རྐྱེན་གཞན་སྦྲུལ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་དོགས་པ་ཟ་བ་དང་ཐག་པ་འཁྱིལ་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དང་མུན་པ་ཚབ་ཚུབ་སོགས་རྐྱེན་དུ་གནས་པ་ལས་ཡུལ་ལ་མེད་ཀྱང་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པས་ཐག་པ་དེ་སྦྲུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ལ། ཇི་སྲིད་སྣང་བ་སོགས་ལྡོག་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་སྦྲུལ་ཡོད་སྙམ་པ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །འཁྲུལ་བའི་བློ་དེ་དག་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་མི་ལྡོག་པ་མིན་ཏེ། དེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ཚད་མས་གནོད་པ་ཅན་དང་གློ་བུར་བ་སྟེ་སེམས་དང་འབྲལ་རུང་ཡིན་པས་ན་མི༷་བརྟན༷་ཏེ། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ༷་གྱི༷་བློ༷་སྐྱེས་པ་འདོར་རུང་ཡིན་པ་བཞི༷ན་ནོ༷། །དེས་ན་སེ༷མས་ཀྱི༷་གཤིས་སམ་ར༷ང་བཞིན༷་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་ནས་འཁྲུལ་བ་དང་འབྲལ་མི་རུང་བ་ཅན་མིན་ཞིང་བློ་གཉེན་པོའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ན་དེ་དང་འབྲལ་མི་རུང་བ་ཡིན་པས་ན་རང་གཤིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་འོ༷ད་གས༷ལ་བ་ཡིན་ཏེ༷་བདག་ལྟ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དྲི༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་པས་གློ༷་བུ༷ར་བ༷་ཡིན་ནོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་སྔར༷་ཐོས་བསམ་གྱིས་དཔྱད་པའི་དུས་ན་ཡ༷ང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བློ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ནོར་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐག་པ་ལ་ཐག་པར་ཤེས་པ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱིས་སླར་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གནས་མ་གྱུར་པའི་སྔར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡང་དག་པའི་
20-176b
བློ་ལ་གནོད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་རྣམ༷ས་ནི་གཉེན་པོ་ཡང་དག་པའི་བློ་དེ༷་ཡི་བད༷ག་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་གྱུར༷་པའི་བློ་ལ༷་ཕྱིས༷་ནུས༷་པ་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
识也是如对境所存在那样执持它，且对境依其自性如何存在的本体也能生起此识，因为非错乱心的所取对境是自相。对境和有境的本性或存在方式如此，是由事物的力量所致，任何人都无法违逆。虽然本性如此，但因其他错乱因缘，心不随顺事物的存在方式而入，错误地理解为常、我、净、乐等颠倒，如此错谬时，错乱或增益的逆转也依赖于有害量所引导的道修习等能逆转的条件，而非自行逆转。
例如，由于其他错乱条件如怀疑蛇在附近、绳子的盘卷样式这一所缘条件以及昏暗混乱等作为条件，虽对境上无蛇，但有分别的识将绳增益为蛇，直到光明等能逆转的条件出现前，认为有蛇的想法不会逆转。
这些错乱心不是不依赖条件而不逆转，因为它们是由非事物的力量而趣入，被量所害且是客尘，与心可分离，所以不坚固，如同对绳生起蛇想是可舍弃的一样。
因此，心的本质或自性不是以自性生为错乱而不可与错乱分离的，而当心生为对治的本性时，则不可与对治分离。所以其本性是离颠倒黑暗的光明，我见等颠倒垢染不是以自性成立的，因而是客尘。
因此，先前在闻思观察时，诸颠倒对正确方面也无害力，因为正确的心是依事物如何存在的力量而无误趣入，称为"依事物力而趣入"，如同对绳了知为绳不会被执蛇所逆转一样。
因此，即使在未转依之前，颠倒也无力害正确心，更何况对转依为正确心之本体或自性的心，后来丝毫无力。


 །གཉིས་པ་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་མ་ཐོབ་པས་བག་ཆགས་མ་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལ་ལར་སྐབས་དེར་བདག་འཛིན་སོགས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅུང་ཟད་ནུས༷་པ་ཡོ༷ད་ན༷་ཡང༷་། བདག་མེད་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་འཛིན་དེ་ལ་གནོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཚད་མ་སྐྱེད་ནུས༷་པའི་སྙིང༷་པོ༷་ཅ༷ན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་དངོ༷ས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་ཡུན༷་དུ་གན༷ས་པའི་ནུས༷་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། རྒྱུད་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཁྱབ་པས་ན་དཔེར་ན་ས༷་བློན་པ་ལ༷་ནི༷་མེ༷་ཅུང་ཟད་འབར་ཀྱང་ཡུན་དུ་མི་གནས་པ་བཞིན༷་ནོ༷། །གཉིས་པ། འབད་པས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ནམ་རིགས་པས་གནོད་པའི་སྐྱོན་མཐོང་ན་འབད་པས་ལྡོག་སྲིད་ཀྱང་འདི་ལ་དེ་མེད་དེ། ཉེས་པ་གང་གི་ཡང་རྟེན་མིན་པས་འཚེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ་དང༷་། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་གནས་ལུགས་ཡ༷ང་ད༷ག་པའི་དོ༷ན་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་པ་དང་། ཆེས་གོམས་པའི་གནས་གྱུར་ཐོབ་སྟེ་བློ་དེའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་འདི་ལ༷་ནི༷་ཟློག་ཕྱོགས་ཕྱིན༷་ཅི་ལོག༷་གི༷ས་འབ༷ད་དུ༷་ཟི༷ན་ཀྱང༷་མི༷་ཟློག༷་སྟེ༷། བློ༷་ནི༷་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱོག༷ས་འཛི༷ན་པ་ལས་ཟློག་ནུས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
诸烦恼无尽
གཉིས་པ་སྐྱོན་མ་ལུས་པ་འཛད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཆགས་སོགས་གཞན་གྱིས་གཞན་མི་འཇོམས། །ཀུན་འཇོམས་གཉེན་པོ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ། བདག་འཛིན་དང་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དམིགས་རྣམ་འགལ་བ་ཡིན་པས་བདག་མེད་རྟོགས་པ་གོམས་པས་ཉེས་ཀུན་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་
20-177a
དང་དུ་ལེན་པར་འདོད་པའི་ཆགས་པ་དང་། ཡུལ་འདོར་བར་འདོད་པའི་ཞེ་སྡང་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་འགལ་ཡང་དེ་གང་རུང་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ཟད་པ་མེད་པ་དང་། ཉེས་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་གཉེན་པོ་གཅིག་གིས་ཟད་པར་མི་ནུས་ལ་སོ་སོའི་གཉེན་པོ་གོམས་ཀྱང་ཟད་མི་ནུས་ཏེ་མི་སྡུག་པ་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་སླར་ཆགས་པ་སྐྱེ་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། ཆགས་སྡང་གཉིས་ནི་བད༷ག་ཏུ་འཛི༷ན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར༷་རྒྱུ་གཅི༷ག་པ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ད༷ང་། ཆགས་པ་ལས་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ཁྲོ་བའང་སྐྱེ་ཞིང་། ཁྲོ་བའི་ཡུལ་ལ་འཇིག་སྲེད་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྒྱུ༷་ད༷ང་འབྲས༷་བུ༷འི་དངོ༷ས་པོ༷འི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་སྲིད་པའི་ཕྱིར༷་ན་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་ཕན་ཚུན་དུ་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པའི་ཐ༷་ད༷ད་ན༷་ཡ༷ང་གཅིག་ལ་གཅིག་གནོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་བྱམ༷ས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ་སོ༷གས་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བར་རང་རྐྱང་བ་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་ཉེས་པའི་རྒྱུ་རྨོ༷ངས་པ་སྟེ་བདག་ལྟ་ད༷ང་འག༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རེ་ཞིག་ཆགས་སྡང་སོགས་མངོན་གྱུར་ཁེགས་ཀྱང་དེའི་ས་བོན་བཅས་པ་འཇོམས་པར་མི་ནུས་པས་ཤི༷ན་ཏུ་ཉེས༷་པ༷་ཚ༷ར་གཅོ༷ད་པ་མི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞོམ་བྱ་ཉེས་ཀུན་རྩ་བ་བཤད། །འཇོམས་བྱེད་གཉེན་པོ་གང་ཡིན་བསྟན། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ། ཉེས་པ་ཐ་དད་པ་གཉེན་པོ་གཅིག་གིས་འཇོམས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་སོགས་ཉེ༷ས་པ་ཀུན༷་ནི་གཏི་མུག་གམ་རྨོངས་པ་དེ༷་ཡི༷་རྩ༷་བ༷་ཅ༷ན་ཏེ་དེ་གཅིག་བུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་རྨོངས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་གང་ཞེ་ན། འཇི༷ག་ཚོ༷གས་ལ༷་ལྟ་བ༷་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཡི༷ན་ཏེ་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་ན་ཆགས་སོགས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，即使在未获得究竟转依、习气未尽的相续中，某些情况下我执等略有现行的能力，但由于已现见无我故，能生起对错乱执著有害的量的心相续之实在性，因此颠倒心于此不能长久住留，因为相续已被正见所遍，如同湿地上火焰虽略能燃烧但不能长久一样。
第二，以勤勉使之逆转是指若见到对治有过患缺陷或被理由所损害的缺陷，则可能因勤勉而逆转，但此处没有这些，因为无过患的所依故无害，是依事物力而趣入、具真实义的心，且已获得极为熟习的转依成为彼心的自性者，即使颠倒之对立面勤勉也不会逆转，因为心已成为真实义，不可能有使之从持彼方面逆转的理由。
诸烦恼无尽
第二，证成过患无余尽灭分为：贪等一者不能灭他，能灭一切对治的辨认。首先，若说：我执和无我证解是所缘行相相违，所以无我证解修习能灭尽诸过，此不合理。如此，欲受用对境的贪和欲舍弃对境的瞋虽极相违，但无论修习任一到何种程度，也不会灭尽另一；过患相各异者，单一对治不能灭尽，而分别修习各自对治也不能灭尽，如同无论如何修习不净观，仍可能再生贪等，回答：贪瞋二者从执我因而生，故是同一因者，且从贪生起对损害它的瞋，也对瞋恨对象生起破坏欲，故互为因果事物之自性，因此虽然爱欲和愤怒互相执持方式不同而各异，但不会相互损害。
不仅如此，瞋恨的对治慈心和贪欲的对治不净观等若不与无我证解相联系而独立修习，无论修习至何程度，也因不违背愚痴即我见这一过患之因，所以虽暂时遣除贪瞋等现行，但不能摧毁其种子，因此不能极为断除过患。
第二分为：说明所破一切过患之根本，显示能破的对治是什么。首先分为：直接和排除对此的疑惑。首先，并非不存在一对治能摧毁各异过患，因为贪等一切过患都以愚痴或无明为根本，即唯从它一个而生。如此的无明又是什么？就是萨迦耶见，唯是执我和我所，因为若不执我则贪等不可能生起。
;


 །གཉིས་
20-177b
པ། འཇིག་ལྟ་མ་རིག་པར་བཤད་པ་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་དེ། མ་རིག་པ་ནི་བློ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡིན་པས་རྩ་ཉོན་ཡིན་ལ། འཇིག་ལྟ་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་ཅིང་ལོག་ཤེས་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དེ། འཇིག་ལྟ་དང་མ་རིག་པ་མཚུངས་ལྡན་དུ་བཤད་པས་ན་གཅིག་ཡིན་པ་ལ་མཚུངས་ལྡན་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་མ་རིག་པ་ནི་རིག་པ་མེད་པ་ཙམ་མིན་ཏེ་ས་རྡོ་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གསལ་བ་ཞེས་པ་ཡུལ་མ་བཟུང་བ་ཙམ་ཡང་མིན་ཏེ་མ་བཟུང་བ་ཙམ་ལ་ཡུལ་དམིགས་པའི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་རིག་པའི་འགལ་ཟླར་གྱུར་བའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་ཞིག་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་འཇིག་ལྟ་ལ་ཡོད་དེ། ཡང་དག་པར་རིག༷་པ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི༷་མི༷་མཐུ༷ན་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ད༷ང་། རིག་པ་མེད་ཙམ་མིན་པར་སེ༷མས་བྱུང༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ཡུལ་བདག་ཏུ་དམི༷གས་པའི༷་ཕྱིར༷་མ་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མདོ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོ༷ག་པ༷ར་དམི༷གས་པ༷་ཉིད་མ༷་རི༷ག་པ༷ར་གསུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འཇིག་ལྟ་འདི་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན་མ་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ལས་གཞ༷ན་ཡིན་པ་ནི༷་རིག༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་དང་། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་དུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ན་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མ་རིག་པ་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་འཇིག་ལྟ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཚུངས་ལྡན་དུ་མི་རིགས་
20-178a
པའི་འགལ༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇིག་ལྟ་ཡང་མ་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས། པ་ལ་ཤ་དང་ལྡན་པའི་ནགས་ཞེས་དང་། ལག་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཞེས་པ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འཇིག་ལྟའང་ཡིན་པའི་དོན་འདི༷ར་བཤ༷ད་པར་བྱ༷་བ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་པའི་རྐང་པ་འདི་འགལ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འོག་མའི་དམ་བཅའ་ལའང་སྦྱར་བ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ། ཉེས་ཀུན་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་མེད་པའམ་སྟོང་པ་ཉི༷ད་དུ་ལྟ༷་བ་ད༷ང་བདག་ལྟ་དེ༷་འགལ་བའི་ཕྱིར༷་ན་བདག་ལྟ་དེ༷་ཡི༷་རྩ་བ་ཅན་ནམ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རང༷་བཞི༷ན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཆགས་སོགས་ཉེས༷་པ་ཀུན༷་ད༷ང་ཡང་འག༷ལ་བར༷་ར༷བ༷་ཏུ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་པས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གོམས་པས་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་རྩད་ནས་གཅོད་པ་རིགས་སོ། །
不容烦恼尽
གསུམ་པ། ཉེས་པ་ཀུན་རེ་ཞིག་ལྡོག་ཀྱང་གཏན་དུ་ཟ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ་སྲོག༷་ཆ༷གས་རྣམས་ཀྱི་ཆོ༷ས་ཉི༷ད་དམ་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷། དཔེར་ན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུ༷གས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་སོག༷ས་པ་བཞི༷ན་དང་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི༷ན་ཏེ་སེམས་ཅན་ནམ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུ༷བ་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཉེན༷་པོ༷འི་ཕྱོག༷ས་བདག་མེད་པ་སོགས་དང༷་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་འབྲེ༷ལ་བ༷་ན༷་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཉེས་པ་དེ་རྣམས་ལྡོག༷་པ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བས་ན་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ་ཡིན་ན་གཉེན་པོ་དང་འབྲེལ་ཀྱང་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，关于解释萨迦耶见为无明，有些声闻部派说：这不合理，因为无明仅是心不明了的本质，是根本烦恼，而萨迦耶见是见解，是错误认识，二者不同；又因为萨迦耶见与无明被说为相应，若是一体则不应相应，回答：一般而言，无明并非仅是没有了知，因为土石也有此情况。所谓不明了也非仅是未执持对境，因为仅未执持时不会生起任何缘对境心之行相，也不会有任何颠倒执持。
因此，无明是指与了知相违的执持方式的心所，这存在于萨迦耶见中，因为它具有与正确了知无我证解之对立面的执持方式，且不仅是无了知，而是心所本身缘我而执持，且经中说颠倒缘执即是无明，此萨迦耶见也是颠倒缘执，所以是无明的一种，因而不合理认为它异于无明。
如《月灯经》中说："何为离无明？即离于诸法如实增益者。"又《十地经》中在说明十二缘起中无明时说："世间所生一切恶行皆从执著我而生，若离执著我则不生。"等等。
因此，不应相应的矛盾是什么？如刚解释，萨迦耶见是无明的一种，如同"有波罗奢树的森林"和"有手的身体"一样，此处应解释为既是无明也是萨迦耶见的意思。"矛盾是什么"这一句，某些版本也用于下面的论断。
第二，什么是摧毁一切过患的对治？由于无我见或空性见与我见相违，所以与以我见为根或依于它的自性之一切贪等过患也极为成立为相违，因此修习空性见理应从根本断除一切过患。
不容烦恼尽
第三，若说：一切过患虽暂时逆转但非永尽，因为这是有情的法性或本质，如同白色等是色的自性等，或如火的热性，回答：非如此，因为它不成立为有情或生命的自性。为什么？因为当与对治方面如无我等相连时，心相续中这些过患逆转的情况也可见到，所以不成立为其自性，若是自性，即使与对治相连也不可能逆转。


 །དེས་ན་མེ་དང་ཉེ་བའི་ས་ཕྱོགས་ལ་ལར་གྲང་རེག་མེད་པ་ལྟར་གཉེན་པོ་གོམས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལར་ཉེས་པ་དེ་ལྡོག་སྲིད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་སེམས་ཅན་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཅན་ཡིན་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །
遮若尽亦折返
བཞི་པ། གལ་ཏེ་རྒྱུད་ལ་ལར་རེ་ཞིག་ཉེས༷་པ༷་རྣམ༷་པ༷ར་འག༷གས་ཏེ་གཏན་དུ་ཟད་པ་སྲིད་
20-178b
ཀྱང་འགགས་ཟིན་པ༷་དེ་ནི༷་སླར་ཡང་གསེར་སོགས་བཞུས་པ་ན་སྲ་བ་གཏན་མེད་ཀྱང་མེ་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་སྲ༷་བ་འབྱུང་བ་བཞི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། གཉེན་པོས་གཏན་དུ་ཟད་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་སླ༷ར་ཡ༷ང་ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ༷་བ་མེ༷ད་དེ༷། གཉེན་པོ་དེ༷་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོའི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འབྲ༷ལ་བ་མེ༷ད་པ་ད༷ང་། སྤང་བྱ་ལྷག་མ་མེད་པར་བཅོམ་ཟིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ༷ད་དེར་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེས་ཤིང་བཅོམ་ཟིན་ནས་ཐ༷ལ་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན་སླར་ཡང་ཤིང་དུ་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པ་བཞི༷ན་དུ༷་སྤང་བྱ་རང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མ༷་ངེ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
除无我非其道
གཉིས་པ་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལས་ལམ་གཞན་དེ་ལྟ་མིན་པ་ལ། བདག་འཛིན་ཡོད་བཞིན་གྲོལ་མི་སྲིད། །གྲོལ་བའི་ལམ་གཞན་འདོད་པ་དགག །
有我执则不容解脱
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ཚུལ་བཤད་པའོ། །
正行
དང་པོ། བདག་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཐར་པར་བཤད་ན་བདག་མེད་བསྒོམ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་བསྟེན་པ་སོགས་ཐར་པའི་ལམ་གཞན་ཡང་ཅི་སྟེ་མེད་སྙམ་ན། བདག་མེད་པ་བསྒོམ་པ་མ་གཏོགས་བདག་ཡོད་པར་འཛིན་བཞིན་ཐར་པའི་ལམ་གཞན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ག༷ང་ཞིག༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློས་བད༷ག་ཡོད་པར་མཐོ༷ང་བའི་རྨོངས་པ་ཅན་དེས་ཡུལ་བདག་དེ༷་ལ༷་ནི༷་ང༷འོ་ཞེ༷ས་རྟག༷་ཏུ་ཞེན༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཞིང་ཞེན༷་པས༷་ནི་བདག་དེ་བདེ༷་བ་ལ༷་ཕྲད་པར་འདོད་ནས་ཡུལ་ལ་སྲེ༷ད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷་སྲེ༷ད་པ༷ས་བདག་དང་བདག་གི་བའི་ཉེས་པའི་སྐྱོན༷་རྣམ༷ས་སྒྲིབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་ཞིང་ཡོ༷ན་ཏན༷་དུ་མཐོ༷ང་བས༷་ཡོ༷ངས་སུ་སྲེ༷ད་པ༷་སྐྱེས་ནས། ང༷་ཡི༷་ཞེ༷ས་བདག་དེ༷འི་བདེ་བའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དམ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་མཐའ་དག་དང་དུ་ལེ༷ན་པར་བྱེད་པ་དེ༷ས་ན༷་བད༷ག་ལ༷་མངོ༷ན་པར་ཆ༷གས་པ༷་ཡོད་པ་དེ༷་སྲི༷ད་སྐྱེས་བུ་དེ༷་ནི༷་སྲིད་པར་འཁོ༷ར་བར༷་འགྱུར༷་ལ། བད༷ག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ཡོ༷ད་ན༷་ནི༷་འགའ་ཞིག་ལ་གཞ༷ན་དུ༷་
20-179a
ཤེས༷་པ་འབྱུང་ཞིང་། བདག༷་གཞ༷ན་གྱི་ཆ༷་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཟུང་བ་ལ༷ས་རང་ཕྱོགས་ལ་ཡོངས་སུ་འཛི༷ན་པའི་ཆགས་པ་དང༷་གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བ་སྐྱེ་ཞིང་ཆགས་སྡ༷ང་འདི༷་ད༷ག་ད༷ང་ནི༷་ཡོང༷ས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་ལ༷ས་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །
说其因
གཉིས་པ་ལ། བདག་གི་ཁོ་ནར་ཆགས་བྲལ་མེད། །ཡོད་ཀྱང་གྲོལ་བདག་དོན་མེད་འགྱུར། །དེས་ན་བདག་འཛིན་སྤང་བར་གདམས། །
唯我所未断欲
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་མཇུག་བསྡུ་གསུམ་
略说
དང་པོ། ཆགས་བྲལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་བདག་ཁོ་ན་ལ་ཞེན་གྱི་བདག་གི་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་གྲོལ་བའོ་ཞེ་ན། དེ་མི་སྲིད་དེ། ངེ༷ས་པར༷་བད༷ག་ལ༷་ཆ༷གས་པ༷་དེ་ནི༷་བད༷ག་གི༷་བ་ལ༷་ཆག༷ས་པ་དང་མི༷་འབྲལ༷་ཞིང༷་། བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དེ་ཉེས༷་མེ༷ད་དུ་ཞེན་པས་ན་དེའི་ངོར་བད༷ག་ལ༷་ཆག༷ས་པ༷་དང༷་བྲལ༷་བའི་རྒྱུ་ཡང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བདག་ཡོད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་མ་བཏང་གི་བར་དུ་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། སྐྱོན་དུ་མཐོང་བས་ཆགས་སྤོང་དགག །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་ཆགས་སྤོང་དགག །
破见过断欲
དང་པོ་ལ། སྐྱོན་མཐོང་ཙམ་གྱིས་སྤོང་མི་ནུས། །སྐྱོན་མེད་པར་ཡང་ཐལ་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，正如靠近火的地方无寒触一样，在特定修习对治的相续中，过患可能会逆转，所以不能成立有情必定有过患。
遮若尽亦折返
第四，若说：虽然在某些相续中过患暂时止息并可能永尽，但如同金等融化时完全无坚性，而离火时坚性又生，回答：被对治永尽所灭之过患不会再以逆转方式生起，因为此对治与心之自性或本体不可分离，且所断已无余灭尽，在该相续中完全不存在，如同火烧尽木成为灰烬后不可能再转为木一样，从所断自身而言也不确定会逆转。
除无我非其道
第二，无我证解之外的其他道不是如此，分为：有我执则不容解脱，破斥承许其他解脱道。
有我执则不容解脱
首先分为：正行和解释其方式。
正行
首先，若想：若说修我也能解脱，何需修无我？同样，修苦、行苦行等其他解脱道为何不存在？回答：除无我修习外，执我同时不可能有其他解脱道，因为凡以颠倒心见有我的愚者，对彼我总是执著为"我"，由执著而欲使我与乐相遇，从而对境生起贪爱，贪爱掩蔽我和我所的过患之过，不视为过患而见为功德，生起遍贪，执"我的"一切能成就我乐之方便而受用，因此有明显贪我者，此人会轮转于有。若有我想，则会对某者生起他想，由执为我他二分，而对自方生贪，对他方生瞋，与贪瞋相联系，生起一切我慢、嫉妒等过患。
说其因
第二分为：唯我所未断欲，有亦解脱我无义，故劝断我执。
唯我所未断欲
首先分为：略说、广说、结语三部分。
略说
首先，若说：离贪瑜伽师只对我执著，而对一切执持我所事物无贪，故能解脱，回答：这不可能，因为必定对我的贪不离对我所的贪，且说有我者认为我无过而执著，故对他们而言也无离我贪之因，未舍有我见前，无有离我贪的方法。
广说
第二分为：破见过断欲，破修苦断欲。
破见过断欲
首先分为：仅见过不能断，且应无过。


 །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བདག་ཉེས་མེད་ཡིན་ཡང་དེ་ལ་ཆག༷ས་པ༷་ནི་སྐྱོན༷་དང་བཅས༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ༷་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ལ༷ས་ཅིར༷་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། སྐྱོན་ཅན་དུ་ཤེས་པས་བདག་ཆགས་དེ༷་སྤོང༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་ཆགས་པ་འདི༷་ཡི་ཡུ༷ལ་བདག་དེ་ཉིད་སུན༷་ཕྱུང་བ༷་མེ༷ད་པར༷་ནི༷་ཡུལ་ཅན་ཆགས་པ་དེ༷་སྤོང༷་བར༷་ནི༷་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-179b
དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡུལ་གང་ལ་ཡོན༷་ཏན༷་ནམ་སྐྱོན༷་ཡོད་པ་དེ་དང༷་རྗེས༷་སུ་འབྲེལ༷་བའི༷་ཡུལ་ཅན་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་སྡང༷་བ་སེར་སྣ་དང་ཕྲག་དོག་ལ་སོག༷ས་སྤོང༷་བ༷་ནི། ཡོན་སྐྱོན་དེ༷་དག༷་ཡུལ༷་ལ༷་མ༷་མཐོ༷ང་བས༷་ལྡོག་པ་ཡི༷ན་གྱི༷་ནང་བློ་ཡི་འཇུག་པ་ནི་ཕྱི༷་ཚུལ༷་གང༷་གིས༷་ཀྱང་ཚེར་མ་འབྱིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་སྲིད་པ་མིན༷་ནོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་ཅན་ཆག༷ས་པ་རང་ཉིད་ལ་ཡོན༷་ཏན༷་ཡོད་པར་ཤེས་ནས་ནན་གྱིས༷་ཆག༷ས་པ་བསྐྱེད་པ་མིན༷་གྱི༷་ཆགས་ཡུལ་དོ༷ན་གྱི༷་ཡོ༷ན་ཏན་མཐོང༷་བས༷་ཆགས་བློ་བཟློག་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ཆང་ལ་ཆགས་པ་ཡོན་ཏན་ཅན་མིན་པར་ཤེས་ཀྱང་ཆང་གི་རོ་སོགས་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་བས་ཆང་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེས་ན། བདག་ཆགས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ༷་ཚང༷་བ་མེ༷ད་པར་བདག་དེ་ཉིད་དེ་འཛིན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་བཞིན་པ་དེ༷་ལ༷་ནི༷་འབྲས༷་བུ༷་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་གང༷་གི༷ས་ཟློག༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ་ཟློག་བྱེད་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་བུད་མེད་སོགས་ནི་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆགས་སོགས་སྐྱེ་བར་མ་ངེས་ཀྱང་། དེ་མཐོང་བའི་བློ་ཙམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་བདག་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འཛིན་ལ་དེར་བཟུང་བ་ན་ངའི་སྙམ་དུ་མི་ཆགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ། བདག་ཏུ་ཆག༷ས་པ་ལ༷་སྐྱོན༷་ཡ༷ང་ག༷ང་ཞིག༷་མཐོ༷ང་ནས་དེ་སྤོང་བ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དེ་ནི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན༷་ཡིན་པས་སྐྱོན་ཅན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་འདི༷་ལ༷་ཆག༷ས་པ་དང་བྲལ༷་ནས་འདོར་བར་བྱེད་ནུས་པ་མིན༷་ཏེ་བད༷ག་གིར༷་ཏེ་བདག་ཡོད་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་མཐོང༷བའི་ཕྱིར༷་དཔེ༷ར་ན་བད༷ག་སྤོང་མི་ནུས་པ་བཞིན༷་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་བདག་ཆགས་དེ༷་མེ༷ད་ན་བདག༷་ཡན་གར་བ་ནི་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་རྒྱུ༷་མིན༷་ནོ་ཞེ་
20-180a
ན། བདག་ཆགས་དེ༷་ཡང༷་དེ༷་ད༷ང་འདྲ༷་སྟེ་བདག་མེད་པའི་བདག་ཆགས་ཡན་གར་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁྱོད་མི་འདོད་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བདག་མེད་པ་མི་སྲིད་པས་བདག་མེད་པར་བདག་ཆགས་རྐྱང་པས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པ་ཁས་མི་ལེན་པའམ། ཡང་ན་ཁྱོད་ལྟར་ན་བདག་མེད་ན་བདག་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་པོ་མེད་པས་བདག་ཆགས་ཡན་གར་བས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མི་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ལས་ཉེས་པ་འབྱུང་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་ཉེས་པའི་རྟེན་ཡིན་ལ། བློའི་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པ་ལ་ཡུལ་དེས་ཉེས་པ་མི་སྐྱེད་ན་ཡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་ཅན་རྐྱང་པའང་མི་སྲིད་པས་ན། དེ་ལའང་ཉེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ༷་ལྟར༷་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉི༷ས་ཀ༷འང༷་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ་གཉི༷ས་ཀ་ལ༷འང་ཆག༷ས་པ་དང་བྲལ༷་བ་མིན༷་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
首先，若说：虽我无过，但对我的贪著是有过患的，回答：知道它有过患会如何？若答：知道有过患会舍弃我贪，回答：不是的，未破斥我贪之对境自我，就不能舍弃能缘的贪著。
其原因是，对于有功德或过患的任何对境，与之相联系的能缘欲、瞋、悭吝、嫉妒等的舍弃，是由于未见对境上的功过而逆转，内心的趣入不可能以像拔刺一样的外在方式舍弃。
此外，能缘贪不是因了知自身有功德而刻意生起，而是由见贪境实在功德而不可阻挡地生起，如同知道对酒贪著无功德，但见酒味等为功德而生起对酒贪著一样，所以，当我贪生起的因不缺少，而自我作为生我执的因存在时，何能阻止由彼生起的能缘心？不可能有能阻止者。
因此，虽然对境女人等仅由存在于见境中未必生贪等，但如同它能生起见它的心一样，我仅由存在而执为我，一旦执为我，不可能不贪著为"我的"。
第二，若问：见我贪有何过患而舍弃它？若答：我贪是一切苦的所依，所以有过，回答：即便如此，也不能离贪而舍弃此我贪，因为见它为对自我存在的能缘，如同不能舍弃我一样。
若说：若无我贪，则单独的我非苦因，回答：我贪也与此相同，你不承认无我的单独我贪是苦因。如何呢？在你的宗义中不可能有无我，所以不承许无我中单独我贪能生苦；或者，依你所言，若无我则虽有我贪也无受苦者，故单独我贪亦不作苦所依；或者，若从缘我而生过患，则境与有境二者皆是过患所依，若不作为心的对境则彼境不生过患，而无对境的单独能缘也不可能，所以于彼亦应无过患。
如此，境与有境二者皆无过患，因此二者皆不离贪著。


 །
破观苦断欲
གཉིས་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ཙམ་ཆགས་བྲལ་མིན། །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་དོན་བཤད། །
仅知苦非断欲
དང་པོ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ཤེས་ཀྱང་མི་སྤོང་། །དེ་ཡིས་བདག་གིའི་བློ་མི་འདོར། །
仅知苦未断欲
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དུག་སྦྲུལ༷་གྱི་སོས་བཟུང༷་བའི་སོར་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ནི་རང་གི་ཡན་ལག་ཡིན་ཀྱང་དུག་མ་མཆེད་གོང་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞི༷ན་དུ། བདག་དང་བདག་གི་བར་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག༷་བསྔལ༷་བའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ༷་པས༷་དེ་ལ་ཆགས་པ་སྤོང༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། དེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ལ་ཕན་པའི་རེ་བ་ཟད་ཅིང་གནོད་པར་དོགས་པས་བད༷ག་གི༷་བ༷་ཡི་བློ༷་བཅོ༷མ་པས༷་སོར་མོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་ཅན་འདི་འདོ༷ར་བ༷་ཉིད་ནུས་པ་ཡི༷ན་གྱི༷། བཟློག༷་པ་བདག་གི་བའི་བློ་མ་བཅོམ་པ་
20-180b
ལ༷་སྡུ༷ག་བསྔལ་བར་ཤེས་ཀྱང་དེ་འདོར་བ་ཡོད་པ་མིན༷་ཏེ། ཇི་ལྟར་མིག་སོགས་དབ༷ང་པོ༷་དང་སྐྲ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བདག་གི་བདེ་བ་སྒྲུབ༷་པའི་ལོང༷ས་སྤྱོ༷ད་ཀྱི༷་རྟེན༷་ཉི༷ད་དུ༷་ནི༷་བཟུང༷་བ༷་ལ༷་རང༷་གི་བའི་བློ༷་གང༷་གིས༷་བཟློག༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷་མི་འགྱུར་བ་དེས་ན་བདག་དང་བདག་གི་བ་དེ༷་ལ༷་ཆག༷ས་བྲལ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡོད་དེ་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །དཔེར་ན་ལུས༷་ལ༷ས་བོ༷ག་པ༷འི་སྐྲ༷་དང་སོ་ལ་སོག༷ས་པ་ལ༷་ཡི༷ད་བྱུང༷་སྟེ་ཞེན་པ་མེད་པའི་བློ༷་ནི༷་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། གཞ༷ན་ལུ༷ས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྲ་སེན་སོགས་ལ༷་ཞེ༷ན་པ་དང་བཅ༷ས་པ་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི་ནི༷་མངོ༷ན་སུམ་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་དབང་གིས་བདག་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ལ་བདག་གི་བའི་བློ་རང་གིས་སྐྱེ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་ཀྱང་ཆགས་པ་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ནི་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ལྟར་ན་བློ་དང་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ལ༷་འདུ༷་བ་དང་ལྡན་པ་སོག༷ས་ཀྱིས་བདག་དང་འབྲེལ༷་པ༷་ཡོད་པར་འདོད་ལ། དེ་ལ༷ས་ར༷ང་གི༷་བའི་བློ༷་ནི༷་སྐྱེ་བར་འགྱུ༷ར་བའི༷་འབྲེལ༷་བ་དེ༷་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་བའི་སྐབས་ན་ཡང་། སྔར་གྱི་དེ༷་བཞི༷ན་ཉི༷ད་དུ་གན༷ས་པ་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང༷་དུ་ཟི༷ན་ཀྱང༷་རང་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་སྤོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་པས། བདེ་བ་སོགས་བདག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་བདག་དེ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་ལ། ལུས་དང་དབང་པོ་རྣམས་ལྡན་འབྲེལ་ལམ་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ལ་འདུ་བས་འབྲེལ་ཞིང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་གྲངས་ཅན་པ་སོགས་འབྲེལ་བ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་སྐྱེས་བུ་དང་ཡུལ་འདྲེས་པ་ལྟར་ཞེན་པས་བདེ་བ་ངའིའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུ་དང་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་ཤེས་ན་རང་
20-181a
གི་བའི་བློ་མི་འབྱུང་བར་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་ཡང་བདག་དང་ཆོས་དེ་ཐ་དད་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་བའི་བློ་མི་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ་བདག་བདེ་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་བཟུང་བས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་འདུ༷་བ༷་ལ༷་སོག༷ས་པའི་འབྲེལ་བ་མེ༷ད་ན༷་ཡང༷་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་ཡོད་ཕན་ཆད་དངོས་པོ་གང་ལ་བདག་དེར་ཕ༷ན་འདོ༷གས་པར་འཛིན་པ༷་ཉིད་ནི༷་སྐྱེ་བོ་ཀུན༷་ལ༷་ཡོ༷ད་པས་བདག་ཆགས་མ་སྤངས་ན་བདག་གི་བའི་བློ་འདོར་བར་མི་ནུས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
破观苦断欲
第二分为：仅知苦非断欲，说明宣说修苦的意义。
仅知苦非断欲
首先分为：仅知苦未断欲，彼不舍我所想。
仅知苦未断欲
首先，若说：如同被毒蛇咬的手指等肢体，虽是自己的肢体，也会在毒未扩散前切除，同样，通过修习我和我所的一切贪著皆为苦性，就会舍弃对它的贪著，回答：仅知苦并非能断贪，而是因为对我有益的希望已尽且疑虑有害，由破除我所想而能舍弃这些有过的手指等，反之，若未破除我所想，即使知道是苦也不会舍弃它。
如何能逆转执著眼等根官和发等为我乐之受用所依？不能，因此对我和我所何能离贪？不可能有。例如，对从身体掉落的发、牙等会生起厌离不执著的心，而对与他身相关的发、甲等生起有执著的心，这是一切众生的现量所知。因此，由我执力，对自己相续所属生起我所想，即使知道是苦，也不会离贪。
不能无与我相联系，因为依据胜论派等，认为心和肢体等与我由和合、具有等而有联系，从此联系生起我所想，即使在见为苦时，也如前一样存在，不会无联系，故即使见为苦也不舍对己所之贪。
胜论派也认为：乐等我的功德与我由适宜和合而关联，身与根官由具关联或成为具有而由和合关联，且互相关联。
若说数论派等认为不仅由关联而生我所想，而是如内人与境混一般执著而认为乐是"我的"，因此若知人与境各异则不生我所想，回答：即使如此，仅知我与法各异也不能不生我所想，因为执为我乐的肢体而生，即使无和合等关联，只要有我执，对任何事物执为对我有益，此遍存于一切众生，故未断我执就不能舍我所想。


 །
其未能舍我所欲
གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྒོམས་ཀྱང་དེས་བདག་གི་བའི་བློ་འདོར་བར་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་ལ། གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་དང་། །ཡིན་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་དང་། །མཐོང་ཡང་བདག་གིའི་བློ་མི་སྤོང་། །
单一非苦
དང་པོ། གང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ནི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་བསྐྱེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པའི་སོར༷་མོ༷་བཞི༷ན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྒོམ་ན་གོམས་པའི་ཚེ་དབང་པོ་སོགས་ལ་ཡང་རང༷་གི༷་བའི༷་བློ༷་ནི༷་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། མཐའ་གཅི༷ག་ཏུ་ངེས་པར་རང་གི་བའི་དངོས་པོ་དེ༷་དག༷་ནི་བདག་ལ་སྡུག༷་བསྔལ༷་སྐྱེད་པ་མིན༷་པར་བདག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའང་ཡིན་པས་ན་དེ་དང་དུ་ལེན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་གིས་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་སྐྱེད་སྲིད་ཀྱང་གྲོལ་བའི་ཐབས་མིན་པ་ཕལ༷་ཆེར༷་དུག༷་དང་བཅ༷ས་པའི་ཟས༷་བཞི༷ན་དུ་མཐར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་ཀུན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བདག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པ་པོ་དེས་བདག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ༷་ཆགས་པས༷། ཁྱད་པར་ཅན་དེ༷་དང་འག༷ལ་བ༷་དམན་པའི་བདག་གི་བ་ལ༷་རེ་ཞིག་ཆག༷ས་པ་བྲལ༷་བར་འགྱུར༷་དུ་ཆུག་ཀྱང་། དེ་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། གང་གིས་ན་ཁྱ༷ད་པ༷ར་
20-181b
ཅ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་ལ༷་སྲེ༷ད་པས༷་དེ་ལས་དམན་པའི་བདེ༷་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཡོང༷ས་སུ་སྤོང༷་བ་ཡིན་ཏེ་ཟས་བཟང་པོ་རྙེད་པའི་མིས་ངན་པ་འདོར་ཀྱང་དེ་ཟས་ལ་གཏན་དུ་ཆགས་བྲལ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་རྙེད་པ་ཞིག་ན་བས༷མ་དཔྱོད་མེ༷ད་པར་རམ་ཚུལ་བཞིན་བསམ་མི་ནུས་པར་ཉེས་པ་ཡོད་ཀྱང་བདག༷་ལ༷་ཆག༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་སྐབས་སུ་བདག་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རེབས་བདག་གི་བའི་དངོས་པོ་ཇི༷་ལྟར༷་རྙེད༷་པ་བཞི༷ན་དུ་དེ༷་ལ༷་འ༷ཇུག་པའམ་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ༷། ཤིན་ཏུ་བཀྲེས་པས་ཟས་དུག་བཅས་ཀྱང་ཟ་བ་དང་། ན་བར་ཤེས་ཀྱང་སྐོམ་པས་ཉེན་པ་ན་ཆུ་བསིལ་བ་འཐུང་བའམ། བུ༷ད་མེ༷ད་བཟང་མོ་དག༷་ནི༷་མ༷་རྙེད༷་པ་ན་ངན་མ་དང་། དེ་ཡང་མ་རྙེད་པར༷་གྱུར་ན་དུད༷་འགྲོ༷་ལ༷་འདོ༷ད་པ་སྤྱོ༷ད་པར་མཐོ༷ང་བ་བཞིན༷་ནོ། །དེས་ན་བདག་བདེ་བའི་རྟེན་དུའང་རུང་བའི་ཆ་ནས་བདག་འཛིན་ཅན་དེ་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་གཏན་དུ་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །
若是非所见
གཉིས་པ་ལ། ཆགས་རྒྱུ་སྤོང་བར་མི་འཐད་དང་། ཆགས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ཐལ་བའོ། །
断执因非理
དང་པོ་ལ། ཆགས་རྒྱུ་བདག་ནི་སྤོང་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་དོན་མེད། །དང་པོ། ཆགས་པའི་རྒྱུ་བདག་མེད་པར་སུན་ཕྱུངས་ནས་མ་སྤངས་པ་དེས་ཡུལ་ཅན་ཆགས་པ་ཡང་མི་སྤོང་སྟེ། ཡུལ་སྐྱོན་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟར་ཆགས་པ་ཡོད་ན་དེས་བསྒྲིབས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ཡང་མི་ནུས་ལ། མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་བད༷ག་ནི༷་འཆིང་གྲོལ་མྱོང་བ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འདོ༷ད་པ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ་ནམ་ཡང་འདོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར༷་
20-182a
རང་གི་ཞེན་ཡུལ་བདག་དེ༷་ནི༷་འཇི༷ག་པར༷་འདོ༷ད་དེ་མི་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེས་ན་གྲོལ་བའི་དུས་སུ་ཡང་བདག་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཡང་དེའི་དུས་སུ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། བདག་ཆགས་ཡོད་ན་བདག་གི་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོར་ཏེ་འདོར་མི་རིགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
其未能舍我所欲
第二，说明虽修为苦但不能因此舍弃我所想，分为：单一非苦，纵是不见，虽见不舍我所想。
单一非苦
首先，若说：若修持所执的对象是生苦的，如同被蛇咬的手指一样为苦，则熟习时不会对根官等生我所想，回答：不一定确定我所之事物仅生我苦，也有益于我，所以也会受用它。若说：虽我所事物可能生起少许安乐，但不是解脱方便，大多如含毒食物，最终产生痛苦，故视一切为苦，回答：未断我执的修苦者，由贪著能作为无过之殊胜乐的我利益成办者，虽暂时对与殊胜相违的低劣我所离贪，但那不称为离贪，因为由贪爱殊胜乐而舍少许低劣乐，如得好食者舍劣食，但非永远离贪食物。
若未得殊胜我乐者，则不加考虑或不能如理思维，虽有过患，但由此我贪在当时受用任何所得能成办我乐的我所事物，如极饥饿者食含毒食物，或虽知有病但渴时饮冷水，或未得美女而与丑女，或未得女则与畜生行淫所见一样。因此，从作为我乐所依的角度，有我执者不会永远离我所贪。
若是非所见
第二分为：断执因非理，贪亦无过应成。
断执因非理
首先分为：不舍贪因我，故知苦无义。
首先，未通过破除我的无我而断贪执之因者，也不能断除能缘的贪，因为是无过对境的能缘故，如此有贪时，被遮蔽而不能仅见成为苦所依者为全然之苦，即使见到也不能舍弃，其原因是：说有我者承许我为束缚、解脱、受用等之所依，从不舍弃，无论如何修习苦等，如何欲灭其所执的我，但绝不会欲灭。因此，即使在解脱时，若我如前存在，那时我贪又怎能不存在？若有我贪，又怎能舍弃我所？不应舍弃。


 །གལ་ཏེ་གྲོལ་བའི་དུས་ཀྱི་བདག་དེ་ནི་བདེ་སྡུག་སོགས་མྱོང༷་བ༷་དང༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་ཐ༷་སྙད༷་དང༷་། ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཀུན༷་གྱི༷་རྟེན༷་ཡིན་པ་ལོག༷་པ༷་ཞིག་ཏུ་འདོད་ན་དེ་ནི་ཇི༷་ལྟར༷་ཁྱོད་རང་གི་ཞེན༷་པ༷་སྐྱེ་བའི་བདག་དེ་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་དེ༷། དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཞེན༷་པའི༷་རང༷་བཞི༷ན་ནམ་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་བདག་ནི་དེ༷་འདྲ༷་བ་མི༷ན་ཏེ། གྲོལ་བའི་བདེ་བ་མྱོང་བ་པོ་དང་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཡུལ་དང་། འཁོར་བར་མི་འཁོར་བ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འདོད་པས་ན་མྱོང་བ་སོགས་དེ་ཀུན་མེད་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་བདག་སྒྲུབ་པའི་དོན་དེ་ཀུན་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མྱོང་སོགས་ངེས་པར་མེད་པ་ན་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པས་བདག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མེ་མ་བཏང་ན་སྲེག་པ་གཏོང་མི་ནུས་པ་བཞིན་བདག་མ་བཏང་ན་བདག་ཆགས་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། རྣ༷མ་པ༷་ཀུ༷ན་ཏུ་ཡུལ་ཅན་བད༷ག་ཏུ་འཛི༷ན་པ་དེ་ནི༷་རང་ཉིད་ཡོད་ཀྱི་རིང་ལ་བད༷ག་དེ༷་ལ༷་ཆ༷གས་པ༷་བརྟན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་ཡི༷ན་གྱི་འབྲལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཡིན་གྱི་བུད་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མིན་པས་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཡན་གར་དུ་བྲལ་བའི་ཐབས་
20-182b
སྲིད་པ་མིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་བདག་ཆགས་དེ༷་ནི༷་བད༷ག་གི༷ར་ཞེན༷་པ༷་ཡི༷་ས༷་བོ༷ན་མཐུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདག་ཆགས་དེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འབྲལ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་བདག་ཆགས་དེ་ནི་ཐར་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་སུ་འདོད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གན༷ས་པ་ཡིན་གྱི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་གི་བ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་ཇི་ཙམ་བརྩོན༷་ཡ༷ང་བདག་གི་བ་དེ་དག་བདེ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཡོད་པར་མཐོང་བའི་ཆ༷་ཙམ་ལ་བརྟེན་ན༷ས་དེ་ལ་འཇུག༷་པའམ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡིན་པས་བདག༷་གི༷་བ༷་ལ༷་ནི༷་ཆག༷ས་པ་དང་བྲལ་བའི་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དང༷་། ཡོན་ཏན་དུ་ཞེན་པས་དེ༷་ཡི༷་སྐྱོན༷་གྱི་ཆ་ཡ༷ང་མཐོང་མི་ནུས་པར་སྒྲིབ༷་པར་བྱེད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འཁྲིག་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཞུགས་པས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བར་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དུས་ན་བདག་གི་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བད༷ག་ལ༷འང་ཆག༷ས་པ་བྲལ༷་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན། ཚུལ་དེ་ལྟར་ན་ད༷་ནི༷་ཆ༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་པོ་བདག་གང༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་བདག་འདོར་བ་པོ་ཡིན་ལ། བདག་ནི་དེས་དོར་བར་བྱ་བ་ལུད་ཕུང་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་པོ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཆགས་བྲལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དེ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟ༷ར་བདག༷་འདོ༷ར་བ༷་ཡིན་པ་དེས་ན། དེས་སྡུག༷་བསྔལ༷་བསྒོམ༷་པ༷་ཡང་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་བདག་དག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་ན་ལམ་ལ་འབད་པར་མི་རིགས་ཞེས་ནང་པ་
20-183a
སངས་རྒྱས་པ་ལ་སྐྱོན་གྱི་གཙོ་བོར་ཧུར་ཕྱུངས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若解脱时的我被承许为感受乐苦等、恒常非恒常等称谓以及智慧、解脱等一切功德之所依已消失，那如何能承许它是你自己所执著的我？应成不是，因为执著的本性或意愿不能舍弃的我并非如此，因为解脱乐的感受者、恒常、单一等称谓的适用对象，以及不再轮回等功德的具有者所认为的，若无这些感受等，则意愿证成我的这一切目的将成徒劳。因此，若必定无感受等，则如同石女之子般不存在，实际上没有区别，便成为无我。
因此，如未舍火则不能舍烧，若未舍我则不能舍我贪，因为一切情况下能缘的我执在自身存在期间会坚固对彼我的贪著，而非远离。因此，我执即是我贪，并非如执著女人与贪著女人那样有所不同，所以在未离我执时，不可能有单独离我贪的方法。
如此的我贪是我所执著的强大种子，因为仅有此我贪，就不可能离开对我乐成办者的执持。因此，在所欲求的解脱境界中，此我贪仍如前存在，丝毫不减。因此，无论多么勤勉修习我所为苦，只要依于见彼作为乐因的功德之点，便会趣入或接受它，所以障碍离我所贪，且由执为功德而遮蔽不能见其过患之分，如从事体验淫乐者不见女身不净一样。
若说：解脱时不仅无我所贪，也离我贪，回答：如此，则现在离贪者你所认为的我也将不存在，为什么？因为离贪的瑜伽师是舍我者，而我是被他舍弃的如痰团，所以"我"不是离贪者。若如此，则此瑜伽师如何是舍我者？因此，他修苦也成无义，因为依你而言，修习一切离贪之道都是为了净化我，若无我则不应勤修道，这是作为主要过患而猛烈抨击内教佛教的说法。


 །འདིར་ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་བའི་འགྱུར་ན། གལ་ཏེ་བདག་ལ་ཆགས་བྲལ་ཡང་། །འདི་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་གྱུར་ན། །འདི་དོར་མ་ཡིན་དཔེར་བདག་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་དོན་མེད། །ཅེས་བདག་ཆགས་བྲལ་ལོ་ཟེར་ཀྱང་ཉེས་མེད་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བའི་རྒྱུ་མེད་ལ། ཆགས་པ་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བ་སྐད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་འདོར་མི་ནུས་ཏེ་བདག་བཞིན། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་ཀྱང་ཆགས་པ་མི་སྤོང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ། བདག་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དེ༷་དག༷་སྡུ༷ག་བསྔ༷ལ་བསྒོ༷མས་པ༷ས་ཀྱང༷་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཉི༷ད་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་ནི༷་རྣམ༷་པར་ཤེ༷ས་པར་བྱེ༷ད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་ནི༷་སྔ༷ར་ཆགས་བཅས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡ༷ང་མངོ༷ན་སུམ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་དེ་ལུས་ན་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ༷་ལྟ་ན༷་ཡ༷ང་དེ་དག་དེ་ལ་ཆག༷ས་པ་བྲལ༷་བ་མེ༷ད་དེ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ལ་སུ་ཡང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་འདི་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ་སྲེད་པ་བཟློག་པའི་རྒྱུ་བདག་འཛིན་དང་འགལ་བའི་ལམ་མི་ཤེས་པས་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པ་སྨན་བསྟེན་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ༷་སྲིད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་གྱུར་ཀྱང་སྲིད་པ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པས་ཡིད་མ་ཕྱུངས་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་གཏན་དུ་ཆགས་པ་དང་འབྲལ་ཏེ་བུད་མེད་གཅིག་ལ་ཡིད་ལོག་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཀུན་ལ་ཡིད་ལོག་པ་མིན་ཡང་མི་སྡུག་པ་ཤིན་ཏུ་འབྱོངས་པ་ནི་ཀུན་ལ་ཡིད་ལོག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་དུ་ཆགས་ཡུལ་དེ༷་ལ༷་ཉེས༷་པ༷་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ཡི༷ས་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བའི་བློ་མ་
20-183b
ལོག་པའི་སྐ༷ད་ཅི༷ག་དེ་སྲིད་དུ་ཡུལ་དེ༷་ལ་ཆགས་པ་ཡི༷་བློ༷་ལྡོག༷་ཀྱང༷་། ཡུལ་དེ༷་ལ༷་ཆ༷གས་པ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་གཏན་བྲལ༷་དུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་འདོ༷ད་ལྡ༷ན་ཞིག་བུ༷ད་མེ༷ད་གཅིག་ལ་རེ་ཞིག་ཡིད་ལོག་ཀྱང་གཞ༷ན་ལ༷་མི་ལྡོག་པ་བཞི༷ན་དུ་བུད་མེད་ཀུན་ལ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམས་པས་ཡིད་ལོག་པ་དེ་ཡང་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ཡིད་ལོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱང་སྲིད་པ་མཐའ་དག་ལ་ཡིད་ལོག་ན་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང་ལ་ཆགས་སྙམ་ན། བདག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་སྤང་བྱ་ཅན་ལ་ཡིད་ལོག་ཀྱང་དེ་བས་ཆེས་བདེ་བའི་ཐར་པའི་རོ་གྱ་ནོམ་པ་བདག་གི་བར་ཞེན་ནས་བླང་བྱའི་ཆགས་པ་སྤོང་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟར་བདག་ལ་ཕན་པ་བླང༷་བར་འདོད་པ་ད༷ང་མི་ཕན་པ་དོ༷ར་བྱ༷འི་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་ཁྱ༷ད་པར་དུ་འཛིན་པ་ཡོ༷ད་ན༷་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅི༷ག་ལས་བྱུང༷་བའི༷་ཆ༷གས་པ་སྟེ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཆགས་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་རྐྱེན་གྱི་རྣ༷མ་གྲ༷ངས་གཞན་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས༷་བསྐྱེད་པའི་ཚེ༷་ན་ཆག༷ས་པ༷་ཀུན༷་གྱི༷་ས༷་བོན༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་བླང་བྱར་ལྟ་བའི་ཆགས་པ་མ་ཟད་པར་ཡོད་ལ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མི་མཁོ་བའི་དངོས་པོར་མཐོང་ནས་མ་ཆགས་ནའང་ཕྱིས་མཁོ་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་མཐོང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གྱུར་བ་ན་སྔར་དོར་བ་ལའང་སླར་ཆགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། སྔར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་བུད་མེད་དག་ལའང་ཕྱིས་ཆགས་པ་མཐོང་བ་དང་། ལུད་ཕུང་ལ་སོགས་པ་ཕྱིར་དོར་བའང་ཞིང་སོགས་ལ་མཁོ་བར་མཐོང་ནས་སླར་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །
执则无过之过
གཉིས་པ་ལ་ཆགས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེར་ཆགས་པ་ཡང་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་ཏེ་བློ་དོན་མཐུན་ཡིན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
此处在提婆菩萨的注释译文中："若于我离贪，于此离贪者，非舍如同我，故修苦无义。"意思是：虽说离我贪，但对无过的贪著离开的因不存在，虽说对贪的离贪，但不能舍弃，如同我一样。因此，即使修苦也不断贪，这就是所说的含义。
第二，未离我贪者虽通过修习苦而了知仅是苦性，但此苦在先前有贪时也已成为现量，如身体患病等。即便如此，他们仍不离对它的贪著，正如经历苦而轮回却无人厌离一样，你们虽知苦，也不能舍弃它，因为不知对治贪爱之因我执的相违之道，如同患病者感受痛苦却不知寻求药物一样。
若说：轮回众生虽偶尔明显体验苦，但不知整个有为皆是苦性，故未生厌离；我们则知如此，故永远离轮回之贪，如同对一女心生厌离的男子虽非对一切女厌离，但若善修不净观则会对一切女生厌，回答：只要未生起见贪境有过的逆转见过之心的刹那，对彼境的贪心虽会逆转，但不会变成永远不生贪的永离，例如有欲者暂时厌离一女，却不厌离他女，同样，由修习对一切女的不净而生厌，也不是对饮食衣物等他物的厌离。
虽然如此，若厌离整个轮回，将对何物生贪？未断我贪者虽厌离应舍的轮回，但会执着远胜于此的美妙解脱乐为我所，不可能舍弃对所取的贪。
如此，若有欲取益我之分别以及欲舍无益之差别执著，则从任一事物所生的贪，即缘彼的贪，以各种各样的缘所生时，就是一切贪的种子。此人未尽对有益者视为应取的贪，虽暂时见为无需之物而不贪，但后来若见为所需之分的缘近，则对先前所舍也会再生贪，如同见先前离贪的女人后来又生贪，或见舍弃的痰团等对田地等有用而取回一样。
执则无过之过
第二，贪亦无过应成：若有我，则对彼的贪著也不应成为有过，因为心与义相应。


 །ཇི་ལྟར་ན་བདག་སྐྱོན༷་
20-184a
མེ༷ད་ཡིན་པའི་ཡུ༷ལ་ཅ༷ན་བདག་ཏུ་ཆག༷ས་པ༷་ཡང་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་སྐྱོན་མེད་ལ་སྐྱོན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༷་། དེ་ལྟ་ན་སྐྱོན་མེད་པའི་བདག་དེའི་ཕན་པ༷་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་བདག་གི་བ་ཉིད་ཀྱང༷་ནི༷་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་མེད་པའི་བདག་དེ་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཙམ་སྟེ་དབང་ཕྱུག་གི་རྩེ་གསུམ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་ན་འགྲོ༷་བ༷་ཞེས་བྱ་བའང༷་བདག་དང་བདག་གི་བའི་དངོས་པོ་དེ༷་ཙ༷མ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་ད༷་ནི༷་ཡུལ་གང༷་ལ༷་ཆ༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། མ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་དང་བདག་གི་བ་དེ༷ར་ཆགས་པ་དེ༷་ནི་སྐྱོན༷་བཅ༷ས་ཀྱང༷་ཡི༷ན་ཏེ་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་རྟེན་བྱེད་པས་སོ་ཟེར་ན༷། སྐྱོན་དེ༷་ནི༷་བད༷ག་ལ༷འང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བདག་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ཆགས་པ་གཉིས་པོ་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བདག་དེ༷ར་ཡང་ཡུལ་ཅན་ཆགས་པ་དེའི༷་སྐྱོན༷་དང་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ༷་ནི་ཆག༷ས་པ་དང་བྲ༷ལ་བར་མི་བྱེད་པས་ཆགས་བྲལ་མེ༷ད་པ་དེ་ལྟ་ན་ད༷་ནི༷་ཡུལ༷་ག༷ང་ལ༷་ཡང་གང་ཟག་དེ༷་ཆ༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དེས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་ཀྱང་བདག་དེས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དེའི་དབང་དུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་བདག་པོ་སེར་སྣ་ཅན་གྱི་ཆུང་མ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་བཞིན་ནོ། །
见即未断我所执
གསུམ་པ་ནི། ཡུལ་གང་ལ་ཡོན༷་ཏན༷་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་ཞེན༷་པ༷་ནི་ཉེས༷་པ༷་མཐོང༷་བས༷་འཇི༷ག་པ་ཡིན་ན་ཡང་། དེ༷་ལྟར༷་རང་གི་དབ༷ང་པོ་སོག༷ས་ལ༷་ཚུལ་དེ༷་ལྟ་བུར་གྱུར་བ་མིན༷་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་མིན་གྱི་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པའི་བྱིས༷་པ་དང་ཕྱུགས་སོ༷གས་ལ༷་ཡ༷ང་རང་གི་དབང་པོ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་དང༷་། མིག་
20-184b
རབ་རིབ་དང་ཞར་བ་སོགས་དབང་པོ་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཡིན་བཞིན་དེར་ཤེས་པ་ལ༷་ཡ༷ང་རང་གི་དབང་པོ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། གཞན་གྱི་མིག་གསལ་བ་དང་ལུས་མཛེས་པ་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་ལྡན༷་པར་ཤེས་ན་ཡང༷་རང་གི་རྒྱུད་དུ་མ་གཏོགས་པའི་དབང་པོ་གཞ༷ན་དག༷་ལ་ཆགས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དང་། སྔར་འད༷ས་པ༷་ཡི་རང་གི་དབང་པོ་དང་ཡན་ལག་སོགས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཞེས་པས་ད་ལྟར་ཡང་སྐྲ་སེན་ཡན་ལག་སོགས་ལུས་ལས་བོག་པར་གྱུར་པའི་བད༷ག་གི༷་བ༷་ལ༷་ཆགས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཕྱིར༷་ན༷་བད༷ག་གི༷་བའི༷་བློ༷་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ༷འང༷་ཡོན༷་ཏན༷་མཐོ༷ང་བས༷་མི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་མིན༷་པ་ཉེས་པར་མཐོང༷་བ༷ས་ཀྱང་བདག་གི་བ་དེ༷་ཡང༷་སྤོང༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གཞ༷ན་ཡ༷ང་དེར་མ་ཟད་ཉེས་པར་ཚུལ་བཞིན་མཐོང་དུའང་མི་སྟེར་ཏེ་བདག་གི་བ་དེ་ལ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ནི༷་བདག་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྒྲོ་འདོ༷གས་པའི་ཆག༷ས་པ༷ས་སྐབས་དེར༷་ཡང༷་མཐོ༷ང་བ་ནི་མི་ལྡོག་པ་དེ༷ས་ན༷། བདག་གི་བར་ཆགས་པ་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་བདག་ལྟ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་བདག་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྒོམས་པ་སོགས་བསྒྲུབ༷ས་པ༷ས་བདག་གི་བར་ཆགས་པ་དེ༷་ལ༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་དེ་གནོད་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如何呢？无过的我是对境，则以我为对象的贪执也无过，因为见无过为无过的功德是由事物之力自然趣入，如此，则无过之我的利益成办者我所也是无过的，因为它仅以自性安住为无过我的利益成办者，如同湿婆的三叉戟一样。
若成立彼等无过，则所谓的"众生"仅是我与我所事物而无他，那么现在将对何对境离贪呢？因为未见有任何应离贪之事物。
若说：对彼我和我所的贪执是有过的，因为成为轮回束缚之所依，回答：此过失于我也同等，因为缘此我而直接或间接生贪的所依。如此，虽然我也有与能缘贪执相同的过失，但不舍离对它的贪著，若无离贪，那么现在此人对任何对境也无离贪，因为虽此人欲离贪，但我不允许丝毫，如同吝啬丈夫之妻欲舍离一样。
见即未断我所执
第三，虽然从见功德而生的执著由见过患而灭，但对自己根官等并非如此，因为即使婴儿和牲畜等无功德与否的思考，也见它们对自己根官等有贪著；又因为即使知道眼翳、斜视等根官有过，也对自己根官等有贪著；又因为即使知道他人明亮的眼睛和美丽的身体等具功德，也不贪著不属于自己相续的他根官；又因为对过去的自己根官和肢体等无贪著；又以"等"字表示现在也不贪著从身体脱落的发、甲、肢体等我所。
正因如此，我所想生起的因也非见功德，因此，即使见非功德为过失，也不会舍弃彼我所。不仅如此，甚至不允许如理见过患，因为对实非我所功德，由贪著增益为我乐成办者，在彼情境中也不逆转见解，因此，对我所执的因——无害的我见，通过修习苦等，如何能损害对我所的贪执？不可能损害。


 །གཉིས་པ་ཐ་དད་དུ་ཤེས་པས་ཆགས་བྲལ་མིན་པ་ནི། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་འཁོར་བ་མིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལས་བྱུང་བ་གཟུགས་སོགས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས། བློའམ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་མེ་ལོང་ངོས་གཉིས་པ་ལྟ་བུས་ཕྱི་ནང་མཚམས་སྦྱར་ནས་བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་དང་ཡུལ་འདྲེས་པར་སོང་བ་ལྟ་བུས་འཁྲུལ་བ་ལས། ངའི་བདེ་བ་ངའི་གཟུགས་ཞེས་སོགས་སུ་ཞེན་ནས་ཆགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཐ་དད་དུ་ཤེས་ནས་བདག་གི་བ་ལ་
20-185a
ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ན་བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ཡན་གར་དུ་གནས་པ་ནི་ཐར་པའོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་མཆོ༷ག་ཏུ་གྱུར་བ་ལྷ་སོགས་ཀྱི་དབང་པོ་བདག་གིས་ཐོབ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་དེ་འདྲའི་དབང་པོ་གཞ༷ན་དོན༷་དུ༷་གཉེར༷་བའི་ཕྱིར༷་དང༷་། དབང་པོ་དང་ཡན་ལག་སོགས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཇི༷ག་པར་ཤེས་པའི་བློ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཕྱིར༷་ཐ་མལ་པའི་སྐྱེ༷་བོ༷་འདི༷་ཡིས༷་ཀྱང་དབ༷ང་པོ་སོ༷གས་ལ༷ས་བད༷ག་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ་གྱུར༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ་ཡིན་ཏེ། རི་ལ་ཕོ་བྲང་བརྟེན་པ་བཞིན་བདག་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པར་ཞེན་ནས། དབང་པོ་གཞན་དང་གཞན་ཐོབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་གྱི་བདག་གཞན་ཞིག་ཐོབ་ན་ཞེས་ནམ་ཡང་མི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་བྲལ་ཡིན་དགོས་ན་ཡང་ཐ་མལ་པ་སུ་ཡང་ཆགས་བྲལ་མིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བདག་དང་བདག་གི་བ་དེ་གཉིས་གཅི༷ག་པ་ཉི༷ད་དུ་མཐོང༷་བས༷་ཀྱང༷་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་མིན༷་ཏེ། བདག༷་ལ༷་ཆག༷ས་པ༷་ཅན་དེ༷་ནི་གཟུགས་སོགས་རང་གི་རྒྱུད་དུ་དམིག༷ས་པའི༷་ནང༷་གི༷་ཡན༷་ལག༷་མིག་སོགས་ལ༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་རྗེས༷་སུ་ཆགས༷་པར་འགྱུར་བ་ནི་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་དེའི་དབང་གིས་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་པར་རྩོལ་མེད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་གང༷་ཞིག༷་ད༷་ལྟར༷་གྱི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་བས༷་རང་གི་མིག་སོགས་ལ་ཡི༷ད་འབྱུང༷་བ་ཙམ་སྐྱེ་བ་དེ༷་འདྲ༷་ཡུལ་དེ་ལ་སྡང༷་བ་ཙམ་གྱི་བློ་སྐྱེས་པ་ཡི༷ན་གྱི༷་བདག་གི་བ་དེ་ལ་ཆག༷ས་པ་དང་བྲལ༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བདག་གི་བ་ལ་ཡིད་མི་དགའ་བ་དེ༷་ཡི་ཚེ་ན་ཡང༷་བདག་གི་བ་ལ་ཆག༷ས་པ་ཡོ༷ད་དེ། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བདག་གི་བ་དེ་འདྲར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་གནས་སྐབ༷ས་གཞན་
20-185b
དུ་གྱུར་པའི་བདག་གི་བ་ལ་ཡིད་མ་ལོག་པར་དེ་འདྲ་ཚོལ༷་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་ཞེ༷་སྡང༷་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྡུག༷་བསྔལ༷་བ་ལས་བྱུང་བའི་དེའི་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན། ཞེ་སྡང་དེ༷་ནི༷་རང་གི་རྒྱུ་སྡུག་བསྔལ་མ་ལོག་པ་དེ༷་སྲི༷ད་ཙམ༷་དུ༷་གན༷ས་ལ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ལོག་པ་ན་ཞེ་སྡང་ཡང་ལོག་པར་འགྱུར་ལ། ཞེ་སྡང་བ་ཡིད་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དེ༷་ལོག༷་ན༷་ནི༷་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་རང༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྔར་གྱི་རང༷་བཞིན༷་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ལ༷་སླར༷་ཡང་བརྟེན༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ། མིག་སོགས་ཀྱི་ནད་སོས་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མིག་དབང་གསར་དུ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་རང་གི་ཆུང་མ་ལ་སྐབས་སུ་ཁྲོ་པའི་གནས་སྐབས་ལོག་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆགས་བྲལ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། རང་ལུགས་ལ་བདག་ལྟ་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བས་ན་བདག་ལ་ཕན་པ་བླ༷ང༷་བྱ་དང༷་མི་ཕན་པ་དོར༷་བྱ༷་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ཆོས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷་ནི༷་ཐུགས་མཉམ༷་པར་སྙོམ༷ས་པའམ་བཏང་སྙོམས་པ་ཅ༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་ཙན༷་དན༷་གྱི་ལྡེ་གུས་བྱུག་པ་དང་། སྟེ༷འུ༷་དག་གིས་བཅད་པ་ན་བདག་ལ་ཕན་ནོ་སྙམ་དུ་ཆགས་པ་དང་གནོད་དོ་སྙམ་དུ་ཁྲོ་བ་མི་སྐྱེ་བར་མཚུང༷ས་པ༷་ལ༷་ཆ༷གས་བྲལ་ཞེས༷་སུ་ནི༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་འདྲ་ཡུལ་གང་ལའང་ཆགས་པ་གཏན་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，知为各异非离贪
数论派说：并非由见功德而贪我所、轮回，而是外部胜因所生的色等转变，通过称为觉或大的如双面镜一般连接内外，由于似乎我知觉的"人"与对境混杂而产生错乱，执着为"我的乐""我的色"等而生贪。知彼为各异而离对我所的贪著时，唯独安住的知觉"人"即为解脱，回答：不是这样，因为希求得到胜于现今眼等的天等根官，思若我得到岂不善哉，为此追求如是他根官；又因为知根官与肢体等新生灭的具心者，所以即使此凡夫也知根官等与我各异，执我常住如山上依托宫殿，而追求得到其他其他根官，从不思考若得到另一个我。若如此，则一切应本性离贪，然而任何凡夫都不离贪，因此，非由见我与我所为一而贪我所，因为有我贪者自然随贪视为自相续的内肢体眼等，由执为我的力量，不需其他因，无需造作或自然如此贪著。
因此，由现时之苦而对自眼等生起少许厌离的某人，只是对彼境生起瞋恨心，而非离我所贪，因为即使不喜我所时也有对我所的贪著，因为希求无苦的我所而未厌离其他情况的我所，追求寻找那样的我所。因此，此瞋恨生起是由苦所生，是其果，故此瞋恨存在于其因——苦未逆转期间，苦逆转时瞋恨也逆转，当瞋恨厌离相逆转时，对我所的贪执将再次依止如前的自性，如同眼等疾病痊愈和在他生新获眼根而贪著，或如对自妻暂时愤怒的情况逆转一样。
第二，辨认离贪
依自宗，由彻底拔除我见，舍离一切执着我利应取、无益应舍，故于一切法心平等或舍，例如，涂以檀香膏或被斧头砍时，不生起认为利我之贪或害我之瞋，称此对平等的离贪，如此于任何境决不可能生起贪著。


 །
说须观苦意趣
གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི། འོ་ན་ཁྱེད་ཅག་གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་མེ་ཡི་འོབས་དང་སྲིན་མོའི་གླིང་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་ཐར་པ་ལ་མི་ཕན་པར་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་ཐར་པ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་
20-186a
བསྒོམས་པ་ཁོ་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་མི་ནུས་ཏེ་ཐར་པ་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གནས་སྐབས་སུ་ཡིད་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འགྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གསུངས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེ༷ད་ཀྱི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ལ༷་དགོ༷ངས་ན༷ས་འཁོར་བ་མཐའ་དག་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོ༷མ་པར༷་གསུང༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ངེད༷་ཀྱིས་འདོད་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི༷་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་ཡང༷་ལས་ཉོན་གྱི་རྐྱེན༷་ལས་སྐྱེས་པའི་གཞན་དབང་ཅན་ཕུང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཉེས་པ་ཕྱི་མའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་འདི་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མ་དེ༷་ནི༷་བད༷ག་མེ༷ད་ལྟ༷་བའི་རྟེན༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་སྐད་ཅིག་མའི་དངོས་པོ་འདི་རྟོགས་ན་དེ་ལ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་ལ། དེས་བདག་དང་བདག་གི་བར་འཛིན་པའི་ཆགས་པ་མ་ལུས་པ་ཟད་ནས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་སྟོང་ཉི༷ད་ལྟ༷་བས༷་གྲོལ༷་བར༷་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་གང་གིས༷་ཀྱང་དེ་མི་ནུས་ལ་སྒོམ༷་པ༷་ལྷག༷་མ༷་མི་རྟག་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་དེ༷་རྟོགས་པའི་ཐབས་སམ་དོན་དུ་གྱུར་པའམ་དེ་ཡི་བྱེད་ལས་སམ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་དོན༷་དུ་གཞོལ་བ་ཡི༷ན་པས་དེ་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར༷་མི༷་རྟག༷་པ་ལ༷ས་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ལ༷ས་ནི༷་བདག༷་མེ༷ད་པ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་གསུ༷ངས་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཡིན། བཙུན་པ་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནམ་
20-186b
བདེ་བ་ཡིན། བཙུན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལགས་ཏེ་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ལགས་སོ། །གང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདི་ནི་ངའིའོ་འདི་ནི་ང་ཡིན་ནོ་འདི་ནི་ངའི་བདག་གོ་ཞེས་བལྟར་རུང་ངམ། བཙུན་པ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
结行
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ། བདག་ལ་ཆགས༷་པ་དང་བྲལ༷་བ་མིན༷་པ་དང༷་། དེའི་དབང་གིས་བདག་བདེ་བའི་རྟེན་དུ་དམིགས་ནས་བདག་གི་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲེ༷ད་པ་ལྡན༷་པ་དང༷་། དེ་ལས་བླང་དོར་གྱི་ལས་རྩོམ༷་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་འཇུག་ཅིང་བརྟེན༷་པ༷་དེ༷་ནི་ཆགས་སོགས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ་རྣམས་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལ༷ས་རྣམས་ལ༷ས་གྲོལ༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་པས་དེ༷་འདྲ༷་དེ་ནི་འཁོ༷ར་བ༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་སྟེ་ལས་ཉོན་གྱི་རྒྱུན་མ་བཅད་པས་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཐར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
若有解脱我无义
གཉིས་པ་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་བྲལ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་གྲོལ་བའི་བདག་དེ་དོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་པ་ཁྱེད་ལྟར་ན་ཐར་པའི་ཚེ་བདག་དེ་ཡི་བད༷ག་གི༷་བ་ཉི༷ད་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་པར་འདོད་ན༷། བཟའ་བྱ་བདག་གི་བ་མེད་པས་དེ༷་ཡི༷་ཟ༷་བ༷་པོ༷་ཡང༷་མེ༷ད་དེ་ལོངས་སྤྱད་བྱ་མེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ལས་བྱ༷་བ་པོ་དང༷་འབྲས་བུ་ལ་ལོང༷ས་སྤྱོ༷ད་པ་པོའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ལྟ་བུ་ཡི༷་བདག༷་ཀྱང༷་ཐར་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་མེ༷ད་པས་བདག་བཅིང་གྲོལ་དང་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་ཁས་བླངས་པའང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
说须观苦意趣
第二，解释宣说应修苦的意义：若问：难道你们的薄伽梵不是说修习轮回一切如火坑、罗刹岛般为苦吗？怎么说修苦于解脱无益？答：并非修苦对解脱无益，但仅修苦不能获得解脱，因为解脱依赖于证悟无我。因此，不仅宣说作为暂时厌离之因的苦苦与坏苦，而是考虑到遍行行苦而说修习整个轮回为苦性。
我们所说的行苦，是指由业烦恼之缘而生的他缘五蕴刹那无常，作为后续过患之所依。如此刹那行蕴是无我见的所依，若了解此仅由缘起的刹那法，则能知道在它上增益为我，除此之外，"我"无自性可得，由此断尽我执和我所执的贪著，获得解脱。因此，由见无我空性而解脱，其他任何方法都不能做到，其余修习无常、苦等四谛的其他行相是了解它的方法、目的、作用或果，以此方式趣向它的意义，因此它是主要的。
因此，从无常知为苦，从此苦必定了解无我，如经中说："诸比丘，色是常还是无常？尊者，是无常。若无常，是苦还是乐？尊者，是苦。凡无常即是苦，是变异法。对无常、苦、变异法，应视为'这是我的，这是我，这是我的自性'吗？尊者，不应。"
结行
第三，结论：不离我贪，由此缘我为乐所依而贪著一切我所事物，从而趣入依止一切取舍之业，此不解脱于贪等烦恼和有漏业，如是名为"轮回者"，因未断业烦恼相续，故丝毫非解脱。
若有解脱我无义
第二，说明即使有我所离贪，解脱的我也无意义：若如你外道所说，认为解脱时不承认有我所，认为丝毫无有，则无所食之我所，彼食者亦不存在，因为无所受用的受用者不可能存在。如此，你们所认为的作业者和受用果的特征之我，在彼解脱时也不存在，故承认我为束缚解脱和业果所依也成无义。


 །
故此教导断我执
གསུམ་པ་བདག་འཛིན་སྤང་བར་གདམས་པ། བདག་མེད་མ་གོམས་ན་ཐར་པ་མེད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་གྲོལ༷་བར་འདོ༷ད་པས་ནི་ཐོག༷་མ་མེ༷ད་པ་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོང་
20-187a
བར་གྱུར་པའི༷་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་ཡུལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བློ་གོམས་པ་ཙམ་གྱི་རང་གི་རིག༷ས་མཐུན་པའི་ས༷་བོན༷་སྔ་མ་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་འཇིག༷་ཚོགས་ལ་ལྟ༷་བ༷་དག༷་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲིས་རྩ༷་བ༷་ཉི༷ད་ནས༷་དབྱུང༷་བར༷་གྱིས༷་དང་ཐར་པ་འཆི་མེད་ཞི་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉམས་དགའ་བར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གདམས་པའོ། །
破别有解脱道
གཉིས་པ་གྲོལ་བའི་ལམ་གཞན་འགོག་པ་ལ། དབང་ཕྱུག་ལུང་གིས་གྲོལ་བ་དགག །ལས་ལུས་ཟད་པས་གྲོལ་བ་དགག །
20-187b
སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་བསྟན། །
破立现证似能立
དང་པོ་ལ། ས་བོན་ནུས་ཉམས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །ལྕི་བ་ཡང་གྱུར་ཀྱང་མིན་ཚུལ། །དང་པོ་དབང་བསྐུར་བ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དབང་ཕྱུག་གིས་དབང་བསྐུར་བ་དེའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་མི་བསྐྱེད་པར་མཐོང་བས་ན། དབང་དེ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱེ་བའང་རྒྱུན་གཅོད་པར་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མིན་ཏེ་ས༷་བོ༷ན་སོག༷ས་མི་སྐྱེ་བར་གྲུབ༷་པའི་ཆོ༷་ག༷་སྔགས་ལ་སོགས་པས་ནི༷་སྐྱེས༷་བུ་སླར་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མི༷་སྐྱེད༷་པར༷་ནུས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། གལ་ཏེ་ནུས་ན་ཏིལ༷་མར༷་གྱིས་བསྐུས༷་བ་དང༷་མེས༷་བསྲེ༷གས་པ་དང་བཙོས་པ་སོག༷ས་ཀྱིས་ས་བོན་གྱིས་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་གཅོད་པས་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ཆོ་ག་དེ་དག་བྱས་བས་བདག༷་ཀྱང༷་གྲོལ༷་བར་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་ས་བོན་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དེས་སྐྱེས་བུའི་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་མི་ནུས་པས་རྒྱུ་མཚན་འཁྲུལ་བ་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ། སྡིག་ཅན་གྱི་སྡིག་པ་བླ་མས་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་བླངས་ཏེ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་ན་དེའི་སྡིག་པ་འཛད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་སྐྱེས་བུ་སྲང་ལ་གཞལ་བ་ན་སྔར༷་ལྕི༷་བ༷་དག༷་ཕྱིས༷་ཡང༷་དུ་སོང་བ་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷་ཞེ་ན། དེ་སྡིག༷་པ༷་བཅོ༷མ་པར༷་བྱས༷་ནས་ཟད་པ༷་ཡི་རྟགས་མིན༷་ཏེ་སྐྱེས་བུ་འདི༷་ཡི༷་ལུས་ཀྱི་ས་ཆུའི་ཁམས་ལ་ལྕི༷་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྦྱིན་སྲེག་གི་མེས་གདུང་བ་སོགས་ཀྱིས་ཡང་དུ་སོང་ན་ཡང་ལྕི་བ་དེ་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་སྡིག་པ་མེད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལུས༷་ཅ༷ན་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་སྡིག༷་པ་ནི་ལྕི་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིན་ན་མཚམས་མེད་སོགས་ལས་བྱས་པ་དང་སྔོན་གྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་ལྗིད་ལས་སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་འདེགས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་དགོས་
20-188a
ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་པ་སྡིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལྕི་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
说比量之损
གཉིས་པ་ལ། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་དེ་མི་འགལ། །རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་རང་ལུགས་བཞག །
与生有因不违
དང་པོ་ལ། །དངོས་དང་དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་དགག །
正行
དང་པོ། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་ཞེན་པའི་ལོག༷་ཤེས༷་དང༷་ནི༷་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་སྲེ༷ད་པ༷་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེ༷མས་པའི༷་དབ༷ང་དག༷་གི༷ས་མངལ་སོགས་དམན་པའི་གན༷ས་སུ་འགྲོ༷་བ༷་རྣམས་སྐྱེ༷་བ༷་ཡི༷ན་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ལ། དེ༷་ཕྱིར༷་རྒྱུ་ལོག་ཤེས་ཀྱི་སེམས་པ་དང་སྲེད་པའི་སེམས་པ་དེ༷་རྒྱུན་བཅ༷ད་པ་དེ་དག་འཁོར་བར་འགྲོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ལོག་སྲེད་དེ༷་ཙམ༷་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེ་བ་འབྱུང༷་བར་ཚད་མས་མཐོང་བའི༷་ཕྱིར༷་སྐྱེ༷་བ་ལེན་པ་ལ༷་རྒྱུ་དེ༷་དག༷་ཉི༷ད་ནུས༷་པ་དང་ལྡན་པ་ཡི༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
故此教导断我执
第三，教导断除我执：若不修习无我则无解脱，因此，欲永远解脱轮回苦者，应当以了悟无我的智慧之剑从根本拔除从无始以来相续而来的因，虽无成立为实境的事物，但依事物增益的心习惯，从自类相顺种子前者所生的萨迦耶见，必将到达解脱、无死、寂静之可喜城市。这是教导。
破别有解脱道
第二，破斥其他解脱道，分为：否定由自在天教法解脱，否定以业身尽解脱，显示以比量所害。
破立现证似能立
第一分为：种子失效非成立，虽变轻也非解脱。
首先，有受灌顶等能断生死相续的理由，因为见到自在天灌顶的咒语所加持的种子不生芽，所以成立得到彼灌顶的人也能断相续之生，回答：这不是正确理由，因为种子等不生的仪轨、咒语等不能使人不再生轮回，若能，则涂以芝麻油、用火焚烧、煮熟等使种子断绝相续，对人做这些仪轨，应成自己也解脱，所以使种子不生的咒语等不能损害人的轮回，故是错误理由。
第二，罪人的罪由上师通过仪轨取走并做火供时，其罪会消尽，因为明显见到先前用秤称量人时较重，后来变轻，回答：这不是罪被摧毁而尽的标志，因为此人身体的地水元素有重性，虽然因火供之火燃烧等变轻，但这只是使重性消失，怎能成为无罪？原因是，罪本性无形体，不具重性。若具，则造无间等业及往昔诸业者应重不可举，然除身体差别外，罪的差别不能使重轻。
说比量之损
第二分为：与生有因不违，立违因的自宗。
与生有因不违
第一分为：正行与除其过失。
正行：已成立轮回生的因是执净乐常我的邪见以及由此生起的贪爱和相应的思心所力，往生胎等低劣处，因此断除因——邪见的思和贪爱的思之相续，不再轮回，因为无因。因此，从仅此邪见贪爱之因产生生的量所见，对于受生，此等因具有能力。


 །ལས་ཀྱང་རྒྱུ་མིན་ནམ་སེམས་པ་ཙམ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཅི་ལ་བཤད་སྙམ་ན། སེམ༷ས་པ༷་དེ༷་དག༷་རང༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་སེམས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་སྔོན་གྱི་སེམས་པ་བྱུང་ཟིན་པ་ལ་སྔོན་གྱི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་བགོས་པའི་རྒྱུན་སླར་ཡང་སེམས་པས་གསོས་བཏབ་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་ཉིད་ལས་ཡི༷ན་པ་དེ་ཕྱིར༷་དེ་འདྲའི་སྐྱེ༷་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ༷་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་པ་ཉམ༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་དབང་བསྐུར་བས་སླར་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པར་བཤད་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལུང་གང་ལས་བཤད་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡིན་ཕན་ཆད་རྗེས་དཔག་གིས་འགྲུབ་པའམ་དངོས་སུ་མ་འགྲུབ་ཀྱང་གནོད་མི་སྲིད་ལ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་ངེས་པར་གནོད་ཕན་ཆད་ལུང་དོན་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་པར་ངེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་
20-188b
གནོད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྲུབ་བོ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་སྨྲ་བའོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། མ་མཐོང་ལས་ཉམས་ལན་མི་རུང་། །དེ་དང་ཁས་ལེན་འགལ་བར་བསྟན། །དང་པོ། ཁོ་ན་རེ། མངལ་ལ་སོགས་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ༷་བ་དང༷་། ཡུལ་རྣམས་རྟོག༷ས་པ་ཡི་རྟེན༷་ནི་བྱེ༷ད་པ༷་སྟེ་དབང་པོ་དྲུག་ཡི༷ན་ལ། བྱེད་པ་དྲུག་པོ་དེ༷་དག་ནི༷་ད་ལྟར་དངོས་སུ་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྔོན་གྱི་ལ༷ས་དགེ་མི་དགེ་ཉི་ཤུ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིང་མ་འོངས་པའི་དེ་དྲུག་ཀྱང་ལ༷ས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་ལས་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སུས་ཀྱང་མཐོང་བ་མིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་ལས་དེ་དབང་བསྐུར་གྱིས་ཞིག༷་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ༷་བ༷་མེ༷ད་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་དེས༷་ན༷་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ༷་བྱེ༷ད་པ་ཞེས་པ་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་དེ་ཡིན་གྱི་ད་ལྟའི་སེམ༷ས་པ༷་མིན༷་པས་ན་དབང་བསྐུར་བས་སྐྱེ་བ་མ་ཉམས་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཡོ༷ད་པ་དང༷་མེ༷ད་པའི༷་རྗེས༷་སུ་འཇུག༷་པའི་ཕྱིར༷་བྱེ༷ད་པ༷་དྲུག་པོ་སྐྱེད༷་པ་ལ༷་བློ༷་སྟེ་སེམས་པ་དེ༷་ཡི་ནི་ནུས༷་པ་མཐོང༷་སྟེ། སེམས་པ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་སེམས་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཅིང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི། བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་བྱེད་སོགས་གཞན༷་གྱིས༷་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དེ་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སེམས་པ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་ཅིང་མེད་ན་དེ་དག་མེད་པར་རིགས་པས་གྲུབ་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གང་ཡང་མེད་པས་མཚོན་དང་རྨའི་རྒྱུར་སྡོང་དུམ་རྟོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པར་གྲུབ་ན༷་སྲིད་སྲེད་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་པ་དེ༷་ཡོ༷ད་པ་ཡི་གང་ཟག་དེ༷་དག༷་འཁོར་བར་ཅིས༷་མི༷་འགྲོ༷་སྟེ་རྒྱུ་ཚང་བས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་མ་འོངས་པའི་བྱེད་པ་དྲུག་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་
20-189a
སེམས་པ་དེ༷་དག༷་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་གས་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་བྱས་སོ་ཞེ་ན༷། དབ༷ང་དང་སྔགས་སོག༷ས་བྱས༷་མ༷་ཐག༷་ཏུ་དབང་པོ་དེ༷་དག༷་ཡིད་ཀྱི་སེམ༷ས་པའི༷་དབ༷ང་གི༷ས་མཐོང་ཟིན་གྱི་ཡུལ་ལ་ལར་དབང་པོ་གཏད་དེ་དེར་འཛི༷ན་པ་དང༷་། མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ལ་གསར་དུ་འཕེན་པའམ་འཇུ༷ག་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་ཡུལ་མཐོང་ཟིན་གྱིས་འཁྲུགས་ནས་དེ་ལས་གཡེ༷ང་བ་སྟེ་གཞན་དུ་བྱོལ་བ་དང༷་། མི་འདོད་པའི་ཡུལ་མ་མཐོང་བ་ལ་མི་འཇུག་པར་འགོ༷ག་པ༷་ཡང་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་དགོས་ནའང་། ཤིང་བལ་རླུང་གིས་གཡོ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་དྲུག་པོ་དེ་ཡུལ་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཡིད་ཀྱི་སེམས་པའི་ནུས་པ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པས་ན། དབང་གིས་བྱེད་པ་དྲུག་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་བཅོམ་སྟེ་གང་ཡང་བཅོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
难道业不是因吗？为何说仅思是因？思自身即是所谓的"业"，并无与思别异的所谓"业"，已生的过去思称为过去业，它所熏习的相续再由思力引发，即显现为果的成熟。因为思即是业，所以此等受生之因——贪爱相应的思无有损减，故由灌顶说不再受生之说，被比量所害。
因此，凡经所说若是真实义，则能由比量成立，或即使未直接成立，也不会被害；若为比量正量所确定损害，则经义也必不成立，若说"虽被比量所害，但经义仍可成立"，这是极愚痴之说。
破其遮过
第二分为：未见业损答不成，显示彼与所许相违。
第一，有人说：往生胎等他处，及是了知诸境之所依——作业者，即六根，此六作业者生自今不现见之过去二十善不善业，未来六者也将生于业，能生之业无人能见到是何种业。此未见业因灌顶而消失，故不往生他处，如此，轮回生之因是我的功德"造作"——即名为业者，而非现在思，所以，灌顶使生不减的比量推论不合理，回答：由随顺存在与否，见到思对生起六作业有能力，如已成立思之外别无所谓业，及由意思力趣入境而生轮回一样，由我的功德造作等他因不能产生轮回生，因为思在则彼等在，思无则彼等无已由理成立，除此别无随顺增减，如同将木块视为刀伤之因，既然已成立如此，那么有轮回贪相应思的众生，怎能不往轮回，因为因具足。
若说：灌顶仪轨使能引未来六作业的思无效，回答：灌顶咒等做完后，六根由意思力或视持已见境，或新趣入投向未见境，或因见不欲境而烦扰逃避他处，或对未见之不欲境阻止不入，应成不能，然如同棉被风吹动，六作业对境入止所转的意思能力未减而存在，故灌顶破何能生六作业之能力？实不能破任何。


 །ཡང་ཁོ་ན་རེ། ད་ལྟ་སེམས་པ་ཡོད་ཀྱང་དབང་བསྐུར་གྱི་ནུས་པས་ཤི་བའི་ཚེ་བློ་མེད་པར་གྱུར་ནས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི༷་སྟེ༷་ཤི་བ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བློ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྐྱེ་བར་མི༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སྲེད་པ་སོགས་དྲི༷་མ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་བློ༷་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བར་བྱེད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི་ནུས༷་པ་དབང་སོགས་ཀྱིས་མེ༷ད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན༷། དབང་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་གསོན༷་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་དུས་ན༷འང༷་ཆགས་པ་སོགས་དྲི་མ་ཅན་གྱི་བློ་རྣམས་ལ་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་དགོས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཆགས་སོགས་དྲི་མར་གྱུར་བའི་བློ་རྣམས་ནི་གཉེན༷་པོ༷་བདག་མེད་སོགས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་དང༷་ནི༷། རང༷་གི༷་ཕྱོགས༷་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་གཉིས་པོ་རིམ་བཞིན་འཕེལ༷་བ་ན༷་དྲི་མ་ཅན་དེ་འགྲི༷བ་པ་དང༷་འཕེལ༷་བར་འགྱུར་པའི༷་ཕྱིར༷། ཉེས༷་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན༷་རང་རང༷་གི༷་
20-189b
རིགས་འདྲའི་ས༷་བོན༷་ཅ༷ན་དེ་ནི་དབ༷ང་བསྐུར༷་བ༷་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷་མེ༷ད་དེ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སེམས་པ་ཙམ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་མིན་ཏེ་བདག་ཡོད་པ་ལས་ལོག་ཤེས་དང་སྲེད་པའང་སྐྱེ་བས་ན་བདག་ལ་བརྟེན་པའི་ལས་དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་བཅོམ་པ་ན་རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་བདག་མ་ལོག་པ་སྲིད་དུ་འཁོར་བའང་མི་ལྡོག་པས་དབང་བསྐུར་སོགས་ལས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་པ་རང་གི་ཁས་ལེན་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ་ལ། གཞན་ཡང་བདག་རྟག་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་ལེན་པ་ཡིན་ལ་རྟག༷་པ༷་རྐྱེན་ལ་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་འབྲས་བུ་རིམ༷་གྱིས༷་སྐྱེད༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་འགལ་བ་དང༷་། དེར་མ་ཟད་ལས་དེ་བྱེ༷ད་པ་དང༷་མི༷་བྱེ༷ད་པ༷་དག༷་གི་གནས་སྐབས་ནི༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འདྲ༷་བའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཅན་བདག་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ལས་བྱེ༷ད་པ༷་པོ་ཡིན་པར་འགལ༷་ཏེ། དེ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན་སྔར་མི་བྱེད་པའི་དུས་སུའང་བྱེད་པར་ཐལ་ཏེ་ད་ལྟའི་བྱེད་པོ་འདི་དང་གཅིག་ཡིན་པས་སོ། །ད་ལྟ་བྱེད་པའི་དུས་ནའང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་སྔར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བའི་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འདོད་པའི་བདག་རྟག་པ་དེ་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་འགལ་ལོ། །ཡང་རྒྱུ་ལ༷ས་བྱེད་པ་པོ་སྲོག་གཅོད་པའི་མི་ལྟ་བུ་དང༷་འབྲས༷་བུ༷་མྱོང་བ་པོ་དམྱལ་བའི་གང་ཟག་དེ་གཉིས་ཀའ༷ང་གཅིག་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བྱེད་པོ་སྤྱོད་པོ་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་པས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་དེ༷་དག༷་བདག་དེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་འདོད་ན༷་བདག་ལས་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་དང་འབྲས་བུ་ཟ༷་བ་པོ༷་ཡིན་པའང་ཉམ༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེས་གང་ཡང་མ་བྱས་ལ་གང་ཡང་ལོངས་མ་སྤྱད་དེ་
20-190a
རྒྱུད་གཞན་གྱི་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་དངོས་སུ་ལས་བྱས་པ་མིན་ཀྱང་དེ་ཡོད་པ་ལས་དེའི་ནུས་པས་ལས་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། རྟག་པ་ལ་ནུས༷་པ༷་ཡང༷་ནི༷་འགྲུབ༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མེད་པར་སྔར་མང་དུ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
有人又说：虽然现在有思，但灌顶力使死时无心，故不受生，回答：若问"是否因死时无心而不受生"，则答：因为灌顶等使我贪、生贪等垢性的心——连接前后生者之能力消失，回答：若灌顶者在活着时，贪等垢心也应无能力，然而并非如此，因为贪等垢心随对治无我等如理作意及自方非理作意二者之增长而相应减少或增长，故垢心相续各自具同类种子者，不会仅因灌顶而逆转，因为不违彼等之因。
第二，思非轮回唯一因，因从我存在生邪见及贪爱，故依我的业为因，破业力时因不全，虽有思也不受生，回答：如此，则因——我未逆转期间，轮回也不逆转，认为灌顶等断轮回生相续的主张与自己所许极相违。此外，常我全非轮回因，因为轮回生是渐次受取，而常法不依缘故，与渐次生果相违，不仅如此，造不造业各种情况都相同自性的一个我，不可能是业作者，因为若是作者，则前不造时也应成造，因为与现在作者为一；现在作时也应成不造，因为是前不造者。因此，认为无丝毫前后不同变化的常我为作者极为矛盾。
又因作者——如杀生者和果受者——如地狱众生二者也应成一，因为认为作者受者为一。若认为因果二者与我各异，则我为业作者和果受者也将损害，因为我未作任何事，也未受用任何，如同他相续的众生。若思我虽未直接造业，但由其存在和力量造业，然常法也不能成立能力，因为无随顺增减，如先已广加考察。


 །དེ་ལྟར་བདག་རྟག་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་ནས་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་དགག་པ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་རྟག་པ་མེད་ན་ཕུང་པོ་ཙམ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་སྔར་མྱོང་བ་དྲན་པ་ན་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་གཞན༷་གྱིས་དྲ༷ན་པར་ཐལ་བ༷་དང་། ལས་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་པས་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་གཞན་གྱིས་ལོངས༷་སྤྱོ༷ད་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཆུད་ཟ་བ་དང་། སོ༷གས་ཁོངས་ནས་སྔར་མཐོང་བ་ཕྱིས་ངོ་ཤེས་པ་ན་མ་མཐོང་བ་གཞན་མཐོང་མ་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་རྒྱུ་མེད་དུ་ངོ་ཤེས་པར་ཐལ༷་བ༷་སོགས་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འཇུག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། རྟག་གཅིག་རང་དབང་བའི་སྐྱེས་བུ་འགའི༷་ཡང༷་དྲ༷ན་པ༷་མེ༷ད་པར་འདོད་ལན་དོན་མཐུན་ཐེབས་པའི༷་ཕྱིར༷། རྟག་བདག་ལ་དྲན་སོགས་མི་སྲིད་པ་དེ༷ས་ན་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བའི་བློ་ཡི་བག་ཆགས་སད་པ་ལ༷ས་ཕྱིས་དྲ༷ན་པ༷་འབྱུང༷་སྟེ་བདག་མེད་པའི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པའི་རྒྱུན་ཙམ་ལས་དེ་ལྟར་དྲན་དང་མྱོང་དང་ངོ་ཤེས་པ་སོགས་འབྱུང་རིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
违因立自宗
གཉིས་པ། རང་ལུགས་གནས་ཚུལ་བདེན༷་པ༷་བཞི༷་ལ༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བརྟན༷་པའམ་རྟག་པ༷་དང༷་བདེ༷་བ་དང༷་། ང༷་དང༷་ངའི༷འོ་ཞེས༷་སུ་འཛིན་པ་སོག༷ས་
20-190b
ཡང༷་དག༷་མིན༷་པ༷་རྣམ༷་པ་བཅུ༷་དྲུག༷་པོ་དག་ཏུ་རྨོངས་པས་སྒྲོ་བཏག༷ས་ནས༷་ནི༷་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ལ་ཡོངས༷་སུ༷་སྲེ༷ད་ཅིང་ལས་བསགས་པས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །བདེན་བཞིའི་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་ནི༷་དེ༷་དང་འགལ༷་བའི་དོན༷་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན། བདེན་བཞིའི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷་རྗེས༷་སུ་རྟོག༷ས་པ་ཅ༷ན་གྱི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་སྟོང་པ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སོགས་ལེག༷ས་པར་བསྒོམ༷ས་པ་ནི་ཡང༷་དག༷་པའི་ལྟ༷་བ༷་ཡིན་ལ། དེ་ཡིས༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྲེ༷ད་པ༷་དང་དེ་ཡོད་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའམ་དེའི་རྗེས༷་སུ་འབྲང༷་བའི་སེར་སྣ་སོགས་དང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་སོགས་འཁོར་བར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཀུན་དང་བཅས༷་པ་འཇོམ༷ས་པར་བྱེ༷ད་དོ། །
破业身尽得解脱
གཉིས་པ་ལས་ལུས་ཟད་པས་གྲོལ་བ་དགག་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་འགོག་པ་གཉིས། དང་པོ། གཅེར་བུ་པ་ན་རེ། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་དང་ལུས་ཟད་པ་ན་གྲོལ་བ་ཡིན་གྱི་ལས་མ་ཟད་ན་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་དེ་ལས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་དབང་བཙན་པས་སླར་འཁོར་བར་དབང་མེད་དུ་འཕེན་པ་ཡིན་པས་ན་ལས་དང་ལུས་མ་ཟད་པ་དེ་སྲེད་པ་སྤངས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཅིས་མི་ལེན་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ལ༷ས་དང༷་ལུས༷་དག༷་གན༷ས་པར་གྱུར་ན༷་ཡང༷་ལུས་ལེན་པ་དེའི་རྒྱུ་གཅི༷ག་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་ན༷་ལས་ལུས་སྲེད་པ་སྟེ་རྒྱུ༷་གསུམ༷་ཚང་དགོས་པ་ཅ༷ན་གྱི་སྐྱེ་བ༷་དེ་ནི་འབྱུང་སྲི༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། རྒྱུ་མ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ས༷་བོན༷་མེ༷ད་པར༷་ཆུ་ལུད་ས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱང་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེད་པ་བཞིན༷་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如此显示常我为轮回因的过患后，破斥他人提出的似乎能害此观点的说法：若无常我，则因蕴聚仅刹那灭故，应成他人所经验被他人所忆念，又因作业者消失，应成他人所作被他人受用，因而业果无效，又等等含义是：曾见后来识别时，应成未见之他者见未经验之他者无因识别，此等入为破害佛教宗义之因并不成立，因为无常一自在之人的记忆，答复的意义相符。因此，既然常我不可能有忆念等，所以从先前亲身经验心的习气觉醒，后来生忆念，无我的无常蕴相续中理应如此忆念、经验、识别等，非如此则不合理。
违因立自宗
第二，自宗：于实相四谛颠倒增益坚固或常、乐、我、我所执等十六种不正相，由愚痴增益后，普遍贪着烦恼方，积业而轮转轮回。由对四谛真实相违义的十六颠倒分所生贪爱，为正见所摧。如何？四谛真实相随顺了知的无常、苦、无我、空、因、集等善加修习，是正见；它能摧毁由颠倒增益所生的贪爱，及因它而生或随它而起的悭吝等和有漏业等所有投生轮回的过患。
破业身尽得解脱
第二，破斥业身尽得解脱，分为正行和破答。
第一，裸形外道说：由苦行力业与身尽时得解脱，未尽业不可能解脱，因为业极有力，无可奈何地再投轮回，故业身未尽者，虽断贪爱，何能不受生？
回答：不是这样，即使业与身存在，取身的一因是贪爱，因为它不存在，因不全故，业身贪爱三因具足的生不可能生起，因为因不全则果不可能生，如同无种子，虽具水肥土等也不生芽一样。
;


 །འོ་ན་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ལས་དང་ལུས་ཟད་ན་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མཚུངས་པས་སྲེད་པ་མ་སྤངས་ཀྱང་དཀའ་
20-191a
ཐུབ་ཁོ་ན་ཐར་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལ༷ས་དང༷་ལུས༷་དག༷་ནི་སྤོང༷་བར་རིགས་པ་མིན༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ལས་ལུས་དེ་དག་རྐྱང་པ་ཟད་པར་སྤོང་བའི་གཉེན༷་པོ༷་དག༷་ནི༷་ཚད་མས་རྟོགས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཤེས་མི་ནུས་པ་དང༷་། དགོས་པ་ཡང་མེད་དེ་སྲེད་པ་སྤངས་ན་ལས་དང་ལུས་ཙམ་ལ་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ལས་ལུས་ཁོ་ན་སྤོང་དུ་ཡང་མི་བཏུབ་སྟེ་སྲེ༷ད་པ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་ན༷་ལས་དང་ལུས་སླར༷་ཡང་འབྱུང༷་བའི་ཕྱིར་སྔར་ཡོད་སྤངས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པ་ལ་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཅེར་བུ་པའི་སྟོན་པ་འཕེལ་བྱེད་སོགས་ན་རེ། གཉེན་པོ་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ལས་དང་སྲེད་པ་ཟད་པའི་གཉེན་པོ་དཀའ་ཐུབ་ཡིན་པས་ན་ལས་དང་སྲེད་པ་གཉི༷ས་ཀ་ཟ༷ད་པའི་དོན༷་དུ༷་དཀའ་ཐུབ་ལ་འབད༷་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན༷་ཡང༷་། སྲེད་པ་ཟད་པའི་ཐབས་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་ན་དེ་བསྟེན་པར་རིགས་ཀྱི་ལ༷ས་ཟ༷ད་པའི་དོན་དུ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ངལ་དུབ༷་བསྟེན་པ༷་དོན༷་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ཇི་ཙམ་འབད་ཀྱང་སྲེད་པ་ཟད་མི་ནུས་ལ་སྲེད་པ་མ་ཟད་ན་ལས་ཟད་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སྲེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ལས་ཟད་ན་དེ་ཡང་འཛད་དོ་ཟེར་ན། དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ལས་མཐའ་དག་ཟད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་མི་ནུས་ཏེ། བཟང་ངན་བདེ་སྡུག་མི་འདྲ་བའི་འབྲས༷་བུ༷་སྣ༷་ཚོ༷གས་དངོས་སུ་མཐོ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷། དེའི་རྒྱུ་ལ༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱང་ནུས༷་པ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་ཡོད་པར་རྗེས༷་སུ་ངེས་པར་དཔོ༷ག་པ་དེ༷ས་ན༷་སྐྲ་འབལ་བ་དང་ཟས་མི་ཟ་བ་སོགས་དཀའ༷་ཐུབ༷་ཀྱི༷་ཉོ༷ན་མོང༷ས་སམ་གདུང་བར་གྱུར་བའི་དངོ༷ས་པོ་གཅི༷ག་གིས༷་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཐམས་ཅད་མི༷་འཛ༷ད་པར་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདུང་བའི་རྣ༷མ་པ་འག༷ས་དེ༷་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མྱོང་བ་བསྐྱེ༷ད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས༷་བུ༷་ནི༷་རྣམ་སྨིན་ཆུང༷་བའམ་
20-191b
ཡང་བར་འགྱུར༷་ན་ཡང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་མྱོང་བ་དེ་དང་རི༷གས་མི༷་མཐུ༷ན་པ་ཅ༷ན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་མེ༷ད་པར་བྱེད་པ་མི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། ཅི༷་སྟེ༷་དཀ༷འ་ཐུ༷བ་ཀྱི་ནུས༷་པ༷་ཡི༷ས་ལས་གཞན་གྱི་ནུས༷་པ༷འང་རང་གི་མྱང་བྱ་དེ་དང་འདྲེས༷་པར་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ལ། དེས་ན་དཀའ་ཐུབ་བསྟེན་པས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀུན་ཟ༷ད་ནུས་པ༷་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དཀའ་ཐུབ་རང་ལ་ལས་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་ཟད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ན་དེས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་བསྲེའམ། བདེ་བ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་དང་བསྲེ། དང་པོ་ལྟར་ན། ལས་ཐམས་ཅད་ལས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་ཟད་པར་བྱེད་ན་བ་སྤུ་བཏོགས་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་ཀྱི་ཆ༷་འག༷འ་ཙམ་བྱས་པས་ལས་ཀུན་སྤོང༷་བ༷འམ༷། ཕྱི་མ་ལྟར་ན། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདུང་བའམ་ཉོ༷ན་མོང༷ས་གང་ཡང་མེ༷ད་པ༷ར་ལས་ཀུན༷་སྤ༷ང་བར་འགྱུར༷་རོ། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ནི་དཀའ་ཐུབ་མ་ཡིན་པས་དེས་ལས་སྤོང་བ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདུང་བ་དེ་ཕལ་པས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའམ་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་ཡིན་ནམ་མིན། གལ༷་ཏེ༷་དཀ༷འ་ཐུབ༷་ནི་ལས་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པའམ་སྡུག་བསྔལ་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་འདོ༷ད་དེ་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་མེད་པ་དཀའ་ཐུབ་མིན་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལ་བདེ་བའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཉོན་མོངས་མེད་པར་ཀུན་སྤོང་བར་ཐལ་བ་དེར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
那么，若由苦行耗尽业和身也同样不生，则虽未断贪爱，唯苦行即是解脱道，回答：不应舍弃业和身，原因是：量不能了知单独耗尽业身的对治，因此不能了解，且也无必要，因为若断贪爱，则仅业与身无能力成就生。也不能仅舍业身，因为若有贪爱，业和身将再次产生，故弃舍先前所有也无益于不受生。
裸形外道的导师增长者等说：非不知对治，因为业与贪爱的对治是苦行，故为耗尽业和贪爱二者而努力于苦行，回答：若如理知晓灭贪爱的方法，则应依止它，为灭业而依止苦行的辛劳是无意义的，因为不管怎样努力都不能灭尽贪爱，而贪爱不尽则业不可能尽。
若说贪爱由业力而生，故业尽则彼亦尽，回答：不能了知苦行能尽所有业，因为亲见各种不同善恶苦乐之果，由此确定比量推知其因——诸业也有不同功能，因此，拔发、断食等苦行的烦恼或苦恼的一事物，不能耗尽将感受各种果的所有业。
因此，苦行痛苦的某些形式可能使感生与彼相似经验的业果变小或变轻，但不能令与彼苦行经验种类不同的业果不受。
第二，若说由苦行力使他业力与自己所受混合，因此依止苦行能耗尽过去所有业，回答：若苦行本身有将诸业合一而耗尽的能力，是与苦受混合还是与乐受形式混合？若如第一种，将所有业合一耗尽，则拔除毛发般的少许苦或烦恼即能舍一切业；若如第二种，则无任何苦行的痛苦或烦恼也能舍一切业。
若说无烦恼非苦行，故彼舍业无意义，回答：苦行痛苦是如凡夫所受苦般的烦恼或苦否？若说苦行是异于业果烦恼或苦的，因为由意欲而行，回答：与说无烦恼非苦行相违，且将成有乐苦行，并将成无烦恼能舍一切。


 །གལ་ཏེ་དེ་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པའམ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་ཉི༷ད་དོ༷་ཅེ༷་ན༷། ཕལ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་མྱོང་བ་ལྟར་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདུང་བ་དེ༷་ནི༷་སྔོན་གྱི་ལ༷ས་འབྲས༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དཀའ་ཐུབ་འདིས༷་སྔོན་ལས་ཐ་དད་པའི་ནུས༷་པ༷་འདྲེ༷ས་པ་དང་
20-192a
ཟད་པ་སོག༷ས་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ལས་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་རང་འབྲས་ཙམ་ཡིན་པས་གྲོ་ཡི་མྱུ་གུས་འབྲས་སོགས་ས་བོན་ཐ་དད་པའི་ནུས་པ་འདྲེས་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །མདོར་ན་དཀའ་ཐུབ་དེ་བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལས་ལས་བྱུང་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དེ་ཡང་ལས་སྔོན་སོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ལས་མི་འདའ་ལ། དེས་སྔོན་སོང་གི་འབྲས་བུའི་ཆ་ཇི་ཙམ་མྱོང་བ་ཟད་ནུས་ཀྱི་གཞན་ཀུན་ཟད་པར་མི་ནུས་སོ། །རང་ལུགས་དོན་ཞགས་ཀྱི་སྨྱུང་བར་གནས་པ་སོགས་ལ་མི་མཚུངས་ཏེ་ལས་མཐའ་དག་དེ་ཙམ་གྱིས་ཟད་པར་འདོད་པའང་མ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཆུང་ངུ་དེས་ཀྱང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བྱང་བ་ཡོད་པ་ནི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སེམས་པའི་དབང་གིས་མ་འོངས་པའི་མྱང་འགྱུར་ཁེགས་པ་ཡིན་ལ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་སོགས་ཚུལ་ཀུན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ཟས་མི་ཟ་བ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནུས་པ་ཁོ་ནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་པ་ཉིད་གཙོ་ཆེ་ཡི་ལུས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཙམ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་སྤོང་མི་ནུས་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཡང་སྲེད་པ་སྤོང་བས་ལས་སྤོང་བ་ཁས་བླངས་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ངེད་ཀྱིས་ལས་བྱས་ཟིན་ལ་འབྲས་བུ་མི་མྱོང་བའི་ཐབས་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་། སྲེད་པ་སྤོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་གཉེན་པོ་མི་སྲིད་ཅེས་འགོག་པ་ཡིན་ལ། སྲེད་པ་སྤངས་ན་ལས་སྤང་ངོ་ཞེས་པ་དེའང་མ་འོངས་པ་ན་སྐྱེ༷་བའི་རྒྱུར་འདོ༷ད་པའི་ཉེ༷ས་པ༷་སྲེད་པ་བཅོ༷མ་པའི༷་ཕྱིར༷་སངས་རྒྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་མེད་མཐོང་བ་གང༷་ཡང༷་གཟོད་ཀྱི་སྐྱོན༷་རྣམ༷ས་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ༷་དེ་ནི་སྲེད་
20-192b
པ་དེ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པའི་ལ༷ས་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ལ༷་ནུས༷་པ་ཡོད་པར་འགྱུར༷་གྱི༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྔར་བྱས་པ༷་ཉམ༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལས་སྒྲིབ་འདག་པའི་ཆེད་དུ་གཟུངས་བཟླ་བ་དང་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པ་སོགས་ཀྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་པ་མ་འོངས་པའི་མྱོང་བ་སྲབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་སྲེད་པ་ལས་ལས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་མ་ཟད་ན་དེ་ལས་ཀྱང་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལ༷ས་ལ༷ས་ཆགས་སོགས་ཉེས༷་པ༷་སླར་སྐྱེ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྲེད་པའི་དབང་གིས་སྐྱོན༷་དང་ལྡ༷ན་པའི་ལས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར་གྱི། བཟློག༷་པ་སྲེད་པ་མེད་པ་ལ༷ས་སྐྱོན་ལྡན་གྱི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་མིན༷་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་བདེ་སྡུག་རང་དབང་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ན། བདེ་སྡུག་ལས་ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་ལས་ཅན་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་ཅི་ལ་སྲིད་ཟེར་ན། བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལོ༷ག་པ༷འི་རྣ༷མ་རྟོ༷ག་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་ཚོར་བ་བདེ༷་བ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་འདོ༷ད་ཆགས་སྐྱེ་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཉིད་གཏན་དུ་གྲོལ་བའི་ཞི་སྒོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལམ་དུ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་འདིས་རིགས་པ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་ངེས་འབྱིན་གྱི་ཚུལ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若说彼本是烦恼或苦性，回答：如同凡夫由业力所感受的苦，苦行的痛苦也是过去业果，故此苦行不能使与过去业不同的能力混合和耗尽等，因为它仅是一业所生的自果，如同麦芽不能混合稻等异种子的能力。
总之，不论苦行是乐或苦，对主张一切皆从业生的宗派而言，它也不过是先前业的果，仅能耗尽已感受的果的部分，不能耗尽其他一切。
自宗"结缘"斋戒等不同，因为也不认为仅凭彼能耗尽所有业，即便是微小的苦受也能净化地狱等苦，这是由于特殊方法作意的力量阻断未来将受，忏悔罪业等一切方法也类似，并非仅凭不食等苦行的力量。因此，思才是主要的，非仅身体苦行。
他方说：你已承认不能断业，又说断贪爱能断业，矛盾，回答：我们并非承认无法避免已造业不受果的方法，而是否认有不依靠断贪爱而耗尽所有业的对治。说断贪爱能断业，是因为已破除贪爱——认为是未来生因的过患，故见无我的佛教瑜伽士能阻止初始过患，能力足以使彼贪爱所生业不生起，但已作业如何损减？不会减。因此，为净除业障而念诵陀罗尼、修习禅定等，也应知有能力使心相续的思使未来体验变薄。
若问：如同从贪爱生业，若业未尽，从业也会生贪爱？回答：从业不再生起贪等过失，因为由贪爱力而造有过业，相反，从无贪爱不可能造有过业。
若说：从过去业不由自主生苦乐，从苦乐不可能不生贪嗔，故有业者不可能无贪爱，回答：若无从我执生起的邪分别非理作意，即使从乐受也不会生贪欲，因为无因。
如是，见无我即是永久解脱的寂门无二之道，由此理也成立了理趣、修行和出离之方法。


 །
说善逝功德
གཉིས་པ་བདེ་གཤེགས་ནི། བདེན་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སྐྱོབ༷་པ་ལ༷ས་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་མཁྱེན་པ་ལེགས་གཤེགས་ད༷ང་། ཡང་དག་པའི་དོན་གཟིགས་པས་ན་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོག་པའི་བརྟ༷ན་པ་སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་ད༷ང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏིང་ཕྱིན་པའམ་མ༷་ལུས༷་པར་གཟིགས་པའམ་ཡང་ན་དེའི་མཐུས་ཇི་སྙེད་པ་མ་ལུས་པ་གཟིགས་པ་སྟེ། ཁྱ༷ད་པར༷་གསུམ་མངའ་བའི་མཁྱེན༷་པ་ཡོད་པར༷་གྲུབ་ལ། དེ་ཡང་སྔར་
20-193a
སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཅིང་འདིར་ནི་གཤེ༷གས་པ༷་ཞེས་པ་རྟོག༷ས་པ༷འི་དོན༷་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། སྐྱོབ་པ་བདེན་བཞི་གསུང་བའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་ལས་བདེ་གཤེགས་ཤེས་པར་ནུས་སོ། །དེ༷་འདྲའི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར༷་རིམ་བཞིན་ཕྱི༷་རོ༷ལ་པ༷་དང༷་འཕགས་པ་སློབ༷་པ་དང་། མི༷་སློབ༷་པ་ཉན་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་ལ༷ས་ཀྱང་ལྷག༷་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་ལྟར་ཚད་མས་ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་དང་། གསུང་རབ་སྡེ་སྣོད་རྣམས་སུ་ཡང་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བར་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་བུའི་མངོན་འདོད་ཀྱི་དོན་ཐབས་དང་བཅས་པ་ཚང་ཞིང་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་བསྟན་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ། །
说导师功德
གསུམ་པ་སྟོན་པ་ནི། དེ་འདྲའི་མཁྱེན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མངའ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་གཞ༷ན་གྱི་དོ༷ན་དུ་ཐབས་མཁྱེན་པ་ལ་སྦྱོར་བའམ་བརྩོན་པར་མཛད་པ་རྟོགས་ནུས་ཏེ་གཞན་ལ་སྐྱོབ་ངེས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ན་ལམ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་སྔོན་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་ན་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡོད་པར་ཡང་ཤེས་སོ། །ཡང་ན། རང་གིས་མཁྱེན་པ་ཙམ་མིན་པར་གཞན་དོན་དུ་མཁྱེན༷་པ་དེ་སྦྱོར༷་བ་སྟེ་མཁྱེན་པ་གཞན་དོན་ལ་སྦྱོར༷་བ་ཅན་ཡིན་པས་དེ༷་སྟོན༷་པ༷་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ་དེས་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་པ་གཞན་ལའང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说具足慈心功德
བཞི་པ་ཕན་བཞེད་ཀྱི་བརྩེ་བ་ནི། སྟོན་པ་དེ༷་ལ༷ས་བརྩེ༷་བ་འགྲུབ་པ་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ནི་གཞ༷ན་དོ༷ན་གྱི་ངོ༷ར་བྱས་ནས་རང་གི་དོ༷ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ༷་ཟིན་ཀྱང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་མཛ༷ད་པ༷་མི༷་འདོ༷ར་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ལྟར་སྐྱོབ་ངེས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་དེ་ལ་དཔག་ན་དེ་སྟོན་པ་
20-193b
པོ་མཁྱེན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་རང་དོན་རྟོགས་པ་བརྟན་པ་ཡང་གྲུབ་ལ། དེ་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལམ་དེ་སྟོན་པ་པོ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་དེས་བརྩེ་བ་ཅན་དུའང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
摄其义
གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ། སྟོན་པ་འདིས་ཡང་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པས་ན་སྟོན་པ་པོ་འདི་ཉིད་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་མཁྱེན་བརྩེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བརྩེ་བ་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ་བརྩེ༷་བ༷ས་གདུལ་བྱ་ལ་མི་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལེ༷གས་པ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ད༷ང་། མཁྱེན་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པའི་ཡེ༷་ཤེས༷་ལ༷ས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་མི་བདེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་བདེ༷ན་པ༷་གསུ༷ངས་པར་མཛ༷ད་པས་ན་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་པོ་ནི་དེ་ལྟར་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དང་བཅས༷་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་དེ་འདྲའི་མཁྱེན་བརྩེ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་དུ་མི་འབྱུང་བས་ལམ་དུས་ཀྱི་ཕན་བཞེད་དང་སྟོན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་དང་བཅས་པས་ན་དེ་འདྲ་ཡོད་པར་སྲིད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
说善逝功德
第二，善逝：从教导四谛的救护者中，了知真实性为善逝，由见真实义故，不为他种形式所夺，为坚固无退转而去，及彻见真实性或无余见之，或由其力见一切所知无余，具足三种殊胜智慧得以成立。此前已从断除方面说明，此处"逝"是了悟之义，因为救护者宣说四谛之因是如此智慧，故由救护可知善逝。由具如是三殊胜了悟故，依次超过外道和圣者有学，以及无学声闻缘觉阿罗汉。这三种殊胜智慧也可由如教导四谛被量极为决定，以及经藏中前后无违而教一义，及以无边方便门完全深尽教导众生希求之义及方法而比量推知。
说导师功德
第三，导师：由具如是殊胜智慧故，能了知为他义而运用方便或精进，因为向他示确定救护之道时，必须具道智慧，此智又非前未亲身实行不能生起，故亦知有因位导师。或者，非仅自己了知，而为他义将了知运用，即了知运用于他义者，故知彼为导师，因为如其所知亦教他故。
说具足慈心功德
第四，利乐意乐的慈悲：由彼导师成立慈悲，因为如是导师为他义而教法，虽已圆满成就自义，亦不舍示所通达法的事业故。如此，由观察所教确定救护之道，能成立彼教者具殊胜智慧坚固了悟自义，因其教他，仅由说明彼为教导此道者而成立，由此也成立彼具慈心。
摄其义
第二，结语：此导师教导正道，故此教导者是量士夫及有能立，因为能了知彼具殊胜智悲故。如何？已成立有慈悲，因为由慈悲对所化机无丝毫不善果，唯一教示善——决定善道故，已成立有智慧，因由正见智慧宣说与事物情况无不相应的无丝毫不真之谛故，是故解脱道教导者如是是量士夫及有能立，非无能立。不仅如此，如是智悲亦非无因而生，由有道位意乐利他和教导能立，故此等的存在是可能的。


 །མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལེགས་ཤིང་བདེན་པའི་ལམ་དེ༷་གདུལ་བྱ་ལ་གསུང༷་བ༷ར་ཡ༷ང་མངོ༷ན་པར་སྦྱོར༷་བ་དང་ལྡ༷ན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མཐར་ཕྱིན་པར་མངའ་བ་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོབ་པར་མཛད་པས་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་མཁྱེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་བསྟན་ན་གདུལ་བྱ་སྐྱོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པར་མཛད་པས་ན། སྟོན་པ་དེ་འདྲ་བ་རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བ་དེ༷ས་ན༷་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
20-194a
འདས་འདི་ནི་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །
所说目的
གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་དེ༷་ལྟ༷འི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མིན་པར་དངོས༷་པོ་ལ་གནས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན༷་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། སོགས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟོ༷ད་པ༷་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཛད་པའི་དགོས་པ་ནི༷། ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ༷་ཡི༷་བསྟན༷་པ༷་གསུང་རབ་ཉི༷ད་ཁོ་ན་ལ༷ས་ནི༷་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་ཚད༷་མའི༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་གྲུབ༷་པར་སྟོན་པའི་དོན༷་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་དེ༷་ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ནས་མ་གྲགས་པ་ཞིག་སློབ་དཔོན་གྱི་རང་བཟོས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ནི་ཡུལ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་མི་སླུ་བའི་བློ་ཡིན་ལ། མ་ནོར་བར་འཇལ་ནས་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་བློ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པའི་ལུགས་ལ་མེད་པས་ན་མི་སླུ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལས་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་གང་རྒྱུ་གང་ལ་ལྟོས་པ་དང་། ཆོས་གང་གི་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མ་ནོར་བར་བསྟན་པ་དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདུ་ལ། མ་ནོར་བ་དེ་ལ་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་འདྲ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལས་གཞན་དུ་
20-194b
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟན་པ་མེད་དེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་མདོ་ལས་ཕ་རོལ་པོ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་གསོག་སྟེ། ང་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་གསུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཟིགས་པ་ཤིན་ཏུ་དག་པས་དངོས་པོ་མ་ནོར་བར་གཟིགས་པས་ན་དེས་བསྟན་པ་ལྟར་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་ཞིང་། །འཁོར་བའི་འདམ་ལས་འགྲོ་བ་དྲངས་མཛད་པ། །དོན་བཞིན་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིགས་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གསུང་རབ་ལས་བསྟན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྔོན་པོར་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། གཞན་གྱི་ཚོད་མི་ཟིན་པར་གསུངས་པས་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བས་རང་རིག་མངོན་སུམ་དང་། ངའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་སུ་སོགས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བསྟན་པ་སོགས་གཞུང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གསུངས་ལ། རྗེས༷་སུ༷་དཔག༷་པ༷་ཡང་ཚད་མ་མིན་ནོ་ཞེས་མ༷་བཟློག༷་པའི་ཕྱིར༷་དེ་མི་བཞེད་པ་མིན་ལ། ཚད་མར་བཞེད་པར་ཡང་གསལ་ཏེ། ཅུང༷་ཟ༷ད་སྐྱེ༷་བའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གང༷་དེ༷་དག་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ནི་འགག༷་པའི་ཆོས༷་ཅ༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
唯一善妙真实之道，对所化机宣说亦具明显修习精进圆满，因此故，救护众生而作极应恭敬，因若虽已了知但不教示，则不能救护所化机。如是由作不舍所化机精进教导道，故如此导师对求解脱者不欺，因此故，佛世尊即是量性。
所说目的
第三，如是教示之目的：虽佛具无量功德，从量门赞颂是因彼为佛功德中主要，此外，如是方式非增益而依实性对导师佛世尊，以"证量利乐意，"等偈颂赞叹阿阇黎陈那所作之目的，是显示量士夫佛世尊之教——唯圣教从中成立无误衡量事物情状之真实量，为具此义故，彼何以称为量不见于佛经而为阿阇黎自创所著？并非如此，因量为无误衡量境不欺之心，无误衡量见事物真实之心如佛圣教在清净智慧者有，余颠倒教示宗无之，故应知无欺真实成立于佛圣教。如何？何因生何果之作用，何果依何因，任何法的名言与胜义法性如何不误教示，佛所说义亦完全摄于此中，无误即称为理，此等除佛语外无如实教示，如为破声生量等，经中说："外道善说者唯为积聚，唯我宣说真实"。因见极清净故见事物无误，故彼所示即事物情况，如说："于一切永断黑暗，引众出轮回泥，如实教示彼顶礼。"
因此，以刚说的三理所摄事物真实决择，为成立合理之理，彼亦教于圣教中："眼识知青而不执为青"等六识，说不知他度，故自心于自非隐，教自证现量，又以"我智慧眼于十方尽所有"等教瑜伽现量，如是于一切论典形式中明显遍布教示现量。比量亦未遮为非量故非不许，且明显许为量："凡少许具生性彼一切皆具灭法。


 །ཞེས༷་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོག༷ས་པ་རྣམ༷་པ༷་དུ༷་མ༷ར་ནི༷། རྗེས་དཔག་འདི༷་ཡི༷་སྦྱོར༷་བ༷་བཀོད་པར་མཛད་པའང༷་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །སོགས་ཁོངས་ནས། དུ་བ་ལས་ནི་མེར་ཤེས་དང་། །ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུར་ཤེས་བཞིན། །
20-195a
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱི། །རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས། །ཞེས་སོགས་འབྲས་རྟགས་དང་། ང་དང་ང་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་གང་ཟག་གི་ཚོད་གང་ཟག་གིས་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། གཞན་ཡང་འགལ་དམིགས་དང་། རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་གི་སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །ཅི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཀོད་པར་མཛད་པས་རྗེས་དཔག་གྲུབ་ཅེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གྱི་རྟག༷ས་དེ་ནི༷་རྗེས༷་སུ་དཔག༷་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ནི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཀོད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན། འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ༷་བྱས༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱབ༷་པ༷་ནི༷་བསྟན༷་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བའམ་ཁྱབ་པའམ་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དེ༷་ཡང༷་གསུང་རབ༷་ཉིད་ལས་གསལ༷་བར༷་བཤ༷ད་པ་ཡིན་པས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚད་མ་ཞེས་རང་བཟོར་བྱས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རིགས་ཤིང་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཚད་མའི་ཚུལ་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་ལས་གྲུབ་པས་ན་གཞན་ཐ་དད་པར་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་སྐབས་གྲུབ་པའོ། །༄༅། །
说量现事现量
ད་ནི་གཉིས་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ། །འཇལ་བྱེད་ཚད་མ་རང་ཉིད་བཤད། །ཚད་མ་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་བཤད། །
说能量之本量
དང་པོ་ལ། གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལོག་རྟོག་དགག །མངོན་སུམ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །
20-195b
破类别及境邪分别
དང་པོ་ལ། ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ། །དེར་མ་ངེས་པར་འདོད་པ་དགག །
立决定二量
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས། །མཐར་ཐུག་འཇུག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ། །
决定所量二
དང་པོ་ལ། གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན། །རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །
说决定二之因
དང་པོ་ནི། སྤྱིར་ཚད་མའི་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་མཚན་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བཟློག་ནས་ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐབས་འདིར་སྟོན་པ་ལ། དང་པོ་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པས་ཚད་མ་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་པུར་འདོད་ལ། གྲངས་ཅན་པས་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་གསུམ་དང་། རིགས་པ་ཅན་པས་དེ་གསུམ་དང་དཔེ་ཉེར་འཇལ་དང་བཞི་དང་། རྒྱལ་དཔོགས་པས་དེ་བཞི་དང་དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་དང་དྲུག་ཟེར། ཙ་ར་ཀ་བས་རིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དང་སྲིད་པ་དང་ཞེས་གྲགས་པ་དང་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རང་ལུགས་ལ་ཡུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། མངོན་གྱུར་མིན་པའི་གཞལ༷་བྱ༷་གཉི༷ས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར༷་དེ་འཇལ་གྱི་ཚད༷་མ༷འ༷ང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གཉི༷ས་ཁོ་ནར་གྲངས་ངེས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཡུལ་དེའི་དོན་རང་མཚན་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞལ་ལ། ལྐོག་གྱུར་དེའི་སྤྱི་མཚན་བཟུང་ནས་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞལ་བ་ལས་འོས་མེད་ཅིང་། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་མི་སླུ་བར་ནུས་ཀྱི་གཞན་མི་སླུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་སོ། །
立因
གཉིས་པ་གྲངས་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་འགོད་པ་ལ། རྩ་བའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་དང་། །རིགས་
20-196a
པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如自性因等多种形式，见比量之应用陈述，故也。等含义中，"如从烟知火，从水鸟知水，
菩萨具慧者，从相知其种。"等果相因，"除我及似我者外，补特伽罗之度不应由补特伽罗取。"等不现不得因，又见相违观待、因不得等一切应用，故也。
为何由立因式而成立比量？若无所立不生之相因即是比量生起之所依。若非如此，则因错乱而立因无任何理由。故因于所立成立无误之理由，乃所立如"具灭法"遍于因如"具生性"所教示，故因法关联或遍摄或随行返背，亦于圣教中明显解说，故无异于圣教义的自创所谓量，因一切佛语极合理且为量，量理仅从彼成立，故不应思为他异。
《量理论释》颂中，量成立第二品释论分已完。
说量现事现量
今第二现量中：能量之量自说，彼量之果说。
说能量之本量
第一分：破类别及境邪分别，说现量自体。
破类别及境邪分别
第一分：立决定二量，破非决定见。
立决定二量
第一分：立量所量定二，立究竟行境一。
决定所量二
第一分：示决定二之因，立因成立宗法。
说决定二之因
第一，普破量的类别、行境、性相、果之邪分别，此处示现量真实，首先对类别及行境邪分别：顺世外道许量唯一现量；数论派许现量、比量、声生量三种；正理派许彼三及譬喻量四种；胜论派许彼四及义准量、无事量六种；遮罗迦派说理量、不得量、可能量、传闻量、思量及其他等。
自宗：因所量决定为显现与非显现二，故能量之量亦唯现量与比量二者，因现量以见彼境之义自相方式而量，隐蔽境则唯有执持彼共相而胜解方式量，此外别无他法，且唯具比量者能如所量无欺，他无欺之因不可能，故唯定此二。
立因
第二，立类别定二之因分：示根本理，示余理。
;


 །དང་པོ། གཞན་དག་ན་རེ། གཞལ་བྱ་ནི་རང་མཚན་གཅིག་པུ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། འཇུག་ཡུལ་རང་མཚན་གཅིག་ཡིན་པར་འོག་ནས་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་གནས་སྐབས་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་མི་ཁེགས་ཏེ། གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་སྣང་ཡུལ་དེ་དོན༷་བྱེ༷ད་ནུས༷་པ་དང༷་མི༷་ནུས༷་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་ཕྱིར༷་གཅིག་ཏུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་གྱུར་དུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རང་མཚན་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྲ༷་ཤད༷་ལ༷་སོ༷གས་དོན༷་རང་མཚན་མིན༷་ཏེ༷་དེ་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ལས་དོན༷་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཉི༷ད་དུ༷་མོས༷་པའམ་འདོད་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །གལ་ཏེ་སྐྲ་ཤད་སོགས་དོན་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཡང་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། གཞན་ཡང་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱའི་ཡུལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་དེ། ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྤྱི་མཚན་ནི་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདྲ༷་བ་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་སྣང་བ་དང༷་། རང་མཚན་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་མི༷་འདྲ༷་བ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་དང༷་། ཡང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྤྱི་མཚན་ནི་རྟོག་པ་དང་སྒྲ༷་ཡི༷་དངོས་ཡུལ༷་ཡིན་པ་དང༷་། རང་མཚན་ནི་དེ་དག་གི་ཡུལ༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་དང་། ཡང་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་གཟུང་ཡུལ་ལས་རྒྱུ་མཚ༷ན་གཞན༷་བརྡ་དང་
20-196b
ཡིད་བྱེད་སོགས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཙམ་ན༷་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པའི་བློ༷་དེ་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་དང༷་། བརྡ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་མེད་ན་རང་མཚན་འཛིན་པའི་བློ་ནི་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་གྲུབ་པའི་རྟགས་སམ་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །
立其宗法
གསུམ་པ་ལ། ཁྱད་ཅན་གཞལ་བྱ་གཉིས་པོ་བཤད། །དེ་གཉིས་མི་འདྲའི་ཁྱད་པར་བསྟན། །
说有遍二所量
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
说所遍二定义
དང་པོ། གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་བཀོད་པ་དེ་དག་མི་འགྲུབ་བོ་སྙམ་ན་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཆོས་ཅན་གཞལ་བྱ་གཉིས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཚུལ་རིགས་པས་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་པར་མཛད་པས་ན། དང་པོ་གཞལ་བྱ་གཉིས་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་སྐབས་འདིར་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་རང་འབྲས་སྐྱེད་པའི༷་དོན་བྱེ༷ད་ནུས༷་པ་གང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི་སྐབས་འདིར༷་དོན༷་དམ༷་དུ་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ལ། གཞན༷་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ནི༷་ཀུན༷་རྫོབ༷་ཏུ་ཡོ༷ད་པ༷་ཞེས་བྱ་སྟེ༷་དེ་འདྲའི་ཡུལ་དེ་དག་ནི་རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན་ཞེས་བྱ་ལ། དོན་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་དེ༷་དག༷་ནི་རང༷་དང་སྤྱིའི༷་ཆོས་དེའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་པར་བཤ༷ད་དོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་བདེན་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བརྡ་གདགས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第一，他人说：所量唯自相一种，因为是人取舍之境，故所量不定为二，回答：行境自相为一将在下文解释，但仅此不能否定暂时二量的直接所量定为二，因为所量为二由自力成立。如何？二量的显境是能作功用与不能作功用，彼二互相排除故不可能为一。若问：发丝、二月等也明显显现为显现，故应成能作功用的自相？回答：发丝等非义自相，因仅是无彼明显显现，而无对义自相事物本身的信解或希求故。若许发丝等成立为义，则也将成非错觉显现。
第二，又直接所量境二者有差别：以境自体而言，共相是境、时、相混合方式显现为相似共同，自相则互不随行，因是不相似非共同故；又以境者而言，共相是分别与声的实境，自相非彼等境故；又以因而言，除所取境外，名言及作意等别因仅存在时，持共相之心即存在，而即使有名言等，若无所取境自相则无持自相之心故。因此，从彼等不同相方面，立所量决定为二的标志或理由。
立其宗法
第三分：说有遍二所量，示彼二不同差别。
说有遍二所量
第一分：说所遍二定义，破彼争论。
说所遍二定义
第一，若思所立二所量之因不成，则为成立其宗法，确认所立二所量后，以理广证彼有能作功用与不能作等差别，故首先，彼二所量之定义为何？在抉择名言考察量的此处，对持为士夫取舍之境，胜义中能生自果的能作功用者，在此为胜义有，其余不能作功用者，名为世俗有，如是境称为自相与共相，彼等能作功用与否，说为自与共之法的性相。名言阶段的二谛亦如此假立。


 །
遮迁其义
གཉིས་པ་ལ། མི་སྲིད་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་སྤོང་། །
不容
དང་པོ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒོལ་བ་དག་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་འདི་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་
20-197a
དཔྱད་པ་ན་ཇི་ལྟར་ཟླ་གཉིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་གཅིག་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་དེ་གཉིས་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ་དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དེ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན༷། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་གང་ཡང་མི་རྙེད་པ་ནི་བདེན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེས་ཐ་སྙད་ཚད་མའི་འཇུག་ཡུལ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དཔྱད་པའི་ཚད་མའི་ངོར་དེ་ཁེགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ས༷་བོན༷་སོག༷ས་ནི༷་མྱུ༷་གུ༷་སོ༷གས་རང་འབྲས་བསྐྱེད་པ་དང་། མེས་བཙོ་སྲེག་གི་དོན་བྱེད་པ་སོགས་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ༷་དོན་བྱེད་པའི་ནུས༷་པ་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་ཐ་སྙད་དུ་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་དེ༷་ཡང་དོན་དམ་པར་དཔྱད་ན་སྐྱེ་བ་སོགས་དོན་བྱེད་པ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དོན་མི་བྱེད་པ་ཟླ་གཉིས་དང་མགོ་མཉམ་པའི་ཀུན༷་རྫོབ༷་ཡིན་པར་འདོ༷ད་ན༷། ཅི༷་སྟེ༷་སྐྱེས་བུའི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་གིས་དོན་བྱེད་པ་དེ༷་ལྟར༷་ཅི་ལ་འགྱུར༷་ཏེ་འགྱུར་མི་རིགས་སོ། །ཕ་རོལ་པོ་དེ་དག་ན་རེ། དེ་འདྲའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་གྱི་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་ས་བོན་རང་གི་སྟེང་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་ཤིན་ཏུ་ཡང་འདོད་དེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མི་འགྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་ན་གཅིག་དང་དུ་མར་བྲལ་
20-197b
བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་གནས་མི་རྙེད་པར་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འདོད་མོད། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ནི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་པའི་ངོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མི་སྣང་བར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁས་ལེན་ནོ་སྙམ་ན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་དེ་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ལྟ་བུ་སྣང་བ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རང་མཚན་མེད་པ་དང་། ཟླ་གཅིག་སྣང་བ་ལྟ་བུ་སྣང་བ་ལྟར་དོན་རང་མཚན་ཡོད་པ་གཉིས་ཕྱི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་ཡོད་པ་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མེད་ཅེས་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁས་ལེན་ནོ་སྙམ་ན། འདིར་ཡང་དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་པ་ཞེས་པ་དེ་ཕྱི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་དོན་རང་མཚན་ཡོད་པ་དེ་ལ་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འགོག་པར་རིགས་སམ་བསམ་པར་གྱིས་ཤིག །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པར་བཞག་པ་དེ་ཀུན་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་མཉམ་ལ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་མཉམ་པས་ན་ཐ་སྙད་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་འགོག་གོ་ཞེ་ན། རང་མཚན་ཡོད་པ་ཟླ་གཅིག་དང་མེད་པ་ཟླ་གཉིས་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་དུ་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་རིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་དུ་མགོ་མཉམ་པར་གྱུར་ན། སྐྲ་ཤད་དང་སྐྲ་དངོས་ཀྱང་དོན་བྱེད་མི་བྱེད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མགོ་མཉམ་དགོས་ན་དེ་འདྲ་ཐ་སྙད་དུ་མགོ་མཉམ་པར་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་རང་གི་ངོར་མི་མཉམ་པར་བསླུ་མེད་དུ་གྲུབ་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
遮迁其义
第二分：遮破不可能与过遍。
不容
第一，依无自性论者宗派而起诤者说：若如此以胜义观察理而观察，如同二月不成立，同样一月也不成立，彼二将成等同，因此一切法胜义中无能作功用以量成立，故胜义中能作功用不可能，回答：胜义观察中不得任何法虽是真实，然彼不能破名言量行境观察处的能作功用，因为名言观察量前不可能遮破彼。其原因是，仅此缘起显现的种子等生芽等自果，以及火烧煮等作功用，对自相事物有不欺不可拒的能作功用为名言观察量所见故。
若许在名言中显为能作功用者，于胜义观察时不得生等能作功用，故为与不作功用二月等同的世俗，回答：若不依士夫心增益，彼等义事能作功用，为何如是不应理？
彼方说：如是能作功用亦是士夫心增益的世俗，非不增益而种子自上有生芽能作功用之性相极为承许，因胜义观察时不成立，且如来亦说一切法唯由分别安立，回答：当详说其义：胜义观察中不得离一多的法之所缘处，我等也极为承许，但仅此缘起显现是依缘力显现，唯由彼在世俗前成立，并非是以胜义观察证明其不显现。
若想承许此，则于缘起力显现中，如二月显现般无外义自相，及如一月显现般有义自相二者，于观察外境世间名言前有，非以胜义观察说"无"而破除。
若想承许此，则此处"胜义中能作功用"之说，在观察外境处是对有义自相而施设名言，你如何应理而破？请思考！
若谓：立能作功用与不能作，皆同唯有显现，同等胜义不成立，故破世俗自相成立，回答：应说有自相如一月与无自相如二月在名言中成为等同的理由。若谓：理由是胜义中不成立，回答：若因胜义不成立而名言中成等同，则发丝与真发在能作功用与不作功用上也应名言中等同，如此名言中等同任谁也不能证成，因为在名言观察自前不等同而无欺成立故。


 །གལ་ཏེ་སྐྲ་དངོས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་རང་གི་ངོས་ནས་དོན་བྱེད་པར་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། རྟོག་པས་ཕར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག །དངོས་པོ་དེ་ལ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་གམ་མ་འཁྲུལ་
20-198a
བའི་བློ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་མེད་བཞིན་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་འཁྲུལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ན་བསླད་པའམ་རྟོག་པས་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་ཡུལ་རང་གིས་དོན་མི་བྱེད་པ་དཔེར་ན་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་བ་ཟླ་གཉིས་ལྟ་བུ་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་ཀྱི་བར་དུ་ཡུལ་དེ་མི་སྣང་བ་དང་། རྟོག་པ་འཁྲུལ་བ་ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་འཛིན་ལྟ་བུ་ཇི་སྲིད་རྟོག་པས་སྒྲོ་མ་བཏགས་ཀྱི་བར་དུ་ཡུལ་དེ་བློ་ངོར་མི་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་བུར་ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་འབའ་ཞིག་ཙམ་དུ་སྣང་བ་འདི་ཀུན་མགོ་མཉམ་ན། རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་ཀུན་སངས་རྒྱས་ལ་མི་སྣང་བར་ཐལ་ཏེ། དེ་ལ་འཁྲུལ་བས་སྒྲོ་འདོགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟིགས་ན་འཁྲུལ་བས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མངའ་བར་ཁས་བླངས་སོ། །གལ་ཏེ་བློས་བཏགས་པ་ཞེས་པ་དེ་མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་ཙམ་སྣང་བ་ཡིན་པས། མེ་རང་ལ་བཙོ་སྲེག་གི་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱང་རང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཀྱི་བློས་བཏགས་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲོ་བཏགས་དང་འཁྲུལ་སྣང་འབའ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཐ་སྙད་རང་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་མ་བཏགས་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པས་ན་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་དང་། རྟོག་པས་བཏགས་པ་དང་། རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ནི། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་
20-198b
ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོར་དོན་རང་གི་ངོས་ནས་དོན་བྱེད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཙམ་དགག་པའི་དོན་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་རང་ངོས་ནས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ཙམ་རྟོག་པའི་ངོར་ཚད་མར་གྲུབ་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ན། དོན་རང་གི་སྟེང་ན་མེད་ཀྱི་བློ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན། རྟག་བདག་སོགས་རྟོག་པ་ལ་སྣང་ཚད་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ན་ཚད་མིན་གྱི་བློ་དང་དེའི་ཡུལ་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ན། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་ནས་རིགས་པས་དཔྱད་པ་མི་བཅུག་པར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ལྟར་བདེན་པ་དང་རྫུན་པའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཡིན་ཀྱང་རུང་། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་དཔྱད་ནས་ཀུན་རྫོབ་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའམ། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རང་མཚན་ཁོ་ན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་དག་སུ་ཡི་ལུགས་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོར་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་དང་། མི་ནུས་པའི་སྤྱི་མཚན་མགོ་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ནི་སྣང་ངོར་དོན་དེ་བྱེད་པ་ལ་མི་བསླུ་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་ཡིན་ཏེ་རྟོག་ངོར་སྣང་བའི་མེ་ཡིས་བཙོ་སྲེག་གི་དོན་མི་བྱེད་ལ། མེ་རང་མཚན་གྱིས་དོན་དེ་བྱེད་པར་བསླུ་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若谓：即使真发的能作功用也仅是分别如此增益，从义自体上不成立能作功用，回答：所谓分别向彼增益是什么？是对事物之错乱心还是不错乱心？若许是于事物无而心增益的错乱，则未染污或分别未增益时，境自不能作功用，例如如无分别错乱二月等，未被错乱因染污时彼境不显，及如分别错乱执绳为蛇等，只要分别未增益，彼境不能在心前成立，应是如此。若是如此于无境增益为有的唯一错乱显现，如是一切成等同，则应无欺缘起显现于佛不显，因彼无错乱增益故。若见，则已承认有错乱增益。
若心假立是不错乱，则仅是显现安住于事物，故火自有烧煮作用等也是安住于自情状而名言成立，不唯成为心假立。因此，仅由胜义观察时不成立，不能使一切名言显现皆成增益与唯错觉显现，因为在名言显现中有依名言本身增益与未增益二种，故无错无过之未增益名言显现为名言观察量所成立，无任何矛盾。
是故，善逝说一切法由分别力显现，由分别假立，唯由分别安立等，是说尽管仅缘起显现一切如何显现，在胜义观察时如彼真实成立皆无，因此执着如是真实成立皆唯是分别假立，而非否定唯在名言量前从义自方以量成立能作功用。
若想：虽无从义自方以量成立，但唯由分别增益在分别前以量成立有何矛盾？回答：若于义自上无而唯心使成彼，则常我等在分别前所显皆量成立，则量非量心及其境将成无基。
因此理由，或者许仅此缘起显现为世俗，不许以理观察，如世间所知立真假分位，虽是无自性论者宗派；或者以名言量观察而分世俗为能作功用与不能作者，或许唯能作功用自相为世俗的无自性论者；无论谁的宗派，皆不会使能作功用事物与不能作共相在名言量前等同，因为所立世间共知成立的名言，仅由显现上彼义无欺作用而安立，而且彼乃从彼境自方，如分别前显现的火不作烧煮作用，而自相火作彼作用无欺成立不可拒绝。


 །དེས་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་
20-199a
དང་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་བློ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཞིང་ཚད་མའི་བློས་བཟུང་བ་ལྟར་ཡུལ་ལ་གྲུབ་ཅེས་ཁས་བླང་དགོས་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་རྣམ་གཞག་དབྱེ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །
遮过遍
གཉིས་པ་ལ། རང་མཚན་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་སྤང་། །སྤྱི་མཚན་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་སྤང་། །
遮自相定义过遍
དང་པོ། སྤྱི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། གཞལ་བྱ་རང་མཚན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་དེ་སྤྱི་མཚན་ལའང་ཁྱབ་ཆེས་ཏེ་སྤྱིས་དོན་བྱེད་པས་སོ། །དེས་ན་སྤྱི་མཚན་རང་མཚན་གཉིས་ཀ་ལའང་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར། དེ་མི་འཐད་དེ། གལ༷་ཏེ༷་སྤྱི་མཚན་རང་མཚན་ཀུན༷་ལ༷་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དེ༷་ཡོ༷ད་ན༷་སྤྱི༷་ཡི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡོད་ན་སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ་ཡོད་པའི་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་དང་མེད་ན་ལྡོག༷་པའི་ཚུལ་མཐོང་དགོས་ནའང་དེ་མི་སྲིད་དེ་སྤྱི་རྟག་པ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པས་སྤྱི་བློ་ཡང་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལ། ཡོད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ན་དེའི་རྒྱུ་མིན་ཞིང་དེ་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པས་དེའི་འབྲས་བུའི་བློ་ཡིན་པར་ཡང་རྟོགས་མི་སྲིད་ལ། དེ་ལྡོག་ན་ནི་སྤྱི་བློ་རྟག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་དེ་ལས་ནམ་ཡང་གཡོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱིས་འབྲས་བུ་གཞན་མི་སྐྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་རང་འཛིན་གྱི་བློ་ཙམ་ལ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མེད་དེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཚུལ་དེ་སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ༷་ལ༷་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱིར༷་དེས་དོན་བྱེད་པ་མིན༷་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེར་སྣང་གི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་སྐྱེད་ན་དེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ངེས་པར་བློ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག༷་དབང་དང༷་གཟུགས༷་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་བྱེད་ལ་སོག༷ས་པས་
20-199b
མིག་གི༷་བློ༷་སྐྱེད་པ་བཞི༷ན་དུ་ཡིན་དགོས་ནའང་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་སྲིད་པ་མིན་ནོ༷། །འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་དཔེའོ། །དེས་ན་ཡུལ་མེད་ཀྱང་རྟོག་པ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཡུལ་ལྟར་སྣང་བའི་བློ་ཉིད་འབྱུང་གི་དེ་ཡུལ་སྤྱི་སོགས་ཡོད་པ་ལ་གཏན་ལྟོས་དགོས་པ་མིན་ནོ། །སྤྱི་མཚན་དོན་བྱེད་མིན་པར་བསྟན་པ་དེས༷་ནི༷་མིང་གི་བརྡ༷་དང༷་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྩོལ༷་བ༷་ཙམ་དང་སོ༷གས་ཁོངས་ནས་སྔ་མའི་དོན་མཐུན་གྱི་ཡིད་བྱེད་གང་ཞིག་ནང༷་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་པའི་ཡན༷་ལ༷ག་གམ་རྒྱུ་ཡི་རྗེས༷་སུ་འཇུག་པ་ཙ༷མ་ལས་དོན་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར༷། བུམ༷་པ༷་གྱེན་དུ་འདེག༷ས་པ་དང༷་འཇོག་པ་སོགས་ལས་དང་། སྤྱི་དང༷་ནི༷་གྲངས༷་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཞན་གཞན་མིན་སོག༷ས་ཀྱི་བློ་ཡང༷་ནི༷་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་མིན་པར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བུམ་པ་ཇེ་མཐོར་འདེགས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་གི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལ་བུམ་པ་འདེགས་ཞེས་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་བུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་འདེགས་པའི་ལས་ཞེས་པ་ཅི་ཡང་དོན་དུ་མི་གྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཡང་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ལ། གྲངས་ཀྱང་རྫས་ལ་གཞན་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་སྟེ་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །
遮共相定义过遍
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
因此，依执持与事物情况相符与不相符之力，分为量与非量二心，应承许如量心所执持的在境上成立，否则无法区分量与非量的建立。已极广述。
遮过遍
第二分：遮自相定义过遍，遮共相定义过遍。
遮自相定义过遍
第一，说共相为事物者说：所量自相的性相能作功用过遍于共相，因共相能作功用故。因此，共相自相二者皆有能作功用，回答：彼不应理，若共相自相一切有能作功用，则应见有共相性相则有执共相心随行，无则返背的方式，然此不可能，因共相常有故执共相心应常生，若有而不生则非其因且无返背，则亦不可能了知为其果心，若彼返背则执共相心应恒不生，因彼无体不可能从任何时动故。
因此，共相不仅不生他果，甚至无作为生唯持自心的能作功用事物，因未见其与执共相心的随行返背方式故，彼不能作功用，如未成二月仍生彼显心。若彼生，则一定随彼有无而心行，如眼根、色、光明及作意等生眼识，应如是然而彼中不可能如此。此是相违喻。
因此，纵无境，由思维习气而生如境显心，彼完全无须依有共相等境。由示共相非能作功用，由唯名言及作意功用，等含义中如前一致的作意，唯随内分别心的造作支分或因，无需有义故，亦说举置瓶等业，及共相、数、别异等分别亦非成立为外境对象者。如何？如向上举瓶等，也是在见不同处相续差别刹那差别现量上，由心增益为"举瓶"，除瓶外无任何所谓举的业成立为义。如是共相亦不成立于义，数亦是于实体由遮余门而假立，如前所广说。
遮共相定义过遍
第二分：正义与遮破争论。


 །དང་པོ། དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་རྨི་ལམ་སོགས་ཀྱང་དེར་ཐལ་ཏེ་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྲ༷་ཤད༷་སོག༷ས་ནི༷་སྤྱི་མཚན་མིན༷་ཏེ༷་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ལས་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དོན༷་དུ༷་ཞེན༷་པ༷་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་གསལ་བར་སྣང་
20-200a
བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མི་བྱེད་ན་ཡང་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ། འོ་ན་དངོས་མེད་འཛིན་པའི་རྟོག་ཡུལ་ཀྱང་སྤྱི་མཚན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དངོས་མེད་ལ་དོན་གང་ཡང་མེད་པས་སོ་ཟེར་ན། དངོས་མེད་ལ་དོན་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་བློ་དེར་ཞེན་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་ཚད་མས་དགག་བྱ་དེ་མེད་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་བྱར༷་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེ༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ༷་སྤྱི་མཚན་མིན་པའི་ཉེས༷་པ༷་དག༷་ཏུ༷་ཐལ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །འོ་ན་སྐྲ་ཤད་སོགས་ཀྱང་ཤེས་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་བྱར་འཛིན་པ་དང་དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་རྟོག་པས་ཀྱང་ཤེས་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དེ༷་དག༷་གི༷་ཡང༷་སྣང་བ་ཙམ་ནི་ཤེས་བྱར་འཛིན་པ་དེ༷་ལྟའི༷་དངོས༷་པོ་ཡིན་པ་ནི་བཀག༷་པ་མེ༷ད་དོ། །འོ་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའང་སྤྱི་མཚན་དང་རང་མཚན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་གསུམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྟོག་མེད་ལ་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བ༷་ཉི༷ད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བའི་ཤེས༷་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷འི་དོན༷་ཉི༷ད་དུ༷་གྱུར༷་བའི་ཕྱི༷ར་རང་མཚན་ཡིན་ཞིང་། སྐྲ༷་ཤད་ལ་སོག༷ས་པའོ་ཞེས༷་བྱའི༷་རྟོག་པའི་བློ༷་དག༷་ནི༷་སྐྲར་སྣང་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྤྱི་ཡི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ལ༷། སྐྲར༷་སྣང༷་བ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་ལས་སྣང་བ་ལྟར་དོན༷་སྐྲ་ཤད་ཉིད་ཀྱི་རང་མཚན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཡིན་ནོ༷། །དེས་ན་སྐྲ་ཤད་ཉིད་གཞལ་བྱ་ཕུང་གསུམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། དེར་སྣང་བ་ནི་རྟོག་མེད་ཀྱི་བློ་དང་། དེ་མེད་པར་རྟོག་པ་སོགས་ནི་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་ཙམ་མོ། །གལ༷་ཏེ༷་དེ་ལྟར་ན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་སྣང་
20-200b
བའི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་སྤྱི་མཚ༷ན་ནི༷་ཤེས༷་པའི་ངོ༷་བོ༷འི་དོན༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་དེ་ཡང་རང་མཚན་དུ་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་བས་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་སྣང་བརྟག་ཕྱེས་ནས་རྟོག་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ནང་བློ་ཡི་རྫས་སམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་དཔྱད་ན། ནང་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་ན་རང་མཚན་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟར༷་འདོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཐལ་བས་གནོད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྤྱི་མཚན་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཞེས་པའི་གཞལ་བྱ་དེ་གཏན་ནས་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་སྐྱོན༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ་ཐ་སྙད༷་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ན་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟོག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་ཅན་བློ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་དེའི་ངོར་དེ་ལ་སྤྱི་མཚན་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第一，若能作功用之不能为共相定义，则发丝、二月、梦等亦应是彼，因不作功用故，回答：发丝等非共相，因唯无明显显现而了解为无义故，彼无任何作为义所执分别显境的性相故，因仅是明显显现故，虽不作功用亦不成为共相。
第二，若尔执无实物分别境亦非共相，因彼无义执故，因无实物无任何义故，回答：虽无实物无能作功用，但非心无执彼，因名言量以遮所破之无遮方式执为所知故，无实物显现不致有非共相过失。若谓：发丝等亦执为所知，因以无分别境明显显现方式执为所知，且以彼为境之分别亦执为所知故，回答：彼等发丝等唯显现亦执为所知，如是事物未遮。若谓：则发丝等亦是共相及自相二者，故将成量第三所量，回答：于无分别明显显现，虽无外境，为识本身彼显现之识体义故是自相；"发丝等"之分别心，是具彼共相行境者；虽有发丝显现，但如显现完全无义发丝自相者。因此，发丝本身不成为第三类所量，彼显现是无分别心，及执彼为无等仅是有分别心。
若如是则如瓶执分别所显瓶等共相若是识体义，则彼亦应成自相，故所量二不成立，回答：分开彼显现与所执，观察分别境自体是内心体或外义何者，因住于内识体故是自相，如是承许故，无被应成所害。若谓：则共相能作功用不能之所量全无成立过，回答：无如是过，因在名言考察时依显现与所执一体执着，以分别境显现为异于境者心之境体所执前，安立彼为共相故。


 །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རྣམ་དེ་ཕྱི་རོལ་དོན༷་གྱི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དོན་གྱི་སྤྱི༷་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་སྟེ། དོན་རང་མཚན་ཀུན༷་ལ༷་ཡང་དེའི་ངོ༷་བོ༷་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་མཚུངས༷་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར༷་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྤྱིར་བཏགས་པ་དང༷་། དེ༷་ཡི་རྩ་བའང་ཞེན་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ་དེ་མིན་ལས་ལྡོག༷་པ༷་གཞན་སེལ་ལ༷་བརྟེན༷་པའི་ཕྱིར༷་དེ་ལྟར་བཞག་པ་འཐད་པར་འགྱུར་རོ༷། །
说共相与自相差别
གཉིས་པ་སྤྱི་མཚན་རང་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ། སྤྱི་ཡི་ཁྱད་ཆོས་དངོས་སུ་བསྟན། །དེ་ལྡན་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །
正说共相差别法
དང་པོ་ལ། སྤྱི་ནི་དངོས་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ། །བཟློག་པ་རང་མཚན་དངོས་པོར་བཤད། །
理证共相无为法
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་རྣམ་བདུན་བསྟན་པ་དང་། །དེ་ཕྱིར་དངོས་མེད་གྲུབ་པའོ། །
说七相正理
དང་པོ་ལ། སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པ་དང་། །གཅིག་དང་གཞན་དུ་མེད་པ་དང་། །དོན་མེད་པ་དང་
20-201a
མཚུངས་པར་བསྒྲུབ། །ཐུན་མོང་རྗེས་འགྲོའི་སྤྱི་ཉིད་ཡིན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དང་། །བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པ་དང་། །ཡན་གར་མི་སྣང་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ། །
言所表
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་དངོས་དང་དེ་ལན་དགག །
正理
དང་པོ། སྤྱི་མཚན་ནི་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོ༷ད་བྱ་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་དེ༷་ལ་དངོས༷་པོ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན༷་ནོ། །དེ་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་ཡིན་ཀྱང་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་དབང་པོ་སོགས་མེད་པར་ཡང་བུམ་པའི་རང་མཚན་རྟོགས་ཟིན་པས་ན་དབང་སོགས་དགོས་མེད་དུ་ཐལ་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་དབང་ཡུལ་སོག༷ས་འབྲ༷ས་བུ་དང་བཅས༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་སྒྲས་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྤྱི་དེ་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་ཡུལ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་མཚན་དངོས་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཡུལ་ལ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། བརྗོད་བྱ་མིང་སོགས་དངོས་ཡིན་དགག །སྤྱི་རྐྱང་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དགག །རང་མཚན་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་དགག །
破所表名等事
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། སྤྱི་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་དེས་བསྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ནི། ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་མེད་པ་མི་སྲིད་ལ་ཡུལ་དེས་ཤེས་པ་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་འཛིན་ལའང་དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་ཡུལ་གྱི་དོན་རང་རྐྱ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དགག་པ་ལ་གསུམ་གྱི། དང་པོ། མང་པོས་བཀུར་བའི་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། སྒྲས་བརྗོད་བྱ་ནི་མིང༷་དང་སོ༷གས་ཁོངས་ནས་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་ཞེས་པ་བརྡའ་དང་མཚན་མ་
20-201b
ཞེས་པ་ལྟོ་ལྡིར་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་ཡིན་ལ་སྒྲས་བརྗོ༷ད་བྱའང་དེ་ཡིན་ཏེ་མིང་རང་མཚན་དངོས་སུ་བརྗོད་ནས་དེ་ལས་མཚན་མ་ལ་འཇུག་དེ་ལས་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དབང་པོ་སོགས་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷། མིང་ཞེས་པའི་རྫས་དེ་འཆ༷ད་པོ༷་ད༷ང་ཉན༷་པོ༷་ཡི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བརྗོ༷ད་བྱ༷་དོན་རང་མཚན་དང་རྗེས༷་སུ་འབྲེལ༷་པ་ཅ༷ན་ཞིག་ཡིན་ནམ། མིང༷་སོག༷ས་དེ་བློ་དང་ཡུལ་གང་དང་ཡང་འབྲེལ༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དྲི་བ་མཛད་པའོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། བློ་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་དངོས་དགག །འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མིང་སོགས་དགག །དོན་དང་འབྲེལ་བ་དགག་པའོ། །
破意所属名
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་སྐྱོན་སྤོང་དགག །
说过失
དང་པོ། བློ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་བློ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཙམ་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྱི་དེས་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དོ༷ན་གཞན་ལ༷་གོ་ཞིང་འཇུག༷་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །
破遮过
གཉིས་པ་ལ། ལན་དགག་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如何？此识相是将外义体性相增益后过度执着力，故名为"义共相"；因于一切义自相皆同等随行执为唯彼体故，由思力假立为共相；而彼根本亦依所执义彼从非彼返遮他遮而安立，故如是安立应理。
说共相与自相差别
第二，共相自相差别分：正说共相差别法，说具彼共相分类。
正说共相差别法
第一分：以理证成共相无为法，说其反面自相为事物。
理证共相无为法
第一分：说七相正理，由此成立无为法。
说七相正理
第一分：言所表性，无一无异性，无义同等性，是共通随行共相性，非果义理，依名言性，不独显证。
言所表
第一分：正理与破其答。
正理
第一，共相是声直接所表故，彼中无任何事物自相。若想：彼是事物自相有何相违？回答：若从"瓶"之声中即使无根等亦了解瓶自相，则根等将成无需，然非如此，因根境等具果故。因此，虽依声了解声直接所表共相，但依根境等了解自相事体故，声境中无任何自立事物。
破所答
第二分：破所表名等为事，破唯共相为事，破自相为隐蔽。
破所表名等事
第一分：说他宗与破彼。
说他宗
第一，许执共相识有彼境所生功用者意趣是：识必有境，彼境生彼识故，执共相亦有生彼之独立意根所取境义，为破彼分三，第一，大众部说：声所表是名及标相，名即言说，标相即圆腹等相，彼二是非相应行事，声所表亦是彼，直接表示名自相后，从彼趣入标相，从彼趣入义，故根等非无果，声所表亦非无事，回答：彼名事与说者听者之心相关？与所表义自相相随关系？名等与心与境皆无关系？如是请问。
破其义
第二分：破心所属名为事，破无关系名等，破与义关系。
破意所属名
第一分：说过失与破遮过。
说过失
第一，若与心有关系，则仅表示与心有关的事，彼不能趣入了解无关的别义。
破遮过
第二分：破答与不同于自宗。
;


 །
破所答
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་དེ་དོ༷ན་ལ༷་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་སོགས་ལྡན་མིན་དེ་དང་དོན་རང་མཚན་གཉིས་ཚུལ༷་འདྲ༷་བ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ལ༷ས་སྐྱེས་བུས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ༷་ནས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། འདྲ་བ་ལ་འཁྲུལ་ན་རེས་འགའ་འཁྲུལ་གྱི་དུས༷་ཀུན༷་དང༷་ཡུལ༷་ཀུན༷་ལ༷་ཁྱད་མེད་པར་འཁྲུལ༷་བ་མི༷ན་ཏེ་དབང་ཡུལ་གྱི་དོན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཐ་དད་དུ་དམིགས་ནས་རེས་འགའ་མ་འཁྲུལ་བའང་སྲིད་དགོས་ན། སྒྲས་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་དང་གཅིག་ཏུ་ནམ་ཡང་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ལ་རེས་འགའ་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་དངོས་སུ་གྱུར་པའི་མིང་སོགས་དེ་བརྗོད་པར་མཐོང་བ་
20-202a
མེད་པས་གནོད་དོ། །
自宗不同
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་བཅས་པ་ལ་དེ་མི་མཚུངས། །མིང་སོགས་རྣམ་བཅས་ཀྱང་མི་འཐད། །
有相宗不同
དང་པོ། སྒྲས་བརྗོད་བྱ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་འདོད་པ་ལའང་སྐྱོན་དེ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། ཤེ༷ས་པའི་རྣམ་པ༷་བརྗོད་བྱར་འདོད་པ་ལ༷་སྐྱོན་དེ་མཚུང༷ས་པར་འཇུག་པ་མིན༷་ཏེ། སོ་སོར་འདྲ་བར་མཐོང་ནས་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་འདྲའི༷་བློ༷་སྐྱེ༷་བ༷འི་ཕྱིར༷་བློས་བུམ་པ་རང་མཚན་ཉིད་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས་རྟོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་བས་ན་རྟོག་པ་ཡིན་ཕན་ཆད་ཡུལ་རང་མཚན་དང་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་རེས་འགའ་མ་འཁྲུལ་ནས་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པ་མེད་ལ། གཞ༷ན་རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ལ༷་དེ༷་མེ༷ད་དེ༷། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཕྱི་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་དུ༷་རྣམ་པར་སྣང༷་བ༷་ཡི༷་བློ༷་ནི༷་ཁ༷ས་ལེན་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་ཡུལ་ལྟར་ཤར་བའི་བློ་རྣམ་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་རང་མཚན་གོ་བའི་མིང་སོགས་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་བརྗོད་པས་གཞན་ལ་དུས་ཀུན་འཁྲུལ་བ་མི་འཐད་དེ། གཉིས་ཀ་ཆོས་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་རེ་རེ་ཡིན་པས་མཚེ་མ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་རེས་འགའ་ནོར་ཡང་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནོར་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །
名等有相亦非理
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་འགོག་པའོ། །
正行
དང་པོ། གལ་ཏེ་མིང་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ་དེ་ཉིད་རྣམ་བཅས་སུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་ན༷་ཡ༷ང་སྣང་ཡུལ་དེ་མིང་དང་མཚན་མ་ཞེས་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་ལ། དེ་རྣམ༷་ཤེ༷ས་ལ༷ས་ཐ་ད༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་འདོད་ན༷་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་ལ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚད༷་མ་ཅ༷ན་མིན༷་ཏེ། ཡུལ་དེ་ལྡོག་པས་དེ་འཛིན་ལྡོག༷་པ༷་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ཡུལ་ཀ་བ་ལྟ་བུ་ལོག་ན་ཀ་བ་འཛིན་
20-202b
པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་ལྡོག་པ་ཡིན་པས་ཀ་བ་ནི་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་སྤྱི་བློའི་སྣང་ཡུལ་དེ་གང་དུ་མེད་པ་ན་དེའི་བློ་ལྡོག་པ་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་དམིགས་པ་དེ་ན་དེ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གང་དུ་དེ་དམིགས་མི་རུང་བའི་ཕྱོགས་དང་དུས་མེད་པས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་མེད་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་བུམ་པ་ཡོད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་བུམ་པ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་མ་གཏད་པས་དུས་ཀུན་ཏུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་གོ་རིམ་སྔ་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་སྲིད་དེ་ཁྲ་བོ་མཐོང་བ་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དམིགས་དགོས་སོ། །དེས་ན་སྤྱི་བློ་ནི་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ལོག་མ་ལོག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ལོག་མ་ལོག་གི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་དོ། །བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ནི་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡིན་ལ་དེ་ཡོད་ཀྱང་མིང་མཚན་མའི་ཡུལ་མེད་ན་དེ་བློ་མི་སྐྱེ་བ་དཔེར་ན་བུམ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་སུ་བུམ་པ་ལ་ཆེད་དུ་ཡིད་གཏད་ཀྱང་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་མིང་སོགས་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ལོག་ན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཚང་ཡང་དེ་བློ་ལྡོག་པར་གྲུབ་ན་ནི་དེ་ཉིད་བློ་དེའི་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་འགྲུབ་ཀྱང་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་དོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ཤེས་ཀུན་དོན་ལྡན་ལ་གནོད་སྟོན། །དོན་ལྡན་རྟོག་པས་གནོད་ཚུལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
破所答
第一，若谓声所表趣入义，因名等非相应与义自相二者相似之理由而士夫错乱为一而趣入，回答：若于相似错乱，有时错乱，非于一切时与一切境无差别错乱，因应有根境义异存彼异所缘而有时不错乱，然声所表与自相恒时生执一，有时见为直接是名等所表，无见，故被害。
自宗不同
第二分：于有相宗彼不同，名等有相亦不应理。
有相宗不同
第一，若谓声所表许为识相亦有同过，回答：于许识相为所表，彼过不相同，因非见各自相似而错乱，而是由于境瓶等相如是心生，心如同缘瓶自相一般，由分别体性错乱故，凡是分别皆执境自相与显所执为一，无有时不错乱而不趣境者；而于他无相宗则无彼，因彼等宗不许显现为外义之心故。
因此，纵许有如境现起的识相非所表而了解自相之名等，表彼亦不应理恒时于他错乱，因二者是各异法，如相似二人有时错乱，然不可能于一切时处错乱。
名等有相亦非理
第二分：正行与破其答。
正行
第一，若亦许经验名等的执共相心为有相，然其显境是名与标相等非相应行，若许彼异于识之事，则无彼成立量，因未成彼境返背时彼执返背故。即如柱子等境消失则执柱现量心返背，故柱子成立为生自执识之能作功用，然共相心显境何处无时，未见彼心返背故。若谓何时所见彼时彼有，回答：因无彼不应所见方位时处，故一切处无返背而得见，如瓶有处得见瓶。若谓因不作意，故非一切时得见，回答：若极近为境存，不应有先后显现，如见花彩，应顿时所见。因此，共相心随名言与功用之有无，不随境有无。
名言与功用是内支分，虽有彼，若无名标相境，则彼心不生，如于无瓶处纵专注于瓶亦不生执瓶现量，如是若证名等义事消失时虽内支具全，彼心亦返背，则彼即成彼心所取义，然不可能如此。
破所答
第二分：于诸识有义示害，有义分别害理。


 །དང་པོ། གཟུང་དོན་མིང་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དོན་གཞན་པ་དེ་ལོག་པའམ་མེད་ཀྱང་དེ་བློ་ལྡོག་པར་མ་མཐོང་བ་ཞེས་པ་འདི་མ་གྲུབ་སྟེ། བློ་ལ་ཡུལ་གང་ཡང་མ་ཤར་ན་ནི་ཡུལ་མེད་མོད་ཤར་ཕན་ཆད་ཤེ༷ས་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀུན༷་གཟུང༷་དོན་དང་ལྡ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཡུལ་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པས་ན་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་མེད་པའི་བློ་ཞིག་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་ཡུལ་ལ་
20-203a
མི་ལྟོས་པར་ནང་གི་ཡན་ལག་ཙམ་ལས་བློ་རང་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ཞེས་པ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་འོ་ཞེ༷་ན། དེ་འཐ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ་རྨི༷་ལམ་དང་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་སོ༷གས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་དོན་ཅན་མིན་པར་རྣམ༷་པ་གཞ༷ན་གཟུང་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་དུ༷་མཐོང༷་བའི་ཚད་ཕྱིར༷་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་དོན་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །རྨི་ལམ་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་སུ་གྱུར་པ་དེ་བློ་དེའི་གཟུང་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྨི་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ལྡན་མིན་འདུ༷་བྱེ༷ད་ལ༷ས་ཀྱང༷་སྐྱེ་བ་མི༷ན་ཏེ་ལྡན་མིན་ལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་རྨི་སོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡུལ་དེ་ལ་སྔོ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ༷ར་སྣ༷ང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣང་ཡུལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་དེར་འདོགས་པ་ལ་རྩོད་པ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མ་ཡིན་ཏེ། ཁང་མིག་ཆུང་ངུའི་ནང་དུ་ཉལ་བའི་མིས་ཕྱོགས་ཀྱི་གོ་ས་ཐམས་ཅད་གླང་པོ་ཆེས་གང་བར་རྨིས་ཀྱང་དེས་གཟུགས་ཅན་གཞན་འཇུག་པའི་གོ་མི་འགོག་པས་ན། དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་ལ་ཕན་ཚུན་ཐོ༷གས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་གཟུགས་རང་མཚན་སྔོ༷་སོ༷གས་མི༷ན་ཏེ་གཟུགས་རང་མཚན་པ་ལ་མི་ཐོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ནང་དེར་གླང་པོ་འོངས་པའང་མིན་ལ་ཤེས་པ་ལུས་ལས་ཕྱིར་དོན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། དོན་ན་ལུས་ལ་ཤེས་པ་ལྡོག་ནས་ཤི་བ༷ར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིད་ལོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་གཞན་ཐོགས་མེད་དུ་མཐོང་བ་མིན་ཏེ་དེའི་ཡུལ་རུང་བར་གནས་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཐོང་
20-203b
བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཆ་གཅིག་ལུས་ལ་གནས་ནས་ཆ་གཅིག་ཕྱིར་ཐོན་པ་མིན་ཏེ་རྒྱུད་གཉིས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཡུལ་གཞན་སེམས་ལ་སྣང་པ༷་གང་ཡང་མིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ན། གང་གིས་སྔོ་སོགས་དེ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་བློ་གཏད་པའི་གང་ཟག་གཞན་རུ༷ང་བའི་ཡུལ༷་ན་གན༷ས་པ༷ས་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ལྟར་འཛིན་རིགས་ནའང་། དེ་དག་གིས་མི༷་ཤེས༷་པ༷་དེ་ནི་དེ་འདྲའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་གང་ཟག་རང༷་ཉི༷ད་ཁོ་ནས་ཤེས༷་ཕྱིར༷་སྣང་བ་དེ༷་རང་གི་ཤེས༷་པ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེད་པའི་གཟུང་དོན་གཞན་མེད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །རིགས་པ་དེས༷་ནི༷་མིང༷་མཚན་མ་སོ༷གས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པའང་མི་འཐད་པར་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第一，"所取义名等异体事物消失或无时，未见彼心返背"此说不成立，若心中全无显境，则无境，但一旦显现，一切诸识皆有所取义，故唯境有成立，则异于识的无境心永不成立，故不依境仅由内支分而心自现为境相之说完全不成立，回答：彼不应理，因见梦境、发丝显现等非异于识之所取义，而是见为无所取义仅是异相识，故若是识不成立为有异于自之所取义。
若谓梦等识非无异于识的所取义，因非相应行事是彼心所取义，回答：梦等识亦非从非相应行生，因虽非相应无色显，然梦等识境中有青等色相显现故。若谓如此显现名为法处色，回答：从显境显为色方面安立为彼虽无诤，然绝非异于识之色，因小室中睡人梦见方位全被象充满，然彼不碍他色入处，故如是显现无相互障碍，故非自相青等色，因自相色不可能无障碍故。
因此，内中非象来，心亦非从身出，因若出则身离心而应死故。非睡眠力能见他境无碍，因彼境处在适宜者亦应能见故。非识一分住身一分出外，因应成二相续故。因此，除心显现外，显于心的任何别境皆非。
又，若彼是能生自执识之事，则于彼青等所缘境处作意的他适宜境住者，亦应如彼一者执取，然彼等不知，唯如是相显现的士夫自知故，彼显现唯是显于自识，而无彼生识之别所取义。此理亦说名标相等许为异于识之境不应理。
;


 །གཉིས་པ། མིག༷་དང་རྣ་བ་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་བློ༷་གཟུང་དོན་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་འདོ༷ད་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་གཟུང་དོན༷་དང་ལྡན༷་པ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཕ་རོལ་པོ་དེ་དག་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་དེ་ནི་གཟུང་དོན་མེད་ན་དབང་སོགས་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་མ་མཐོང་ཞིང་། གཟུང་དོན༷་དེ་ཡོད་པ་ན་དོན་དེའི་ནུས༷་པས་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་དེ་ནི་གཟུང་དོན་དང་ལྡན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན༷། གཟུང་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དོན་གྱིས་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མཐོང་བ་དེ་མིང་སོགས་ལ་མེད་པའམ་ལྡོག་པས་ན། གཞན༷་པ༷་མིང་སོགས་འཛིན་པའི་སྤྱི་བློ་ནི་གཟུང་དོ༷ན་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་དོན་གྱིས་ཐོབ༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འགྲུབ་པར་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་རང་གིས་གང་འདོད་དུ་སྤྲུལ་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
20-204a
དེའི་ཕྱིར་ཤེས་ཀུན་གཟུང་དོན་ཅན་ཡིན་ན་འཁྲུལ་ཤེས་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་སྟོང་པས་ཤེས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
破无相属之名等
གཉིས་པ། བློ་དང་དོན་གང་ལ་ཡང་མིང་སོགས་དེ་འབྲེལ་བ་མེ༷ད་ན༷་ཡང༷་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་མིང་སོགས་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་སུ་ཆུག་ཀྱང་། སྒྲ་དེ་དོན་རང་མཚན་ལ་འཇུག༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་འབྲེལ་མེད་གཞན་བརྗོད་པས་གཞན་ལ་འཇུག་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་ཀ་བ་བརྗོད་པས་བུམ་པའང་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །
破自相相属
གསུམ་པ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་མིང་སོགས་དེ་དོན༷་རང་མཚན་དང༷་འབྲེལ༷་བ་ཅན་ནམ་ལྡན༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། འདས༷་པ་དང༷་མ༷་འོངས༷་པ་སྒྲས་བརྗོ༷ད་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཐལ་ཏེ། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དོན༷་དང༷་དེ་ལ་འབྲེལ་བའི་མིང་སོགས་དེ༷་ནི༷་ཟ༷ད་པ་སྟེ་འགག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །འབྲེལ་བ་ཅན་མེད་པར་ནི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་མི་རིགས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ལ། གལ་ཏེ་འདས་མ་འོངས་ཀྱང་རྫས་སུ་འདོད་པས་སྐྱོན་མེད་སྙམ་ན། ཡོད་ན་ཅི་ཕྱིར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་པས་ད་ལྟ་མི་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་དེ་བསྒྲིབས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་གནོད་པ་བྱུང་ན་དངོས་སུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ཡང་གཟུགས་འདས་པ་ལ་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོར་ཡོད་ན་ནི་མི་ཐོགས་པ་མི་སྲིད་ལ། དེ་འདྲའི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཡུལ་དུས་གང་ཞིག་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཡིན་ཚད་ཀྱི་གོ་ན་ནི་གནས་པ་མི་སྲིད་ལ། འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་གོ་སྐབས་གཞན་ནི་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，询问：眼耳等心所执为对所取义不错乱者，以何理由许彼有所取义？对方回答：若彼无所取义，虽有根等，未见生彼境者心，而所取义有时，见由彼义力生识故，许彼有所取义，回答：见所取义识有义所作之能作用，此于名等无或返遮，故他执名等共相心得为无所取义，因义有无随行返背皆不成立，无需依义，识自能随意幻化故。
因此，若一切识皆有所取义，则应全无错乱心，故如二月显现，由外义空而成立识。
破无相属之名等
第二，虽名等与心与义皆无关系，纵许声所表唯名等，然彼声不能趣入义自相，因若由说无关他而趣入他，则太过，如由说柱而了瓶。
破自相相属
第三，若谓声所表名等具有或相属于义自相，回答：过去未来应非声所表，因过去未来义及与彼相关名等已灭尽即已灭及未生故。已证无相属者不应有相属，若想：许过去未来为事故无过，回答：若有，何故不可见？若谓：有为过去未来相故今不可见，回答：如是则仅为遮蔽，若障碍被害则应现显，又，若过去色等存为色事，不可能无碍，如是过去未来事住于何处时，世间一切处不可能安住，非世间处亦不可能。
;


 །གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོར་མེད་ན་ནི་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བཏགས་པ་དོན་མེད་ཅིང་། གལ་ཏེ་དེ་
20-204b
ལྟར་བཏགས་རུང་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དངོས་པོར་ཁས་བླང་པར་བྱོས་ཤིག །དེས་ན་འདས་མ་འོངས་སོགས་སུ་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོར་གང་ཡང་མེད་པ་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །
仅共相有为法非理
གཉིས་པ་སྤྱི་བརྗོད་བྱར་འདོད་པ་ལ། སྤྱི་རྐྱང་བརྗོད་བྱར་མི་འཐད་དང་། །འཐད་ན་རྣམ་སོགས་མི་སྣང་ཐལ། །
仅共相所表非理
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་འགོག་པ་གཉིས། །དང་པོ། སྤྱི་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོད་བྱ་ནི་སྤྱི་ཡན་གར་བ་ཡིན་ལ་དེ་ནི༷་སྒྲས་བརྗོ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་སྤྱི་བློའི་ཡུལ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྤྱི་དངོས་པོ་བ་དེ་ནི་དབང་པོའི་གཟུང་དོན་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་དངོས་པོར་ཡོད་ལ་གལ༷་ཏེ༷་རང་མཚན་བརྗོད་ན་དབང་སོགས་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་། འདས་མ་འོངས་སྒྲས་མི་བརྗོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་གོང་གི་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར་བ་དེ་འཇུག་པར་མི༷་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ༷་འཐད་པ་མི༷ན་ཏེ། གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི༷་ནི༷་ཡ༷ན་གར༷་བ༷་བརྗོ༷ད་དུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གང་གི་ཕྱིར་ན་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དངོས་པོར་གྱུར་བ་ཞིག་གཞི་མ་གྲུབ་བས་དེ་མེད་པར་སྒྲ་རྟོག་འཇུག་མི་རུང་ན་སྒྲ་རྟོག་འཇུག་པ་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་འཛིན་པ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དང་བཅས་ནས་མ་བཟུང་བ་ཞིག་ན་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཉིད་དུ་མ་བཟུང་བས་སྤྱི་ཉིད་དུའང་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན༷་ཡ༷ང་། རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་ཡན་གར་དུ་གནས་པ་དེ༷་གསལ་བ་རྣམས་དང་མཚུང༷ས་པའང་མི༷ན་པ་དང༷་། གསལ་བས་གས༷ལ་བ༷་ཉིད་ཀྱང༷་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་གསལ་བ་མཐོང་ཡང་ཡན་གར་བའི་སྤྱི་མཐོང་བ་ལ་མི་ཕན་པས་
20-205a
སོ། །གཞན་ཡང་གསལ་བས་དེ་གསལ་བ་མིན་ཏེ་དེ་ནི་འདིའི་སྤྱིའོ་ཞེས་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐ་དད་པ་འབྲེལ་བ་ཅན་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དབང་ངམ། རྟོགས་པ་གཞན་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དབང་ནི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ས་བོན་སོགས་ཀྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱི་རྟག་པ་ནི་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་གཞན་དབང་ནི་རིང་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐུང་ངུར་རྟོགས་པ་ལྟར་ལྟོས་ནས་བཏགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཀྱང་། སྤྱི་གསལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གསལ་བ་དེ་སྤྱིའི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མིན་པས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དབང་ངམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་མིན་ལ། ཀ་བུམ་བཞིན་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་དེ་སྤྱི་དེའི་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་རྒྱུ་ཡང་མིན་པས་རྟོགས་པ་གཞན་དབང་ངམ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའང་མིན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་གསལ་བས་སྤྱི་གསལ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་བ་ལང་གི་གསལ་བས་རང་དང་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཀ་བའི་སྤྱི་མི་གསལ་བ་བཞིན་ནོ། །གསལ་བ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ༷ས་ན༷་དེའི་ངོ་བོ་རྟག༷་ཏུ་དམི༷གས་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། དེས་རང་བློ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཞིག །དེ་རྟག༷་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཡང༷་གསལ༷་བ་རྣམས་ལ༷ས་སྤྱི་ཡན་གར་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱི་བློ་ལ༷་གསལ༷་བ་ཡི༷ན་པས་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱི་དེས་བདག༷་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ༷་སྐྱེ༷ད་པའི་དོན་བྱེད་པ༷་ཞིག་ན༷། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་
20-205b
པ༷་གང༷་དེ༷་རྟག་ཏུའང་ནུས༷་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འཐད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若无色等事物，则说彼有为无义标识，若如是可标识，则应承认石女儿等为事物。因此，仅心标识为过去未来等，无任何能作功用事物而过度增益，实不应理。
仅共相有为法非理
第二，于许共相为所表：仅共相为所表不应理，若应理则相等不显现应成。
仅共相所表非理
第一分：正义与破其答二。第一，说共相者说：声所表是唯共相，因彼被声所表故，共相心境亦是彼，如是事共相唯存在于根之所取境，故声所表有事，若表自相则根等应成无义，及过去未来不应为声所表等，前述应成不欲成立，回答：彼不应理，因异于别相之共相不可唯独表故。由于唯共相为事不成立，若无彼则声分别不应趣入，则声分别趣入将完全不可能。若执共相亦不带差别而执，则不执为差别之基，即亦不应为共相。
即使允许表彼唯共相，然彼自体异于诸别相独立安住，既非与诸别相相同，亦非由别相而别相，因见别相亦不益见独立共相故。又，别相非明显彼，因无任何"此是彼之共相"的关系故。如何？异体相属者是由生他力或了解他力，生他力是如芽生依种子等他力，故彼等有因果关系，而共相常有非别相果，亦非别相因。了解他力是如依长而了解短，是依靠假立方式所了解，然共相不依别相有事故。
因此，别相非共相生因，故非生他力或依彼而生，且如柱瓶为异体事故，别相亦非彼共相安立因，故亦非了解他力或依靠假立，因无任何关系，故别相如何明显共相？如牛别相不明显无关柱共相。
因不需依别相，故彼体应恒时所见，因彼能作生自心之功用，且彼恒时有故。第二，若谓虽共相独立自体亦是现量心所明显故无恒时所见之过，回答：若彼作为能生缘自之识的能作功用，彼自体能生识者，恒时亦能，不应依别相。


 །གལ༷་ཏེ༷་གསལ་བ་མེད་པའི་དུས་འགའ༷་ཞིག་གི་ཚེ༷་ན་དེ་ལ་རང་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་ན༷། སྤྱི་དེ༷་ནི༷་གསལ་བ་ཡོད་ཀྱང་རུང་མེད་ཀྱང་རུང་དུས་ཀུན༷་གྱི་ཚེ༷་ནའང༷་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤྱི་དེ༷་ཡི༷ས་རང་བློ་སྐྱེད་པར་ནུས༷་པ༷འམ་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པ༷་ཉིད། རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གང༷་གནས་པ༷་དེ་ནི་རྟག༷་པའི་ཕྱིར༷་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས༷་སུ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ན༷་དེའི་མི་ནུས་པའམ་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་དེ༷་ཟ༷ད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་མཐུན་རྐྱེན་ནམ་འགལ་རྐྱེན་གྱི་ནུས༷་པ༷་འཇུག་པ་གང༷་ཡོད་དེ་ཡོད་པར་མི་སྲིད་དོ། །
若应理,有相等不现之过
གཉིས་པ་རྣམ་སོགས་མི་སྣང་བར་ཐལ་བ་ནི། སྤྱི་ཡི༷་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ་དེ༷་དང༷་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས༷་སུ་འབྲེལ༷་པ་སྔོ༷ན་པོ༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ༷་པ༷འི་ཆ༷་ནི་བསྙོན་མེད་དུ་རྣམ༷་པར་ངེས༷་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་སྤྱི་འཛིན་པའི་བློའི་ཡུལ་དེ༷་ལ༷་གང༷་གིས༷་སྤྲུལ༷་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་བློས་སྤྱི་ཡན་གར་དུ་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། སྤྱི་ཙམ་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྟག་དངོས་གཅིག་པུ་བ་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེ་ལ་དེ་སྣང་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་བུམ་པའི་སྤྱི་མཚན་སྣང་བའི་ཚེ་ན་མདོག་དང་ལྟོ་ལྡིར་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་མི་རིགས་ཏེ། སྤྱི་ལ་རྣམ་པ་དེ་དག་མེད་བཞིན་མདའ་ལ་སྒྲོ་ལྟར་སུ་ཞིག་གིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན། དེ་བུམ་གསལ་གྱིས་སྤྲུལ་ལོ་སྙམ་ན། སྤྱི་ཡན་གར་བ་འཛིན་པ་དེས་བུམ་གསལ་གཏན་མ་བཟུང་བས་དེའི་རྣམ་པ་དེ་ལ་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། ཀ་བ་འཛིན་པའི་བློ་ཡུལ་དུ་བུམ་པའི་རྣམ་པ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་ཞིག་ཡིན་པར་
20-206a
གྱུར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ལ་དེ་བརྗོད་བྱ་གང་ཡིན་པའི་རང་མཚན་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་དབང་པོ་སོགས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས། སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་སྤྱི་མཚན་ལ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་དུ་འཁྲུལ་བ་ལས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ། །
破自相为隐蔽分
གསུམ་པ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲ་རྟོག་གིས་རང་མཚན་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་འཇལ་བས་ན་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་དངོས་ཡིན་ཀྱང་དབང་པོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་སླར་ཡང་ཤེས༷་པའི་དོན༷་ཉི༷ད་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དབ༷ང་པོ༷་སོགས་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བ་མིན༷་ནོ་ཞེ་ན། རྟོག་ཡུལ་དང་དབང་ཡུལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་དེ༷་ནི་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོ་གཅི༷ག་པུ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན། སྒྲ༷་ལས་བྱུང་བའི་བློ་དང་སོག༷ས་པ་ཞེས་པས་དབང་པོ་ལ༷ས་བྱུང་བའི་བློ་ལས་ཡུལ་རང་མཚན་གཅིག་པོ་དེ་ལ་གསལ་མི་གསལ་འདྲེས་མ་འདྲེས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་པར་སྣང༷་བའི་བློ༷་ཡོད་པ་རྒྱུ་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡུལ་སྒྲ་དང་གཟུགས་སོགས་རང་མཚན་གཅིག་ལ་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་གང་ལས་ཡིན་ཞེས་སུ་འགྲེལ་བས་བཤད་དོ། །དེ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་རང་མཚན་གཅིག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་སོགས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལ་དེ་འདྲའི་ཁྱད་མེད་དེ་བུམ་པ་མཐོང་བཞིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་བུམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རང་མཚན་མེད་པ་འདས་མ་འོངས་དང་ལོག་ཤེས་རྣམས་ལ་དེའི་རང་མཚན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གཞལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་རང་མཚན་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་སྤྱི་བློའི་ཡུལ་དེར་རང་མཚན་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
若某时无别相时彼无生自心能力，则彼共相不管有无别相，一切时皆无生自执识能力。其理由是：彼共相能生自心或不能，随自体如何安住，因常故不可被缘修改，则其不能或能力之状态，为令其尽故，顺缘或违缘之能力如何运作皆不可能。
若应理,有相等不现之过
第二，相等不显现应成：共相识与自性随行之青等颜色与形状等之相分，为无疑决定者，于彼执共相心境由谁幻化？因许共相心独执共相，而认为唯共相是无形色等之常有独一事，故彼显彼不应理。如是，显现瓶共相时不应显颜色与圆腹等相，因共相无彼等相，如箭上羽毛，由谁幻化？
若想：由瓶别相幻化，回答：独执共相者完全未执瓶别相，故不可能生其相，如执柱心境不生瓶相。因此，若声直接所表异于所表义之自相事，则永不可能趣入外义，若彼即是所表自相，则根等唯成无果，故由执着声境共相力而错乱为境，无任何异于识之义事。
破自相为隐蔽分
第三，若谓由声分别度量自相为隐蔽故，虽声所表是自相事，然依根等再现量了知，故根等非成无义，回答：分别境与根境二者之境是唯一自相事故，声所生心等依根所生心，于唯一境自相有明不明、混不混等差别显现心，由何因？应无如是差别。或有释：声与色等一自相境，如是差别从何而有？
由境差别非然，因已许境是一自相故。非由士夫根明不明等，因心无如是差别，如见瓶时之执瓶分别故。又，于无自相之过去未来及错误认识等，如何以自相隐蔽方式度量？因无所量自相故。因此，共相心境中绝不可能有自相。


 །
20-206b
དེ་ལྟར་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་སྤྱི་བློའི་ཡུལ་དེ་ལ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་གཞལ་བྱར་བྱེད་ཅིང་སྒྲ་རྟོག་གི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་སྤྱི་མཚན་ཞེས་པ་དེ་རང་མཚན་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་ཡོད་དེ། དེ་མེད་ན་སྒྲ་རྟོག་གི་སྒོ་ནས་ཡུལ་གཞལ་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་བློའི་ཡུལ་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོའམ་རྫས་སུ་མེད་ལ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཡུལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱར་བྱས་པས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་སྟེ་གནད༷་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །
无一与异
གཉིས་པ་གཅིག་དང་གཞན་དུ་མེད་ཚུལ་ལ། རྟགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། རིག༷ས་དང་ལྡན༷་པའམ་གསལ་བ་དཀར་ཟལ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིག༷ས་མི༷ན་ཏེ། ག༷ང་གི༷་ཕྱིར༷་ན་གསལ༷་བའི༷་ངོ༷་བོ༷་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཡིན་པས་གཞ༷ན་ནག་རྒུར་སོགས་ལ་རྟེན༷་པ་མེ༷ད་པའམ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་རིགས་གསལ་བ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་འགལ་ལོ། །གལ༷་ཏེ༷་རིགས་ལྡན་ལས་རིགས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་གྲུབ༷་བོ༷་ཅེ༷་ན༷། དེ་གཉིས་ལྟོས་པ་མེད་ན་ནི་རིགས་དང་རིག༷་ལྡན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ལྟོས༷་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་གསལ་བའི་འབྲས༷་བུ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བརྗོ༷ད་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང༷་གི༷་རྒྱུ༷་ལ༷ས་གྲུབ༷་ཟིན་པའི༷་ཕྱིར༷་འབྲས༷་བུ༷་ད་ལྟ་བ་རྒྱུ་ལ་རག༷་ལ༷ས་པ་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་པར༷་ཡང༷་། སྔར་གྱི་རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུ་འདིའོ་ཞེས་རྟོག༷་པ༷་ཡི༷ས་ནི༷་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ་བར༷་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ད་ལྟ་བའི་སྟེང་ན་འབྲེལ་བ་ཞེས་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་གཞན་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་རྟོག་པས་བྱས་པ་ཙམ་ལས་སྤྱི་རང་གཉིས་ཀ་དུས་མཉམ་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་གང་
20-207a
ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་གསལ་བའི་འབྲས༷་བུ་མིན༷་པར་རྟག་པའི་དངོས་པོར་འདོད་ན་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་གསལ་བ་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོད་དེ་མེད་ལ་དེས་ན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་སྤྱི་ལས་རང་མཚན་ལ་འཇུག་པ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་པས་སྤྱི་གསལ་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་དེ༷་གཉིས་ལ་འབྲེལ༷་བ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མེ༷ད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྤྱི་རང༷་བཞིན༷་མེ༷ད་པའམ་དངོས་པོ་མེད་པར༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མེད་པ་རིགས་སུ་ཐལ་བ་མིན། །སྤྱི་རྗེས་འགྲོ་བ་བརྟག་པས་བྱེད། །དང་པོ། སྤྱི་ཞེས་པ་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་བཞིན་སྤྱིར་འཐད་ན་མེ༷ད་པ༷་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་རིགས༷་སུ༷་ཐལ༷་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རིགས་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་མེད་ལ། དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་བློ་ངོར་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་ལ་རིགས་སུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པར་འདྲ་བས་དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་རིགས་སུ་འགྱུར་ན་སྤྱི་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་ཡང་བ་ལང་གི་སྤྱི་བུམ་པའི་སྤྱིར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོར་འདྲ་བས་སོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་གསལ་བ་དེ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་གང་ཡང་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མི་ལྟོས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་བློ་ངོར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཀྱང་རི་བོང་གི་རྭ་སོགས་ལ་བུམ་སོགས་སུ་ཞེན་པ་མེད་དོ། །སྤྱི་རང་གི་དངོས་པོ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་མེད་ཀྱང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱིར་བཏག༷ས་པ་དེ་གསལ་བ་དང་ཐ་མི་དད་པར་ཞེན་ཞིང་། ཞེན་ཡུལ་རང་མཚན་ཐ་དད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་ལྡན་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་
20-207b
ཅན་དུ་གཟུང་སྟེ་ལྟོས་པར་འཛིན་པས་ན་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྤྱི་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱང་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་གྲུབ་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
如是，虽无自相，于共相心境执为自相而作所量，通过声分别作各种言说有不欺故，所量共相似异于自相般于言说面有，因若无彼，则通过声分别度量境的一切言说皆不可能故。因此，观察思维则无作为心境之能作功用的事物或实体，未观察未思维而以增益为境方式作为所量，则成立一切言说，此要点极为重要。
无一与异
第二，无一异方式分：以理证无自性，断彼诤论。
第一，具类或别相白牛等非类，因别相体是不共，故无依于他黑弯角等或不随行，与类随行一切别相相违故。若谓类具异于类已成，回答：若彼二无依赖则不成为类与具类，由依赖故应说彼共相为别相果。若如是，由已从自因成故，现在果全无依赖因，仅由分别作因果关联，而非现在上有所谓关系的成立他物。
因此，类与具类关系仅由分别所作，共相自二同时有事关系皆无。若许彼共相非别相果而为常有事，则如何有何与别相关系？无，故由无关共相趣入自相不应理。如是观察，若共别异体，彼二任一二关系皆无，故共相无自性或无事成立，因一异皆不存在故。
第二，非过无是类，共相随行由思择。
第一，若谓共相无任何事物而应理为共，则无兔角等亦应成瓶等类，回答：不应如是，因未许一切无皆为类，而于无事亦由心面成立关系而标名为类。若谓由无事相同故一切无事成类，则说共相实事者汝亦应牛共成瓶共，因事相同故。若谓无依彼故不如是，回答：此亦同彼，因无兔角等于彼瓶等别相全无依故。且不说义体不依，即使心面增益，亦无执兔角等为瓶等。
共相自体虽无异于别相，然标识为识相之共相，执与别相无异，于执境异体自相随行方式，依遮与具遮而执为法与有法而执为依赖，故虽无一事共相随行，由标识方式成立有故。


 །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་མི་འཐད་སྤང་། དང་པོ། དེ་ལྟར་རིགས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་རང་མཚན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཤེས་རྣམ་དེ་ལ་རིག༷ས་སུ་སྒྲོ་བཏག༷ས་པ༷་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱ༷ད་པར༷་གསལ་བ་དེ༷་རྣམས་ལ༷་འཇུག༷་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ནི༷་རབ༷་ཏུ༷་བསྟན༷་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་སྤྱི་མཚན་དེ༷་ལ༷་ངོ༷་བོར༷་སྣང༷་བ༷་སྟེ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའམ༷། དོན༷་རང་མཚན་ལ༷་སྤྱི་སྣང་དེ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འཛིན༷་པ༷་སྟེ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་གང༷་དེ༷་འཁྲུལ༷་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་འཁྲུལ་བ་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་ན་ཐོག༷་མ་མེ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཅ༷ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་མཐོང༷་བ་དེ་ཉིད་གོམ༷ས་པའི་བག་ཆགས་སད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས༷་སྣང་བའམ་སྤྲུལ༷་པ་ཡི༷ན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན༷་རང་མཚན་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་སྤྱི་ཞེས༷་བྱ་བ་གསལ་བ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟར་སྣང་བ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་རང་མིན་གཞན༷་ལ༷ས་ལྡོག༷་པའི༷་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་གྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གང་ཞིག །རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་འདི༷་དག༷་གིས༷་དངོས་སུ་གང༷་བརྗོ༷ད་བྱར་གྱུར་བ༷་དེ༷་ལ༷་བརྟགས་ན་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེ༷ད་དེ་ཤེས་རྣམ་ཙམ་ལས་ཡུལ་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཐ་དད་པ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་སྤྱི་བློ༷་དེ་ལ༷་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྤྱི༷་ཉི༷ད་དུ༷་ནི༷་མཐོང༷་ཞིང་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་ཞེན་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་དེ་ལྟར་ཞེན་པ་དེ་ཡང་སྤྱི་བློ་དེ་དོན༷་རང་མཚན་ལ༷་འཁྲུལ༷་པ་སྟེ་བློ་ལ་དོན་དུ་འཁྲུལ་བ༷འམ༷། སྤྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མེ༷ད་པ༷་ལ་ནི༷་ཕྱི་
20-208a
རོལ་གྱི་སྤྱིར༷་འདོ༷ད་པ་སྟེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དེ༷་ཡང༷་ནང་གི་རྟོག་པས་བསླ༷ད་པའམ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། དོན་དམ་པའམ་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ༷་དཔྱད་ན༷་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་དོན༷་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་སུ༷་གྲུབ་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དངོས་པོའི་ངོ༷་བོ༷་ཅན་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་རྫས་སུ་མེ༷ད་པས༷་རང་མཚན་རྣམས་དང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོ༷ད་བྱ༷་མིན༷་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞན་བརྗོད་ཙམ་ལས་སྤྱི་དངོས་མིན། །སྒྲ་འཇུག་རྒྱུ་ལས་དངོས་ཡིན་དགག །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་བུམ་སྤྱི་དང་བུམ་གསལ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་བྱ་མིན་ཡང་། བུམ་སྤྱི་དང་སྣམ་གསལ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཡིན་པས་ན། དེ་འདྲའི་བརྗོད་བྱ་འགའ༷་ཞིག༷་ཀྱང་ཡོད་པ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱི་དེ་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་མ་གྲུབ་པས་ན་དངོས༷་པོ་ཡོད་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དངོས་པོ་གང་ལ་ལྟོས་ཀྱང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་དུ་ཡོད་དགོས་པས་ཁྱབ་སྟེ། དངོས༷་པོ་ཡིན་པ་རྣམ༷ས་ནི་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་བརྗོ༷ད་བྱ་མིན༷་པ༷་ཉིད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་བུམ་སྣམ་གྱི་སྤྱི་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པས་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ནི་ཉེར༷་ལེན༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སྤྱི་ཡང་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པར་གཟུང་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་གཞན་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ༷་བརྗོ༷ད་པར༷་བྱ༷་བ་མིན༷་ཏེ། བློས་ཉེར༷་བརྟགས༷་ཏེ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །གཉིས་པ་འདས་མ་འོངས་ལ་སྒྲ་འཇུག་
20-208b
པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་སྤྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དགག་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་འགོག་པའོ།

 །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་མི་འཐད་སྤང་། དང་པོ། དེ་ལྟར་རིགས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་རང་མཚན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཤེས་རྣམ་དེ་ལ་རིག༷ས་སུ་སྒྲོ་བཏག༷ས་པ༷་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱ༷ད་པར༷་གསལ་བ་དེ༷་རྣམས་ལ༷་འཇུག༷་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ནི༷་རབ༷་ཏུ༷་བསྟན༷་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་སྤྱི་མཚན་དེ༷་ལ༷་ངོ༷་བོར༷་སྣང༷་བ༷་སྟེ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའམ༷། དོན༷་རང་མཚན་ལ༷་སྤྱི་སྣང་དེ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འཛིན༷་པ༷་སྟེ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་གང༷་དེ༷་འཁྲུལ༷་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་འཁྲུལ་བ་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་ན་ཐོག༷་མ་མེ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཅ༷ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་མཐོང༷་བ་དེ་ཉིད་གོམ༷ས་པའི་བག་ཆགས་སད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས༷་སྣང་བའམ་སྤྲུལ༷་པ་ཡི༷ན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན༷་རང་མཚན་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་སྤྱི་ཞེས༷་བྱ་བ་གསལ་བ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟར་སྣང་བ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་རང་མིན་གཞན༷་ལ༷ས་ལྡོག༷་པའི༷་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་གྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གང་ཞིག །རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་འདི༷་དག༷་གིས༷་དངོས་སུ་གང༷་བརྗོ༷ད་བྱར་གྱུར་བ༷་དེ༷་ལ༷་བརྟགས་ན་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེ༷ད་དེ་ཤེས་རྣམ་ཙམ་ལས་ཡུལ་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཐ་དད་པ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་སྤྱི་བློ༷་དེ་ལ༷་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྤྱི༷་ཉི༷ད་དུ༷་ནི༷་མཐོང༷་ཞིང་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་ཞེན་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་དེ་ལྟར་ཞེན་པ་དེ་ཡང་སྤྱི་བློ་དེ་དོན༷་རང་མཚན་ལ༷་འཁྲུལ༷་པ་སྟེ་བློ་ལ་དོན་དུ་འཁྲུལ་བ༷འམ༷། སྤྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མེ༷ད་པ༷་ལ་ནི༷་ཕྱི་
20-208a
རོལ་གྱི་སྤྱིར༷་འདོ༷ད་པ་སྟེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དེ༷་ཡང༷་ནང་གི་རྟོག་པས་བསླ༷ད་པའམ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། དོན་དམ་པའམ་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ༷་དཔྱད་ན༷་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་དོན༷་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་སུ༷་གྲུབ་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དངོས་པོའི་ངོ༷་བོ༷་ཅན་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་རྫས་སུ་མེ༷ད་པས༷་རང་མཚན་རྣམས་དང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོ༷ད་བྱ༷་མིན༷་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞན་བརྗོད་ཙམ་ལས་སྤྱི་དངོས་མིན། །སྒྲ་འཇུག་རྒྱུ་ལས་དངོས་ཡིན་དགག །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་བུམ་སྤྱི་དང་བུམ་གསལ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་བྱ་མིན་ཡང་། བུམ་སྤྱི་དང་སྣམ་གསལ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཡིན་པས་ན། དེ་འདྲའི་བརྗོད་བྱ་འགའ༷་ཞིག༷་ཀྱང་ཡོད་པ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱི་དེ་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་མ་གྲུབ་པས་ན་དངོས༷་པོ་ཡོད་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དངོས་པོ་གང་ལ་ལྟོས་ཀྱང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་དུ་ཡོད་དགོས་པས་ཁྱབ་སྟེ། དངོས༷་པོ་ཡིན་པ་རྣམ༷ས་ནི་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་བརྗོ༷ད་བྱ་མིན༷་པ༷་ཉིད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་བུམ་སྣམ་གྱི་སྤྱི་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པས་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ནི་ཉེར༷་ལེན༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སྤྱི་ཡང་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པར་གཟུང་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་གཞན་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ༷་བརྗོ༷ད་པར༷་བྱ༷་བ་མིན༷་ཏེ། བློས་ཉེར༷་བརྟགས༷་ཏེ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །གཉིས་པ་འདས་མ་འོངས་ལ་སྒྲ་འཇུག་
20-208b
པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་སྤྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དགག་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་འགོག་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第二部分
对于实相和对它的不合理的防止。首先，由于类别的自性不存在的缘故，依靠别于他者的自相本体，在概念视域中出现的没有外部实体本体的意识形象，被假立为类别，在于显现与概念混为一体的错误下，将清晰的特征应用于对象的这种情况，是由言语表达所展示的。
对于这种共相，当它显现为有本体，即似乎是有别于意识的客体本体，或者将共相显现执著为自相，即将显现与概念视为同一，这就是错误的。这种错误从何而来？它是从无始以来见到与其他自相事物不混杂的经验所熏习的习气力量所产生的显现或幻现。
因此，所谓的自相事物的"共相"，看似遍及一切个体的东西，如果仔细观察，只是具有排除非己的特征，即只是他者遮除的特性。这些言语表达所直接表述的对象，经检验后毫无独立自性，仅是意识形象而无别于客体的独立本体，在共相概念中，因思维的力量而被视为共相，如此投射和执著，是因为共相概念错认为自相，即心中错认为对象，或者对没有自性的共相执著为外在的共相。
20-208a
这种执著仅仅是内在思维的污染或假立，因为从胜义或真实性上观察，所谓的共相不是作为自相实体的法性，所以不是实体性质的。因此，仅是假立而无实质自性，所以确定它与自相既非一也非异，不可言说。
第二部分有：仅从他说共相非实，从声音运作因中否定实有。
首先，如果有人说，虽然瓶共相与瓶个别不能说是一或异，但瓶共相与毯子个别可以说是不同的，因此某些可说的东西存在，所以不能完全确定共相非一非异不可说，故认为共相是实有。
[对此回答]：如果共相是实有，那么它在各方面相对于任何实物都应该能被描述为一或异，因为所有实有都不可能是完全不能说一或异的，这是实物的本性。因此，说瓶子和毯子的共相不同，不是因为它们在实际上成立为不同，而是因为瓶子和毯子由于取材不同而是不同的实体，依它们假立的共相也在假立的意义上被理解为不同，但不能说它们实际上是不同的实有，因为它们仅是心的构想。
第二部分，从声音应用于过去未来的原因否定共相是实有，包括直接否定和回应反驳。
20-208b


 །དང་པོ། འདས༷་པ༷་འགགས་པ་དང༷་ནི༷་མ༷་འོ༷ངས་པ་མ་སྐྱེས་པའི༷་དོན༷་ལ༷འ༷ང་སྤྱི༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་མཚན་ཅ༷ན་གྱི༷་མཉན་པ༷་སྟེ་སྒྲ་དག༷་ནི༷་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡོད་དེ། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུ་ཞེས་དང་མ་འོངས་པ་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དུང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡོད་ན་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པས་སྤྱི་མཚན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་སྒྲས་དོན་དེ་དག་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱང་དེའི་བློ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་གི་སྤྱི་ནི་བརྗོད་པ་ན༷། སྤྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ལུགས་ལ་དངོས་པོར་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི་སྤྱི་དེ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དངོས་པོ་ད་ལྟར་མེ༷ད་པ་དེའི་ཆོས༷་སུ་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རིགས་ལྡན་ནམ་ཆོས་ཅན་མེད་པ་ལ་ཆོས་སམ་རིགས་དེ་དེའི་ཆོས་ཡིན་པར་འགལ་ཏེ། མེད་པའི་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་བུའི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་འདས་མ་འོངས་ལ་སྤྱི་མེད་ཀྱང་སྤྱིའི་མིང་ཉེར༷་བཏག༷ས་ཙམ་དུ་འཇུག་པ་ལ༷ས་དེ༷་ལྟར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན། བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་སྒྲ་གང༷་ཞིག༷་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་སྣམ༷་བུ་དང་ཀ་བ་སོག༷ས་ལ༷་བཏགས་མིང་དུ་འཇུག་པ་མེ༷ད་ལ༷། ད༷་ལྟ༷་བ༷་ཡི༷་བུམ༷་པ༷་ཡི༷་དངོས༷་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བུམ་པ་དང༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཡི་སྒོ་ནས་བཏགས་མིང་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ཞིག་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྣམ་སོགས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་བུམ་སྒྲ་མི་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་འདས་མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་ན་དེ་བུམ་པའི་སྤྱི་དང་ཉེ་བའམ་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་
20-187a
བར་གྱུར་པའི༷་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་ཡུལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བློ་གོམས་པ་ཙམ་གྱི་རང་གི་རིག༷ས་མཐུན་པའི་ས༷་བོན༷་སྔ་མ་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་འཇིག༷་ཚོགས་ལ་ལྟ༷་བ༷་དག༷་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲིས་རྩ༷་བ༷་ཉི༷ད་ནས༷་དབྱུང༷་བར༷་གྱིས༷་དང་ཐར་པ་འཆི་མེད་ཞི་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉམས་དགའ་བར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གདམས་པའོ། །
破别有解脱道
གཉིས་པ་གྲོལ་བའི་ལམ་གཞན་འགོག་པ་ལ། དབང་ཕྱུག་ལུང་གིས་གྲོལ་བ་དགག །ལས་ལུས་ཟད་པས་གྲོལ་བ་དགག །
破自在天教言得解脱
དང་པོ་ལ། ལུང་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མིན། །ཡིན་པའི་འཐད་པ་དགག་པའོ། །
仅教言非正能立因
དང་པོ། དབང་ཕྱུག་པ་སོགས་ན་རེ། བདག་ཡོད་པ་དང་ཐར་པ་ཡོད་པའང་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཐར་པ་དེ་ཡང་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ལས་འགྲུབ་པར་ལུང་ལས་བཤད་པས་ན་ལུང་གི་དོན་ལ་ཐ་མལ་པའི་དཔྱོད་པས་སྐྱོན་མི་འཇུག་སྟེ། དབང་འདས་གཞན་གྱིས་རིག་བྱ་མིན། །ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཡི། །དྲང་སྲོང་དེ་དག་ཚིག་ལ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་མི་འཐད་དེ། དབང་ཕྱུག་གིས་བཤད་པ་སོགས་ལུང༷་ནི༷་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ༷་ལྟའི༷་དངོ༷ས་པོ་མ་ནོར་བ་སྟོན་པ་ཡི༷ན་པའི༷་རྒྱུ༷་མཚན་ཚད་མས་མ༷་མཐོང༷་བ༷་ཡི་གང་ཟག་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་ལུང༷་ན་དེ་སྐད་བཤད་པ་ཙམ༷་གྱིས༷་ནི༷་དབང་བསྐུར་བ་སོགས་ཀྱིས་གྲོལ༷་བ༷ར་ཡང༷་སྨྲ༷་བ༷་རྟོག་ལྡན་ཡོང༷ས་སུ༷་མ༷གུ་བྱེ༷ད་ཀྱི་ཚིག་མིན༷་ཏེ། ལུང་དང་དངོས་པོ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཙམ་དེ་ལྟར་ཡིན་ངེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

直译
第一部分。过去已灭和未来未生的事物上也有以共相为因的听闻，即声音会运用。例如，"过去有一位名叫'胜我'的国王"和"未来将出现一位名为'贝壳'的转轮王"等说法。
这样声音的运用存在时，声音的真实对象是共相，所以由共相的原因，声音表述那些对象，否则即使声音表述，也不合理产生其概念。
如果这样在表述过去未来的法的共相时，按照共相是实有的观点，实有的共相怎么能成为当前不存在的过去未来实物的属性呢？有类别者或有法不存在时，法或类别成为它的属性是矛盾的，因为不存在者的属性中有存在者是矛盾的，就像说"石女儿的白色"一样。
第二部分。如果有人说：虽然过去未来没有共相，但仅仅是共相名称的假名施设，因此如此认为。
[回答：]这不是假名施设，因为"瓶"这个声音并不作为假名施设用于当前存在的毯子和柱子等物上；当前的瓶子实体丝毫不存在的过去未来的瓶子，通过相近的方式作为假名施设运用的理由是什么？这是不合理的。
就像对毯子等无理由时瓶声不适用一样，对于过去未来，如果没有任何实体，它与瓶子的共相相近或相似的理由也不存在。
此外，你应当[知道]，即使没有确立为实际对象的因缘
20-187a
即使没有确立与实体不同的声音运用的原因成为目标对象，仅仅依靠实体而假立的思维习惯，只是由自己类似的前种子产生的对身见，你应用无我智慧的宝剑从根本上拔除，就能到达解脱、不死、寂静、美妙的城市。这是教诫。
破别有解脱道
第二，否定其他解脱道分为：否定自在天教言得解脱、否定业身穷尽得解脱。
破自在天教言得解脱
第一，包括：仅教言非正能立因，否定其合理性。
第一，自在天派等说：有我和有解脱都是由教言确立，而且这解脱也是通过灌顶等仪式获得，教言中如是说，因此凡俗的思维无法对教言之义提出过失。"超越能力者，非为他所知，彼见对岸显现之仙人，其言不为推理所害。"他们这样说。
这不合理，因为自在天所说等教言，对于未以量见其所说之实相无误教示的原因的人们，仅仅因为教言中如此说，就说灌顶等能解脱，这不是使有思维者欢喜的言语；因为如前所证，教言与实相无关联，仅因教言所说就一定如此的理由根本不存在。


 །
破应理
གཉིས་པ་ལ། མངོན་སུམ་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བཀག །རྗེས་
20-187b
སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་བསྟན། །
破立现证似能立
དང་པོ་ལ། ས་བོན་ནུས་ཉམས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །ལྕི་བ་ཡང་གྱུར་ཀྱང་མིན་ཚུལ། །དང་པོ་དབང་བསྐུར་བ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དབང་ཕྱུག་གིས་དབང་བསྐུར་བ་དེའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་མི་བསྐྱེད་པར་མཐོང་བས་ན། དབང་དེ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱེ་བའང་རྒྱུན་གཅོད་པར་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མིན་ཏེ་ས༷་བོ༷ན་སོག༷ས་མི་སྐྱེ་བར་གྲུབ༷་པའི་ཆོ༷་ག༷་སྔགས་ལ་སོགས་པས་ནི༷་སྐྱེས༷་བུ་སླར་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མི༷་སྐྱེད༷་པར༷་ནུས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། གལ་ཏེ་ནུས་ན་ཏིལ༷་མར༷་གྱིས་བསྐུས༷་བ་དང༷་མེས༷་བསྲེ༷གས་པ་དང་བཙོས་པ་སོག༷ས་ཀྱིས་ས་བོན་གྱིས་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་གཅོད་པས་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ཆོ་ག་དེ་དག་བྱས་བས་བདག༷་ཀྱང༷་གྲོལ༷་བར་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་ས་བོན་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དེས་སྐྱེས་བུའི་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་མི་ནུས་པས་རྒྱུ་མཚན་འཁྲུལ་བ་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ། སྡིག་ཅན་གྱི་སྡིག་པ་བླ་མས་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་བླངས་ཏེ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་ན་དེའི་སྡིག་པ་འཛད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་སྐྱེས་བུ་སྲང་ལ་གཞལ་བ་ན་སྔར༷་ལྕི༷་བ༷་དག༷་ཕྱིས༷་ཡང༷་དུ་སོང་བ་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷་ཞེ་ན། དེ་སྡིག༷་པ༷་བཅོ༷མ་པར༷་བྱས༷་ནས་ཟད་པ༷་ཡི་རྟགས་མིན༷་ཏེ་སྐྱེས་བུ་འདི༷་ཡི༷་ལུས་ཀྱི་ས་ཆུའི་ཁམས་ལ་ལྕི༷་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྦྱིན་སྲེག་གི་མེས་གདུང་བ་སོགས་ཀྱིས་ཡང་དུ་སོང་ན་ཡང་ལྕི་བ་དེ་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་སྡིག་པ་མེད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལུས༷་ཅ༷ན་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་སྡིག༷་པ་ནི་ལྕི་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིན་ན་མཚམས་མེད་སོགས་ལས་བྱས་པ་དང་སྔོན་གྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་ལྗིད་ལས་སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་འདེགས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་དགོས་
20-188a
ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་པ་སྡིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལྕི་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
说比量之损
གཉིས་པ་ལ། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་དེ་མི་འགལ། །རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་རང་ལུགས་བཞག །
与生有因不违
དང་པོ་ལ། །དངོས་དང་དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་དགག །
正行
དང་པོ། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་ཞེན་པའི་ལོག༷་ཤེས༷་དང༷་ནི༷་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་སྲེ༷ད་པ༷་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེ༷མས་པའི༷་དབ༷ང་དག༷་གི༷ས་མངལ་སོགས་དམན་པའི་གན༷ས་སུ་འགྲོ༷་བ༷་རྣམས་སྐྱེ༷་བ༷་ཡི༷ན་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ལ། དེ༷་ཕྱིར༷་རྒྱུ་ལོག་ཤེས་ཀྱི་སེམས་པ་དང་སྲེད་པའི་སེམས་པ་དེ༷་རྒྱུན་བཅ༷ད་པ་དེ་དག་འཁོར་བར་འགྲོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ལོག་སྲེད་དེ༷་ཙམ༷་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེ་བ་འབྱུང༷་བར་ཚད་མས་མཐོང་བའི༷་ཕྱིར༷་སྐྱེ༷་བ་ལེན་པ་ལ༷་རྒྱུ་དེ༷་དག༷་ཉི༷ད་ནུས༷་པ་དང་ལྡན་པ་ཡི༷ན་ནོ། །ལས་ཀྱང་རྒྱུ་མིན་ནམ་སེམས་པ་ཙམ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཅི་ལ་བཤད་སྙམ་ན། སེམ༷ས་པ༷་དེ༷་དག༷་རང༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་སེམས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་སྔོན་གྱི་སེམས་པ་བྱུང་ཟིན་པ་ལ་སྔོན་གྱི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་བགོས་པའི་རྒྱུན་སླར་ཡང་སེམས་པས་གསོས་བཏབ་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་ཉིད་ལས་ཡི༷ན་པ་དེ་ཕྱིར༷་དེ་འདྲའི་སྐྱེ༷་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ༷་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་པ་ཉམ༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་དབང་བསྐུར་བས་སླར་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པར་བཤད་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།

直译
破应理
第二部分包括：否定现证似能立，教示
20-187b
比量之损害。
破立现证似能立
第一部分包括：种子能力减损非能立，重变轻也非能立方式。
首先，有人说：灌顶等能断除生死相续是有理由的，因为见到被自在天灌顶的咒语加持的种子不能产生芽，所以得到灌顶的人的生死相续也能断除，这是成立的。
这不是正确理由，因为用证明种子等不生长的仪式咒语等，不能使人不再生于轮回。如果能够，那么涂抹芝麻油，或焚烧，或煮熟等方法使种子断绝生长，对人进行这些仪式也应成为解脱，这是不合理的。因此，使种子不生长的咒语等对人的生死不能产生损害，所以这是错误的理由。
第二，[有人说：]罪人的罪过由上师通过仪式接受并进行火供时，其罪过会耗尽，因为亲眼看到以前将人称重时很重的人后来变轻了。
[回答：]这不是罪过被消除而耗尽的标志，因为此人身体的地水元素本有重量，火供的火焚烧等使其变轻，只是重量消失而已，怎能成为罪过消失呢？原因是罪过本身无形体，所以罪过不具有重性。如果是这样，犯下无间等业和过去诸业的重量，有些人应当
20-188a
无法举起，但除了身体特征外，罪过的差异并不造成轻重。
说比量之损
第二部分包括：与生有因不违，安立与因违背的自宗。
与生有因不违
第一部分包括：正行与遣除过失。
首先，我们已经证明在轮回中生死的因是将不净视为净、苦视为乐、无常视为常、无我视为有我的颠倒见，以及从其产生的贪爱和与之相应的思，这些使众生生于胎等低劣之处。因此，若断除这些因——颠倒见的思和贪爱的思，那么就不会轮回，因为没有因。
所以，仅从颠倒和贪爱这些因我们通过量见到生死的产生，因此对于受生，这些因具有能力。
如果有人想：业不也是因吗？为何说仅思是因？
[回答：]这些思本身就是所谓的"业"，并不存在与思分离的所谓"业"。过去已生起的思称为"过去业"，由此熏习的相续再由思维滋养后显现为成熟为果。
因为思本身就是业，所以受生的因——与贪爱相应的思——没有减损，因此说通过灌顶而不再受生的说法受到比量的损害。


 །དེས་ན་ལུང་གང་ལས་བཤད་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡིན་ཕན་ཆད་རྗེས་དཔག་གིས་འགྲུབ་པའམ་དངོས་སུ་མ་འགྲུབ་ཀྱང་གནོད་མི་སྲིད་ལ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་ངེས་པར་གནོད་ཕན་ཆད་ལུང་དོན་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་པར་ངེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་
20-188b
གནོད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྲུབ་བོ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་སྨྲ་བའོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། མ་མཐོང་ལས་ཉམས་ལན་མི་རུང་། །དེ་དང་ཁས་ལེན་འགལ་བར་བསྟན། །དང་པོ། ཁོ་ན་རེ། མངལ་ལ་སོགས་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ༷་བ་དང༷་། ཡུལ་རྣམས་རྟོག༷ས་པ་ཡི་རྟེན༷་ནི་བྱེ༷ད་པ༷་སྟེ་དབང་པོ་དྲུག་ཡི༷ན་ལ། བྱེད་པ་དྲུག་པོ་དེ༷་དག་ནི༷་ད་ལྟར་དངོས་སུ་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྔོན་གྱི་ལ༷ས་དགེ་མི་དགེ་ཉི་ཤུ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིང་མ་འོངས་པའི་དེ་དྲུག་ཀྱང་ལ༷ས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་ལས་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སུས་ཀྱང་མཐོང་བ་མིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་ལས་དེ་དབང་བསྐུར་གྱིས་ཞིག༷་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ༷་བ༷་མེ༷ད་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་དེས༷་ན༷་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ༷་བྱེ༷ད་པ་ཞེས་པ་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་དེ་ཡིན་གྱི་ད་ལྟའི་སེམ༷ས་པ༷་མིན༷་པས་ན་དབང་བསྐུར་བས་སྐྱེ་བ་མ་ཉམས་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཡོ༷ད་པ་དང༷་མེ༷ད་པའི༷་རྗེས༷་སུ་འཇུག༷་པའི་ཕྱིར༷་བྱེ༷ད་པ༷་དྲུག་པོ་སྐྱེད༷་པ་ལ༷་བློ༷་སྟེ་སེམས་པ་དེ༷་ཡི་ནི་ནུས༷་པ་མཐོང༷་སྟེ། སེམས་པ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་སེམས་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཅིང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི། བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་བྱེད་སོགས་གཞན༷་གྱིས༷་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དེ་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སེམས་པ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་ཅིང་མེད་ན་དེ་དག་མེད་པར་རིགས་པས་གྲུབ་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གང་ཡང་མེད་པས་མཚོན་དང་རྨའི་རྒྱུར་སྡོང་དུམ་རྟོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པར་གྲུབ་ན༷་སྲིད་སྲེད་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་པ་དེ༷་ཡོ༷ད་པ་ཡི་གང་ཟག་དེ༷་དག༷་འཁོར་བར་ཅིས༷་མི༷་འགྲོ༷་སྟེ་རྒྱུ་ཚང་བས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་མ་འོངས་པའི་བྱེད་པ་དྲུག་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་
20-189a
སེམས་པ་དེ༷་དག༷་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་གས་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་བྱས་སོ་ཞེ་ན༷། དབ༷ང་དང་སྔགས་སོག༷ས་བྱས༷་མ༷་ཐག༷་ཏུ་དབང་པོ་དེ༷་དག༷་ཡིད་ཀྱི་སེམ༷ས་པའི༷་དབ༷ང་གི༷ས་མཐོང་ཟིན་གྱི་ཡུལ་ལ་ལར་དབང་པོ་གཏད་དེ་དེར་འཛི༷ན་པ་དང༷་། མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ལ་གསར་དུ་འཕེན་པའམ་འཇུ༷ག་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་ཡུལ་མཐོང་ཟིན་གྱིས་འཁྲུགས་ནས་དེ་ལས་གཡེ༷ང་བ་སྟེ་གཞན་དུ་བྱོལ་བ་དང༷་། མི་འདོད་པའི་ཡུལ་མ་མཐོང་བ་ལ་མི་འཇུག་པར་འགོ༷ག་པ༷་ཡང་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་དགོས་ནའང་། ཤིང་བལ་རླུང་གིས་གཡོ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་དྲུག་པོ་དེ་ཡུལ་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཡིད་ཀྱི་སེམས་པའི་ནུས་པ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པས་ན། དབང་གིས་བྱེད་པ་དྲུག་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་བཅོམ་སྟེ་གང་ཡང་བཅོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ།

直译
因此，从教言中所说的是真实义理的前提下，通过比量可得成立，或虽然不能直接成立但也不可能有损害；若为比量正量所必然损害，则该教言所说义理也必定不能成立，而说"虽被比量
20-188b
损害但教言义理仍然成立"，这是极为愚蠢的言论。
破其遮过
第二部分包括：未见业损答不合理，显示与承许相违。
首先，他人说：去往胎等其他处所，以及认知诸境的依靠是造作，即六根，而这六种造作现在没有直接看到，是从过去的二十种善不善业生起，未来的那六种也将从业生起，而将生起的业是什么样子，谁也没有看见。这种未见的业因灌顶而毁坏，因此不会去往其他生处，以此方式，轮回生死的因是"我之功德的造作"即称为业的东西，而非当前的思，因此通过灌顶生死不减损的推理是不合理的。
[回答：]因为随存在和不存在而运行，所以见到思维对于产生六种造作具有能力。如前所证，除思本身外没有任何所谓的"业"，而且由意的思之力而趋入对境并生于轮回；"我之功德的造作"等其他东西不能造成轮回生死，通过理性成立思存在则它们存在，不存在则它们不存在，除此之外没有任何随行或相反的关系，因此确立如同认为木块是刀伤之因一样，那么具有有欲爱及与之相应思维的那些人，为什么不会轮回？因为具足了因。
如果说未来六种造作的引发思维
20-189a
被灌顶仪式使其失去能力，[回答：]灌顶和咒语等刚做完后，那些根官由意之思的力量继续朝已见之境投注而执取，或向未见境新发射或趋入，或因已见不喜之境而烦扰而从中分心即转向他处，或阻止不进入未见不喜之境，应当不存在了；但如同棉花被风吹动，那六种造作对境的进退由意思的主宰力量未减损而存在，因此灌顶对产生六种造作的能力有何损害？实际上根本没有任何损害。


 །ཡང་ཁོ་ན་རེ། ད་ལྟ་སེམས་པ་ཡོད་ཀྱང་དབང་བསྐུར་གྱི་ནུས་པས་ཤི་བའི་ཚེ་བློ་མེད་པར་གྱུར་ནས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི༷་སྟེ༷་ཤི་བ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བློ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྐྱེ་བར་མི༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སྲེད་པ་སོགས་དྲི༷་མ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་བློ༷་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བར་བྱེད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི་ནུས༷་པ་དབང་སོགས་ཀྱིས་མེ༷ད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན༷། དབང་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་གསོན༷་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་དུས་ན༷འང༷་ཆགས་པ་སོགས་དྲི་མ་ཅན་གྱི་བློ་རྣམས་ལ་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་དགོས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཆགས་སོགས་དྲི་མར་གྱུར་བའི་བློ་རྣམས་ནི་གཉེན༷་པོ༷་བདག་མེད་སོགས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་དང༷་ནི༷། རང༷་གི༷་ཕྱོགས༷་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་གཉིས་པོ་རིམ་བཞིན་འཕེལ༷་བ་ན༷་དྲི་མ་ཅན་དེ་འགྲི༷བ་པ་དང༷་འཕེལ༷་བར་འགྱུར་པའི༷་ཕྱིར༷། ཉེས༷་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན༷་རང་རང༷་གི༷་
20-189b
རིགས་འདྲའི་ས༷་བོན༷་ཅ༷ན་དེ་ནི་དབ༷ང་བསྐུར༷་བ༷་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷་མེ༷ད་དེ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སེམས་པ་ཙམ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་མིན་ཏེ་བདག་ཡོད་པ་ལས་ལོག་ཤེས་དང་སྲེད་པའང་སྐྱེ་བས་ན་བདག་ལ་བརྟེན་པའི་ལས་དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་བཅོམ་པ་ན་རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་བདག་མ་ལོག་པ་སྲིད་དུ་འཁོར་བའང་མི་ལྡོག་པས་དབང་བསྐུར་སོགས་ལས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་པ་རང་གི་ཁས་ལེན་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ་ལ། གཞན་ཡང་བདག་རྟག་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་ལེན་པ་ཡིན་ལ་རྟག༷་པ༷་རྐྱེན་ལ་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་འབྲས་བུ་རིམ༷་གྱིས༷་སྐྱེད༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་འགལ་བ་དང༷་། དེར་མ་ཟད་ལས་དེ་བྱེ༷ད་པ་དང༷་མི༷་བྱེ༷ད་པ༷་དག༷་གི་གནས་སྐབས་ནི༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འདྲ༷་བའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཅན་བདག་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ལས་བྱེ༷ད་པ༷་པོ་ཡིན་པར་འགལ༷་ཏེ། དེ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན་སྔར་མི་བྱེད་པའི་དུས་སུའང་བྱེད་པར་ཐལ་ཏེ་ད་ལྟའི་བྱེད་པོ་འདི་དང་གཅིག་ཡིན་པས་སོ། །ད་ལྟ་བྱེད་པའི་དུས་ནའང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་སྔར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བའི་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འདོད་པའི་བདག་རྟག་པ་དེ་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་འགལ་ལོ། །ཡང་རྒྱུ་ལ༷ས་བྱེད་པ་པོ་སྲོག་གཅོད་པའི་མི་ལྟ་བུ་དང༷་འབྲས༷་བུ༷་མྱོང་བ་པོ་དམྱལ་བའི་གང་ཟག་དེ་གཉིས་ཀའ༷ང་གཅིག་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བྱེད་པོ་སྤྱོད་པོ་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་པས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་དེ༷་དག༷་བདག་དེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་འདོད་ན༷་བདག་ལས་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་དང་འབྲས་བུ་ཟ༷་བ་པོ༷་ཡིན་པའང་ཉམ༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེས་གང་ཡང་མ་བྱས་ལ་གང་ཡང་ལོངས་མ་སྤྱད་དེ་
20-190a
རྒྱུད་གཞན་གྱི་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་དངོས་སུ་ལས་བྱས་པ་མིན་ཀྱང་དེ་ཡོད་པ་ལས་དེའི་ནུས་པས་ལས་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། རྟག་པ་ལ་ནུས༷་པ༷་ཡང༷་ནི༷་འགྲུབ༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མེད་པར་སྔར་མང་དུ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ།

直译
又有人说：虽然现在有思，但由灌顶的力量，在死亡时成为无心，因而不受生。
[回答：]如果是因为死亡之时无心而不受生，当问到这一点时，他们回答说：因为执著我和对生的贪爱等垢染本性的心，能连接前后生死的那些能力，已被灌顶等消除了。
[再答：]接受灌顶的人，在活着的时候也应该对贪爱等垢染心无有能力，然而并非如此，贪等垢染之心，随着对治——无我等如理作意和自方不如理作意两者分别增长而减少和增长，因此过失心的相续，各自具有
20-189b
相同类型种子，仅由灌顶并不会逆转，因为它与那些[过失心]的因不相违。
第二，有人说：仅思不是轮回之因，因为从我的存在产生颠倒见和贪爱，因此依我的业才是因，当业的能力被摧毁时，因为缺乏因，即使有思也不会受生。
[回答：]如此说来，只要因——未舍弃我——存在，轮回也不会终止，那么认为从灌顶等断除轮回中受生的观点与你自己的承许极其矛盾。此外，常我根本不是轮回的因，因为轮回受生是逐渐获得的，而常法无需依赖缘，因此逐渐产生果是矛盾的；不仅如此，在作业与不作业状态下各方面都相同本质的那个单一我，不可能是业的作者，因为如果它是作者，那么在过去不作时也应变成作者，因为它与现在的作者为一；在现在作的时候也应成为不作者，因为它就是过去的不作者。因此，承认没有任何前后差异变化的常我是作者，极为矛盾。
又，因果中的作者如杀生者和感受者如地狱众生，两者应成为一体，因为承许作者与受者为一。如果认为因果与我相异，则我是作者和受果者也就消失了，因为它既没作任何事，也没享用任何东西，
20-190a
如同他人相续的众生一样。如果想：我虽然没有直接造业，但因为它的存在，由它的能力造业。对常法来说，能力也不能成立，因为无有随行与相反关系，如前已广加考察。
;


 །དེ་ལྟར་བདག་རྟག་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་ནས་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་དགག་པ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་རྟག་པ་མེད་ན་ཕུང་པོ་ཙམ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་སྔར་མྱོང་བ་དྲན་པ་ན་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་གཞན༷་གྱིས་དྲ༷ན་པར་ཐལ་བ༷་དང་། ལས་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་པས་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་གཞན་གྱིས་ལོངས༷་སྤྱོ༷ད་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཆུད་ཟ་བ་དང་། སོ༷གས་ཁོངས་ནས་སྔར་མཐོང་བ་ཕྱིས་ངོ་ཤེས་པ་ན་མ་མཐོང་བ་གཞན་མཐོང་མ་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་རྒྱུ་མེད་དུ་ངོ་ཤེས་པར་ཐལ༷་བ༷་སོགས་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འཇུག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། རྟག་གཅིག་རང་དབང་བའི་སྐྱེས་བུ་འགའི༷་ཡང༷་དྲ༷ན་པ༷་མེ༷ད་པར་འདོད་ལན་དོན་མཐུན་ཐེབས་པའི༷་ཕྱིར༷། རྟག་བདག་ལ་དྲན་སོགས་མི་སྲིད་པ་དེ༷ས་ན་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བའི་བློ་ཡི་བག་ཆགས་སད་པ་ལ༷ས་ཕྱིས་དྲ༷ན་པ༷་འབྱུང༷་སྟེ་བདག་མེད་པའི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པའི་རྒྱུན་ཙམ་ལས་དེ་ལྟར་དྲན་དང་མྱོང་དང་ངོ་ཤེས་པ་སོགས་འབྱུང་རིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
违因立自宗
གཉིས་པ། རང་ལུགས་གནས་ཚུལ་བདེན༷་པ༷་བཞི༷་ལ༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བརྟན༷་པའམ་རྟག་པ༷་དང༷་བདེ༷་བ་དང༷་། ང༷་དང༷་ངའི༷འོ་ཞེས༷་སུ་འཛིན་པ་སོག༷ས་
20-190b
ཡང༷་དག༷་མིན༷་པ༷་རྣམ༷་པ་བཅུ༷་དྲུག༷་པོ་དག་ཏུ་རྨོངས་པས་སྒྲོ་བཏག༷ས་ནས༷་ནི༷་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ལ་ཡོངས༷་སུ༷་སྲེ༷ད་ཅིང་ལས་བསགས་པས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །བདེན་བཞིའི་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་ནི༷་དེ༷་དང་འགལ༷་བའི་དོན༷་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན། བདེན་བཞིའི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷་རྗེས༷་སུ་རྟོག༷ས་པ་ཅ༷ན་གྱི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་སྟོང་པ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སོགས་ལེག༷ས་པར་བསྒོམ༷ས་པ་ནི་ཡང༷་དག༷་པའི་ལྟ༷་བ༷་ཡིན་ལ། དེ་ཡིས༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྲེ༷ད་པ༷་དང་དེ་ཡོད་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའམ་དེའི་རྗེས༷་སུ་འབྲང༷་བའི་སེར་སྣ་སོགས་དང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་སོགས་འཁོར་བར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཀུན་དང་བཅས༷་པ་འཇོམ༷ས་པར་བྱེ༷ད་དོ། །
破业身尽得解脱
གཉིས་པ་ལས་ལུས་ཟད་པས་གྲོལ་བ་དགག་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་འགོག་པ་གཉིས། དང་པོ། གཅེར་བུ་པ་ན་རེ། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་དང་ལུས་ཟད་པ་ན་གྲོལ་བ་ཡིན་གྱི་ལས་མ་ཟད་ན་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་དེ་ལས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་དབང་བཙན་པས་སླར་འཁོར་བར་དབང་མེད་དུ་འཕེན་པ་ཡིན་པས་ན་ལས་དང་ལུས་མ་ཟད་པ་དེ་སྲེད་པ་སྤངས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཅིས་མི་ལེན་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ལ༷ས་དང༷་ལུས༷་དག༷་གན༷ས་པར་གྱུར་ན༷་ཡང༷་ལུས་ལེན་པ་དེའི་རྒྱུ་གཅི༷ག་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་ན༷་ལས་ལུས་སྲེད་པ་སྟེ་རྒྱུ༷་གསུམ༷་ཚང་དགོས་པ་ཅ༷ན་གྱི་སྐྱེ་བ༷་དེ་ནི་འབྱུང་སྲི༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། རྒྱུ་མ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ས༷་བོན༷་མེ༷ད་པར༷་ཆུ་ལུད་ས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱང་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེད་པ་བཞིན༷་ནོ།

直译
这样显示常我是轮回因的过失后，否定他人似乎能损害这一点的说法：如果没有常我，仅仅是刹那坏灭的蕴，则应成为他人所经验被他人忆念，以及作业者已灭，他人所作为他人所受用，因此因果将会虚耗，等等包括先前见过后来认出时，应成为未见者见到未经历者无因认出等，这些都不能作为对佛教宗派的损害，因为[我们]承认没有任何常一自主的补特伽罗的记忆，[我们的]回答与事实相符。
对常我不可能有记忆等，因此从先前亲身经历的意识的习气苏醒而后来产生忆念，即从无我的无常蕴相续中，这样产生忆念、感受和认知等是合理的，而其他方式则不合理。
违因立自宗
第二，自宗安立：在真实情况中，对四谛颠倒增益为坚固或常
20-190b
乐、我和我所等执取的十六种非正确行相，由愚痴增益而对烦恼方面全然贪爱并积累业而在轮回中流转。
对四谛实相，以与之相违的内容即十六种颠倒所生的贪爱，由正见摧毁。
如何做到？对四谛真实性的行相随顺了解，具有无常、苦、无我、空性、因、集等善加修习，这是正见。它能摧毁由颠倒增益所生的贪爱，以及当贪爱存在时从其产生或随之而来的悭吝等和有漏业等，连同引发轮回的一切过失。
破业身尽得解脱
第二，否定业身穷尽得解脱分为：正破和破其回答。
第一，裸形外道说：由苦行力尽业和身时得解脱，若业未尽则不可能解脱，因为业极其强力，不由自主地再引向轮回，因此业和身未尽者，即使断贪爱，为何不受生？
[回答：]不是这样的，即使业和身存在，受身的因之一是贪爱，因为它不存在，因不具足，所以业、身、贪爱三因俱全才能有的生，是不可能发生的。因不具足则果不可能生，譬如无种子，即使水肥土等和合也不能生芽一样。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དཔེར་ན་ས༷་སྟོང་པ་སྟེ་རྡོ་རྐང་ས་མཁྲེགས་པོ་ལའང༷་སྟོན་དཔྱིད་དུས་ཚོད་བཟང་པོའི་ཚེ༷་མཁའ་ལས་ཆ༷ར་པ༷་འབབ་པ༷་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡང་སེམས་ལྡན་གྱི་ལོ་ཐོག་ག་ལ༷་སྐྱེ༷་སྟེ་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་གཅོད་པའི་ཐབས་ལ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྲེ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི་གཉེན༷་པོ་ནི་སྟོང་ཉི༷ད་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམ༷ས་པ༷་བྱས༷་ཏེ༷་སྲེ༷ད་པ༷་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པར༷་གྱུར༷་ན་ཡང༷་ལ༷ས་དང༷་ལུས༷་ཡོད་པས་འཁོར་བར་འཁོར་
20-191a
བར་འགྱུར་ཏེ་ལས་བྱེད་ལ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ལུས་ལས་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནུས་ན་དེ་ཟད་པར་གྱུར་བ་དང་ལས་ཟད་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲེད་པ་སྤངས་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ལས་མ་ཟད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སླར་མི་ལེན་པར་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
破所答
གཉིས་པ་དེ་ལ་དེས་ལན་བཏབ་པ་འགོག་པ། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདས་པའི་ལས་ལས་ད་ལྟའི་ལུས་འདི་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ། ད་ལྟ་གསོག་པའི་ལས་ལས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དགོས་ཀྱི། སྲེད་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྲེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ད་ལྟ་བྱས་པའི་ལས་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་མཐུས་སྐྱེ་བ་ཡང་འབྱུང་དགོས་ཤིང་། དེས་ན་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ཚེ་ཟད་ནས་ལུས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པར་བྱས་པའི་ལས་དེ་གཞན་ནམ་ཡང་མི་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་ལྟའི་ལུས་སྐྱེས་ནས་ཡོད་པ་ནི་ལ༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ལུས་ལ་སྲེ༷ད་པ༷་ཞེས༷་བྱ་ནི༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ལ། སྲེད་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མིན་ཏེ་ལས་དང་ལུས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་ན་སྐྱེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བདེན་ཡང་ལས༷་ཀྱི་ས་བོན་ཡོ༷ད་ཀྱང་བདག་ལྟ་ལས་བྱུང་བའི་ཆགས་སོགས་མ་སྤངས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྲེ༷ད་པ༷་དེ་ཡི་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་མི༷་སྲིད༷་ལ། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་ལ༷ས་ཀྱི༷་འབྲས་བུ་འཁོར་བ་སྲིད་པ་གཞན་དུ་སྐྱེ༷་བ༷་ལེན༷་པ་འབྱུང༷་བ༷་ན༷མ་ཡ༷ང་མེ༷ད་པ་ཡིན༷་ཏེ་དཔེར་ན་མྱུ༷་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་ས་ལུའི་ས༷་བོན༷་དང༷་ཆུ་ལུད་དྲོད་དུས་ཚོགས་པ་སོགས་ཚང་བའི་ཚེ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལྟར། སྐྱེ་བ་ལ་ལས་དང་ལུས་ས་བོན་དང༷་སྲེ༷ད་པ༷་ཚང་བ་དགོས་ལ། དེ་གང་རུང་ཆད་པ་ན་མི་སྐྱེ་བའོ།;


 །འོ་ན་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ལས་དང་ལུས་ཟད་ན་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མཚུངས་པས་སྲེད་པ་མ་སྤངས་ཀྱང་དཀའ་
20-191a
ཐུབ་ཁོ་ན་ཐར་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལ༷ས་དང༷་ལུས༷་དག༷་ནི་སྤོང༷་བར་རིགས་པ་མིན༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ལས་ལུས་དེ་དག་རྐྱང་པ་ཟད་པར་སྤོང་བའི་གཉེན༷་པོ༷་དག༷་ནི༷་ཚད་མས་རྟོགས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཤེས་མི་ནུས་པ་དང༷་། དགོས་པ་ཡང་མེད་དེ་སྲེད་པ་སྤངས་ན་ལས་དང་ལུས་ཙམ་ལ་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ལས་ལུས་ཁོ་ན་སྤོང་དུ་ཡང་མི་བཏུབ་སྟེ་སྲེ༷ད་པ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་ན༷་ལས་དང་ལུས་སླར༷་ཡང་འབྱུང༷་བའི་ཕྱིར་སྔར་ཡོད་སྤངས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པ་ལ་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཅེར་བུ་པའི་སྟོན་པ་འཕེལ་བྱེད་སོགས་ན་རེ། གཉེན་པོ་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ལས་དང་སྲེད་པ་ཟད་པའི་གཉེན་པོ་དཀའ་ཐུབ་ཡིན་པས་ན་ལས་དང་སྲེད་པ་གཉི༷ས་ཀ་ཟ༷ད་པའི་དོན༷་དུ༷་དཀའ་ཐུབ་ལ་འབད༷་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན༷་ཡང༷་། སྲེད་པ་ཟད་པའི་ཐབས་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་ན་དེ་བསྟེན་པར་རིགས་ཀྱི་ལ༷ས་ཟ༷ད་པའི་དོན་དུ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ངལ་དུབ༷་བསྟེན་པ༷་དོན༷་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ཇི་ཙམ་འབད་ཀྱང་སྲེད་པ་ཟད་མི་ནུས་ལ་སྲེད་པ་མ་ཟད་ན་ལས་ཟད་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སྲེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ལས་ཟད་ན་དེ་ཡང་འཛད་དོ་ཟེར་ན། དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ལས་མཐའ་དག་ཟད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་མི་ནུས་ཏེ། བཟང་ངན་བདེ་སྡུག་མི་འདྲ་བའི་འབྲས༷་བུ༷་སྣ༷་ཚོ༷གས་དངོས་སུ་མཐོ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷། དེའི་རྒྱུ་ལ༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱང་ནུས༷་པ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་ཡོད་པར་རྗེས༷་སུ་ངེས་པར་དཔོ༷ག་པ་དེ༷ས་ན༷་སྐྲ་འབལ་བ་དང་ཟས་མི་ཟ་བ་སོགས་དཀའ༷་ཐུབ༷་ཀྱི༷་ཉོ༷ན་མོང༷ས་སམ་གདུང་བར་གྱུར་བའི་དངོ༷ས་པོ་གཅི༷ག་གིས༷་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཐམས་ཅད་མི༷་འཛ༷ད་པར་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདུང་བའི་རྣ༷མ་པ་འག༷ས་དེ༷་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མྱོང་བ་བསྐྱེ༷ད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས༷་བུ༷་ནི༷་རྣམ་སྨིན་ཆུང༷་བའམ་
20-191b
ཡང་བར་འགྱུར༷་ན་ཡང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་མྱོང་བ་དེ་དང་རི༷གས་མི༷་མཐུ༷ན་པ་ཅ༷ན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་མེ༷ད་པར་བྱེད་པ་མི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། ཅི༷་སྟེ༷་དཀ༷འ་ཐུ༷བ་ཀྱི་ནུས༷་པ༷་ཡི༷ས་ལས་གཞན་གྱི་ནུས༷་པ༷འང་རང་གི་མྱང་བྱ་དེ་དང་འདྲེས༷་པར་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ལ། དེས་ན་དཀའ་ཐུབ་བསྟེན་པས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀུན་ཟ༷ད་ནུས་པ༷་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དཀའ་ཐུབ་རང་ལ་ལས་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་ཟད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ན་དེས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་བསྲེའམ། བདེ་བ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་དང་བསྲེ། དང་པོ་ལྟར་ན། ལས་ཐམས་ཅད་ལས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་ཟད་པར་བྱེད་ན་བ་སྤུ་བཏོགས་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་ཀྱི་ཆ༷་འག༷འ་ཙམ་བྱས་པས་ལས་ཀུན་སྤོང༷་བ༷འམ༷། ཕྱི་མ་ལྟར་ན། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདུང་བའམ་ཉོ༷ན་མོང༷ས་གང་ཡང་མེ༷ད་པ༷ར་ལས་ཀུན༷་སྤ༷ང་བར་འགྱུར༷་རོ། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ནི་དཀའ་ཐུབ་མ་ཡིན་པས་དེས་ལས་སྤོང་བ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདུང་བ་དེ་ཕལ་པས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའམ་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་ཡིན་ནམ་མིན། གལ༷་ཏེ༷་དཀ༷འ་ཐུབ༷་ནི་ལས་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པའམ་སྡུག་བསྔལ་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་འདོ༷ད་དེ་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་མེད་པ་དཀའ་ཐུབ་མིན་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལ་བདེ་བའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཉོན་མོངས་མེད་པར་ཀུན་སྤོང་བར་ཐལ་བ་དེར་འགྱུར་རོ།

直译
那么，如果苦行使业与身穷尽也不会再生，这与[断贪爱]相同，因此即使不断贪爱，仅苦行
20-191a
就是解脱之道，是吗？[回答：]断除业与身是不合理的，原因是仅断除业身的对治无法通过量来了解，因此不能知道，而且也没有必要，因为断除贪爱后，仅业与身没有产生生死的能力。仅断业身也不可行，因为如果贪爱存在，业与身还会再次产生，所以断除先前存在的[业身]对不再受生没有帮助。
裸行派的导师增长者等说：不是不知道对治，因为业和贪爱穷尽的对治是苦行，因此为了使业和贪爱两者都穷尽而努力修苦行。[回答：]即使如此，如果如理知道断除贪爱的方法，应当依止它，为了断除业而依止苦行的辛劳是没有意义的，因为无论多么努力也不能使贪爱穷尽，而贪爱不穷尽，业不可能穷尽。
如果说贪爱是依业力而生，因此业尽则它也会尽，[回答：]不能了解苦行能使一切业穷尽，因为直接看到各种不同的善恶苦乐果，其因——诸业也通过比量确定有不同能力，因此通过拔头发、不进食等苦行的烦恼或苦痛的一种事物，不能穷尽一切将感受各种果的业，这是确定的。因此，苦行痛苦的某些行相能减轻与之相似感受的业果，使其报轻
20-191b
微，但不能使与苦行体验不同类的业果不被感受。
第二，如果说苦行的力量能使其他业力与自己所受混合，因此依止苦行能穷尽过去所有业，[回答：]如果苦行本身有将诸业混合为一并使之穷尽的能力，那么它是与苦受混合，还是与乐受混合？如果是第一种，将一切业混为一而穷尽，那么像拔一根汗毛那样的少许痛苦或烦恼就能断除一切业；如果是第二种，则没有任何苦行的痛苦或烦恼也能断除一切业。
如果说没有烦恼不是苦行，因此它不能断除业，这没有意义。那么，苦行的痛苦是像普通人所感受的痛苦一样是烦恼或苦痛，还是不是？如果认为苦行与成为业果的烦恼或痛苦不同，因为是由欲望驱使而行，[回答：]这与说没有烦恼不是苦行相矛盾，而且应该存在乐的苦行，也会导致无烦恼而断除一切的过失。


 །གལ་ཏེ་དེ་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པའམ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་ཉི༷ད་དོ༷་ཅེ༷་ན༷། ཕལ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་མྱོང་བ་ལྟར་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གདུང་བ་དེ༷་ནི༷་སྔོན་གྱི་ལ༷ས་འབྲས༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དཀའ་ཐུབ་འདིས༷་སྔོན་ལས་ཐ་དད་པའི་ནུས༷་པ༷་འདྲེ༷ས་པ་དང་
20-192a
ཟད་པ་སོག༷ས་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ལས་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་རང་འབྲས་ཙམ་ཡིན་པས་གྲོ་ཡི་མྱུ་གུས་འབྲས་སོགས་ས་བོན་ཐ་དད་པའི་ནུས་པ་འདྲེས་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །མདོར་ན་དཀའ་ཐུབ་དེ་བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལས་ལས་བྱུང་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དེ་ཡང་ལས་སྔོན་སོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ལས་མི་འདའ་ལ། དེས་སྔོན་སོང་གི་འབྲས་བུའི་ཆ་ཇི་ཙམ་མྱོང་བ་ཟད་ནུས་ཀྱི་གཞན་ཀུན་ཟད་པར་མི་ནུས་སོ། །རང་ལུགས་དོན་ཞགས་ཀྱི་སྨྱུང་བར་གནས་པ་སོགས་ལ་མི་མཚུངས་ཏེ་ལས་མཐའ་དག་དེ་ཙམ་གྱིས་ཟད་པར་འདོད་པའང་མ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཆུང་ངུ་དེས་ཀྱང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བྱང་བ་ཡོད་པ་ནི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སེམས་པའི་དབང་གིས་མ་འོངས་པའི་མྱང་འགྱུར་ཁེགས་པ་ཡིན་ལ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་སོགས་ཚུལ་ཀུན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ཟས་མི་ཟ་བ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནུས་པ་ཁོ་ནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་པ་ཉིད་གཙོ་ཆེ་ཡི་ལུས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཙམ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་སྤོང་མི་ནུས་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཡང་སྲེད་པ་སྤོང་བས་ལས་སྤོང་བ་ཁས་བླངས་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ངེད་ཀྱིས་ལས་བྱས་ཟིན་ལ་འབྲས་བུ་མི་མྱོང་བའི་ཐབས་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་། སྲེད་པ་སྤོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་གཉེན་པོ་མི་སྲིད་ཅེས་འགོག་པ་ཡིན་ལ། སྲེད་པ་སྤངས་ན་ལས་སྤང་ངོ་ཞེས་པ་དེའང་མ་འོངས་པ་ན་སྐྱེ༷་བའི་རྒྱུར་འདོ༷ད་པའི་ཉེ༷ས་པ༷་སྲེད་པ་བཅོ༷མ་པའི༷་ཕྱིར༷་སངས་རྒྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་མེད་མཐོང་བ་གང༷་ཡང༷་གཟོད་ཀྱི་སྐྱོན༷་རྣམ༷ས་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ༷་དེ་ནི་སྲེད་
20-192b
པ་དེ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པའི་ལ༷ས་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ལ༷་ནུས༷་པ་ཡོད་པར་འགྱུར༷་གྱི༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྔར་བྱས་པ༷་ཉམ༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལས་སྒྲིབ་འདག་པའི་ཆེད་དུ་གཟུངས་བཟླ་བ་དང་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པ་སོགས་ཀྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་པ་མ་འོངས་པའི་མྱོང་བ་སྲབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་སྲེད་པ་ལས་ལས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་མ་ཟད་ན་དེ་ལས་ཀྱང་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལ༷ས་ལ༷ས་ཆགས་སོགས་ཉེས༷་པ༷་སླར་སྐྱེ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྲེད་པའི་དབང་གིས་སྐྱོན༷་དང་ལྡ༷ན་པའི་ལས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར་གྱི། བཟློག༷་པ་སྲེད་པ་མེད་པ་ལ༷ས་སྐྱོན་ལྡན་གྱི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་མིན༷་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་བདེ་སྡུག་རང་དབང་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ན། བདེ་སྡུག་ལས་ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་ལས་ཅན་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་ཅི་ལ་སྲིད་ཟེར་ན། བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལོ༷ག་པ༷འི་རྣ༷མ་རྟོ༷ག་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་ཚོར་བ་བདེ༷་བ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་འདོ༷ད་ཆགས་སྐྱེ་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཉིད་གཏན་དུ་གྲོལ་བའི་ཞི་སྒོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལམ་དུ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་འདིས་རིགས་པ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་ངེས་འབྱིན་གྱི་ཚུལ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

直译
如果说苦行的确是烦恼或痛苦的自性，[回答：]就像普通人的痛苦是由业力感受的，苦行的痛苦也是过去业的果报，因此这苦行不能将不同过去业的能力混合和
20-192a
穷尽等，因为它只是一个业所产生的自果，如同麦芽不能混合稻等不同种子的能力一样。总之，无论苦行是乐还是苦，在一切皆从业而生的宗派中，它也不超出是前行业的果报，它只能穷尽已经感受了多少前行果的部分，而不能穷尽其他一切。
[这与]自宗为利他的斋戒等不同，我们既不认为仅凭这些就能穷尽一切业，也[认为]即使是小小的痛苦体验也能净化地狱等苦，那是由于特殊方法的思维力而阻止了未来将受之业，忏悔罪过等所有方法也与此相同，并非仅仅依靠不食等苦行的能力。因此，思维本身最为重要，而非仅身体的苦行为主。
对方说：你已承认不能断除业，却又承认通过断除贪爱而断除业，这是矛盾的。[回答：]我们并非承认已造业无法避免感受果报，而是否定不依赖断除贪爱而穷尽一切业的对治不存在；所谓断贪爱则断业，是因为断除了被认为是未来受生之因的过失——贪爱，因此佛教瑜伽士见无我者能够阻止最初的过失，他对于贪
20-192b
爱所生业的不生起有能力，而非如何使先前所造业消失。
因此，为净除业障而念诵陀罗尼和修习禅定等，也应知道是对心续的思维有减轻未来感受的能力。
如果说正如贪爱生业，若业不尽，从业也会生贪爱，[回答：]从业不会再生贪等过失，因为由贪爱的力量造有过失的业，反之，从无贪爱不可能造有过失的业。
如果说：因为从过去业不由自主地生起苦乐，从苦乐不可能不生起贪嗔，那么有业者怎么可能无贪爱？[回答：]若无从我执而生的错误分别——不如理作意，即使从乐受也不会产生贪欲，因为无因故。如此，见无我本身成立为永久解脱的寂静之门、无二之道的理路，也由此成立了理路、修行和决定出离的方法。


 །
说善逝功德
གཉིས་པ་བདེ་གཤེགས་ནི། བདེན་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སྐྱོབ༷་པ་ལ༷ས་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་མཁྱེན་པ་ལེགས་གཤེགས་ད༷ང་། ཡང་དག་པའི་དོན་གཟིགས་པས་ན་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོག་པའི་བརྟ༷ན་པ་སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་ད༷ང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏིང་ཕྱིན་པའམ་མ༷་ལུས༷་པར་གཟིགས་པའམ་ཡང་ན་དེའི་མཐུས་ཇི་སྙེད་པ་མ་ལུས་པ་གཟིགས་པ་སྟེ། ཁྱ༷ད་པར༷་གསུམ་མངའ་བའི་མཁྱེན༷་པ་ཡོད་པར༷་གྲུབ་ལ། དེ་ཡང་སྔར་
20-193a
སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཅིང་འདིར་ནི་གཤེ༷གས་པ༷་ཞེས་པ་རྟོག༷ས་པ༷འི་དོན༷་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། སྐྱོབ་པ་བདེན་བཞི་གསུང་བའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་ལས་བདེ་གཤེགས་ཤེས་པར་ནུས་སོ། །དེ༷་འདྲའི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར༷་རིམ་བཞིན་ཕྱི༷་རོ༷ལ་པ༷་དང༷་འཕགས་པ་སློབ༷་པ་དང་། མི༷་སློབ༷་པ་ཉན་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་ལ༷ས་ཀྱང་ལྷག༷་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་ལྟར་ཚད་མས་ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་དང་། གསུང་རབ་སྡེ་སྣོད་རྣམས་སུ་ཡང་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བར་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་བུའི་མངོན་འདོད་ཀྱི་དོན་ཐབས་དང་བཅས་པ་ཚང་ཞིང་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་བསྟན་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ། །
说导师功德
གསུམ་པ་སྟོན་པ་ནི། དེ་འདྲའི་མཁྱེན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མངའ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་གཞ༷ན་གྱི་དོ༷ན་དུ་ཐབས་མཁྱེན་པ་ལ་སྦྱོར་བའམ་བརྩོན་པར་མཛད་པ་རྟོགས་ནུས་ཏེ་གཞན་ལ་སྐྱོབ་ངེས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ན་ལམ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་སྔོན་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་ན་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡོད་པར་ཡང་ཤེས་སོ། །ཡང་ན། རང་གིས་མཁྱེན་པ་ཙམ་མིན་པར་གཞན་དོན་དུ་མཁྱེན༷་པ་དེ་སྦྱོར༷་བ་སྟེ་མཁྱེན་པ་གཞན་དོན་ལ་སྦྱོར༷་བ་ཅན་ཡིན་པས་དེ༷་སྟོན༷་པ༷་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ་དེས་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་པ་གཞན་ལའང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说具足慈心功德
བཞི་པ་ཕན་བཞེད་ཀྱི་བརྩེ་བ་ནི། སྟོན་པ་དེ༷་ལ༷ས་བརྩེ༷་བ་འགྲུབ་པ་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ནི་གཞ༷ན་དོ༷ན་གྱི་ངོ༷ར་བྱས་ནས་རང་གི་དོ༷ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ༷་ཟིན་ཀྱང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་མཛ༷ད་པ༷་མི༷་འདོ༷ར་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ལྟར་སྐྱོབ་ངེས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་དེ་ལ་དཔག་ན་དེ་སྟོན་པ་
20-193b
པོ་མཁྱེན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་རང་དོན་རྟོགས་པ་བརྟན་པ་ཡང་གྲུབ་ལ། དེ་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལམ་དེ་སྟོན་པ་པོ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་དེས་བརྩེ་བ་ཅན་དུའང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
摄其义
གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ། སྟོན་པ་འདིས་ཡང་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པས་ན་སྟོན་པ་པོ་འདི་ཉིད་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་མཁྱེན་བརྩེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བརྩེ་བ་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ་བརྩེ༷་བ༷ས་གདུལ་བྱ་ལ་མི་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལེ༷གས་པ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ད༷ང་། མཁྱེན་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པའི་ཡེ༷་ཤེས༷་ལ༷ས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་མི་བདེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་བདེ༷ན་པ༷་གསུ༷ངས་པར་མཛ༷ད་པས་ན་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་པོ་ནི་དེ་ལྟར་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དང་བཅས༷་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་དེ་འདྲའི་མཁྱེན་བརྩེ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་དུ་མི་འབྱུང་བས་ལམ་དུས་ཀྱི་ཕན་བཞེད་དང་སྟོན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་དང་བཅས་པས་ན་དེ་འདྲ་ཡོད་པར་སྲིད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

直译
说善逝功德
第二，善逝：从宣说四谛的救护者[可知]其通达真实性的善逝，因通达真实义理故，以种种方式不被夺取的坚固不退转而逝，完全或无余通达真实性，或由此力完全无余地见到一切所知，即具有三种特殊智慧已成立。这也如前
20-193a
从断除方面已说明，此处"逝"是了解义，因为救护者宣说四谛的因是如是智慧，因此从救护者可以了知善逝。因具如是三种特殊证悟，依次超胜外道、圣者有学和无学声闻缘觉阿罗汉。此三种特殊智慧也从宣说四谛而被量极为确定，在经论藏中前后无违而说为一义，通过无边方便门完全彻底宣说有情所求义利和方便而推知。
说导师功德
第三，导师：因具如是特殊智慧，故能了知为利他而运用方便智慧或精进，因为在向他人显示必定救护之道时必须具有了知道的智慧，而此不可能无前行的亲身实践，因此也知道有因位的导师。或者，不仅自己了知，而是为利他而应用其智慧，即智慧用于利他，所以知其为导师，因为他如实了知并向他人教导。
说具足慈心功德
第四，欲利益的慈心：从彼导师成立慈心，因为如是导师是为他人利益而即使已完全成就自利，仍不舍弘法事业故。如此，若推知彼确定救护之道，则宣说者具特殊智慧、已稳固证悟自利也成立，
20-193b
且仅从其教导此道于他人就成立他是导师，由此也成立他具慈心。
摄其义
第二，结论。此导师宣说真实道路，故此导师即是量士夫，具有能立，因为能了知其具胜义的智慧与慈心。如何成立具慈心？因为慈心对所化众生无丝毫不善果，唯一示以善道、决定善道故；成立具智慧，因为从如实见之智慧中，无丝毫不符合事物实际的虚妄而宣说真实，故解脱道的宣说者如是是量士夫有能立，非无能立。不仅如此，如是智慧与慈心也非无因而生，具有道位欲利益和教导的能立，因此如是[量士夫]存在是可能的。
;


 །མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལེགས་ཤིང་བདེན་པའི་ལམ་དེ༷་གདུལ་བྱ་ལ་གསུང༷་བ༷ར་ཡ༷ང་མངོ༷ན་པར་སྦྱོར༷་བ་དང་ལྡ༷ན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མཐར་ཕྱིན་པར་མངའ་བ་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོབ་པར་མཛད་པས་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་མཁྱེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་བསྟན་ན་གདུལ་བྱ་སྐྱོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པར་མཛད་པས་ན། སྟོན་པ་དེ་འདྲ་བ་རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བ་དེ༷ས་ན༷་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
20-194a
འདས་འདི་ནི་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །
所说目的
གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་དེ༷་ལྟ༷འི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མིན་པར་དངོས༷་པོ་ལ་གནས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན༷་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། སོགས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟོ༷ད་པ༷་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཛད་པའི་དགོས་པ་ནི༷། ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ༷་ཡི༷་བསྟན༷་པ༷་གསུང་རབ་ཉི༷ད་ཁོ་ན་ལ༷ས་ནི༷་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་ཚད༷་མའི༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་གྲུབ༷་པར་སྟོན་པའི་དོན༷་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་དེ༷་ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ནས་མ་གྲགས་པ་ཞིག་སློབ་དཔོན་གྱི་རང་བཟོས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ནི་ཡུལ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་མི་སླུ་བའི་བློ་ཡིན་ལ། མ་ནོར་བར་འཇལ་ནས་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་བློ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པའི་ལུགས་ལ་མེད་པས་ན་མི་སླུ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལས་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་གང་རྒྱུ་གང་ལ་ལྟོས་པ་དང་། ཆོས་གང་གི་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མ་ནོར་བར་བསྟན་པ་དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདུ་ལ། མ་ནོར་བ་དེ་ལ་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་འདྲ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལས་གཞན་དུ་
20-194b
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟན་པ་མེད་དེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་མདོ་ལས་ཕ་རོལ་པོ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་གསོག་སྟེ། ང་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་གསུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཟིགས་པ་ཤིན་ཏུ་དག་པས་དངོས་པོ་མ་ནོར་བར་གཟིགས་པས་ན་དེས་བསྟན་པ་ལྟར་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་ཞིང་། །འཁོར་བའི་འདམ་ལས་འགྲོ་བ་དྲངས་མཛད་པ། །དོན་བཞིན་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིགས་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གསུང་རབ་ལས་བསྟན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྔོན་པོར་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། གཞན་གྱི་ཚོད་མི་ཟིན་པར་གསུངས་པས་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བས་རང་རིག་མངོན་སུམ་དང་། ངའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་སུ་སོགས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བསྟན་པ་སོགས་གཞུང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གསུངས་ལ། རྗེས༷་སུ༷་དཔག༷་པ༷་ཡང་ཚད་མ་མིན་ནོ་ཞེས་མ༷་བཟློག༷་པའི་ཕྱིར༷་དེ་མི་བཞེད་པ་མིན་ལ། ཚད་མར་བཞེད་པར་ཡང་གསལ་ཏེ། ཅུང༷་ཟ༷ད་སྐྱེ༷་བའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གང༷་དེ༷་དག་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ནི་འགག༷་པའི་ཆོས༷་ཅ༷ན་ནོ།

直译
唯一善妙且真实之道，对所化众生宣说，具足圆满精进以明显应用，因此，由于救护众生而应当极为尊敬，即使已知若不传授，所化众生将不得救度。如此，由于具有不舍弃所化众生的精进而宣说道路，此等导师对求解脱者不欺诳，因此佛世尊
20-194a
即是真正量。
所说目的
第三，如是宣说的目的：尽管佛陀具有无量功德，从"量"的角度赞颂是因为这是佛陀功德中最主要的。此外，如是方式非是增益而是依实际，对导师佛世尊，以"成为量，欲利益众生"等偈颂赞叹，阿阇黎陈那所作的目的是：唯从量士夫佛世尊的教法经典中，成立无误衡量事物实相的真实量，具有此义，因为"量"这一称谓虽在佛经中未出现，但并非论师自创，量是无欺的认知对境无误，而无误了知并见到事物真相的智慧如同佛经般存在于清净智慧中，不在其他颠倒宣说的宗派中，因此应知无欺真实性从佛经中得以成立。如同何因产生何果之作用，何果依于何因，以及任何法的名言和胜义法性如何无误宣说，佛所说的内容也全部包含其中，此无误称为"理"，如是正确宣说在佛语之外
20-194b
不存在，为破除声生量等，经中说："他方诸说者皆虚妄，唯我说真实。"如是由极清净见而无误见到事物，故依其所教为事物实相，如说："向一切众破尽黑暗，从轮回泥中引导众生，如实教授者，我向其顶礼。"因此，以刚说的三种理所摄的事物真实性确立，是成立合理的理论，这也从经典中宣说，如"眼识知蓝色，而不执为'蓝色'"等所说的六识，说他人无法测知，表明自心对自己非隐蔽，因此有自证现量；又以"我以智慧眼见十方一切"等说明瑜伽现量，如此以遍及一切论典明显周遍的方式宣说现量；而比量也未遮止为非量，因此不是不承许，且明确承许为量，如"凡有微小生性的一切皆有灭法性"。


 །ཞེས༷་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོག༷ས་པ་རྣམ༷་པ༷་དུ༷་མ༷ར་ནི༷། རྗེས་དཔག་འདི༷་ཡི༷་སྦྱོར༷་བ༷་བཀོད་པར་མཛད་པའང༷་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །སོགས་ཁོངས་ནས། དུ་བ་ལས་ནི་མེར་ཤེས་དང་། །ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུར་ཤེས་བཞིན། །
20-195a
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱི། །རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས། །ཞེས་སོགས་འབྲས་རྟགས་དང་། ང་དང་ང་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་གང་ཟག་གི་ཚོད་གང་ཟག་གིས་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། གཞན་ཡང་འགལ་དམིགས་དང་། རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་གི་སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །ཅི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཀོད་པར་མཛད་པས་རྗེས་དཔག་གྲུབ་ཅེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གྱི་རྟག༷ས་དེ་ནི༷་རྗེས༷་སུ་དཔག༷་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ནི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཀོད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན། འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ༷་བྱས༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱབ༷་པ༷་ནི༷་བསྟན༷་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བའམ་ཁྱབ་པའམ་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དེ༷་ཡང༷་གསུང་རབ༷་ཉིད་ལས་གསལ༷་བར༷་བཤ༷ད་པ་ཡིན་པས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚད་མ་ཞེས་རང་བཟོར་བྱས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རིགས་ཤིང་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཚད་མའི་ཚུལ་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་ལས་གྲུབ་པས་ན་གཞན་ཐ་དད་པར་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་སྐབས་གྲུབ་པའོ། །༄༅། །
说量现事现量
ད་ནི་གཉིས་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ། །འཇལ་བྱེད་ཚད་མ་རང་ཉིད་བཤད། །ཚད་མ་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་བཤད། །
说能量之本量
དང་པོ་ལ། གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལོག་རྟོག་དགག །མངོན་སུམ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །
20-195b
破类别及境邪分别
དང་པོ་ལ། ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ། །དེར་མ་ངེས་པར་འདོད་པ་དགག །
立决定二量
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས། །མཐར་ཐུག་འཇུག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ། །
决定所量二
དང་པོ་ལ། གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན། །རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །
说决定二之因
དང་པོ་ནི། སྤྱིར་ཚད་མའི་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་མཚན་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བཟློག་ནས་ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐབས་འདིར་སྟོན་པ་ལ། དང་པོ་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པས་ཚད་མ་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་པུར་འདོད་ལ། གྲངས་ཅན་པས་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་གསུམ་དང་། རིགས་པ་ཅན་པས་དེ་གསུམ་དང་དཔེ་ཉེར་འཇལ་དང་བཞི་དང་། རྒྱལ་དཔོགས་པས་དེ་བཞི་དང་དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་དང་དྲུག་ཟེར། ཙ་ར་ཀ་བས་རིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དང་སྲིད་པ་དང་ཞེས་གྲགས་པ་དང་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རང་ལུགས་ལ་ཡུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། མངོན་གྱུར་མིན་པའི་གཞལ༷་བྱ༷་གཉི༷ས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར༷་དེ་འཇལ་གྱི་ཚད༷་མ༷འ༷ང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གཉི༷ས་ཁོ་ནར་གྲངས་ངེས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཡུལ་དེའི་དོན་རང་མཚན་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞལ་ལ། ལྐོག་གྱུར་དེའི་སྤྱི་མཚན་བཟུང་ནས་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞལ་བ་ལས་འོས་མེད་ཅིང་། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་མི་སླུ་བར་ནུས་ཀྱི་གཞན་མི་སླུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་སོ། །
立因
གཉིས་པ་གྲངས་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་འགོད་པ་ལ། རྩ་བའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་དང་། །རིགས་
20-196a
པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའོ།

 །ཞེས༷་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོག༷ས་པ་རྣམ༷་པ༷་དུ༷་མ༷ར་ནི༷། རྗེས་དཔག་འདི༷་ཡི༷་སྦྱོར༷་བ༷་བཀོད་པར་མཛད་པའང༷་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །སོགས་ཁོངས་ནས། དུ་བ་ལས་ནི་མེར་ཤེས་དང་། །ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུར་ཤེས་བཞིན། །
20-195a
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱི། །རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས། །ཞེས་སོགས་འབྲས་རྟགས་དང་། ང་དང་ང་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་གང་ཟག་གི་ཚོད་གང་ཟག་གིས་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། གཞན་ཡང་འགལ་དམིགས་དང་། རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་གི་སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །ཅི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཀོད་པར་མཛད་པས་རྗེས་དཔག་གྲུབ་ཅེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གྱི་རྟག༷ས་དེ་ནི༷་རྗེས༷་སུ་དཔག༷་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ནི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཀོད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན། འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ༷་བྱས༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱབ༷་པ༷་ནི༷་བསྟན༷་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བའམ་ཁྱབ་པའམ་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དེ༷་ཡང༷་གསུང་རབ༷་ཉིད་ལས་གསལ༷་བར༷་བཤ༷ད་པ་ཡིན་པས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚད་མ་ཞེས་རང་བཟོར་བྱས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རིགས་ཤིང་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཚད་མའི་ཚུལ་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་ལས་གྲུབ་པས་ན་གཞན་ཐ་དད་པར་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་སྐབས་གྲུབ་པའོ། །༄༅། །
说量现事现量
ད་ནི་གཉིས་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ། །འཇལ་བྱེད་ཚད་མ་རང་ཉིད་བཤད། །ཚད་མ་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་བཤད། །
说能量之本量
དང་པོ་ལ། གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལོག་རྟོག་དགག །མངོན་སུམ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །
20-195b
破类别及境邪分别
དང་པོ་ལ། ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ། །དེར་མ་ངེས་པར་འདོད་པ་དགག །
立决定二量
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས། །མཐར་ཐུག་འཇུག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ། །
决定所量二
དང་པོ་ལ། གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན། །རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །
说决定二之因
དང་པོ་ནི། སྤྱིར་ཚད་མའི་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་མཚན་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བཟློག་ནས་ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐབས་འདིར་སྟོན་པ་ལ། དང་པོ་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པས་ཚད་མ་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་པུར་འདོད་ལ། གྲངས་ཅན་པས་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་གསུམ་དང་། རིགས་པ་ཅན་པས་དེ་གསུམ་དང་དཔེ་ཉེར་འཇལ་དང་བཞི་དང་། རྒྱལ་དཔོགས་པས་དེ་བཞི་དང་དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་དང་དྲུག་ཟེར། ཙ་ར་ཀ་བས་རིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དང་སྲིད་པ་དང་ཞེས་གྲགས་པ་དང་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རང་ལུགས་ལ་ཡུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། མངོན་གྱུར་མིན་པའི་གཞལ༷་བྱ༷་གཉི༷ས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར༷་དེ་འཇལ་གྱི་ཚད༷་མ༷འ༷ང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གཉི༷ས་ཁོ་ནར་གྲངས་ངེས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཡུལ་དེའི་དོན་རང་མཚན་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞལ་ལ། ལྐོག་གྱུར་དེའི་སྤྱི་མཚན་བཟུང་ནས་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞལ་བ་ལས་འོས་མེད་ཅིང་། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་མི་སླུ་བར་ནུས་ཀྱི་གཞན་མི་སླུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་སོ། །
立因
གཉིས་པ་གྲངས་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་འགོད་པ་ལ། རྩ་བའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་དང་། །རིགས་
20-196a
པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是您请求的翻译：
"如此，对于自性因等多种类型，也可见到此推理的论式建立，所以。等等中[引用]：从烟知火，从水鸟知水，如同智慧具足的菩萨，其种性通过特征而知。"等等是果相因，以及"除我和我之类的人，任何人不应以凡夫[境界]度量凡夫"等等是不可见的不得相因，还有相违相及因不得相等一切论式都可见到，所以。
为何通过建立因相的论式就能成立推理呢？具有"若无所证则不生起"之特征的因相是生起推理的根据。若不如此，因为错乱，其安立就没有任何理由。因此，因相对所证不错乱的理由，就是如同对无常的有法所证由因相产生的自性这样的例子，遍及性是被显示的，所以因法之间的关系或遍及性或随行及返转，这些在经典中也明确阐述，因此不存在异于经典义理而自行编造的"量"。由于佛陀的一切言教都极为合理且是有效量，所以量的方法只从那里确立，不应该另外设想为其他不同的东西。
以上是《量决择论》偈颂中"量成就"第二品释论部分的完成。
【现量品】
现在[讲]第二现量：
讲能量本身；
讲该量的果。
首先：
破除数量、行境的错误分别；
讲现量自体。
首先：
确立量决定为二；
破除[量]不决定[为二]的观点。
首先：
确立所量决定为二；
确立最终作用境为一。
首先：
显示确定为二的理由；
建立因并证明其宗法。
首先，一般在量的数量、行境、定义和结果上排除错误认识后，在此处阐述量的真实性。首先，关于数量和行境的错误认识：顺世外道（裸形外道）认为量只有现量一种；数论派认为有现量、比量和声生量三种；正理派认为有上述三种加上譬喻量共四种；胜论派则说有前四种加上义准量和无事量共六种；遮罗迦派则说有道理、不得相、可能性、传闻、思考及其他[量]。
在自宗，因为所量确定为显现和非显现两种，所以能量也只确定为现量和比量两种：现量是通过见到对象的自相来量度，比量是把握隐蔽事物的共相并通过执著的方式来量度，除此之外别无他法。而且，只有具备随推量才能如所量而不欺，其他不欺的理由是不可能的，所以量确定只有这两种。
第二，确立数量决定为二的论式包括：讲根本理由；展示其他理由。


 །དང་པོ། གཞན་དག་ན་རེ། གཞལ་བྱ་ནི་རང་མཚན་གཅིག་པུ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། འཇུག་ཡུལ་རང་མཚན་གཅིག་ཡིན་པར་འོག་ནས་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་གནས་སྐབས་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་མི་ཁེགས་ཏེ། གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་སྣང་ཡུལ་དེ་དོན༷་བྱེ༷ད་ནུས༷་པ་དང༷་མི༷་ནུས༷་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་ཕྱིར༷་གཅིག་ཏུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་གྱུར་དུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རང་མཚན་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྲ༷་ཤད༷་ལ༷་སོ༷གས་དོན༷་རང་མཚན་མིན༷་ཏེ༷་དེ་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ལས་དོན༷་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཉི༷ད་དུ༷་མོས༷་པའམ་འདོད་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །གལ་ཏེ་སྐྲ་ཤད་སོགས་དོན་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཡང་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། གཞན་ཡང་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱའི་ཡུལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་དེ། ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྤྱི་མཚན་ནི་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདྲ༷་བ་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་སྣང་བ་དང༷་། རང་མཚན་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་མི༷་འདྲ༷་བ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་དང༷་། ཡང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྤྱི་མཚན་ནི་རྟོག་པ་དང་སྒྲ༷་ཡི༷་དངོས་ཡུལ༷་ཡིན་པ་དང༷་། རང་མཚན་ནི་དེ་དག་གི་ཡུལ༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་དང་། ཡང་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་གཟུང་ཡུལ་ལས་རྒྱུ་མཚ༷ན་གཞན༷་བརྡ་དང་
20-196b
ཡིད་བྱེད་སོགས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཙམ་ན༷་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པའི་བློ༷་དེ་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་དང༷་། བརྡ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་མེད་ན་རང་མཚན་འཛིན་པའི་བློ་ནི་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་གྲུབ་པའི་རྟགས་སམ་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །
立其宗法
གསུམ་པ་ལ། ཁྱད་ཅན་གཞལ་བྱ་གཉིས་པོ་བཤད། །དེ་གཉིས་མི་འདྲའི་ཁྱད་པར་བསྟན། །
说有遍二所量
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
说所遍二定义
དང་པོ། གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་བཀོད་པ་དེ་དག་མི་འགྲུབ་བོ་སྙམ་ན་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཆོས་ཅན་གཞལ་བྱ་གཉིས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཚུལ་རིགས་པས་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་པར་མཛད་པས་ན། དང་པོ་གཞལ་བྱ་གཉིས་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་སྐབས་འདིར་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་རང་འབྲས་སྐྱེད་པའི༷་དོན་བྱེ༷ད་ནུས༷་པ་གང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི་སྐབས་འདིར༷་དོན༷་དམ༷་དུ་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ལ། གཞན༷་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ནི༷་ཀུན༷་རྫོབ༷་ཏུ་ཡོ༷ད་པ༷་ཞེས་བྱ་སྟེ༷་དེ་འདྲའི་ཡུལ་དེ་དག་ནི་རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན་ཞེས་བྱ་ལ། དོན་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་དེ༷་དག༷་ནི་རང༷་དང་སྤྱིའི༷་ཆོས་དེའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་པར་བཤ༷ད་དོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་བདེན་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བརྡ་གདགས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是您请求的翻译：
首先，有人说："所量只是自相一种，因为它是人们趋入回避的唯一对境，所以所量不确定为两种。"[对此回答：]下文也将解释趋入对境是单一自相，但仅此并不能否定暂时两种量的直接所量确定为两种，因为通过实力已证明所量存在两种。为什么呢？两种量的显现对境是能产生作用和不能产生作用的，由于这两者互相排斥，所以不能成为一体。
若问："那么毛发幻影和双月等也明显呈现为现前，那么能作用的自相应该也是如此？"[答：]毛发幻影等不是对境自相，因为它们只是不存在的清晰显现，并非作为对境自相的实物而被接受或希求。如果认为毛发幻影等成立为实物，那它们就不应该是错觉显现了。
第二，直接所量的两种境也有差别：就对象本身而言，共相是以混合处所、时间、形态的方式显现为相似的共同[性]，而自相则因彼此不相随行而是不相似的非共同性；另外，就有境而言，共相是分别心和语言的直接对境，而自相不是它们的对境；再者，就因而言，当除所取对境外的其他因缘如名言和作意等仅仅存在时，执取共相的心也存在，而即使有名言等，若没有自相所取对境，执取自相的心则不存在。
因此，通过这些不同方面，已建立确定所量为二的标志或理由。
【立其宗法】
第三：
说明具特性的两种所量；
显示二者不同的差别。
首先：
阐述两种所量的定义；
排除对此的诘难。
首先，如果认为所量确定为二的论式不成立，为证明其宗法，先确认法处所量二者的情况，然后以理广泛证明其有能作用与不能作用等差别。首先，这两种所量的定义是什么？在这个考察名言量的确立阶段，对于把握为人们趋入回避的对境，若从胜义上能生自果、能作用者，在此处为胜义有；其他不能作用者称为世俗有。这些对境分别称为自相和共相，能作用与否是自相和共相法的定义。名言阶段的二谛也是如此命名的。


 །
遮迁其义
གཉིས་པ་ལ། མི་སྲིད་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་སྤོང་། །
不容
དང་པོ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒོལ་བ་དག་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་འདི་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་
20-197a
དཔྱད་པ་ན་ཇི་ལྟར་ཟླ་གཉིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་གཅིག་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་དེ་གཉིས་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ་དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དེ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན༷། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་གང་ཡང་མི་རྙེད་པ་ནི་བདེན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེས་ཐ་སྙད་ཚད་མའི་འཇུག་ཡུལ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དཔྱད་པའི་ཚད་མའི་ངོར་དེ་ཁེགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ས༷་བོན༷་སོག༷ས་ནི༷་མྱུ༷་གུ༷་སོ༷གས་རང་འབྲས་བསྐྱེད་པ་དང་། མེས་བཙོ་སྲེག་གི་དོན་བྱེད་པ་སོགས་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ༷་དོན་བྱེད་པའི་ནུས༷་པ་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་ཐ་སྙད་དུ་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་དེ༷་ཡང་དོན་དམ་པར་དཔྱད་ན་སྐྱེ་བ་སོགས་དོན་བྱེད་པ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དོན་མི་བྱེད་པ་ཟླ་གཉིས་དང་མགོ་མཉམ་པའི་ཀུན༷་རྫོབ༷་ཡིན་པར་འདོ༷ད་ན༷། ཅི༷་སྟེ༷་སྐྱེས་བུའི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་གིས་དོན་བྱེད་པ་དེ༷་ལྟར༷་ཅི་ལ་འགྱུར༷་ཏེ་འགྱུར་མི་རིགས་སོ། །ཕ་རོལ་པོ་དེ་དག་ན་རེ། དེ་འདྲའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་གྱི་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་ས་བོན་རང་གི་སྟེང་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་ཤིན་ཏུ་ཡང་འདོད་དེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མི་འགྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་ན་གཅིག་དང་དུ་མར་བྲལ་
20-197b
བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་གནས་མི་རྙེད་པར་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འདོད་མོད། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ནི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་པའི་ངོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མི་སྣང་བར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁས་ལེན་ནོ་སྙམ་ན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་དེ་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ལྟ་བུ་སྣང་བ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རང་མཚན་མེད་པ་དང་། ཟླ་གཅིག་སྣང་བ་ལྟ་བུ་སྣང་བ་ལྟར་དོན་རང་མཚན་ཡོད་པ་གཉིས་ཕྱི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་ཡོད་པ་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མེད་ཅེས་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁས་ལེན་ནོ་སྙམ་ན། འདིར་ཡང་དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་པ་ཞེས་པ་དེ་ཕྱི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་དོན་རང་མཚན་ཡོད་པ་དེ་ལ་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འགོག་པར་རིགས་སམ་བསམ་པར་གྱིས་ཤིག །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པར་བཞག་པ་དེ་ཀུན་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་མཉམ་ལ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་མཉམ་པས་ན་ཐ་སྙད་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་འགོག་གོ་ཞེ་ན། རང་མཚན་ཡོད་པ་ཟླ་གཅིག་དང་མེད་པ་ཟླ་གཉིས་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་དུ་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་རིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་དུ་མགོ་མཉམ་པར་གྱུར་ན། སྐྲ་ཤད་དང་སྐྲ་དངོས་ཀྱང་དོན་བྱེད་མི་བྱེད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མགོ་མཉམ་དགོས་ན་དེ་འདྲ་ཐ་སྙད་དུ་མགོ་མཉམ་པར་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་རང་གི་ངོར་མི་མཉམ་པར་བསླུ་མེད་དུ་གྲུབ་པས་སོ།

以下是您请求的翻译：
【遮迁其义】
第二：排除不可能及过大遍及。
首先，依据无自性论者的体系而辩论者说："如果以观察胜义的理智观察，就如同双月不成立一样，单月也不成立，因此二者平等。由此，量已证明一切法在胜义中无法产生作用，所以胜义中能作用者是不可能的。"
以胜义观察来观察时确实找不到任何法，这是真的，但是这并不能否定在考察名言量的行境阶段中能产生作用的情况，因为在名言观察量前不可能否定它。其原因是，仅依缘起性的显现，种子等能生起苗芽等自果，以及火能煮烧等作用，对于自相诸事物具有不欺不可否认的作用能力，这是名言观察量所见到的。
若认为"即使在名言中显现为能作用，在胜义观察时也找不到生起等作用，因此是与双月平等的世俗"，那么，[我们问：]若不依赖人的心识增益，这些事物实体的作用怎么会如此呢？这是不合理的。
对方说："这种作用也是由人心识增益的世俗，我们非常认同在未增益时种子自身并不成立生苗芽的作用特性，因为以胜义观察来观察就不成立，而且如来也说一切法仅依分别而安立。"
对此应详细解释：我们也极为承认，以胜义观察来观察时，在离一多的法上不会找到所缘的处所；但是，仅依缘起性的显现，由缘起的力量而显现，仅凭此在名言者前就已成立，不是要以胜义观察来证明它不显现。如果你认可这一点，那么依缘起而显现的情况中，如同双月显现没有外部对境自相一样，和如同单月显现有外部对境自相一样，这两种情况在考察外境的世间名言前存在，而不是以胜义观察否定它们不存在。
如果你也接受这一点，那么在此处"胜义中能作用"这一说法是在考察外境时对有外境自相的命名，你怎么能合理地否定它呢？请思考这一点。
如果说："能作用与不能作用的安立，在世俗显现上都平等存在，在胜义中都同样不成立，因此否定名言自相的成立。"那么就应该说明自相存在的单月和不存在的双月在名言中成为平等的道理。如果说："道理就是在胜义中不成立。"如果因为胜义中不成立而在名言中成为平等，那么毛发幻影和真实毛发也应该在作用与否的名言中平等，但这种名言平等是谁也无法证明的，因为在名言观察自身前已无欺地证明它们不平等。


 །གལ་ཏེ་སྐྲ་དངོས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་རང་གི་ངོས་ནས་དོན་བྱེད་པར་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། རྟོག་པས་ཕར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག །དངོས་པོ་དེ་ལ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་གམ་མ་འཁྲུལ་
20-198a
བའི་བློ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་མེད་བཞིན་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་འཁྲུལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ན་བསླད་པའམ་རྟོག་པས་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་ཡུལ་རང་གིས་དོན་མི་བྱེད་པ་དཔེར་ན་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་བ་ཟླ་གཉིས་ལྟ་བུ་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་ཀྱི་བར་དུ་ཡུལ་དེ་མི་སྣང་བ་དང་། རྟོག་པ་འཁྲུལ་བ་ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་འཛིན་ལྟ་བུ་ཇི་སྲིད་རྟོག་པས་སྒྲོ་མ་བཏགས་ཀྱི་བར་དུ་ཡུལ་དེ་བློ་ངོར་མི་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་བུར་ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་འབའ་ཞིག་ཙམ་དུ་སྣང་བ་འདི་ཀུན་མགོ་མཉམ་ན། རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་ཀུན་སངས་རྒྱས་ལ་མི་སྣང་བར་ཐལ་ཏེ། དེ་ལ་འཁྲུལ་བས་སྒྲོ་འདོགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟིགས་ན་འཁྲུལ་བས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མངའ་བར་ཁས་བླངས་སོ། །གལ་ཏེ་བློས་བཏགས་པ་ཞེས་པ་དེ་མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་ཙམ་སྣང་བ་ཡིན་པས། མེ་རང་ལ་བཙོ་སྲེག་གི་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱང་རང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཀྱི་བློས་བཏགས་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲོ་བཏགས་དང་འཁྲུལ་སྣང་འབའ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཐ་སྙད་རང་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་མ་བཏགས་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པས་ན་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་དང་། རྟོག་པས་བཏགས་པ་དང་། རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ནི། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་
20-198b
ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོར་དོན་རང་གི་ངོས་ནས་དོན་བྱེད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཙམ་དགག་པའི་དོན་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་རང་ངོས་ནས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ཙམ་རྟོག་པའི་ངོར་ཚད་མར་གྲུབ་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ན། དོན་རང་གི་སྟེང་ན་མེད་ཀྱི་བློ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན། རྟག་བདག་སོགས་རྟོག་པ་ལ་སྣང་ཚད་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ན་ཚད་མིན་གྱི་བློ་དང་དེའི་ཡུལ་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ན། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་ནས་རིགས་པས་དཔྱད་པ་མི་བཅུག་པར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ལྟར་བདེན་པ་དང་རྫུན་པའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཡིན་ཀྱང་རུང་། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་དཔྱད་ནས་ཀུན་རྫོབ་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའམ། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རང་མཚན་ཁོ་ན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་དག་སུ་ཡི་ལུགས་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོར་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་དང་། མི་ནུས་པའི་སྤྱི་མཚན་མགོ་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ནི་སྣང་ངོར་དོན་དེ་བྱེད་པ་ལ་མི་བསླུ་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་ཡིན་ཏེ་རྟོག་ངོར་སྣང་བའི་མེ་ཡིས་བཙོ་སྲེག་གི་དོན་མི་བྱེད་ལ། མེ་རང་མཚན་གྱིས་དོན་དེ་བྱེད་པར་བསླུ་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是您请求的翻译：
如果有人说："即使真实毛发的作用也仅仅是分别心如此增益，从事物自身方面无法成立其作用。"那么，"分别心向外增益"是什么意思？是对事物的错误认知还是无错误的认知？如果认为是对事物不存在而心识增益的错误认知，那么，不被污染或不被分别心增益时，对境自身不产生作用，例如，如同无分别错觉的双月，在未被错觉因缘污染前不显现该对境；又如同分别错觉的绳子错认为蛇，只要未被分别心增益，该对境就不在心前成立。如果这样，所有这些都是将不存在的对境增益为存在的错觉显现，若都平等，则应成佛陀不见这一切无欺的缘起显现，因为他不存在错觉增益。若见到，则承认佛陀也具有错觉增益。
如果所谓"心识所安立"是无错误的，那就仅是显现事物本来所具有的，因此火本身具有煮烧的作用等也在其自身存在方式上名言成立，不仅仅是心识安立。因此，仅因在胜义观察时不成立，并不会使一切名言显现都成为增益和纯粹的错觉显现，因为在名言显现中存在相对于名言本身的增益和非增益两种，所以无过失的非增益名言显现为名言观察量所成立，这并无任何矛盾。
因此，善逝说"一切法由分别力显现"、"由分别所假立"、"仅由分别安立"，是指一切仅依缘起性的显现，无论如何显现，以胜义观察来观察时都无任何如是真实成立，因此，一切执著为如是真实成立都只是分别心的假立。这并非否定在名言量前，事物从自身方面能作用已为量所成立。
若想："虽然无法从事物自身方面为量所成立，但由分别心增益，仅在分别心前为量所成立，这有何矛盾？"[答：]若事物自身上无而仅由心转变为彼，则常我等在分别心前显现之量皆将为量所成立，从而不存在非量心及其无基础的对境。
由于如此这般的原因，不论是接受仅依缘起性的显现为世俗后不允许理性观察而按世间所知作真假安立的无自性论者的体系，还是以名言量观察后将世俗分为能作用和不能作用两种，或是主张唯有能作用的自相才是世俗的无自性论者，无论是哪一种主张，在名言量前能作用的事物和不能作用的共相都不会平等，因为世间所知并成立的名言仅依显现上不欺于作用而安立，而且这也是从对境自身方面而言，因为现在分别心前的火不能煮烧，而自相之火无欺地作用，这是无法否认的。


 །དེས་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་
20-199a
དང་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་བློ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཞིང་ཚད་མའི་བློས་བཟུང་བ་ལྟར་ཡུལ་ལ་གྲུབ་ཅེས་ཁས་བླང་དགོས་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་རྣམ་གཞག་དབྱེ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །
遮过遍
གཉིས་པ་ལ། རང་མཚན་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་སྤང་། །སྤྱི་མཚན་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་སྤང་། །
遮自相定义过遍
དང་པོ། སྤྱི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། གཞལ་བྱ་རང་མཚན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་དེ་སྤྱི་མཚན་ལའང་ཁྱབ་ཆེས་ཏེ་སྤྱིས་དོན་བྱེད་པས་སོ། །དེས་ན་སྤྱི་མཚན་རང་མཚན་གཉིས་ཀ་ལའང་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར། དེ་མི་འཐད་དེ། གལ༷་ཏེ༷་སྤྱི་མཚན་རང་མཚན་ཀུན༷་ལ༷་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དེ༷་ཡོ༷ད་ན༷་སྤྱི༷་ཡི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡོད་ན་སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ་ཡོད་པའི་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་དང་མེད་ན་ལྡོག༷་པའི་ཚུལ་མཐོང་དགོས་ནའང་དེ་མི་སྲིད་དེ་སྤྱི་རྟག་པ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པས་སྤྱི་བློ་ཡང་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལ། ཡོད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ན་དེའི་རྒྱུ་མིན་ཞིང་དེ་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པས་དེའི་འབྲས་བུའི་བློ་ཡིན་པར་ཡང་རྟོགས་མི་སྲིད་ལ། དེ་ལྡོག་ན་ནི་སྤྱི་བློ་རྟག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་དེ་ལས་ནམ་ཡང་གཡོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱིས་འབྲས་བུ་གཞན་མི་སྐྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་རང་འཛིན་གྱི་བློ་ཙམ་ལ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མེད་དེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཚུལ་དེ་སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ༷་ལ༷་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱིར༷་དེས་དོན་བྱེད་པ་མིན༷་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེར་སྣང་གི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་སྐྱེད་ན་དེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ངེས་པར་བློ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག༷་དབང་དང༷་གཟུགས༷་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་བྱེད་ལ་སོག༷ས་པས་
20-199b
མིག་གི༷་བློ༷་སྐྱེད་པ་བཞི༷ན་དུ་ཡིན་དགོས་ནའང་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་སྲིད་པ་མིན་ནོ༷། །འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་དཔེའོ། །དེས་ན་ཡུལ་མེད་ཀྱང་རྟོག་པ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཡུལ་ལྟར་སྣང་བའི་བློ་ཉིད་འབྱུང་གི་དེ་ཡུལ་སྤྱི་སོགས་ཡོད་པ་ལ་གཏན་ལྟོས་དགོས་པ་མིན་ནོ། །སྤྱི་མཚན་དོན་བྱེད་མིན་པར་བསྟན་པ་དེས༷་ནི༷་མིང་གི་བརྡ༷་དང༷་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྩོལ༷་བ༷་ཙམ་དང་སོ༷གས་ཁོངས་ནས་སྔ་མའི་དོན་མཐུན་གྱི་ཡིད་བྱེད་གང་ཞིག་ནང༷་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་པའི་ཡན༷་ལ༷ག་གམ་རྒྱུ་ཡི་རྗེས༷་སུ་འཇུག་པ་ཙ༷མ་ལས་དོན་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར༷། བུམ༷་པ༷་གྱེན་དུ་འདེག༷ས་པ་དང༷་འཇོག་པ་སོགས་ལས་དང་། སྤྱི་དང༷་ནི༷་གྲངས༷་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཞན་གཞན་མིན་སོག༷ས་ཀྱི་བློ་ཡང༷་ནི༷་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་མིན་པར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བུམ་པ་ཇེ་མཐོར་འདེགས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་གི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལ་བུམ་པ་འདེགས་ཞེས་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་བུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་འདེགས་པའི་ལས་ཞེས་པ་ཅི་ཡང་དོན་དུ་མི་གྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཡང་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ལ། གྲངས་ཀྱང་རྫས་ལ་གཞན་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་སྟེ་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །
遮共相定义过遍
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བའོ།

以下是您请求的翻译：
因此，依据把握符合或不符合事物实际情况的差别，将心分为量和非量两种，并且必须承认如量心所把握的在对境上成立，否则就无法区分量和非量的安立。过于冗长，到此为止。
【遮过遍】
第二：
排除自相定义的过大遍及；
排除共相定义的过大遍及。
【遮自相定义过遍】
首先，主张共相为实在者们说："所量自相的定义'能作用'过大遍及于共相，因为共相也能作用。因此，共相和自相二者都有作用。"
这不合理。如果共相自相一切都具有作用能力，那么就应当见到共相特征存在时执取共相的心存在的随行，以及不存在时返转的情况，但这是不可能的，因为共相是常恒的，永远存在，这就导致执取共相的心也应该永远产生。若虽存在却不生起，那它就不是因，也无返转，所以不可能了知它是产生认知的果；若它返转，则执取共相的心应永不生起，因为它从不存在的状态中永不改变。因此，共相不仅不能产生其他果，甚至连作为产生执取自身之心的作用实物都不是，因为在执取共相的心中未见到与之随行返转的方式，所以它不能作用，如同虽双月不成立却生起其显现的心一样。
若它能生[心]，则心必定随其存在与否而行，例如，如同眼根、色法、光明和作意等生起眼识一样，然而这在共相上是不可能的。这是相违的例子。因此，即使没有对境，仅从分别熏习习气中就产生如同有对境显现的心，完全不需依赖共相等对境存在。
通过说明共相不能作用，也说明了仅依名言标记和作意努力等，包括前者内容相符的作意，作为内部分别心的造作支分或因而随行而已，不需要对境存在，因此，诸如举放瓶子等行为，以及共相、数量及其他差别等心识，也都说明不是以外部对境成立为所缘。
例如，如同逐渐举高瓶子，也只是在不同地点的相续差别中直接见到刹那差别时，心增益为"举瓶子"，实际上并不成立与瓶子相异的所谓"举起的行为"。同样，共相在实际上不成立，数量也是通过排除他物而假立于实体上，如前详述。
【遮共相定义过遍】
第二：正文和排除诘难。


 །དང་པོ། དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་རྨི་ལམ་སོགས་ཀྱང་དེར་ཐལ་ཏེ་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྲ༷་ཤད༷་སོག༷ས་ནི༷་སྤྱི་མཚན་མིན༷་ཏེ༷་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ལས་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དོན༷་དུ༷་ཞེན༷་པ༷་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་གསལ་བར་སྣང་
20-200a
བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མི་བྱེད་ན་ཡང་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ། འོ་ན་དངོས་མེད་འཛིན་པའི་རྟོག་ཡུལ་ཀྱང་སྤྱི་མཚན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དངོས་མེད་ལ་དོན་གང་ཡང་མེད་པས་སོ་ཟེར་ན། དངོས་མེད་ལ་དོན་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་བློ་དེར་ཞེན་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་ཚད་མས་དགག་བྱ་དེ་མེད་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་བྱར༷་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེ༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ༷་སྤྱི་མཚན་མིན་པའི་ཉེས༷་པ༷་དག༷་ཏུ༷་ཐལ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །འོ་ན་སྐྲ་ཤད་སོགས་ཀྱང་ཤེས་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་བྱར་འཛིན་པ་དང་དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་རྟོག་པས་ཀྱང་ཤེས་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དེ༷་དག༷་གི༷་ཡང༷་སྣང་བ་ཙམ་ནི་ཤེས་བྱར་འཛིན་པ་དེ༷་ལྟའི༷་དངོས༷་པོ་ཡིན་པ་ནི་བཀག༷་པ་མེ༷ད་དོ། །འོ་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའང་སྤྱི་མཚན་དང་རང་མཚན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་གསུམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྟོག་མེད་ལ་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བ༷་ཉི༷ད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བའི་ཤེས༷་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷འི་དོན༷་ཉི༷ད་དུ༷་གྱུར༷་བའི་ཕྱི༷ར་རང་མཚན་ཡིན་ཞིང་། སྐྲ༷་ཤད་ལ་སོག༷ས་པའོ་ཞེས༷་བྱའི༷་རྟོག་པའི་བློ༷་དག༷་ནི༷་སྐྲར་སྣང་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྤྱི་ཡི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ལ༷། སྐྲར༷་སྣང༷་བ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་ལས་སྣང་བ་ལྟར་དོན༷་སྐྲ་ཤད་ཉིད་ཀྱི་རང་མཚན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཡིན་ནོ༷། །དེས་ན་སྐྲ་ཤད་ཉིད་གཞལ་བྱ་ཕུང་གསུམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། དེར་སྣང་བ་ནི་རྟོག་མེད་ཀྱི་བློ་དང་། དེ་མེད་པར་རྟོག་པ་སོགས་ནི་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་ཙམ་མོ། །གལ༷་ཏེ༷་དེ་ལྟར་ན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་སྣང་
20-200b
བའི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་སྤྱི་མཚ༷ན་ནི༷་ཤེས༷་པའི་ངོ༷་བོ༷འི་དོན༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་དེ་ཡང་རང་མཚན་དུ་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་བས་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་སྣང་བརྟག་ཕྱེས་ནས་རྟོག་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ནང་བློ་ཡི་རྫས་སམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་དཔྱད་ན། ནང་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་ན་རང་མཚན་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟར༷་འདོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཐལ་བས་གནོད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྤྱི་མཚན་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཞེས་པའི་གཞལ་བྱ་དེ་གཏན་ནས་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་སྐྱོན༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ་ཐ་སྙད༷་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ན་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟོག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་ཅན་བློ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་དེའི་ངོར་དེ་ལ་སྤྱི་མཚན་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是您请求的翻译：
首先，有人问："如果不能作用是共相的定义，那么毛发幻影、双月、梦境等也应成为共相，因为它们不能作用。"[答：]毛发幻影等不是共相，因为它们仅是不存在物的清晰显现，由此了知其不作为实物，所以它们不具有作为分别心显境的任何定义特征，仅仅是清晰显现而已，因此即使不能作用也不成为共相。
第二，若问："那么执取无实物的分别对境也应不是共相，因为对它没有实物执著，因为无实物没有任何实义。"[答：]虽然无实物没有作用能力，但心对其有执著，因为名言量以遮遣方式将所遮不存在把握为所知，所以无实物显现不会导致不是共相的过失。若想："那么毛发幻影等也把握为所知，因为作为无分别心的对境以清晰显现的方式把握为所知，而以它为对境的分别心也把握为所知。"[答：]毛发幻影等的仅仅显现为所知把握，这种情况并未被否认。
若问："那么毛发幻影等既是共相又是自相，则量的所量应成为第三种。"[答：]在无分别心中清晰显现的本身虽无外境，但作为意识自身显现为彼的心体性之义，因此是自相；而"毛发幻影等"之分别心则是以毛发显现等为共相行境，毛发显现虽存在，但如显现般的毛发幻影自相则毫无所有。因此，毛发幻影本身不会成为第三类所量，其显现仅是无分别心，而认知它不存在等则仅是有分别心。
若问："如此，则瓶执分别心中显现的瓶子等共相既是心体性之义，它也应成为自相，那么所量二种便不成立。"[答：]将显现和所执分开，观察分别对境的本体是内心的实质还是外境时，由于它住于内心的本体中，所以是自相，这是我们所承认的，因此这一过失并不存在任何障碍。
若问："那么共相不能作用这一所量就完全不成立，这是一个问题。"[答：]这样的过失不存在，因为在考察名言的阶段中，就显现和所执一体而言，分别对境的显现被执为异于有境心识的对境自体，正是对这种执著而言，安立它为共相。


 །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རྣམ་དེ་ཕྱི་རོལ་དོན༷་གྱི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དོན་གྱི་སྤྱི༷་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་སྟེ། དོན་རང་མཚན་ཀུན༷་ལ༷་ཡང་དེའི་ངོ༷་བོ༷་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་མཚུངས༷་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར༷་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྤྱིར་བཏགས་པ་དང༷་། དེ༷་ཡི་རྩ་བའང་ཞེན་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ་དེ་མིན་ལས་ལྡོག༷་པ༷་གཞན་སེལ་ལ༷་བརྟེན༷་པའི་ཕྱིར༷་དེ་ལྟར་བཞག་པ་འཐད་པར་འགྱུར་རོ༷། །
说共相与自相差别
གཉིས་པ་སྤྱི་མཚན་རང་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ། སྤྱི་ཡི་ཁྱད་ཆོས་དངོས་སུ་བསྟན། །དེ་ལྡན་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །
正说共相差别法
དང་པོ་ལ། སྤྱི་ནི་དངོས་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ། །བཟློག་པ་རང་མཚན་དངོས་པོར་བཤད། །
理证共相无为法
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་རྣམ་བདུན་བསྟན་པ་དང་། །དེ་ཕྱིར་དངོས་མེད་གྲུབ་པའོ། །
说七相正理
དང་པོ་ལ། སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པ་དང་། །གཅིག་དང་གཞན་དུ་མེད་པ་དང་། །དོན་མེད་པ་དང་
20-201a
མཚུངས་པར་བསྒྲུབ། །ཐུན་མོང་རྗེས་འགྲོའི་སྤྱི་ཉིད་ཡིན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དང་། །བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པ་དང་། །ཡན་གར་མི་སྣང་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ། །
言所表
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་དངོས་དང་དེ་ལན་དགག །
正理
དང་པོ། སྤྱི་མཚན་ནི་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོ༷ད་བྱ་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་དེ༷་ལ་དངོས༷་པོ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན༷་ནོ། །དེ་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་ཡིན་ཀྱང་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་དབང་པོ་སོགས་མེད་པར་ཡང་བུམ་པའི་རང་མཚན་རྟོགས་ཟིན་པས་ན་དབང་སོགས་དགོས་མེད་དུ་ཐལ་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་དབང་ཡུལ་སོག༷ས་འབྲ༷ས་བུ་དང་བཅས༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་སྒྲས་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྤྱི་དེ་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་ཡུལ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་མཚན་དངོས་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཡུལ་ལ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། བརྗོད་བྱ་མིང་སོགས་དངོས་ཡིན་དགག །སྤྱི་རྐྱང་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དགག །རང་མཚན་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་དགག །
破所表名等事
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། སྤྱི་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་དེས་བསྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ནི། ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་མེད་པ་མི་སྲིད་ལ་ཡུལ་དེས་ཤེས་པ་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་འཛིན་ལའང་དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་ཡུལ་གྱི་དོན་རང་རྐྱ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དགག་པ་ལ་གསུམ་གྱི། དང་པོ། མང་པོས་བཀུར་བའི་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། སྒྲས་བརྗོད་བྱ་ནི་མིང༷་དང་སོ༷གས་ཁོངས་ནས་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་ཞེས་པ་བརྡའ་དང་མཚན་མ་
20-201b
ཞེས་པ་ལྟོ་ལྡིར་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་ཡིན་ལ་སྒྲས་བརྗོ༷ད་བྱའང་དེ་ཡིན་ཏེ་མིང་རང་མཚན་དངོས་སུ་བརྗོད་ནས་དེ་ལས་མཚན་མ་ལ་འཇུག་དེ་ལས་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དབང་པོ་སོགས་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷། མིང་ཞེས་པའི་རྫས་དེ་འཆ༷ད་པོ༷་ད༷ང་ཉན༷་པོ༷་ཡི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བརྗོ༷ད་བྱ༷་དོན་རང་མཚན་དང་རྗེས༷་སུ་འབྲེལ༷་པ་ཅ༷ན་ཞིག་ཡིན་ནམ། མིང༷་སོག༷ས་དེ་བློ་དང་ཡུལ་གང་དང་ཡང་འབྲེལ༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དྲི་བ་མཛད་པའོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། བློ་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་དངོས་དགག །འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མིང་སོགས་དགག །དོན་དང་འབྲེལ་བ་དགག་པའོ། །
破意所属名
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་སྐྱོན་སྤོང་དགག །
说过失
དང་པོ། བློ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་བློ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཙམ་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྱི་དེས་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དོ༷ན་གཞན་ལ༷་གོ་ཞིང་འཇུག༷་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །
破遮过
གཉིས་པ་ལ། ལན་དགག་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའོ།

以下是您请求的翻译：
也就是说，心的表象被增益为外境事物的本质，由于特别执著的力量而被称为"对境的共相"；因为对一切自相事物都以同样方式把握为仅仅其本质而随行，所以依思想力而假立为共相；而且，其根本也是因为所执对象从非彼排除他法依他遮而安立，所以如此安立是合理的。
【说共相与自相差别】
第二，共相自相的差别：
直接显示共相的特性；
解释具有共相的分类。
【正说共相差别法】
首先：
以理证明共相是无为法；
相反地，说明自相是有为法。
【理证共相无为法】
首先：
显示七种理由；
由此证明无为法。
【说七相正理】
首先：
[共相]是语言所表，
不是一也不是异，
证明无实且相同，
是共通随行的共相，
不合理为果，
依赖名言标记，
以不单独显现的标志证明。
【言所表】
首先：
理证本身及破除回答。
【正理】
首先，共相是语言直接的所表达，因此它不具有任何自相事物。若想：即使它是自相事物有何矛盾？若从"瓶子"这个词就能不需要感官等直接了知瓶子自相，则感官等应成为无用，但实际并非如此，因为感官与对象等是具果的。因此，虽然词语的直接所表共相是依据语言而了解，但依靠感官对象等直接了解自相实体，所以在语言对象中不存在任何能独立成立的事物。
【破所答】
第二：
否认所表达的名称等是实在；
否认单独的共相是实物；
否认自相是隐蔽的。
【破所表名等事】
首先：
陈述前宗及破彼。
【说他宗】
首先，主张在执取共相的心中有对境所产生的作用者的意向是：心不可能无境，且因为对境产生该认知，所以执取共相的[心]也有产生它的意根所取对象的独立实体，为破此说有三点。
首先，多闻部说："语言所表是名称等，其中包括相状，'名'指称谓，'相'指具圆腹等形态，这两者都是非相应行的实体，语言所表也是如此，直接表达名称自相后，由此趋入相状，再从相状趋入对境，因此感官等并非无果，语言所表也非无实体。"
[问：]所谓名称的实体是与说者和听者的心相关的东西，还是与所表的自相对境相关的东西，或者名称等是与心和对境都不相关的东西？
【破其义】
第二：
否认与心相关的名称为实体；
否认无关联的名称等；
否认与对境相关。
【破意所属名】
首先：
说明过失及破除排除过失。
【说过失】
首先，如果是与心相关的东西，那么只能表达与心相关的事物，它不会使人了解并趋入与其无关的其他对境。
【破遮过】
第二：
破答并[说明]不同于自宗。


 །
破所答
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་དེ་དོ༷ན་ལ༷་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་སོགས་ལྡན་མིན་དེ་དང་དོན་རང་མཚན་གཉིས་ཚུལ༷་འདྲ༷་བ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ལ༷ས་སྐྱེས་བུས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ༷་ནས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། འདྲ་བ་ལ་འཁྲུལ་ན་རེས་འགའ་འཁྲུལ་གྱི་དུས༷་ཀུན༷་དང༷་ཡུལ༷་ཀུན༷་ལ༷་ཁྱད་མེད་པར་འཁྲུལ༷་བ་མི༷ན་ཏེ་དབང་ཡུལ་གྱི་དོན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཐ་དད་དུ་དམིགས་ནས་རེས་འགའ་མ་འཁྲུལ་བའང་སྲིད་དགོས་ན། སྒྲས་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་དང་གཅིག་ཏུ་ནམ་ཡང་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ལ་རེས་འགའ་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་དངོས་སུ་གྱུར་པའི་མིང་སོགས་དེ་བརྗོད་པར་མཐོང་བ་
20-202a
མེད་པས་གནོད་དོ། །
自宗不同
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་བཅས་པ་ལ་དེ་མི་མཚུངས། །མིང་སོགས་རྣམ་བཅས་ཀྱང་མི་འཐད། །
有相宗不同
དང་པོ། སྒྲས་བརྗོད་བྱ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་འདོད་པ་ལའང་སྐྱོན་དེ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། ཤེ༷ས་པའི་རྣམ་པ༷་བརྗོད་བྱར་འདོད་པ་ལ༷་སྐྱོན་དེ་མཚུང༷ས་པར་འཇུག་པ་མིན༷་ཏེ། སོ་སོར་འདྲ་བར་མཐོང་ནས་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་འདྲའི༷་བློ༷་སྐྱེ༷་བ༷འི་ཕྱིར༷་བློས་བུམ་པ་རང་མཚན་ཉིད་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས་རྟོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་བས་ན་རྟོག་པ་ཡིན་ཕན་ཆད་ཡུལ་རང་མཚན་དང་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་རེས་འགའ་མ་འཁྲུལ་ནས་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པ་མེད་ལ། གཞ༷ན་རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ལ༷་དེ༷་མེ༷ད་དེ༷། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཕྱི་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་དུ༷་རྣམ་པར་སྣང༷་བ༷་ཡི༷་བློ༷་ནི༷་ཁ༷ས་ལེན་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་ཡུལ་ལྟར་ཤར་བའི་བློ་རྣམ་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་རང་མཚན་གོ་བའི་མིང་སོགས་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་བརྗོད་པས་གཞན་ལ་དུས་ཀུན་འཁྲུལ་བ་མི་འཐད་དེ། གཉིས་ཀ་ཆོས་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་རེ་རེ་ཡིན་པས་མཚེ་མ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་རེས་འགའ་ནོར་ཡང་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནོར་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །
名等有相亦非理
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་འགོག་པའོ། །
正行
དང་པོ། གལ་ཏེ་མིང་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་བློ་དེ་ཉིད་རྣམ་བཅས་སུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་ན༷་ཡ༷ང་སྣང་ཡུལ་དེ་མིང་དང་མཚན་མ་ཞེས་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་ལ། དེ་རྣམ༷་ཤེ༷ས་ལ༷ས་ཐ་ད༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་འདོད་ན༷་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་ལ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚད༷་མ་ཅ༷ན་མིན༷་ཏེ། ཡུལ་དེ་ལྡོག་པས་དེ་འཛིན་ལྡོག༷་པ༷་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ཡུལ་ཀ་བ་ལྟ་བུ་ལོག་ན་ཀ་བ་འཛིན་
20-202b
པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་ལྡོག་པ་ཡིན་པས་ཀ་བ་ནི་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་སྤྱི་བློའི་སྣང་ཡུལ་དེ་གང་དུ་མེད་པ་ན་དེའི་བློ་ལྡོག་པ་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་དམིགས་པ་དེ་ན་དེ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གང་དུ་དེ་དམིགས་མི་རུང་བའི་ཕྱོགས་དང་དུས་མེད་པས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་མེད་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་བུམ་པ་ཡོད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་བུམ་པ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་མ་གཏད་པས་དུས་ཀུན་ཏུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་གོ་རིམ་སྔ་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་སྲིད་དེ་ཁྲ་བོ་མཐོང་བ་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དམིགས་དགོས་སོ། །དེས་ན་སྤྱི་བློ་ནི་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ལོག་མ་ལོག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ལོག་མ་ལོག་གི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་དོ། །བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ནི་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡིན་ལ་དེ་ཡོད་ཀྱང་མིང་མཚན་མའི་ཡུལ་མེད་ན་དེ་བློ་མི་སྐྱེ་བ་དཔེར་ན་བུམ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་སུ་བུམ་པ་ལ་ཆེད་དུ་ཡིད་གཏད་ཀྱང་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་མིང་སོགས་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ལོག་ན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཚང་ཡང་དེ་བློ་ལྡོག་པར་གྲུབ་ན་ནི་དེ་ཉིད་བློ་དེའི་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་འགྲུབ་ཀྱང་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་དོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ཤེས་ཀུན་དོན་ལྡན་ལ་གནོད་སྟོན། །དོན་ལྡན་རྟོག་པས་གནོད་ཚུལ་ལོ།

以下是您请求的翻译：
【破所答】
首先，若有人说："语言所表能使人趋入对境，因为名称等非相应行与自相对境二者相似的原因，使人混淆为一而趋入。"[答：]如果因相似而混淆，只会偶尔混淆，而不会在所有时间和所有对境中无差别地混淆，因为存在各别的感官对象，有时能不混淆地认识到它们的差别；然而，人们总是执著语言所表与自相为一体，从未见过有时能直接看到语言所表的名称等，这就是反驳。
【自宗不同】
第二：
有相宗不同；
名称等有相也不合理。
【有相宗不同】
首先，若问："认为语言所表是心的表象也有同样的过失吗？"[答：]认为心的表象是所表者不会有相同的过失，因为不是看到各自相似而混淆，而是生起如是瓶子等表象的心，如同心直接把握瓶子自相一样，由于分别心本质上是错误的，所以只要是分别心就把对境自相与显现所执视为一体，不可能有时不混淆而不趋入对境；而无相宗则不存在这种情况，因为他们不承认显现为外境的心。因此，即使承认有如对境显现的心的表象不是所表，而是能了解自相的名称等，但表达它不会使他人在所有时候都混淆，这是不合理的。因为二者都是不同的法，各自独立，就如同面容相似的两个人，虽然有时会弄错，但不可能在所有地点和时间都弄错一样。
【名等有相亦非理】
第二：
正行及破除回答。
【正行】
首先，即使承认体验名称等的执取共相的心是有表象的，但若认为其显境是所谓名称和相状的非相应行，且认为它是异于心识的实体，则对于它们的差别没有能成立的量，因为未能证明对境消失时执取它的[心]也随之消失。也就是说，如同柱子这样的对境消失时，直接感知柱子的心也随之消失，因此柱子能产生执取它的心识，这一作用得到证实；但共相心的显境在任何处所消失时，执取它的心随之消失的情况从未被观察到。
若说："何时观察到它，它就存在。"[答：]因为没有任何它不能被观察到的方位和时间，所以应该在一切处所都不消失而被观察到，就像在有瓶子的地方观察到瓶子一样。若说："因为没有专注于它，所以不会一直观察到。"[答：]极其接近的对境不可能有前后次序的显现，应该像看花纹一样同时一切被观察到。因此，共相心随名言标记和努力的有无而随行，而不随对境的有无而随行。
名言标记和努力是内部要素，即使它们存在，若名称相状的对境不存在，则该心不会生起，例如，在没有瓶子的地方，即使特意专注于瓶子，也不会产生直接感知瓶子的心，同样，如果名称等对境事物消失，即使内部要素具足，若能证明该心也随之消失，则可以证明它就是该心的所取对境，但这种情况是不可能的。
【破所答】
第二：
显示一切心有外境受到破斥；
说明有外境被分别心破斥的方式。


 །དང་པོ། གཟུང་དོན་མིང་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དོན་གཞན་པ་དེ་ལོག་པའམ་མེད་ཀྱང་དེ་བློ་ལྡོག་པར་མ་མཐོང་བ་ཞེས་པ་འདི་མ་གྲུབ་སྟེ། བློ་ལ་ཡུལ་གང་ཡང་མ་ཤར་ན་ནི་ཡུལ་མེད་མོད་ཤར་ཕན་ཆད་ཤེ༷ས་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀུན༷་གཟུང༷་དོན་དང་ལྡ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཡུལ་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པས་ན་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་མེད་པའི་བློ་ཞིག་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་ཡུལ་ལ་
20-203a
མི་ལྟོས་པར་ནང་གི་ཡན་ལག་ཙམ་ལས་བློ་རང་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ཞེས་པ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་འོ་ཞེ༷་ན། དེ་འཐ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ་རྨི༷་ལམ་དང་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་སོ༷གས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་དོན་ཅན་མིན་པར་རྣམ༷་པ་གཞ༷ན་གཟུང་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་དུ༷་མཐོང༷་བའི་ཚད་ཕྱིར༷་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་དོན་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །རྨི་ལམ་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་སུ་གྱུར་པ་དེ་བློ་དེའི་གཟུང་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྨི་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ལྡན་མིན་འདུ༷་བྱེ༷ད་ལ༷ས་ཀྱང༷་སྐྱེ་བ་མི༷ན་ཏེ་ལྡན་མིན་ལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་རྨི་སོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡུལ་དེ་ལ་སྔོ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ༷ར་སྣ༷ང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣང་ཡུལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་དེར་འདོགས་པ་ལ་རྩོད་པ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མ་ཡིན་ཏེ། ཁང་མིག་ཆུང་ངུའི་ནང་དུ་ཉལ་བའི་མིས་ཕྱོགས་ཀྱི་གོ་ས་ཐམས་ཅད་གླང་པོ་ཆེས་གང་བར་རྨིས་ཀྱང་དེས་གཟུགས་ཅན་གཞན་འཇུག་པའི་གོ་མི་འགོག་པས་ན། དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་ལ་ཕན་ཚུན་ཐོ༷གས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་གཟུགས་རང་མཚན་སྔོ༷་སོ༷གས་མི༷ན་ཏེ་གཟུགས་རང་མཚན་པ་ལ་མི་ཐོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ནང་དེར་གླང་པོ་འོངས་པའང་མིན་ལ་ཤེས་པ་ལུས་ལས་ཕྱིར་དོན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། དོན་ན་ལུས་ལ་ཤེས་པ་ལྡོག་ནས་ཤི་བ༷ར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིད་ལོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་གཞན་ཐོགས་མེད་དུ་མཐོང་བ་མིན་ཏེ་དེའི་ཡུལ་རུང་བར་གནས་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཐོང་
20-203b
བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཆ་གཅིག་ལུས་ལ་གནས་ནས་ཆ་གཅིག་ཕྱིར་ཐོན་པ་མིན་ཏེ་རྒྱུད་གཉིས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཡུལ་གཞན་སེམས་ལ་སྣང་པ༷་གང་ཡང་མིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ན། གང་གིས་སྔོ་སོགས་དེ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་བློ་གཏད་པའི་གང་ཟག་གཞན་རུ༷ང་བའི་ཡུལ༷་ན་གན༷ས་པ༷ས་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ལྟར་འཛིན་རིགས་ནའང་། དེ་དག་གིས་མི༷་ཤེས༷་པ༷་དེ་ནི་དེ་འདྲའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་གང་ཟག་རང༷་ཉི༷ད་ཁོ་ནས་ཤེས༷་ཕྱིར༷་སྣང་བ་དེ༷་རང་གི་ཤེས༷་པ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེད་པའི་གཟུང་དོན་གཞན་མེད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །རིགས་པ་དེས༷་ནི༷་མིང༷་མཚན་མ་སོ༷གས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པའང་མི་འཐད་པར་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是您请求的翻译：
首先，对于"所取对境名称等实体作为异于心的事物消失或不存在时，未见到该心随之消失"这一说法是不成立的。若心未现起任何对境，则确实无境，但只要现起，一切心识都具有所取对境，因此只能成立有对境，从未成立过有离心独立的无对境之心，所以所谓"不依靠对境，仅从内部要素使心自身显现为对境相"的说法完全不成立。
[答：]这不合理，因为梦境、毛发幻象等显现不具有异于心识的所取对境，而是见到其他形态的无所取对境的纯心识，因此，心识不能成立为具有异于自身的所取对境。
若说："梦境等的心识并非没有异于心识的所取对境，因为非相应行的实体就是该心的所取对境。"[答：]梦境等的心识也不是由非相应行产生的，因为虽非相应行无色法显现，但梦境等心的对境中有蓝色等颜色和形状的显现。
若说："这种显现是所谓法处所摄色。"[答：]虽然不争论从显境显现为色法而安立的名称，但它绝非异于心识的色法。因为小屋内睡觉的人梦见各处都被大象占满，但这并不阻碍其他色法进入空间，因此这种显现无相互障碍，所以不是蓝等自相色法，因为自相色法不可能无障碍。
因此，既不是大象真的进入屋内，也不是心识离开身体外出，否则身体上的心识消失，就应成死亡。也不是因睡眠的力量而无障碍地看见其他对境，否则其他能见的人也应该看到这些对境。也不是心识一部分留在身体，一部分出去，否则应成两个相续。因此，除心的显现外，并无任何其他对境显现于心。
此外，如果它是能生起执取自身的心识的实物，那么在该对境处专注的任何其他能见者也应如前者一样执取，但这些人并不知道，只有显现此相的人自己才知道，因此，这种显现仅是显现于自己的心识，并无能产生该心识的其他所取对境。
通过这一理由，也说明了认为名称相状等存在于异于心识的对境中的观点是不合理的。


 །གཉིས་པ། མིག༷་དང་རྣ་བ་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་བློ༷་གཟུང་དོན་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་འདོ༷ད་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་གཟུང་དོན༷་དང་ལྡན༷་པ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཕ་རོལ་པོ་དེ་དག་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་དེ་ནི་གཟུང་དོན་མེད་ན་དབང་སོགས་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་མ་མཐོང་ཞིང་། གཟུང་དོན༷་དེ་ཡོད་པ་ན་དོན་དེའི་ནུས༷་པས་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་དེ་ནི་གཟུང་དོན་དང་ལྡན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན༷། གཟུང་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དོན་གྱིས་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མཐོང་བ་དེ་མིང་སོགས་ལ་མེད་པའམ་ལྡོག་པས་ན། གཞན༷་པ༷་མིང་སོགས་འཛིན་པའི་སྤྱི་བློ་ནི་གཟུང་དོ༷ན་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་དོན་གྱིས་ཐོབ༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འགྲུབ་པར་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་རང་གིས་གང་འདོད་དུ་སྤྲུལ་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
20-204a
དེའི་ཕྱིར་ཤེས་ཀུན་གཟུང་དོན་ཅན་ཡིན་ན་འཁྲུལ་ཤེས་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་སྟོང་པས་ཤེས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
破无相属之名等
གཉིས་པ། བློ་དང་དོན་གང་ལ་ཡང་མིང་སོགས་དེ་འབྲེལ་བ་མེ༷ད་ན༷་ཡང༷་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་མིང་སོགས་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་སུ་ཆུག་ཀྱང་། སྒྲ་དེ་དོན་རང་མཚན་ལ་འཇུག༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་འབྲེལ་མེད་གཞན་བརྗོད་པས་གཞན་ལ་འཇུག་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་ཀ་བ་བརྗོད་པས་བུམ་པའང་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །
破自相相属
གསུམ་པ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་མིང་སོགས་དེ་དོན༷་རང་མཚན་དང༷་འབྲེལ༷་བ་ཅན་ནམ་ལྡན༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། འདས༷་པ་དང༷་མ༷་འོངས༷་པ་སྒྲས་བརྗོ༷ད་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཐལ་ཏེ། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དོན༷་དང༷་དེ་ལ་འབྲེལ་བའི་མིང་སོགས་དེ༷་ནི༷་ཟ༷ད་པ་སྟེ་འགག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །འབྲེལ་བ་ཅན་མེད་པར་ནི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་མི་རིགས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ལ། གལ་ཏེ་འདས་མ་འོངས་ཀྱང་རྫས་སུ་འདོད་པས་སྐྱོན་མེད་སྙམ་ན། ཡོད་ན་ཅི་ཕྱིར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་པས་ད་ལྟ་མི་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་དེ་བསྒྲིབས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་གནོད་པ་བྱུང་ན་དངོས་སུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ཡང་གཟུགས་འདས་པ་ལ་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོར་ཡོད་ན་ནི་མི་ཐོགས་པ་མི་སྲིད་ལ། དེ་འདྲའི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཡུལ་དུས་གང་ཞིག་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཡིན་ཚད་ཀྱི་གོ་ན་ནི་གནས་པ་མི་སྲིད་ལ། འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་གོ་སྐབས་གཞན་ནི་མི་སྲིད་དོ།

以下是您请求的翻译：
第二，当被问到"为什么认为眼耳等识未错乱把握所取对境，这些心识具有所取对境的理由是什么"时，对方回答："如果无所取对境，即使感官等存在，也未见到生起以其为对境的认知；而当所取对境存在时，由于该对境的能力产生认知，因此认为它具有所取对境。"[答：]由于名称等不具有或缺少所取对境的心识中能见到对境产生作用的能力，因此名称等执取的共相心识无所取对境，这一结论自然成立，因为它不随对境的有无而生灭，而是不依赖对境，心自己能随意变现。
因此，若一切心识皆有所取对境，则错误认知将不存在，所以如同双月显现一样，已成立有无外境的心识。
【破无相属之名等】
第二，即使名称等与心与对境皆不相关，即使姑且承认声音所表达的仅是名称等，该声音也不能趋入自相对境，因为若表达无关联的一物能趋入另一物，则过于过度，如表达柱子也会了解瓶子。
【破自相相属】
第三，若说："语言所表的名称等与自相对境相关或相应。"[答：]过去和未来应不是语言所表，因为过去未来的对境和与之相关的名称等已灭尽(即已消失)或未产生。没有相关者的情况下不合理有相关性，这已经证明过了。若想："即使过去未来也认为是实体，所以无过。"[问：]若存在，为何不被观察到？若说"因为是具有过去未来的特性而存在，所以现在不被观察到。"[答：]如此，它只是被遮蔽，若遮蔽者受到损害，则应直接显现；此外，若过去的色法等作为色法实体存在，则不可能无障碍，这种过去未来的实体存在于什么地点和时间呢？它不可能存在于任何世间空间，也不存在非世间的其他空间。


 །གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོར་མེད་ན་ནི་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བཏགས་པ་དོན་མེད་ཅིང་། གལ་ཏེ་དེ་
20-204b
ལྟར་བཏགས་རུང་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དངོས་པོར་ཁས་བླང་པར་བྱོས་ཤིག །དེས་ན་འདས་མ་འོངས་སོགས་སུ་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོར་གང་ཡང་མེད་པ་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །
仅共相有为法非理
གཉིས་པ་སྤྱི་བརྗོད་བྱར་འདོད་པ་ལ། སྤྱི་རྐྱང་བརྗོད་བྱར་མི་འཐད་དང་། །འཐད་ན་རྣམ་སོགས་མི་སྣང་ཐལ། །
仅共相所表非理
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་འགོག་པ་གཉིས། །དང་པོ། སྤྱི་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོད་བྱ་ནི་སྤྱི་ཡན་གར་བ་ཡིན་ལ་དེ་ནི༷་སྒྲས་བརྗོ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་སྤྱི་བློའི་ཡུལ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྤྱི་དངོས་པོ་བ་དེ་ནི་དབང་པོའི་གཟུང་དོན་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་དངོས་པོར་ཡོད་ལ་གལ༷་ཏེ༷་རང་མཚན་བརྗོད་ན་དབང་སོགས་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་། འདས་མ་འོངས་སྒྲས་མི་བརྗོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་གོང་གི་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར་བ་དེ་འཇུག་པར་མི༷་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ༷་འཐད་པ་མི༷ན་ཏེ། གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི༷་ནི༷་ཡ༷ན་གར༷་བ༷་བརྗོ༷ད་དུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གང་གི་ཕྱིར་ན་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དངོས་པོར་གྱུར་བ་ཞིག་གཞི་མ་གྲུབ་བས་དེ་མེད་པར་སྒྲ་རྟོག་འཇུག་མི་རུང་ན་སྒྲ་རྟོག་འཇུག་པ་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་འཛིན་པ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དང་བཅས་ནས་མ་བཟུང་བ་ཞིག་ན་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཉིད་དུ་མ་བཟུང་བས་སྤྱི་ཉིད་དུའང་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན༷་ཡ༷ང་། རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་ཡན་གར་དུ་གནས་པ་དེ༷་གསལ་བ་རྣམས་དང་མཚུང༷ས་པའང་མི༷ན་པ་དང༷་། གསལ་བས་གས༷ལ་བ༷་ཉིད་ཀྱང༷་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་གསལ་བ་མཐོང་ཡང་ཡན་གར་བའི་སྤྱི་མཐོང་བ་ལ་མི་ཕན་པས་
20-205a
སོ། །གཞན་ཡང་གསལ་བས་དེ་གསལ་བ་མིན་ཏེ་དེ་ནི་འདིའི་སྤྱིའོ་ཞེས་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐ་དད་པ་འབྲེལ་བ་ཅན་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དབང་ངམ། རྟོགས་པ་གཞན་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དབང་ནི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ས་བོན་སོགས་ཀྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱི་རྟག་པ་ནི་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་གཞན་དབང་ནི་རིང་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐུང་ངུར་རྟོགས་པ་ལྟར་ལྟོས་ནས་བཏགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཀྱང་། སྤྱི་གསལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གསལ་བ་དེ་སྤྱིའི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མིན་པས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དབང་ངམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་མིན་ལ། ཀ་བུམ་བཞིན་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་དེ་སྤྱི་དེའི་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་རྒྱུ་ཡང་མིན་པས་རྟོགས་པ་གཞན་དབང་ངམ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའང་མིན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་གསལ་བས་སྤྱི་གསལ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་བ་ལང་གི་གསལ་བས་རང་དང་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཀ་བའི་སྤྱི་མི་གསལ་བ་བཞིན་ནོ། །གསལ་བ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ༷ས་ན༷་དེའི་ངོ་བོ་རྟག༷་ཏུ་དམི༷གས་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། དེས་རང་བློ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཞིག །དེ་རྟག༷་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཡང༷་གསལ༷་བ་རྣམས་ལ༷ས་སྤྱི་ཡན་གར་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱི་བློ་ལ༷་གསལ༷་བ་ཡི༷ན་པས་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱི་དེས་བདག༷་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ༷་སྐྱེ༷ད་པའི་དོན་བྱེད་པ༷་ཞིག་ན༷། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་
20-205b
པ༷་གང༷་དེ༷་རྟག་ཏུའང་ནུས༷་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འཐད་དོ།

以下是您请求的翻译：
若色等没有实体，则说它存在是毫无意义的；若可以如此假立，那么也应当承认石女儿等为实体。因此，过去未来等仅是心的假立，并无任何能作用的实体，过度增益是完全不合理的。
【仅共相有为法非理】
第二，对于主张共相为所表者：
仅共相作为所表不合理；
若合理则应相等不显现。
【仅共相所表非理】
首先：
正文和破除回答两部分。
首先，共相论者说："语言所表是独立的共相，因为它被语言表达，故也是共相心的对境，这样的实在共相确实是感官的所取对境，因此语言所表存在实体；若说表达自相，则感官等应成无用，且过去未来不应为语言所表等上述过失我们不承认。"[答：]这不合理，因为异于个体的独立共相不能表达。因为独立共相作为实体是不成立的，如果没有它则声音和分别心不能运作，那么声音和分别心的运作将完全不可能。若执取共相时不带特殊性而执取，则未把握特殊性的基础，也就不能成为共相。
即使姑且承认表达独立共相，但其自体独立存在异于诸个体者既不与个体相同，也非由个体显明，因为见到个体对见到独立共相无益。此外，个体不能显明它，因为二者无任何关联。有关联的差别是由生依他或知依他而有，生依他如苗芽的生起依赖种子等，因此它们有因果关系，而常恒的共相既不是个体的果也不是个体的因。知依他如依长者了知短者，是依靠对照的方式而了知，但共相不依赖个体而实体存在。
因此，个体既不是共相的生因，所以不是生依他或依彼而生；又因为是如柱子瓶子般不同的实体，故个体也不是安立共相的因，所以也不是知依他或依靠而假立，因无任何关联，个体如何能显明共相？就像牛的个体不能显明与之无关的柱子共相一样。
由于不需依赖个体，因此其本体应常被观察到，因为它能作用产生了解自身的心，且它恒常存在。
第二，若说："共相独立于诸个体，其自体也被直接感知心所明了，所以不存在常被观察到的过失。"[答：]如果共相能产生了知自身的认知作用，那么它自体能产生认知的能力就应当是恒常的能力，不合理依赖个体。
;


 །གལ༷་ཏེ༷་གསལ་བ་མེད་པའི་དུས་འགའ༷་ཞིག་གི་ཚེ༷་ན་དེ་ལ་རང་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་ན༷། སྤྱི་དེ༷་ནི༷་གསལ་བ་ཡོད་ཀྱང་རུང་མེད་ཀྱང་རུང་དུས་ཀུན༷་གྱི་ཚེ༷་ནའང༷་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤྱི་དེ༷་ཡི༷ས་རང་བློ་སྐྱེད་པར་ནུས༷་པ༷འམ་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པ༷་ཉིད། རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གང༷་གནས་པ༷་དེ་ནི་རྟག༷་པའི་ཕྱིར༷་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས༷་སུ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ན༷་དེའི་མི་ནུས་པའམ་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་དེ༷་ཟ༷ད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་མཐུན་རྐྱེན་ནམ་འགལ་རྐྱེན་གྱི་ནུས༷་པ༷་འཇུག་པ་གང༷་ཡོད་དེ་ཡོད་པར་མི་སྲིད་དོ། །
若应理,有相等不现之过
གཉིས་པ་རྣམ་སོགས་མི་སྣང་བར་ཐལ་བ་ནི། སྤྱི་ཡི༷་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ་དེ༷་དང༷་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས༷་སུ་འབྲེལ༷་པ་སྔོ༷ན་པོ༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ༷་པ༷འི་ཆ༷་ནི་བསྙོན་མེད་དུ་རྣམ༷་པར་ངེས༷་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་སྤྱི་འཛིན་པའི་བློའི་ཡུལ་དེ༷་ལ༷་གང༷་གིས༷་སྤྲུལ༷་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་བློས་སྤྱི་ཡན་གར་དུ་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། སྤྱི་ཙམ་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྟག་དངོས་གཅིག་པུ་བ་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེ་ལ་དེ་སྣང་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་བུམ་པའི་སྤྱི་མཚན་སྣང་བའི་ཚེ་ན་མདོག་དང་ལྟོ་ལྡིར་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་མི་རིགས་ཏེ། སྤྱི་ལ་རྣམ་པ་དེ་དག་མེད་བཞིན་མདའ་ལ་སྒྲོ་ལྟར་སུ་ཞིག་གིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན། དེ་བུམ་གསལ་གྱིས་སྤྲུལ་ལོ་སྙམ་ན། སྤྱི་ཡན་གར་བ་འཛིན་པ་དེས་བུམ་གསལ་གཏན་མ་བཟུང་བས་དེའི་རྣམ་པ་དེ་ལ་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། ཀ་བ་འཛིན་པའི་བློ་ཡུལ་དུ་བུམ་པའི་རྣམ་པ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་ཞིག་ཡིན་པར་
20-206a
གྱུར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ལ་དེ་བརྗོད་བྱ་གང་ཡིན་པའི་རང་མཚན་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་དབང་པོ་སོགས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས། སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་སྤྱི་མཚན་ལ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་དུ་འཁྲུལ་བ་ལས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ། །
破自相为隐蔽分
གསུམ་པ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲ་རྟོག་གིས་རང་མཚན་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་འཇལ་བས་ན་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་དངོས་ཡིན་ཀྱང་དབང་པོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་སླར་ཡང་ཤེས༷་པའི་དོན༷་ཉི༷ད་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དབ༷ང་པོ༷་སོགས་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བ་མིན༷་ནོ་ཞེ་ན། རྟོག་ཡུལ་དང་དབང་ཡུལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་དེ༷་ནི་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོ་གཅི༷ག་པུ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན། སྒྲ༷་ལས་བྱུང་བའི་བློ་དང་སོག༷ས་པ་ཞེས་པས་དབང་པོ་ལ༷ས་བྱུང་བའི་བློ་ལས་ཡུལ་རང་མཚན་གཅིག་པོ་དེ་ལ་གསལ་མི་གསལ་འདྲེས་མ་འདྲེས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་པར་སྣང༷་བའི་བློ༷་ཡོད་པ་རྒྱུ་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡུལ་སྒྲ་དང་གཟུགས་སོགས་རང་མཚན་གཅིག་ལ་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་གང་ལས་ཡིན་ཞེས་སུ་འགྲེལ་བས་བཤད་དོ། །དེ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་རང་མཚན་གཅིག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་སོགས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལ་དེ་འདྲའི་ཁྱད་མེད་དེ་བུམ་པ་མཐོང་བཞིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་བུམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རང་མཚན་མེད་པ་འདས་མ་འོངས་དང་ལོག་ཤེས་རྣམས་ལ་དེའི་རང་མཚན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གཞལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་རང་མཚན་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་སྤྱི་བློའི་ཡུལ་དེར་རང་མཚན་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་དོ།

以下是您请求的翻译：
若某时当没有个体时，共相没有产生自身认知的能力，那么共相无论是有个体还是无个体，在任何时候都没有产生执取自身之认知的能力。其原因是，共相能否产生自身的认知，取决于它自性的存在状态，而因为它是常恒的，不能被条件所改变，那么为了消除其不能或能力的状态，有什么顺缘或逆缘的能力可以起作用？这是不可能的。
【若应理,有相等不现之过】
第二，相等不显现的过失：对于共相认知中无可否认地确定的蓝等颜色和形状等相的部分，是由什么变现于执取共相的心的对境中？因为已承认共相心执取独立的共相，而仅仅共相被认为是空无形状和颜色等的单一常恒实体，所以不合理在其中显现这些。
如此，当瓶子的共相显现时，不应显现颜色和圆腹等相，因为共相中没有这些相，却像箭上的羽毛一样，是由谁变现的？若想"由瓶子个体变现"，则执取独立共相者根本不执取瓶子个体，因此其相不可能生起在它中，就像执取柱子的心中不会生起瓶子的相一样。
因此，若语言的直接所表与所表对境不同，是自相实体，则永远不可能趋入外境对象；若它就是所表的自相本身，则感官等必定无果。因此，由于执著语言对境共相而错乱为对境，除此之外并无任何异于心识的对境实体。
【破自相为隐蔽分】
第三，若说："因为声音和分别通过隐蔽方式测知自相，所以虽然语言所表直接就是自相，但通过感官等又能直接了知，所以感官等不会成为无用。"[答：]由于分别对境和感官对境这两者的对境只是同一个自相实体，那么从声音产生的认知等(此处"等"指从感官产生的认知)对同一自相对境有清晰与否、混合与否等差别显现的认知，是由什么原因造成的？这应无差别才对。
或者，有注释解释为：对声音和色等自相同一对境产生这种差别是从何而来？不是由对境的差别，因为已承认对境自相是同一的；不是由人的感官清晰与否等造成的，因为认知无这种差别，如同看瓶子时同时有瓶子分别心一样。
此外，对于无自相的过去未来和错误认知，如何以隐蔽方式测知其自相？因为无自相可量。因此，在共相心的对境中，自相绝不可能存在。
;


 །
20-206b
དེ་ལྟར་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་སྤྱི་བློའི་ཡུལ་དེ་ལ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་གཞལ་བྱར་བྱེད་ཅིང་སྒྲ་རྟོག་གི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་སྤྱི་མཚན་ཞེས་པ་དེ་རང་མཚན་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་ཡོད་དེ། དེ་མེད་ན་སྒྲ་རྟོག་གི་སྒོ་ནས་ཡུལ་གཞལ་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་བློའི་ཡུལ་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོའམ་རྫས་སུ་མེད་ལ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཡུལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱར་བྱས་པས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་སྟེ་གནད༷་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །
无一与异
གཉིས་པ་གཅིག་དང་གཞན་དུ་མེད་ཚུལ་ལ། རྟགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། རིག༷ས་དང་ལྡན༷་པའམ་གསལ་བ་དཀར་ཟལ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིག༷ས་མི༷ན་ཏེ། ག༷ང་གི༷་ཕྱིར༷་ན་གསལ༷་བའི༷་ངོ༷་བོ༷་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཡིན་པས་གཞ༷ན་ནག་རྒུར་སོགས་ལ་རྟེན༷་པ་མེ༷ད་པའམ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་རིགས་གསལ་བ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་འགལ་ལོ། །གལ༷་ཏེ༷་རིགས་ལྡན་ལས་རིགས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་གྲུབ༷་བོ༷་ཅེ༷་ན༷། དེ་གཉིས་ལྟོས་པ་མེད་ན་ནི་རིགས་དང་རིག༷་ལྡན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ལྟོས༷་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་གསལ་བའི་འབྲས༷་བུ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བརྗོ༷ད་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང༷་གི༷་རྒྱུ༷་ལ༷ས་གྲུབ༷་ཟིན་པའི༷་ཕྱིར༷་འབྲས༷་བུ༷་ད་ལྟ་བ་རྒྱུ་ལ་རག༷་ལ༷ས་པ་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་པར༷་ཡང༷་། སྔར་གྱི་རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུ་འདིའོ་ཞེས་རྟོག༷་པ༷་ཡི༷ས་ནི༷་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ་བར༷་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ད་ལྟ་བའི་སྟེང་ན་འབྲེལ་བ་ཞེས་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་གཞན་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་རྟོག་པས་བྱས་པ་ཙམ་ལས་སྤྱི་རང་གཉིས་ཀ་དུས་མཉམ་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་གང་
20-207a
ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་གསལ་བའི་འབྲས༷་བུ་མིན༷་པར་རྟག་པའི་དངོས་པོར་འདོད་ན་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་གསལ་བ་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོད་དེ་མེད་ལ་དེས་ན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་སྤྱི་ལས་རང་མཚན་ལ་འཇུག་པ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་པས་སྤྱི་གསལ་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་དེ༷་གཉིས་ལ་འབྲེལ༷་བ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མེ༷ད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྤྱི་རང༷་བཞིན༷་མེ༷ད་པའམ་དངོས་པོ་མེད་པར༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མེད་པ་རིགས་སུ་ཐལ་བ་མིན། །སྤྱི་རྗེས་འགྲོ་བ་བརྟག་པས་བྱེད། །དང་པོ། སྤྱི་ཞེས་པ་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་བཞིན་སྤྱིར་འཐད་ན་མེ༷ད་པ༷་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་རིགས༷་སུ༷་ཐལ༷་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རིགས་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་མེད་ལ། དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་བློ་ངོར་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་ལ་རིགས་སུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པར་འདྲ་བས་དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་རིགས་སུ་འགྱུར་ན་སྤྱི་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་ཡང་བ་ལང་གི་སྤྱི་བུམ་པའི་སྤྱིར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོར་འདྲ་བས་སོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་གསལ་བ་དེ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་གང་ཡང་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མི་ལྟོས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་བློ་ངོར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཀྱང་རི་བོང་གི་རྭ་སོགས་ལ་བུམ་སོགས་སུ་ཞེན་པ་མེད་དོ། །སྤྱི་རང་གི་དངོས་པོ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་མེད་ཀྱང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱིར་བཏག༷ས་པ་དེ་གསལ་བ་དང་ཐ་མི་དད་པར་ཞེན་ཞིང་། ཞེན་ཡུལ་རང་མཚན་ཐ་དད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་ལྡན་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་
20-207b
ཅན་དུ་གཟུང་སྟེ་ལྟོས་པར་འཛིན་པས་ན་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྤྱི་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱང་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་གྲུབ་པས་སོ།

 །
20-206b
དེ་ལྟར་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་སྤྱི་བློའི་ཡུལ་དེ་ལ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་གཞལ་བྱར་བྱེད་ཅིང་སྒྲ་རྟོག་གི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་སྤྱི་མཚན་ཞེས་པ་དེ་རང་མཚན་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་ཡོད་དེ། དེ་མེད་ན་སྒྲ་རྟོག་གི་སྒོ་ནས་ཡུལ་གཞལ་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་བློའི་ཡུལ་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོའམ་རྫས་སུ་མེད་ལ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཡུལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱར་བྱས་པས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་སྟེ་གནད༷་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །
无一与异
གཉིས་པ་གཅིག་དང་གཞན་དུ་མེད་ཚུལ་ལ། རྟགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། རིག༷ས་དང་ལྡན༷་པའམ་གསལ་བ་དཀར་ཟལ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིག༷ས་མི༷ན་ཏེ། ག༷ང་གི༷་ཕྱིར༷་ན་གསལ༷་བའི༷་ངོ༷་བོ༷་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཡིན་པས་གཞ༷ན་ནག་རྒུར་སོགས་ལ་རྟེན༷་པ་མེ༷ད་པའམ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་རིགས་གསལ་བ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་འགལ་ལོ། །གལ༷་ཏེ༷་རིགས་ལྡན་ལས་རིགས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་གྲུབ༷་བོ༷་ཅེ༷་ན༷། དེ་གཉིས་ལྟོས་པ་མེད་ན་ནི་རིགས་དང་རིག༷་ལྡན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ལྟོས༷་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་གསལ་བའི་འབྲས༷་བུ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བརྗོ༷ད་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང༷་གི༷་རྒྱུ༷་ལ༷ས་གྲུབ༷་ཟིན་པའི༷་ཕྱིར༷་འབྲས༷་བུ༷་ད་ལྟ་བ་རྒྱུ་ལ་རག༷་ལ༷ས་པ་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་པར༷་ཡང༷་། སྔར་གྱི་རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུ་འདིའོ་ཞེས་རྟོག༷་པ༷་ཡི༷ས་ནི༷་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ་བར༷་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ད་ལྟ་བའི་སྟེང་ན་འབྲེལ་བ་ཞེས་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་གཞན་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་རྟོག་པས་བྱས་པ་ཙམ་ལས་སྤྱི་རང་གཉིས་ཀ་དུས་མཉམ་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བ་གང་
20-207a
ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་གསལ་བའི་འབྲས༷་བུ་མིན༷་པར་རྟག་པའི་དངོས་པོར་འདོད་ན་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་གསལ་བ་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོད་དེ་མེད་ལ་དེས་ན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་སྤྱི་ལས་རང་མཚན་ལ་འཇུག་པ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་པས་སྤྱི་གསལ་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་དེ༷་གཉིས་ལ་འབྲེལ༷་བ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མེ༷ད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྤྱི་རང༷་བཞིན༷་མེ༷ད་པའམ་དངོས་པོ་མེད་པར༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མེད་པ་རིགས་སུ་ཐལ་བ་མིན། །སྤྱི་རྗེས་འགྲོ་བ་བརྟག་པས་བྱེད། །དང་པོ། སྤྱི་ཞེས་པ་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་བཞིན་སྤྱིར་འཐད་ན་མེ༷ད་པ༷་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་རིགས༷་སུ༷་ཐལ༷་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རིགས་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་མེད་ལ། དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་བློ་ངོར་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་ལ་རིགས་སུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པར་འདྲ་བས་དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་རིགས་སུ་འགྱུར་ན་སྤྱི་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་ཡང་བ་ལང་གི་སྤྱི་བུམ་པའི་སྤྱིར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོར་འདྲ་བས་སོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་གསལ་བ་དེ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་གང་ཡང་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མི་ལྟོས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་བློ་ངོར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཀྱང་རི་བོང་གི་རྭ་སོགས་ལ་བུམ་སོགས་སུ་ཞེན་པ་མེད་དོ། །སྤྱི་རང་གི་དངོས་པོ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་མེད་ཀྱང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱིར་བཏག༷ས་པ་དེ་གསལ་བ་དང་ཐ་མི་དད་པར་ཞེན་ཞིང་། ཞེན་ཡུལ་རང་མཚན་ཐ་དད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་ལྡན་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་
20-207b
ཅན་དུ་གཟུང་སྟེ་ལྟོས་པར་འཛིན་པས་ན་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྤྱི་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱང་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་གྲུབ་པས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是原文的简体中文直译：
虽然没有自相，但对于作为总体认识对象的那些，我们执著地将其视为自相，并将其作为认识对象，通过语言和概念进行各种命名，这种做法确实是不欺诳的，因此被称为"所量总相"，它在名言层面上似乎与自相不同。若没有这种总相，通过语言和概念来认识对象的一切名言都将不可能存在。因此，如果对总相进行分析和考察，它并不存在作为认知对象的能起作用的实体或实质，但在不经分析和考察的情况下，通过将其投射为对象而作为认识对象时，一切名言得以成立，这一要点极为重要。
无一与异
第二，关于不存在一与异的方式：首先，用理由证明无自性；其次，驳斥对此的争论。
第一，具有种类或明显的白牛等并非种类本身。因为明显事物的本质是不共的，所以它不依赖于其他黑牛等或不遍及于它们，这与种类应遍及一切明显事物的特性相矛盾。
若主张种类从具有种类者中独立存在，则（回应）：如果这两者不相互依赖，则无法成为种类和种类所属；若有依赖关系，则必须说总相是明显事物的果。然而，如此一来，由于结果已从其因形成，当下的果对因没有任何依赖，只是通过概念将其联系为因果关系，而非在当下存在某种实质性的关系。因此，种类与种类所属的关系仅仅是概念构建，两者作为同时存在的实体之间并
没有任何真实关系。
若认为总相不是明显事物的果，而是常恒的实体，那么无论如何，它与明显事物之间能有什么关系呢？实际上没有关系。因此，从无关联的总相无法推导到自相是不合理的。
如此分析，如果总相与明显事物是彼此不同的，那么它们之间的任何两种关系都不存在，因此证明总相无自性或非实体，因为它既不是一体也不是差别。
第二，对此的辩论：
总相不会导致不存在的东西成为种类，而是通过考察总相的普遍性来确立。
首先，若总相是一个不存在任何实体却可作为总相的东西，则不存在的兔角等也将成为瓶子等的种类。
对此回答：并非如此，因为我们并未主张一切不存在的东西都是种类，而是即使没有实体，在心识中也能建立关系的东西被命名为种类。如果相似的非实体都成为种类，那么主张总相实有的你们也会面临牛的总相变成瓶子的总相的问题，因为它们同为实体。若说因为它们互不依赖所以不会如此，那么此处也一样：不存在的兔角等对瓶子等的明显事物没有任何依赖关系。这不仅仅是本质上不依赖，甚至在心识投射中也没有将兔角等视为瓶子等的执著。
虽然总相本身的实体与明显事物并无区别，但将心识的表象标记为总相时，会视其与明显事物不异，并通过对不同自相的普遍性，依据否定与否定所依，将其把握为法与有法，从而建立依赖关系。因此，即使没有作为实体的单一总相的普遍性，通过假立方式也能证明其存在。


 །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་མི་འཐད་སྤང་། དང་པོ། དེ་ལྟར་རིགས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་རང་མཚན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཤེས་རྣམ་དེ་ལ་རིག༷ས་སུ་སྒྲོ་བཏག༷ས་པ༷་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱ༷ད་པར༷་གསལ་བ་དེ༷་རྣམས་ལ༷་འཇུག༷་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ནི༷་རབ༷་ཏུ༷་བསྟན༷་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་སྤྱི་མཚན་དེ༷་ལ༷་ངོ༷་བོར༷་སྣང༷་བ༷་སྟེ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའམ༷། དོན༷་རང་མཚན་ལ༷་སྤྱི་སྣང་དེ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འཛིན༷་པ༷་སྟེ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་གང༷་དེ༷་འཁྲུལ༷་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་འཁྲུལ་བ་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་ན་ཐོག༷་མ་མེ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཅ༷ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་མཐོང༷་བ་དེ་ཉིད་གོམ༷ས་པའི་བག་ཆགས་སད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས༷་སྣང་བའམ་སྤྲུལ༷་པ་ཡི༷ན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན༷་རང་མཚན་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་སྤྱི་ཞེས༷་བྱ་བ་གསལ་བ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟར་སྣང་བ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་རང་མིན་གཞན༷་ལ༷ས་ལྡོག༷་པའི༷་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་གྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གང་ཞིག །རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་འདི༷་དག༷་གིས༷་དངོས་སུ་གང༷་བརྗོ༷ད་བྱར་གྱུར་བ༷་དེ༷་ལ༷་བརྟགས་ན་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེ༷ད་དེ་ཤེས་རྣམ་ཙམ་ལས་ཡུལ་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཐ་དད་པ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་སྤྱི་བློ༷་དེ་ལ༷་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྤྱི༷་ཉི༷ད་དུ༷་ནི༷་མཐོང༷་ཞིང་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་ཞེན་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་དེ་ལྟར་ཞེན་པ་དེ་ཡང་སྤྱི་བློ་དེ་དོན༷་རང་མཚན་ལ༷་འཁྲུལ༷་པ་སྟེ་བློ་ལ་དོན་དུ་འཁྲུལ་བ༷འམ༷། སྤྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མེ༷ད་པ༷་ལ་ནི༷་ཕྱི་
20-208a
རོལ་གྱི་སྤྱིར༷་འདོ༷ད་པ་སྟེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དེ༷་ཡང༷་ནང་གི་རྟོག་པས་བསླ༷ད་པའམ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། དོན་དམ་པའམ་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ༷་དཔྱད་ན༷་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་དོན༷་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་སུ༷་གྲུབ་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དངོས་པོའི་ངོ༷་བོ༷་ཅན་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་རྫས་སུ་མེ༷ད་པས༷་རང་མཚན་རྣམས་དང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོ༷ད་བྱ༷་མིན༷་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞན་བརྗོད་ཙམ་ལས་སྤྱི་དངོས་མིན། །སྒྲ་འཇུག་རྒྱུ་ལས་དངོས་ཡིན་དགག །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་བུམ་སྤྱི་དང་བུམ་གསལ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་བྱ་མིན་ཡང་། བུམ་སྤྱི་དང་སྣམ་གསལ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཡིན་པས་ན། དེ་འདྲའི་བརྗོད་བྱ་འགའ༷་ཞིག༷་ཀྱང་ཡོད་པ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱི་དེ་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་མ་གྲུབ་པས་ན་དངོས༷་པོ་ཡོད་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དངོས་པོ་གང་ལ་ལྟོས་ཀྱང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་དུ་ཡོད་དགོས་པས་ཁྱབ་སྟེ། དངོས༷་པོ་ཡིན་པ་རྣམ༷ས་ནི་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་བརྗོ༷ད་བྱ་མིན༷་པ༷་ཉིད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་བུམ་སྣམ་གྱི་སྤྱི་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པས་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ནི་ཉེར༷་ལེན༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སྤྱི་ཡང་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པར་གཟུང་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་གཞན་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ༷་བརྗོ༷ད་པར༷་བྱ༷་བ་མིན༷་ཏེ། བློས་ཉེར༷་བརྟགས༷་ཏེ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །གཉིས་པ་འདས་མ་འོངས་ལ་སྒྲ་འཇུག་
20-208b
པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་སྤྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དགག་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་འགོག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第二部分包括：实际内容和对不合理之处的消除。
首先，因为种类无自性，所以依赖于自相从他者中分离出来的特性，在概念层面上显现为外在对象本性不存在的认知表象，被投射为"种类"的那些内容，通过将显现和概念混为一体的错误方式，适用于那些特殊明显对象的有意义内容，正是通过表达性的语言来阐明的。对于这种总相，将其视为有本性的显现，即似乎是与心识分离的对象本性，或者将总相显现执著为自相对象本身，即把显现和概念视为一体，这些都是错误的。这种错误从何而来？是由于无始以来，通过看到不与其他自相对象混淆的实体，经由习气力量的唤醒而显现或变现出来的。
因此，被称为自相对象的"总相"，那些似乎遍及一切明显事物的内容，如果仔细考察，其特征仅仅是从非自身的他者中分离出来的排除他者而已。这些表达性的语言所直接表达的对象，经过考察，根本没有丝毫独立自存的本性，它只是认知表象，与对象本身没有区别，由于思维的力量，在总体性认知中被视为总相，并被如此投射和执著，因为这种总体性认知错误地认为自相对象，或者说认知被错误地视为对象，或者将无本性的总相视为外在的总相，这只是投射而已。这样的执著仅仅是内在思维的扭曲或投射，因为从胜义或真实性的角度分析，所谓"总相"作为自相对象的实体性法，是不成立的，因此不是实体性的本质。
这样，总相仅仅是假立的存在，没有独立的本质实体，因此证明它不能被描述为与自相是一体或差异的。
第二部分讨论：仅从描述他者并不能证明总相是实体；从语言适用的原因否定总相是实体。
首先，若有人说：虽然瓶子的总相与瓶子的明显实例不能被描述为一或异，但瓶子的总相与毛毯的明显实例可以被描述为不同，因此存在某种可描述性，总相不完全不可描述为一或异，所以应认为是实体。
对此回答：如果总相是实体，那么在所有情况下，相对于任何实体，它都应该可以被描述为一或异，因为实体事物不可能完全不能被描述为一或异，这是实体的本性。因此，瓶子和毛毯的总相被描述为不同，并非因为它们在实际上确立为不同，而是因为瓶子和毛毯由于近取因不同而是不同的实体，依赖于它们而假立的总相在假立方面被理解为不同，而非作为与他者不同的实体性存在而被描述，因为它们仅仅是心识假立的产物。
第二部分继续讨论：从过去和未来事物上语言适用的原因否定总相是实体。


 །དང་པོ། འདས༷་པ༷་འགགས་པ་དང༷་ནི༷་མ༷་འོ༷ངས་པ་མ་སྐྱེས་པའི༷་དོན༷་ལ༷འ༷ང་སྤྱི༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་མཚན་ཅ༷ན་གྱི༷་མཉན་པ༷་སྟེ་སྒྲ་དག༷་ནི༷་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡོད་དེ། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུ་ཞེས་དང་མ་འོངས་པ་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དུང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡོད་ན་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པས་སྤྱི་མཚན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་སྒྲས་དོན་དེ་དག་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱང་དེའི་བློ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་གི་སྤྱི་ནི་བརྗོད་པ་ན༷། སྤྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ལུགས་ལ་དངོས་པོར་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི་སྤྱི་དེ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དངོས་པོ་ད་ལྟར་མེ༷ད་པ་དེའི་ཆོས༷་སུ་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རིགས་ལྡན་ནམ་ཆོས་ཅན་མེད་པ་ལ་ཆོས་སམ་རིགས་དེ་དེའི་ཆོས་ཡིན་པར་འགལ་ཏེ། མེད་པའི་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་བུའི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་འདས་མ་འོངས་ལ་སྤྱི་མེད་ཀྱང་སྤྱིའི་མིང་ཉེར༷་བཏག༷ས་ཙམ་དུ་འཇུག་པ་ལ༷ས་དེ༷་ལྟར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན། བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་སྒྲ་གང༷་ཞིག༷་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་སྣམ༷་བུ་དང་ཀ་བ་སོག༷ས་ལ༷་བཏགས་མིང་དུ་འཇུག་པ་མེ༷ད་ལ༷། ད༷་ལྟ༷་བ༷་ཡི༷་བུམ༷་པ༷་ཡི༷་དངོས༷་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བུམ་པ་དང༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཡི་སྒོ་ནས་བཏགས་མིང་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ཞིག་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྣམ་སོགས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་བུམ་སྒྲ་མི་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་འདས་མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་ན་དེ་བུམ་པའི་སྤྱི་དང་ཉེ་བའམ་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་
20-209a
ལ་དངོས་མིང་དང་མེད་པ་ལ་བཏགས་མིང་ཞེས་འདོད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་འགལ་ཏེ། ཆོས་གང་ལ་ཐོག་མར་རང་གི་མིང་དུ་བཀོད་པ་གང་ཞིག་དེ་བརྗོད་པ་ན་བློ༷་ནི༷་ཆོས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་འཁྲུལ༷་བ༷འམ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེ༷ད་པར་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་རང་ཉིད་ལ་དྲང་པོར་འཇུག༷་པ༷་དེ་ནི་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟག༷་ཏུ༷་དེ་ཡི་དངོས༷་མིང་ཡིན་པ་དང༷་། མིང་དེ་འདྲ་བ་ཆོས་གཞན་ལ་དེར་སྒྲོ༷་འདོག༷ས་པའི་མིང་དུ་བྱས་པ་ལ༷་བཏགས་མིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་གཅན་གཟན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞིག་ལ་སེ༷ང་གེ༷་ཞེས་པ་དངོས་མིང་དང་། བྲམ༷་ཟེའི༷་ཁྱེ༷འུ༷་དཔའ་རྩལ་དང་ལྡན་པའམ་དབྱིབས་སེང་གེ་འདྲ་བ་ལ༷་སེང་གེ་ཞེས་བརྟགས་མིང་དུ་དེ༷་ལྟར༷་བརྗོ༷ད་པ༷འང༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་དོན་མཐུན་དུ་གྲགས་པ་ཡོ༷ད་ན་དེ་ལས་བརྒལ་ཏེ་དངོས་བཏགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཞན་དུ་འདོད་པ་དོན་མེད་དེ། མིང་ནི་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་གྲགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དཔྱད་པས་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ནོག་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པའི་སྲོག་ཆགས་ལ་མིང་གཞན་མི་འདོགས་པར་བ་ལང་ཞེས་པ་ཁོ་ན་འདོགས་དགོས་པའི་མིང་དོན་ལ་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དོན༷་ཅི་ཡང་མེ༷ད་ན༷་ཡང༷་འགྲོ་བ༷་བརྡ་སྦྱོར་བ་པོ་ཡིས༷་ཡུལ་གང༷་ལ༷་ཐོག་མར་མིང་དེར་གྲགས༷་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས༷་སྒྲ༷་གང་ཞིག་བཀོད༷་པ༷་དེ་ནི་དོན་དེ༷་ལ༷་ལྟོས་ནས་མིང་དེ༷་རང་གི་དངོས༷་མིང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གང་ལ་སྒྲ་བཀོད་པ་གྲགས་པས། ཞེས་བསྒྱུར་བ་བདེ་སྟེ། ཐོག་མར་སྒྲ་བཀོད་པ་དེ་དེ་ལྟར་གྲགས་པས་ན་དེ་ཡི་དངོས་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །སྔ་མ་མིང་དེར་གྲགས་ཟིན་དེ༷་དང་མཚུངས༷་པའི་ཕྱིར༷་སྔ་མ་དེའི་མིང་གཞན་ལ་བཏགས་པ་ན་མིང་གི་སྒོ་ནས་སྔ་མ་དེར་འཁྲུལ༷་པའི་རྟོག༷་པའམ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེད་བ་ཅ༷ན་གྱི་
20-209b
མིང་གཞན༷་ནི་སྔ་མ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕལ༷་པ༷འམ་བཏགས་མིང་ཡི༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第一，对于已经灭去的过去和尚未产生的未来对象，有以总相为根据的听闻（即语言）的适用，例如："过去有个国王名叫'超胜'（难胜）"以及"未来将出现一位名为'海螺'的转轮王"等。当这样的语言适用存在时，语言的实际对象是总相，因此通过总相的理由来表达那些对象，否则，即使语言表达，也无法合理地产生对应的认知。如果这样谈论过去和未来事物的总相，那么在总相是实体的观点中，存在为实体的总相如何能成为现在不存在的过去和未来实体的属性呢？没有种类所依或无有法的情况下，法或种类不可能是其属性，因为有与无的属性相矛盾，就像"石女儿子的白色"这样的说法一样。
第二，若有人说：即使过去和未来没有总相，但仅仅是总相名称的假立而适用，因此我们才这样主张。
回答：这不是假立，因为瓶子的名称不会作为假立名称适用于现在存在的毛毯和柱子等物，那么对于现在完全不存在的过去和未来瓶子，以接近的方式作为假立名称适用的理由是什么呢？这是不合理的。正如毛毯等因无理由而不能适用瓶子的名称，同样地，过去和未来若无任何实体，则没有理由说它们与瓶子的总相接近或相似。
此外，你认为语言适用的理由是：对于与实体不同的存在用实名，对于不存在的用假名，这与世间共识相违。因为对于最初被赋予自身名称的法，当表达它时，认知不会错误地认为是其他法的形象或不会投射，而是直接理解所要表达的对象本身，这对该对象而言永远是其实名。将这种名称应用于其他法并投射为彼的名称，称为假名。例如，对某种野兽的特定种类称为"狮子"是实名，而对勇猛或形似狮子的婆罗门男孩称为"狮子"则是假名，这在世间被公认为有意义的用法。超出这种实名和假名的其他安立是无意义的，因为名称只是依据人的表达意愿所加的共识而已，不能通过其他方式分析而另行定义。
对于具有垂胡、肩峰和喉垂的生物，若不赋予其他名称而只称为"牛"，这一名称和对象之间虽无任何实体关联，但由于命名者最初为了使该对象广为人知，以表达意愿的思想安立某个名称，这相对于该对象就是其实名。或者也可以翻译为"由于对之安立名称而闻名"，意思是：最初安立名称并因此闻名，所以它是实名。
而当先前已经确立的名称，由于与之相似而被施加给其他对象时，通过名称使人产生错误认为是前者的分别或投射分别的名称，相对于前者而言就是次要或假名。


 །དེ་ལྟར་ན་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ནི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་པ་མིན་ཏེ་སྐྱེས་བུས་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་བརྡ་སྦྱར་ཟིན་པ་དང་། གཞན་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་གྲགས་པ་ལས་དངོས་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྟོས་པར་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་འཇུག་པ་ནི་ཡོད་པ་ལ་མེད་པའི་སྒྲ་བཏགས་པ་དང་། མེད་པ་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡོད་དེ། ཇི༷་ལྟར༷་ན་དངོས༷་པོ༷་ནུས༷་པ་ཆེན་པོ་མེ༷ད་པ་ལ༷་མེ༷ད་དོ༷་ཅེ༷འམ༷། དོན་མེད་ཀྱང་རྣམ་འགྱུར་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ལ་གཙོ་བོ་ཞེས་དངོས་མིང་བཏགས་ནས་དེ་ལྟར་རྟོག༷་པ༷་ཇི༷་བཞིན༷་དུ༷་ཡུལ་གྱི་བྱ་བ་དུ་མ་བྱེད་ནུས༷་པའི་མི་ལ༷འང༷་གཙོ༷་བོ༷་དང་བྱེད་པོ་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་མིང་ངམ་མཉམ༷་པ་བཏགས་མིང་དུ་སྐྱེ༷་བོ༷ས་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལ་བུ་ཡོད་ཀྱང་དགྲ་འདུལ་བ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་བུ་མེད་ཅེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་མེད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་མེད་ཅེས་སོགས་དམན་པ་ལ་དགག་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དང་། གཙོ་བོ་སོགས་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མིང་ཐོགས་ཟིན་ནས་གཞན་ལ་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་བས་ན་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བརྡ་ལས་གྲགས་ཚུལ་ཙམ་གྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །
立无自相等同
གསུམ་པ་དོན་མེད་པ་དང་མཚུངས་པ་ལ། །དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་འགོག་པའོ། །དང་པོ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ཞིག༷་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ༷་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ལ༷ས་དེ་འཛིན་གྱི་བློ༷་ཅི༷་འདྲ༷་ཞིག་ཏུ་སྣང༷་བ༷་དེ༷་དང་འདྲ༷་བར་མ༷་ཞིག༷་པ་ད་ལྟར་ཡོད་པའི་བུམ་པ་ལ༷་སྒྲ་བློས་གཞལ་བ་ན༷འང་ཁྱད་མེད་དེ། དོན་རང་མཚན་ཡོད་མེད་གང་གཞལ་ཡང་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དེ་ལ་གསལ་མི་གསལ་སོགས་
20-210a
ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་རང་གི་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ་ཡུལ་གྱིས་རྣམ་པ་གཏད་པ་ཅན་མིན་གྱི། རྣ༷་བ༷་དང་མིག་ལ༷་སོག༷ས་པའི་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ་རང་གི་གཟུང་དོན༷་རང་མཚན་ཡོ༷ད་པ་ཅ༷ན་ལ༷་ཁྱད་མེད་པའི་རྟོག་པའི་སྣང་བ་དེ༷་དག༷་ལྟ་བུ་མེ༷ད་དེ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དུས་གསུམ་གྱི་བུམ་པ་གང་ལ་དམིགས་ཀྱང་དེ་དག་གི་སྤྱི༷་ཡན་གར་བ་ཙམ༷་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་འཛིན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་དོན་ད་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་སེམ༷ས་གཉི༷ས་པོ་དག༷་ནི༷་སྣང་ཡུལ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ༷་འབའ༷་ཞིག༷་ནི༷་སྤྱི་བློས་འཛིན༷་པར་བྱེ༷ད་པ༷་སྔར༷་ནི༷། དེ་མཚུངས་མིན་དང་གསལ་བ་མིན། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ༷་པར༷་བཟློག༷་ཟིན༷་ཏོ༷། །
共同随行为共相
བཞི་པ་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་པས་དངོས་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཕན༷་ཚུན༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡོད་པ་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་ནི༷་ཁྱ༷ད་མེ༷ད་པ་གཅིག་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་དུ་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཁྱད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་མེད་པ་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་གཅིག་ལའང་གནས་སྐབས་ཁྱད་ཡོད་པ་དང་རང་བཞིན་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཁྱད་མེད་པའི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་གཉི༷ས་སུ་ཡོ༷ད་པ་ཅི་འགལ་སྙམ་ན༷་ཡང༷་། ཁྱད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་དེ༷་གཉིས་དངོས༷་པོ་གཅི༷ག་ཏུ༷་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ་འགྱུར་མི་རིགས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་གསལ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཁྱད་མེད་གཉིས་མི་སྲིད་ཀྱང་དེ༷་དག༷་མཚུངས༷་པ༷་ཡི༷་སྤྱི་ཡི་དངོས༷་པོ་ཉིད་དེ༷་ནི་གསལ་བ་དེ་དག༷་ལ༷ས་གཞན༷་ཉི༷ད་དུ་ཡོད་ལ། དེའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་མཚུངས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་ལྟར་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་དེ་གསལ་བ་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། བདག་གཅིག་
20-210b
འབྲེལ་མེད་ལ་དེ་བྱུང་ཡང་མེད་པར་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་པས་གསལ་བ་དེ༷་དག༷་གི༷་སྤྱིའོ་ཞེས༷་འབྲེལ༷་བ་གང་ཡང་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
这样看来，实名与假名的区别不是由对象的实体性主导决定的，而是由人类表达意愿的命名约定和对其他对象如此应用的普遍认可而形成的。因此，不依赖对象的特性而仅依据表达意愿的应用，可以将无的名称应用于有，也可以将有的名称应用于无。例如，对没有强大能力的事物说"没有"，或者对无意义却被视为一切变化之作者的"主宰"赋予实名，然后根据这种概念，人们对能执行多种对象行为的人也赋予"主宰"或"作者"等相似的假名。
同样，有儿子但缺乏征服敌人等能力的人被称为"无子"，没有大量财富的人被称为"无财"等，这些都是对劣势情况使用否定词；虽然没有"主宰"等，但概念上已命名，并被概念应用于他者成为假名。因此，实名与假名的区别仅仅是通过约定俗成的方式区分的。
立无自相等同
第三部分，无自相与无对象的等同性：首先是实际内容，然后是驳斥对此的回应。
首先，对于已毁灭或未产生的瓶子，通过表达它的语言所产生的认知中显现出何种形象，与未毁灭的现在存在的瓶子通过语言和概念认识时没有区别。这是因为，无论认识的是存在还是不存在的自相对象，在概念显现的对象中没有清晰与不清晰等区别，都只是自己概念的显现而已，并非由对象所赋予的形象；耳朵和眼睛等的识，对其所取的存在的自相对象，不会有与概念显现相同的不清晰，因为它们是清晰显现的。
第二，对此的回应：无论缘于三时中的哪个瓶子，都仅仅将其独立的总相作为所取对象而执取，因此对于现在存在和不存在对象的总相执取的两种心识是相同的显现对象。
对此回答：仅仅执取独立的总相，这一点在前文"不相同且非明显"等内容中已经被彻底反驳了。
共同随行为共相
第四部分，通过总相性本身证明其为非实体：具有相互差异性质的明显事物们，怎么可能成为无差别一体的本质呢？正是由于有差异性，它们必然排斥无差异性而存在。
如果想：即使在单一明显事物中，也有因状态不同而有差异，和因自性相互随行而无差异的两种本质，有什么矛盾呢？
然而，有差异和无差异是相互排斥的，这两种矛盾怎么可能成为一个实体呢？这是不合理的。
如果说：虽然在明显事物自身本质中不可能同时存在有差异和无差异两者，但它们相似的总相实体与那些明显事物是不同的，通过它才能认识到它们的相似性。
对此回答：就像盘子中的苹果那样分开存在的总相与明显事物没有任何关联，因为上文已经否定了同一性关联，也没有因果关联，因此所谓"这些明显事物的总相"将没有任何关联。
;


 །འོ་ན་ལྡོག་པ་ལ་སྤྱིར་འདོད་པ་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། ལྡོག༷་པ༷་དངོས་མེད་ནི་གསལ་བ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡོད་མི་དགོས་པས་དེ་ལ༷་ནི༷་བརྟག་པ་དེ་ལྟ་བུས་སུན༷་དབྱུང༷་བ་མེ༷ད་དེ། ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བློས་སྤྱིར་བཏགས་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་གསལ་བ་ཀུན་ལ་མཚུངས༷་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉི༷ད་ཀྱི་སྤྱི༷་འདི༷་ལ༷་བརྟགས་ན་བློས་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ཉིད་དངོས༷་པོ༷་མེ༷ད་པའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅན་ཡི༷ན་ཏེ་ཐུན་མོང་པའི་སྤྱི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནའོ། །
是果非理
ལྔ་པ་འབྲས་བུར་མི་འཐད་པ་ནི། སྤྱི་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནམ་མིན། དེ༷་འབྲས༷་བུ་ཉིད་དུ་གནས་སོ་ཤེ༷་ན༷། སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུ་ཐ་དད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དུ༷་མ༷་ཡིན་པ་དང༷་། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་འཇིག༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་དགོས་ནའང་ཚུལ་དེ༷་འདྲ་ཡང༷་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྤྱི་གཅིག་པུ་དང་རྟག་པར་འདོད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་འཇིག་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག༷་པ༷་ནི༷་དངོས༷་པོ༷་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཙམ༷་དང༷་ནི༷་རྗེས༷་སུ་འབྲེལ༷་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལ་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པ་སྲིད་པ་མིན༷་ནོ། །གལ་ཏེ་རིགས༷་རྣམ༷ས་ནི་འབྲས༷་བུ་མིན༷་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར༷་ན༷་གསལ་བ་རྣམས་དང་མ༷་འབྲེལ༷་བ༷་དང༷་། རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དངོས༷་མེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །
依言语
དྲུག་པ་བརྡ་དྲན་ལ་ལྟོས་པ་ལ། དངོས་དང་དོགས་པ་སྤང་བ་གཉིས། །དང་པོ། གཟུང་དོན་གྱི་དངོས༷་པོའི༷་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི༷་མིག་ཤེས་སོགས་དབང་པོའི་ཤེས༷་པ༷་གང༷་དེ༷་མིང་ངམ་བརྡ༷་དྲན་པ་དག༷་ལ༷་
20-211a
ལྟོས༷་དགོས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཀྱང་། སྤྱི་འཛིན་པ་ཡི༷་ནི༷་བློ༷་ལ༷་བརྡ་དྲན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡུལ་ཉིད་དེ༷་ལྟར༷་སྣང༷་བ༷་མེ༷ད་པས་སྤྱི་གཟུང་དོན་དུ་ཡོད་པས་དེའི་བློ་སྐྱེ་བ་མིན་པར་བརྡ་དྲན་སོགས་ནང་གི་ཡན་ལག་གི་སྟོབས་ལས་དེར་སྤྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཉིས་པ། དེར་མ་ངེས་ཏེ་བ་ལང་གི་དངོས༷་པོ་གཉི༷ས་མཐོང༷་བ་ལ༷་དེ་འཛིན་གྱི་བློ༷་འགའ༷་ཞིག༷་བརྡ༷་ལ་མེ༷ད་ན༷་ཡང༷་། དེ་གཉིས་རིགས་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར་རྗེས༷་སུ༷་འཇུག༷་པའི་བློ་སྐྱེ་བས་ན་བརྡ་ལ་མ་ལྟོས་ཀྱང་སྤྱི་ཡིས་རང་བློ་སྐྱེད་པ༷་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་བློ་སྐྱེ་བ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ན་སྤྱི་གཟུང་དོན་དུ་ཡོད་པ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ་དོན༷་བ་ལང་གི་གསལ་བ་གཉིས་པོ་ཆོས་མཚུངས་པའམ་ཉེ༷་བ༷་དང༷་རྗེས་སུ་འབྲེལ༷་བ༷་ཡོད་པ་ལས་བློ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཇི༷་ལྟ༷ར་ན༷། མིག་དང་ཀ་བའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ལ་ཐུན་མོང་བར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རིག༷ས་བ་ལང་གཉིས་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་དེ་མེ༷ད་ཀྱང་། དེ་གཉིས་མིག་གི་ཤེས༷་པ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ་ཅ༷ན་ཏེ་རྒྱུ་ཡིན་ལ་དེས་ན་མིག༷་དང་གཟུགས་ལ་སོ༷གས་པ་དེ་དག་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས༷་ཉེ་བ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་འདོ༷ད་པ་བཞིན༷་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཉེ་བ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཐུན་མོང་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐུན་མོང་པའི་ཆོས་གཅིག་དངོས་པོར་ཡོད་པས་དེ་བློ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱིས་ཐུན་མོང་བར་བློས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་ཕན་ཚུན་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དེ་རིགས་དངོས་པོ་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་དེ་མིན་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་རྣམ༷་པར༷་ཕྱེ༷་བ༷་ཡིས༷་བ་ལང་རྣམས་རིགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་ཡིན་ལ། གསལ་བ་དེ་ལ་དེ་མི་ལྡན་
20-211b
པ་རྣམ་པར་བཅད་ཅིང་གཞན་ལ་ལྡན་པ་བཅད་པ་དེ་འདྲའི་གཞན་སེལ་བའི་རིག༷ས་དེ་དག་ཀྱང༷་དེ་ལྡན་ཀུན་ལ་རྗེས༷་སུ༷་འགྲོ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཀྱང་ཐུན་མོང་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
若问："那么你认为遮遣为总相的观点也同样存在这个问题"，并非如此。遮遣无实体不需要与明显事物有一与异的形式存在，因此不会被这类分析所破斥，因为依于遮遣，心识假立为总相是有关联的。因此，对于这种普遍适用于一切明显事物的总相，若加以分析，它只是心识如此投射而已，其自身是无实体的特性，正是因为它显现为共同的总相。
是果非理
第五，不能成立为果：若所谓的总相是实体，那么它是因所产生的果还是非果？如果说是果，那么由于从不同的刹那因而产生，所以应是多种，且应随着每一刹那而灭，但这种观点你也不接受，因为你认为总相是单一且常恒的。
此外，如果是果，必然是会灭的，因为灭性与实体性成立之时就相伴随，所以从因所生的事物不可能是常恒的。如果说种类不是果，那么因此它不与明显事物有关联，且非因所生，所以成为非实体。
依言语
第六，依赖于忆念言语约定，分为：实际内容和消除疑虑两部分。
首先，虽然由所取对象的实体力量所生的眼识等感官意识不需依赖于名称或忆念言语约定，但总相执取的认知不可能不依赖于忆念言语约定而有对象如此显现，因此总相不是作为所取对象存在而产生认知，而仅仅是通过忆念言语约定等内在因素的力量所变现的。
第二，消除疑虑：这不一定如此，因为对于看到两个牛的实体，即使某些认知没有言语约定，也会产生认为这两者种类无差别的随行认知，因此即使不依赖于言语约定，总相也能产生其认知。
对此回答：这种产生的认知不是来自于总相作为所取对象而存在，而是由于牛的两个明显事物有相似的特性或接近且相关联，才产生如此的认知。怎样说呢？就像眼睛和柱子的形体这样的事物没有共同随行的种类，如同看到两头牛一样，但它们是眼识的果因，因此眼睛和色等这些通过产生眼识而接近，即共同成为眼识的因，就如此认为的。
因此，无论通过什么理由使其接近或共同作用，并非因为有一个共同的特性实体而产生认知，而是通过其他理由被认知联系为共同的。
如果这样的话，对象本身上存在相互接近的理由，这难道不是实体的种类吗？
不是的，例如，通过拥有垂胡、肩峰等特征的理由，将牛与非牛区分开来，从而将牛们安立为一种类，而对于这些明显事物，排除不具有这些特征者以及排除其他具有这些特征者，这样的遮遣其他的种类虽然随行于具有这些特征的一切，但并没有任何一个共同的实体在随行。
;


 །
因立独立共相非现
བདུན་པ་སྤྱི་ཡན་གར་མི་སྣང་བ་ལ། དངོས་དང་མ་ངེས་སྤང་པའོ། །དང་པོ། སྤྱི་འདི་ལ་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ན་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་དེའི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྣང་བ་མེད་པ་མི་སྲིད་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་སྤྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ༷་པ༷་འགས༷་ཀྱང༷་སྟེ་ཆ་ཕྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྣམ༷་ཤེས༷་ལ༷་སྤྱི་དེ༷་ཡི་དངོས༷་པོ་འདིའོ་ཞེས་སྣང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ། གཏན་ཚིགས་དེར་མ་ངེས་ཏེ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་རྣམས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཤེས་པ་ལ་དངོས་སུ་མི་སྣང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན་དབང་པོ་ཡོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་འཇུག་ལྡོག་གི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་སྤྱི་མེད་ན་མི་རུང་བའི་རྗེས་དཔག་ཀྱང་མེད་ལ། དབང་པོ་རྣམས་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཡང་མི་མཐོང་བ་ནི་ཕལ་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། གཏན་ནས་མཐོང་མི་རུང་བ་མིན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་ལ་གཏན་ནས་མཐོང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །དེས་ན་གཟུགས་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་ཡང་གལ༷་ཏེ༷་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ལྟ༷་བ༷་པོ༷་རྣལ་འབྱོར་པ་སོགས་ཡོ༷ད་ན༷། དབང་པོ༷་དེ༷་ཡི་ལུས༷་སམ་གཟུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་སྣང༷་བར་འགྱུར༷་རོ། །རིག༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱང་ནི༷་དེ་དང་འདྲའོ་སྙམ་ན་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་གསལ་བ་ལས་རིགས་ཡན༷་གར༷་དུ་མཐོང༷་རུང་བ་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་གསལ་བ་ལས་ཡན་གར་དུ་མཐོང་དུ་ཡོད་ན་གསལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། དབྱིབས་
20-212a
སོགས་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང་། གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། མི་དམིགས་ན་དུ་མར་འགྱུར་བ་དང་། བ་ལང་གི་གསལ་བ་མེད་ཀྱང་དེ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཆེས་འགལ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་གནོད་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབབ་པའི་ཕྱིར་ཡན་གར་དུ་མཐོང་མི་རུང་བས་རིགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡན་གར་དུ་སྣང་མི་རུང་ན་ཡང་གསལ་བ་མཐོང་བ་ན་སྤྱི་ཡང་མཐོང་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན་མཐོང་མི་སྲིད་དེ། བ་ལང་གི་གས༷ལ་བ་འཛི༷ན་པའི་ཚེ༷་ན༷འ༷ང་བདག་གིས་ཡིད་གཏད་དེ་བརྟགས་ན་ཡང་དེ༷་ཡི་མིང་བ་ལང་ཞེས་པའི་སྒྲ༷་ཙམ༷་དང་ནོག་ལྐོག་ཤལ་སོགས་དང་ལྡན་པའི་གསལ་བ་དེ་ཡི་ངོ༷་བོ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་སྤྱི་ནི་འདིའོ་ཞེས་སྣང༷་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པས་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་གསལ་བ་འཛིན་པའི་དུས་དེ་ཉིད་དུ་སྣང་རུང་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ལ་དེ་གསལ་བ་ཁོ་རང་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཁས་བླངས་པས་ན། དེས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཏད་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་རྣམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཞེས་དམིགས་དགོས་ན་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་རྣམ་པ་གཏོད་པའི་སྤྱི་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
故此成无为法
གཉིས་པ་དེ་ཕྱིར་དངོས་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ནི། དེ་ལྟར་རིགས་པ་བདུན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྤྱི་དེ༷་ནི༷་འབྲས་བུ་གཞན་ལྟ་ཅི་རང་འཛིན་གྱི་ཤེས༷་པ་སྐྱེད་པ་ཙ༷མ་གྱི༷་དོ༷ན་བྱེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་མི༷་རུ༷ང་ངོ༷་། །དེ་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་དེ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་དེ་ལ་རང༷་བཞི༷ན་གང་ཡང་མེ༷ད་དེ་དོན་བྱེད་ནུས་སྟོང་དེ༷་ནི༷་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说遮自相为有为法
གཉིས་པ་བཟློག་པས་རང་མཚན་དངོས་པོར་བཤད་པ་ནི། སྤྱི་ལ་ཇི༷་སྐ༷ད་བཤ༷ད་པ་དེ་ལ༷ས་བཟློག༷་པ་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་མིན་པ་གཅིག་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་སོགས་གང༷་ཡི༷ན་པ་
20-212b
དེ༷་ནི༷་ར༷ང་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་པར་འདོ༷ད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
因立独立共相非现
第七，总相不能独立显现，包括：实际内容和消除不确定性。
首先，如果这个总相有产生自身认知的能力，那么不可能在任何地点和时间都不以不混杂的形式显现其本质给认知；然而，总相自身的不混杂本质以任何形象，即使是最细微的部分，也不会向识显现为"这是该总相的实体"，因此它不能成为实体。
第二，对此论点的不确定性：有人认为，虽然有形根（感官）存在，但它们不直接显现于认知，因此上述理由不确定。
对此回答：根的存在是通过结果——认知的生起与停止的推理而确立的，而没有总相也无妨的推理却不存在。虽然诸根是有形的，但不被看见只是因为它们超越了普通根官的对象范围，而非完全不可见，因为有形物没有完全不可见的情况。因此，由于是有形的，对于诸根，如果有能直接见到它们的瑜伽行者等，根的形体或形状将会如实显现。若认为种类也是如此，这是不对的，因为种类不可能与明显事物分离而被见到。
为什么呢？如果它能与明显事物分离而被见到，就会导致它不随行于明显事物、有形状等荒谬结论，以及在没有明显事物的方向被认知的荒谬，若不被认知则变成多种，即使没有牛的明显事物也会有牛的总相等等，同时会有上百种相互矛盾的过失，因此不可能独立被见到，这是通过推理所否定的。
如果有人想：即使不能独立显现，但当见到明显事物时也见到总相，有何矛盾？
回答：不可能见到，因为即使在把握牛的明显事物时，即使我专注观察，除了"牛"这个名称的声音和具有垂胡、肩峰、喉垂等的明显事物的本质之外，根本没有丝毫"这就是总相"的显现，所以它如何显现呢？实际上它不显现。
既然已经承认它在把握明显事物的同时应当是可显现的，又承认它不是明显事物本身，那么，如果它向能把握它的认知提供形象，这时应该能够确认"它的形象是这样的"，但这是不可能的，因此这种能提供形象的总相应该知道与兔角一样（不存在）。
故此成无为法
第二，因此证明为无实体：通过七种推理确立，因此总相不仅不能产生其他结果，甚至不能产生把握它自身的认知的结果。既然如此不能产生结果，它就没有任何自性，因为无法产生作用正是无实体的特征。
说遮自相为有为法
第二部分，以相反方式解释自相为实体：与上述关于总相的说明相反，不是语言的直接对象，能够在一与异中存在等，这就是自相的特征，能够产生作用，被认为是实体。
;


 །
说具其之共相差别
གཉིས་པ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། །དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་སྤང་ངོ་། །དང་པོ། བུམ་པ་སོགས་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་དངོ༷ས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་དང༷་། ནམ་མཁའ་དང་བུམ་མེད་སྐྱེ་མེད་སོགས་དངོ༷ས་མེ༷ད་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་དང་། ཤེས་བྱ་གཞལ་བྱ་སོགས་དངོས་དངོས་མེད་དག་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་ཕྱིར༷་སྤྱི༷་དེ༷འང་སྤྱིར་བཏང་རིགས་རྣ༷མ་པ༷་གསུམ༷་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་དངོ༷ས་པོ་ལ་བརྟེན༷་པའི་སྤྱི་དེ་ནི་དངོ༷ས་པོ་ལ་འབྲེ༷ལ་པའི་ཕྱིར༷་དངོས་པོའི་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་དགོས་པས་ན་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་འཛིན་པའི་བློ་དེས་དངོ༷ས་པོ༷་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཤེས༷་པར་འགྱུར༷་བས་ན་ཡུལ་མེད་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེས་དངོས་པོ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་མིན༷་ཏེ། དངོས་པོ་གཟུང་དོན་ཡིན་ན་དབང་པོ་སོགས་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པས་ལ༷ན་བཏ༷བ་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། འད༷ས་མ་འོངས་སོག༷ས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ༷་ཡང་སྤྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ལས་རྣ༷མ་པ༷་གཞ༷ན་དུ་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ༷་ཏེ༷་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་དངོས་པོའི་རང་མཚན་མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་ན་དངོ༷ས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ་བཞག་པའང་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷་དེ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱིར་བཞག་པ་མི་ཉམས་ཏེ། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བུམ་པའི་སྤྱི་གཞལ་བ་ནའང་སྔར་བུམ་པའི་རང་མཚན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ༷་སྔོན་དུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་སྒོ་ནས་ལྟོ་ལྡིར་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་འདྲ་བྱུང་ཟིན་ཏོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བུམ་པ་དེ༷་ཤེ༷ས་པ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དངོས་པོའི་སྤྱི་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཉེ༷ས་པ་འདི༷་
20-213a
མེ༷ད་དེ། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་སད་པའི་བློ་སྣང་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །
立究竟对境一
གཉིས་པ་འཇུག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་སྤང་ངོ་། །དང་པོ། དོན་དམ་པར་རམ་མཐར་ཐུག་གི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ར༷ང་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་གཅི༷ག་ཁོ་ན་གཞ༷ལ་བྱ༷་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་མ་ཟད་རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་རང་མཚན་དེ་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཡོ༷ད་པའམ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཚད་མས་བཅད་པ་ལྟར་དོ༷ན་བྱ༷་བ་ནི་སྤྱི་ཙམ་ལས་མ་ཡིན་པར་རང་མཚན་དེ༷་ཁོ་ན་ལ༷ས་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ཚད་མ་ཚད་མིན་ནི་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར་གཞལ་བྱའི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མིན་ནོ། །དེས་ན་རང་མཚན་དངོས་སུ་མ་མཐོང་བ་གང་གཞལ་ཀྱང་བློ་ངོར་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཤིང་ཡུལ་དེ་ལ་ཞེན་ནས་ཡུལ་འཇལ་བར་སེམས་པ་ཡིན་པས་ན། གང་གཞལ་བ་དེ་ཡུལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་གཞོལ་ཞིང་འབབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ལའང་དཔྱོད་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་རང་མཚན་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་སྙམ་ན། སྤྱི་ལ་དཔྱོད་པ་ན་ཡང་ཅི་སྤྱི་འདི་རང་མཚན་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དཔྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་གིས་རང་མཚན་ཡོད་པའི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་དག་གིས་དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་རང་མཚན་མེད་པར་ཚད་མས་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཙོ་བོ་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལ་ལ་སོགས་པའང་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཡོད་པར་སེམས་པ་ཡིན་ལ། ནམ་ཞིག་བློ་སྣང་ཙམ་ལས་བརྟག་བྱ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་ངེས་པ་ན་དེ་
20-213b
འདྲའི་རང་མཚན་མེད་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ།

 །
说具其之共相差别
གཉིས་པ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། །དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་སྤང་ངོ་། །དང་པོ། བུམ་པ་སོགས་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་དངོ༷ས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་དང༷་། ནམ་མཁའ་དང་བུམ་མེད་སྐྱེ་མེད་སོགས་དངོ༷ས་མེ༷ད་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་དང་། ཤེས་བྱ་གཞལ་བྱ་སོགས་དངོས་དངོས་མེད་དག་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་ཕྱིར༷་སྤྱི༷་དེ༷འང་སྤྱིར་བཏང་རིགས་རྣ༷མ་པ༷་གསུམ༷་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་དངོ༷ས་པོ་ལ་བརྟེན༷་པའི་སྤྱི་དེ་ནི་དངོ༷ས་པོ་ལ་འབྲེ༷ལ་པའི་ཕྱིར༷་དངོས་པོའི་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་དགོས་པས་ན་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་འཛིན་པའི་བློ་དེས་དངོ༷ས་པོ༷་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཤེས༷་པར་འགྱུར༷་བས་ན་ཡུལ་མེད་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེས་དངོས་པོ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་མིན༷་ཏེ། དངོས་པོ་གཟུང་དོན་ཡིན་ན་དབང་པོ་སོགས་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པས་ལ༷ན་བཏ༷བ་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། འད༷ས་མ་འོངས་སོག༷ས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ༷་ཡང་སྤྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ལས་རྣ༷མ་པ༷་གཞ༷ན་དུ་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ༷་ཏེ༷་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་དངོས་པོའི་རང་མཚན་མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་ན་དངོ༷ས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ་བཞག་པའང་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷་དེ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱིར་བཞག་པ་མི་ཉམས་ཏེ། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བུམ་པའི་སྤྱི་གཞལ་བ་ནའང་སྔར་བུམ་པའི་རང་མཚན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ༷་སྔོན་དུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་སྒོ་ནས་ལྟོ་ལྡིར་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་འདྲ་བྱུང་ཟིན་ཏོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བུམ་པ་དེ༷་ཤེ༷ས་པ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དངོས་པོའི་སྤྱི་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཉེ༷ས་པ་འདི༷་
20-213a
མེ༷ད་དེ། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་སད་པའི་བློ་སྣང་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །
立究竟对境一
གཉིས་པ་འཇུག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་སྤང་ངོ་། །དང་པོ། དོན་དམ་པར་རམ་མཐར་ཐུག་གི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ར༷ང་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་གཅི༷ག་ཁོ་ན་གཞ༷ལ་བྱ༷་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་མ་ཟད་རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་རང་མཚན་དེ་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཡོ༷ད་པའམ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཚད་མས་བཅད་པ་ལྟར་དོ༷ན་བྱ༷་བ་ནི་སྤྱི་ཙམ་ལས་མ་ཡིན་པར་རང་མཚན་དེ༷་ཁོ་ན་ལ༷ས་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ཚད་མ་ཚད་མིན་ནི་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར་གཞལ་བྱའི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མིན་ནོ། །དེས་ན་རང་མཚན་དངོས་སུ་མ་མཐོང་བ་གང་གཞལ་ཀྱང་བློ་ངོར་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཤིང་ཡུལ་དེ་ལ་ཞེན་ནས་ཡུལ་འཇལ་བར་སེམས་པ་ཡིན་པས་ན། གང་གཞལ་བ་དེ་ཡུལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་གཞོལ་ཞིང་འབབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ལའང་དཔྱོད་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་རང་མཚན་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་སྙམ་ན། སྤྱི་ལ་དཔྱོད་པ་ན་ཡང་ཅི་སྤྱི་འདི་རང་མཚན་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དཔྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་གིས་རང་མཚན་ཡོད་པའི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་དག་གིས་དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་རང་མཚན་མེད་པར་ཚད་མས་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཙོ་བོ་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལ་ལ་སོགས་པའང་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཡོད་པར་སེམས་པ་ཡིན་ལ། ནམ་ཞིག་བློ་སྣང་ཙམ་ལས་བརྟག་བྱ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་ངེས་པ་ན་དེ་
20-213b
འདྲའི་རང་མཚན་མེད་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
说具其之共相差别
第二，关于种类的分类，有实体的和对于此的质疑解答。首先，依托于瓶子等和生起等事物的共相，依托于虚空和无瓶、无生等非事物的共相，以及依托于所知、所量等事物与非事物两者而如此被执取的共相，因此共相总的来说有三种类型。第二，如果有人质疑：依托于事物的共相，由于与事物相关联，因此应随事物的有无而存在或消失，所以执取依托于事物的共相的心识以事物作为所取对象而了知，因此不会仅成为无对象的识现而已。对此回答：这并非以事物为所取对象而执取，因为如果事物是所取对象，则感官等将变成无意义，这等问题已经回答过了，而且对于过去、未来等非事物也能生起共相心识，因为这些与以事物为对象的情况有所不同。如果有人质疑：若依托于事物的共相在没有事物的自相的情况下也能生起，那么将其确立为唯依托于事物的法性也就失效了。对此回答：将其确立为依托于事物的共相并不失效，因为在观察过去未来的瓶子的共相时，也是通过先前对瓶子自相的事物的执取为先导，从而产生带有圆腹等形象的认知，认为已经存在或将会出现。由于过去未来的瓶子是被了知的，因此并不存在应成为非事物共相的过失，因为它只是依托于事物而激发执取它的习气的心识显现而已，不依赖对象而生起具有它形象的认知。
立究竟对境一
第二，关于建立究竟对境为一，有实体的和对此的辩论解答。首先，就胜义或究竟的趣入对境而言，唯有自相一者是所量，不仅现量，比量也是以自相为所量。为什么呢？因为当世俗量判断存在或不存在时，所要做的事情不是仅凭共相，而是唯依自相才能成立。而且量与非量是根据如实判断所量对象是否如此成立来区分的，并非由其他任何因素。因此，虽然未直接见到自相，但无论度量什么，在心识中都是将显现和遍计混为一体，执著于那个对象并认为在度量对象，所以无论度量什么，都只是趣向并落入对象的自相。若有人问：对共相也进行考察，为何说只对自相考察有无？答：即使考察共相时，也是在考察"这个共相有自相吗？没有吗？"，此时有些人承认它是有自相的事物，而那些了解事物实际情况的人则以量断定它无事物，即无自相。因此，对于胜义谛和具有部分之物等，也是将显现和遍计混合后，认为这样的对象存在，而当确定它只是心识显现而遍计所取的对象实质不存在时，就是断定这种自相不存在。


 །དེའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་དུ་དཔྱོད་པ་ཡང་དགག་བྱའི་རང་མཚན་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་མེད་པར་དཔྱོད་པ་ཡིན་པས་རང་མཚན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་གཞན་དུ་སྤྱི་ཙམ་ལ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་དོན་བྱ་བ་གཞན་མེད་པས་ན་སྔར། དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་འདོད་བརྟགས་པས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ལུང་དང་རིགས་པར་འགལ་སྤང་གཉིས། །དང་པོ། གཞལ་བྱ་རང་མཚན་གཅིག་ཡིན་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གྱི་གླང་པོས། མཚན་ཉིད་གཉིས་གཞལ་བྱའོ། །ཞེས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བཞེད་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པ་དེ༷་ནི༷་རང་མཚན་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་མཚན་ཁོ་ན་གཞལ་བའི་དོན་མིན་ཏེ་རྗེས་དཔག་གིས་སྤྱི་མཚན་དངོས་སུ་གཞལ་ཀྱང་དེའི་སྒོ་ནས་མཐར་རང་མཚན་གཞལ་བ་ཡིན་པས་གཞལ་བྱའི་རང་མཚན་གང་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ར༷ང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་དཔག་གིས་གཞ༷ན་སྤྱི་ཡི་ངོ༷་བོ༷་ཡི༷་རང་མཚན་དེའི་ཚུལ་རྟོག༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་དངོས་ཀྱི་གཞ༷ལ་བྱ༷་ལ་སྤྱི་རང་གཉི༷ས་སུ༷་བཞེ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་མཚན་དེའི་ཚུལ་ལ་ཚད་མས་འཇུག་པ་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་དངོས་སུ་མ་འཁྲུལ་བར་གཞལ་ཞིང་རྗེས་དཔག་གིས་སྤྱི་ལ་དེར་འཁྲུལ་ནས་ཞེན་པས་གཞལ་བ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར་ཡུལ་རང་མཚན་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པས་མི་བསླུ་བ་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ཡོད་དེ་མངོན་སུམ་ལ་རང་མཚན་དངོས་སུ་སྣང་བས་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་ཞིང་། རྗེས་དཔག་སོགས་སྤྱི་འཛིན་པའི་བློ་ནི་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་ལ་རང་མཚན་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་ངོ་བོར་མངོ༷ན་པར་ཞེ༷ན་ན་ཡང་དེ་ལྟར་
20-214a
གྲུབ་པ་མི༷ན་པའི༷་ཕྱིར༷་གཞལ་བྱ་གཉི༷ས་པ༷་དོན་རང་མཚན་དངོས་སུ་དེའི་ཡུལ་དུ་མེད་པ་ལ་དེ་ཡོད་པར་འཁྲུལ༷་པ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་བཞེད༷་དོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པ་སྤྱི་གཞན་གྱི་ངོ༷་བོ༷ས་ནི༷་གཞན་རང་མཚན་རྟོག༷ས་པ་ཡིན་ན༷་དེ་འཁྲུལ༷་པ་ཅན་ཡིན་ལ་དེས་ན་ཚད༷་མ༷་མི༷ན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་དཔག་གིས་ཇི་ལྟར་བཅད་པའི་བས༷མ་པ༷་དེ་ལ༷་ནི༷་བསླུ་བ་མེ༷ད་པར་དེ་ལྟར་རང་མཚན་ལ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷། སྣང་ཡུལ་ལ་རང་མཚན་དུ་འཁྲུལ༷་པ༷་ཡི༷ན་དུ་ཟིན་ན་ཡ༷ང་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ་དོན་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣ༷མ་པ་གཞ༷ན་གྱིས༷་ཀྱང༷་གཞན་མ་ནོར་བར་རྟོགས༷་པ༷་མཐོ༷ང་བས་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་གཞན་རྟོགས་ན་ཡུལ་དེ་ལ་ཚད་མ་མིན་པར་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དེ། ཚད་མ་ནི་དོན་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་དེ་ཙམ་ལ་མི་བསླུ་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ན་དེ་འདྲའི་གཞན་གཞན་ལ་མི་བསླུ་བ་མཐོང་བས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན། མཐོང་བ་དང་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་དད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་སྔོན་པོར་མཐོང་བའི་ཚད་མས་བཅད་ཟིན་ཕྱིས་མཐོང་བ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ཙམ་ལ་མི་བསླུ་བ་དང་། ཡུལ་གང་ན་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་བློ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་དུས་སུ་ཕྱོགས་དེར་སྨན་ཚོལ་བ་ལ་སྨན་དང་ཕྲད་པར་མི་བསླུ་བ་དང་། ཆོས་གཞན་དུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་གྱིས་གཞན་རྟོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་རང་མཚན་བཟུང་བ་ན་གཞན་གྱིས་གཞན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དོན་མེད་དོ།

直译
因此，即使考察非事物，也是考察所要否定的任何自相不存在，所以是依托于自相的；否则，仅仅是共相中显现为彼的显现而已，没有其他能作用的对象，因此如前文"不能产生作用，所愿是遍计"等处所考察的那样。
第二，有对经典和理论的矛盾解答两种。首先，如果所量只是一个自相，那么与阿阇黎陈那所说的"二相是所量"，即认为有两种所量的观点相矛盾。对此回答：阿阇黎的这一观点并非是指与自相不同的唯有共相才是所测量的对象，因为虽然比量直接测量共相，但通过它最终测量的是自相，因此所量自相由现量通过自体来了解，而由比量通过他共相的本质来了解自相的方式，因此主张这两种量的直接所量分为共相和自相两种。而且，当量趣入自相的方式时，现量不错乱地直接测量，比量则通过对共相错误地执着来测量。两种量都如其所断那样在对象自相中如是成立，因此在不欺诳方面是相同的。然而，这两者的差别在于：现量直接显现自相，因此对于显现对象不错乱；而比量等执取共相的心识虽然对于分别显现对象执著为如实自相的本质，但因为并非如此成立，所以主张第二种所量即对象自相实际上不是它的对象，但错误地认为它存在。
第二，如果通过非彼而执彼，以他共相的本质来了解其他自相，那就是错乱的，因此应成为非量。对此回答：比量所断定的意向是不欺诳的，因为在自相中也如是成立，所以虽然对显现对象错误地认为是自相，但仍然是量，因为不欺诳于对象。而且，我们也看到通过其他方式能够无误地了解其他事物，因此通过他体了解他物时称之为非量是没有意义的，因为量是通过对所断定的对象不欺诳而建立的，而我们看到这种对不同对象的不欺诳性。例如，虽然见到和获得的刹那不同，但通过现量见到青色的量，后来再见时对青色本身不欺诳；在某地方现量见到药物等生长的心识，基于此后来寻找那个地方的药物时不欺诳地遇到药物；依托烟这一不同的法而了解火等，这些通过他物了解他物的事例在世间确定无疑地成立，因此当通过共相把握自相时，说因为通过他物了解他物而错乱，这在所有情况下都是没有意义的。


 །གཞན་ཡང་གཞལ་བྱ་གཞན་གྱིས་གཞན་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱོགས༷་འདི༷་ལ༷་ནི༷་ལ༷ན་ཅི་རིགས་པར་བཏབ་ཟིན༷་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་མཐར་ཐུག་གི་གཞལ་
20-214b
བྱ་གཅིག་ཡིན་པའམ་སྤྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་ན་རྗེས་དཔག་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཟེར་བ་ལ་ནི། བརྗོད་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་དེ་དངོས་མིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལན་བཏབ་ཟིན་ལ། གཉིས་ཀས་གཞལ་བྱ་རང་མཚན་ཡིན་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་མི་འཐད་ཅེ་ན། དེ་ནི་རང་གཞན་ངོ་བོ་ཡིས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལན་བཏབ་ལ། གཉིས་ཀའི་ཡུལ་རང་མཚན་ཡིན་ན་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་མི་འཐད་ཟེར་ན། ཇི་བཞིན་མངོན་ཞེན་མིན། སོགས་ཀྱིས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཅིང་། འཁྲུལ་བ་ཡིན་ན་དོན་རང་མཚན་ལ་མི་བསླུ་བ་མི་འཐད་ཅེ་ན། གང་ལ་དངོས་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ། །ཞེས་སོགས། སྔར་ལེའུ་དང་པོར་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཀྱང་དོན་ཐོབ་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་དཔེ་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་གྲགས་པ་བཀོད་ན། ནོ༷ར་བུ༷་དག་གི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་ཏེ་ནོར་བུ་ལེན་དུ་རྒྱུག་པ་དང་། སྒྲོན་མེའི༷་འོ༷ད་ད༷ག་ལ༷་ནོར༷་བུའི༷་བློ༷་ཡི༷ས་ནོར་བུ་ལེན་ནོ་སྙམ་དུ་མངོ༷ན་པར་རྒྱུག༷་པ༷་གཉིས་ཀ་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ལོག༷་པའི༷་ཤེ༷ས་པ་ཡིན་པར༷་ཁྱ༷ད་མེ༷ད་ཀྱང༷་ཇི༷་ལྟར༷་ནོར་བུ་ཐོབ་པའི་དོ༷ན་བྱེ༷ད་མི་བྱེད་ལ༷་ཁྱ༷ད་ཡོ༷ད་དེ། སྒྲོན་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་བས་ནོར་བུ་མི་ཐོབ་ལ། ནོར་བུའི་འོད་ལ་འཁྲུལ་ནས་རྒྱུག་པས་ནོར་བུ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དཔྱད་ན་ནོར་བུ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཚད་མས་བཅད་པའང་མིན་ལ། ནོར་བུ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པ་ཙམ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པའང་མ་ཡིན་མོད་དེ་ལས་དོན་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ཡིན་པ་ཙམ་དང་། འཁྲུལ་བ་ཡིན་པ་ཙམ་ན་དོན་ལ་བསླུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་རིགས་ཏེ། སྨྲ་བ་དེ་མ་ངེས་པ་དཔེ་འདིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནོར་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་བ་འདིས་མི་བསླུ་བ་གང་ལ་ཐུག་ན་འབྲེལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་
20-215a
རྟགས་སུ་དོན་གྱིས་འགྱུར་བར་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་བློ་སོགས་བཞེད་དོ། །དཔེ་དེ༷་ལྟར༷་རྗེས་དཔག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་དེ་ཇི༷་བཞི༷ན་པ་རང་མཚན་གྱི་དོན༷་མེ༷ད་པར་འདྲ་ན༷འ༷ང་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་པའི་རྗེས༷་དཔག༷་ལྟ་བུ་དང༷་ནི། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་རྗེས་དཔག་དེ༷ར་སྣང༷་བའམ་ལྟར་སྣང་བ་དག༷་ལས་དོ༷ན་བྱེ༷ད་པ༷་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེལ༷་བ༷་ཅན་གྱི་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ༷་རྣམ༷་པར༷་གཞ༷ག་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཞེན་སྟངས་ལྟར་དོན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破不定二量
གཉིས་པ་ཚད་མ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། གཉིས་སུ་ངེས་པའི་གྲངས་ངེས་བསྒྲུབ། །དེ་ལས་གྲངས་གཞན་འདོད་པ་དགག །
立决定为二
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཚུལ། །དེ་ལས་འཇལ་བྱེད་གཉིས་སུ་ངེས། །
决定所量二
དང་པོ་ལ། མངོན་གྱུར་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གཞལ། །ལྐོག་གྱུར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཇལ། །
现前分以现量所量
དང་པོ། གཞལ་བྱ་གང༷་ལ༷་ཡུལ་གཟུང་དོ༷ན་གྱི༷་ནུས༷་པ༷་ལ༷ས་དོན་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྗེས༷་འགྲོ༷་དང་། མེད་ན་ལྡོ༷ག་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ༷་མངོན་སུམ་ནི་ཡུལ་རང་མཚན་དེ༷་ལ༷་འཛི༷ན་པ༷་ར༷ང་དབ༷ང་ཅ༷ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ཡོད་པ་ལས་དེར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལས་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་རྟགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གང་ལའང་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་གཟུང་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པར་མངོན་སུམ་གྱི་བློས་རང་དབང་གིས་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ།

直译
此外，对于所谓所量以他物了解他物不合理的这一观点，已经作了相应的回应。例如，对于所说"因为究竟所量是一个，或者以共相为对象，所以比量将成为以事物为对象"的说法，已经以"因为是所诠述，所以非事物"等作了回答；对于"如果两者所量都是自相，则不合理有两种所量"的质疑，已经以"即通过自他本质"等作了回答；对于"如果两者的对象都是自相，则错乱与不错乱不合理"的质疑，已经以"并非如实明确执著"等作了回答；对于"如果是错乱的，则不应该对对象自相不欺诳"的质疑，已经以"凡有与事物相关联者"等，在前面第一章中已经作了回答。
因此，即使是错乱的，但不欺诳于获得对象，如果举世间众所周知的例子，那就像对宝石的光芒错误地认为是宝石而跑去取宝石，以及对灯光错误地认为是宝石而明确地跑去取宝石，两者都是对光错误地认为是宝石，因此都同样是错误的认知，但在能否实际获得宝石这一作用上有所不同：对灯光错误地认为是宝石则不能获得宝石，而对宝石光错误地认为是宝石而跑去则能获得宝石。对此进行分析，既不是现量量断定了宝石本身，也不是仅仅执著认为是宝石本身而进行比量，但即使如此也能获得对象，那为何仅仅因为是他物或是错乱就说它欺诳于对象呢？应该知道通过这个例子，这种说法是不确定的。对于宝石光误认为是宝石而不欺诳的根源，大班智达释迦慧等认为是因为从关联产生，实质上成为果相。
如此，所有比量的显现对象虽然同样不存在如实的自相对象，但如理解声音无常的比量与理解声音为常的似比量，从这些显现为比量或似比量中，能起作用、与自相事物的实际状况相符的声音无常的比量之类，被确立为是量，因为它的执取方式在实际对象中是存在的。
破不定二量
第二，破斥认为量不定为二的观点，分为：证成数决定为二，破斥认为其他数量的观点。
立决定为二
首先，关于决定所量为二的方式，从此决定能量为二。
决定所量二
首先，现前由现量量所量，隐蔽由比量所量。
现前分以现量所量
首先，对于所量，由对境所取对象的能力产生的认知，当对象存在时存在，不存在时不存在，这种现量称为对自相对象自主地执取，因为仅仅从对象的存在而产生其显现，不依赖于名言、努力、因相等任何其他因素。因此，这种显现为所取对象的现前，不依赖其他理由，而是由现量心识自主地断定。
;


 །
隐蔽分以比量所量
གཉིས་པ་ལ། ལྐོག་གྱུར་འཇལ་བྱེད་རྟགས་སུ་བསྟན། །རྟགས་དེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཚུལ། །དེས་ན་དེ་འཇལ་གཅིག་ཏུ་ངེས། །དང་པོ། རང་མཚན་མངོན་དུ་གྱུར་བ་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ་གང་ཞིག་དེ་ལ་རྟོག་ཅིང་
20-215b
དཔྱོད་པ་པོ་དེའི་ད་ལྟ་བའི་དབ༷ང་པོ༷་དག་གི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འད༷ས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟ་མ༷་མཐོ༷ང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བད༷ག་ཉིད་ཅན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་དེ༷་རྟོག༷་པར་བྱེད་པ༷འི༷་རྟེན་ནི༷་གཞལ་བྱ་དེ་ལས་དོ༷ན་གཞ༷ན་ཡི༷ན་གྱི་གཞལ་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་དེ་རྟོགས་པའི་རྟེན་ལ་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཆོས་གཞན་ཞིག་གིས་གཞན་རྟོག་པ་ཞེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་གང་རུང་རུང་མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གོ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟགས་དེ༷་རྟགས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱའམ་རང་གི་རྟེན༷་ཚོགས་དོན་ད༷ང་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཚུལ་གསུམ་ཚང་ན༷་དེ༷་ཚེ༷་ཆོས་གཞན་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ༷་བར་བྱེ༷ད་པ་ཉིད་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་གི་རྟེན་དང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་སྙམ་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་འབྲེལ་ཏེ་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པ་སྟེ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་ན་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་གོ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྟགས་དུ་བ་ལྟ་བུ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ༷་བ༷་བསྒྲུབ་བྱ་མེ་ལྟ་བུ་ནི་མེ་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་རྟོག༷ས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེ༷ས་ན༷་ལྐོག༷་ཏུ་གྱུར༷་པ་བསྒྲུབ་བྱ་རང་མཚན་གྱི་དོ༷ན་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཁྱ༷ད་པར༷་དུ༷་ཕྱེས་ནས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལས་མེ་ཙམ་རྟོགས་ཀྱི་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་རྩ་དང་ལོ་མ་ཙན་དན་གྱི་མེ་སོགས་དང་། གསལ་ཞིང་འབར་བའི་རྣམ་པ་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་དུ་བ་ཙམ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ཚད་མས་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་
20-216a
ན་རྟགས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཙམ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་ཆོ༷ས་སུ་གྱུར་པ་རྟགས་ལ༷ས་ནི༷་རང་གང་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས༷་ཅ༷ན་ཤེས་འདོད་ཞུགས་པ་དེ་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་རྟོག༷ས་པའམ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་རྗེ༷ས་དཔག༷་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ལྐོག༷་གྱུར༷་གྱི༷་དོན་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་དུ་སྒྲུབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ་ནི་རྗེས་དཔག་དེ་གཅི༷ག་ཏུ་ངེས༷་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་ཚད་མ་གཞན་མི་སྲིད་དེ། གཞལ་བྱ་རང་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ལ་དེ་རྟོགས་བྱེད་གཞན་ཞིག་ལས་འོས་མེད་ཅིང་། གཞན་གང་ཡང་རུང་བས་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་མི་ནུས་པས་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལས་མཐའ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
故此能量为二
གཉིས་པ་འཇལ་བྱེད་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ནི། ཡུལ་གཞལ་བྱ་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར༷་པ༷་ལ༷ས་གཞ༷ལ་བྱ༷་གཞ༷ན་ཕུང་གསུམ་པ་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲེ་བ་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་ལ་དེས་ན་གཉིས་མིན་ཀྱང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཡུལ་གཞ༷ལ་བྱ་གཉི༷ས་སུ་ངེས་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ཡུལ་དེ་དག་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་དག་ཀྱང་གཉི༷ས་སུ༷་གྲངས་ངེས་པར་བཞེ༷ད་པ༷་དང༷་། གཞལ༷་བྱ༷་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཡོད་པར་ནི༷་མཐོ༷ང་བའི༷་ཕྱིར༷་ཚད་མ་ལ་གསུམ༷་དང་གཅི༷ག་གི་གྲང༷ས་སུ་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པར་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ནོ།

 །
隐蔽分以比量所量
གཉིས་པ་ལ། ལྐོག་གྱུར་འཇལ་བྱེད་རྟགས་སུ་བསྟན། །རྟགས་དེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཚུལ། །དེས་ན་དེ་འཇལ་གཅིག་ཏུ་ངེས། །དང་པོ། རང་མཚན་མངོན་དུ་གྱུར་བ་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ་གང་ཞིག་དེ་ལ་རྟོག་ཅིང་
20-215b
དཔྱོད་པ་པོ་དེའི་ད་ལྟ་བའི་དབ༷ང་པོ༷་དག་གི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འད༷ས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟ་མ༷་མཐོ༷ང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བད༷ག་ཉིད་ཅན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་དེ༷་རྟོག༷་པར་བྱེད་པ༷འི༷་རྟེན་ནི༷་གཞལ་བྱ་དེ་ལས་དོ༷ན་གཞ༷ན་ཡི༷ན་གྱི་གཞལ་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་དེ་རྟོགས་པའི་རྟེན་ལ་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཆོས་གཞན་ཞིག་གིས་གཞན་རྟོག་པ་ཞེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་གང་རུང་རུང་མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གོ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟགས་དེ༷་རྟགས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱའམ་རང་གི་རྟེན༷་ཚོགས་དོན་ད༷ང་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཚུལ་གསུམ་ཚང་ན༷་དེ༷་ཚེ༷་ཆོས་གཞན་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ༷་བར་བྱེ༷ད་པ་ཉིད་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་གི་རྟེན་དང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་སྙམ་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་འབྲེལ་ཏེ་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པ་སྟེ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་ན་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་གོ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྟགས་དུ་བ་ལྟ་བུ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ༷་བ༷་བསྒྲུབ་བྱ་མེ་ལྟ་བུ་ནི་མེ་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་རྟོག༷ས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེ༷ས་ན༷་ལྐོག༷་ཏུ་གྱུར༷་པ་བསྒྲུབ་བྱ་རང་མཚན་གྱི་དོ༷ན་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཁྱ༷ད་པར༷་དུ༷་ཕྱེས་ནས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལས་མེ་ཙམ་རྟོགས་ཀྱི་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་རྩ་དང་ལོ་མ་ཙན་དན་གྱི་མེ་སོགས་དང་། གསལ་ཞིང་འབར་བའི་རྣམ་པ་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་དུ་བ་ཙམ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ཚད་མས་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་
20-216a
ན་རྟགས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཙམ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་ཆོ༷ས་སུ་གྱུར་པ་རྟགས་ལ༷ས་ནི༷་རང་གང་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས༷་ཅ༷ན་ཤེས་འདོད་ཞུགས་པ་དེ་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་རྟོག༷ས་པའམ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་རྗེ༷ས་དཔག༷་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ལྐོག༷་གྱུར༷་གྱི༷་དོན་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་དུ་སྒྲུབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ་ནི་རྗེས་དཔག་དེ་གཅི༷ག་ཏུ་ངེས༷་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་ཚད་མ་གཞན་མི་སྲིད་དེ། གཞལ་བྱ་རང་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ལ་དེ་རྟོགས་བྱེད་གཞན་ཞིག་ལས་འོས་མེད་ཅིང་། གཞན་གང་ཡང་རུང་བས་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་མི་ནུས་པས་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལས་མཐའ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
故此能量为二
གཉིས་པ་འཇལ་བྱེད་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ནི། ཡུལ་གཞལ་བྱ་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར༷་པ༷་ལ༷ས་གཞ༷ལ་བྱ༷་གཞ༷ན་ཕུང་གསུམ་པ་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲེ་བ་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་ལ་དེས་ན་གཉིས་མིན་ཀྱང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཡུལ་གཞ༷ལ་བྱ་གཉི༷ས་སུ་ངེས་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ཡུལ་དེ་དག་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་དག་ཀྱང་གཉི༷ས་སུ༷་གྲངས་ངེས་པར་བཞེ༷ད་པ༷་དང༷་། གཞལ༷་བྱ༷་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཡོད་པར་ནི༷་མཐོ༷ང་བའི༷་ཕྱིར༷་ཚད་མ་ལ་གསུམ༷་དང་གཅི༷ག་གི་གྲང༷ས་སུ་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པར་བས༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
隐蔽分以比量所量
第二部分。隐蔽对象通过推理标志而测量。通过这些标志如何了解。因此，测量它唯一确定。第一，自相已经显现的那个之外的其他实体，凡是对它进行思考和分析者，由于它超出了当前感官直接感知的范围而无法直接确定，因此现在不可见的隐蔽性质的本体，认知它的依据是所量对象之外的另一事物，而不是所量对象本身，因为它是隐蔽的。因此，了解隐蔽所量对象的依据称为标志（因）。
第二，如果问某一特性通过另一特性被认知是何种情况，不是任意的其他特性，因为那样会导致一切都能推知一切的过失。因此，标志与所标示的对象或自身依据（整体意义）有关联，当三个条件具足时，此标志能够使人了解所证明的对象。关于它如何与自身依据相关，它与所求了解的有法相关（宗法性成立），与所证明的法不可分离地相关（遍及性成立），即具足三条件时，由于关联的力量，该标志无误地确立所证明的对象。
这样，当通过具足三条件的标志了解所证明对象时，能使认知的标志（如烟）所随行的所证明对象（如火）仅仅是以火的一般性质的形式被理解，因此，对于隐蔽的所证明对象自相的实际存在的一切特性，并不能区分具体细节而了解。例如，从烟仅能推知有火，而无法区分其特殊性质，如草火、叶火、檀香木火等，以及明亮燃烧的样子和形状等特殊性质，因为烟作为标志与这些特殊性质的随行关系无法通过量度确定。因此，标志只与自身所证明的一般对象不相混淆。
第三，从与所证明对象有不可分离关系的特性作为标志，在已成立宗法性的所求了解的有法上，对所证明对象的认识或了解，即是比量。因此，证明隐蔽对象的存在与否或是与非的，唯一确定是比量，而非其他量。因为所量对象本身既然是隐蔽的，除了通过其他东西了解它别无他法，而任何其他随机方式都不能无欺地认识它，所以只有依靠正确标志进行推理，以无他可能的逻辑正确成立。
故此能量为二
第二，测量手段确定为二。对所量对象，除了显现和隐蔽之外，不存在第三种所量对象。因为这两者互不混淆，也不可能既是此又是彼，因此也不可能既非此又非彼。因此，正是由于所量对象确定为两种，测量它们的量也确定为两种，而因为所量对象确实有显现和隐蔽两种，所以主张量有三种或一种的观点都被排除了。


 །
破别有
གཉིས་པ་ཚད་མ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པར་གྲངས་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། ཉུང་བ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དགག །གཉིས་ལས་མང་བར་འདོད་པ་དགག །
破少为一
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །
说他宗
དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་
20-216b
པ་ན་རེ། གང་མེ༷ད་པ༷་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞལ༷་བྱ༷་མ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་གཞལ་བྱ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་རང་མཚན་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷།
作答
གཉིས་པ་ལན་ལ། དོན་དམ་པ་དང་ཐ་སྙད་ལན། །
胜义作答
དང་པོ། ཚད་མས་གཞལ་བྱ་འཇུག་ཡུལ་མཐར་ཐུག་པ་རང་མཚན་གཅིག་ཡིན་པར་ཁོ༷་བོ༷འ༷ང་འདོ༷ད་དེ་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །
名言作答
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ། །མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །
立比量
དང་པོ་ལ། ཁས་བླངས་ཉིད་ལས་ཚད་མར་བསྒྲུབ། །ཚད་མ་མིན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་བཀག །
以所许立量
དང་པོ་ལ། དགག་པའི་རྟགས་ལས་ཚད་མར་བསྒྲུབ། །སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ལས་ཚད་མར་བསྒྲུབ། །
以能破因立量
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་འགོག་པའོ། །དང་པོ། དོན་དམ་པར་གཞལ་བྱ་གཅིག་ཡིན་པས་འཇལ་བྱེད་མངོན་སུམ་གཅིག་ལས་ཚད་མ་གཞན་མི་འདོད་ན། མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་ཚད་མར་སྨྲ་བ། རྒྱང་འཕེན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེ༷ད་པ༷འང་ངེ༷ས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར༷་མེད་པ་གཞ༷ལ་བྱ་ནི༷་མིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ༷་རང་ཚིག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་ངེས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ཚད་མས་གཞལ་དགོས་ལ། དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མེད་པར་མ་གཞལ་ན་ཚད་མ་གཞན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་མེད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་ངེས་སུ་འཛི༷ན་ན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཚད་མས་དེ་ལྟར་གཅོད་དགོས་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་མེད་པ་མི་གཞལ་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ལས་མེད་པར་མ༷་ངེ༷ས་པ༷་ཉིད་དམ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནི་མེད་པར་ངེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་མེད་པ་མི་གཞལ་བའི་ཕྱིར་མེད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ངེ༷ས་པ་ནི་ཚད༷་མ༷་གཞན་གཉི༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་
20-217a
ཡང་མེ༷ད་པ་ལ༷་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པས་ན་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པའི་བློ༷་འཇུག་པ་མིན༷་ཏེ༷། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དབང་སྐྱེས་ཀྱི་བློ་ནི་གཟུང་དོན༷་ཡོད་པ་ཅན་གྱི༷་སྟོབ༷ས་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་ཡིན་པར་ངེས་པའི༷་ཕྱིར༷་རོ། །གཟུང་དོན༷་ཡོད་པ་ཅན་གྱི༷་ནུས་པ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར་དབང་བློ་སྐྱེ་ན༷་བ༷ར་ཆོད༷་པ་བསྐལ་བའི་དོན་དང་། ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ་དབང་པོས་གཟུང་དུ་མི་རུང་བའི་རྐྱེན་ཡོ༷ད་ན༷་ཡང༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པའི་བློ༷་ནི༷་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ་ཡུལ་གྱིས་རྣམ་པ་གཏོད་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དབང་བློ་འདིས་རི་བོང་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཛིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཡུལ་རང་ཉིད་ལ་སྣང་བའི་དོན་མེད་ཀྱང་དབང་པོས་དེ་འཛིན་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཁའ་སོགས་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་ཞེས་པའང་དགག་གཞི་དབང་པོས་བཟུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་བྱ་མེད་པར་སྤྱི་བློས་བཟུང་བ་ཡིན་ཀྱང་རྟོག་རྟོག་མེད་ཀྱི་བྱེད་པ་ཤན་ཤོར་ནས་མངོན་སུམ་བཟུང་བར་འཁྲུལ་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཆུ་ལ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བར་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་མེད་པས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྲིད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་དབྱིབས་ལས་བར་སྟོང་པ་ལ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མདུན་གྱི་གཞི་འདིར་མེད་པའི་དངོས་པོ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་དེར་ཡིད་གཏད་པའི་མངོན་སུམ་རྟོག་མེད་ལ་མདུན་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་སྣང་གི་དེ་ལས་གཞན་སྣང་མི་སྲིད་ཀྱང་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་འདི་ན་འདི་དང་འདི་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དུ་མར་རྟོག་པ་ནི་སྤྱི་མཚན་ཡིན་གྱི་རྟོག་མེད་རང་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་མེད་དོ།

破别有
第二，破斥主张量不仅有二而是有其他数量的观点，分为：破斥认为少于二（即为一）的主张；破斥认为多于二的主张。
破少为一
第一部分。说明他方观点并回答。
说他宗
首先，裸形外道（顺世论者）说：凡不存在的东西如共相等并非所量对象，因此所量对象只有一种，即实有的自相，因此量只有现量一种而已。
作答
第二，回答分为：胜义谛的回答和世俗谛的回答。
胜义作答
首先，量所测量的对象、行境的究竟只是自相一种，这我也承认，如前所述。
名言作答
第二部分，分为：证明比量是量；若非量则有过分过失。
立比量
第一部分，分为：从对方所许立其为量；破斥证明其非量的理由。
以所许立量
第一部分，分为：用否定标志证其为量；用肯定标志证其为量。
以能破因立量
第一部分，分为：直接反驳和驳斥其回答。首先，如果因为胜义中所量对象只有一种而认为测量者只有现量一种，没有其他量，那么主张只有现量是量的顺世论者你，既然也确定地主张"没有来世"，你所说"不存在的不是所量对象"这一说法就被你自己的话所不确定，因为你认为来世确定不存在，这种认识必须通过量来测量，而这不是通过现量测量出的不存在，那么按照你的理论系统中没有其他量，这就有问题了。
此外，如果你确定认为没有来世，那么必须有量能够确定这一点，如果现量不能测量不存在，那么仅凭"没有来世"这句话不能确定它不存在；或者如果确定来世不存在，由于现量不能测量不存在，那么确定不存在的本身就证明有另一种量存在。
此外，由于不存在的事物不能产生认识它的意识，因此不是从感官产生的认识所行境。原因是感官产生的认识必定是从有实在对象的力量而生，这是确定的。如果感官认识不依赖于有实在对象的能力而产生，那么即使有被障蔽的远处对象，或极其接近等不适合被感官所取的条件，感官所生的认识也会产生，因为它不需要对象在识中产生影像就能执取。因此，这种感官认识也应该能够执取兔角等不存在的对象，因为即使对象本身不显现，感官也应该能够执取它。
因此，所谓现量能取虚空等不存在的说法，实际上是在所否定的基础（被感官所取）上，由概念意识认识到所否定事物的不存在，但由于混淆了有分别与无分别识的作用，而错误地认为是现量所取，就像当我们认为"水中映现了天空的影像"时，由于天空没有形态，它的影像不可能存在，但从呈现的境相的形状来看，我们将空隙认作是天空的影像一样。
因此，虽然在眼前的这个基础上有许多不存在的事物，但对于专注于此处的无分别现量来说，只显现眼前所有的那些事物，不可能显现其他，尽管后来的意识会思考"这里有这个和那个不存在"等多种想法，这是共相，而无分别认识本身没有这样的名言。


 །གཉིས་པ་ལན་དགག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་མེད་པ་ལ་ནི་དབང་པོའི་མངོ༷ན་སུམ༷་ཉི༷ད་ལྡོག༷་པ་ལ༷ས་ཡུལ་དེ་མེ༷ད་པར༷་ངེ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་རྒྱང་འཕེན་རང་གི་ལུགས་ལ་
20-217b
འགལ༷་བ༷འམ༷་ཡང་ན་མེད་ངེས་སུ་རྟོགས་ནུས་ན་དེ་རྗེས་དཔག་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འགལ་ན་མེད་ངེས་སུ་འཇོག་བྱེད་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལོག་པ་ན་འཇལ་བྱེད་ཚད་མ་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་ཚད་མ་མ་ཞུགས་པར་གཞལ་བྱ་འགྲུབ་ན་ཤིན་ཏུ་འགལ་ཏེ་སྔོན་འཛིན་ཚད་མ་མེད་པས་སྔོན་པོ་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་འཛིན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པས་གཞལ་བྱ་དེ་འགྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པས་གཞལ་བྱ་འགྲུབ་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟ་ན་ཚད་མ་མ་ལོག་པ་དོན་གྱིས་དེའི་ཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པས་བུམ་པ་སོགས་མེད་པར་ཐོབ་པས་ན་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའོ། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མེད་ན་མངོན་སུམ་ནི་མེད་པ་ལ་དངོས་སུ་མི་འཇུག་ཅིང་མངོན་སུམ་ལོག་པ་ཙམ་ནི་དགག་བྱ་དེ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འགྲོ་བས་ན་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བས་དགག་པར་སྨྲ་བའི་ཐ་སྙད་ཡོད་ཕན་ཆད་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མེད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སྣང་རུང་གི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་མདུན་འདིར་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མངོན་སུམ་ལོག་པས་བསྒྲུབ་ན་ནི་དེ༷་ཉི༷ད་ལྡོག༷་པ༷་དང༷་རྗེས༷་འགྲོ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་རྟག༷ས་ཡིན་པ་ལས་འོས་མེད་དེ། དེ་འཇལ་གྱི་མངོན་སུམ་མ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་དགག་མི་ནུས་པ་ལ་སྣང་རུང་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་མེད་པ་ལས་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཐོབ་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡི༷ན་ནོ༷། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མེད་ན་མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །
以能立因立量
གཉིས་པ་སྒྲུབ་རྟགས་ལས་རྗེས་དཔག་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པ་ཁྱོད་གཞན༷་རང་གི་སློབ་བུ་སོགས་ཀྱི་སེམ༷ས་དག༷་ནི༷་ཡོད་པར་རྟོག༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ཡང༷་ཚད༷་མ༷་གཉི༷ས་ཡོད་པ་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞན་གྱི་སེམས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དེ་རྗེས་དཔག་ཡིན་ནོ། །ཇི་
20-218a
ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་ན། ངག་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་གྲུབ་མཐའ་བསྟན་པ་ལ་ཤེས་ཤིང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངག་སྨྲ་བ་དང་གཡོ་འགུལ་ལ་སོ༷གས་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ལ༷་ནི༷་འཇུག༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་འདི་ལ་སེམས་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དེ་རྒྱུ་སེམས་ལ་མ་བརྟེན་པར་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་ན་སེམས་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཡང་གཞན་པ་དེའི་རྒྱུད་ན་ངེས༷་པར༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ་ལྟ་བུ་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་བ་ལས་མེ་སོགས་དཔོག་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཇི་སྙེད་པའང་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་བསླུ༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱི༷ར་རྟགས་དེ༷་འདྲ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །
破非比量之能立因
གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀག་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྗེས་དཔག་ནི་གནས་སྐབས་ལ༷་ལ༷་དག༷་ཏུ༷་ནི༷་འཁྲུལ༷་པར་མཐོང་སྟེ་སྐྱུ་རུ་ར་གཅིག་ཟོས་པ་ལས་ཡུལ་ཀུན་གྱི་སྐྱུ་རུ་ར་རོ་བསྐ་བར་དཔོག་པ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར༷་ཡི༷ད་བརྟན༷་མེ༷ད་པས་ཚད་མ་མིན་པར་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། དེ་འདྲའི་འཁྲུལ་བ་ཅན་དེ་ནི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་རང་གིས་ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་བའི་རྟགས༷་ལོག༷་པ་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རྟགས་ཡང་དག་དེ༷་ཡང་རྟགས་ལོག་དེ༷་དང་འདྲ༷་བར་འཛིན་པ་ཁྱོད་རང་ཉིད་འཁྲུལ་གྱི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པས་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད། །དགག་རྟགས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ།

第二，破斥回答：如果说"对于不存在，就是通过感官现量消失而确定该对象不存在"，那么这在顺世论者自己的理论系统中是矛盾的，或者说，如果能确定不存在，那就是比量。
为何矛盾呢？如果以现量消失作为确定不存在的依据，那么在能量消失的情况下只是没有测量手段而已，若无量而能成立所量对象，这极其矛盾，就像没有认识蓝色的量却能成立蓝色一样。而且，所量对象必须通过能认识它的量才能成立，若无量就能成立所量，那么石女儿子等也应当存在；若如此，则量未消失实际上就是相反情况，这样就该成立瓶子等不存在，这是极其矛盾的。
因此，若无比量，现量不能直接作用于不存在的对象，而仅仅现量消失不能作为否定对象不存在的理由，这样"确定不存在"的名言就会断绝。所以只要存在否定的名言，就不能没有比量。
如果通过现量的消失来确定像能显现的瓶子在眼前不存在的名言，那么这只能是一个具有肯定遍及和否定遍及的标志（因），别无他法。因为仅仅没有生起认识它的现量不能否定一切，而是因为它应当显现却不显现，从这个原因的结果——无现量认识——推知确定不存在的名言，这就是推理。若无遍及关系，仅仅未观察到就不能成立不存在，这已经解释过了。
以能立因立量
第二，用肯定标志证明比量存在：顺世论者，你既然认识到他人（如你的弟子等）的心识存在，因此就已经证明有两种量存在。因为他人的心识不是现量，而认识它的存在就是比量。
如何推理呢？通过清晰说话、讲授教义系统、理解并遵循言教、肢体移动等身语行为，推知"此人有心识"，这种行为若不依赖于心识作为原因就不可能发生，所以他人心识的本体也必定成立于他们的相续中，因此这种比量不是错误的。此外，从烟推知火等各种比量都因为不可分离的关联性而无欺，因此从这类标志推理是量，比量作为与现量不同的量已经成立。
破非比量之能立因
第二，破除证明比量不是量的理由，分为：略说和详说。
首先，如果认为比量在某些情况下被看作是错误的，如从吃了一个余甘子推知所有地方的余甘子都是涩味的，是错误的等等，因为有可能错误所以不可靠，不是量。那么，这种带有错误的推理不是比量，因为你自己看到的是不具足三条件的错误标志，你把正确标志也当作与错误标志相同，这是你自己的错误，而不是因为比量有错误。
第二分为：肯定标志无错误；否定标志无错误。


 །དང་པོ། སྒྲུབ་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། དུ་བ་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་གང༷་ལ༷ས་ཡུལ་དུས་འགའ༷་
20-218b
ཡི་ཚེ༷་ལ་དང་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས༷་པོ་འགའ༷་ལ༷་མེ་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ༷་ཡི༷་རྟོགས༷་པ༷་སྐྱེས་བུའི་བློ་ངོར་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ༷འམ༷། ཡང་ན་དེ༷་དང་བདག་གཅིག་པ་ཡི༷་ངོ༷་བོར༷་གདོན༷་མི༷་ཟ༷་བར་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྲུབ་ལ་གལ་ཏེ་རང༷་གི༷་རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུའམ༷། རང་དང་ངོ༷་བོ༷་གཅིག་པའི་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དག༷་ལོག་སྟེ་མེ༷ད་པར༷་གྱུར་ན་རྟགས་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་དོན༷་དེ་ནི༷་ཡོད་པར་སྲི༷ད་པ་མིན༷་པ༷་ཡིས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་དེ༷་ལྟ་བུ་དག༷་གི་རང༷་བཞིན༷་ཅན་དུ་མཐོང་བ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ད་ལྟ་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཡུལ་དུས་གཞན༷་ཐམས་ཅད་དུའང༷་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅན་ཡི༷ན་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མེའི་ཚ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ལ་དུས་ལ་ལར་མ་འཁྲུལ་ཀྱང་ལ་ལར་འཁྲུལ་སྲིད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ། བལྟར༷་རུང་བའི་ཆོས་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷་དུ་བ་ལྟ་བུའམ༷་ཡང་ན་དེ་རང༷་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ༷་མཚན་ཏེ་རྒྱུ་མེ་དང་ཁྱབ་བྱེད་བལྟར་རུང་བ་དག་མཐོ༷ང་བའི༷་རྒྱུ༷་གཞན༷་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག༷་ཡོ༷ད་པར༷་གྱུར་ཀྱང་ཡུལ་དེ་དག་སྣང༷་བ༷་མེ༷ད་པ་སྟེ་དེའི་བློ་མི་སྐྱེ་ན༷་ནི༷་བལྟར་རུང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་དང༷་། དེ་ཉིད་དང་ལྡན༷་པ༷་སྟེ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱའང༷་ཇི་ལྟར༷་ཡོ༷ད་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་ངེས་སུ་འགྲུབ་པས་དགག་རྟགས་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་འདི་ཙམ་གྱིས་དགག་རྟགས་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དོན་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ་བལྟར་རུང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འབྲེལ་ཡུལ་ལོག་པས་འབྲེལ་ཟླའང་འབྱུང་མི་རིགས་པ་དང་། འགལ་དམིགས་ཀྱང་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པར་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །
非比量则甚过
གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་
20-219a
ཏེ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུ་སྤྱི༷་ཡི༷་བློ༷་ནི༷་ཚད༷་མ་མིན༷་པར་འདོད་ན༷། ད་ལྟ་དབང་བློས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ལས་གཞན་མཐའ་དག་མེ༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་དོན་གྱིས་ཐོབ༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱོད་རང་གིས་འདོད་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ༷་རོལ༷་གྱི༷་དངོས༷་པོ་བཞིན༷་ནོ། །དེ་ཡང་ད་ལྟ་རང་གིས་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ན་མེད་པའི་རང་གི་དོན་སྙིང་དང་ཡོ་བྱད་གནས་གྲོགས་གཉེན་འཁོར་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡུལ་དུས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་པའང་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་རང་མཚན་འཛིན་པ་མིན་ན་དེ་ཀུན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །དང་པོ། སྒྲུབ་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། དུ་བ་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་གང༷་ལ༷ས་ཡུལ་དུས་འགའ༷་
20-218b
ཡི་ཚེ༷་ལ་དང་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས༷་པོ་འགའ༷་ལ༷་མེ་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ༷་ཡི༷་རྟོགས༷་པ༷་སྐྱེས་བུའི་བློ་ངོར་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ༷འམ༷། ཡང་ན་དེ༷་དང་བདག་གཅིག་པ་ཡི༷་ངོ༷་བོར༷་གདོན༷་མི༷་ཟ༷་བར་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྲུབ་ལ་གལ་ཏེ་རང༷་གི༷་རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུའམ༷། རང་དང་ངོ༷་བོ༷་གཅིག་པའི་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དག༷་ལོག་སྟེ་མེ༷ད་པར༷་གྱུར་ན་རྟགས་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་དོན༷་དེ་ནི༷་ཡོད་པར་སྲི༷ད་པ་མིན༷་པ༷་ཡིས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་དེ༷་ལྟ་བུ་དག༷་གི་རང༷་བཞིན༷་ཅན་དུ་མཐོང་བ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ད་ལྟ་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཡུལ་དུས་གཞན༷་ཐམས་ཅད་དུའང༷་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅན་ཡི༷ན་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མེའི་ཚ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ལ་དུས་ལ་ལར་མ་འཁྲུལ་ཀྱང་ལ་ལར་འཁྲུལ་སྲིད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ། བལྟར༷་རུང་བའི་ཆོས་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷་དུ་བ་ལྟ་བུའམ༷་ཡང་ན་དེ་རང༷་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ༷་མཚན་ཏེ་རྒྱུ་མེ་དང་ཁྱབ་བྱེད་བལྟར་རུང་བ་དག་མཐོ༷ང་བའི༷་རྒྱུ༷་གཞན༷་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག༷་ཡོ༷ད་པར༷་གྱུར་ཀྱང་ཡུལ་དེ་དག་སྣང༷་བ༷་མེ༷ད་པ་སྟེ་དེའི་བློ་མི་སྐྱེ་ན༷་ནི༷་བལྟར་རུང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་དང༷་། དེ་ཉིད་དང་ལྡན༷་པ༷་སྟེ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱའང༷་ཇི་ལྟར༷་ཡོ༷ད་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་ངེས་སུ་འགྲུབ་པས་དགག་རྟགས་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་འདི་ཙམ་གྱིས་དགག་རྟགས་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དོན་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ་བལྟར་རུང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འབྲེལ་ཡུལ་ལོག་པས་འབྲེལ་ཟླའང་འབྱུང་མི་རིགས་པ་དང་། འགལ་དམིགས་ཀྱང་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པར་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །
非比量则甚过
གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་
20-219a
ཏེ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུ་སྤྱི༷་ཡི༷་བློ༷་ནི༷་ཚད༷་མ་མིན༷་པར་འདོད་ན༷། ད་ལྟ་དབང་བློས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ལས་གཞན་མཐའ་དག་མེ༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་དོན་གྱིས་ཐོབ༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱོད་རང་གིས་འདོད་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ༷་རོལ༷་གྱི༷་དངོས༷་པོ་བཞིན༷་ནོ། །དེ་ཡང་ད་ལྟ་རང་གིས་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ན་མེད་པའི་རང་གི་དོན་སྙིང་དང་ཡོ་བྱད་གནས་གྲོགས་གཉེན་འཁོར་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡུལ་དུས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་པའང་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་རང་མཚན་འཛིན་པ་མིན་ན་དེ་ཀུན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第一部分
第一，如果是正确的推理标志，那么不可能存在任何形式的谬误。就像烟雾和所作性这样的标志，在某些地点时间时，对于声音等特定对象，在人类心智中必然确立对火和无常性等所证之物的认识，这是由所证之物产生的结果，或者是与之本质相同的性质所必然确定的，从而确立了特殊的相随关系。如果其自身的原因如火，或与其本质相同的无常性等消失不存在，那么烟雾和所作性等标志的含义就不可能存在，由此确立了返回关系。具有这样特性的事物，不仅在当下所见的情况下如此，在所有其他地点时间中也都如此确定的性质，因为这是事物的本性，就像火的热性一样，所以虽然有时不会错误，但在任何情况下都不可能出现错误。
第二部分
第二，对于可见的法，无论是像烟雾这样的自性，还是其本身的原因——即火和遍摄可见性等，即使存在其他感官等能够看见的因素，如果这些对象不显现，即不产生认识，那么可见的本性以及与之相关的结果和所遍摄者又怎么可能存在呢？这确定在所有方面都必定不存在，因此在否定标志中不存在谬误。通过因和本性这些，也包含了其他所有否定标志的意义，即可见的自性和所关联对象的消失使得关联物也不应该出现，而相违认知最终也归结为可见而未被认知。
非比量则甚过
第二，若比量非量则过分的后果，分为直接说明和驳斥其回应。第一，如果有人认为比量推理是错误的，因为它是普遍相的认知者，所以普遍相的认知不是有效量，那么除了当下通过感官直接感知到的内容外，其余一切都将导出不存在的结论，就像你自己承认的彼岸世界的事物一样。那么，当前不在自己直接感知范围内的自己的心脏、财物、住所、朋友、亲人、眷属等，以及其他时间地点的所有事物，认为它们存在的认知都是把握普遍相而非自相，如果这样，它们都将不存在，因为当下未被直接感知，而通过普遍相认为它们存在的认知你已承认是错误的。


 །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ད་ལྟ་རང་གིས་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བཟུང་ཡང་དེ་དག་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་དབ༷ང་པོ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུས༷་གཞན༷་དུ༷་ནི་མངོན་སུམ་རྟོགས༷་པ་ཡོད་པས་སོ༷་ཤེ་ན༷། དུས་གཞན་དུ་ན་དབང་བློས་མངོན་སུམ་རྟོགས་ན་ཡོད་ཅིང་མ་རྟོགས་ན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་མེད་དུ་འཇོག་པ་དེ༷་འཐད་པ་མིན་ཏེ། དབ༷ང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་དང༷་ས་བོན་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་དང་། རྫས་ཀྱི་ནུས་པ་སོག༷ས་ལ༷་དུས་ནམ་དུ་ཡང་ཕལ་བའི་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པའི་བློ༷་ནི༷་དེ་ཡོད་ངེས་ཀྱི་རྟོག་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཡུལ་དུས་གཞན་དུ་དབང་བློས་མངོན་སུམ་བྱར་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མེ༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་དང་། ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་སོགས་གཏན་ནས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་དབང་པོའི་བློ༷་དང༷་འབྲས་བུ་སྐྱེ༷་བ༷་ནི་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་དབང་པོ་དང་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་
20-219b
ལས་སྐྱེ་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་བར་དབང་པོའི་ནུས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟོགས་པས་དབང་བློ་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐབས་འདིར་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་ས་བོན་རང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ཀྱང་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་འདི་ལ་ནུས་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདུག་གོ་ཞེས་གཅོད་མི་ནུས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ད་ལྟ་མ་མཐོང་ཡང་ཡུལ་དུས་གཞན་དུ་མཐོང་བས་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་ཡང་སྔོན་གྱི་དབང་པོས་རྟོག་སྟེ། དཔེར་ན་རང་བྱིས་པའི་དུས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཡང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་རང་ཉིད་སང་གི་དུས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཕལ་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མིན་ཀྱང་མིག་ཕྱེ་བཙུམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བློ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ས་མྱུག་ལྟ་བུའང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི་ས་མྱུག་དུས་གཅིག་ཏུ་མེད་པས་ན་དབང་བློས་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་རང་ཡུལ་དེ་ཙམ་ལས་སྔ་ཕྱི་སྦྲེལ་ནས་མཐོང་བ་མེད་དོ། །མདོར་ན་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱི་འཛིན་པའམ་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་གི་རྣམ༷་རྟོག༷་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ན༷་ཡུལ་རང༷་གི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ༷་མངོ༷ན་སུམ༷་ཡིན་པས་གཟུང་དོན་ཡོད་པའི་ཡུལ་ད་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། མངོན་སུམ་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ལས་འཇུག་ལྡོག་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །འདས་མ་འོངས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་སེམས་པ་ནི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དང་འདྲེས་སུ་རུང་བའི་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ༷་རྟོ༷ག་མེ༷ད་པ༷ར་ནི་སྤྱི་འཛིན༷་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་མིན༷་ནོ། །དེ༷་ཕྱིར་མངོན་
20-220a
སུམ་མིན་པའི་དོན་ཡོད་མེད་དུ་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དེ༷་ལ༷་རྗེས༷་དཔག༷་ཉི༷ད་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་མིན་ནོ། །
破多余二之许
གཉིས་པ་མང་མཐའ་འགོག་པ་ལ། རྩོད་པ་དང་ནི་ལན་གཉིས་སོ། །
辩
དང་པོ། གཞན་དག་ན་རེ། གཞལ༷་བྱ༷་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས༷་ན༷་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ༷་དོག༷་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི༷་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་དུ་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཁ་དོག་རང་མཚན་དང་མི་རྟག་པ་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པས་སོ། །ཁ་དོག་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ལ་དེ༷་རྟོགས་པའི་བློ༷་དེ་ཚད༷་མ༷་གཞན༷་ཕུང་གསུམ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་སྤྱི་འདྲེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ།

第二部分
第二，即使当前自己未能通过直接感知把握，那些事物也不会因此而不存在，因为现在隐藏的事物也能在其他时间通过感官直接认识。
对此回应：认为在其他时间通过感官意识直接认识就存在，未认识就不存在，以此方式确定有无的观点是不合理的。对于物质感官、种子产生果实的能力和物质的能力等，任何时候普通感官产生的认知都不可能成为确定它们存在的判断者，因为这是不可能的。如果认为在其他时间地点无法被感官意识直接感知的一切都是不存在的，那么物质感官和种子的能力等将完全不存在。这样一来，感官意识和果实的产生就会变成无因的，因为感官和种子能力的原因完全不存在。若无因而生，将导致恒常存在或恒常不存在的过失。
天授在注释中说，因为感官能力不能被直接感知，所以感官意识的产生将变成无因的。在此语境中，虽然种子的能力是种子自身的本性，但仅凭看见不能断定"这个种子具有这样的能力"。
此外，如果认为现在虽未看见但在其他时间地点看见就存在，那么前世也可以被前世的感官认识，就像认为自己童年等阶段存在一样；后世也会显现为未来感官的对象，就像认为自己明天会存在一样。
虽然感官不是普通直接感知的对象，但如同睁眼闭眼等，通过意识的相随相违而被推理所确立；土芽等也是通过观察相随相违而推断为因果关系，因为土壤和芽不同时存在，所以感官意识的单纯观察只能观察对象本身，无法连接前后关系。
简言之，一切直接感知都因为不存在概念分别或与词义可混合的分别，而是对于对象自相的直接感知，所以仅仅作用于当下存在的所缘对象。直接感知仅限于此种显现，不存在任何取舍、否定肯定的思维。思考过去未来等各种否定肯定的名言是普遍相的概念思维，因为没有与词义可混合的分别就不会产生执持普遍相的认识。因此，思考非直接感知对象的存在与否的一切都是对该对象的推理，而非直接感知。
破多余二之许
第二，破斥第三量，分为辩论和回答两部分。
第一，辩论：有人说，如果所量确定为两种，那么蓝色等颜色和声音等被认识为无常就不可能通过量来实现，因为颜色是自相而无常是共相。认识颜色为无常的是量，而这种认知就成为第三量，因为它的对象是自相和共相的混合。


 །ཁ་དོག་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ངེས་པའང་མེད་དེ་མར་མེ་འགག་ཁ་མའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་ཁ་དོག་འགག་ཁ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟག་པར་ངེས་པས་རྟག༷ས་མེ༷ད་པར༷་ནི༷་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཡང་ཁང་ནང་དུ་ཙན་དན་གྱི་མེ་ཡི་རང་མཚན་ནམ་ཁྱ༷ད་པར༷་མཐོང༷་ནས་ཁང་རྒྱབ་ཏུ་སོང་ཚེ་དུ་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཙན་དན་གྱི་མེ་རྟོགས་པ་ལ༷་རྟག༷ས་དུ་བ་དང༷་ནི༷་ཁྱད་པར་ཅན་མེ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་འབྲེལ༷་བ༷་རྟོག༷ས༷་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་ན་རྗེས་དཔག་མིན་ལ་དེ་དུས་རང་མཚན་མ་མཐོང་བས་མངོན་སུམ་མིན་ཀྱང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པས་ན་དེ༷་ནི༷་ཚད༷་མ༷་གཞན༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ལྟ་ན་གཞལ༷་བྱ༷་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པ་གཞན༷་མང༷་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་འཇལ་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པ་མང༷་པོ༷་ཡོད་པ་ཉི༷ད་དམ༷། གཞལ་བྱ་གཅི༷ག་ལ༷་ཡང༷་ཚད་མ་དུ༷་མ༷་ཉི༷ད་ནི༷་འཇུག༷་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷་དེས་ན་གཅི༷ག་དང་གསུམ༷་གྱི་གྲངས༷་དག་ཀྱང༷་སེལ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར༷་ན༷་ཁྱ༷ད་པར༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཡི་བློ་བཞིན༷་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དུ་མ་འཇུག་པས་ན་ཚད་མ་གཉིས་
20-220b
ཞུགས་པས་གཞལ་བྱ་གཅིག་གི་གྲངས་མི་སེལ་ལ། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ༷་སོ་སོར་ངེས༷་པ༷་ནི༷་མེ༷ད་དེ་རང་མཚན་ཀྱང་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་སྤྱི་མཚན་ཡང་རྟགས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། གཞལ༷་བྱ༷་རང་སྤྱི་གཉིས་མིན་པའི་གཞན༷་ཕུང་གསུམ་པ་ནི༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷་ཞེས་ཟེར་རོ། །
作答
གཉིས་པ་ལ། རབ་སྦྱོར་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་མིན། །ཡང་ཡང་ཤེས་པའི་ཕུང་གསུམ་དགག །
加行非第三量
དང་པོ་ལ། རྟགས་ལས་རྟོགས་ན་རྗེས་དཔག་ཡིན། །གཞན་དུ་ངེས་ཤེས་ཚད་མ་མིན། །
以因证为比量
དང་པོ་ལ། མདོག་འཇིག་རྟོག་ཡུལ་སྤྱི་མཚན་ཡིན། །དེ་ལ་མི་འཐད་རྩོད་པ་སྤང་། །
色灭之分别境为共相
དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། དེ་ལ་རབ་སྦྱོར་ཕྱིར་ཚད་མ། །གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་པོས་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་པ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པའོ་ཞེས་རྟོག་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཕྱེད་པར་རྩོད་པར་ཟད་དེ། དེས་ན་རབ་སྦྱོར་ཚད་མ་གཞལ་བྱ་རང་སྤྱི་འདྲེས་པའི་ཕུང་གསུམ་ཡིན་པར་རློམ་ནས་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན༷་འདིར༷་ཐལ༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཁ་དོག་མི་རྟག་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་ནི་ཁ༷་དོག༷་གི་སྤྱི༷་ལ༷་སྦྱོར༷་བ་ཡིན་གྱི་སྤྱིའི་ཡུལ༷་དུ་རང༷་མཚན་དངོས་མི་སྣང་བས་སྤྱི་འཛིན་དེས་རང་མཚན་ལ་མི་རྟག་པ་དངོས་སུ་སྦྱར་བ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རང་མཚན་ལ་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་སྦྱར་ནས་བཟུང་ངོ་སྙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ལ་གསུམ་སྟེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྗེས་དཔག་གིས་ངོས་ཟིན་པའི་ངོར་སྣང་བཞིན་པའི་སྔོན་པོ་སོགས་ལ་འདི་མི་རྟག་གོ་སྙམ་པ་དེ་སྣང་བཞིན་པ་དེ་ལ་བཟུང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་བཅད་ཤེས་ཡིན་ལ། ཡུལ་འདི་
20-221a
མི་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ནི་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པ་ལས་མ་ཉམས་པར་གནས་ལ། སྣང་བརྟག་འདྲེས་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་དུ་མ་ཕྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །སྔོན་པོ་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་རྟགས་ལས་གསར་དུ་མི་རྟག་པར་ངེས་ནའང་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་མཚན་ཡིན་གྱི་མཐོང་བཞིན་པའི་རང་མཚན་ཡོད་ཀྱང་དེ་དེའི་དངོས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟགས་མེད་པར་འགག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་ལ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའམ་འགགས་སོང་ངོ་སྙམ་པ་ན་ཡང་རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་རང་མཚན་མིན་ཏེ་སྤྱི་མཚན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་ནི་རྗེས་དཔག་ཁོ་ན་ལས་རྟོགས་ལ། རགས་པའི་མི་རྟག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།

颜色无常的认知是比量的确定也不存在，就像灯火熄灭时刻一样，仅仅通过看见颜色将要消失就能确定其无常，因为没有标志而能如此认识的情况是存在的。
又如在房内看见旃檀香火的自相或特性后，当走到房后通过烟雾认识特殊的旃檀香火时，由于没有认识到标志烟雾与特殊火之间不错乱的关系，所以不是比量；而当时又没有看见自相，所以不是现量；然而它对对象无错乱的有效认知，因此是另一种量。
如此一来，所量不仅限于自相和共相两种，存在许多其他第三种情况，因此能衡量它们的量也不仅限于两种而是有多种，或者即使是对一个所量，也有多种量可以作用，所以无法排除一和三等数量。例如，就像认识特性的认知一样，因为多种量可以作用于一个对象，所以两种量作用并不排除所量为一的数量。两种量的对象并非各自确定，因为自相也可以通过标志认识，而无常的共相也可以不通过标志而认识；又因为存在非自相和共相的第三种所量，所以如此主张。
作答
第二部分分为：宣称加行量非第三量，一再否定第三种认知。
加行非第三量
首先：通过标志认识是比量，否则确定认知非量。
以因证为比量
第一：颜色无常的分别对象是共相，对此不合理的争论应予以破除。
第一点是：经中所说："于彼加行故为量，其他则不存在。"如同所说，对方只是在未区分有分别和无分别对象的基础上争论，认为在看见自相时加上无常这一共相就是第三量。所以加行量被妄执为所量自相和共相混合的第三种，而认为量对所量不限于两种的过失在此不成立，因为认为"颜色是无常"的认知是在颜色的共相上加行，而不是在共相的对象中自相直接显现，所以执持共相的认知不是直接将无常应用于自相的。同样地，声音等一切也应如此理解。
那些认为在自相上加上无常共相而执取的人的内心意图有三种情况：对于通过比量已经确认声音无常后，在正在显现的蓝色等上想"这是无常的"，认为是在那正在显现的事物上执取的想法是已决知。虽然心想"这对象是无常的"，但分别对象仍然是共相，并未改变；这只是因为显现和思维混合而未能区分罢了。
即使在看见蓝色时通过标志新确定其无常，比量的对象也是共相，虽然正在看见的自相存在，但那不是其直接对象。如果没有标志，在即将消失的刹那想"这将消失"或"已经消失了"，分别的对象也不是自相而只是共相。
对于普通人来说，细微的无常只能通过比量认识，虽然粗大的无常可以通过现量认识，但那也成为共相的对象。


 །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་དུ་སྤྱི་མཚན་མེད་ལ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་དངོས་ཡུལ་སྤྱི་མཚན་ཡིན་གྱི་སྣང་བཞིན་པ་རང་མཚན་དེ་མ་ཡིན་ལ། མངོན་རྗེས་ཚད་མས་མི་རྟག་པར་བཅད་ཟིན་གྱི་ངེས་ཤེས་ནི་ཚད་མ་མིན་ཏེ་བཅད་ཤེས་ཡིན་ཅིང་དེའི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་མཚན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བོད་འགའ་ཞིག་གིས་མངོན་སུམ་དང་བཅད་ཤེས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཁས་ལེན་པ་ལྟར་ན་ཡང་མངོན་སུམ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་སོགས་ནི་ཚད་མར་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མའི་ཡུལ་ལ་རང་སྤྱི་འདྲེས་པའི་ཕུང་གསུམ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པས་རབ་སྦྱོར་ཚད་མ་ཞེས་པ་གཞན་གང་ཡང་མེད་དོ། །
遮其非理之争
གཉིས་པ་ལ། དངོས་མེད་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་སྤང་། །དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་འཐད། །
遮成无为法
དང་པོ། མི་རྟག་པ་ཁ་དོག་གི་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་ན་མི་རྟག་པ་
20-221b
དེ་དངོས་མེད་སྤྱིའི་ཆོས་སུ་གྱུར་བས་དེ་ངོ་བོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས༷་མེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན༷་ཏེ་རང་མཚན་དེ༷་ཉི༷ད་མི་རྟག་པ་དེ༷་ལྟར༷་གྲུབ༷་པ༷ས་ན་བློས་ཀྱང་དེ་འཛིན་ལ་རྟགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བསྒྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་མེ་ཚ་བའི་རྣམ་ལྡན་དུ་འཛིན་པའི་སྤྱི་བློས་མེ་འདི་ནི་ཚའོ་སྙམ་པ་དེ་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་མེ་རང་མཚན་ལ་སྦྱོར་བར་ཞེན་ཀྱང་དངོས་སུ་རྟོག་ངོའི་མེ་སྣང་དེ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་འདྲའི་སྒྲ་བློ་སྦྱོར་བར་སོང་བ་ཡིན་མོད་ཚ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་མི་དགོས་པར་མེ་ལ་གྲུབ་པ་བཞིན་ཏེ། རྟོག་བློ་དོན་མཐུན་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་རྟོག་ཡུལ་རང་དབང་བ་གང་ཡང་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་རོ༷། །
成有为法应理
གཉིས་པ་ལ། རྩོད་ལན་མདོར་བསྟན་དེ་རྒྱས་བཤད། །
略说所争应答
དང་པོ། མི་རྟག་པ་ཁ་དོག་གི་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་སྦྱོར་ན་མདའ་ལ་སྒྲོ་སྦྱར་བས་ཀ་བ་ལ་སྦྱར་བར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་གང་དུ་སྦྱོར་ས་གཞན༷་སྤྱི་དེ་ལ༷ས་གཞན༷་རང་མཚན་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ༷་པ་མིན༷་ནོ་ཞེ༷་ན༷། རང་མཚན་ལ་མི་རྟག་པ་མ་གྲུབ་པ་མིན༷་ཏེ༷། སྤྱི་བློར་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བའི་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་དོན་རང་མཚན་ལ་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ཞིག་རང་མཚན་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སྦྱར་བས་རང་མཚན་ལ་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་ནའང་། རང་མཚན་དེ་ཡི་རྣམ་པ་དང་མཚུངས་པར་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་རྣམ་ཙམ་ལས་སྤྱི་ཞེས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་བློས་ཁ་དོག་སོགས་མི་རྟག་པར་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་ཡུལ་ལའང་གྲུབ་སྟེ་མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ལ་སྔོན་པོར་འཛིན་པའི་བློ་བཞིན་ནོ། །
广说所争应答
གཉིས་པ་ལ། རྟགས་སྤྱི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུའི་ཚུལ། །བྱེ་བྲག་དགག་སྒྲུབ་མི་བསླུ་བའོ། །
共因无欺于境
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། དཔོག་
20-222a
པའམ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དངོས༷་པོ་གང༷་ཞིག་དེས་དགག་པའམ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཅི༷་ལྟ༷་བུར༷་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་དང་འདྲ༷་བར་བཟུང་བའི་བློ་དེ༷་ནི༷་ཆོས་གང་ལ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས༷་སུ་འཛིན་པ་ཡི་སེམ༷ས་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་དེ་མེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། བྱས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་དང་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ནི་དོན༷་རང་མཚན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ལས་དུ་བ་དང་བྱས་པ་འདི་ནི་མེ་དང་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞིག་ན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ། བུམ་པ་ཉིད་སྣམ་བུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དགག་རྟགས་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ།

虽然现量是量，但它的对象中没有共相；虽然比量是量，但它的直接对象是共相而非正在显现的自相；由现量和比量确定无常的已决知不是量而是已决知，它的对象是共相。即使像某些藏地学者那样承认现量和已决知的共同基础，也不认为现量的第二刹那等是量。对此虽有很多可探讨之处，但此处不展开。如此，量的对象中绝不可能有自相和共相混合的第三种情况，所以不存在所谓的"加行量"这一其他量。
遮其非理之争
第二部分：驳斥无为法成立的观点，成立有为法的合理性。
遮成无为法
第一，如果将无常应用于颜色的共相，那么无常就成为无实体共相的属性，这样它将变成没有本质的东西。回答：它不会变成无实体的本质，因为自相本身就是如此确立为无常的，所以意识也执取它，标志也证成它。就像执取火具有热性特征的共相认知想"这火是热的"，虽然将显现和思维混### 如此，虽然现量是量，但在其对象中没有共相；虽然比量是量，但其直接对象是共相而非正在显现的自相；通过现量和比量已经确定无常的确定认知不是量，而是已决知，其对象是共相。即使如某些藏人所承认的现量和已决知的共同基础，也不承认现量的第二刹那等为量。关于这点有很多可以探讨的内容，但在此不展开。如此，在量的对象中不可能存在自相和共相混合的第三种，所以不存在所谓的加行量。
遮其非理之争
第二部分：破除将无常成为无为法的观点，证明成为有为法是合理的。
遮成无为法
第一，有人说：如果将无常应用于颜色的共相，那么无常就成为无为共相的属性，从而变成没有本质的东西。
对此回答：它不会变成无为的本质，因为自相本身就是以那样的无常方式成立的，所以认知也执取它，标志也能证成它。就像执取火具有热性的共相认知想"这火是热的"，虽然混合显现与思考而执著于应用到火的自相上，但实际上是缘于分别中显现的火而应用这样的词语和认知，但热性不必成为共相的属性，而是成立于火上，正如已经证明的，符合对象的分别心具有对象的相，而没有任何独立的分别对象。
成有为法应理
第二部分：简略说明所争论问题的回答，然后详细解释。
略说所争应答
第一，有人争论：如果无常应用于颜色的共相而不应用于自相，就像在箭上安装羽毛不能安装在柱子上一样，那么无常就不能成立于与应用处共相不同的自相上。
对此回答：并非自相上无常不成立，因为在共相认知中应用的无常正是成立于对象自相上。如果有一个能独立存在且与自相不同的所谓"共相"对象，那么应用于它确实不能应用于自相；但除了与自相相貌相同的认知形象外，没有任何所谓的"共相"，因此认知执取颜色等为无常，这也在对象上成立，就像执取蓝花为蓝色的认知一样。
广说所争应答
第二部分：解释标志共相对对象无欺的方式，以及否定和肯定的特例无欺。
共因无欺于境
第一部分：直接说明和破除争论。
首先，推理或成立的标志的事物，以及它能否定或肯定的性质是什么样，与之相似而执取的认知，就是将其视为对某法的成立标志的心的理由。例如，烟是从火产生的关系者，所作性与无常通过本质相关，这是对象自相的本性；了解它是如此后，心中想"这烟和所作性是证成火和无常的标志"，从而生起执取它为能证标志的心；若在事物上没有能成立的本性，就不会执取为标志，就像不会执取瓶子本身为证成毛毯的标志一样。同样适用于否定标志。


 །དེ་ལྟར་རྟགས་འཛིན་གྱི་སེམས་དེ༷་ལ༷ས་རྟགས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར༷་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུ་ཡི༷་དངོས༷་པོ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་རྟགས་འཛིན་དེས༷་བསྐྱེ༷ད་པ་སྟེ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟགས༷་ཅན་གྱི་བློ༷་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་བྱས་པ་ལྟ་བུ་རྟགས་སུ་གཟུང་བ་ན་དེ་གང་ལ་རྟགས་སུ་སོང་བ་རྟགས་ཅན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་ལ་དེ་ཡང་རྟགས་དེ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་རྟག་པ་དེར་གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དེ་རྟགས་ཅན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ༷་ལྟར༷་རྟ༷གས་དང༷་རྟག༷ས་ཅ༷ན་གྱི་བློ༷་དེ་ནི་སྤྱི་མཚན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་དངོས་པོ་ལ་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བརྒྱུ༷ད་པ༷་ཡིས༷་ནི༷་དངོས༷་པོ༷འམ་གཞལ་བྱ་ལ༷་འབྲེལ༷་པའི་ཕྱིར༷་རྟགས་ཡང་དག་ལས་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་དཔག་དེ་ནི་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་རང་མཚན་དེར༷་སྣང༷་བ༷་ཡིས༷་ནི༷་སྟོང༷་ཡང༷་། དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་ལ༷་སླུ་བར་བྱེ༷ད་པ་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་
20-222b
པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དེ་དེ་ལྟར་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན་ན། གོང་དུ། གཉིས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་ཅི་ལ་བཤད་སྙམ་ན། །འདི་འཁྲུལ་པར་བཞག་པ་ནི་ཞེན་ཡུལ་ལམ་འཇུག་ཡུལ་རང་མཚན་ལ་འཁྲུལ་པའི་དོན་མིན་ཏེ། སྣང་ཡུལ་ལ་རང་མཚན་དུ་འཁྲུལ་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྟོག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་དོན་རང་མཚན་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོས༷་སྟོང༷་པ་དེ༷་དག་ལ་རང་མཚན་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོར༷་ཞེན༷་པའི༷་ཕྱིར༷་རྗེས་དཔག་དེ༷་རང་གིས་ཇི་ལྟར་བཅད་པའི་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོ་ལ་སླུ༷་བར་བྱེད་པ་ཉི༷ད་མིན༷་ཡང༷་སྣང་ཡུལ་ལ་རང་མཚན་དུ་འཁྲུལ༷་པར༷་རྣམ༷་པར་གཞག༷་པ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
另破及立因无欺
གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་རྟགས་གཞལ་བྱར་འབྲེལ་བའི་ཚུལ། །དགག་རྟགས་གཞལ་བྱར་འབྲེལ་ཚུལ་ལོ། །
能立因所属所量之由
དང་པོ། རྗེས་དཔག་འཇུག་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་དངོས༷་པོ༷འམ་སྒྲུབ་པ་རྟོག༷ས་པར་བྱ༷་བ་ལ༷། བསྒྲུབ་བྱ་ཁྱབ༷་བྱེ༷ད་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡོད་པའ༷མ། ཡང་ན་རྟགས་དེའི་རྒྱུ༷་ཡིན་པ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དག༷་ལས། ཁྱབ༷་པར༷་བྱ༷་བ་བྱས་པའམ་འབྲས་བུ་དུ་བ་ལྟ་བུ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་སུ་འཛིན་པའི་སེམ༷ས་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཡིན་ལ། རྟགས་དེ༷་ཡ༷ང་རྟགས་དེ༷་ཅན་གྱི་བློའི༷་རྒྱུ་མཚན་ཡི༷ན་པས་སྒྲུབ་རྟགས་གཉིས་པོ་ཡང་གཞལ་བྱ་དངོས་པོ་ལ་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་དེས་བསྒྲུབས་པ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་མི་བསླུའོ། །
能破因所属所量之由
གཉིས་པ་དགག་རྟགས་ལ། །དངོས་དང་རྟགས་སུ་འགོད་ཚུལ་ལོ།

如此，从执取标志的心，对与标志有关系的那种事物，通过执取标志的认知产生对所证之法的标志持有认知，也就是依赖于它而产生标志认知。例如，当执取所作性等为标志时，就会生起对那标志所指向的具有标志的对象——无常性的认知，而且当了解到"在具有该标志的法上成立无常"时，所欲了知的有法就成为具标志者。
虽然这样的标志和具标志的认知是以共相为行境，但这种认知的产生，若事物上没有这样的理由就不会出现，所以间接地与事物或所量相关联，因此从正确标志产生的具标志认知的比量，虽然在其显现境上空无自相的显现，但不欺诳于事物的实际情况，因为它是由事物力量而起的认知。
第二，如果比量是如此不欺诳于对象的量，那么前文所说的"第二是错误的主张"是什么意思呢？这里将其安立为错误，并非指其所执对象或趣入对象自相有错误，而是从显现对象被错认为自相的角度这样说的。怎么说呢？因为分别对象的单纯显现是空无对象自相本质的，而对它执著为自相本质，所以比量虽然不欺诳于其所确定的自相事物，但在显现对象上被安立为错误的自相分别。
另破及立因无欺
第二部分：肯定标志与所量相关的方式，否定标志与所量相关的方式。
能立因所属所量之由
第一，因为比量对其趣入对象不欺诳，所以对于事物或所要认识的肯定，所证之能遍是其本质的自性关系，或者是标志的原因的因果关系，从这些关系中，所遍如所作性或结果如烟，成为执取它为能成立标志的心的理由，而该标志又是具标志认知的理由，因此两种肯定标志由于与所量事物相关联，所以对于它所证成的事物不欺诳。
能破因所属所量之由
第二部分讨论否定标志：直接说明和标志安立的方式。
;


 །
正行
དང་པོ་ལ། རྟགས་ཆོས་འབྲེལ་ལས་དགག་པ་འགྲུབ། །འབྲེལ་མེད་དགག་པ་ལྟར་སྣང་བསྟན། །
因所属宗法成破因
དང་པོ། དགག་ཀུན་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་དོགས་པ་སྤང་། །
诸破因皆为不可得因
དང་པོ། སྒྲུབ་
20-223a
རྟགས་རྣམས་དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་མི་སླུ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དགག་རྟགས་རྣམས་ཀྱིས་དགག་བྱ་མེད་པ་ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་པས་ན་མེད་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་དོན་གྱི་རང་མཚན་དང་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་པས་དེ་རྣམས་བསླུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དགག༷་པ༷་ཉི༷ད་ནི༷་སྦྱོར་བའི་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ན་ཡང་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་དུ༷་ཡང་དགག་བྱའི་རང་མཚན་ཚད་མས་མི༷་དམིག༷ས་པ༷་ཙམ་ལ༷ས་དགག་པ་ཉིད་འགྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲུབ་རྟགས་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་པོ་དོན་དུ་གྲུབ་མི་དགོས་པར་སྣང་དུ་རུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལོག་པས༷་ཡུལ་དེ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་སྣང་རུང་གི་ཡུལ་དེ་ཡོད་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་དབང་བློ་ཡང༷་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་ལ་ཡུལ་མེད་པས་དེ་འཛིན་གྱི་བློ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ན་ཡུལ་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་རྒྱང་འཕེན་པ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་བཞིན་ཚད་མ་ལོག་པས་གཞལ་བྱ་འགྲུབ་པ་འགལ་སྙམ་ན། སྐྱོན་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སོགས་བསྐལ་དོན་རྣམས་ད་ལྟ་སྣང་དུ་མི་རུང་ལ་དེར་དེ་དག་དམིགས་པའི་ཚད་མ་ལོག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཚད་མས་མ་གཞལ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་མེད་ངེས་སུ་མི་འགྲུབ་ལ། སྣང་རུང་ལ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་གཞི་དེར་མེད་ངེས་སུ་འགྲུབ་སྟེ། མདུན་འདིར་བུམ་སོགས་ཡོད་པའི་འཇོག་བྱེད་ཚད༷་མས༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་པར༷་སྨྲ་བའི་རྟོག་ལྡན་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་སྨྲ་བའམ་འདོད་པ་དེའི་དོན༷་གྱིས༷་སམ་ཤུགས་ཀྱིས་བཟློག༷་པ༷་སྟེ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའམ་མ་དམིགས་པ་ཉི༷ད་ལ༷ས་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་འགལ་ལ་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་བཀག་པ་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་མཚན་
20-223b
ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པར་འཇོག་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཚད་མས་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ན་མེད་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་པས་སྣང་རུང་ལ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མེད་པར་བསྒྲུབ་ནུས་པས་ན་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དང་མ་འབྲེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་ཀྱི་གཞན་དུ་དགག་རྟགས་འགྲུབ་ཐབས་མེད་དོ། །
遮有别之疑
གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་རང་བཞིན་འགལ་མ་དམིགས་འཕེན། །འགལ་འབྲས་ལ་ཡང་དེ་འདྲར་བཤད། །
不可得因自相违因成
དང་པོ་ལ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ། དགག༷་རྟགས་ལ༷་སྣང་རུང་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷འམ༷་ཡང་ན་དུ་བ་ལྟ་བུ་དེ༷་ཡི་རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་མ་དམིགས་པ་དང༷་། འགལ༷་བར༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དེ་འགལ་བ་དམིགས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་དགག་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་མཐོང༷་བ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་གསུམ་ཀ་ཡང༷་དགག་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་དམིགས་པ་ཡི༷་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ༷་འཕེན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན་ཡི༷ན་གྱི་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དགག་པ་རང་དབང་དུ་འགྲུབ་ཐབས་མེད་དོ།

正行
第一部分：通过标志与法的关系成立否定，无关系的否定显为似因。
因所属宗法成破因
首先：一切否定皆从不可得成立，排除对此的其他怀疑。
诸破因皆为不可得因
第一，姑且承认肯定标志如上所述与事物的意义有关系所以不欺诳，但否定标志是证成所破对象的仅仅不存在，而在不存在中没有任何事物，因此标志和具标志认知与对象自相间接关联不合理，所以它们将成为欺诳。
对此回答：尽管否定本身有不同类型的论式，但实际上，无论是哪种论式，一切否定都是通过有效认知不见所破的自相而成立的。与肯定标志不同，不需要能诠事物实际成立，而是通过缘取可见事物的有效认知消失而成立该对象不存在，因为如果那可见对象存在，则缘取它的感官认知也会生起；当对象不存在，缘取它的认知也不生起时，就成立了对该对象不存在的名言。
如此，是否像对唯物论者提出的过失一样，通过有效认知的消失证成所量是矛盾的？不会有这种过失，因为彼岸世界等不可知对象现在不能显现，即使缘取它们的有效认知消失，也只是没有被现量衡量而已，不能确定其不存在；而对于应显现而有效认知未见到的事物，仅仅这一点就能确定它在该处必定不存在。比如，主张前方有瓶等存在是由有效认知成立的具思考者们的说法或主张，其含义或暗示的反面，即通过有效认知不成立或不见到而成立不存在，因为在直接矛盾中，否定一方的特征就成为另一方的特征。
如果说确立存在的理由除了有效认知见到外别无他法，那么确立不存在的理由也除了有效认知未见到外别无他法，所以通过应显现而未见到的标志能够证成不存在，因此它也是由事物力量而起的，而非与对象无关。因此，正是从不见到而成立不存在的名言，否则别无他法成立否定标志。
遮有别之疑
第二部分：论述因不可得、自性不可得和相违不可得；对相违结果也如此解释。
不可得因自相违因成
首先：总论和排除个别疑问。
第一，否定标志中，不见到可显现的自性，或者如不见到如火等烟的原因，以及所说的相违，即安立相违所见为标志的正确否定标志，这三者都只是引导出无法见到所要否定对象的有效认知，而不可能不依靠这点而独立成立否定。
;
ASSISTANT: ### 正行
第一部分：通过标志与法的关系成立否定，无关系的否定显为似因。
因所属宗法成破因
首先：一切否定皆从不可得成立，排除对此的其他怀疑。
诸破因皆为不可得因
第一，姑且承认肯定标志如上所述与事物的意义有关系所以不欺诳，但否定标志是证成所破对象的仅仅不存在，而在不存在中没有任何事物，因此标志和具标志认知与对象自相间接关联不合理，所以它们将成为欺诳。
对此回答：尽管否定本身有不同类型的论式，但实际上，无论是哪种论式，一切否定都是通过有效认知不见所破的自相而成立的。与肯定标志不同，不需要能诠事物实际成立，而是通过缘取可见事物的有效认知消失而成立该对象不存在，因为如果那可见对象存在，则缘取它的感官认知也会生起；当对象不存在，缘取它的认知也不生起时，就成立了对该对象不存在的名言。
如此，是否像对唯物论者提出的过失一样，通过有效认知的消失证成所量是矛盾的？不会有这种过失，因为彼岸世界等不可知对象现在不能显现，即使缘取它们的有效认知消失，也只是没有被现量衡量而已，不能确定其不存在；而对于应显现而有效认知未见到的事物，仅仅这一点就能确定它在该处必定不存在。比如，主张前方有瓶等存在是由有效认知成立的具思考者们的说法或主张，其含义或暗示的反面，即通过有效认知不成立或不见到而成立不存在，因为在直接矛盾中，否定一方的特征就成为另一方的特征。
如果说确立存在的理由除了有效认知见到外别无他法，那么确立不存在的理由也除了有效认知未见到外别无他法，所以通过应显现而未见到的标志能够证成不存在，因此它也是由事物力量而起的，而非与对象无关。因此，正是从不见到而成立不存在的名言，否则别无他法成立否定标志。
遮有别之疑
第二部分：论述因不可得、自性不可得和相违不可得；对相违结果也如此解释。
不可得因自相违因成
首先：总论和排除个别疑问。
第一，否定标志中，不见到可显现的自性，或者如不见到如火等烟的原因，以及所说的相违，即安立相违所见为标志的正确否定标志，这三者都只是引导出无法见到所要否定对象的有效认知，而不可能不依靠这点而独立成立否定。


 །གཉིས་པ་ནི། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་ནི་མ་དམིགས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དངོས་ཡིན་པས་དེར་ཟད་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་ནི་དངོས་སུ་དགག་བྱ་རང་ཉིད་མ་དམིགས་པ་མ་བརྗོད་ཀྱང་དོན་གྱིས་འཕངས་སུ་ཆུག་ན་ཡང་། འགལ་དམིགས་ལ་རྟགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པ་ཅན་ཡིན་པས་དེས་མ་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་འཕེན་ཏེ་དེ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མ་དམིགས་པ་འཕེན་པ་ལས་གཞན༷་དུ༷་དངོས༷་པོ་མེ་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་གཞི་གང་དུ་ཡོ༷ད་པར་བརྗོ༷ད་པས༷་གཞན༷་གྲང་རེག་ལྟ་བུ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལས་རྟོགས༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། དེ་གཉིས་འགལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་གཉིས་འགལ་བ་
20-224a
ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱང༷་ཅིས༷་འགྲུབ༷་པར་དྲིས་པ་ན། ལྷན༷་ཅི༷ག་མི༷་གན༷ས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཞེ༷་ན༷། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་དེ༷་ཡང༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་དེ་ལྟར་འདོ༷ད་ཅེས་དྲིའོ། །དེ་ལ་དེ་དག་ན་རེ། འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་དེར་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྣང༷་བ༷་མཐོང༷་དུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཁོ་བོས་དགག་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འགལ་དམིགས་ལ་དེ༷་ནི༷་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་པ་མིན་ནམ། ད་ནི་དེ་ཁས་མ་བླངས་པར་འགལ་དམིགས་ཁོ་ནས་དགག་པ་རང་དབང་དུ་སྒྲུབ་མ་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོས་ཀྱང་མེད་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་རུང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ལྡོག་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཙམ་ལ། རྒྱུ་མཚན་གཞན་མི་དགོས་པར་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་དགག་བྱ་དེ་མ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་དངོས་སུ་མ་བརྗོད་པར་འགལ་དམིགས་སོགས་རྟགས་གཞན་ལྟ་བུ་རང༷་ཉིད་ཀྱི་མིང་ངམ་སྒྲས༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡང༷་དགག་བྱ་དེ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་མེ༷ད་པའི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་གྱི། མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་འཕངས་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དཔེར་ན་གྲང་རེག་མེད་ཀྱང་གྲང་རེག་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པས་དེ་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡང་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་གྲང་རེག་མེད་པ་ཡོད་ཅེས་པ་དེ་གྲང་རེག་མེད་ཅེས་པ་ཙམ་ལས་ཡོད་པ་སྦྱར་ཀྱང་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ་སྔར། མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །དངོས་པོ་མིན་ཞེས་བྱ་བའང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གོ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་མ་དམིགས་པ་རང་གི་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱང་རྟགས་སུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགག་བྱ་དེ་ཉིད་མེད་པ་དང་མེད་པའི་
20-224b
ཐ་སྙད་ཅི་རིགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ནུས་ཞེས་སོ། །དེས་ན་དགག་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གང༷་ལ༷་དགག་བྱ་མ་དམིགས་པ་དེ༷་ནི༷་ཚད༷་མ་མིན༷་པར་འདོད་པ་དེས༷་དགག༷་པ༷་རྣམ༷་པ་ཀུན༷་ཏུ་བརྗོ༷ད་བྱ༷་མིན༷་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་པར་ནི་དགག་པ་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་གིས་བློ་འཕྲོག་ནས་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་ཞེན་པའི་ངོར་འགལ་རྟགས་ཀྱིས་དོན་གཞན་འགལ་ཟླ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་སྒྲུབ་བོ་སྙམ་པ་དང་། མ་དམིགས་པས་མེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གཞལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་དོན་ལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་རང་དབང་བ་ཞིག་དང་། མངོན་སུམ་གྱིས་གཞལ་བྱ་རང་དབང་བ་ཞིག་ཏུ་བློ་ལ་འཆར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མེད་པ་ལ་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པས་དོན་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྟགས་འགལ་དམིགས་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་ཡིན་པ་བཀོད་ན་རྟགས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུའང་འགྱུར་བས་ན་མཐར་དངོས་མེད་ཀྱང་དངོས་པོར་འགྱུར་བས་མི་འཐད་པས་ན། དེའི་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་པ་འདི་དག་མཛད་པ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པའི་བློ་ཁོ་ནས་མྱང་བྱ་ཡིན་ནོ།

第二部分是：自性不可得是直接设为标志的不可得，因此仅止于此；而因不可得和果不可得虽然没有直接表述所破对象自身未被察觉，但可以通过含义引申；然而对于相违所见，标志的语词是肯定性的，那么它如何引出不可得呢？这是不合理的。
对此回答：除了引出不可得外，当有人询问"如果说一个事物如火存在于某处，那么从什么理由可以知道另一个事物如冷触不存在"时，若回答"因为两者相违"，那么若进一步追问"这两者相违又是如何成立的"，若回答"因为是不能同时共存的事物"，那么当再追问"这不能同时共存又是基于什么理由如此认为"时，他们会回答"因为在见到相违者处无法见到另一者的显现"。
当我说一切否定都是通过有效认知不见到而成立时，你不是认为在相违所见中，这不是有效认知吗？现在你不承认这点，而是承认相违所见本身不能独立证成否定，正如我所说的一样，一切不存在都仅仅通过应显现对象的认知对象的力量而成立，不需要其他理由，就是从不可得而成立的。
因此，即使不直接表述所破对象不可得，而是用相违所见等其他标志的名称或语词来表述，这也是以无法见到所破对象的有效认知成为不存在的证明，而不是以其他标志来证成不存在本身的方式引申的。例如，即使冷触不存在，冷触的不存在本身是存在的，通过不见来证成这一点的表述，经过仔细考察，"冷触不存在存在"与"冷触不存在"除了加了"存在"一词外，在意义上没有区别，如前所说："所谓不存在，也就是非事物。"这样理解。
或者说，即使用不可得的自身名称表述，也不是不能成为标志，因为它能够证成所破对象不存在或不存在的名言，无论何种适合的情况。因此，对于想要表述否定的人，若认为所破对象不可得不是有效认知，那么他就完全不能表述任何否定，因为没有它就没有方法成立那些否定。
在此，有些人被名言的语词迷惑，对不存在本身执著为存在，针对这种想法，认为通过相违标志证成存在着与相违者不存在的另一本质；或者认为通过不可得直接感知到不存在本身，从而在心中浮现出"不存在"是一个可由标志独立证成的对象，或是一个可由现量独立衡量的对象。如果是这样，不存在就有产生认识自身的认知的能力，就会成为有功能的事物；而如果安立如相违所见等有为法作为标志，就会使具标志的证明属性也成为有为法，最终无为法也会变成有为法，这是不合理的。因此，才做了这样详细的分析，这只有通过极其细致的智慧才能体会。


 །
果相违亦如是
གཉིས་པ། དགག་རྟགས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་པ་དེ༷ས་ན༷་དགག་བྱ་དེ༷་དང༷་འགལ་བའི་དོན༷་ཅན་གྱི༷་འབྲས༷་བུ༷་རྟགས་སུ་བརྗོ༷ད་ནས་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་འགོག་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་འཕེན་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དགག་རྟགས་འདི་དག་ཀུན༷་ལ༷་རྟགས་འགོད་ཚུལ་གྱི་སྦྱོར༷་བ༷་ཙམ་ཐ༷་ད༷ད་ཉི༷ད་དུ་གྱུར༷་པ་ཡི༷ན་གྱི༷་དོན༷་ལ༷་དགག་བྱ་འགོག་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཕན་ཆད་དགག་བྱ་མི་དམིགས་པར་མཐར་ཐུག་པ་ལ་ཐ༷་ད༷ད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་དོ། །
说无相属为似能破因
གཉིས་པ་དགག་རྟགས་ལྟར་སྣང་ལ། །
20-225a
དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་གཉིས། །དང་པོ། དགག་བྱ་དང་འག༷ལ་བ་གཉིས་པོ་གང་རུང་གྲུབ་པ་དང༷་། སྣང་རུང་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་དང་ནི༷་ཡང་ན་དེ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐ༷བས་རྒྱུ་ཁྱབ་བྱེད་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བཅས་པ༷་བཀག་པ་མེད་པ་སྟེ། མདོར་ན་འགལ་ཟླ་གྲུབ༷་པ་དང༷་རང་དང་རང་གི་འབྲེལ་ཟླ་སྣང་རུང་བཀ༷ག་པ༷་མེ༷ད་པར༷་ནི༷་ཡུལ་གང་ཞིག་དགག༷་པའམ་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུ༷བ་པ་ལ༷་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་བཀོད་ནས་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚད༷་མར་སྨྲ་བ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་ཡང་དག་པའི་རིགས༷་པའི༷་རྗེས༷་སུ་འབྲང༷་བ་ཅ༷ན་མིན༷་ཏེ༷། དཔེར་ན་ངག་སྨྲ༷་བ་དང་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དང་དབང་པོ་ལྡན་པ་ལ༷་སོ༷གས་པས༷་ཀུན༷་མཁྱེན༷་ཡིན་པ་འགོག་པ་དང༷་། རྟགས་དེ་དག་གིས་འཇི༷ག་རྟེན༷་གཞན༷་དང་ལྷ་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོག༷ས་པ་མེ༷ད་པར་སྒྲུབ༷་པ་བཞིན༷་ནོ། །གཉིས་པ། ཀུན་མཁྱེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སོགས་ཕལ་པའི་དབ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་འདས༷་པའི་དོན༷་རྣམ༷ས་དང༷་ངག་སྨྲ་བ་སོགས་རྟགས་དེ་དག་དང་འགལ༷་བ༷་གཉིས་པོ་གང་ཡང་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ངག་སྨྲ་བ་སོགས་དང་ཀུན་མཁྱེན་པ་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་དངོས་དང་བརྒྱུད་འགལ་མིན་པ་གྲུབ་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡང་མིན་ཏེ། སྣང་བ་འཕེལ་བས་མུན་པ་འགྲིབ་པ་ལྟར་ཤེས་རབ་འཕེལ་བས་སྨྲ་བ་འགྲིབ་པར་མ་མཐོང་ཞིང་ངག་ཙམ་ནི་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་འཇུག་ལ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་འཕེལ་བ་ན་སྨྲ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་ཡང་མཐོང་བས་འདི་གཉིས་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པ་སོགས་ལའང་འགལ་བ་གཉིས་གང་ཡང་མེད་དོ། །འགལ་བ་མེད་ན་ཆོས་ཐ་དད་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཁེགས་ཏེ་བུམ་སྣམ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན༷་གལ༷་ཏེ༷་ངག་སྨྲ་བ་པོ༷་ཡང་ཡིན་ལ་ཀུན་རིག༷་པའང་ཡི༷ན་ན༷་དེ་གཉིས་ལ་གནོ༷ད་བྱ༷་
20-225b
གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་གང༷་ཡོད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ངག་སྨྲ་བ་སོགས་ལ་ཀུན་མཁྱེན་ཡིན་པ་དེ༷་འདྲ༷་མི༷་དམིག༷ས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། མ་དམིགས་པ་དེ༷་ཉི༷ད་དང་པོ་ནས་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་པར༷་ཅིས་མ་བརྗོ༷ད་དེ། འབྲེལ་མེད་དམ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་བཀོད་ནས་རང་ཉིད་བླུན་པོར་མཚོན་པར་བྱས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལྟར་དགག་རྟགས་ཀྱི་མཐའ་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་སོགས་རྒྱང་འཕེན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི༷་དམི༷གས་པ༷་ནི༷་དེ༷་ལྟ༷་བུ༷་མེད་པར་ངེས༷་བྱེ༷ད་མིན༷་པར༷་སྔར་རབ༷་ཏུ༷་བརྗོ༷ད་ཟིན་ཏེ། ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པའི་དངོས་པོ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཤིན༷་ཏུ༷་ལྐོག༷་གྱུར༷་ལ༷་ཐ་མལ་པའི་དབང་བློ་རྟོགས་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པས་ཡོ༷ད་ངེས་དང་མེ༷ད་པར་ངེས༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
立能破因分法
གཉིས་པ་དགག་རྟགས་འགོད་ཚུལ་ལ། །འགལ་དམིགས་སྣང་རུང་མ་དམིགས་གཉིས། །
相违不可得因
དང་པོ། འགལ༷་ཟླ་འགོགཔའི་རྟགས་སྦྱོར་དེ༷་ཆོས༷་ནི་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཉིད་དམ༷་ཡང་ན་ཐ་ད༷ད་མེ༷ད་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་རབ༷་ཏུ་སྦྱོར༷་ཏེ༷། དཔེར་ན་ཁ༷་བ༷་མེ༷ད་པར༷་སྒྲུབ༷་པ༷་ལ༷་མེ༷་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དང༷་། གྲངས་ཅན་པས་གཟུགས་སོགས་གཙོ་བོ་ལས་སྐྱེ༷་བར་འདོད་པ་ལ༷་རྒྱུ་དུས་ནས་ཡོ༷ད་པར་ཁས་བླངས་པ་བཀོད༷་པས་གནོ༷ད་པ་བཞིན༷་ནོ།

果相违亦如是
第二部分，所有否定标志都从不可得成立，因此，当表述与所破相违的果作为标志以否定其因及与之相违的情况，也应解释为引导出不可得。因此，对于所有这些否定标志，虽然安立标志的论式方式有所不同，但实际上，只要在否定所破时是具足三相的正确标志，最终归结到不见到所破这一点上，不存在丝毫差异。
说无相属为似能破因
第二部分论述似否定标志，分为直接说明和其合理性两部分。
第一，凡是未确立所破与相违两者之一，或者未否定应显现的自性或其成立方法——即因、遍及和果三者，简言之，凡是未确立相违，或未否定应显现的自身及其关系者而要否定或确定某对象必定不存在，安立似标志并宣称其为有效量的，都不是随顺正确理性的。例如，用说话、是人、具有感官等来否定全知者，或用这些标志证成无他世、无天界和地狱等。
第二，这是因为全知者和他世、天界、地狱等超越普通感官的对象，与说话等这些标志之间，未确立两种相违关系任何一种。虽然说话等与全知者不是直接或间接的相违排除关系，也不是不共存的相违关系，因为不见到智慧增长会使说话减弱，如同光明增强会使黑暗减弱那样；而且言语仅由表达欲望而起，当智慧增长时反而可以看到更善于说话，所以这两者有什么相违呢？同样，在是人等方面也没有任何两种相违。没有相违关系时，仅仅因为是不同的法就不能否定，就像瓶子和毛毯一样。因此，如果有人既说话又是全知者，那么这两者之间有什么能害与所害的本质呢？根本没有。
有人说：因为在说话者等中不见到这样的全知者。回答：为什么不从一开始就说这个不见是证成的理由呢？提出无关联或无理由的似标志而显示自己愚蠢有什么用？如此，尽管否定标志最终从不可得成立，但正如前面已经充分阐述的，唯物论者自身不承认不见到是确定像全知者等那样不存在的方法，因为对于由地点、时间、本质而超越感知的事物，即不可见的事物，因此对于极为隐蔽的对象，普通感官认知不可能成为认知手段，所以不存在确定存在或确定不存在的可能。
立能破因分法
第二部分论述否定标志的安立方式：相违不可得和应显现不可得两种。
相违不可得因
第一种，用于否定相违者的标志论式，应用于有别异或无别异等法上。例如，为证成无雪而立火为标志，或针对数论派主张色等从冥性产生的观点，提出他们承认因中已有的立场来反驳。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
可见不可得因
གཉིས་པ། སྣང༷་རུང་མ༷་དམིགས༷་པ༷་ནི༷་ཐ་དད་པ་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བ་དང་ཐ་དད་མེད་པ་སོགས་ལ་སྦྱར་ཏེ། མདུན༷་གྱི༷་གཞི༷་འདིར༷་དུ་བ་མེད་པ་ལ༷་མེ༷་ཡོད༷་ཀྱང་དུ༷་བ༷་མི༷་འབྱུང༷་ངེ༷ས་པའི༷་འབྲས༷་བུ༷་མེ༷ད་རྟག༷ས་སུ་འགོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མ་དམིགས་པ་དང༷་། སྲོ༷ག་ཆག༷ས་མེ༷ད་ཅེ༷ས་སྒྲུབ༷་པ༷་ལ༷་མེད་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་གྲངས་རྫས་དབྱིབས་ཁ་དོག་མཚོན་ཆས་མ་བསད་པ་སོག༷ས་མི༷་དམིག༷ས་པ༷་འགོད༷་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པ་དང༷་། ཤིང༷་མེ༷ད་པར༷་སྒྲུབ༷་པ༷་ལ༷་ཤི༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷་ནི༷་མ༷་དམིགས༷་པ༷་བགོད༷་པ་
20-226a
ལྟ་བུ་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་མ་དམིགས་པའོ། །དཔྱད་ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པར་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གྲང༷་རེག༷་མེད༷་པར༷་སྒྲུབ་པ་ལ༷་མེ༷་སྟོབས༷་ཆེན༷་པོས༷་ཁྱབ༷་པར་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་འགལ༷་དམིག༷ས་ལྟ་བུ་ཡང་གྲང༷་རེག༷་དེ༷་ནི༷་ཚད༷་མ༷་ཡིས༷་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་འཕེན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མཐོང༷་ན༷་འགལ༷་བ༷་ཡི༷ན་པའི༷་མེ་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཁྱབ་པར་ཡོ༷ད་ཀྱང་གྲང༷་རེག༷་ཏུ་འགྱུར༷་བ༷་མིན༷་པས༷་མི༷་དམིག༷ས་པ༷་ཙམ་ལས་མེད་པར་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ་དཔྱད་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །
第三量重复遮
གཉིས་པ་ཡང་ཡང་ཤེས་པའི་ཕུང་གསུམ་དགག་ལ། །
立破本识三量
དང་པོ་དེ་འདོད་ཕྱོགས་དང་དེ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན། །དང་པོ། རྒྱུད་གཞན་གཞན་རིག་སྒོ་ནས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་ཚོགས་སྤྱི་ཙམ་ལ། མངོན་རྗེས་ཕུང་གསུམ་དབྱེ་བར་བྱེད་པ་ལས། རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཡང་ཡང་འབྱུང་བའི་ཤེས་པའི་ཚོགས་ནི། མངོན་རྗེས་མ་ཡིན་པའི་ཚད་མ་གསུམ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་དག་ནི་བོད་ཕལ་མོ་ཆེའི་ལུགས་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་འཇུག་པ་ཉན་ཤེས་གཉིས་པ་ཚུན་ཆད་ཚད་མར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཡང་ཤེས་པའི་ཚོགས་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མ་ཡིན་མོད། ཤེས་པ་རིགས་མི་འདྲ་བས་གཞལ་བྱ་ལ་འཇུག་པའི་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་གི་ཡུལ་མ་འདྲེས་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁྱབ་ཅིང་། སྤྱི་མཚན་ལ་ནི་རྗེས་དཔག་གིས་ཁྱབ་པས་གཞལ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་མེད་དོ། །
破本识三量
གཉིས་པ་དེ་ལ་གནོད་པ་བསྟན་པ་ལ། །ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཚད་མིན་ཕྱོགས། །ཚད་མར་འདོད་ཀྱང་ཕུང་གསུམ་མིན། །
相续再知非量
དང་པོ། མངོན་སུམ་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་
20-226b
བའི་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོའི་སྡོམ་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུའང་མི་འདོད་ཅིང་། ཚད་མ་ཡང་མིན་ཏེ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་དང་། གསར་དུ་རྟོགས་པའི་རིག་པ་དག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བློ་དང་པོའི་ཡུལ་ལ་བློ་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ནི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་དོན་རང་མཚན་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན་མོད། བསྟན་བཅོས་སུ་རང༷་གི༷་མཚན༷་ཉིད་ངེས༷་པ༷་ཡི༷ན་ན་རྟོ༷གས་ཟིན༷་རྟོ༷གས་པས༷་བསླུ༷་མེ༷ད་ཤེ༷ས་པ་དེའི་ཡུལ༷་གཞན༷་མིན༷་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཞེ༷ས་གསུངས་པས་བློ་དང་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བློ་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ནི་དེའི་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བློ་ཡིས་རྟོག༷ས་ཟི༷ན་གྱི༷་དོན་ལ༷་འཇུག༷་པ༷ས་ན༷། ཚད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི༷་རང་གིས་གང་ངེས་པར་བྱས་པའི་དོན་ལ་བསླུ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔར་རྟོགས་ཟིན་དེ་ཉིད་གསར་དུ་རྟོགས་པ་མིན་པས་རྟོག༷ས་ཟི༷ན་ལ༷་གས༷ར་དུ༷་རྟོག༷ས་པའི༷་ཤེས༷་པ་དེ༷་མིན༷་ཏེ། དཔེར་ན་བླ་མས་བསྟན་ཏེ་སྔོན་པོ་ངོ་ཤེས་ནས་ཕྱིས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཚེ་སྔོན་པོ་ངོ་ཤེས་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ན་སྔར་ངོ་ཤེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གསར་དུ་ངོ་ཤེས་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །
立彼为量非三
གཉིས་པ། ཚད་མ་འཇུག་པ་རྩོམ་པ་ལས། །མི་སླུའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་བསྒྲུབ། །དེས་ན་སྔ་མ་ལྟར་ན་སྔར་རྟོགས་ཟིན་གསར་དུ་མི་རྟོགས་པས་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་བསླུ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐོང༷་ཐོས༷་ལས༷་བྱུང༷་བའི༷་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དེ་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་དཔག་གང་རུང་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་མིན་ནོ། །


 །དེ་ལ་ཐ་མི་དད་པ་ལ་འགལ་བ་ཇི་ལྟར་སྲིད་སྙམ་ན་བདེན་ཀྱང་རྒོལ་བའི་ཞེ་འདོད་དང་བསྟུན་ཏེ་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྲིད་པས་ཡིན་ཏེ། གྲངས་ཅན་པས་འབྲས་བུ་སྔར་ཡོད་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་སྐྱེ་བར་འདོད་ཀྱང་གང་སྔར་ཡོད་ན་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཅིང་སྐྱེ་ཡང་མི་སྲིད་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་སྔ་ན་ཡོད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དོན་ལ་སྔར་ཡོད་དང་སྔར་མེད་འགལ་ལ། སྐྱེ་བ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་ལ་འབྱུང་བས་ན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱིར་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་ཐ་མི་དད་ཡིན་ཀྱང་ཡོད་ཟིན་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་སྟེ་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ཐ་
20-226a
དད་པ་ཁོ་ན་ལས་བརྗོད་ཚུལ་མེད་དོ་སྙམ་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །
可现不可得因
གཉིས་པ་ལ། སོ་སོར་བཤད་དང་དོན་བསྡུ་བ། །
各别说
དང་པོ་ལ། འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་རྟགས་ཡིན་ཚུལ། །ངོ་བོ་མ་དམིགས་རྟགས་སུ་འཐད། །
统一不可得因
དང་པོ་ལ། དངོས་པོའི་འབྲེལ་ལས་རྟགས་སུ་འགྱུར། །དེས་དངོས་འབྲེལ་མེད་རྟགས་གཞན་ཁེགས། །རྟགས་དེས་རྟགས་ཅན་གོ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། ཇི༷་ལྟར༷་མེ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་དངོས༷་པོ་ཉི༷ད་སྒྲུབ༷་པ༷་ལ༷་དུ་བ་དང་བྱས་པ་སོགས་དངོས༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་དོན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་འདོ༷ད་པ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས༷་པོ་ཉི༷ད་རང༷་ལྡོག༷་པ་ན༷་དུ་བ་དང་བྱས་པ་སོགས་འབྲེལ་ཟླར་གྱུར་པའི་དངོས༷་པོ་རྣམ༷ས་ལྡོག༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པ་ལྟར་འབྲེལ་བ་ཅན་ལྡོག་པའང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེས༷་ནི༷་དངོས་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པར་རང་གི་རྟོག༷་པས༷་སྦྱར༷་བའི༷་ཆོས༷་ཕྱོགས༷་དང༷་མཐུན༷་པའི༷་ཕྱོགས༷་དག༷་ལ༷ས་གང༷་ཡང་རུང༷་བ་ཉི༷ད་རྟགས་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་སོ༷གས་བསལ༷་བ་ཡི༷ན་ཏེ༷། དེ་འདྲའི་རྟོག་པས་སྦྱར་བ་རྟགས་སུ་འགྱུར་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་དེ་ལས་གཞན་ཅི༷་ཡང༷་རུང༷་བ་ལ༷་རྟགས་དེ་འདྲ་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་པ་དག་ན་རེ། སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་གང་རུང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སྒྲ་རྟག་པ་ཕྱོགས་སམ་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་མེད་ལ། ནམ་མཁའ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་སྒྲ་རྟག་པ་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་བཞག་པར་བྱས་ཀྱང་ཕྱོགས་སུ་བཏགས་པ་ལས་དོན་མི་འགྲུབ་ལ། སོགས་ཁོང་ནས་ཁོ་བོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ལས་བཤད་
20-226b
པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཙམ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་ངོ་། །རང་གི་བློས་སྦྱར་བ་དེ་འདྲས་དངོས་པོ་དེ་ལྟར་གྲུབ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ལས་བཤད་པ་སོགས་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་མི་རྟག་པར་ཡང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ། འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་ལོག་པས་དེ་དང་འབྲེལ་བ་གཞན་ལོག་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ༷་ལ༷འང༷་ཁྱབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པའི༷་ཆོས༷་ལོག་ན་ཁྱབ༷་བྱ་ལྡོག༷་པའི༷་གོ༷་བྱེ༷ད་དུ་འདོ༷ད་དེ་ཤིང་ལོག་པས་ཤ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ལོག་པས་འབྲས་བུའང་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་དེ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེ་འབྲས་བུ་དེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

在无差异中怎么可能存在相违呢？虽然这是对的，但为了适应辩论者的意图而表述的相违，确实可以这样存在。例如，数论派承认结果先前已经存在，而主张它显现出来就是产生，但若先前已存在，则再产生既无意义又不可能；若有先前不存在的特性，则与先前存在相违，因此实际上先前存在和先前不存在是相违的，而产生是发生在先前不存在的基础上，所以这是相违的。因此，虽然一般而言，产生本身与存在无差异，但已经存在的东西再产生是相违的，所以这样表述，就是为了破除"只能在有差异的情况下才能表述相违"的想法。
可现不可得因
第二部分分为各别说明和摄要。
各别说
首先：关系者不可得作为标志的方式，自性不可得成为标志的合理性。
统一不可得因
第一，从事物的关系成为标志；由此否定非事物关系的其他标志；该标志引生标志持有者的方式。
第一点，如同火和无常等事物本身被证成时，烟和所作性等事物成为能证意义一样，同样地，当因和能遍的事物本身消失时，烟和所作性等成为关系者的事物也消失，这是事物的法则。
第二点，正如肯定是依事物的力量一样，关系者的否定也是依事物的力量，如此表明，不是在事物上不成立而由自己的分别所加的法，无论是在同品还是异品中的任何一方作为标志的说法等都被破除。因为如果这种分别所加的成为标志，那么由意愿而安立的所证或任何其他东西上都可能有这样的标志。
例如，外道说："声音是常，因为它是证成常的同品或异品中任何一种。"对此，虽然声音常是立宗或所求了知的有法，但仅凭这点并没有成立的意义；即使以意愿将声音常安立为虚空常的同品，也只是假立为宗而已，不能成立意义；等等包括"因为我承认的缘故"、"因为经典中说的缘故"等等，所有仅凭自己意愿而无法证成的都应理解。
如果这种由自己心识所加的能成立事物，那么当安立"声音无常，因为是宗或同品任何一种"和"因为经典中说"等作为标志时，也能证成无常，从而一切都能随意成立。
第三点，由关系法的消失而了知与之关联的另一法也消失，在这种情况下，也认为能遍法消失则所遍消失的认识，如同树消失则沙巴树消失一样。同样地，因消失则果也消失，因为无因时不可能有果存在，所以因是果存在的理由的能遍。
;


 །དེ་ཡང་གོ་བྱེད་དུ་ནམ་འགྲོ་ན་གལ༷་ཏེ༷་ཁྱབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ལྡོག༷་པ༷་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི༷་ཡུལ་དུས་ཀྱི་རྣམ༷་པ་འགར༷་བཅད་པའམ་ཁྱབ་བྱེད་ལོག་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་སོགས་རྣམ་པ་འགས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཡོངས༷་སུ༷་བཅ༷ད་ན༷་གོ་བྱེད་ཡིན་ཏེ་དཔེར༷་ན་ཤིང་མེད་པ་ན་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་ཀུན་མེད་མོད། ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤ་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་ན་ཁྱབ་བྱེད་ལོག་པ་དེ་ཤ་པ་མེད་པའི་གོ་བྱེད་ཡིན་ལ། ཤུག་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བཟུང་ན་ཤུག་པ་མེད་པའི་གོ་བྱེད་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ༷། །ཤ་པ་ཞེས་པ་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་པ་སྟེ་ཨ་ག་རུའི་མིང་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །
自性不可得因应理
གཉིས་པ་སྣང་རུང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པ་ནི། སྣང་རུང་གི་བུམ་སོགས་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་ནི༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་དམིགས་བྱེད་ཚད༷་མ་མེ༷ད་པ་རྟགས༷་སུ༷་བརྗོ༷ད་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་ཤིན༷་ཏུ་རྨོངས༷་པ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་སྦྱོར་བ་གྲངས་ཅན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་གནས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱི་དོན༷་དུ་མེ༷ད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་
20-227a
པ་ཡིན་ཏེ༷། ཐ༷་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལམ་དོན་མེད་པ་ཙམ་ནི་གནག༷་རྫི༷་མོ༷་ཡི་བར༷་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས༷་པའི་ཕྱིར༷་དེ༷་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དེ་ལ་ཕྱོགས་གང་དུ་བུམ་པ་མ་དམིགས་པའམ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པ་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདིར་བུམ་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རང་རིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྟགས་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནའང་། གྲུབ་མཐས་བློ་བསླད་པ་དག་ལ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་ཀྱང་མེད་ངེས་སུ་མི་འཛིན་པས་དེའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པ་ཡོད་པས་དེའི་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པའི་གཟུགས་དམིགས་པའི་ཚེ་བུམ་པ་འདི་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གཞན་ལ་དྲི་བཤད་མི་དགོས་པར་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་དེ་འདྲའི་བློ་སྐྱེ་བ་རང་རིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཡིན་ལ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་རྣམ་པའི་བློ་གང་ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མ་མྱོང་བ་རང་རིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཡུལ་དེ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དོན་འདི་དག་བློས་མངོན་སུམ་གཅོད་དོ་སྙམ་པའི་མྱོང་བ་སུས་ཀྱང་ཁེགས་པར་མི་ནུས་པ་འདི་རང་རིག་གིས་རང་རྒྱུད་ལ་བློ་གང་ཞིག་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་རང་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་སེམས་ལ་གཡོ་སྒྱུ་སོགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཉམས་མྱོང་དེའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཡོད་མེད་སོགས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་བྱེད་དེ་སྔར། བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ཡི། །འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཡིན་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གནད་འདི་གལ་ཆེའོ། །
总结
གཉིས་པ་དོན་
20-227b
བསྡུ། མི༷་དམི༷གས་པ༷་ཡི་རྟགས་ནི༷་འཆད་འགྱུར་འདི༷་ཙམ༷་ཞིག༷་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དགག་བྱ་དེ་མེ༷ད་པ་ལ༷་ངེ༷ས་པའི༷་འབྲས༷་བུ་ཅ༷ན་ནམ། མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་ནུས་པ་ཅན་ཡི༷ན་ཏེ། དེ༷་ཡ༷ང་གང་ཞེ་ན། ཡུལ་སྣང༷་དུ་རུང་བར༷་འདོ༷ད་པ༷་ཡི༷་རྒྱུ་མ༷་དམིགས་པའ༷མ། རང་གི་ངོ་བོའམ། དེའི་ཁྱབ་བྱེད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་དེའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡིན་པས་དེ་མ་དམིགས་པའམ་སྣང༷་བ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་འགོག་པ་ལ་རྟགས་ཡིན་ཀྱང་སྦྱིར་རྒྱུ་ཙམ་ལ་མ་ངེས་ཤིང་བཤད་མ་ཐག་པ་གསུམ་པོ༷་ནི་དམིགས་བསལ་མེད་པར་དགག་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

其次，何时成为使人了知的标志呢？如果所遍在某地点时间等方面被断定为不存在，或者以能遍的消失作为理由等，以某种方式断定标志和具标志的情况，那么就成为使人了知的标志。例如，没有树时，树的一切特例都不存在，但当思考"因为没有树，所以没有沙巴树"时，能遍消失就成为沙巴树不存在的使人了知标志；同样，若执取"没有松树"，则成为松树不存在的使人了知标志，应当这样理解。"沙巴"指的是沙巴树，据说是沉香木的名称。
自性不可得因应理
第二，可显现的自性不可得，即对于可显现的瓶等不存在，宣称以无能见到它的有效认知为标志，这是针对那些极其愚昧、即使可显现物不见仍不使用不存在名言的辩论者而言，如数论派宣称果存在于因中等，为了证成不存在的名言而立的标志。因为仅仅是对象或意义的不存在，乃至牧牛女都极为熟知，若以标志来证明它，将导致过度扩展的错误。
当在某处不见到瓶子或无能见瓶子的有效认知时，基于此而生起"这里没有瓶子"的想法，是通过自证直接体验而无需依靠标志自然产生的。然而，对于被错误教义污染思想的人来说，即使可显现物不见，也不会确认为必定不存在，因而不使用这种名言，所以为了消除他们的愚昧而立此标志。
因此，当眼识见到瓶子的形状时，无需向他人询问解释"这瓶子是这样的形状和颜色"，而是自己直接体验；这种认知的生起是通过自证直接体验的。同样，体验到"瓶子上没有毛毯"的认识，是因为在自己相续中从未生起关于瓶子上有毛毯相的认知，通过自证体验这一点，从而体验到对象不存在的状态。因此，关于存在和不存在的这些意义，认为"心直接判断"的体验是任何人都无法否认的，这是因为自证直接了知自己相续中哪些认知生起或未生起，如同体验自心中有欺诈等或无欺诈等一样。正是通过这种体验，我们建立一切关于对象存在与否等的名言，如前所说："由于它在取舍事物的行为中是主要的缘故。"这一要点极为重要。
总结
第二部分概括：不可得标志只有以下这么多种，它们在一切情况下都能确定所破不存在的结果，或能证成必定不存在。这些是什么呢？即不见到应显现对象的原因，或自性，或其能遍。这两者是其本性，所以不见到它们或无显现就是不存在。虽然不见果也可以作为否定无障碍因的标志，但对于因一般来说不确定；而刚才所说的三种标志则无特例地都能成为否定标志。


 །
信识非量
གཉིས་པ་རྗེས་དཔག༷་ལས་གཞན་པ་ངེས་ཤེས་ཚད་མ་མིན་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ། རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔག༷་པས༷་ཁ་དོག་སོགས་མི༷་རྟག༷་པ་སོ༷གས་སུ་འཛི༷ན་པ༷་ལ༷་ནི༷་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ༷་རྗེས་དཔག་གིས་མི་རྟག་སོགས་རང་གི་དངོས་ཡུལ་སྦྱི་ལ་སྦྱོར་ཀྱང་རང་མཚན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་ཡིན་པ་འདི༷ར་འདོ༷ད་པས་ཁ་དོག་སོགས་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་རབ་སྦྱོར་ཚད་མ་ཞེས་ཕུང་གསུམ་པ་མིན་ལ། གཞ༷ན་དུ༷་རྟགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་དངོས་པོ་འགག་པ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དྲང་བའི་ཁ་དོག་མི་རྟག་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ནི་སྔར་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གཟུ༷ང་བ༷་དེ་ཙམ་སླར་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པས་འཛི༷ན་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེ་ནི་བཅད་ཤེས་ཡིན་གྱི་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འདོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་དངོ༷ས་པོ་དེ་ལ༷ས་དེའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞ༷ན་དུ༷་མེ༷ད་དེ་དཔེར་ན་ཁ་དོག་དེ་ལས་ཁ་དོག་ཉིད་གཞན་དུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཁ་དོག་དེ་སྐད་ཅིག་ལས་མི་སྡོད་པ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་ལ་དེ་འདྲའི་ཁ་དོག་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་ལྟ་བུ་དེ༷་ཡ༷ང་དབ༷ང་པོ༷་ཉིད་
20-228a
ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ༷ས་བཅད་ཤེས་ཀྱིས་སྔ༷ར་གྲུབ༷་ཟིན་པས་ན་བཅད་ཤེས་ལ་མི་སླུ་བའི་བྱ་བ་གསར་དུ་བྱེད་པ་མེད་པས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། དངོས་འཇིག་གཅིག་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །དངོས་འཇིག་གཞན་འདོད་གནོད་བྱེད་མིན། །
唯有为灭无过
དང་པོ་ལ། ཐ་དད་སྒྲས་བརྗོད་མི་རུང་དང་། །རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་མི་རུང་སྤང་། །
20-228b
གྱིས་མཐོང་བ་ན་ཡང་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མར་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་སྟེ་རྗེས་དཔག་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་ཡིད་ངོར་མི་རྟག་པ་དེ༷་མ༷་གྲུབ་པའམ་མ་ངེས་པ༷་ན། སྔར་ནས་གྲུབ་ཡོད་པ་དེ༷་ལྟར༷་མི་རྟག་པ་དེ༷་དངོས་པོ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲུབ༷་པ་ཤེས་པའམ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་རྗེ༷ས་སུ་དཔོག༷་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲོ་འདོགས་དེ་བསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། མ་ངེས་པ་ལ་རྗེས་དཔག་འཇུག །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་མི་དགོས། །
比量证不定
དང་པོ་ལ། མཐོང་ཡང་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་འཇུག་པའོ། །
见非决定
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དང་ནང་གི་མི་ངེས་ཚུལ། །
外非决定之由
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་མི་ངེས། །དེ་མེད་ན་ནི་ངེས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་འདྲ་བ༷་གཞ༷ན་བར་མ་ཆད་དུ་ནི༷་ཡོ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་རྒྱུ་མཚན་མ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ལ༷་ལ༷ར་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཡོ༷ངས་སུ༷་མི༷་ཤེ༷ས་ཏེ༷་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཡིན་པར་བློ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷། དཔེར་ན་རྩེད་མོ་མཁན་གྱིས་གོང་བུ་གཉིས་འདོར་ལེན་མྱུར་བར་འཕངས་པའི་སྒོང༷་གི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་མི་ཤེས་པར་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་བ་བཞི༷ན་དུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཐ་དད་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡིད་ངོར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཐོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པར་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། འདི༷་ལྟར༷་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་རྟག༷ས་མེ༷ད་ན་ཡང་མཁས་ནས་
20-229a
བྱིས༷་པའི་བར༷་གྱི༷་སྐྱེ་བོ༷ས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུན་ཕྱིས༷་འབྱུང༷་བ༷་དང༷་ནི༷་འབྲེལ༷་པའམ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེ༷ད་པའི་མར༷་མེ༷་དང་སྒྲ་དང་གློག་ལ༷་སོ༷གས་པ་འགག་ཁ་མ་རྣམས་ཀྱི༷་འཇི༷ག་པ༷་ནི་མཐོ༷ང་བ༷ས་ཡོ༷ངས་སུ་གཅོ༷ད་ནུས་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ།

信识非量
第二部分论述比量之外的确定认知不是有效量，分为直接说明和排除对此的争论两部分。
正行
第一部分，关于从标志推理而执取色等为无常等的情况，刚才已解释的方式是：虽然比量将无常等自己的直接对象与共相联系，但它是对自相不欺诳的有效量，这里承认这点；因此，执取色等为无常的详细联系就是有效量，而非第三种量。另外，不依靠标志，通过见到事物灭亡的现量引导而执取"色是无常"的认知，只是先前由现量有效认知所执取的内容，随后由分别再次执取为"它是这样"，因此是已决知而不被承认为有效量。
而且，事物与它的无常性没有分别，如同色与色性没有分别一样，色不住于一刹那也不与它有分别。像这样的色的最后刹那也是由感官现量所决断，已经确定完毕，因此已决知没有新的不欺诳作用，所以没有任何理由获得有效量的特征。
遮其争
第二部分：对"有为法唯有灭"无过失；对"有为法与灭是异"的主张不是过失。
唯有为灭无过
第一点，排除"别异不能由语言表达"和"比量不能趣入"的质疑。
当感官见到时，在实际上也没有差异，因此没有剩余，那么比量能新增什么样的实在性质呢？比量只是认知的原因，而非在事物上产生无常性的原因。因此，虽然事物成立的同时无常性也成立，但由错误因素污染，在心识中无常性未成立或未确定时，比量的趣入就是为了了知或确定那个早已在事物上成立的无常性，目的是为了消除颠倒的增益。
广说
第二部分：对未确定的对比量趣入；无错误因素时不需要它。
比量证不定
首先：虽见而无确定的方式；因此，比量趣入。
见非决定
首先：外在和内在未确定的方式。
外非决定之由
首先：外界有错误因素而不确定；无此因素时的确定方式。
第一点，尽管现量已见，但仍然不能如实确定的原因是：由于前后相似的刹那连续无间存在，在未观察原因的某些情况下，不知道前后刹那生灭的本性是不同的，心识错误地认为前后是同一的。例如，杂技者快速抛接两个球时，不知球的差异而彼此混淆一样，事物的前后刹那是不同的，现量虽然见到这种差异，但在心识中没有见到差异，反而生起"这是先前那个"的同一执取心识。
第二点，如此，若无错误因素，即使没有标志，从智者到普通人，都能通过见到不与后续相续关联的灯、声音、闪电等临灭事物的坏灭，而确切地判断。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
内不决定之由
གཉིས་པ་ནང་གི་མི་ངེས་ཚུལ་ལ་གསུམ། །མཐོང་རུང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཚུལ། །མཐོང་དུས་མི་རྟག་མི་ཤེས་ཚུལ། །སེམས་གཞན་མི་རྟག་མི་ཤེས་ཚུལ། །
见实质疑
དང་པོ། མཐོ༷ང་དངོ༷ས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང༷་། རྟགས་མེད་ན་མཐོ༷ང་བར་གྱུར་པའི་དོན་དེ༷་ནི༷་ངེ༷ས་པ་མེ༷ད་དེ༷། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ལ་རྟག་མི་རྟག་གམ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་མིན་པ་དུ་མར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཟ་བ་དག་ཀྱ༷ང་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པས། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་དུ་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་གྱུར་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མ་ཟད་ཀྱི་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་ནས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ། །
见时不知无常
གཉིས་པ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་མི་གནས་པའི་མི་རྟག་པ་ཙམ་ནི་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་ཟིན་པས་མཐོང་སྟེ༷་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་དངོས་པོ་ལས་ལོགས་ན་མེད་པའི༷་ཕྱིར༷་རོ༷། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གནས་པའི་མི༷་རྟག༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ཡོ༷ངས་སུ་རྟོ༷གས་པ༷་ནི༷་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་འགག་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ཡང་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱེད་པ་
20-229b
མ་ཡིན་གྱི་རྟག་པ་བཀག་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དགག་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་དགག་བྱའི་ཆོས་རྟག་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་དབང་པོའི་བློས་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་ལ་རྟག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་གོམས་པའི་མཐར་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐ་མལ་པ་འགའ་ཞིག་ལ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུགས་སོགས་སྐད་ཅིག་མར་རྟོགས་ཀྱང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་རྟག་པའི་ངེས་ཤེས་མི་འདྲེན་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་གཟུགས་སོགས་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དགོས་སོ། །
他相续非决定
གསུམ་པ། རང་གི་ཉམས་མྱོང་ལྟ་ཞོག་གཞན་སེ༷མས་ཕལ་ཆེར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་ལོང་བས་གཟུགས་བཞིན་དུ་མི༷་མཐོ༷ང་བས༷་ན༷་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །
以比量证知
གཉིས་པ་དེས་ན་རྗེས་དཔག་གི་འཇུག་ཚུལ་ནི། གཞི་གང་ལ་མི་རྟག་པ་གཞི་ལ་ཡོད་ཀྱང་ངེས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྟགས་དང་འབྲེལ་བ་དྲན་ནས་དེ༷་ནི༷་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞ༷ལ་བྱ༷འི་དོན༷་ཤེ༷ས་པ༷་ནི༷་མི༷་རྟག༷་པ་སོ༷གས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །
遮错因
གཉིས་པ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་མི་དགོས་པ་ལ། མངོན་སུམ་ངེས་པ་རིགས་ཚུལ་དང་། །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་དེ་ངེས་པར་སྟོན། །དང་པོ། ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་ལྡོག་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྟགས་འགོད་པའི་མཚན་གཞི་ཚང་བའི་དངོས་པོ་སྤྱི་ཙམ་ལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་རིགས་པས་རྟོགས་པའམ་ངེས་པ་ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་ལ་བརྟེན་དགོས་མོད། དངོས་པོའི་དབང་གིས་རིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པར་སྐྱེ་ན་རྗེས་དཔག་མི་དགོས་ཏེ་མཁའ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ན་བློ་དང་པོ་ཉིད་ལ་ཤར་
20-230a
བར་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་ཐུན་མོང་བར་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཡོད་ན་ཡང་རྗེས་དཔག་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མིན་ན་གློག་སྒྲ་མར་མེ་འཇིག་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་རྟག་མི་རྟག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་ངེས་པ་མི་དགོས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་ངེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ན་ཡང་རྗེས་དཔག་གིས་རྟོགས་མི་དགོས། མ་རྟོགས་ན་མྱོང་བ་ལྟར་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཤེས་དགོས་ན་རྟགས་དགོད་པ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། མྱོང་ཡང་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་ན་མི་རྟོགས། མེད་ན་རྟོགས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །


 །དེ་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་བ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །
内非决定之由
གཉིས་པ་ནང་བློའི་ནུས་པ་ཞན་པས་མི་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི། ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སོགས་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ངེས་ཏེ་ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་དེས་འབྲས་བུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེད་ཅིང་ནུས་པ་དེ་ཡང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་ནུས༷་པ༷་དངོས༷་པོ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་ནམ་ཆོས་ཉིད་དུ༷་གྱུར༷་ཀྱང༷་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་ཚོགས་པའམ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ནུས་པ་འབྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཁ་མའི་དེ༷་མ༷་ཐ༷ག་པ་ད་ལྟ་མེ༷ད་པ༷་དེ་མཐོང་བ་མེད་ལ། དེས་ན་རྒྱུ་དེས་འབྲ༷ས་བུ༷་དངོས་སུ་འབྱིན་པ་མཐོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་དེ་ལ་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་མ་ངེས་པར་རྨོང༷ས་པར་གྱུར༷་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་དེ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངེ༷ས་པར་གསལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དེས་ན་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་མེད་པ་མིན་ཀྱང་ཕལ་པས་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་མི་ནུས་ཏེ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་མ་བརྟེན་པར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཅོད་མི་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་བློའི་
20-229b
ནུས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
故此比量立
གཉིས་པ་མཐོང་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་འགལ་རྐྱེན་གནས་པའམ་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་ནུས་པར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བྱུང་ན་དེ༷་ཉི༷ད་བཟློག༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་ནི༷་རྗེས༷་སུ༷་དཔག༷་པ༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དོན་ཡོད་དེ་དེ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གཅིག་ལའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དུ་མ་འཇུག་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དུ་མ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
无错乱则其无须
གཉིས་པ་མཐོང་བས་ངེས་ན་རྗེས་དཔག་དེ་མི་དགོས་པ་ལ། མཐོང་བས་ངེས་པ་སྲིད་པར་བསྟན། །ངེས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་དུ་མ་འཇུག །རང་གིས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལྟ་བུ་བློ༷་གྲོས༷་ཆེན༷་པོས་ནི་དོན་དེ་མཐོང༷་བ་ཙམ་ཉི༷ད་ལ༷ས་མི་རྟག་པ་སོགས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ངེས༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ་གོམས་པ་གསལ་ཞིང་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་རྨོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མིག་གསལ་བས་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕལ་པའི་མཐོང་བ་ལས་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་བ་འཕགས་ཤིང་དེ་ལས་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་དང་དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཐོང་བ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་། དེ་ཡང་ས་བཅུའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཐོང་བ་གོང་དུ་འཕགས་ལ། ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་མ་ལུས་པ་གཟིགས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མི་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཟད་པར་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ།

 །དེ་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་བ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །
内非决定之由
གཉིས་པ་ནང་བློའི་ནུས་པ་ཞན་པས་མི་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི། ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སོགས་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ངེས་ཏེ་ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་དེས་འབྲས་བུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེད་ཅིང་ནུས་པ་དེ་ཡང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་ནུས༷་པ༷་དངོས༷་པོ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་ནམ་ཆོས་ཉིད་དུ༷་གྱུར༷་ཀྱང༷་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་ཚོགས་པའམ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ནུས་པ་འབྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཁ་མའི་དེ༷་མ༷་ཐ༷ག་པ་ད་ལྟ་མེ༷ད་པ༷་དེ་མཐོང་བ་མེད་ལ། དེས་ན་རྒྱུ་དེས་འབྲ༷ས་བུ༷་དངོས་སུ་འབྱིན་པ་མཐོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་དེ་ལ་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་མ་ངེས་པར་རྨོང༷ས་པར་གྱུར༷་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་དེ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངེ༷ས་པར་གསལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དེས་ན་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་མེད་པ་མིན་ཀྱང་ཕལ་པས་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་མི་ནུས་ཏེ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་མ་བརྟེན་པར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཅོད་མི་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་བློའི་
20-229b
ནུས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
故此比量立
གཉིས་པ་མཐོང་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་འགལ་རྐྱེན་གནས་པའམ་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་ནུས་པར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བྱུང་ན་དེ༷་ཉི༷ད་བཟློག༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་ནི༷་རྗེས༷་སུ༷་དཔག༷་པ༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དོན་ཡོད་དེ་དེ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གཅིག་ལའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དུ་མ་འཇུག་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དུ་མ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
无错乱则其无须
གཉིས་པ་མཐོང་བས་ངེས་ན་རྗེས་དཔག་དེ་མི་དགོས་པ་ལ། མཐོང་བས་ངེས་པ་སྲིད་པར་བསྟན། །ངེས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་དུ་མ་འཇུག །རང་གིས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལྟ་བུ་བློ༷་གྲོས༷་ཆེན༷་པོས་ནི་དོན་དེ་མཐོང༷་བ་ཙམ་ཉི༷ད་ལ༷ས་མི་རྟག་པ་སོགས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ངེས༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ་གོམས་པ་གསལ་ཞིང་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་རྨོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མིག་གསལ་བས་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕལ་པའི་མཐོང་བ་ལས་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་བ་འཕགས་ཤིང་དེ་ལས་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་དང་དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཐོང་བ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་། དེ་ཡང་ས་བཅུའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཐོང་བ་གོང་དུ་འཕགས་ལ། ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་མ་ལུས་པ་གཟིགས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མི་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཟད་པར་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是完整直译成简体中文的内容：
由于没有错乱因素，仅凭现量便能产生确定无常性的经验，因为各个刹那在自性上各不相同，所以前刹那的情况也与此观察方式相似。
内非决定之由
第二，由于内在心识能力微弱而不能决定的情况：种子有生芽的能力等物体的功能，如果用现量把握，为什么不能确定呢？因为外在没有错乱因素。对此问题（回答）：功能并非与事物分离存在，如果分离，那么该事物将永远不能产生结果，而且这功能也将成为无穷尽。因此，功能如同火的热性一样，是物体的自性或法性，但它需要与助缘汇聚或与对境接触才能显现功能。这种即将产生结果的直接前一刹那此时不存在，也就无法看见；因此，无法看见该因直接产生结果，所以虽然事物中确实存在这种作为法性的功能，但对于愚昧者来说，并不能确定这就是"这个"或"那个"功能，因为他们无法清楚确定。因此，这功能在见到事物时不是不存在，只是一般人无法如实确定，因为若不依赖见到产生结果的情况，仅靠看见就无法判断，这是因为与事物本质相符的认知能力尚未圆满完成。
故此比量立
第二，正因为存在虽见而不确定的情况，所以需要运用比量推理：当由于内外错乱因素的障碍或缺乏助缘而无法如实确定所见事物，反而将事物的自性虚构为他物时，为了扭转这种情况，说明比量推理是有意义的，因为它是确定的因。因此，对于同一对象也可以运用多种比量推理，因为可能存在多种虚构。
无错乱则其无须
第二，如果通过见便能确定，则不需要比量推理：可以阐述通过见而确定的可能性；虽已确定，仍会有多种言语和分别；以及自己确定的理由。首先，像那些能够如实了解所见而无虚妄增益的圣者们，以其大智慧仅仅通过见事物，就能确定无常等一切如实存在的事物本性，因为他们的观察清晰且远离被错乱所染污的愚痴，就像明亮的眼睛看物体一样。而且，普通人的见不如具有禅定的人的见高尚，禅定者的见不如小乘圣者的见高尚，小乘圣者的见又不如大乘圣者的见殊胜，大乘圣者的见又根据十地的差别而有高下，最终圆满的佛陀见解能在一刹那间彻见事物本性的一切方面，因为已完全断除对事物本性的所有无知障碍。


 །གཉིས་པ། དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་
20-230a
དབྱེར་མེད་པར་ངེས་ཟིན་ན་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་ཅེས་ཐ་དད་ཀྱི་སྒྲ་བློ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་བློ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མིན་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་རང་མིན་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷ས་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཡིས༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་དོན༷་རང་མཚན་དེ༷་ལ༷་ནི༷་གཞན་གང་དང་གང་ལས་ལྡོག༷་པའི༷་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་གྱི་བློ༷་དང༷་། བློས་བཟུང་བ་དེ་ཇི༷་ལྟར༷་བརྡར་བཏགས༷་པ༷་ཡི༷་སྒྲ༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི་རྟེན༷་སོ་སོ་བ་ཅ༷ན་བཞིན༷་དུ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྟོག་པས་གང་དང་གང་ཤེས་འདོད་དང་བརྗོད་འདོད་དེ་ཙམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་མཉམ་གཞག་ཏུ་མྱོང་ཡང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་བློས་གཞན་སེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་ལ་འདོམས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བའི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེས་མཚོན་ཏེ་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ནུས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་གིས་དེ་མཚོན་ཏེ་བརྗོད་པ་འཐད་དོ། །གསུམ་པ། གཞན་དང་གཞན་དུ་འཁྲུལ༷་པའི་རྒྱུ་མེ༷ད་ན༷་རང་མཚན་མཐོང་བ་ན་དངོས་པོ་དེ༷་ཡིས༷་ནི༷་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི་རང་གི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང༷་ནི༷་རྗེས༷་སུ༷་མཐུན༷་པའི༷་བློ༷་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་དེ། མིག་མ་འཁྲུལ་བས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་རང་གིས་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །
唯有为灭无过
གཉིས་པ་དངོས་འཇིག་གཞན་འདོད་ཀྱིས་མི་གནོད་པ་ལ། ཞིག་འཇིག་གཅིག་ན་རྗེས་དཔག་ཡིན། །འཇིག་པ་ཆོད་པར་འདོད་པ་འཁྲུལ། །
同怀灭即比量
དང་པོ། འགག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་གི་རྗེས་སུ་མི་རྟག་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་བཅད་ཤེས་ལས་ཡང༷་ན༷་འདི༷ར་ནི༷་རང་གི་སྡེ་པ་ཉན་ཐོས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དངོས་པོ་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་
20-230b
ལས་མི༷་དམི༷གས་པའི༷་རྟགས༷་ལ༷ས་འཇིག༷་པ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་དེ། དེ་དག་གིས་སྔར༷་བྱུང༷་བའི་དངོས༷་པོ༷་ཞིག་ནས་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷་ལ་མི༷་རྟག༷་ཅེས༷་ནི༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་བས་དངོས་པོ་སྐྱེས་ཙམ་མི་རྟག་མིན་ཏེ་སྐྱེ་འཇིག་གཉིས་འགལ་བས་ཆོས་གཅིག་ལ་མི་འདུ་བས་སྔར་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཕྱིས་ཞིག་པ་ལ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འགག་པ་མི་སྲིད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འཇིག་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འདོད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ་འཇིག་པ་དངོས་མེད་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་གྲུབ་ཀྱང་། དགག་པ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་པས་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་ལུགས་ལྟར་ན་ཡང་རབ་སྦྱོར་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་མི་སྲིད་ལ། ཞིག་འཇིག་དོན་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་འགག་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་བརྗོད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ། འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་ཞིག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་དེའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཙམ་ནི་དགག་ཏུ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཞིག་པ་དངོས་མེད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཀྱང་དངོས་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་མི་སྡོད་པས་དུས་དེ་ལ་ལྟོས་ན་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། རང་གྲུབ་པའི་དུས་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ཅན་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དེས་དངོས་པོ་ལས་འཇིག་པ་གཞན་དུ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་མི་ནུས་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་ན་འདུས་བྱས་རང་གི་ངོ་བོ་འདུས་བྱས་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཚ་བ་མེ་ལས་ཐ་དད་ན་མེ་ཚ་བ་མིན་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
第二，如果已经确定事物与无常是不可分的，那么是否就不应该使用"事物"和"无常"这样区分的名词和概念了？（答）：虽然事物在所有不同于自身的事物中，在反体上没有区别，是自相独立的对象，但对于从任何其他对象中返体区分的认知，以及根据这种把握所施设的不同名称，可以有不同的依据，这是因为分别念只是表达它所欲了解和想要表述的内容。因此，虽然圣者们在等持中体验不可言说的各自证悟之法性，但在后得位中，他们仍通过言语和概念认知，以遣余方式向他人传授，这是为了消除虚妄增益。以此为例，即使能通过现量凭自力确定无常，但用言语和概念表达它仍是合理的。第三，如果没有导致种种错乱的因素，当见到自相时，该事物无需依赖其他，而是凭借其自性，能产生与自身存在方式相符的认知，就像未错乱的眼睛见到蓝色时，自然确定为蓝色一样。
唯有为灭无过
第二，有为法灭亡不受他人见解的妨害：灭亡和毁灭如为一体则为比量；主张灭亡是已决定的观点是错误的。
同怀灭即比量
首先，在即将灭亡的刹那之后产生无常的认识，这是已决知识，或者此处有部分声闻宗人认为，是从已灭事物作为认知对象而不可得的标志推知灭亡的。他们称先前存在后来灭去不存在的事物为"无常"。据他们所说，事物生起时不是无常，因为生与灭相互矛盾，不能同时存在于一法上，所以先前从因生起后来灭去的事物才称为无常，而未生者不可能灭去，因此他们认为一切事物都与生灭二者相关。生起是有为法，可由现量证实，而灭去是无为法，虽不能由现量证实，但因为一切否定都是通过不可得而成立的，所以灭亡可以通过最后刹那之后的不可得而成立。按照这种观点，也不存在三支量式的问题，而且既然已灭与灭亡意义相同，即使对灭去使用无常一词也无矛盾，因为这个词既可用于具灭性质的事物也可用于已灭事物，这是无法否认的。然而，虽然已灭是无为法而非有为法，但有为法本身在第二刹那不能持续，相对于那时就是已灭；而且在其存在的时刻，它就具有不能持续到第二刹那的性质，这是有为法的法性，因此主张灭亡是别有一物的观点不能否定灭亡不异于有为法的主张。如果有为法与有为法的特性是两个不同的事物，那么有为法自身就不是有为法了，就像如果热与火是不同的，那么火就不是热的一样。


 །དེས་ན་དོན་གཞན་པའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་སུ་གྱུར་ན་རིགས་པ་ཅན་པ་འགོག་པའི་
20-231a
རིགས་པ་དེས་ཐུན་མོང་དུ་ཁེགས་ཕྱིར་འདི་ལ་ཆེད་དུ་དགག་པ་ཡང་མ་མཛད་པར་རང་སྡེས་འདོད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་གསུངས་ཏེ་ཞིག་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་ཞིང་རྒྱུན་འགག་ཁའི་མཐར་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་མེད་ངེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །
许灭尽为错乱
གཉིས་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་བརྗོད་དེ་དྲིས། །དེ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བསྟན། །དང་པོ། མུ་སྟེགས་རིགས་པ་ཅན་པ་གང༷་གི༷་ལུགས་ལ་མཐ༷འ་གཉིས་ཀྱིས་མཚམས་ཆོད་པའི་ཡོ༷ད་པ༷འམ༷་ཡོད་པ་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ༷་བ༷་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་བརྗོ༷ད་པ༷འི་ངང༷་ཚུལ༷་ཅ༷ན་ནི་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྒྲ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་པ༷་དེ་ལ་ཡོད་པ་དེ༷་ཡི་མཐ༷འ་ཞེས་པ་དེ༷་དག༷་གང༷་ལ༷་བརྗོ༷ད་ཅེས་དྲི་བ་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་ཅན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་མི་རྟག་པ་མིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་ཕྱོགས་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པའི་རྫས་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡོད་པ་གང་ཞིག་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ། །དེ་འདྲའི་ཡོད་པ་ཁྱད་པར་བ་དེ་ལ་དེའི་མི་རྟག་པ་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་སོགས་འབྲེལ་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་འཐད་ཀྱི། འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་མི་འཐད་དེ་ནམ་མཁའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་སམ་དངོས་མེད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་དང་མི་འབྲེལ་ཏེ་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ཡོད་པ་ཁྱད་པར་བ་དེ་ལ་འབྲེལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ལ། འདི་དག་གི་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་དོན་ལ་ཐ་དད་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རྩ་བ་ནི་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་བློ་ཐ་དད་ལ་ཞེན་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་བློ་ཕྲོགས་ནས་བུམ་
20-231b
པ་དང་མི་རྟག་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་དོན་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། སྔ་ཕྱི་མེད་མཐར་འདོད་པ་དགག །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་མཐར་འདོད་པ་དགག །དང་པོ། མཐའ་ཞེས་པ་གང་ལ་བརྗོད་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། གལ༷་ཏེ༷་དངོས་པོ་དེ་སྔ༷་ཕྱིར་མེད་པ་ཡི༷ན་ཏེ་འདི་ལ་དྲི་བར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བུམ་པ་ལྟ་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཞིག་པའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་ན་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཚུད་པའི་ད་ལྟའི་བུམ་པ་ཡོད་པ་དེའོ་ཞེ་ན༷། སྔ་ཕྱིའི་མཐའ་གཉིས་པོ་དེ༷་ཉི༷ད་མི༷་རྟག༷་པ་ཅིས༷་མ༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན་དེ་དག་ན་རེ། མཐའ་དེ་གཉིས་ནི་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དང་དངོས་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དྲུག༷་པ༷་སོག༷ས་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་དེ་མི་རྟག་པ་མིན་ནོ༷་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་མི་རྟག་ཅེས་དྲུག་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་ཅེས་བདུན་པ་དང་། དངོས་པོ་ལས་མི་རྟག་པ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ལྔ་པ་དང་། དངོས་པོ་མི་རྟག་ཅེས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དྲུག་པ་སྦྱོར་བ་མཐོང་ན་འབྲེལ་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་ལྟ་ན་མཐའ༷་ལ༷་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་རུང་སྟེ་དེ་གཉིས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོའི་སྔར་མེད་དམ། སྔ་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་དང་། ཕྱི་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་སོགས་དང་། དངོས་པོའི་མཐའ་དང་། མཐའ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ། མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཐའ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དང༷་འབྲེལ༷་པ་ཡང་རྟག༷་པའི་ཕྱིར༷་མཐའ༷་ཡིས༷་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁྱ༷ད་པར་དུ་བྱས་པའི་མི་རྟག་པར་འགྱུར༷་
20-232a
བ༷་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན༷་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
因此，若主张无常是异于事物的他法，则驳斥正理派的论证就已经共同否定了这种观点，所以在此并未专门进行驳斥，而是将声闻部的主张作为一种不同说法而加以阐述，即对已灭法运用无常之名，并在相续即将终止时，以不可得的标志证明其确定不存在，这样的主张并无矛盾，所以如此阐述。
许灭尽为错乱
第二，分为：阐述前宗的主张并提问；以理证显示其错误。首先，外道正理派的体系主张，有着两端界限的存在，或者说，与无常性有相系属关系的存在，有着这样表述性质的称为"无常性"。对此，（问道）："所说的存在的边际是什么意思？"这是因为正理派认为，仅仅存在并不意味着无常，否则虚空、方位、我等恒常实体也将成为无常。因此，凡是存在且被两个边际所限定的，才是无常。如此特殊的存在与其无常性通过相系属关系相关联，因此说"事物的无常"等表示关系的语词是合理的。若无关联则不合理，如不能说"虚空的无常"或"非事物的无常"。这种关系并不与任何存在相关联，他们认为只与被两边界限定的特殊存在相关联。他们主张事物与无常在实际上有区别的根本原因，是被"事物的无常"这类表达法相和法的不同言语和概念所迷惑，不知道瓶子与无常虽然本体相同，但返体不同的道理。
第二，分为：否定认为前后两无为边际；否定认为因果为两边际。首先，当问到边际指的是什么时，（答）："如果（所谓边际）是指事物的前后不存在，这有什么需要询问的？如瓶子在未生之时，前面不存在；毁灭之后，后面不存在；处于这两者之间的当下瓶子是存在的。"（问）："为什么那两个前后边际本身不是无常？"他们回答说："那两个边际只是不存在，而存在的事物与不存在之间没有关系，因此不能使用第六格等词的组合，所以它们不是无常。"这是因为人们见到"事物的无常"（第六格）、"对事物而言的无常"（第七格）、"从事物产生的无常"（第五格）、"事物是无常"（说明法相）、"无常的事物"（以无常为限定语的第六格组合）等表达，而对于无关联者，这些关系词的组合是不合理的。（对此反驳）：那么，对于边际，怎么能使用关系词组合呢？因为两者情况相同。因此，"事物的前不存在"或"前不存在的事物"和"后不存在的事物"等，以及"事物的边际"、"以边际为限定的事物"、"被两边际限定的存在"等都不应该可以表述。而且，由于与边际无关的存在本身是恒常的，因此以边际限定存在的无常性根本不存在，因为它们无关联。


 །དེས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་རང་ཉིད་མི་རྟག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མིན་ན་གཞན་གྱིས་དེ་མི་རྟག་པར་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ནི་མུན་པར་ནམ་ཡང་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་དེ་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་དངོས་མེད་གཞན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་བྱ་བ་གང་ཡང་མི་བྱེད་དེ་མཐའ་ཡི་ཁོར་ཡུག༷་ནམ་མཁས་ཆོད་པས་བུམ་པ་མི་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་བསྡུ། །དང་པོ། མཐའ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ལ་ཁོ་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་མ་ནུས་ནས། གལ༷་ཏེ༷་རྒྱུ༷་སྔ་མའི་མཐའ་དང་། འབྲས༷་བུ་ཕྱི་མཐའ༷་ཡི༷ན་པས་ན་དབུས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་རྒྱུ་འབྲས་དེ་དག་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་མཐའ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོ༷ད་པ་ཁྱད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན༷། སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་ཀ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་མཐའ་ཡིས་ཆོད་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ༷་དེ་གསུམ་ཀ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་སྔ་ཕྱིར་མེད་པའི་དངོས་མེད་ལ་འབྲེལ༷་བ་མེ༷ད་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྒྲ་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པར་སྨྲ་བ་རིགས་པ་ཅན་པ་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་དངོས་པོ་ཡིན་ན་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱི། དངོས་པོ་དང་སྔར་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་སྔར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་སྒྲར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་མི་རིགས་པར་འདོད་པས་ན། དངོས༷་པོ༷་སྔར༷་མེ༷ད་འདོ༷ད་དུ་རུང་བ་མིན༷་པས༷་དངོས་པོ་དེ༷་ལ༷་མེད་པའི་མཐའ་དེ༷་ཡིས༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅ༷ན་དུ་བྱས་ནས་བརྗོ༷ད་པ༷་དེ༷་ཡང༷་མི༷་འགྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་དབུས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཐའ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོས་ཆོད་ཀྱང་ཀ་བུམ་སྣམ་གསུམ་བསྒྲིགས་པས་
20-232b
དབུས་ཀྱི་བུམ་པ་མི་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་བས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ནི་འགགས་ལ་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དབུས་སུ་ཚུད་པའི་ཡོད་པ་དེ་མི་རྟག་གོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཏགས་ཀྱང་ད་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་སྔར་གྱི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། འབྲས་བུ་ད་ལྟ་བ་དེ་ཡོ༷ད་པ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཡིན་པ་དང༷་དེ་ཡང་རང༷་གི་རྒྱུ་སྔ༷་མའི་དངོས་པོ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་སྔ་མ་དེ་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ནོ་ལོ༷། །འདི་ལ། འབྲེལ་བྱེད་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཞེས་གྲག །ཅེས་པའི་འགྱུར་ལྟར་ནའང་ལོ་གྲག་ཟེར་གསུམ་མ་རངས་པའི་ཚིག་ཏུ་གོ་བར་བྱའོ། །སྔ་མ་རྒྱུ་ཞིག་ཟིན་དང་འབྲས་བུ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ལ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་ཙམ་མིན་པར་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཉིས་ཆར་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དང་ཡོད་པ་དེ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བ་དེ༷་ཡང༷་རྟག༷་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིས་ཆར་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་མེད་པ་དང་འབྲེལ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན༷་འོ༷་ན༷་འདི༷་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས༷་བུ་གང༷་ཡིན་ཏེ་དུས་གཅིག་པའི་བུམ་སྣམ་བཞིན་ནོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
因此，如果事物的存在本身不具无常的性质，其他东西也无法使它成为无常，因为存在的本性已排除无常而安住，就像光明永远不可能变成黑暗一样，它将成为常恒的。即使存在与之无关的其他非事物，也不能对它产生任何特殊作用，就像四周被虚空包围的瓶子并不因此而毁灭一样。第二点分为：直接阐述及总结其要点。首先，他们无法证明边际（仅为不存在）与自宗所主张的关系，（于是说）："如果前边是因，后边是果，那么中间的事物与因果有关联，因此可以成立与边际相关的特殊存在。"（对此回应）：前中后三者都仅仅是存在，没有被边际限定的特殊性，因为这三者每一个都同样与前后不存在的非事物无关联。其理由是，主张声音依实在力而运作的正理派认为，凡是事物就必然先前存在，事物与先前不存在之间没有关系，所以"事物先前不存在"这样的表述是没有理由的言语，因此不应如此表述。由于事物不能被接受为先前不存在，所以事物被不存在的边际所限定的说法也不成立，因此，即使中间事物的边际被因果事物所限定，也如同柱子、瓶子、毛毯三者并列，中间的瓶子不会因此而毁灭。如此一来，因果都将同时存在，因果关系也完全不会存在。如果说因已灭而果未生，恰好处于中间的存在才是无常，（答）：因果虽然如此假立，但当下并不存在，所以前面的过失依然存在。他们说：现在的果确实存在，而且它与其前因事物有相系属关系，所以前者是因。对此，应理解"因被称为因是因为它能关联"等翻译中的"据说"、"据传"、"据闻"等都是表示不满的词语。如果先前的因已经灭尽，现在的果存在，不仅仅是通过分别念而成立关系，而是自性中存在相系属关系，那么因果两者的存在以及与存在的关系都将是常恒的，因为存在和关系现在都存在，而且它们与不存在毫无关联。若如此主张，那么这里哪个是因哪个是果呢？（它们）如同同时存在的瓶子和毛毯一样。


 །གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གང༷་ཞིག༷་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་བྱེ༷ད་པ་སྟེ་རྒྱུའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་རྒྱུས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་འབྲས་དུས་ན་རྒྱུ་མེད་པས་ཞིག་ནས་མེད་པ་དེ་འབྲས་བུའི་བྱེད་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་དངོས༷་པོ༷་དང་སྔར༷་མེ༷ད་པ་གཉིས་ལྡན༷་པ་མིན༷་ཏེ༷་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་དངོས་མེད་ལ་འབྲེལ༷་བ༷་གང་ཡང་ཁས༷་ལེན༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་མིན་ལ་ཡོད་པ་དང་དངོས་མེད་འབྲེལ་བའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་རིལ༷་
20-233a
པོ་སྟེ་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཅོག་འདི༷་ཀུན་རྟག༷་པ་འབའ་ཞིག་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་མི་རྟག་པ་མིན་ལ་དངོས་མེད་གཞན་གྱིས་དེ་མི་རྟག་པར་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དངོས་པོ་དེ་སྔ་ན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སོགས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྟོག་པས་སྤྱི་མཚན་བརྗོད་པ་ལ་ད་ལྟའི་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་དངོས་པོའི་མིང་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིག་པའི་བུམ་པ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་བུམ་པ་དང་སྔ་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་སྔར་མེད་པ་སོགས་ཇི་སྙེད་བརྗོད་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ཅན་པའི་མི་རྟག་པ་འདོད་ཚུལ་འགོག་པའི་སྐབས་འདི་གཞན་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་བཤད་པ་མི་འདུག་ཀྱང་འདིར་ཆེས་གསལ་པོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་རྒྱུ་ཞིག་པ་དང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པས་ན། རྒྱུ་མ་ཞིག་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་ཞིག་ཟིན་ནས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ། བར་མ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བརྟག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞིང་འབྲས་དུས་ན་རྒྱུ་ཞིག་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འབྲེལ་བ་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་མེ༷ད་པའི་དོན༷་ལ་འབྲེལ་བ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་སུ་ད་ལྟ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོག༷ས་པ༷་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་སྔར་མེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཞིག་པ་སོགས་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཐ༷་ད༷ད་ཅན་ལྟ་བུའི་བློ༷་ནི། ཐ༷་ད༷ད་དུ་མེ༷ད་པའི་དོན༷་རང་མཚན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་མངོ༷ན་པར་འདོ༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་ལུགས་ལ་དྲུག་སྒྲ་སོགས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྒྲ༷་ཀུན་ལ༷འང༷་ལྡོག༷་པ་ཐ་
20-233b
དད་པའི༷་རྟེན༷་ཡོད་པ་ཅན་ཡི༷ན་པས་སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་པར་མི་འགྱུར་ལ་དོན་ཐ་དད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ༷། །
破复知三方
གཉིས་པ་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་འགོག་པ་ལ། དགག་དང་བཞག་དང་རྩོད་སྤང་གསུམ། །
破他宗
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཉེས་སྤོང་དགག༷་པའོ། །དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། ཡང་ཡང་ཤེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐུག་པ་མེད་འགྱུར་དྲན་སོགས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་དུ་མས་དོན་གཅིག་ཡང་ཡང་ཤེས་པའམ་ངོ་ཤེས་ཚད་མ་དགག་པ་ནི། རང་མཚན་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀུན་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་སོ༷་སོར༷་གཞན་དང་གཞན་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་གཅིག་ཉིད་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངོ༷་ཤེ༷ས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཤེས་པར་བྱར་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གལ་ཏེ་རང་མཚན་ལ་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་མེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་རང་མཚན་དེ་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱི་རྟག་པ་དེ་རང་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྤྱི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་མེད་ལ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་སྤྱི་གཅིག་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཡུལ་གཅིག་གི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་སྟངས། ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། སྔར༷་མཐོང༷་བ་དེ་དང་མཚུངས༷་པར༷་ཕྱིས་ཀྱི་དེ༷་འཛིན༷་པའི་ཕྱིར༷། སྔར་གྱི་རང་མཚན་ནམ་ཁྱ༷ད་པར༷་དེའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱང༷་མིན༷་ཏེ་ཡིན་ན་སྔར་མཐོང་བའི་བློ་ལས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
担心这种过失，(他们说)："某一不存在是作者，即因存在时果不存在，所以'果先前不存在'是因所造作；而果存在时因不存在，所以'因已灭不存在'是果的作者。"（对此回应）：按照你们的观点，事物与先前不存在两者不相关联，因为你们不接受任何事物与非事物之间的关系。因此，由于存在本身不是无常，而且认为存在与非存在的关系不能用语言表达，所以所有事物都将仅仅是常恒的，因为一切存在物凭自性都不是无常，而其他非事物也永远不能使它变成无常。因此，"先前不存在"和"已灭不存在"等这些表述，只是用遣余的言语来遮止"事物先前存在"等执著的依据，而不是分别念表述共相时，只能对当前事物使用"事物"的名称，例如"已灭的瓶子"、"将来的瓶子"、"先前不存在的事物"和"事物先前不存在"等，都是可以表述的。这段驳斥正理派无常观点的内容，在其他地方没有如此清晰解释，但在这里非常明确地阐述了。按照世俗言说，因的灭去和果的生起如同秤杆的高低一样没有间隔，因此既不是因未灭而生果，也不是已灭后生果，这种无间因果缘起很难考察，但在果存在时，因已经灭去。
第二，由于关系不是实体性存在，所以对不存在的对象执著为有现实关系的外在法，例如"事物的无常"、"先前不存在的事物的灭去"等具有不同所诠义的概念，在认为不同之物是同一自相自性的宗派中，虽然用第六格等词表示为不同，这不是因为对象的本性确实有差别，因为所有这样的言语都有不同返体的所依，所以言语和概念虽有不同表述，但对象并不因此成为不同。
破复知三方
第二，破斥再次认知为量有三部分：破斥，建立，遣除诤论。
破他宗
首先分为：直接破斥和破斥辩解。第一点，如《量经》所说："再次认知也非（量），将成无穷尽，如同忆念等。"如此破斥多个量对同一对象的再认知或熟知为量：由于一切自相都是刹那不同且互相有别，所以同一特殊自相不能以现量或比量通过熟知方式被反复认知。若说虽然自相不能反复认知，但存在于自相中的常恒共相可以通过自相而反复认知，这是不对的，因为感官知觉见不到离开特殊而存在的共相。若前后二者都见到同一共相，则因为是同一对象的认知，应该没有把握方式的差异，然而，后认知与先前所见相似地把握对象，所以它也不是先前自相或特殊的对象认知，如果是的话，就不应该与先前的认知有丝毫差异。


 །དེས་ན་སྤྱིའི་རང་མཚན་རྟག་པ་དེ་བཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་སྤྱི་མཚན་རྟོག་ཡུལ་དེ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་སྔར་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་མི་ལྟ་བུ་དེ༷་ཉི༷ད་ཕྱི་མ་འདིའི་སྐབས་སུ་དཔེ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྔར་ཨ་རུ་ར་མཐོང་ཟིན་ནས་ཕྱིས་མཐོང་དུས་སྔར་ཨ་རུ་ར་ཉིད་དུ་ཤེས་
20-234a
ཟིན་པ་དེ་དཔེར་བྱས་ནས་ཕྱི་མ་འདི་ཡང་ཨ་རུ་ར་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི༷་ཕྱིར༷་ན༷་སྤྱི༷་ཙམ་འཛིན༷་པ་ནི་མིན༷་ཏེ། ཚད་མ་སྔ་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་སླར་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷་ཚད་མ་སྔ་མས་ཤེས་ཟིན་མ་བརྗེད་པར་དཔེ༷་ཉི༷ད་དུ་དྲན་ལམ་ན་ཡོད་པ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཕྱི་མ་དེ་མཐོང་བ་ན་ངེས་པར་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ༷་པ་དེ༷་ལ༷་གསར་དུ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་གཞན༷་གྱི༷ས་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ༷་སྟེ་སྔ་མས་ངེས་ཟིན་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་སྔར་མཐོང་བ་དེ་བར་སྐབས་སུ་བརྗེད༷་པའི་ཕྱིར༷་སྔར་གྱི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་སྐྱོན༷་མེ༷ད་ཅེ་ན༷། གང་དྲན་ལམ་དུ་མེད་ཅིང་བརྗེད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དཔེ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བློ་ལ་མ་བྱུང་བ་ནི་གཞན་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་བར་སྐབས་སུ་བརྗེད་ཀྱང་ཕྱིས་མཐོང་བ་ལ༷་སྔ་མ་དེ༷་ཡི་དངོས༷་པོ་ནི༷་ཚད༷་མས༷་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་སྔ་ཕྱི་དུ་མས་རང་མཚན་གཅིག་པུ་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྔར་གྱི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་དངོས༷་པོ་གཞན༷་ལ༷་སྔར་གྱི་དེ༷་ཉི༷ད་དུ་སྒྲོ༷་འདོག༷ས་པ་ནི་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་ཡིན་པས་བློ་དེ༷ས་གྲུབ༷་པ་ནི་ཚད་མ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་མེད་པས་ན་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོ༷ན་སུམ༷་དང་ནི་ཅི༷ག་ཤོས༷་ཏེ་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཀས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རང་མཚན་གཅིག་པུ་ཐ་དད་པ་དེ་ཙམ་ཤེས་པས་ན་དེ་གཉིས་ཡུལ་ཐ་དད་མེད་པའི་གཅི༷ག་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་གང་རུང་གཅི༷ག་གྲུབ་པ༷་སྟེ་ཡོད་ན༷་གཉི༷ས་ཀ༷་གྲུབ་ཀྱི་ཚད་མ་གཞན་དང་གཞན་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ་ཡུལ་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་ཀྱང་དགོས་ན་ཚད་མ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
20-234b
ཡང་ན་མངོན་སུམ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཕྱིས་མཐོང་བར་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་སྔ་མས་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་ལ་ཕྱི་མས་གསར་དུ་རྟོགས་རྒྱུ་མེད་དེ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་གྲུབ་ཟིན་ནས་ཡང་སྔོན་པོར་རྟོགས་སུ་མེད་པ་དང་། ལ་ལ་མེ་ཡོད་རྟོགས་ཟིན་ནས་ཡང་རྟོགས་གཉིས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་སྔ་ཕྱིའི་རྟོགས་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཚད་མ་ཕྱི་མ་བཅད་ཤེས་འབའ་ཞིག་ལས་མི་སྲིད་ལ་བར་སྐབས་སུ་སྔ་མས་བཅད་ཟིན་གྱི་བྱེད་པ་ཉམས་ནས་བརྗེད་པ་ན་ཕྱི་མ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཡང་། བརྗེད་པ་ན་སྔར་གྱི་དེ་ངོ་ཤེས་པའང་མི་སྲིད་ལ་མ་བརྗེད་ན་ཡུལ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་དོ། །
立自宗
རང་ལུགས་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་མི་སྲིད་པས་མངོན་སུམ་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཞིང་། སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པའམ། འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མཐོང་ཟིན་ངེས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཞེ་འདོད་དང་བསྲེ་བར་མི་བྱའོ། །དེས་ན་ཙན་དན་གྱི་མེ་མཐོང་བ་ལས་ཕྱིས་དུ་བའི་རྟགས་ལས་མེ་ཉིད་ད་ལྟ་ཡོད་པར་རྟོགས་ན་ནི་རྗེས་དཔག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཙན་དན་དང་འབྲེལ་བའི་དུ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་རུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དེ་དཔག་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་མེའི་རང་མཚན་མཐོང་བ་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཙན་དན་གྱི་མེ་དང་འབྲེལ་བའི་དུ་བ་ཡིན་པར་ངེས་རུང་གི། རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་ན་མེ་ཙམ་དཔོག་གི་ཙན་དན་གྱི་མེར་མི་ངེས་སོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
因此，并非把握常恒的共相自相，而是把握前后的共相分别对象。第二，（对方说）："如果先前现量见到的人就是后来的例子，比如先前见过柯子后来再见时知道是先前见过的柯子，以此为例，后来这个也知道是柯子，因此不是仅仅把握共相，而是通过前量的力量再次熟知。"（对此回应）：因为先前量所了知的未忘失的例子已在记忆中，所以当见到后者时，它自然成立，新的认知量有什么作用呢？因为认为它与先前已确定的是同一本质。若说："因为中间忘记了先前所见，所以没有先前作用未消失的过失。"（回答）：正因为不在记忆中且已忘记，所以它不能成为该论证的例子，因为未在心中出现的不能成为了解其他事物的要素。若说："即使中间忘记，但由于后来所见的先前对象已被量所证成，所以多个前后量可以反复认知单一自相。"（回答）：将非先前对象的其他事物执著为先前对象是颠倒的，因此该认知所成立的不是有量性，因为它是错乱的。若说由于前后所见是同一对象，没有差异，所以"这是那个"的熟知认知不是错乱。（回答）：现量和比量二者都反复认知同一自相的不同部分，因此它们对象无差异、是同一，所以其中一个成立，则二者都成立，不需要其他不同的量，因为对象已经认识。若已认识还需要（再认识），量将成为无穷。
或者，现量指先前所见，比量指后来所见。因此，对于先前现量已成立的对象，后者没有新认知的内容，就像蓝莲花已确定为蓝色后不能再认识为蓝色，以及山上有火已认知后不会有第二次认知一样。因此，如果承认前后现量的认知对象是同一，则后量只能是已决知识，不可能是量。如果中间先前的作用消失而忘记，后者可成为量，但忘记时不可能熟知先前对象，未忘记时对同一对象后量就没有意义。
立自宗
按照自宗，现量的所有对象不可能是同一的，所以一切无错乱的现量都是对自相的量，而所有"这是先前的那个"或"这是那样的"等已见已决定的认知都只是有分别念的。不应与他宗的观点混淆。因此，见到栴檀木火后，从烟的标志推知火现在存在，这是比量；而且，因为能确定是与栴檀相关的烟的理由，所以从此推那是合理的。此时没有见到火的自相，因此没有任何现量的对象。若未见到确定是与栴檀火相关的烟的理由，则只能推知是一般的火，不能确定是栴檀火。


 །དེའི་སྐབས་སུ་སྔར་གྱི་མེ་དེ་ད་རུང་ཡང་གནས་སོ་སྙམ་ན་ནི་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། དུ་བ་སོགས་རྟགས་ལས་སྔར་གྱི་མེ་དེ་འདི་ན་
20-235a
ཡང་འདུག་གོ་སྙམ་པ་ནི་རྟགས་དེ་མེ་ཙམ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཀྱང་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་སླར་ཡང་མཐོང་བ་ཞེས་པ་མི་སྲིད་དེ། རང་མཚན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ་ནམ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་མཚན་གཞལ་བ་ཡིན་མོད་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྟོག་བློ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་ཡུལ་མ་འདྲེས་པར་གནས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་རྟག་ཏུ་རང་མཚན་ཁོ་ན་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་མཚན་ཁོ་ན་དང་། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མིན་ཡང་མངོན་སུམ་མིན་པའི་བློ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་མཚན་འབའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པས་ན་རྟོག་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པར་གྱུར་པ་ན་ཚད་མའི་ཡུལ་ཕུང་གསུམ་པ་དང་། ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དུ་མས་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་སོ། །གཉིས་པ། དོན་གཞན༷་སྔ་མ་དང༷་ཕྱི་མ་བློས་གཅིག་ཏུ་མཚ༷མས་ནི༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཡི༷་སྒོ་ནས་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་དུ་ཞེན༷་པ༷་དེ་རིགས་པ་ཤེས་པའི་མཁས༷་པས༷་སྔར་མཐོང་བ་དེ་དྲ༷ན་པ་ཙམ་ཡིན་པར༷་ཤེས༷་ཏེ། སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སྔར་གྱི་རྒྱུན་ནམ། དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་མཐོང་བ་ན་སྔར་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟ་ནའང་འདྲ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
遮谴
གསུམ་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཕྱིས་ཀྱི་བློ་དེ༷་ཡང་རེས་འགའ་རྟགས༷་ལ༷་ལྟོས་པའི་ཕྱིར༷་དྲ༷ན་པ་ཙམ་མིན༷་ཏེ། དྲན་པ་ན་སྔར་མྱོང་བ་རྟགས་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་ཡིན་ལ་ཁང་ནང་གི་ཙན་དན་གྱི་མེ་དུ་བས་དཔོག་པ་ལྟ་བུ་སོགས་རྟགས་མཐོང་བ་ལས་དེའི་བློ་སྐྱེ་བ་དང་། སྔར་མཐོང་བ་ཕྱིས་ངོ་ཤེས་པའི་རྟགས་
20-235b
སུ་སོང་བ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྔར་གྱི་དེ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ལ་རྟགས་དེ་འདྲ་འཁྲུལ༷་ཏེ། ན་ནིང་གི་མེ་ད་ལོའི་དུ་བས་དཔོག་པའམ་ན་ནིང་དུ་བ་མཐོང་བས་ད་ལོའི་མེ་དཔོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རྟགས་སམ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་མཐོང་བ་ལས་སྔར་གྱི་མྱོང་བ་སད་པར་བྱེད་པས་དེ་དྲན་རྐྱེན་དུ་སོང་ཡང་དྲན་པ་མིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
说现量本质
གཉིས་པ་མངོན་སུམ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་རང་ཉིད་བཤད། །བཟློག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཤད། །
说现量
དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་ནི་མཚན་ཉིད་བཤད། །མཚན་གཞི་བཞི་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད། །
说现量定义
དང་པོ་ལ། རྟོག་བྲལ་ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་བསྒྲུབ། །རྟོག་བཅས་རྣམ་བཅད་ལ་ནི་དགག །
肯定立离分别
དང་པོ་ལ། རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་བྱེད་རང་ལུགས་བཞག །འགྲེལ་བྱེད་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དགག །
立离分别能立因
དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲུབ་ཚུལ། །
现量立
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བ་ཡི། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་མངོན་སུམ་མོ། །ཞེས་དང་། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཆགས་ལ་སོགས། །རང་རིག་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་ཐོག་མར་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་རྟོག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཀུན་ལ་ཡོད་དེ་ཡུལ་རྟོག་ཅིང་ཤེས་པ་ཙམ་མོ། །རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་རྩིང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡན་ཆད་ཀྱི་བློ་ལ་མེད་དོ། །འདིར་བྲལ་བྱ་ནི་གསུམ་པ་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
在那种情况下，如果认为先前的火仍然存在，这只是将前后混为一体的错乱心识；而从烟等标志推知"先前的火在这里也存在"的想法，虽然这种标志对一般的火是无错的，因此是果标，但认为"这是先前的那个"则是错乱的。所谓"先前现量所见再次见到"是不可能的，因为自相是刹那性的，当见到对象时，现量确实测知自相，但将前后认为是同一的执著是错乱的分别心。通过这样分析，可以了解两种量的对象是不混杂的：现量的对象始终只是自相，比量的对象只是共相，而非比量却也非现量的其他认知对象都只缘取共相，因此当区分有分别和无分别时，就能了解没有第三类量境，也没有对同一对象以多量反复认知。第二，有智者知道，当心识将不同的前后对象连接起来，通过结合的方式执著为"这是先前的那个"时，这只是忆念先前所见而已。当见到先前所见的相续或与之相似的其他事物时，只是回忆先前的经验。即便如此，也只是对相似事物错误地混同为一，将"这是先前的那个"虚构为同一物而已。
遮谴
第三，（有人说）："后来的认知有时依赖标志，所以不仅仅是忆念。因为忆念时不需要标志也能回忆先前的经验，而像通过烟推知屋内栴檀木火这样的例子，是见到标志而产生的认知，以及先前所见后来被熟知是作为标志，所以是量。"（回答）：不是这样的，因为这种标志对于"先前的那个现在存在"是错乱的，就像用今年的烟推知去年的火，或用去年见到的烟推知今年的火一样。见到标志或相似的形相能唤起先前的经验，虽然它成为忆念的缘，但不因此就不是忆念。
说现量本质
第二，关于现量自性，分为：解释现量量本身；相反的似现量的解释。
说现量
首先分为：解释现量的定义；解释四种事例的特征。
说现量定义
首先分为：肯定确立离分别；否定有分别的遮止。
肯定立离分别
首先分为：建立离分别的证成自宗；驳斥释论者他人的主张。
立离分别能立因
首先分为：用现量和比量证成的方法。
现量立
首先，《量经》说："离开名称、种类等结合的分别，是现量。"又说："意对境和贪等，自证无分别。"等，按照这些含义，为了破除对现量量体性的错误认识，首先证明所有现量都离分别。一般来说，分别有三种：本质分别存在于所有认知中，即仅仅认知对象的意思；思考的分别具有粗糙的形相，在初禅殊胜正行以上的心识中不存在；此处所要离开的是第三种，即名义混合显现的分别。
;


 །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་ངན་པའི་
20-236a
སྒྲོག་ཏུ་མ་ཚུད་པའི་མཁས་པས་རང་བློ་རྣལ་དུ་བཞག་སྟེ་བརྟགས་ན། མངོ༷ན་སུམ༷་གྱི་བློ་རྟོག༷་པ་དང༷་བྲལ༷་བ༷་ནི༷་རྟགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འགྲུབ༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བོ་ཀུན༷་གྱི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པའམ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་ནི་མིང༷་གི་རྟེན༷་ཅ༷ན་ཏེ་མིང་དང་འདྲེས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ལ། བརྡ་ལ་བྱང་ནས་མིང་དོན་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་ན་བརྡ་ཡི་སྟོབས་ཙམ་ལས་རྟོག་བློ་དེ་སྐྱེ་བ་ནི་སོ༷་སོ༷་རང༷་གིས༷་རིག༷་པར་བྱ༷་བ་སྟེ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷ས་ནི༷་སེམ༷ས་བསྡུས༷་ནས༷་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་གང་ཡང་མི་འཕྲོ་བར་ནང༷་གི༷་ཤེས་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་གཡོ༷་བ་མེ༷ད་པར༷་གན༷ས་པའི་ཚེ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་འགགས་ན༷འང༷་མིག༷་གིས༷་གཟུགས༷་དག༷་ནི༷་མཐོང༷་བ་མི་འགག་པར་གསལ་བའི༷་བློ༷་དེ༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པའི་བློ་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་དབང་བློ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་བློ་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་དབང་བློ་ཡང་ལྡོག་པར་རིགས་ནའང་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་དབང་བློ་མི་འགག་པར་རང་གིས་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་འཆད་པའི་ངག་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་མི་འགག་པར་གནས་པ་ལྟ་བུས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནུབ་པ་དེའི་ཚེ་དབང་བློ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཚོར་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དེ་ལས་སླར༷་ཡང༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་རྣམ་པར་རྟོག༷་པ་ན༷་ཡང་ཁོ༷་བོ༷འི་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ནི་འདི་དང་འདི༷་དྲར༷་གྱུར༷་ཏོ་ཅེས༷་རང་གིས་རིག༷་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བློ་སྔ་མ་གང་སྐྱེས་པའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རྗེས་སུ་བསམ་དཔྱོད་བཏང་ན་རང་བློ་རང་གིས་མི་མཐོང་བའམ་མི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་ཀྱང་། སྔར༷་བཤ༷ད་པ་ཡིད་རྟོག་ནུབ་པའི་གན༷ས་སྐབས༷་ཀྱི༷་དབ༷ང་པོའི༷་ཡུལ་རྟོགས༷་པའམ་ཤེས་པ༷་ལ༷་ནི་མཐོང་བ་མ་
20-236b
འགགས་པ་དེ་ཙམ་ལས་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཞེས་ཉམས་སུ་ཚོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་དོ༷། །དེ་མེད་པས་རང་རིག་པའི་ཉམས་མྱོང་གིས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་མེད་དེ་ལྟ་བུ་རང་གིས་མྱོང་བས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དེས་མ་གྲུབ་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་མེད་དང་བདེ་སྡུག་ཡོད་མེད་ཀྱང་རང་གིས་མི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །
比量立
གཉིས་པ་ལ། དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ། །མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དགག །
立根识离分别
དང་པོ། ཡུལ་དུས་གཅི༷ག་ཏུ༷་མཐོང༷་བའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཏེ་རང་མཚན་ནི༷་གཞན༷་འགའ༷་ཞིག༷་ཏུ༷་མཐོང༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རང་མཚན་ནི་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་མཚན་དེ་ལ༷ས་ཐུན་མོང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི༷་གཞན༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་དོན་ལ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། རང་མཚན་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ་མཐོང་བའི་བློ༷་མེ༷ད་པའམ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པ་དང་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །རང་མཚན་མ་འདྲེས་ཤིང་སྤྱི་མེད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པའི་བློ༷་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ་གཟུང་དོན་ཡོད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
这样一来，未被恶劣宗见束缚的智者，保持自心平静而观察时，现量心识离开分别，不依靠标志，以自证现量本身得以成立。这是因为，所有人的分别或有分别的心识都依赖于名称，能与名称相混合。在熟悉语言约定后，执取名义混合时，仅凭约定力而生起分别心，这是由各自自证知道的，即由经验所证成的。当从一切境相收摄心识，任何有分别心识都不外散，内心知识自性不动而安住时，即使有分别的活动已停止，眼见色法的明了心识并不停止，这是从感官生起的心识。因此，如果感官心识本性上带有分别，那么当语言概念不生起时，感官心识也应该停止，但即使没有分别，感官心识也不停止，这由自身经验证成。不仅如此，还可以通过像在听讲说话时，分别念生起的同时见色不断等现象来了以下是完整直译成简体中文的内容：
这是如此：未被陷入恶见的束缚的智者，将自心安置于自然状态进行观察时，现量心识离开分别，不依赖标志，直接由自证现量而成立。怎么说呢？一切众生的分别或有分别的心识都以名称为所依，即能与名称相混合；当熟悉名言后执取名义混合时，仅仅依靠名言的力量而生起的分别心，这是由各自亲自体验而成立的。当从一切境相中收摄心，没有任何有分别心流散，内在识性安住不动之时，即使有分别的活动已停止，眼见色却不会中断，这种明了的心识是由感官所生的心识。因此，如果感官心识本质上具有分别，则当言语概念不生起时，感官心识也应该停止，但实际上即使没有分别，感官心识也不会停止，这是由自身体验所证实的。不仅如此，也可以通过类似在听讲解的言语时，虽然产生概念，但视觉并不中断的情况来了解。如果有人想：或许当意识的分别念消失时，虽然感官心识有分别，只是感觉不到？并非如此。因为当意识收摄之后，稍微有了分别念时，"我的分别念是这样那样"，这是自己所了知的。如果在自心先前所生的作用未消失后进行反思，是不可能不见到或不感知自己的心识的；然而，在前面所说的意识分别念止息的状态中，对感官所知或了解的对象，除了见未中断之外，没有丝毫对"产生了这样以共相为对象的分别念"的感受体验。因此，通过自证的体验可以确认感官知识离分别，因为如果自己对自心有无分别的这种亲身体验所做的判定不成立，那么自己有无心识、有无苦乐也将不能自知，从而成为怀疑的对象。
比量立
第二分为：证明感官知识确实离分别；否定见与分别为一体的主张。
立根识离分别
首先，特定时地所见的自相不会被视为其他某物，因为自相是不混杂的时地相状。与该自相不同的共相并非实际存在，因为没有见到与自相不同的认知，或者说，由未见应见而被排除，且为比量所违害。由于自相不混淆且无共相，所以一切从感官生起的无错乱心识都是以特殊自相为对象的，因为它们是从所取实境中产生的。
;


 །དེ་འདྲའི་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་རྣམ༷ས་ལ༷་བརྡར་གྱུར་པའི་སྒྲ༷་དག༷་ནི༷་འཇུག༷་པ༷་སྲི༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མིན༷་ཏེ༷། ཁྱ༷ད་པར༷་རྣམས་གཞན་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པས༷་ན༷་སྐད་ཅིག་མ་སྣང་ཙམ་དེར་ཟད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བརྡ༷་འཇུག༷་པ༷་ནི༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི་ཡུལ༷་དུ་གྱུར་པ་ཡང༷་གང༷་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྒྲ་དེ༷་རྣམ༷ས་ཉི༷ད་ནི༷་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་དེ་སྐྱེས་བུ་བརྡ་བྱེད་པ་པོའི་རང་དབང་གིས་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་ཡུལ་དུས་རྣམ་པའི་ཆ་ཐ་དད་དུ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་བཅད་པའི་རང་དབང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དོན་དེའི༷་མིང་འདི༷་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་ནི༷་རྟོག་
20-237a
པས་མིང་དང་དོན་དུ་འབྲེལ༷་བ༷་བྱེད་པ་ལ༷་མིང་གདགས་པའི་གཞིར་རུང་བའི་དོན༷་གྱི་རྣམ་པར་སྣང༷་བ༷་ནི༷་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་དག༷་ཉི༷ད་ནི༷་བརྡ་དེ་དང་འབྲེལ༷་བའམ་འདྲེས་སུ་རུང་བ་ཡི༷ན་ན། དེ་འདྲའི་རྟོག་སྣང་དེ༷་ནི༷་དབ༷ང་པོའི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་མིན་ཏེ་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་དབང་ཤེས་ལྟར་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བ༷་ཡི༷་དོན༷་སྣང༷་བ༷་ནི༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ནང་གི་རྟོག་སྣང་དེ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་དེས་ན་དེ་དབང་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རང་མཚན་དབང་པོའི་བློ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཚེ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་བརྡ་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་མིག་གི་ཡུལ་དུ་སྒྲ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དབང་བློའི་ཡུལ་དུ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདྲེ་མི་སྲིད་ལ། དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་དབང་བློ་ལ་རྟོག་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་བུམ་པ་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་ལ་ཀ་བར་འཛིན་པ་མི་འདྲེ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤེས༷་པ་ལ་སྣང༷་བ་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡིས༷་ནི༷་དོན༷་རྣམ༷ས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁྱ༷ད་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པས་ན་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དང་རྟོག་མེད་སྣང་ཡུལ་དེ་དག་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེས་ན་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་ཡང་ཐ་དད་དུ་མི་འགྲུབ་ན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདས་མ་འོངས་སོགས་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ་མིན་ཡང་། ད་ལྟ་བའི་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་ཅི་སྟེ་མི་སྦྱོར་སྙམ་ན། མིག༷་ལ༷་དོ༷ན་རང་མཚན་སྣང་བ༷་ཡོད་བཞིན་པ་ན༷་ཡ༷ང་འདི་བུམ་པའོ་ཞེ༷ས་སོགས་གཞ༷ན་གྱི༷ས་དེའི་མིང་བསྟན༷་པ༷་གང༷་ཡིན་པ་
20-237b
ཡང་རྟོག་ཡུལ་སྒྲ་དང་འདྲེས་རུང་དེ༷་ཉི༷ད་ལ་སྒྲ༷་ཡི༷ས་དངོས་སུ་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་ཀྱི༷་དབ༷ང་པོ༷འི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་དུ་གྱུར་པ་རང་མཚན་དེ་ལ་ནི་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེར་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བརྡ་འདོགས་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ༷། །གལ་ཏེ་ནུས་ན་བརྡ་ཡུལ་དེ་རང་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རང་མཚན་དེ་གཞན་གྱི་ངག་གིས་བསྟན་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་དེ་བཞིན་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངག་གིས་དེ་སྟོན་ནུས་དགོས་ནའང་། མིག་སོགས་དབ༷ང་པོའི༷་བྱ་བ༷་ཡུལ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་གཞ༷ན་གྱི་མིང་བརྗོད་པའི་ང༷ག་ཙམ༷་གྱིས༷་རང་མཚན་དེ་གསལ་བར་སྣང༷་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མིང་གིས་དེ་དངོས་སུ་བརྗོད་མི་ནུས་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
对于这样的特殊自相，约定俗成的言词是不可能适用的，因为特殊相没有普遍延续到其他对象，所以仅是刹那显现而已，没有能够了知它本身的语言约定的应用。言词的对象是分别心中显现的那个，对此，正是这些言词被施加应用，即由立言者任意地将分别心中显现的、不受制于实际对象时地相状区分的东西，与"这是那个对象的名字"相关联，在分别中建立名称与对象的联系，而凡是适合作为命名基础的对象相貌显现，正是与这种约定相关联或可混合的。这种分别显现不是感官的行境，因为当有分别显现时，并没有如同感官知识那样清晰显现的对象显现。也就是说，即使不依赖外境而有内在的分别显现，但它不显现为感官对象，因此不是感官知识的行境。因为当自相在感官知识中清晰显现时，它如何显现——是否为言语对象、是否清晰、是否普遍等等——这些差异使得声音不会成为眼睛的对象，同样，分别显现绝不可能混入感官知识的对象中；正因为它不是对象，所以对象认知的感官知识怎么会有分别呢？就像见到瓶子的眼识不会掺杂对柱子的执取一样。如此，正是由于知识中显现的不同，才使得对象有所区别，因此分别的显现对象和无分别的显现对象，如上所述具有不同特征的显现，所以不是同一的。如果显现为不同却不能证明是不同，那么一切都将成为一体。
如果有人想：对于过去、未来等以及隐蔽的对象施加名言，虽然不是直接应用于自相，但对正在见到的现在自相施加名言，为何不能直接应用于自相？即使眼前有自相显现，当别人说"这是瓶子"等指示其名称时，也是直接用语言应用于那个可与语言混合的分别对象，而不是应用于作为感官行境的自相，因为无论如何都不能对自相施加约定。如果能够这样做，由于约定对象是自相，那么正如自相能被他人言语表示的情况，即使没有自相，他人的言语也应该能够表示它；然而，当感官作用不存在时，仅凭他人说出名称的言语，不能使自相清晰显现，因此可知名称不能直接表述自相。
;


 །གལ་ཏེ་དབང་ཡུལ་ལ་བརྡ་མ་སྦྱར་ཀྱང་རང་མཚན་འཛིན་པ་ན་སྒྲ་དོན་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དེ། དོན་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མིང་དང་འདྲེས་ནས་སྐྱེས་པས་སོ་ཞེ་ན། མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ༷་བ༷་འདི་ནི་དོན་ལ་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་བཞིན་སྐྱེས་བུའི་བློས་བྱས་པའི་གློ་བུར་བ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་བུས་མ༷་བྱས༷་པར་དོན་ལ་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཅ༷ན་མི༷ན་ཏེ༷། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་དང་བརྡ་གདགས་ཤིང་གོམས་པ་མེད་པར་ཡང་དོན་མཐོང་བ་ཙམ་ནས་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་ཤེ༷ས་པར༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
破现及分别为一
གཉིས་པ་ལ། མཐོང་རྟོག་གཅིག་མ་ཡིན་པར་བསྟན། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ་ནམ་བུམ་པ་མཐོང་བ་ན་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་འཛིན་པ་དང་། བརྡ་ལ་མ་བྱང་བས་ཀྱང་འདིའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་གྱི་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་པས་འགྲུབ་ཅིང་། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལ་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་གསལ་མི་གསལ་གཉིས་སུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། དུས་མི་མཉམ་ན་གཅིག་གི་བར་གཅིག་གིས་ཆོད་པས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་
20-238a
སྣང་བ་མི་སྲིད་དོ་ཟེར་ན། སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། རང་ལུགས་ལ་རྟོག༷་བཅས༷་དང་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཡི༷ད་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཅི༷ག་ཅར༷་དུ་ནི༷་འཇུག༷་པའི་ཕྱིར༷་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་ཐ་དད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར༷་ར༷མ། ཡང་ན་འཇུག༷་པ༷་མྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་བར་མ་ཆོད་པར་སྣང་བ་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་རིམ་གྱིས་བྱུང་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལྟར་ཀྱང་བླུན༷་པོ༷་དག༷་མཐོང་རྟོག་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་ནི༷་ཤན་མ་ཕྱེད་པར་གཅི༷ག་ཏུ༷་ཞེན༷་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མགོ་སྙོམས་ཚུལ་གྱིས་རྩོད་པ་སྤང་། །དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་མཐོང་རྟོག་ཐ་དད་ན་རྣམ༷་རྟོག༷་གིས༷་བར་བཅ༷ད་པས༷་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་ཀྱང་མཐོ༷ང་བ༷་རྒྱུན༷་ཆ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་བློ་རིགས་ཐ་དད་པས་ཕན་ཚུན་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་མཐོང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྐྱེ་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རིགས་པ་དེས་གནོད་མི་ནུས་མོད། དང་པོར་མགོ་བསྒྲེ་བའི་ལན་ནི། གཞ༷ན་མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཅན་གྱི༷་ལུགས་ལྟར་ནའང༷་བུམ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རི༷གས་ནི༷་གཞན་ཐ༷་ད༷ད་པའི༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་ཚེ༷་མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཇི་ལྟར༷་མི༷ན་ཏེ། ཁྱབ་པ་ནི་ཁྱོད་རང་གིས་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་ལ། རྟགས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་བུམ་པ་མཐོང་བཞིན་བ་ལང་སོགས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེ་པར་མཐོང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལན་དགག་པ་ལ། གཞན་འདོད་ཁོ་ན་དེས་མི་འགྲུབ། །ལན་དེའི་དཔེ་དོན་མི་འཐད་པའོ། །
20-238b
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་མག༷ལ་མེ༷་བསྐོར་བ་ན་ཡུལ་སྔ་ཕྱིར་རིམ་བཞིན་འཇུག་པ་ཡིན་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་བསྡོམས་ནས་ཟླུམ་སྐོར་བར་མ་ཆད་པའི་འཁོར་ལོ་ཉིད་དུ་ཅིག་ཅར་མཐོ༷ང་བ༷་བཞི༷ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་ཡུལ་མི་གསལ་བ་ཅན་གྱིས་བར་ཆོད་ཀྱང་དབང་པོའི་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་དངོ༷ས་པོའི་ཕྱོག༷ས་སྟོབ༷ས་དང༷་ལྡན༷་པས་བར་མ་ཆད་པ་ལྟར་མཐོང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ལན་དེ༷་ལྟ་བུ་བརྗོད་པ་ནི༷་མི་མཛེས་ཏེ་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་འདོད་པ་གཞ༷ན་གྱི་ལུགས་ལ༷འང༷་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་ན་མ༷ཚུངས་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ། དོན་དགག་པ་དང་དཔེ་དགག་པའོ།

 །གལ་ཏེ་དབང་ཡུལ་ལ་བརྡ་མ་སྦྱར་ཀྱང་རང་མཚན་འཛིན་པ་ན་སྒྲ་དོན་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དེ། དོན་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མིང་དང་འདྲེས་ནས་སྐྱེས་པས་སོ་ཞེ་ན། མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ༷་བ༷་འདི་ནི་དོན་ལ་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་བཞིན་སྐྱེས་བུའི་བློས་བྱས་པའི་གློ་བུར་བ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་བུས་མ༷་བྱས༷་པར་དོན་ལ་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཅ༷ན་མི༷ན་ཏེ༷། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་དང་བརྡ་གདགས་ཤིང་གོམས་པ་མེད་པར་ཡང་དོན་མཐོང་བ་ཙམ་ནས་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་ཤེ༷ས་པར༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
破现及分别为一
གཉིས་པ་ལ། མཐོང་རྟོག་གཅིག་མ་ཡིན་པར་བསྟན། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ་ནམ་བུམ་པ་མཐོང་བ་ན་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་འཛིན་པ་དང་། བརྡ་ལ་མ་བྱང་བས་ཀྱང་འདིའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་གྱི་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་པས་འགྲུབ་ཅིང་། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལ་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་གསལ་མི་གསལ་གཉིས་སུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། དུས་མི་མཉམ་ན་གཅིག་གི་བར་གཅིག་གིས་ཆོད་པས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་
20-238a
སྣང་བ་མི་སྲིད་དོ་ཟེར་ན། སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། རང་ལུགས་ལ་རྟོག༷་བཅས༷་དང་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཡི༷ད་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཅི༷ག་ཅར༷་དུ་ནི༷་འཇུག༷་པའི་ཕྱིར༷་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་ཐ་དད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར༷་ར༷མ། ཡང་ན་འཇུག༷་པ༷་མྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་བར་མ་ཆོད་པར་སྣང་བ་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་རིམ་གྱིས་བྱུང་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལྟར་ཀྱང་བླུན༷་པོ༷་དག༷་མཐོང་རྟོག་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་ནི༷་ཤན་མ་ཕྱེད་པར་གཅི༷ག་ཏུ༷་ཞེན༷་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མགོ་སྙོམས་ཚུལ་གྱིས་རྩོད་པ་སྤང་། །དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་མཐོང་རྟོག་ཐ་དད་ན་རྣམ༷་རྟོག༷་གིས༷་བར་བཅ༷ད་པས༷་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་ཀྱང་མཐོ༷ང་བ༷་རྒྱུན༷་ཆ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་བློ་རིགས་ཐ་དད་པས་ཕན་ཚུན་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་མཐོང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྐྱེ་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རིགས་པ་དེས་གནོད་མི་ནུས་མོད། དང་པོར་མགོ་བསྒྲེ་བའི་ལན་ནི། གཞ༷ན་མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཅན་གྱི༷་ལུགས་ལྟར་ནའང༷་བུམ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རི༷གས་ནི༷་གཞན་ཐ༷་ད༷ད་པའི༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་ཚེ༷་མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཇི་ལྟར༷་མི༷ན་ཏེ། ཁྱབ་པ་ནི་ཁྱོད་རང་གིས་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་ལ། རྟགས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་བུམ་པ་མཐོང་བཞིན་བ་ལང་སོགས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེ་པར་མཐོང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལན་དགག་པ་ལ། གཞན་འདོད་ཁོ་ན་དེས་མི་འགྲུབ། །ལན་དེའི་དཔེ་དོན་མི་འཐད་པའོ། །
20-238b
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་མག༷ལ་མེ༷་བསྐོར་བ་ན་ཡུལ་སྔ་ཕྱིར་རིམ་བཞིན་འཇུག་པ་ཡིན་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་བསྡོམས་ནས་ཟླུམ་སྐོར་བར་མ་ཆད་པའི་འཁོར་ལོ་ཉིད་དུ་ཅིག་ཅར་མཐོ༷ང་བ༷་བཞི༷ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་ཡུལ་མི་གསལ་བ་ཅན་གྱིས་བར་ཆོད་ཀྱང་དབང་པོའི་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་དངོ༷ས་པོའི་ཕྱོག༷ས་སྟོབ༷ས་དང༷་ལྡན༷་པས་བར་མ་ཆད་པ་ལྟར་མཐོང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ལན་དེ༷་ལྟ་བུ་བརྗོད་པ་ནི༷་མི་མཛེས་ཏེ་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་འདོད་པ་གཞ༷ན་གྱི་ལུགས་ལ༷འང༷་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་ན་མ༷ཚུངས་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ། དོན་དགག་པ་དང་དཔེ་དགག་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整直译：
若即使对感官对象未加标记，而能把握自相时，会把声音和意义混合地把握，因为那意义本质上与自己的名称混合而生，那么，这种名称与意义的关联不是在对象上本质上已成立而是由人的心识所作的临时性结构，并非人未造作而在对象上本质上存在。若是那样，则无需他人指示、命名和习惯，仅仅看到对象就会自然知道"这个对象的名称是这个"，这将导致荒谬的结论。
破现及分别为一
第二部分，表明见与分别不为一，对此回答辩论。首先，有人说：感官意识的见是带有分别的，因为当见到瓶子时，会执取"这是瓶子"，即使对名称不熟悉的人也会执取"这是某物"，而不会将二者区分为不同，由此可证。如果二者不同而同时存在，则对同一对象会同时有清晰与不清晰两种认知，若非同时，则一个被另一个间隔，就不可能出现连续不断的显现。
对此答：不存在这些问题。在我们的体系中，带有分别和无分别的意识同时对同一对象起作用，因此混淆为一体而不知其差别；或者按照他人的体系，因为作用迅速，所以显现为无间隔，即使二者依次产生，也被误认为同时产生。无论如何，愚者们对见与分别没有区分，仅是执著为一体，但实际上它们并非一体。
第二部分，以平衡方式回答辩论，否定其过失解释。首先，若见与分别不同，则由于分别心的阻隔，即使感官功能未受损，见的连续性也会中断，因为清晰与不清晰的不同类别意识可能相互妨碍。若如此，就会与见的连续不断的直接经验相矛盾。
对此，虽然同时作用的主张中，不同对象的不同类型意识产生是事物的本性，此理由不能否定，但首先的平等对待回答是：即使在持见与分别为一体的观点中，当见到瓶子时，若思考牛等其他不同类别时，见的连续性如何不会中断？这一必然性是你自己承认的，而事实通过直接经验证实，因为我们可以在见到瓶子的同时产生关于牛等的分别念。
第二部分，驳斥答案，表明仅依他人的观点无法成立，且该答案的比喻与内容不合理。
首先，若说如同旋转火把时，虽然目光依次落在各点上，但由于移动迅速，前后部分合在一起被同时看作一个不间断的圆圈，同样，即使被不同类别的、对象不清晰的分别心所间隔，由于感官对象清晰显现的力量强大，仍被视为无间隔，这样的回答不恰当，因为在主张感官意识无分别的他人体系中，对无间隔显现的解释同样适用，因此是无效的。第二部分，否定内容和比喻。


 །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་མི་འཐད་སྤང་། །དང་པོ། བར་ཆོད་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་བར་མ་ཆོད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་འདི་མི་འཐད་དེ། འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ་ལྟར་སྣང་ན་ས་ར་དང་ར་ས་ལྟ་བུའི་ཡི༷་གེ༷འང༷་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅ༷ར་ཐོ༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བར་མ་ཆོད་པར་མྱུར་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་མཚོ་དང་རོ་ཞེས་སོ་སོའི་གོ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ཞིང་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བས་འདོད་མི་ནུས་ལ། དེ་བར་མ་ཆོད་ཀྱང་རིམ་ཅན་དུ་སྣང་ངོ་སྙམ་ན་མགལ་མེ་རིམ་ཅན་དུ་མི་སྣང་ལ་འདི་སྣང་བ་ཅི་ཞིག་གིས་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མགྱོགས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པར་ཁྱོད་འདོད་པས་སོ། །བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་པར་འདོད་པའི་ལུགས་འདི༷ར་དོ༷ན་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་དྲུག་པོ་ཀུན༷་ད༷ང་ཅི༷ག་ཅར༷་དུ༷་འདུ༷ས་པ་ཅ༷ན་དབ༷ང་པོ་དྲུག་པོ་རྣམ༷ས་ཡོ༷ང་པ༷་ན༷་བློ་དྲུག་པོ་འབྱུང་ལ། དེ་དྲུག་གི་སྣང་ཡུལ་དེ་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་མེད་ན་ཡང་ཁྱོད་ལྟར་ན་གང་རུང་རེ༷་ལ་གཞན་ལྔ༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཆོད༷་ན༷་ཡ༷ང་འཇུག་པ་མྱུར་བའི་དབང་གིས་རེ་རེ་
20-239a
བཞིན་ཡང་ཆོ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་རང་གི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་བཞི༷ན་དུ་སྣང༷་བའི་བློ༷་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་བཞིན་དུ། མིང༷་གི༷་མཐར༷་ཐུག༷་པའི༷་ཡི་གེ་འཛིན་པའི་ཤེ༷ས་པ༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་ད༷ང་བར་གཞན་གྱིས་ཅུང༷་ཟད་ཀྱང་མ་ཆོད་པར་འདྲེ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ན་ཡང་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་དེ་མི་འབྱུང་བར་ཆོད༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་ངོ༷་མཚར༷་ཆེ་སྟེ། དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་ལྡན་ལྔས་བར་ཆོད་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མ་ཆོད་པ་ལྟར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཆར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྣང་ལ། གཅིག་གིས་བར་མ་ཆོད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་ཀྱང་དེ་འདྲའི་འཁྲུལ་བ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རིགས་པའི་ཚིག་ཅིག་སྟེ་ཡ་མཚན་ཆེའོ་ཞེས་མ་རངས་པའོ། །དེ་ལ་དབང་དྲུག་ཡུལ་དྲུག་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་པ་མིན་ཏེ་ཡིད་དབང་གཅིག་བུ་ནི་འདས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དོན་ལྔ་དང་དབང་ལྔ་དུས་གཅིག་ཚོགས་པ་ན་དེའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་དེ་དང་མཉམ་པར་སྔར་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱང་ལྔ་པོ་དེ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ན་རྒྱུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །དེའང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་བཀོད་པ་མཐོང་བཞིན་མེ་ཏོག་སོགས་ཀྱི་དྲི་ཡང་ཚོར་ལ། བུང་བའི་གླུ་ཡང་ཐོས་ཤིང་། རླུང་བསིལ་བའི་རེག་བྱ་ཡང་མྱོང་ལ། འབྲས་བུའི་རོ་མངར་བ་མྱོང་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཡང་རྒྱུ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་ཆེད་དུ་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡིད་ལྷག་པར་གཏད་པས་ཡུལ་གཞན་འཛིན་པའི་དེ་མ་ཐག་ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་མི་སྣང་ངོ་། །དོན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་རྟོགས་དཀའོ་སྙམ་ན། རེ་ཞིག་གཟུགས་མཐོང་བཞིན་སྒྲ་ཐོས་པ་རྒྱུན་མི་
20-239b
ཆད་པ་སོགས་ལ་བསམས་ཀྱང་བློ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་རྟོགས་ནུས་སོ། །དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ༷་དུ་མ་ནི༷་རྐྱེན་ཚང་ན་ཅི༷ག་ཅར༷་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་ཏེ། མིག་ཤེས་གཅིག་པུ་ལའང་སྔོ་སེར་སོགས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་རྒྱུད་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་ལྷན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་སྣ་ཚོགས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ནི་དོན་ཉེ་བའི་དབང་གིས་ཏེ་མེ་ལོང་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །མེ་ལོང་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ་གཟུགས་གཅིག་གི་གཟུགས་བརྙན་གཅིག་ལས་གཉིས་སུ་མི་འཆར་བ་བཞིན་རྒྱུད་གཅིག་གི་བློ་ལ་བློ་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་དུས་གཅིག་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整直译：
首先，分为实际和对不合理性的回应。首先，认为"即使有间隔，由于作用迅速，显现为无间隔"这一说法不合理。如果仅仅因为作用迅速而显现为无间隔，那么如"萨拉"和"拉萨"这样的字母也应当被同时听到而无先后，因为它们是无间隔地快速被把握的。如果承认这点，那么"措"（湖）和"若"（尸）这类词就不能各自表达其意义，这与直接经验相违背，因此不能接受。若说这些虽无间隔却显现为有次序，那么为何旋火轮不显现为有次序而这些却显现为有次序呢？因为你认为除了速度之外没有其他原因。
在主张两种意识不能同时作用的系统中，当六种对象——形色至法——同时聚集，六种感官同时存在时，会产生六种意识。如果它们的显现对象没有间隔性的差异，那么按照你的理论，即使任一意识被其他五种所间隔，由于作用迅速的缘故，每一个都会显现为自身连续不间断，就像没有被间隔一样。既然你已经承认这种情况，那么为何名称最后的字母所对应的刹那意识，即使与其他意识丝毫不间隔而混合，也不会同时显现，而是显现为间隔，这实在令人惊讶。拥有强大实质力量的五者虽有间隔，但因作用迅速而显现为无间隔，所有对象同时连续不断地显现；而一个无间隔的快速作用却不产生这种错觉，这是多么严谨的说法，令人惊讶！（表达不认同）。
关于这点，六根与六境不都是同时的，只有意根是针对过去的。但当五种对象和五种感官同时聚集时，在此之后产生五种意识的刹那，与此同时，从刚刚灭去的意根生起的意识也与那五种同时存在。只要这样的产生持续，就会形成连续性，因此从实际上同时产生的角度来指出问题。
例如，当看到花园布局的同时，也能闻到花等的香味，听到蜜蜂的声音，感受凉风的触感，品尝果实的甜味，同时意识的思考也不间断地运行。如果特意将注意力集中在一个对象上，削弱了把握其他对象的直接能力，那么确实不会显现为全部连续不断。
虽然实际情况如此，但若认为同时感知一切难以理解，只要考虑到在看见形色的同时连续不断地听到声音等情况，就能理解多种意识同时产生。由于对多种意识不能同时产生的主张有反驳，因此不同类型的多种意识在条件齐备时会同时产生，就像单一的眼识也能同时觉察到蓝色、黄色等多种对象。
同时显现各种对象的意识属于同一心相续，因此两个同类的意识不会同时产生。多种意识同时产生是由于对象接近所致，就像一面镜子中同时映现各种不同形象一样。正如一面镜子不会对一个形象产生两个影像一样，同一相续中的意识不可能同时存在两个同类意识。


 །གལ་ཏེ་ཤེལ་ལ་ལར་མར་མེ་གཅིག་ལའང་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་སོགས་འཆར་བ་བཞིན་དུ་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་ཤར་ཀྱང་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། དོན་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་གཉིས་སུ་ཤར་བ་ག་ལ་སྲིད། གལ་ཏེ་ཟླ་གཉིས་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་ནས་ཤར་ན་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅིག་ཅར་ཤར་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་གྱི་གོ་ས་དང་རྣམ་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྱི་ནང་རིགས་མཐུན་པ་མེད་དོ། །རྟོག་མེད་རྣམས་ནི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ཤེས་ཀྱང་རྟོག་པ་ནི་གཟུང་དོན་གྱི་དབང་ལས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་གང་ལ་གཞན་ཀུན་བཅད་ནས་དེར་རྟོག་པ་ཙམ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མེད་དེ་རིམ་བཞིན་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྣང་ཡང་མཐའ་མེད་པ་མི་སྣང་སྟེ་ཕལ་
20-240a
པའི་དབང་པོ་དང་ཤེས་པས་ཉི་ཚེ་བའི་ཡུལ་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འགལ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ན་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྣང་བའང་དུས་གཅིག་གཅོད་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་གཟིགས་པའང་སྲིད་དེ། དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་སྣ༷ང་བ༷་ལ༷་ཡ༷ང་ཁྱ༷ད་པར་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་ན༷་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་ལ་བར༷་དང་བཅས༷་པའོ་ཞེས་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་བར༷་མེ༷ད་པའོ་ཞེས་འདོད་པའང་ཇི༷་ལྟར༷་ཡི༷ན་ཏེ་རང་གི་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ལྟར་མི་སྣང་ངོ་། །གཞན་ཡང་དབང་ཤེས་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཡི༷ད་ཀྱི༷་རྟོག༷་པ༷་འབ༷འ་ཞིག༷་འབྱུང་བ་ལ༷འང་རི༷མ་ཅན་དུ་འཛི༷ན་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་བར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་སྐད་ཅིག་མའི་མཐའ་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་མྱུར་བ་དེ་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །གཉིས་པ། ཡུལ་ཉེ་བས་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ན་ཡུལ་ལྔ་ཀ་ཅིག་ཅར་ཉེ་བའི་དུས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ལྔ་ཀ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་ཉེ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལྔ་ཆར་མི་འཛིན་པར་གང་རུང་རེ་འཛིན་པར་ཡང་མཐོང་བས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། ཡུལ་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཚོགས་པ་ཁོ་ནས་བྱེད་པ་མིན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡང་ཚང་དགོས་པས་ན། སྐབས་ལ༷་ལ༷ར་གཟུགས་མཛེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཀུན༷་ཏུ༷་ཆག༷ས་པའི་སེམ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཅ༷ན་དེ་ནི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་དོ༷ན་ཉེ༷་བ༷་ལ༷འ༷ང་འཛི༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཆ༷གས་
20-240b
པ༷ས་སྒྲ་སོགས་གཞ༷ན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེ༷ད་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་ནུས༷་པ་ཉམ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་འདི་ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ལུགས་ཁོ་ན་ལ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དེ། ཁྱོད་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་ལྔ་པོ་རིམ་ཅན་དུ་མི་འཛིན་པར་གཅིག་ཁོ་ན་ཅི་སྟེ་འཛིན་ཞེས་བསམ་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒོལ་བ་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷་ཡ༷ང་རྩོད༷་པ་འདི༷་ཡོ༷ད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཁོ་བོས་ནི་སྐྱོན་དེ་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整直译：
若想：如同在某些水晶中，一盏灯也能显现两个等多个影像，同样地，两个同类是否也能显现，有何矛盾？答：在对象不是两个的情况下，怎么可能显现为两个？即使如同双月一样错觉显现，也不是同类，因为那个意识的本质确定为远月和近月两个。因此，同时显现的所有显相都因对象的位置和形相而有差别，其中没有内在同类。
无分别的识能从各种显现的条件中同时产生多种意识，但分别念不是依赖所取对象，而是从前一刹那意识的因中，排除其他所有对象而只对特定对象产生分别。因此，两种分别念不会同时起作用，只能依次产生。
虽然如此多种同时显现，但并非无限显现，因为普通的感官和意识只能把握有限的对象范围，不能遍摄一切。若具有离开干扰因素的特殊感官，则能同时把握广大范围的显现，全知者也能在一时看见一切所知，如同经中所说："阿罗汉、独觉、佛陀，能见千二三和无数世界。"
如上所述，若这些见的显现没有任何差别，那么当产生不同类型的分别时，既说"有间隔"，又说"产生不同类型分别时无间隔"，这怎么可能呢？这只是由自己的分别念强加附会，在事物本身并非如此显现。
此外，对于不依赖感官意识而仅仅产生的意识分别，也不会变成次第把握，而会显现为同时把握，因为在那刹那边际的快速作用中也存在这种情况。
第二，若因对象接近而同时产生多种意识，那么在所有五种对象同时接近时，也应当同时把握全部五种。这样的主张不能成立，因为即使五种对象接近，我们也看到并非总是把握全部五种，有时只把握其中之一，这与经验相矛盾。
对此回答：把握对象不仅仅依赖对象和感官的聚合，还需要具备等无间缘，因此在某些情况下，当心完全贪著于美丽的形色等对象时，即使声音等对象接近也不会把握，这是因为过度贪著于那个形色，导致产生把握声音等其他对象的意识的作意等无间缘的能力减弱，因此不把握。
将这个过失只归咎于主张多种意识同时产生的观点是毫无意义的，因为你主张意识次第产生，也应思考为何当五种对象接近时，不是次第把握五种而只把握其中一个。因此，这个辩论对于双方都存在，但我是这样解决这个过失的。


 །གཉིས་པ་དཔེ་དགག་པ། མག༷ལ་མེ༷་དང་ཕྱག་ཤིང་བསྐོར་བ་ལ༷་སོ༷གས་མྱུར༷་དུ་འཇུག་པའི༷་རྗེས༷་སུ༷་འགྲོ༷་བ་སྟེ་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་སོང་བ༷ས་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་མིག༷་དབང་གིས་བདག་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ༷ས་ཅིག་ཅར་རྒྱུན་ཁོར་ཡུག་ཏུ་མ་ཆད་པའི་འཁོར༷་ལོ༷ར་འཁྲུལ༷་བ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་གྲུར་ཞུགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཅན་གྱི་མིག་དབང་ལས་རི་བོ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཟླ་གཉིས་ལྟར་གསལ་སྣང་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཡི༷། འཁོར་ལོར་སྣང་བ་དེ༷་མངོན་སུམ་མཐོང༷་བ་ཡིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ཤེས་པས་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ་ལ༷ས་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རིམ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ནི་གཅིག་དུས་ན་གཅིག་མེད་པས་དུས་ཅིག་ཅར་གསལ་སྣང་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། སྔར་མྱོང་བ་དྲན་ནས་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
破能诠别
གཉིས་པ། འགྲེལ་བྱེད་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ལ། །དབང་སྐྱེས་རྟོག་བྲལ་རྟགས་ཡིན་དགག །ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་སྲིད་པའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ༷་ལ༷་ན་རེ། དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པ་ཞེས་པས་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར༷་དང་། ཡིད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་
20-241a
པའི་ཕྱིར་ན་རྒན་པོའི་དབང་བློ་ནི་དཔེར་ན་བྱིས༷་པའི༷་བློ༷་བཞིན༷་དུ་རྟོག༷་མེ༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དང༷་། དེ་ཡང་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་བྱིས༷་པ༷འི་བློ་རྟོག༷་པ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རྒྱུ་མཚན་ནི། བརྡ༷་ཉ༷མས་པ་སྟེ་བརྡ་བྱེད་མི་ཤེས་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པར་སྨྲ་བ༷་དེ༷་དག༷་གི༷་ལུགས་ལྟར་ན་ནི༷་བརྡ་ཉམས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོག༷་པ་མེ༷ད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར༷་བྱིས༷་པའི༷་བློ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་མེད་མངོ༷ན་སུམ༷་འབའ་ཞིག་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་རོ། །དེ་འདོད་ཅེ་ན། བརྡ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་རྟོག་པ་སྔོན་སོང་ད༷ང་བྲལ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་བྱིས་པ་དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་རྒན་པོར་གྱུར་ཀྱང༷་བརྡ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡོད་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། བརྡ་ཡི་རྒྱུ་ནི་འདྲེས་རུང་གི་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་མེད་ན་ཕྱིས་ཀྱང་བརྡ་མི་ཤེས་ཏེ་དྲན་དང་མངོན་འདོད་གང་ཡང་མེད་པར་ད་ལྟའི་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་མ་མཐོང་བའི་ཟས་དང་གཉེན༷་སོགས་མངོན་པར་འདོད་པའི་བློ་བྱིས་པ་ལའང་ཡོད་པས་ན་དེ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་བརྡ༷་ལ༷་མ༷་བྱང༷་བའི༷་ཡི༷ད་ཡུལ་ལ་དཔྱོད་ནུས་པ་ཡོ༷ད་པ་དེས༷་ན༷་བྱིས་པ་ལ་ཡང་བརྡ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་དེ༷་ཕྱིས་སུ་འབྱུང་བར་འདོ༷ད་དེ་དེ་འདྲའི་ཡིད་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བྱིས་པའི་དུས་ན་བརྡ༷་ལ་མ་བྱང་བའི་ཡིད་དེ་རྒན་པོའི་དུས་ན་བརྡ་ཅན་གྱི་རྟོག་པར་སོང་བ་དེ༷་བཞི༷ན་དབ༷ང་སྐྱེས༷་ཀྱི་བློ་ལ༷་ཡང༷་རྒན་པོའི་དུས་སུ་རྟོག་བཅས་སུ་འགྱུར༷་རོ། །ཡང་ན་བྱིས་པའི་དུས་ན༷་སྒྲ་དང་འདྲེས་རུང་གི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་བྱིས་པའི་དབང་ཤེས་ལ་ཡང་བརྡ་མི་ཤེས་ཀྱང་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ལ་འགོག་བྱེད་མ་བསྟན་པས་ཅི་ཡང་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །དེས་ན་དབང་སྐྱེས་ཡིན་པའི་རྟགས་འདི་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག་མེད་ལ་རྗེས་འགྲོ་ཁྱད་པར་བ་བསྟན་པ་མེད་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྟོག་བཅས་ལ་
20-241b
རྟགས་ལྡོག་པའི་གནོད་པ་ཅན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་འདི༷་འདྲ༷་བ་ཡི་རྟགས་འདི༷་ཡང༷་ལྷག༷་ལྡ༷ན་མ་ངེས་པ་ཡི༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整直译：
第二，否定比喻。对于旋转火把和手杖等快速运动的跟随，也就是受到快速运动的影响，由于这种错觉原因所损害的眼根作为增上缘，产生同时连续不断的圆环错觉。例如，乘船时由于力量损害眼根，而显现山岳在移动的错觉，这也如双月一样是明显的显现，而那圆环的显现是直接看见的，并非由先后次第看见的意识连结而成的圆环显现。因为次第看见意味着一个存在时另一个不存在，不可能同时有清晰显现，仅仅是回忆先前经验并附加"这就是它"的增益而已。
破能诠别
第二，破斥其他注释者的观点，分为：否定感官生识无分别的证据，说明此理也能否定其他观点。首先，《集论》的注释者如"有身主"等人认为，因为从感官而生，（因为"等"字表明）因为以经验相行动，因为不是从意生，所以老人的感官意识，就像婴儿的意识一样是无分别的。为了使例子不空缺所成立的内容，他们主张婴儿意识无分别的理由是不懂名言，也就是不能使用名言。按照这些人的观点，仅仅因为不懂名言就认为无分别，所以婴儿的所有意识都将只是无分别的直接感知。
如果承认这点，因为缺乏名言因的先前分别，即使婴儿后来长大成人，也不会有使用名言的分别，因为名言的因是能混合的分别，如果他们心中没有这个，即使以后也不会懂得名言，既无记忆也无希求，仅仅看当下对象就成为纯粹的直接感知者。因此，现在婴儿也有对未直接看见的食物和亲人等的希求心，这就是分别。
对方说：如果未熟悉名言的意识能思考对象，那么婴儿也会后来产生具有名言的分别，这种意识就是其因。对此答：婴儿时期不熟悉名言的意识后来变成老年时具有名言的分别，同样地，感官所生的意识在老年时也会变成具有分别的。或者，如同婴儿时期有能与声音混合的分别，同样地，婴儿的感官意识虽不懂名言但有分别，对此未说明否定理由，因此什么也不能证明。
因此，此"感官所生"的标志与所证"无分别"之间的特殊相随关系未能证明，也不能证明在不相容的"有分别"中标志的相反关系有妨害，所以这样的标志也是多余且不确定的。
;


 །གལ་ཏེ་དབང་སྐྱེས་རྟོག་བྲལ་ཡིན་ཏེ་དོན་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའམ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་དེ་ལྟར་བྱིས༷་པའི་དབང་ཤེས་ལ༷་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་རྒན་པོའི་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ཡང༷་བརྗོ༷ད་པར་བྱ༷་སྟེ༷། རྒན་བྱིས་ཀྱི་དབ༷ང་པོ༷འི་བློ༷་ནི་རྟོག་བྲལ་དུ་འགྲུབ་དཀའ་སླ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་མེད་པར་མཚུངས༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་བྱིས་པས་བརྡ་མི་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ། དབང་སྐྱེས་ཙམ་གྱིས་རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདིས༷་ནི༷་མྱོང༷་བས་འཇུག་པ་དང་ཡིད་བྱུང་མིན་པ་སོག༷ས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞན་ཀུན་འདྲ་ལ། དེ་བཞིན་དབང་སྐྱེས་ལ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་པ། དེ་བཞིན་མྱོང་བ་ལ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་བསྒྱུར་བས་འགྲུབ་ཅིང་། གཞན་ཡིད་བྱུང་མིན་པའང་ལྷག་ལྡན་ཏེ་འགྲུབ་མི་ནུས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཅི་རིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
否定破有分别
གཉིས་པ་རྣམ་བཅད་དུ་རྟོག་བཅས་དགག་པ་ལ། དོན་སྦྱོར་རྟོག་པར་འདོད་པ་དགག །སྒྲ་སྦྱོར་རྟོག་པར་འདོད་པ་དགག །
否定破有分别
དང་པོ་ལ། དགག་དང་བཞག་དང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
破他宗
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །
立因
དང་པོ་ལ། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་དང་རྟགས་འགོད་པའོ། །དང་པོ། སྤྱིར་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་དོན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐ་དད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དབྱུག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཐ་དད་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བ་ལང་གི་རིགས་དང་
20-242a
དཀར་པོ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་འགྲོ་བ་སོགས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གོང་བུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་དག་གིས་གསལ་བ་མཐོང་བ་ན་དེའི་རིགས་ལ་སོགས་པའང་དབང་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པར་འདོད་ཀྱང་། རིགས་དང་རིགས་ལྡན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་འདི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དབང་ཤེས་ལ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ། དོན་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་ལ་ཆོས་བཞི་འཛིན་དགོས་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཁྱ༷ད་པར༷་བྱེད་ཆོས་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་དང༷་ནི༷་དེ་གང་ལ་ལྡན་པ་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱི་གཞི༷་བ་ལང་ལྟ་བུ་དང་ནི། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ༷་བ་དང༷་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་གཞུང༷་ལུག༷ས་ཏེ་བ་ལང་ཞེས་པ་དང་དཀར་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དག་ཀྱང་ནི༷་བཟུང༷་ན༷ས་དེ༷་དག༷་གཅིག་ཏུ་བློས་སྡོམ༷་པར་བྱས༷་ཏེ༷། ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཅན་གྱི་བ་ལང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་དེ༷་ལྟ༷ར་རྟོག༷ས་ཀྱི༷་དེའི་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་མ་བཟུང་བར་གཞ༷ན་དུ༷་དེ་ལྟར༷་རྟོགས་པ་ནམ་ཡང༷་མི༷ན་ཏེ། དཔེ༷ར་ན་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅ༷ན་ཞེས་པ་བཞིན༷་ནོ། །གཉིས་པ། དོན་སྦྱོར་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་སྦྱར་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་ནས་དེ་མཐོང་བ་ལ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། རི༷གས་དང་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་སོ༷གས་ཀྱི་བྱེ་བྲག༷་ན་རིགས་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱི༷ར་རིགས་སོགས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པའོ་ཞེས་སུ་དོན་དང་དོན་གཞན་སྦྱོར༷་བ་ནི་མཐོང་བ་ལ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་དེ༷ས་ན༷་དབང་ཤེས་འདི༷་ལ༷་རིགས་སོགས་དོན་སྦྱོར་གྱི་རྟོག༷་པ༷་ཕྲ་མོའ༷ང་མེ༷ད་དོ། །སྐྱེས་བུ་དང་དབྱུག་པ་བ་ལང་གི་རྭ་དང་རྣ་བ་སོག༷ས་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་གནས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་གི་དེ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་
20-242b
སྣང་བ་ཙམ་མོ།

 །གལ་ཏེ་དབང་སྐྱེས་རྟོག་བྲལ་ཡིན་ཏེ་དོན་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའམ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་དེ་ལྟར་བྱིས༷་པའི་དབང་ཤེས་ལ༷་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་རྒན་པོའི་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ཡང༷་བརྗོ༷ད་པར་བྱ༷་སྟེ༷། རྒན་བྱིས་ཀྱི་དབ༷ང་པོ༷འི་བློ༷་ནི་རྟོག་བྲལ་དུ་འགྲུབ་དཀའ་སླ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་མེད་པར་མཚུངས༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་བྱིས་པས་བརྡ་མི་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ། དབང་སྐྱེས་ཙམ་གྱིས་རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདིས༷་ནི༷་མྱོང༷་བས་འཇུག་པ་དང་ཡིད་བྱུང་མིན་པ་སོག༷ས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞན་ཀུན་འདྲ་ལ། དེ་བཞིན་དབང་སྐྱེས་ལ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་པ། དེ་བཞིན་མྱོང་བ་ལ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་བསྒྱུར་བས་འགྲུབ་ཅིང་། གཞན་ཡིད་བྱུང་མིན་པའང་ལྷག་ལྡན་ཏེ་འགྲུབ་མི་ནུས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཅི་རིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
否定破有分别
གཉིས་པ་རྣམ་བཅད་དུ་རྟོག་བཅས་དགག་པ་ལ། དོན་སྦྱོར་རྟོག་པར་འདོད་པ་དགག །སྒྲ་སྦྱོར་རྟོག་པར་འདོད་པ་དགག །
否定破有分别
དང་པོ་ལ། དགག་དང་བཞག་དང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
破他宗
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །
立因
དང་པོ་ལ། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་དང་རྟགས་འགོད་པའོ། །དང་པོ། སྤྱིར་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་དོན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐ་དད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དབྱུག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཐ་དད་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བ་ལང་གི་རིགས་དང་
20-242a
དཀར་པོ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་འགྲོ་བ་སོགས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གོང་བུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་དག་གིས་གསལ་བ་མཐོང་བ་ན་དེའི་རིགས་ལ་སོགས་པའང་དབང་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པར་འདོད་ཀྱང་། རིགས་དང་རིགས་ལྡན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་འདི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དབང་ཤེས་ལ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ། དོན་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་ལ་ཆོས་བཞི་འཛིན་དགོས་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཁྱ༷ད་པར༷་བྱེད་ཆོས་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་དང༷་ནི༷་དེ་གང་ལ་ལྡན་པ་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱི་གཞི༷་བ་ལང་ལྟ་བུ་དང་ནི། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ༷་བ་དང༷་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་གཞུང༷་ལུག༷ས་ཏེ་བ་ལང་ཞེས་པ་དང་དཀར་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དག་ཀྱང་ནི༷་བཟུང༷་ན༷ས་དེ༷་དག༷་གཅིག་ཏུ་བློས་སྡོམ༷་པར་བྱས༷་ཏེ༷། ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཅན་གྱི་བ་ལང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་དེ༷་ལྟ༷ར་རྟོག༷ས་ཀྱི༷་དེའི་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་མ་བཟུང་བར་གཞ༷ན་དུ༷་དེ་ལྟར༷་རྟོགས་པ་ནམ་ཡང༷་མི༷ན་ཏེ། དཔེ༷ར་ན་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅ༷ན་ཞེས་པ་བཞིན༷་ནོ། །གཉིས་པ། དོན་སྦྱོར་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་སྦྱར་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་ནས་དེ་མཐོང་བ་ལ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། རི༷གས་དང་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་སོ༷གས་ཀྱི་བྱེ་བྲག༷་ན་རིགས་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱི༷ར་རིགས་སོགས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པའོ་ཞེས་སུ་དོན་དང་དོན་གཞན་སྦྱོར༷་བ་ནི་མཐོང་བ་ལ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་དེ༷ས་ན༷་དབང་ཤེས་འདི༷་ལ༷་རིགས་སོགས་དོན་སྦྱོར་གྱི་རྟོག༷་པ༷་ཕྲ་མོའ༷ང་མེ༷ད་དོ། །སྐྱེས་བུ་དང་དབྱུག་པ་བ་ལང་གི་རྭ་དང་རྣ་བ་སོག༷ས་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་གནས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་གི་དེ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་
20-242b
སྣང་བ་ཙམ་མོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是原文的完整直译：
如果说因为感官生起的认识离开概念分别，是以自相为对象，或者是离开前后执为一体的认识，因此[感官认识]离开分别，那么同样地，用来证明婴儿的感官认识离开概念分别的理由，在证明老年人的感官认识离开概念分别的这个场合中也应当加以说明。因为老年人和婴儿的感官认识在离开概念分别方面难易等没有差别，所以是相同的。因此，仅仅因为婴儿不懂语言这一点来证明[感官认识]离开概念分别，这是完全不合理的。
第二，通过这个显示"仅仅凭借感官生起的认识不能证明离开概念分别"的道理，也同样解释了[认识的]经验运作和非意识产生等。与其他[情况]都相同，同样也适用于感官生起的认识。如说："同样也适用于经验[认识]。"通过这样转换而成立，其他非意识产生也是多余的，按照刚才所说的道理，不能成立，应当根据适合的情况来了解。
否定破有分别
第二，从遮遣角度否定有分别，分为：否定主张对象结合为分别的观点；否定主张语言结合为分别的观点。
否定破有分别
第一分为三：破斥[他宗]，建立[自宗]，总结要点。
破他宗
第一分为二：立因，证成周遍。
立因
第一分为二：证成周遍和立因。
第一，一般来说，所谓"对象结合的分别"是指通过对象的特征而执取对象，其中包括：被不同属性所限定的，如被棍棒所限定而执取为"持棍人"；被非差别所限定的，如被牛的种类、白色等属性、行走等动作所限定而执取的整体。
尽管外道认为在看见具体事物时，也通过感官认识执取其种类等，但为了证明这种结合种类和具有种类[的对象]并执取的[认知]是分别，而感官认识没有这种[分别]，[论中]说：凡是通过某对象特征而执取的认知，必须执取四种要素：作为限定的属性，如白色；被限定的基础，如牛；两者的关系；以及世间的规矩，即如"牛"和"白色"等言说称谓的名言。将这些结合起来，了解为"白色的牛"等具有特征的事物，如果不执取其中任一要素，就不可能这样理解，如"持棍人"的例子。
第二，证明对象结合的分别必须这样相互结合理解后，证明见[对象]时没有这种[分别]：由于种类、动作、属性等的差别，不是通过看见与种类相关的实体是不同的方式而区分理解的，因此在见[对象]时不存在"这具有那[种类等]"的对象与其他对象的结合。因此，这感官认识中连最细微的对象结合分别也没有。虽然看见人和棍棒、牛的角和耳朵等，但[感官认识]只是看见不加区分地存在的对象本身，而不是对象结合的分别，只是对象显现而已。


 །དེ་ཡང་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཡུལ་རིལ་པོ་གཅིག་ནི་སྣང་བ་མེད་ལ་ཆ་བཅས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་ནས་མ་བཟུང་གི་བར་དུ་དེ་དང་དེའི་རྟོག་པ་གང་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །
立宗法
གཉིས་པ་དེ་ལྟར་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ། རིགས་གཞན་ཁས་བླངས་དག་གིས་གནོད། །དེ་དག་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ། །དེ་ལ་གྲགས་པས་སྒྲུབ་མི་ནུས། །དེ་བཞིན་རྗེས་དཔག་མེད་པའོ། །
别类违所许
དང་པོ། རིགས་ནི་རིགས་ལྡན་ལས་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་འདི་མ་གྲུབ་སྟེ་ཐུན་མོང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་ཚད་མས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་དོན་དུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་དང་པོ་ཁས་བླངས་ཀྱིས་དགག་པ་ནི། གསལ་བ་དུ་མ་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་སྤྱི༷་ཡི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ༷་པར་ཤེས༷་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ལ་ཡ༷ང་གསལ་བ་དེའི་མིང་གི་སྒྲ༷་དང༷་གས༷ལ་བ་དེའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཇི་ལྟ་བར༷་སྣང༷་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པའི་སྤྱི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁ༷་དོག༷་དང་དབྱིབ༷ས་དང་ཡི༷་གེའི་རྣམ༷་པ༷་ཡིས༷་སྟོང༷་པ༷་ལ་བ་ལང་གི་སྤྱིའམ་བ༷་ལ༷ང་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་དེ་སྤྱི་ནི་རྟག་གཅིག་ཆ་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྤྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་བོར་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ་དེ་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །
彼等未现量立
གཉིས་པ་ལ། གང་སྦྱོར་རིགས་ཐ་དད་མ་གྲུབ། །གང་གིས་སྦྱོར་བ་འཕྲོད་འདུ་ཡང་། །དང་པོ། རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པའི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡི༷ན་དུ་ཆུག་ཀྱང༷་དེ་ཉིད་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མི༷ག་ལ་སོགས་པ་དག་གི༷་ཡུ༷ལ་ལ༷་མ༷ཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་དེ༷། མིག་གིས་
20-243a
གསལ་བ་མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་དེ་འདྲ་མཐོང་ན་དེ་གཉིས་ཀ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་དགོས་ནའང་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་སྣང༷་བ༷་གཉི༷ས་ནི༷་མེ༷ད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཡུལ་གཉིས་མི་སྣང་བ་དེས་ན་ཡུལ་ཅན་དབང་ཤེས་ལ་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་འཛིན་པའི་བློ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ནའང༷་རྙེ༷ད་པར་དཀའ༷་སྟེ་ཀ་བ་ལ་སྣམ་བུའི་བློ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། དབང་ཡུལ་ལ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་སྟེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་ཡང་དབང་པོས་འདི་ལ་འདིའོ་ཞེས་འབྲེལ་བ་མཐོང་ན་འཕྲོད་འདུ་ཉིད་དབང་པོས་འཛིན་དགོས་ན་ཡང་། དབ༷ང་པོས༷་འཕྲོད༷་པ་འདུ༷་བ་འཛི༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མིན་པར་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་ལ། དེ་དབང་པོས་མངོན་སུམ་འཛིན་ན་མིང་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་དངོས་པོ་དེའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པའང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པས་ཀྱང་གནོད་དོ། །རིགས་དང་རིགས་ལྡན་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་ཞིང་འཕྲོད་འདུའང་དབང་པོས་མ་བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར༷་ན་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་གྱི་འབྲེལ༷་བ༷་ནི་དབང་པོས་མངོན་སུམ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པ༷ར་གན༷ས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
并且，没有任何显现为不同的整个对象是不可见的，而仅仅显现为有部分的，只是那个对象本身的显现而已，如果不把它们相互结合为所限定的基础和限定的属性，就不会产生任何关于它的分别念。
立宗法
第二，证成上述根本因的周遍，分为：别类违反所许；彼等未被现量所立；不能以共许证成；同样也没有推理。
别类违所许
第一，如果说："种类不能区别于具有种类的[事物]这一点不成立，因为通过量已成立共同的随行普遍。"为了证明那[种类]作为实存不可能有任何量，首先以自许来破斥：凡具有随行于多个个体的普遍之对象的识，对它而言也显现该个体的名言声音以及该个体的颜色和形状，但这不是你所主张的普遍，因为你称那离开颜色、形状和文字相的空为牛的普遍或"牛性"，因为[你]承认普遍是常一无分的。因此，舍弃被增益为普遍的意识相后，根本没有所谓"随行"的任何事物，而那也不是普遍。
彼等未现量立
第二分为：所结合的种类差别未成立；能结合的关系[未成立]。
第一，若说："在分别对象中显现的，在一切个体中相同的，就是普遍。"即使承认它是[普遍]，但它仅仅显现于分别心前，而在眼等的对象上未见到，因为如果眼睛能见到不同于看见个体的那种普遍，则两者都必须显现为感官对象，然而通过现量已经成立在感官对象上并没有两种显现。由于不显现两种对象，所以在取对象的感官意识中，无论如何推测，也难以找到区分把握种类和具有种类的认识，如同[错误地]在柱子上有毯子的认识一样。
第二，如果认为在感官对象上它们不显为不同，因为通过聚集关系而成为一体，[回答是]：即使它们不显为不同，如果感官能看到"此中有此"的关系，则感官应能把握聚集关系，然而感官不把握聚集关系，因为你也承认聚集关系不是现量的对象，而是推理的对象。如果感官能直接把握它，则名称和无常性等事物的一切属性也应仅仅通过看见就能了知，因此理由也能破斥[这种主张]。因为种类和具有种类的[事物]不显现为不同，而且感官也未把握聚集关系，所以种类和具有种类的关系确实是不被感官现量所见的。


 །
其非极成因立
གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང་དོགས་པ་སྤང་བ་གཉིས། དང་པོ། སྣལ་མ་འདི་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་བ་ལང་ལ་རྭ་ཡོད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཤིང་། གྲགས་པ་ལྟར་དོན་ལ་འཕྲོད་འདུའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་རྡོ་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟར་གྲགས་པ་དོན་མཐུན་དུ་མི་འགྱུར་བས་འཕྲོད་འདུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣལ༷་མ༷་འདི༷་ལ༷་སྣམ༷་བུ༷་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བའི་སྒྲ༷་འདི༷་དག༷་ཀྱང༷་རྒྱུ་
20-243b
མཚན་གཞན་དང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་བརྡ་བྱེད་པ་པོ་ར༷ང་གི་རྟོག་པ་དག་གི༷ས་དེ་ལྟར་བྱས༷་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ཅིང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་བ༷་ལ༷ང་ལ༷་རྭ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་བརྗོད་ཀྱང༷་རྭ་ལ༷་བ༷་ལ༷ང་ཡོད་དོ་ཞེས་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་གྲགས་པ་མིན་ན་ཡང་། རྭ་དང་བ་ལང་ཕན་ཚུན་འཕྲོད་འདུའི་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་སྒྲ་དེ་ཞུགས་པ་ཡིན་ན་རྭ་ལའང་བ་ལང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་གཉིས་ཀར་གཉིས་ཀ་འབྲེལ་བ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་དེ་གཉིས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་བ་ལང་རྭ་ཅན་ཅེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་སྙམ་ན། བ་ལང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་རྭ་ནས་རྨིག་པའི་བར་གྱི་ཆོས་ཅན་ལིང་ལིང་པོ་དེ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བ་ལང་རྭ་ཅན་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་བ༷་ལ༷ང་ཞེ༷ས་བྱ༷་བའི་སྒྲ་དེས་རྭ་མ་གཏོགས་པའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ནི༷་ལྷག༷་མ༷་གཞན་ཀུན་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་དེ་ཀུན་ཀྱང་རྭ་དང་རྣམ༷་པར་བཅ༷ད་པ་དམིག༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་མིག་སོགས་ཡན་ལག་ཀུན་དང་ལྡན་པའི་གོང་བུ་དེ་ཡི་སྟེང་དུ་རྭ་ཡང་འབྱར་བ་ལྟར་སྣང་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་བ་ལང་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོད་ཅིང་དེ་གཉིས་འཕྲོད་འདུས་མི་གྱེས་པར་འབྲེལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ལ་མིག་ཡོད་ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་མིག་ལས་གཞན་པ་བ་ལང་གི་སྒྲས་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་བ་ལང་གི་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་པ་ལ་སྦྱར་ཀྱང༷་ཚུལ་དེ་འདྲ་བས་ན་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བ་ལང་ཞེས་པ་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་འདི་དག་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་བརྡ་བྱས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཉིས་པ། འབྲེལ་བ་དོན་ལ་མེད་པ་མི་འཐད་དེ། སྔར་གྱི་སྣལ་མ་གང་ན་ཡོད་དྲིས་པ་ན། དེ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྣམ་བུའི་རང་མཚན་ལ་མཛུབ་མོ་འཛུགས་པ་དང་། 
20-244a
སྣམ་བུའི་དུས་ན་སྣལ་མ་འདིའོ་ཞེས་སྣལ་མ་རེ་རེ་ནས་བསྟན་དུ་ཡོད་པས་ན་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་རང་མཚན་དངོས་སུ་བསྟན་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། སྔར་གྱི་སྣལ༷་མ༷་དེ༷་རྣ༷མས་ཀྱི༷་སྣམ༷་བུ༷་ནི༷་འདི༷འོ་ཞེ༷ས་བརྗོད་པ་ནི་སྔར་གྱི་སྣལ༷་མ༷་དེ་ཐག་པས་འདུས༷་བྱས༷་པ་ལ༷ས་ཕྱིས༷་འབྱུང༷་བའི་འབྲས༷་བུ་སྣམ་བུར༷་དམིགས་ནས་སྔར་གྱི་སྣལ་མ་དེ་དང་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་དེ་སྐད་བརྗོ༷ད་པ་ཙམ་ཡི༷ན་གྱི༷་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ཡ༷ང་སྔར་གྱི་སྣལ་མ་དང་ད་ལྟའི་སྣམ་བུ་དུས༷་གཅི༷ག་ཏུ་ཡོད་པ་མི༷ན་ཏེ། སྣལ་མའི་རང་བཞིན་མ་འགྱུར་བཞིན་དུ་སྣམ་བུ་མེད་ལ་སྣམ་བུའི་དུས་ན་སྔར་གྱི་སྣལ་མའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣལ་མ་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་གདགས་སྙམ་ན། བརྡ་བྱེད་པ་པོ་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒྱུ་སྣལ་མ་དེ་འདུས་བྱས་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་རུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུར་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་པ༷་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་དུ་མི་སྲིད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སྣལ་མས་ཀྱང་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ཐགས་སུ་བྲན་པ་སོགས་དོན་མེད་དོ། །འ༷མ་ནི་ཕྱི་མ་དང་སྡུད་པའི་ཚིག་གོ།

以下是原文的完整直译：
其非极成因立
第三分为：正文和解除疑惑两部分。第一，如果说："如'这经线上有毯子'和'牛有角'等在世间是共许的，由于实际上如共许那样存在聚集关系，而不是如'石头上有毯子'一样共许不符合实际，所以聚集关系是成立的。"[回答是]："这经线上有毯子"等这些表达关系的言语也是依靠各种不同理由，由使用语言的人自己的分别而如此作出的，并非因为两者存在差别且有聚集关系。此外，虽然在世间说"牛有角"，但在世间并不共许说"角有牛"，然而如果声音的使用是基于角和牛相互之间的聚集关系，那么角上也应有牛，因为双方的相互关系没有差别。
如果[问]：若实际上两者没有关系，为什么说"有角的牛"？[答]："牛"这个词表达从角到蹄的那个整体事物为所诠，在"有角的牛"这种情况下，"牛"这个词仅仅是根据表达意图而把握除角以外的其他所有肢体，而且所有那些剩余的肢体与角没有区分界限，因为在具有眼睛等所有肢体的整体上，角也显得像是附着的，这样的表达只是根据表达意图而言，并非牛与[角]存在差别，且二者通过聚集关系而不可分离地联系在一起。同样，在"牛有眼睛"的情况下，"牛"所表达的除眼睛以外的行走等所有牛的部分，通过这样的方式，如何能在实际上证明有别于所有部分的所谓"牛"？这些仅仅是分别心如此设置符号而已。
第二，[如果说]："关系在事实上不存在是不合理的，因为当问'过去的经线在哪里'时，可以回答'它是这个'，并指着毯子的自相，而且在毯子的时候可以一一指出'这是经线'，所以怎么能在分别增益上直接指示自相呢？"[回答是]：所谓"这是过去那些经线的毯子"的表述，只是在看到过去那些经线被线编织而成后产生的结果毯子，而将它与过去的经线增益为一体而如此表达，实际上过去的经线和现在的毯子绝不可能同时存在，因为在经线的自性未改变时没有毯子，而在毯子存在时显现出与过去经线自性不同的形态。
那么，为什么说"经线上有毯子"呢？某些命名者是因为经线这一因素若被编织则能产生结果，所以在因上增益为果，而因果不可能同时存在，若存在的话，经线也应能执行保暖的功能，那么织布等就毫无意义了。"或"字是表示后者和集合的词。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
推理未立
བཞི་པ་ལ། སྔོན་པོ་བུམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་དོན་གཅིག་ལ་ཇུས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་སོ་སོར་བརྗོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པས་སོ་སོར་ངེས་པ་བཞིན་དུ་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་སོ་སོར་མཐོང་བ་མེད་ཀྱང་དེ་ལ་བཏགས་པའི་སྒྲས་སོ་སོར་སྟོན་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཐ་དད་པར་རྗེས་དཔག་གིས་རྟོགས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། སྔོན༷་པོའི༷་ཁ་དོག་དང་ནི་བུམ༷་པ་ལ་སོག༷ས་པར་བརྗོད་དེ་ཐ་དད་ཅན་གྱི་སྒྲ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཇི༷་ལྟ༷ར་མིང་མང་པོ་དག་ཏུ་ཐ་དད་པ་དེ༷་བཞིན༷་ནི་སྔོན་པོ་དང་བུམ་པའི་མིང་ཐ་དད་དུ་ཇུས་པའི་དོན་ཐ་དད་ཁོ་ན་ཡིན་ཀྱང་རྟོག་པས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཐ༷་དད་དོ། །དེས་ན་འདི་ནི་སྔོན་པོ་བུམ་པར་ཤེ༷ས་པའི་བློ༷་གཅི༷ག་ཏུ་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་དོ། །ཐ་དད་པའི་དོན་དབང་པོས་མཐོང་ཡང་ཐ་དད་མི་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དཔེར་ན་ཤིང་མེ་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་ལ། ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ་ཤིང་ཚིག་ན་མེ་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་པ་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀ་བཀག་ཙམ་གྱི་བྱེ་བྲག་དེ་རྟོགས་ན་ཤིང་མེ་ལྟར་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པ་ཐ༷་དད་རྣམས་ནི་ཐ་མི་དད་པར༷་སྣ༷ང་བ་ཡི༷ན་ཏེ་དོན་དེ་དག་བློ་དེས་ཐ༷་དད་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་ཙམ་ཞིག་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །
小结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། གོང་དུ་བཤད་
20-244b
པ་དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ལ་སོག༷ས་པ་ཡི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡི་དོན་དེ་དག༷་ནི་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞིང་བརྗོད་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་ལ་སྣང་བ་མེད་དེ་དོན་སོ་སོའི་གཟུགས་སོགས་བརྡ་མ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་སྣང་གི་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་མི་སྣང་བས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་ལ་སོག༷ས་འཕྲོད་འདུའི་འབྲེལ་བ་ཆ༷ས་ཆེ༷་བ་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་ན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བར་མི་འགྱུར་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་སྦྱོར་གྱི་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།།
破声缘分别
གཉིས་པ་སྒྲ་སྦྱོར་རྟོག་པར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། ཁ་ཅིག་དབང་པོའི་ཤེས་པས་དོན་སྦྱོར་ནི་མེད་ཀྱང་འོ་ན་ཡང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་ཙམ་འཛིན་པ་སྒྲ་སྦྱོར་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་དོན་མཐོང་བ་ན་རང་དགར་དེའི་མིང་མི་དྲན་བཞིན་དུའང་དབང་པོའི་བློ་ལ་སྒྲའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་བྱིས་པ་ལྟ་བུའི་མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་སྦྱོར་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། སྒྲ་སྦྱོར་རྟོག་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། སྲིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་མིན་པར་བསྟན་པའོ། །
非有声缘分别
དང་པོ། འཇིག་རྟེན་ན་མིག་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་མཐོང་བ་ན་མིང་མཐོང་བ་སྲིད་པ་མིན་ལ། ལྡོག་པ་སྒྲ་ཡི་ཡུལ་ཅན་རྣ་བའང་གཟུགས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་ལས་ཕྱི་ནང་གི་ཆ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་སྒྲ་དོན་འདྲེས་པའི་བློ་མེད་དེ། སྒྲ་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་ལྟ་ཉན་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དོན་མཐོང་བ་ཅན་ཞིག་སྲིད་ན་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པས་སྒྲ་དང་དོན་འདྲེས་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །
立宗因明
བཞི་པ། སྲིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཚེ་བག་ཆག༷ས་ཀྱི༷་དབ༷ང་གིས༷་སྒྲའི་རྣམ་པ་སྣང་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཉིད༷་ནི། སྒྲའི་རྣམ་པ་ཡི་ནི་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ཡིན་པ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་པས་མངོ༷ན་སུམ༷་མ་ཡི༷ན་ཏེ་དོན་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར༷་སྔོན་པོ་ལ་སེར་འཛིན་བཞིན་ནོ།།


 །ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་དེ་ཁྱོད་ལྟར་ན་འབྲས་དུས་ན་རྒྱུ་འགགས་པས་ཁྱབ་ཀྱང་སྣམ་བུའི་དུས་ན་སྣལ་མ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་བསྟན་དུ་ཡོད་པས་སྣལ་སྣམ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མེད་ཟེར་ན། སྣལ་མ་རྣམས་ཐགས་སུ་བྲན་ནས་འདུས་བྱས་པ་ན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལིང་པོར་སྣང་བ་དེ་སྣམ་བུ་ཡིན་ཞིང་སྣལ་མ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་ཤུལ་ན་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་སྣམ་བུ་ཞེས་པ་སྣལ་མ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་མིང་དུ་བྱས་ནས་སྣལ་མ་ཞེས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་རྟེན༷་ནི༷་དམིགས་བསལ་ཏེ་སྟོན༷་པ༷་ན༷་ཚོགས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྣལ༷་མ༷་གཅི༷ག་ནི༷་ལོགས་སུ་
20-244b
བཀ༷ར་བར་བྱས༷་ལ༷། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས༷་བུ་སྣམ་བུ་ལ༷་སྣལ༷་མ༷་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཞེས༷་པའི་སྒྲ་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་ཡང་གོང་དུ་བ་ལང་ལ་བརྗོད་པ་བཞིན་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་སྣལ་སྣམ་ཐ་དད་དུ་དུས་མཉམ་པར་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །འོ་ན་ཡན་ལག་སྣལ་མ་རེ་རེ་ནས་མངོན་སུམ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཡན་ལག་ཅན་སྣམ་བུ་མེད་ན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་ཤིང་། སྣམ་བུའི་མིང་ཡང་སྣལ་མ་ལ་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ཡང་དེའི་སྔོན་དུ་སྣམ་བུའི་དངོས་མིང་ནམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན་བཏགས་མིང་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། བ་ལང་གི་དངོས་མིང་སྔོན་དུ་མ་གྲུབ་ན་ཁུར་བུ་སོགས་ལ་གདགས་སུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་སྣལ་མ་དང་ཡན་ལག་ཅན་སྣམ་བུ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚོགས་ཅ༷ན་སྣལ་མ་ཕན་ཚུན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སོགས་ལ་ཕན་གད༷གས་བྱ་དང་ཕན་འདོ༷གས་བྱེ༷ད་དུ་གནས་པ་ཉི༷ད་དམ༷། སྣལ་མ་ཕན་ཚུན་རྣམ༷་པ༷ར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་ལིང་པོར་སྣང༷་བ༷་ཉི༷ད་ལ་སྣམ་བུ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་ལ། མིང་དེས་ཀྱང་དོན་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ༷་བ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཡུལ་དེའི་ཤེས༷་པ་སྐྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་བརྡ་བྱེད་པ་པོས་ཐོག་མར་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དང༷་པོ༷་ཡི༷་བརྡ༷་དེ་ལྟ་བུ་ལ༷་དེའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལམ་བརྗོད་བྱར་སོང་བ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་ལྷག་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་མིང་དེ་དངོ༷ས་
20-245a
མིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣམ་བུའི་མིང་ནི་བརྗོད་བྱ་དེ་ལ་དངོས་མིང་ཡིན་གྱི་བཏགས་མིང་མིན་ལ་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྣལ་མ་གཅིག་སྣམ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
亦非比量
བཞི་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། དངོ༷ས་པོ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་རིག༷ས་དང་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོ༷གས་པ་གྲུབ་པ་ལ༷་ནི་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པ་མེ༷ད་དེ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་འདིའི་རིགས་སོ་ཞེས་སོགས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ཀྱང་ཡིན་ལ་རྟོག་པས་བཏགས་མི་དགོས་པར་དོན་ལ་འབྲེལ་བའི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是原文的完整直译：
他说："这不合理，按照你的说法，结果时因已灭尽，但在毯子存在时仍然能一一指出经线，那么经线和毯子怎么可能不同时存在？"
[回答是]：经线在织布后被结合起来，成为具有保暖功能的实体整体显现，这就是毯子，若将经线一一分离后，就不会有所谓的"毯子"。然而，"毯子"作为经线集合的总称，当用"经线"这个词来特别指示时，就将整体的一个特定部分即单个经线单独区分出来，基于这样的理由，才有"毯子上有经线"这样的表述。这也如前面关于牛所说的那样，仅仅是按照表达意图而说，并非经线和毯子作为不同物同时存在。
如果说："虽然部分经线一一通过现量确立，但除了这些没有整体毯子，那么[毯子]就不能执行保暖功能，这对你来说也同样[矛盾]，而且毯子的名称也会成为经线的假名，并且由于事先从未确立过毯子的直接名称，所以这种假名也不可能存在，就像如果事先没有确立牛的直接名称，就不能给水牛等安立[假名]一样。因此，部分经线和整体毯子同时存在。"
[回答是]：不是这样的，所谓整体和部分是相互依靠而安立的，实际上没有任何[二者]成立为不同的。因此，能执行保暖功能的实体，即被称为"毯子"的言说对象，是作为实体存在的，而且它是作为集合体经线相互提供保暖等功能，具有互相帮助和被帮助的关系，或者是经线相互间没有间断而显现为整体，这样的事物称为毯子。这个名称也能生起无有将它增益为他物的无错乱的对象认识，而且这也是命名者最初安立的，因此对于这种最初命名中所包含的对象或所诠，即具有保暖等功能的实体，这个名称是直接名称，所以"毯子"这个名称对于该所诠是直接名称而非假名，也不是不能执行保暖的功能，因为单个经线不是毯子。
亦非比量
第四分为：略说和广释。
略说
第一，对于成立与实体有差别的种类、动作、属性、整体等，没有推理，因为如果它们成立为不同，就无法说"这是它的种类"等关系，而且虽然不同，但也无需通过分别增益，在实际上有关系的正确相似例是不可能存在的。
;


 །ཇི་ལྟར་ན་མཐུན་དཔེར་འདོད་པ་དབྱུག༷་པ༷་ཅ༷ན་དང་རྭ་ཅན་ལ་སོ༷གས་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷འ༷ང་ཕན་འདོགས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འགྲུབ་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བློས་ཕར་བཏགས་པ་ཀུན་རྫོབ༷་པ༷་ལ༷ས་ཐ༷་སྙད༷་འདོ༷གས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་ཁྱད་པར་བྱ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ཡན་གར་དུ་མཐོང་བ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་དེ་ཀ་བུམ་བཞིན་དང་། བར་མ་ཆད་པར་སྣང་ན་ཡང་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་བཟུང་ཞིང་། དེ་ལའང་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་འབྲེལ་བ་བློས་མ་བཏགས་ཀྱི་བར་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཐོང་བ་ན་བར་མ་ཆད་པའི་སྣང་བ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་གི་དོན་ལ་དོན་སྦྱར་བ་ཞེས་པའི་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དམ་བཅའ་བརྗོད་དང་དེ་དག་གི། འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །
说宗
དང་པོ། བ་ལང་གི་རིགས་དང་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་བ་ལང་གི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་སྣལ་མའི་སྣམ་བུ་ལ་
20-245b
སོགས་པ་འདི་དག་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པས་ཐ་དད་པ་ལྟར་བསྟན་ནས་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དོན་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཚིག་གིས་བསླུས་ཏེ་ཚིག་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་བཞིན་དོན་ལ་འབྲེལ་ཡུལ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ཅིང་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་རློམ་པ་དེ་དག་ལ་བརྒལ་བ། ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གི་དངོ༷ས་པོ༷་ཞེས་པ་དང་། ཁ༷ང་བཟང་གི་འཕྲེ༷ང་བ་ཞེས་པ་དང་། ཁང་བཟང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོ༷གས་པ་རྣམས་ཀྱི༷་སྒྲ༷་ཡ༷ང་གཞི་དེ་དག་ལས་གཞ༷ན་པར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་བརྗོད་བྱ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མིན་པར་མཐོང་ན་ཚིག་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་མཐའ་དག་དོན་ལ་ཐ་དད་ཡིན་པར་སེམས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་ཅན་པ་རང་གི་ལུགས་ལ། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལས་དང་སྤྱི། །བྱེ་བྲག་འདུ་བ་རྣམ་པ་དྲུག །ཅེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་པོ་འདིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་འདུས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་འདོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་དེ་ཚིག་དོན་དྲུག་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་དོན་མེད་ལ། ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་ན་ནི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་སྨྲ་བའང་ཉམས་སོ། །ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་དེ་ཁང་བཟང་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་དོན་དྲུག་པོ་གང་དུའང་མ་འདུས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁང་བཟང་ཞེས་པ་རྫས་མིན་ཏེ་རྡོ་ཤིང་སོགས་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྡུལ་གྱིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མི་རྩོམ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁང་བཟང་རྫས་མིན་ལ། འཕྲེང་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་རྫས་ལ་བརྟེན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་
20-246a
བ་ཞེས་པ་མི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །
立其应理
གཉིས་པ་ལ། ཁང་བཟང་ཕྲེང་བ་ལྡན་པ་མིན། །རིགས་ཀྱང་ཡིན་པ་དགག་པ་དང་། །བཏགས་པར་འདོད་ཀྱང་མི་འཐད་པའོ། །
非庄严居舍
གལ༷་ཏེ༷་ཁང༷་པ༷་བཟང༷་པོའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་རྡུལ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཚོགས་ལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པས་ལྡན༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ཁང་པ་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཁང་བཟང་དེ༷་ཡི་འཕྲེང༷་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་ནི༷་དོན་དྲུག་གི་ཅི༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་མི་བརྟེན་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ན་འདིར་ནི་ཁང་བཟང་གི་འཕྲེང་བ་དང་ཁང་བཟང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཁང་པ་བཟང་པོ་ཞེས་པའི་བཟང་པོའི་སྒྲ་ཡུལ་གང་ཡིན་སོགས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
就像所有被认为是相似例的持棍者和有角者等，[在这些例子中]所成立的能帮助与被帮助的关系，都是由人的思维投射而产生的世俗性言说，而不是在实体上存在能作所作的差别，因为看到棍子和人分离时没有关系，如同柱子与瓶子一样。即使[两者]显现为不间断，也仅仅是显现为那样的实体相而已，并非把握为不同的相，而且即使在那种不间断显现等的情况下，如果思维没有安立关系，仅仅通过看见也不能成立任何关系，因为只有显现而没有考察。因此，在看见时，只是看到不间断显现的那种程度，而在事实上根本没有所谓"事物与事物结合"的关系。
广说
第二分为：说宗和善巧成立其合理性。
说宗
第一，牛的种类、牛的白色、牛的行走动作、经线的毯子等，这些虽然仅是通过表达意向的分别心显示为不同并成立关系，[实际上]是不同反体在事实上不可分离，但是对这一点迷惑的外道们被语言所欺骗，如同不同词语的意思一样，误认为在事实上所关系的两个对象成立为不同，并且通过聚集关系而成为关系。针对这些[错误观点]的质难：[如]"六句义的事物"、"华丽建筑的装饰"、"华丽建筑的城市"等言说，如果看到这些[言说]不依赖于与这些基础不同的对象所诠，那么认为所有不同词语的所诠在实际上都是不同的，这是毫无意义的。
关于此，在正理派（ņyāya）自宗中，"实体、属性、动作和普遍，特殊和和合共六种"，这六句义包含了一切所知，因此[他们]不承认有不包含在此中的事物。如果这样，"六句义的事物"，如果[指的]不是与六句义不同的事物，那么用法与所法的词来表示它是无意义的；如果是不同的事物，那么宣称六句义包含一切也就失效了。"华丽建筑的装饰"，如果存在一种与华丽建筑不同的事物称为"装饰"，那么它也将不包括在六句义中的任何一个中，因为"华丽建筑"不是实体，因为[你们]承认不同种类的微粒如石、木等不组成整体实体，所以华丽建筑不是实体，而装饰是属性，因为[你们]承认属性依靠实体，所以"华丽建筑的装饰"将变成不相关。
立其应理
第二分为：非庄严居舍；遮破亦是种类；纵许为假说亦不应理。
非庄严居舍
如果说："所谓'华丽建筑的装饰'这个表述，是因为在不同种类微粒的**中有所谓'具有属性'，所以是'具有'[关系]。"[回答是]：即使承认建筑是具有[关系]，但所谓"那建筑的装饰"，它是六句义中的什么？因为你已承认属性不依赖于属性，而这里"华丽建筑的装饰"和"华丽建筑的城市"是以法与有法关系的言说表示的。不仅如此，还应考察"华丽建筑"中的"华丽"字所指的对象是什么等。


 །
亦破具姓
གཉིས་པ། ཁང་བཟང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གཞན་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་མི་རུང་བས། གལ༷་ཏེ༷་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་དེ་ལྡན་པ་དེའི་རིག༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་རིགས་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁང༷་པ་གཅི༷ག་ཀྱང༷་དཔེར་ན་ཤ་པ་གཅིག་ལའང་ཤིང༷་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་བཞི༷ན་དུ་འཕྲེང༷་བ་ཞེས༷་བརྗོ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཁང་བཟང་ནི་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཕྲེང་བ་ནི་དེའི་རིགས་ཡིན་པས་ལྡན་པ་ཡོད་ཙམ་ནས་དེའི་རིགས་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ་ཁང་བཟང་གཅིག་ལ་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁང་བཟང་གི་འཕྲེང༷་བ་མང༷་པོ༷་ལ༷་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བའི་ཕྲེང་བ། ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ། ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་མང་པོ་སོགས་དེ༷་ཡི༷་སྒྲ༷་ཅི༷་ལྟར༷་བརྗོད་དེ། ཕྲེང་བ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དང་ཆེན་པོ་དང་མང་པོ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་མིན་པར་རིགས་ཀྱི་སྒྲར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཁང་བཟང་གི་རིགས་ཙམ་
20-246b
ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་ན་རིག༷ས་ལ༷་རིགས༷་གཉིས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །
施设亦非理
གསུམ་པ་ལ། གཞན་གྱིས་འདོད་པའི་དངོས་བཏགས་བཀག །གྲུབ་དོན་རང་ལུགས་དངོས་བཏགས་བཞག །
破他宗真伪
དང་པོ་ལ། ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་སྟོན་པ་དང་། །རང་ཚིག་འགལ་བའི་དཔེ་སྟོན་པའོ། །དང་པོ། ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང༷་བ་དང་ཁང་བཟང་གི་གྲོང་ཁྱེར་སོ༷གས་ལ༷་ནི༷་ཆེན༷་པོ༷་དང་མང་པོ་ལ་སོ༷གས་པའི་སྒྲ་ནི་སྔ་མ་ལས་བརྗོད་དོན་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་ཉེར༷་བརྟག༷ས་ཙམ་ལ༷ས་འཇུག་པ་སྟེ་བཏགས་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོ༷ད་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ་མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་རི་སོགས་ལ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དངོས༷་དབང་གིས་འཇུག་པའི་མིང་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་དང༷་འདི་འཇུག་ཚུལ་ལ་ཁྱ༷ད་ཅི་ཡང་མེ༷ད་པར་རྣམ༷་ཤེས༷་ཀྱི༷་གཟུང༷་བར་བྱ༷་བ་ཉི༷ད་དེ། ཁྱད་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར༷་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུ་ལ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཉེར༷་བརྟག༷ས་མི༷ན་ཏེ་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཡོད་ལ། དེ་མེད་ན་རི་སོགས་ལའང་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ཀ་དངོས་བཏགས་ཡིན་མིན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་སོ། །གཞན་ཡང་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་ཅན་གྱི་ནགས་ཞེས་བྱ་བ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ནགས་ལ་མེ་ཏོག་མེད་ཀྱང་ཤིང་གི་རྫས་ལ་མེ་ཏོག་ཡོད་ལ། མེ་ཏོག་དང་གྲངས་གཉིས་རྫས་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ནགས་ལ་མེ་ཏོག་འབྲེལ་བར་བཏགས་ཞེས་ཁྱོད་འདོད་ཀྱང་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་ལ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བར་གདགས་པའི་ས་བོན་ཀྱང་མེད་དེ། ཁང་བཟང་དང་ཕྲེང་བ་རྫས་མིན་པར་འདོད་ཅིང་ཕྲེང་བ་དང་ཆེན་པོ་སོགས་ཁང་པའི་རྡོ་ཤིང་སོགས་རེ་རེའི་རྫས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཁྱེད་རང་གི་མིང་དེ་དངོས༷་སུ༷་འཇུག་པའམ་
20-247a
དངོས་མིང་དུ་མངོ༷ན་པར༷་འདོ༷ད་པ༷་ནི་རི་ཆེན་པོ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ༷འང༷་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་གཞན༷་དང་གཞན་ལས་སྒྲ་གཞན་དང་གཞན་འཇུག་པ་མིན༷་པ༷་ཉིད་དེ༷་ནི༷་བཏགས་པར་འདོད་པ་འདི་དང་མཚུངས༷་ཏེ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་ལས་དོན་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དངོས་མིང་ལ་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་པ་རེ་ངོས་སྐལ་དུ་ཐོབ་པ་ཡོད་དགོས་ན། རྫས་ལ་སོགས་པ་དྲུག༷་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་ཐུན་མོང་དུ་ཚིག༷་གི་དོན༷་ཞེས་པའི་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པ་དེ་རྒྱུ༷་གཞན༷་གང༷་ལ༷་ལྟོས༷་པར༷་མཐོང༷་སྟེ། དྲུག་པོ་མ་ཡིན་པའི་འཇུག་ཡུལ་གཅིག་ཡོད་ན་ཚིག་གི་དོན་བདུན་པའང་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ་དྲུག་ལས་གཞན་མེད་ན་དེ་ལ་དེ་ཡང་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ད་ལྟའི་བུམ་པ་ལ་དངོས་མིང་ཡིན་ན་ཟངས་བུམ་སོགས་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མིན་པའི་བུམ་པའི་རིགས་ལ་དངོས་མིང་དུ་གྱུར་པ་དེ་བྱེ་བྲག་ལ་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་རོ།

以下是原文的完整直译：
亦破具姓
第二，因为华丽建筑是具有[关系]，所以不合理有另一属性称为"装饰"，[对方]若说："所谓'装饰'是那'具有'[关系]的种类，因为种类在属性上也存在。"[回答是]：那么，一座建筑，就像一棵夏波树也可以称为'树'一样，也应该可以称为'装饰'，因为华丽建筑是具有[关系]，而装饰是它的种类，所以只要有具有[关系]就必然有其种类。[这种主张]不能接受，因为对一座华丽建筑不能称为"华丽建筑的装饰"。此外，对于众多的"华丽建筑的装饰"，如何表述"华丽建筑的装饰的装饰"、"华丽建筑的大装饰"、"华丽建筑的多装饰"等语言？后面的"装饰"一词以及"大"和"多"等不是属性词而成为种类词，而且它也不会比单纯的华丽建筑的种类有什么不同，因为种类没有第二种类，所以这种表述将变得毫无意义。
施设亦非理
第三分为：破他所许真假；安立义成自宗真假。
破他宗真伪
第一分为：显示互相相等；显示违自语之例。
第一，关于"华丽建筑的装饰"和"华丽建筑的城市"等，虽然"大"和"多"等词与前者的表述对象没有不同，但[你们]认为只是通过假设而适用，即是假名，这种主张不合理，因为你认为"大"这个词适用于山等是基于实体的直接名称，而这[用法]与那[用法]在应用方式上没有任何不同，都是作为意识所取的对象，因为[二者]无差别地被体验，所以"大"等词用于"华丽建筑的装饰"等并非假设，因为能体验到"华丽建筑的大装饰"，如果那不存在，则用于山等时也如何能存在呢？所以，这两者在是否为实名或假名方面在所有方面都是相同的。
此外，虽然你认为所谓"有开放花朵的森林"，在作为数量特征的森林上没有花朵，而在树的实体上有花朵，花朵和数量两者依靠实体的聚集关系而假立为森林上的花朵关系，但在"大装饰"中连这样假立关系的种子也没有，因为你认为华丽建筑和装饰不是实体，而且装饰和大等不存在于建筑的每一个石头、木头等实体上。
第二，你所明显主张的那些词直接适用或直接名称，如"大山"和"持棍者"等，并非由于所依和能依在事实上存在差别的不同原因而有不同的词的应用，这与你所主张的假名是相同的，因为仅有反体的差别并不能成立事物的差别。如果一定要在直接名称上各自获得特定的自相所诠，那么，对于实体等六种[范畴]共同使用"句义"这一词语，这是基于什么其他原因而见到的？如果有一个不属于这六种的适用对象，则应该有第七句义，如果没有六种以外的[范畴]，那么[句义]对它们也将成为假名。同样，如果"瓶子"这个词对现在的瓶子是直接名称，那么对于非铜瓶等任何特殊[瓶]的瓶子类别是直接名称，而对特殊[瓶]则成为假名。


 །ཁོ་ན་རེ། མི་འགྱུར་ཏེ་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་པ་དང་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་རིགས་བརྗོད་ལ། རིགས་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཀུན་ལ་དངོས་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བུམ་པའི་རིགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་བུམ་པའི་སྒྲ་རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རིགས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་འདྲ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །
立所成自宗真伪
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟེན་གྲུབ་མི་དགོས། དང་པོ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་བརྗོད་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་རྟོག་ཡུལ་གང་ལ་
20-247b
ཐོག་མར་བརྡ་གང་ཞིག་ཇི༷་ལྟར༷་སྦྱར་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་གྲགས༷་པ་ཙམ་ལ༷ས་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ༷་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ་བརྗོད་བྱ་དེ་ཡི་དངོས༷་མིང་དང༷་། སྔ་མ་གྲགས་ཟིན་གྱི་དོན་དེ༷་དང༷་མཚུངས༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ཕྱིས་ཀྱི་དོན་གང༷་ལ༷་སྔ་མའི་མིང་དེ༷་སྐ༷ད་བཏགས་ཤིང་བརྗོ༷ད་པ་ནི་ཕལ༷་པ༷་སྟེ་བཏགས་མིང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་པར་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་ཡིན་པ་ནི། འདི་ལྟར་དངོས༷་པོ་ཡོད་པ་ལ༷་ཡང་བྱ་བ་སྒྲུབ་ནུས་ཆེན་པོ་དང་མི་ལྡན་པས་དངོས༷་མེ༷ད་ཀྱི་མིང་བཏག༷ས་པ་བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མེད་ཅེས་འདོད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་གང་ལ་མིང་དེར་གྲགས༷་པ༷་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་སྟོབས་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡ༷་གང་བཏགས་པ་དེ་ཡི༷་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་ནོ། །བརྡ་དེ༷་ཡང༷་དངོས་པོ་ལ་རག་མ་ལས་པར་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོའི་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ཀྱི་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་ན་བརྡ་ཅིའི་ཕྱིར་འདོགས་ཟེར་ན། ཕྱིས་ཐ༷་སྙད༷་བྱེད་པའི་དོན༷་དུ་བྱས༷་པ༷་ཙམ་སྟེ༷། དཔེར་ན་ཡི་གེའི་ལྕི་ཡང་བཀོད་ཚུལ་གྱི་སྡེབ༷་སྦྱོར༷་ལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་འཛིན་སོགས་མིང༷་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བཟུང་བ་ཡོད་དགོས་པ་མིན་པ་དང༷་། སྒྲ༷་ཡི་ཆ་སྟེ་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་ལ། བྱིངས་དང་། མིང་དང་། རྐྱེན་དང་། དེ་རེ་རེ་ལའང་ནང་གི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་བཏགས་མིང་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ་མིང་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོན་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་སོ་སོར་ཡོད་པའང་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་སི་གཅིག་ལའང་རྐྱེན། རྣམ་དབྱེ། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ། རྣམ་དབྱེའི་རྐྱེན། རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བརྗོད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་
20-248a
པའི་གོ་བ་སོ་སོར་སྟེར་མོད་དོན་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་རེ་རེ་མི་དགོས་པ་བཞིན༷་ནོ། །
立自宗
གཉིས་པ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་བཀག་ནས་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ། སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་གཞན་སེལ་ཡིན། །དེ་ཉིད་བརྗོད་བྱར་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །
辨真伪即无为
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་མེད་ན་བ་ལང་དཀར་ཟལ་དང་ནག་པོ་མཐོང་བ་ལ་རིགས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲས་ཀྱང་རང་མཚན་གོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རིགས་མེད་ཀྱང་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། གསལ་བ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང༷་གང༷་ཞིག་གསལ་བ་རང་གི་དངོས༷་པོའི་ཆོས༷་ཉིད་ཀྱིས༷་གཟུགས་སོགས་མཚུངས་པའི་དབང་གིས་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དེ༷་འདྲ༷འི་རྣམ༷་ཤེས༷་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ནི༷་གཟུང་དོན༷་དེ༷་དག༷་ལ༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་དེས༷་ཡུལ་རྣམ་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ། དེ༷་ལྟར༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡི༷ན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
他说："不会这样，因为'句义'和'瓶子'这些词表达的是种类，这种类存在于任何[具有它的事物]上都是直接名称。"[回答是]：当说"瓶子的种类"时，"瓶子"这个词将变成不是以实体为对象，因为前后两者都将只以种类为对象。因此，这种[解释]是完全不合理的。
立所成自宗真伪
第二分为：区分真名和假名；因此不需确立语支。
第一，因上述原因，这种真名和假名的区分，绝不能依据所诠外在对象的存在与否来划分。不依赖于事实，而是按照人的表达意图，最初对某一分别对象如何安立某一符号，仅仅因为如此流行，而成为该事物的名称，这就是该所诠的真名；而后来基于已知事物，因与前者相似，而将前者的名称安立并表述于任何后来的事物上，这就是假名。这些也不是基于对象的原因，而是基于表达意图，正如我们看到对于存在的事物，因为不具备完成大作用的能力，而给予"不存在"的名称，如称不孝子为"无子"那样。
第二，对事物名称的流行并非来自事物自身的力量，而是随顺于所安立的符号。这种符号也不依赖于事物，而是随顺于安立符号者的表达意图。如果不是基于对象的原因，那为什么要安立符号呢？[是]仅仅为了后来能够言说，比如对文字的轻重安排方式的诗韵安立"持花鬘"等名称，但实际上并不需要有持花鬘[的人]；以及对作为声音部分即自性和缘分成部分的文字，[有]词根、名词、缀音，以及每一种又有不同的内部分类的多种命名方法，所有这些既不都是假名，也不是每一个名称都有各自不同的所诠，例如，对一个"si"[字]，虽然分别称为"缀音"、"格助词"、"第一格"、"格助词缀音"、"第一格单数"等，它们各自给出不同反体的理解，但不需要有不同的所诠对象，就是这样。
立自宗
第二，否定他宗主张的对象结合分别后，安立自宗，分为：声音的所诠是他遮；所诠成立方式。
辨真伪即无为
第一，外道说："如果见[事物]时没有对象结合分别，那么看见白牛和黑牛时就不会把握为同一种类，而且由于没有种类，语言也不能表达自相。"[回答是]：即使没有种类，也会产生把握为同一种类的认识，因为虽然诸个体各不相同，但由于个体自身的事物法性，基于形色等相似的力量，之前见过的事物所产生的同类意识，对于作为所取对象的那些对象，该具有对境的认识能够如实地了解对境的样态，这是自然规律。


 །དེས་ན་གསལ་བ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ༷་ད༷ད་མིན༷་པ་རིགས་གཅིག་ཡིན་པར༷་ནི༷་རྟོགས༷་པའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའང་ཡིན་ལ༷། ཡུལ་ཅན་བུམ་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས༷་ལྟ་བུའང་རང་མཚན་སོ་སོའི་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ༷་ཡིན་ནའང༷་སྔ་མ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་བུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་ཞེས་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སྔར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ༷། །དེ༷་ཕྱིར༷་དོན་དེ༷་ཡི་འབྲས༷་བུ་མེ༷ད་པ་དེ་མིན་རྣམ་པར་བྲལ༷་བ༷འམ་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ཁྱད་པར་ཀུན་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་དངོས༷་པོ་པ་གཅི༷ག་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཞན་སེལ་དེ་གསལ་བའི་དངོས༷་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་
20-248b
ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་དངོས༷་པོ་ལ༷་མཉན༷་པ༷་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་གཞན་སེལ་བ་དེ༷་ཡི་མཐའ༷་ཅ༷ན་ཏེ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་ལ་རེག་པས་སྒྲས་རང་མཚན་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྲས་བརྗོད་བྱར་བཤད་པ་དང་། རང་མཚན་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་བཤད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་རང་མཚན་དོན་བྱེད་ནུས༷་པ༷་གང་ཞིག་རང་མིན་རྣམ༷་པར་གཅོ༷ད་པའི་དོན་ལ༷་དངོས་སུ་རེག༷་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་དེ༷་ནི༷་བརྗོད་བྱ་དེར་སྣང་བ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པའི༷་གཟུགས༷་བརྙན༷་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལྟར་སྣང་ལ། རྟོག་སྣང་དེ་ནི༷་རང་མཚན་དེ༷་ཡི༷་གཞན་སེལ་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཅན་རྣམ༷ས་དང༷་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་ཞེན་པའི་དབང་གིས་འབྲེལ༷་བ་དེས༷་ན༷་སྒྲས་རང་མཚན་གོ་བ་ནི་དོན་གྱི་གཞན༷་སེལ༷་ལ་མཐར༷་ཐུག་པའི་ཕྱིར༷་མཉན༷་པ༷འམ་སྒྲ་ནི་བརྗོད་བྱ་ལས་གཞན༷་སེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པའམ་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར༷་བརྗོ༷ད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། སྣང་བརྟག་ཕྱེ་ན་དེ་དངོས་མེད། །སྣང་བརྟག་བསྲེས་པས་བརྗོད་བྱར་རུང་། །དང་པོ། དོན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཀུན་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་གིས་དེ་མཐོང་བ་ན་ཡང་ཐུན་མིན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་སྣང་ཞིང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་བྱས་པས་མིང་དོན་བསྲེས་ཏེ་གོམས་པ་ན་དངོས་པོ་རང་གི་ལྡོག༷་པ༷་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ༷་དག༷་གི་རྐྱེན་ལ༷ས་ཤེས༷་པ་ལ༷་གཞན༷་ཕྱི་རོལ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཅན་གྱི༷་གཟུག༷ས་བརྙན༷་སྣང༷་བ་གང༷་དེ༷འང༷་དོན༷་རང་མཚན་གྱི༷་བདག༷་ཉི༷ད་མིན༷་ཀྱང་བློ་སྣང་དེ༷་ལ་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ༷་བ་འབྱུང་ཞིང་དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྔར་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་
20-249a
སུ་མྱོང་བའི་བག༷་ཆག༷ས་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་ཡི༷ན་ནོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའང་བདེ་སོགས་གཞན་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ལས་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བློ་ཉིད་འབྱུང་བ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པར་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་དེ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ༷་ཙམ་ཞིག་ནི༷་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མཉན༷་པས༷་བརྗོད་པ༷་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེས་དོན༷་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་གྱི༷་ཆ༷་གང༷་ཞིག་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ནང་གི་བློ་རྫས་དེ་ཙམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་བུམ་པ་ཞེས་ནམ་བརྗོད་པ་ན་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་མི་འཁྲུལ་བར་བློ་སྣང་ཙམ་པོ་དེ་ལ་གོ་བ་ཞིག་ན། རང་སེམས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆུ་སྐྱོར་བའི་དངོས་པོ་ལེན་པ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུམ་པ་དེ༷་དེའི་མིང་གིས་མ༷་རྟོག༷ས་ན༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན༷་ནམ་ཆེད་དུ་སྦྱར་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ནི༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། མངོན་འདོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་ལ་ནམ་ཡང་མི་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是原文的完整直译：
因此，虽然诸个体各不相同，但通过相似性而[被视为]不相异的同一种类，也成为产生把握普遍的认识的因，而且像把握瓶子的感官识这样的所知，虽然是各自有不同自相对象的不同[识]，但是如前所述，由于同样是以瓶子为对象，所以产生认为[诸瓶识是]同一类的把握瓶识的认识之因，这是事物的本性，如前详细说明的那样。所以，这种事物的结果，即为排除非彼或他遮，仅仅是在一切特殊[事物]上随行，而不是有一个随行的实在普遍。这种他遮存在于诸个体事物上，因此一个能听闻的[词]在事物上共同运用，是以该他遮为边际，即以此为究竟。
那么，通过接触事物的他遮，语言就能表达自相，这样的话，之前说分别影像是语言的所诠，以及自相不是所诠，就没有意义了？[回答是]：虽然对外在的自相能作用的对象——排除非己的事物——没有直接接触，但是能诠的声音与显现为所诠的分别影像似乎相关联，而那分别影像是通过将显现与执着混合，依靠执著于以自相的他遮为究竟的[事物]，因此语言能表达自相是因为最终归结于对象的他遮，所以听闻或声音被说为能遮除所诠以外的[事物]，或者能表示对象的他遮。
第二分为：分离显现与执着则彼为无；显现与执着混合故可成为所诠。
第一，瓶子等这些对象，以其自性从一切他物返体，因此当见到它时，也显现为那样的独特本性，如此显现的样态存在于分别对象中，当对此安立"瓶子"的符号，习惯于混合名与义后，事物自身的反体如实地通过"瓶子"这个词的缘由，在意识中显现外在圆腹形的影像，虽然它不是自相的本质，但在这种心识显现上会产生错将它当作对象本身的[错觉]，这种显现也是从先前经验过此类对象的习气而生。
关于主物（自性）等，也如前所说，从体验乐等他[性]的样态上增益为彼的心识而产生。所以我们宗中有些人[认为]：胜义中有声音的所诠，仅仅是意识的那种样态被"瓶子"这个声音所表达。[答]：这样怎能了解外在圆腹事物自相的任何方面？若将内在心识实体作为所诠，当说"瓶子"时，如果不错将显现与执着为一体，而只理解为那单纯的心显现，那么就只会表达自心的体验，而不会趋向取用外在盛水等事物的行动。
如此，若外在的瓶子不被其名称所了解，那么用来了解外在对象的、有特定目的的符号设立就会变得毫无意义，因为永远不会理解所要表达的对象。


 །འཁྲུལ་ནས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན་དོན་དམ་པར་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་འདི་དག་གིས་དོན་གོ་བ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས༷་ཕྱི་རོལ་དོན༷་གྱི་ཆ༷་དག་ནི༷་ཅི་ཞིག་བརྗོ༷ད་པར་འདོད་ཅེས༷་འདྲི་བ་དེ༷་ལ༷་དོན་དེའི་དེ་མིན་གཞན༷་སེལ༷་བའི་ཆ་དེ་ཙམ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ༷་སྟེ། དོན་རང་མཚན་དངོས་དང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་དང་ཤེས་པའི་རང་མཚན་གང་ཡང་བརྗོད་བྱར་མི་འཐད་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་དེ་མིན་བསལ་བ་ཙམ་གོ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བུམ་སྒྲས་བུམ་མིན་བཅད་པས་བུམ་པ་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་སྟོན་ལ་བུམ་མིན་བཅད་པ་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེན་པའི་དབང་
20-249b
གིས་རང་མཚན་བརྗོད་བྱར་འགྲོ་བའང་རྣམ་བཅད་ཀྱི་གནད་འདི་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཕྱི་དོན་རྐྱང་པ་དང་ནང་གི་བློ་རྣམ་ཡན་གར་བ་རེ་རེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ན་བརྡ་དོན་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ལ། དེ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་དེ་ནི་གཞན་ཕུང་གསུམ་པ་ཡང་མི་སྲིད་མོད། ཤིང་སྒྲས་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་གཞན་སེལ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་དེ་མིན་གཅོད་པ་ཙམ་འདི་གོ་བྱ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྤྱི་ཞེས་པ་ཡང་གཞན་སེལ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་སྟེ། ལེགས་པར་དཔྱད་ན་རྟོག་པས་བཟུང་བའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་ཕྱི༷་དོན༷་ལ༷་མེ༷ད་ན༷་དེ༷་བརྗོ༷ད་པ་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་ལ་བརྟེན༷་པའམ་འབྲེལ་བ་ཡི༷ན་ཏེ་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གསལ་བ་ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པའམ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲས༷་བརྗོད་བྱ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་དེ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་ན། གཞན་དག་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ནི་མི་སྲིད་ལ་དོན༷་གསལ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདྲ་བ་ཅན་གྱི༷་དངོས་པོར་གནས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་འབྲས༷་བུ་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྤྱི་བློ་སྐྱེས་པའི་རྟོག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ཡི༷ན་པར་གྲུབ་ལ། དེ་འདྲའི་བློ་སྣང་དེ་ནི་ཡུལ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་མཐོང༷་ཞིང་གོམ༷ས་པ་མཐུ་བརྟས་པས༷་སྤྲུལ༷་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་དེ༷འང༷་དོན་དམ་པར་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ནང་གི་བློ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དོན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེ་ལྟར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་སྣང་བརྟག་ཕྱེ་ན་སྤྱི་དང་བརྗོད་བྱའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །
真伪和合可所诠
གཉིས་པ། དོན་རང་མཚན་དེ༷་ཡི་
20-250a
དངོས༷་པོར་སྒྲོ༷་བཏགས༷་པའི་རྟོག་ཡུལ་དེ་ཉིད་རྟོག༷ས་པ༷་ཡིས༷་དོན་དེ་ཉིད་གཞན༷་ཀུན་ལ༷ས་བཟློག༷་པ༷་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག༷་པའི་ཕྱིར༷་ཡང༷་ལོག་ལྡོག་གཅིག་གིས་གཅིག་གྲུབ་ཅིང་བློ་ངོར་སྣང་བརྟག་བསྲེས་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྒྲ༷་དོན༷་ནམ་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་གང༷་ཡི༷ན་ཞེས་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དང་གཞན་སེལ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ༷་ནི༷་འགལ༷་བ༷་མེ༷ད་དེ། སྤྱི་འཛིན་ཤེས༷་པ༷་གང་ཞིག་སྒྲ༷་ཡི༷ས་ངེས༷་པར་སྤྲུལ༷་པ༷་དེ༷་དག༷་གཞན་ཀུན་ལས་ལོག༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས་ན་ཕྱི་རོལ་དོན༷་གྱི༷་ཆ༷་ལ༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་ལོག་པ་ནི་དངོས་པོ་རང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ༷་ལྟར༷་བརྗོད་བྱ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའི་གནད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་མཐར་ཐུག་ཅིང་བློའི་གཞན་སེལ་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་མཉན༷་པ༷་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གཞན༷་སེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是原文的完整直译：
[若问]："错乱而趋入[对象]"，那么不是胜义所诠，而成为世俗。因此，这些声音仅仅能理解对象，这在世间通过经验而成立，而当问到"能诠的声音想表达外在对象的哪些方面？"这个问题时，应该回答："仅仅表达该对象的非彼他遮方面"。因为对象的自相本身，随之而行的种类，以及知的自相，都不能成立为所诠，而能诠的声音能够理解非彼所遮，所以成立。而且，瓶子的词通过遮除非瓶而表示仅瓶的反体，遮除非瓶在事实上是存在的。因此，通过执着力使自相成为所诠，最终也归结于这种遮除的关键。
如此考察，若外在对象单独或内在心识单独各自为所诠，就不可能成立符号与义的关系，而除了这两者外，所诠也不可能是第三种他物。所谓"树"的词表达树非他返的他遮，即在事物上仅仅遮遣非彼，这成立为所诠，而且这仅在世俗中成立，非胜义中。
不仅如此，所谓"普遍"也最终归结于他遮。经过精细考察，若分别所取的相在外在对象上不存在，那么表达它怎能依赖或关联于外在对象呢？实际上没有任何关联。如果考察所谓平等适用于一切个体或具随行的声音之所诠在特殊对象上具有随行的是什么，别人认为是所谓"普遍"，但它不可能存在，而是基于诸个体对象相互相似而存在的事物，依靠它产生认知为一类的普遍心识，[所诠]仅是这种分别境中的显现，这样的心显现是通过见到并熟悉这些事物对象，由力量增强而仅仅变现出来的，它在胜义中对诸个体没有丝毫随行，因为与自己内心没有差别，所以不会随行于其他对象。这样思考和考察后，若分离显现与执着，普遍和自相所诠事物都不能成立。
真伪和合可所诠
第二，正是对象自相事物的增益分别境，通过了解该对象从一切他者返体的分别，因此通过返体和遮遣相互成立，并在心前混合显现与执着的力量，当考察"什么是声音的对象或声音的所诠"时，主张就是分别显现境，这与说"他遮是所诠"没有矛盾，因为由声音必然变现的任何普遍识，正是由于显现为从一切他者返体，而似乎随行于外在对象的方面，因为从他返正是每个事物的自性，所以是随行。如此，所诠和随行等所有关键也都最终归结于对象的他遮，并通过心识的他遮连接而运作，因此听闻就是如此进行他遮。


 །དེ༷་ཕྱིར༷་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ༷་བྱེད་པ་ཡི༷་དུས༷་ན༷་ཡང༷་དོན་རང༷་ཉི༷ད་མཐོང༷་བའམ་ཤེས་ཤིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི༷་འབྲས༷་བུ༷འམ་དགོས་པ་ཅ༷ན་དེ་དེ༷འི་ཆེད་དུ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། ཇི་ལྟར་བསྟན༷་པའི༷་དོན་དེ་དང༷་མིང་དེ་འབྲེལ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་རང་མིན་བཅད་པའི་གཞན་སེལ༷་ཉིད་སྒྲ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བར༷་འགྱུར༷་གྱི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིས་དངོས་སུ་ཤེས་པ་སོགས་བྱར་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་འགག་པས་ན་མིང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །མིང་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་དོན་ལ་འབྲེལ་ཞིང་མིང་ལས་དོན་དེ་ཤེས་ཤིང་འཇུག་པའང་ཡོད་དོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གང་བརྟེན་ནས་མིང་བཏགས་པ་ན་མིང་དེ་དེ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་
20-250b
གཞན༷་དུ༷་འཇུག་པར་མ༷་མཐོང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་སྟེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་མི་འཇུག་པ་ཐོབ་དགོས་པ་དང༷་། རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ༷་ལར༷་མིང་དེ༷་མཐོང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་དེ་རིགས་མཐུན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་ན་མིང་དེའི་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པ་ནི་རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷། ལྟོས་པ་དེ་སོ་སོ་ནས་བསྟན་མི་དགོས་པར་རིགས་མཐུན་ལ་འཇུག་རིགས་མི་མཐུན་ལ་མི་འཇུག་པ་ཅིག་ཅར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དེའི་གཞན༷་སེལ༷་བ་ཙམ་སྒྲ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བའི་དབང་གིས་འགྱུར༷་གྱི༷་ལ་ལར་འཇུག་ལ་ལར་མི་འཇུག་པ་དེ༷་ནི༷་དངོས༷་པོའི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་ལ༷་མི༷་རུང༷་སྟེ། བུམ་པའི་རང་མཚན་གཅིག་ལ་མིང་ཐོགས་ན་འདི་མ་ཡིན་པ་གཞན་བ་ལང་སོགས་ཀྱང་བུམ་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མི་ཁེགས་ལ། ཡང་ན་མཐོང་བ་འདི་ཁོ་ན་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལས་བུམ་པ་གཞན་ལ་མིང་དེ་འཇུག་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་ལ། འདི་ནི་འདི་འདྲའི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་ཅེས་རིགས་མཐུན་པ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མཐའ་དག་བསྟན་ནས་འདི་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་བསྟན་པར་ནི་སུས་ཀྱང་མི་ནུས་པས་སྒྲ་དང་རང་མཚན་འབྲེལ་མི་ནུས་ཏེ། རང་མཚན་ལ་བརྡ་སྦྱར་ཡང་མིང་ཐོགས་ཡུལ་གཞན་སེལ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་མཐོང་བ་མེད་པར་འཇུག་ལྡོག་ཅིག་ཅར་འགྲུབ་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་ངོ༷་། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རིག༷ས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོ༷གས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དེ༷་ལྡན༷་ཞེས་བྱ་བ་ནི༷་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
20-251a
དེས་ན་ཁྱད་གཞི་བུམ་པ་སོགས་དོན༷་དང༷་ཁྱད་ཆོས་སྔོ་བསངས་སོགས་དེ༷་དག༷་ལ༷་འདི་འདིའིའོ་ཞེས་པའི་མཉན༷་པ༷་སྟེ་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལྟར་འབྲེལ༷་པའམ་རྟེན་པ་མིན༷་ཏེ་གཞན༷་ལ༷ས་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷་དེ་དང་དེའི་སྒྲ༷་ཐ་དད་པ་སྦྱོར༷་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེས་ན་རིགས་སོགས་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་རྟོག་པས་སྦྱར་གྱི་དོན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པས་དོན་རང་མཚན་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་མེད་དོ། །
破语言为分别
གཉིས་པ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དགག་པ་ལ། །མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཚུལ་བརྗོད། །ཡོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །
说现已无分别
དང་པོ། མཐོང་རྟོག་རྣམ་པ་འགལ་བར་བསྒྲུབ། །རྟོག་བཞིན་མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད། །དང་པོ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དོན་མཐོང་བའི་ཚེ་བུམ་པའི་མིང་དང་བཅས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

 །དེ༷་ཕྱིར༷་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ༷་བྱེད་པ་ཡི༷་དུས༷་ན༷་ཡང༷་དོན་རང༷་ཉི༷ད་མཐོང༷་བའམ་ཤེས་ཤིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི༷་འབྲས༷་བུ༷འམ་དགོས་པ་ཅ༷ན་དེ་དེ༷འི་ཆེད་དུ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། ཇི་ལྟར་བསྟན༷་པའི༷་དོན་དེ་དང༷་མིང་དེ་འབྲེལ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་རང་མིན་བཅད་པའི་གཞན་སེལ༷་ཉིད་སྒྲ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བར༷་འགྱུར༷་གྱི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིས་དངོས་སུ་ཤེས་པ་སོགས་བྱར་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་འགག་པས་ན་མིང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །མིང་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་དོན་ལ་འབྲེལ་ཞིང་མིང་ལས་དོན་དེ་ཤེས་ཤིང་འཇུག་པའང་ཡོད་དོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གང་བརྟེན་ནས་མིང་བཏགས་པ་ན་མིང་དེ་དེ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་
20-250b
གཞན༷་དུ༷་འཇུག་པར་མ༷་མཐོང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་སྟེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་མི་འཇུག་པ་ཐོབ་དགོས་པ་དང༷་། རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ༷་ལར༷་མིང་དེ༷་མཐོང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་དེ་རིགས་མཐུན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་ན་མིང་དེའི་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པ་ནི་རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷། ལྟོས་པ་དེ་སོ་སོ་ནས་བསྟན་མི་དགོས་པར་རིགས་མཐུན་ལ་འཇུག་རིགས་མི་མཐུན་ལ་མི་འཇུག་པ་ཅིག་ཅར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དེའི་གཞན༷་སེལ༷་བ་ཙམ་སྒྲ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བའི་དབང་གིས་འགྱུར༷་གྱི༷་ལ་ལར་འཇུག་ལ་ལར་མི་འཇུག་པ་དེ༷་ནི༷་དངོས༷་པོའི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་ལ༷་མི༷་རུང༷་སྟེ། བུམ་པའི་རང་མཚན་གཅིག་ལ་མིང་ཐོགས་ན་འདི་མ་ཡིན་པ་གཞན་བ་ལང་སོགས་ཀྱང་བུམ་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མི་ཁེགས་ལ། ཡང་ན་མཐོང་བ་འདི་ཁོ་ན་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལས་བུམ་པ་གཞན་ལ་མིང་དེ་འཇུག་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་ལ། འདི་ནི་འདི་འདྲའི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་ཅེས་རིགས་མཐུན་པ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མཐའ་དག་བསྟན་ནས་འདི་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་བསྟན་པར་ནི་སུས་ཀྱང་མི་ནུས་པས་སྒྲ་དང་རང་མཚན་འབྲེལ་མི་ནུས་ཏེ། རང་མཚན་ལ་བརྡ་སྦྱར་ཡང་མིང་ཐོགས་ཡུལ་གཞན་སེལ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་མཐོང་བ་མེད་པར་འཇུག་ལྡོག་ཅིག་ཅར་འགྲུབ་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་ངོ༷་། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རིག༷ས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོ༷གས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དེ༷་ལྡན༷་ཞེས་བྱ་བ་ནི༷་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
20-251a
དེས་ན་ཁྱད་གཞི་བུམ་པ་སོགས་དོན༷་དང༷་ཁྱད་ཆོས་སྔོ་བསངས་སོགས་དེ༷་དག༷་ལ༷་འདི་འདིའིའོ་ཞེས་པའི་མཉན༷་པ༷་སྟེ་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལྟར་འབྲེལ༷་པའམ་རྟེན་པ་མིན༷་ཏེ་གཞན༷་ལ༷ས་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷་དེ་དང་དེའི་སྒྲ༷་ཐ་དད་པ་སྦྱོར༷་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེས་ན་རིགས་སོགས་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་རྟོག་པས་སྦྱར་གྱི་དོན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པས་དོན་རང་མཚན་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་མེད་དོ། །
破语言为分别
གཉིས་པ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དགག་པ་ལ། །མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཚུལ་བརྗོད། །ཡོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །
说现已无分别
དང་པོ། མཐོང་རྟོག་རྣམ་པ་འགལ་བར་བསྒྲུབ། །རྟོག་བཞིན་མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད། །དང་པོ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དོན་མཐོང་བའི་ཚེ་བུམ་པའི་མིང་དང་བཅས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
中文直译
因此，在看到自相，说"这是这个名字"的时候，通过表达符号，也会看到或认知并获得意义本身的果或有目的性，为此而表达符号。如所示，由于该意义与该名称相联系，所以非自身的排除他者本身与声音相联，而不是与自相联系。因为它在后来不能实际被认知等，因为它在同一瞬间灭去，所以没有与名称的联系。所附的名称后来也与同样的意义联系，从名称了解意义并行动也存在。因此，当依据某事物命名时，该名称不被看到适用于其他类别，即它依赖于不适用方面的不适用性必须获得，并且该名称对某些与其同类的事物被看到适用，它依赖于对同类适用。简言之，名称的适用与不适用依赖于同类与非同类两方面，因此，不需要分别展示依赖，同时成立适用于同类、不适用于非同类，这仅仅是由于该事物的排除他者与声音相联的结果，而不是适用于某些、不适用于某些，这不适合与事物的自相联系。若对一个瓶子的自相命名，则不能排除它适用于非瓶对象如牛等非相似类别，或者仅仅说"只有所见此物是瓶子"，而不能自然地证明该名称适用于其他瓶子，无人能够说"这适用于所有相似类别"展示所有相似类别，或展示所有不相似类别并说"不适用于这些"，因此声音与自相不能相联系。即使对自相应用符号，命名对象也只能确立为排除他者，基于这一机制，不必看到两面而能同时确立适用与不适用，通过理性之道可见这一道理。
总结
第三，总结。正如上述所说，因此，与种类和属性等不同的"具有彼者"在事物本身不存在，因为在事物上不显现为不同。
因此，对于主体如瓶子等事物和特性如蓝色等，"这是这个的"的声音适用，不是依赖于或基于事物上实际存在的差别，而是基于从他者的排除，对不同对象运用不同声音，而不是因为事物有差别。因此，将类别等不同者结合为一体是由思维完成的，在事物中这是不可能的，所以在显现自相的感官意识中没有这种分别。
破语言为分别
第二，否定概念性的命名连接分为：说明见不存在分别的方式；若存在则成过度过失。
说现已无分别
第一，证明见与分别形象相违；思维时见不存在分别。第一，命名连接的分别认为在感官识别如瓶子等对象时，连同瓶子的名称一起把握。


 །དེ་ལྟ་བུ་མི་འཐད་དེ། མིང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་དོན་གང་ཡིན་པའི་བརྡ༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་མཚན་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱིར་མཐོང༷་བ༷་གཅིག་ཏུ་སྲེ༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་སྔ༷་ཕྱི༷་གཅིག་ཏུ་འཛིན༷་པས༷་སྟོང༷་པ༷་ཡི༷་མིག༷་ཤེས༷་སོགས་རང་མཚན་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷་ནི༷་མིང་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོད་དེ། དེས་རང་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འདྲེས་པ་དེ་ཙམ་འཛིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་བསྲེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། མཐོང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་ཡིན་པ་འདས་སོགས་དོན་གཞན༷་ལ༷་རྟོག་པ་འཇུག༷་བཞིན་པའི་སེམ༷ས་ཡོད་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་ཡང༷་དེའི་སྐབས་སུ་མིག༷་གི༷ས་རྟོག་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་པའི་
20-228a
ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ༷ས་བཅད་ཤེས་ཀྱིས་སྔ༷ར་གྲུབ༷་ཟིན་པས་ན་བཅད་ཤེས་ལ་མི་སླུ་བའི་བྱ་བ་གསར་དུ་བྱེད་པ་མེད་པས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། དངོས་འཇིག་གཅིག་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །དངོས་འཇིག་གཞན་འདོད་གནོད་བྱེད་མིན། །
唯有为灭无过
དང་པོ་ལ། ཐ་དད་སྒྲས་བརྗོད་མི་རུང་དང་། །རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་མི་རུང་སྤང་། །
异无言说
དང་པོ། དངོས་པོ་ལས་མི་རྟག་པ་གཞན་དུ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ལ། དངོས་པོ་དང་འཇིག་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་སྒྲ་ཐ་དད་ཀྱིས་བརྗོད་མི་རུང་བ་དང་དངོས་པོ་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ལ་མི་རྟག་པ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ཁ་དོག་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་སྒྲ་ཐ་དད་འཇུག་པ་ནི་དོན་གྱིས་དེ་གཉིས་དུ༷་མའི་དངོ༷ས་པོ་ཡོད་པས་དེ༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉིད་དུ་བྱས་པ་མི༷ན་ཏེ། དོན་ལ་སོ་སོར་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་རྟོག༷་པས༷་བསྐྱེ༷ད་པའམ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས༷་དེ་སྒྲས་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྒྱས་པར་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །
遮非比量证
གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད།
略说
དང་པོ། ཁ་དོག་དང་མི་རྟག་པ་དོན་ལ་སོ་སོར་ཡོད་པ་མིན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་རྗེས་དཔག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མི་འགལ་ཏེ། དོན་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་ངེས་མ་ནུས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི༷་ཡི༷་རྟེན༷་སྒྲ་དང་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་རང་མཚན་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ན༷་མེ་གྲུབ་པ་དང་ཚ་བ་གྲུབ་པ་ལྟར༷་རྟོག་ངོ་ན་སྤྱི་མཚན་དུ་སྣང་བ་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་དོན༷་དེ༷་ཉིད་ཀྱང་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ལ། དེ་མངོན་སུམ་
20-228b
གྱིས་མཐོང་བ་ན་ཡང་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མར་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་སྟེ་རྗེས་དཔག་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་ཡིད་ངོར་མི་རྟག་པ་དེ༷་མ༷་གྲུབ་པའམ་མ་ངེས་པ༷་ན། སྔར་ནས་གྲུབ་ཡོད་པ་དེ༷་ལྟར༷་མི་རྟག་པ་དེ༷་དངོས་པོ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲུབ༷་པ་ཤེས་པའམ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་རྗེ༷ས་སུ་དཔོག༷་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲོ་འདོགས་དེ་བསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། མ་ངེས་པ་ལ་རྗེས་དཔག་འཇུག །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་མི་དགོས། །
比量证不定
དང་པོ་ལ། མཐོང་ཡང་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་འཇུག་པའོ། །
见非决定
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དང་ནང་གི་མི་ངེས་ཚུལ། །
外非决定之由
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་མི་ངེས། །དེ་མེད་ན་ནི་ངེས་ཚུལ་ལོ།

中文直译
这样的观点不合理。名称把握的分别是记忆符号的原因之心识，而且它以混合的形象为所缘，所以具有将前后所见合为一体的本质，与之相反，感官意识如眼识等见到自相，是空无将前后合为一体的执取，怎么会有名称产生的分别呢？因为它只执取当下未混合的显现，不可能混合前后。
第二，分为：直接过度过失和其他过度过失。
第一，对于具有一个心识正在思维不是所见事物的过去等其他对象的人，在那时，眼睛不见思维对象的
现量已被决断知所确定，因此决断知无新的不欺诳作用，故无任何成为量的定义的理由。
遮其争
第二分为：事物灭一体无能破；事物灭他见非能破。
唯有为灭无过
第一分为：异无言说；非比量证的排除。
异无言说
第一，关于事物与无常非异的说法，那些认为事物与灭异体的人说：如此则不应以不同词语表达"事物"和"无常"，且事物不需通过因证明，而无常需通过因证明，这是不合理的。对此，如色与无常等，不同词语的运用不是因为对象上存在多个实体而将其作为所诠，因为对象上虽不分别，但从排除角度设立法与有法，这是通过分别产生或假立而显得不同的法，是言语的所诠，如前已广泛证明。
遮非比量证
第二分为简要说明和广泛解释。
略说
第一，虽然色与无常在对象上不分别存在，但无常需要通过比量证明并不矛盾，因为虽然在对象上无区别地成立，但由于迷乱因而无法确定，比量消除增益。如何理解呢，在分别中显现的无常等共相的所依，如声音和颜色等自相，当成立时，就像火成立则热成立一样，在分别中显现为共相的无常等义也自体成立，当现量见到它时，因为对象上无差别，所以无剩余，对此，比量新证明什么对象本质呢？比量只是认知的原因，不是在事物上产生无常的原因。因此，虽然事物成立的同时无常也成立，但被迷乱因污染后，意识中无常未成立或未确定时，为了了解或确定无常实际上已在事物上成立，比量运作，为了消除颠倒增益。
广说
第二分为：对不确定运用比量；无迷乱因则不需要。
比量证不定
第一分为：见而无决定的方式；因此比量运作。
见非决定
第一分为：外与内的不确定方式。
外非决定之由
第一分为：外界有迷乱因不确定；无迷乱因则确定方式。


 །དང་པོ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་འདྲ་བ༷་གཞ༷ན་བར་མ་ཆད་དུ་ནི༷་ཡོ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་རྒྱུ་མཚན་མ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ལ༷་ལ༷ར་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཡོ༷ངས་སུ༷་མི༷་ཤེ༷ས་ཏེ༷་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཡིན་པར་བློ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷། དཔེར་ན་རྩེད་མོ་མཁན་གྱིས་གོང་བུ་གཉིས་འདོར་ལེན་མྱུར་བར་འཕངས་པའི་སྒོང༷་གི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་མི་ཤེས་པར་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་བ་བཞི༷ན་དུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཐ་དད་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡིད་ངོར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཐོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པར་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། འདི༷་ལྟར༷་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་རྟག༷ས་མེ༷ད་ན་ཡང་མཁས་ནས་
20-229a
བྱིས༷་པའི་བར༷་གྱི༷་སྐྱེ་བོ༷ས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུན་ཕྱིས༷་འབྱུང༷་བ༷་དང༷་ནི༷་འབྲེལ༷་པའམ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེ༷ད་པའི་མར༷་མེ༷་དང་སྒྲ་དང་གློག་ལ༷་སོ༷གས་པ་འགག་ཁ་མ་རྣམས་ཀྱི༷་འཇི༷ག་པ༷་ནི་མཐོ༷ང་བ༷ས་ཡོ༷ངས་སུ་གཅོ༷ད་ནུས་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་བ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །
内非决定之由
གཉིས་པ་ནང་བློའི་ནུས་པ་ཞན་པས་མི་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི། ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སོགས་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ངེས་ཏེ་ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་དེས་འབྲས་བུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེད་ཅིང་ནུས་པ་དེ་ཡང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་ནུས༷་པ༷་དངོས༷་པོ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་ནམ་ཆོས་ཉིད་དུ༷་གྱུར༷་ཀྱང༷་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་ཚོགས་པའམ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ནུས་པ་འབྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཁ་མའི་དེ༷་མ༷་ཐ༷ག་པ་ད་ལྟ་མེ༷ད་པ༷་དེ་མཐོང་བ་མེད་ལ། དེས་ན་རྒྱུ་དེས་འབྲ༷ས་བུ༷་དངོས་སུ་འབྱིན་པ་མཐོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་དེ་ལ་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་མ་ངེས་པར་རྨོང༷ས་པར་གྱུར༷་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་དེ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངེ༷ས་པར་གསལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དེས་ན་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་མེད་པ་མིན་ཀྱང་ཕལ་པས་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་མི་ནུས་ཏེ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་མ་བརྟེན་པར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཅོད་མི་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་བློའི་
20-229b
ནུས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
故此比量立
གཉིས་པ་མཐོང་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་འགལ་རྐྱེན་གནས་པའམ་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་ནུས་པར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བྱུང་ན་དེ༷་ཉི༷ད་བཟློག༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་ནི༷་རྗེས༷་སུ༷་དཔག༷་པ༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དོན་ཡོད་དེ་དེ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གཅིག་ལའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དུ་མ་འཇུག་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དུ་མ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
无错乱则其无须
གཉིས་པ་མཐོང་བས་ངེས་ན་རྗེས་དཔག་དེ་མི་དགོས་པ་ལ། མཐོང་བས་ངེས་པ་སྲིད་པར་བསྟན། །ངེས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་དུ་མ་འཇུག །རང་གིས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ།

中文直译
第一，虽然已被现量所见，但有不确定的理由：因为有相似的前后刹那无间断地存在，在某些未审察原因的场合，不能全面了知前后刹那生灭的自性差异，心产生错觉认为前后是一体。例如，杂技演员快速抛掷两个球时，不知球的差异而相互混淆，同样地，事物的前后刹那是不同的，虽然现量见到这些差异，但在意识中没有见到差异，而产生执取为一体的心识，认为"这是先前那个"。
第二，如此，若无错乱因，即使无因相，从智者到凡夫的众生也能通过见到无与后生相续相关或连接的灯、声音、闪电等临灭之物的灭亡而完全确定。在那里，由于无错乱因，仅仅依靠现量便能产生确定无常的体验，由于各个刹那以自性相异，前面的刹那们也是以相同方式被见到。
内非决定之由
第二，内心能力薄弱导致不确定的方式：如果现量能够把握种子有产生芽的能力等事物的能力，为何不能确定，因为外界没有错乱因？对此，能力并非异于事物而存在，若相异，则该事物永远不会产生结果，且该能力将成为无穷。因此，虽然能力如火的热性成为事物的自性或法性，但它是通过与俱作缘汇合或与对境接触而发挥功能，这种即将产生果的最后刹那现在不存在，因此不见，所以没有见到该因直接产生果，因此虽然该事物上确实有能力作为事物的法性，但对于愚者而言，不能确定那是什么样的能力，因为缺乏明确的认识。因此，虽然见事物时能力存在，但普通人无法如实确定，仅凭见到而不依赖见到产生果的情况不能确定，这是因为与事物相应的心的能力未圆满。
故此比量立
第二，虽见但存在不确定，因此比量运作：由于外内错乱因的障碍存在或顺缘不足，虽见事物却无法确定，而对事物自性产生不同增益时，为了遮止这种增益而说比量是有意义的，因为它是确定的原因。因此，即使对一个对象，也可运用多种比量，因为可能有多种增益。
无错乱则其无须
第二，如果见即能确定，则不需要比量，分为：说明见可能确定；即使确定，词与分别多种运作；自确定的理由。


 །དང་པོ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལྟ་བུ་བློ༷་གྲོས༷་ཆེན༷་པོས་ནི་དོན་དེ་མཐོང༷་བ་ཙམ་ཉི༷ད་ལ༷ས་མི་རྟག་པ་སོགས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ངེས༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ་གོམས་པ་གསལ་ཞིང་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་རྨོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མིག་གསལ་བས་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕལ་པའི་མཐོང་བ་ལས་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་བ་འཕགས་ཤིང་དེ་ལས་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་དང་དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཐོང་བ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་། དེ་ཡང་ས་བཅུའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཐོང་བ་གོང་དུ་འཕགས་ལ། ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་མ་ལུས་པ་གཟིགས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མི་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཟད་པར་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་
20-230a
དབྱེར་མེད་པར་ངེས་ཟིན་ན་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་ཅེས་ཐ་དད་ཀྱི་སྒྲ་བློ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་བློ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མིན་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་རང་མིན་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷ས་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཡིས༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་དོན༷་རང་མཚན་དེ༷་ལ༷་ནི༷་གཞན་གང་དང་གང་ལས་ལྡོག༷་པའི༷་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་གྱི་བློ༷་དང༷་། བློས་བཟུང་བ་དེ་ཇི༷་ལྟར༷་བརྡར་བཏགས༷་པ༷་ཡི༷་སྒྲ༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི་རྟེན༷་སོ་སོ་བ་ཅ༷ན་བཞིན༷་དུ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྟོག་པས་གང་དང་གང་ཤེས་འདོད་དང་བརྗོད་འདོད་དེ་ཙམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་མཉམ་གཞག་ཏུ་མྱོང་ཡང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་བློས་གཞན་སེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་ལ་འདོམས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བའི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེས་མཚོན་ཏེ་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ནུས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་གིས་དེ་མཚོན་ཏེ་བརྗོད་པ་འཐད་དོ། །གསུམ་པ། གཞན་དང་གཞན་དུ་འཁྲུལ༷་པའི་རྒྱུ་མེ༷ད་ན༷་རང་མཚན་མཐོང་བ་ན་དངོས་པོ་དེ༷་ཡིས༷་ནི༷་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི་རང་གི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང༷་ནི༷་རྗེས༷་སུ༷་མཐུན༷་པའི༷་བློ༷་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་དེ། མིག་མ་འཁྲུལ་བས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་རང་གིས་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །
唯有为灭无过
གཉིས་པ་དངོས་འཇིག་གཞན་འདོད་ཀྱིས་མི་གནོད་པ་ལ། ཞིག་འཇིག་གཅིག་ན་རྗེས་དཔག་ཡིན། །འཇིག་པ་ཆོད་པར་འདོད་པ་འཁྲུལ། །
同怀灭即比量
དང་པོ། འགག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་གི་རྗེས་སུ་མི་རྟག་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་བཅད་ཤེས་ལས་ཡང༷་ན༷་འདི༷ར་ནི༷་རང་གི་སྡེ་པ་ཉན་ཐོས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དངོས་པོ་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་
20-230b
ལས་མི༷་དམི༷གས་པའི༷་རྟགས༷་ལ༷ས་འཇིག༷་པ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་དེ། དེ་དག་གིས་སྔར༷་བྱུང༷་བའི་དངོས༷་པོ༷་ཞིག་ནས་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷་ལ་མི༷་རྟག༷་ཅེས༷་ནི༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་བས་དངོས་པོ་སྐྱེས་ཙམ་མི་རྟག་མིན་ཏེ་སྐྱེ་འཇིག་གཉིས་འགལ་བས་ཆོས་གཅིག་ལ་མི་འདུ་བས་སྔར་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཕྱིས་ཞིག་པ་ལ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འགག་པ་མི་སྲིད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འཇིག་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འདོད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ་འཇིག་པ་དངོས་མེད་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་གྲུབ་ཀྱང་། དགག་པ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་པས་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

中文直译
第一，能够如实见到而无增益了解的圣者们，以大智慧从仅仅见到对象就能确定无常等事物的自性如何安住的一切相，因为他们修习清晰且远离被错觉污染的愚痴，如同明眼人看待对境一样。而且，普通人的见比具有禅定的见低劣，比之更殊胜的是小乘圣者的见，比之更殊胜的是大乘圣者的见。这又因十地差别而见更加殊胜，最终圆满的佛陀之见则在刹那间通达无余地见到一切事物的自性所摄的如所有性与尽所有性的对象，因为已完全断除对事物自性的一切所知障。
第二，若已确定事物与无常无差别，则应不存在"事物"与"无常"这样不同的言词与心识。对此，虽然异反方面的言词与心识并非因为对象上有差异，对于任何一个事物，由于从一切非自排除而无差别的自相对象，以任何排除他者为原因的心识，以及心识所执取的按照如何假立的言词各别根据而运作，因为分别显示任何想了解和想表达的内容。因此，虽然圣者们在等持中体验了唯自证知的不可言说法性，但在后得位以言词与概念性心识通过排除他者的方式对他人指导，是具有遣除增益的目的。由此类推，虽然现量能依自力确定无常，但用言词和概念表示它是合理的。
第三，当无错误因混淆于他者时，在见到自相时，该事物不依赖他者，而是依靠自身本性产生与其存在方式相顺应的心识，如同未错乱的眼见到蓝色时自然生起确定是蓝色的认识。
唯有为灭无过
第二，事物与灭异体之见无损于此，分为：同意灭一体即是比量；断定灭的观点是错误的。
同怀灭即比量
第一，临灭刹那之后产生无常之识，相对于决断知，或者在这里，有些自宗声闻部认为从已灭事物的所缘
而成为无所缘的因相而成立灭，他们将先前生起的事物灭而成为无称为无常。按照他们，仅仅产生的事物不是无常，因为生与灭相违，不能聚集于一法，所以先前从因生起而后来灭者称为无常，而未生者不可能灭，因此认为一切事物与生灭二者相关，而生是事物故由现量成立，虽然灭是无事物、不由现量成立，但一切否定都从不可得而成立，所以从最后刹那之后不可得而成立，他们如是说。


 །དེའི་ལུགས་ལྟར་ན་ཡང་རབ་སྦྱོར་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་མི་སྲིད་ལ། ཞིག་འཇིག་དོན་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་འགག་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་བརྗོད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ། འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་ཞིག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་དེའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཙམ་ནི་དགག་ཏུ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཞིག་པ་དངོས་མེད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཀྱང་དངོས་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་མི་སྡོད་པས་དུས་དེ་ལ་ལྟོས་ན་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། རང་གྲུབ་པའི་དུས་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ཅན་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དེས་དངོས་པོ་ལས་འཇིག་པ་གཞན་དུ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་མི་ནུས་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་ན་འདུས་བྱས་རང་གི་ངོ་བོ་འདུས་བྱས་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཚ་བ་མེ་ལས་ཐ་དད་ན་མེ་ཚ་བ་མིན་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་གཞན་པའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་སུ་གྱུར་ན་རིགས་པ་ཅན་པ་འགོག་པའི་
20-231a
རིགས་པ་དེས་ཐུན་མོང་དུ་ཁེགས་ཕྱིར་འདི་ལ་ཆེད་དུ་དགག་པ་ཡང་མ་མཛད་པར་རང་སྡེས་འདོད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་གསུངས་ཏེ་ཞིག་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་ཞིང་རྒྱུན་འགག་ཁའི་མཐར་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་མེད་ངེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །
许灭尽为错乱
གཉིས་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་བརྗོད་དེ་དྲིས། །དེ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བསྟན། །དང་པོ། མུ་སྟེགས་རིགས་པ་ཅན་པ་གང༷་གི༷་ལུགས་ལ་མཐ༷འ་གཉིས་ཀྱིས་མཚམས་ཆོད་པའི་ཡོ༷ད་པ༷འམ༷་ཡོད་པ་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ༷་བ༷་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་བརྗོ༷ད་པ༷འི་ངང༷་ཚུལ༷་ཅ༷ན་ནི་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྒྲ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་པ༷་དེ་ལ་ཡོད་པ་དེ༷་ཡི་མཐ༷འ་ཞེས་པ་དེ༷་དག༷་གང༷་ལ༷་བརྗོ༷ད་ཅེས་དྲི་བ་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་ཅན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་མི་རྟག་པ་མིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་ཕྱོགས་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པའི་རྫས་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡོད་པ་གང་ཞིག་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ། །དེ་འདྲའི་ཡོད་པ་ཁྱད་པར་བ་དེ་ལ་དེའི་མི་རྟག་པ་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་སོགས་འབྲེལ་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་འཐད་ཀྱི། འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་མི་འཐད་དེ་ནམ་མཁའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་སམ་དངོས་མེད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་དང་མི་འབྲེལ་ཏེ་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ཡོད་པ་ཁྱད་པར་བ་དེ་ལ་འབྲེལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ལ། འདི་དག་གི་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་དོན་ལ་ཐ་དད་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རྩ་བ་ནི་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་བློ་ཐ་དད་ལ་ཞེན་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་བློ་ཕྲོགས་ནས་བུམ་
20-231b
པ་དང་མི་རྟག་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་དོན་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

中文直译
按照他的观点，也不可能有第三种量，由于坏与灭意义相同，因此称灭为无常并不矛盾。无论是具有灭性质的还是已灭的，对二者都适用该词语，这一点是不可否认的。然而，虽然已灭是无事物、非事物，但事物本身不住于第二刹那，相对于那时它是已灭的，而在它成立时也具有不住于第二刹那的性质，这是事物的法性，因此认为灭是异体的观点不能损害认为灭非异于事物的观点，因为如果有为法和有为法的特征是异体存在，则有为法自体应成为非有为法，如同热与火若相异，则火应非热性一样。因此，如果成为异体的无常，则驳斥理论家的理由就会共同遮破，因此此处没有专门遮破，而是说为自宗所认可的一种说法，即对已灭运用无常的词语，并从相续临灭末际的不可得因而证成确定无，这不矛盾，故如是说。
许灭尽为错乱
第二分为：陈述前述主张并询问；显示理由对其的破斥。
第一，在外道理论家的观点中，认为对于由两端截断的存在或存在者，无常与之具有相系属的关联，如是说明的性质是无常性的词语，对此，询问"所谓的那存在的两端是什么"。在理论家的意趣中，仅仅存在非无常，因为虚空、方位、自我等常住的实体也将成为无常。因此，凡是存在且被两端截断的，那就是无常。对于这种特殊的存在，其无常通过相系属而关联，因此说事物的无常等关联词是合理的；对于无关联者则不合理，如不说"虚空的无常"或"无事物的无常"一样。而这种关联也不与一切存在相关，认为它与被两端截断的特殊存在相关。这些认为事物与无常在实际上有区别的根本是，由于执著于如"事物的无常"这样表达法与有法的言词和心识的差别，仅仅被词语牵引而不知瓶子与无常体性一而反体异的意义。
;


 །གཉིས་པ་ལ། སྔ་ཕྱི་མེད་མཐར་འདོད་པ་དགག །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་མཐར་འདོད་པ་དགག །དང་པོ། མཐའ་ཞེས་པ་གང་ལ་བརྗོད་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། གལ༷་ཏེ༷་དངོས་པོ་དེ་སྔ༷་ཕྱིར་མེད་པ་ཡི༷ན་ཏེ་འདི་ལ་དྲི་བར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བུམ་པ་ལྟ་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཞིག་པའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་ན་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཚུད་པའི་ད་ལྟའི་བུམ་པ་ཡོད་པ་དེའོ་ཞེ་ན༷། སྔ་ཕྱིའི་མཐའ་གཉིས་པོ་དེ༷་ཉི༷ད་མི༷་རྟག༷་པ་ཅིས༷་མ༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན་དེ་དག་ན་རེ། མཐའ་དེ་གཉིས་ནི་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དང་དངོས་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དྲུག༷་པ༷་སོག༷ས་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་དེ་མི་རྟག་པ་མིན་ནོ༷་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་མི་རྟག་ཅེས་དྲུག་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་ཅེས་བདུན་པ་དང་། དངོས་པོ་ལས་མི་རྟག་པ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ལྔ་པ་དང་། དངོས་པོ་མི་རྟག་ཅེས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དྲུག་པ་སྦྱོར་བ་མཐོང་ན་འབྲེལ་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་ལྟ་ན་མཐའ༷་ལ༷་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་རུང་སྟེ་དེ་གཉིས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོའི་སྔར་མེད་དམ། སྔ་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་དང་། ཕྱི་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་སོགས་དང་། དངོས་པོའི་མཐའ་དང་། མཐའ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ། མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཐའ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དང༷་འབྲེལ༷་པ་ཡང་རྟག༷་པའི་ཕྱིར༷་མཐའ༷་ཡིས༷་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁྱ༷ད་པར་དུ་བྱས་པའི་མི་རྟག་པར་འགྱུར༷་
20-232a
བ༷་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན༷་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་རང་ཉིད་མི་རྟག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མིན་ན་གཞན་གྱིས་དེ་མི་རྟག་པར་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ནི་མུན་པར་ནམ་ཡང་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་དེ་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་དངོས་མེད་གཞན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་བྱ་བ་གང་ཡང་མི་བྱེད་དེ་མཐའ་ཡི་ཁོར་ཡུག༷་ནམ་མཁས་ཆོད་པས་བུམ་པ་མི་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་བསྡུ། །དང་པོ། མཐའ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ལ་ཁོ་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་མ་ནུས་ནས། གལ༷་ཏེ༷་རྒྱུ༷་སྔ་མའི་མཐའ་དང་། འབྲས༷་བུ་ཕྱི་མཐའ༷་ཡི༷ན་པས་ན་དབུས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་རྒྱུ་འབྲས་དེ་དག་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་མཐའ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོ༷ད་པ་ཁྱད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན༷། སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་ཀ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་མཐའ་ཡིས་ཆོད་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ༷་དེ་གསུམ་ཀ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་སྔ་ཕྱིར་མེད་པའི་དངོས་མེད་ལ་འབྲེལ༷་བ་མེ༷ད་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྒྲ་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པར་སྨྲ་བ་རིགས་པ་ཅན་པ་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་དངོས་པོ་ཡིན་ན་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱི། དངོས་པོ་དང་སྔར་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་སྔར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་སྒྲར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་མི་རིགས་པར་འདོད་པས་ན། དངོས༷་པོ༷་སྔར༷་མེ༷ད་འདོ༷ད་དུ་རུང་བ་མིན༷་པས༷་དངོས་པོ་དེ༷་ལ༷་མེད་པའི་མཐའ་དེ༷་ཡིས༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅ༷ན་དུ་བྱས་ནས་བརྗོ༷ད་པ༷་དེ༷་ཡང༷་མི༷་འགྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་དབུས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཐའ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོས་ཆོད་ཀྱང་ཀ་བུམ་སྣམ་གསུམ་བསྒྲིགས་པས་
20-232b
དབུས་ཀྱི་བུམ་པ་མི་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་བས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

中文直译
第二分为：否定前后无为边际之主张；否定因果二为边际之主张。
第一，对于"边际是什么"的询问，若回答："事物在前后是无的，这有什么好问的？如瓶子在未生之时前面无，在坏灭之后后面无，处于这两者中间的现在瓶子是有的。"对此询问："为何前后两边际本身不是无常？"他们回答："那两个边际仅仅是无，而有的事物与无事物无关联，因此不适合用第六格等连接词，所以它不是无常。"如此，"事物的无常"是第六格，"在事物上无常"是第七格，"从事物生起无常"是第五格，"事物无常"是陈述有法，"无常的事物"是被无常限定的第六格，若见到这些连接词，则对于无关联者，这些表示关联的词语不合理。
对此，若如此，则对边际也不应适用关联词，怎么会合理呢？因为二者相同。因此，"事物的先前无"或"先前无的事物"和"后无的事物"等，以及"事物的边际"和"被边际限定的事物"、"被二边截断的有"等都将变成不可说。
不与边际关联的有与常恒关联，因此边际对那有所作的无常性的限定也不存在，因为无关联。因此，若事物本身不是无常性质，则他者不能使之无常，因为以有的本性排除无常而安住，如光明永不可能变成黑暗一样，它将成为常恒，因为即使存在与之无关联的他异无事物，也不能对它作任何限定作用，如同被虚空的环境所包围不会使瓶子灭亡一样。
第二分为：直接和总结其成立义。
第一，不能证立边际即无事物的自宗关联，若说："因边际是前因和后果，故与中间事物有关联，因此成立与边际关联的特殊有。"
对此，前、中、后三者皆仅是有，将无特殊性的被边际截断，因为三者各自都同样与前后无的无事物无关联。其理由是，主张声音以实体力而运作的理论家认为：若是事物必已先前存在，事物与先前无无关联，因此"事物先前无"的说法成为无理由的词，故不合理。
因为不承许事物先前无，所以以无的边际限定那事物的说法也不成立，因此即使中间事物的边际被因果事物所截断，也如同柱子、瓶子、毛毯三者排列，中间的瓶子不会灭亡一样。如此则因果一切将同时存在，因此因果关系也完全不存在。
;


 །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ནི་འགགས་ལ་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དབུས་སུ་ཚུད་པའི་ཡོད་པ་དེ་མི་རྟག་གོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཏགས་ཀྱང་ད་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་སྔར་གྱི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། འབྲས་བུ་ད་ལྟ་བ་དེ་ཡོ༷ད་པ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཡིན་པ་དང༷་དེ་ཡང་རང༷་གི་རྒྱུ་སྔ༷་མའི་དངོས་པོ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་སྔ་མ་དེ་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ནོ་ལོ༷། །འདི་ལ། འབྲེལ་བྱེད་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཞེས་གྲག །ཅེས་པའི་འགྱུར་ལྟར་ནའང་ལོ་གྲག་ཟེར་གསུམ་མ་རངས་པའི་ཚིག་ཏུ་གོ་བར་བྱའོ། །སྔ་མ་རྒྱུ་ཞིག་ཟིན་དང་འབྲས་བུ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ལ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་ཙམ་མིན་པར་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཉིས་ཆར་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དང་ཡོད་པ་དེ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བ་དེ༷་ཡང༷་རྟག༷་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིས་ཆར་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་མེད་པ་དང་འབྲེལ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན༷་འོ༷་ན༷་འདི༷་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས༷་བུ་གང༷་ཡིན་ཏེ་དུས་གཅིག་པའི་བུམ་སྣམ་བཞིན་ནོ། །གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གང༷་ཞིག༷་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་བྱེ༷ད་པ་སྟེ་རྒྱུའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་རྒྱུས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་འབྲས་དུས་ན་རྒྱུ་མེད་པས་ཞིག་ནས་མེད་པ་དེ་འབྲས་བུའི་བྱེད་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་དངོས༷་པོ༷་དང་སྔར༷་མེ༷ད་པ་གཉིས་ལྡན༷་པ་མིན༷་ཏེ༷་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་དངོས་མེད་ལ་འབྲེལ༷་བ༷་གང་ཡང་ཁས༷་ལེན༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་མིན་ལ་ཡོད་པ་དང་དངོས་མེད་འབྲེལ་བའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་རིལ༷་
20-233a
པོ་སྟེ་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཅོག་འདི༷་ཀུན་རྟག༷་པ་འབའ་ཞིག་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་མི་རྟག་པ་མིན་ལ་དངོས་མེད་གཞན་གྱིས་དེ་མི་རྟག་པར་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དངོས་པོ་དེ་སྔ་ན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སོགས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྟོག་པས་སྤྱི་མཚན་བརྗོད་པ་ལ་ད་ལྟའི་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་དངོས་པོའི་མིང་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིག་པའི་བུམ་པ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་བུམ་པ་དང་སྔ་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་སྔར་མེད་པ་སོགས་ཇི་སྙེད་བརྗོད་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ཅན་པའི་མི་རྟག་པ་འདོད་ཚུལ་འགོག་པའི་སྐབས་འདི་གཞན་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་བཤད་པ་མི་འདུག་ཀྱང་འདིར་ཆེས་གསལ་པོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་རྒྱུ་ཞིག་པ་དང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པས་ན། རྒྱུ་མ་ཞིག་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་ཞིག་ཟིན་ནས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ། བར་མ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བརྟག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞིང་འབྲས་དུས་ན་རྒྱུ་ཞིག་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འབྲེལ་བ་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་མེ༷ད་པའི་དོན༷་ལ་འབྲེལ་བ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་སུ་ད་ལྟ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོག༷ས་པ༷་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་སྔར་མེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཞིག་པ་སོགས་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཐ༷་ད༷ད་ཅན་ལྟ་བུའི་བློ༷་ནི། ཐ༷་ད༷ད་དུ་མེ༷ད་པའི་དོན༷་རང་མཚན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་མངོ༷ན་པར་འདོ༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་ལུགས་ལ་དྲུག་སྒྲ་སོགས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྒྲ༷་ཀུན་ལ༷འང༷་ལྡོག༷་པ་ཐ་
20-233b
དད་པའི༷་རྟེན༷་ཡོད་པ་ཅན་ཡི༷ན་པས་སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་པར་མི་འགྱུར་ལ་དོན་ཐ་དད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ༷། །
破复知三方
གཉིས་པ་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་འགོག་པ་ལ། དགག་དང་བཞག་དང་རྩོད་སྤང་གསུམ། །
破他宗
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཉེས་སྤོང་དགག༷་པའོ།

中文直译
若说：因灭了而果未生正好包含在中间的有是无常。对此，虽然被标记为因果，但当下实体不存在，所以前述过失依然存在。他说：现在的果唯有，而且它与前因实体以相系属关系，所以前者是因。对此，按照"因关系故称因"的译文，应理解"故"、"闻说"、"声言"为不悦之词。若前因已灭而现在果存在不仅是通过分别而成立的关联，而是本性上存在的相系属关联，那么因果二者皆是有，且与有的关联也将成为常恒，因为有和关联二者现在都存在，而它们与无没有丝毫关联。若如此承许，那么此中何者为因、何者为果呢？如同同时的瓶子与毛毯一样。
因担心这一过失，若说：某无是作者，即因时果不存在，所以果在前时不存在，这是因所作的，而果时因不存在，所以因灭后不存在，这是果的作者。对此，按照你的说法，实体与前无不相联，因为你不承认实体与无实体有任何关联。
如此，既然有本身不是无常，且认为有与无实体关联的词不可说，因此一切实体都将成为纯常恒，因为一切有依自性非无常，而他异无实体永远不能使它成为无常。
因此，前无和灭后无等这些仅是通过排除他者的词语表达，以消除执取事物前有等的原因，而并非分别表述共相，现在的实体唯一不运用实体之名是不对的，如已坏的瓶子、将来的瓶子、先前无的实体、实体先前无等都是可以表述的。
关于理论家的无常主张的破斥，虽在他处未明确说明，但在此处已极为明确地解释了。
仅就世俗而言，因灭与果生如秤杆的高低，未被他间隔断，因此既非未灭而生，亦非已灭而生，未间断的因果缘起难以考察，而果时因已灭。
第二，关联非实质成立，因此对无义，外道增益为现实存在的外法，如实体的无常、先前无的实体之灭等，看似有不同所诠的心识，实则是主张不异对象的一个自相本性的观点，以第六格等显示为差别，并非因对象体性有差别，因为一切此类词语都具有异反依据，所以言词与心识不成为异门，对象也不成为异体。
破复知三方
第二，否定再再认知是量，分为三：破斥、建立、遣除诤论。
破他宗
第一分为：直接和否定救过。
;


 །དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། ཡང་ཡང་ཤེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐུག་པ་མེད་འགྱུར་དྲན་སོགས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་དུ་མས་དོན་གཅིག་ཡང་ཡང་ཤེས་པའམ་ངོ་ཤེས་ཚད་མ་དགག་པ་ནི། རང་མཚན་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀུན་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་སོ༷་སོར༷་གཞན་དང་གཞན་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་གཅིག་ཉིད་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངོ༷་ཤེ༷ས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཤེས་པར་བྱར་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གལ་ཏེ་རང་མཚན་ལ་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་མེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་རང་མཚན་དེ་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱི་རྟག་པ་དེ་རང་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྤྱི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་མེད་ལ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་སྤྱི་གཅིག་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཡུལ་གཅིག་གི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་སྟངས། ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། སྔར༷་མཐོང༷་བ་དེ་དང་མཚུངས༷་པར༷་ཕྱིས་ཀྱི་དེ༷་འཛིན༷་པའི་ཕྱིར༷། སྔར་གྱི་རང་མཚན་ནམ་ཁྱ༷ད་པར༷་དེའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱང༷་མིན༷་ཏེ་ཡིན་ན་སྔར་མཐོང་བའི་བློ་ལས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་སྤྱིའི་རང་མཚན་རྟག་པ་དེ་བཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་སྤྱི་མཚན་རྟོག་ཡུལ་དེ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་སྔར་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་མི་ལྟ་བུ་དེ༷་ཉི༷ད་ཕྱི་མ་འདིའི་སྐབས་སུ་དཔེ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྔར་ཨ་རུ་ར་མཐོང་ཟིན་ནས་ཕྱིས་མཐོང་དུས་སྔར་ཨ་རུ་ར་ཉིད་དུ་ཤེས་
20-234a
ཟིན་པ་དེ་དཔེར་བྱས་ནས་ཕྱི་མ་འདི་ཡང་ཨ་རུ་ར་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི༷་ཕྱིར༷་ན༷་སྤྱི༷་ཙམ་འཛིན༷་པ་ནི་མིན༷་ཏེ། ཚད་མ་སྔ་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་སླར་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷་ཚད་མ་སྔ་མས་ཤེས་ཟིན་མ་བརྗེད་པར་དཔེ༷་ཉི༷ད་དུ་དྲན་ལམ་ན་ཡོད་པ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཕྱི་མ་དེ་མཐོང་བ་ན་ངེས་པར་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ༷་པ་དེ༷་ལ༷་གསར་དུ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་གཞན༷་གྱི༷ས་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ༷་སྟེ་སྔ་མས་ངེས་ཟིན་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་སྔར་མཐོང་བ་དེ་བར་སྐབས་སུ་བརྗེད༷་པའི་ཕྱིར༷་སྔར་གྱི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་སྐྱོན༷་མེ༷ད་ཅེ་ན༷། གང་དྲན་ལམ་དུ་མེད་ཅིང་བརྗེད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དཔེ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བློ་ལ་མ་བྱུང་བ་ནི་གཞན་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་བར་སྐབས་སུ་བརྗེད་ཀྱང་ཕྱིས་མཐོང་བ་ལ༷་སྔ་མ་དེ༷་ཡི་དངོས༷་པོ་ནི༷་ཚད༷་མས༷་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་སྔ་ཕྱི་དུ་མས་རང་མཚན་གཅིག་པུ་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྔར་གྱི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་དངོས༷་པོ་གཞན༷་ལ༷་སྔར་གྱི་དེ༷་ཉི༷ད་དུ་སྒྲོ༷་འདོག༷ས་པ་ནི་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་ཡིན་པས་བློ་དེ༷ས་གྲུབ༷་པ་ནི་ཚད་མ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་མེད་པས་ན་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོ༷ན་སུམ༷་དང་ནི་ཅི༷ག་ཤོས༷་ཏེ་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཀས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རང་མཚན་གཅིག་པུ་ཐ་དད་པ་དེ་ཙམ་ཤེས་པས་ན་དེ་གཉིས་ཡུལ་ཐ་དད་མེད་པའི་གཅི༷ག་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་གང་རུང་གཅི༷ག་གྲུབ་པ༷་སྟེ་ཡོད་ན༷་གཉི༷ས་ཀ༷་གྲུབ་ཀྱི་ཚད་མ་གཞན་དང་གཞན་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ་ཡུལ་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་ཀྱང་དགོས་ན་ཚད་མ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
20-234b
ཡང་ན་མངོན་སུམ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཕྱིས་མཐོང་བར་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་སྔ་མས་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་ལ་ཕྱི་མས་གསར་དུ་རྟོགས་རྒྱུ་མེད་དེ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་གྲུབ་ཟིན་ནས་ཡང་སྔོན་པོར་རྟོགས་སུ་མེད་པ་དང་། ལ་ལ་མེ་ཡོད་རྟོགས་ཟིན་ནས་ཡང་རྟོགས་གཉིས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ།

中文直译
第一，如同《量论》中所说："再再知非是，将成无穷尽，如同念等故。"破斥以多量对一对象再再了知或认知为量的说法：一切自相各自不同刹那各别相异，因此对于一个自相，不能以现量或比量通过认知的方式再三了知。
若说：即使自相无再知，但存在于自相中的常恒共相可通过自相而再再了知。这不对，因为离开殊相外，共相不被根识所见。若前后两者都见到同一共相，作为同一对象的心识，其执取方式应无差异，然而后识与前所见相同地执取，故不是前自相或殊相的对境，若是，则不应与前见心有任何差异。因此，所取的不是常恒的共相自相，而是前后共相、分别对境。
第二，若说：前现量所见的人等，就是后者的例子，如先前见过余甘子后，再次见时知道是余甘子，以先前余甘子为例子，认知这后者也是余甘子，因此不是仅执取共相，而是依靠前量之力再次认知。对此，因为前量已知、未忘，正作为例子存在于记忆中，故见到后者时，自然成立的对象，何需他量新了解，因为承认它与前者体性一致。
若说：因为中间忘记了前所见，故无"前行未失效"之过。对此，正因为不在记忆中且被忘记，它不是彼立的例子，因为心中未生起的东西不能成为了解他者的支分。
若说：虽中间忘记，但后来所见对象由量成立为前者的事物，故多量再再了知同一自相。对此，对非前者的其他事物增益为前者即是颠倒，故由此心识所成立非是具量，因为错乱。
若说：前后所见对象是同一，非相异，故认知"前者是此"的心不是错乱。对此，现量及其他即比量二者都再三了知仅仅不同的一个自相，因此二者无不同对境而为一，故若一者成立，则二者都成立，不需要不同的量，因为对象已经了解。若了解后仍需要，则量将无穷尽。
或者，现量指前见，其他指后见。因此，已为前现量所成立者，后者无新可了解，如青莲花已成立为蓝色后无可再认知为蓝，如同山上有火已了解后无第二次了解一样。


 །དེས་ན་མངོན་སུམ་སྔ་ཕྱིའི་རྟོགས་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཚད་མ་ཕྱི་མ་བཅད་ཤེས་འབའ་ཞིག་ལས་མི་སྲིད་ལ་བར་སྐབས་སུ་སྔ་མས་བཅད་ཟིན་གྱི་བྱེད་པ་ཉམས་ནས་བརྗེད་པ་ན་ཕྱི་མ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཡང་། བརྗེད་པ་ན་སྔར་གྱི་དེ་ངོ་ཤེས་པའང་མི་སྲིད་ལ་མ་བརྗེད་ན་ཡུལ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་དོ། །
立自宗
རང་ལུགས་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་མི་སྲིད་པས་མངོན་སུམ་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཞིང་། སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པའམ། འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མཐོང་ཟིན་ངེས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཞེ་འདོད་དང་བསྲེ་བར་མི་བྱའོ། །དེས་ན་ཙན་དན་གྱི་མེ་མཐོང་བ་ལས་ཕྱིས་དུ་བའི་རྟགས་ལས་མེ་ཉིད་ད་ལྟ་ཡོད་པར་རྟོགས་ན་ནི་རྗེས་དཔག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཙན་དན་དང་འབྲེལ་བའི་དུ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་རུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དེ་དཔག་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་མེའི་རང་མཚན་མཐོང་བ་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཙན་དན་གྱི་མེ་དང་འབྲེལ་བའི་དུ་བ་ཡིན་པར་ངེས་རུང་གི། རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་ན་མེ་ཙམ་དཔོག་གི་ཙན་དན་གྱི་མེར་མི་ངེས་སོ། །དེའི་སྐབས་སུ་སྔར་གྱི་མེ་དེ་ད་རུང་ཡང་གནས་སོ་སྙམ་ན་ནི་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། དུ་བ་སོགས་རྟགས་ལས་སྔར་གྱི་མེ་དེ་འདི་ན་
20-235a
ཡང་འདུག་གོ་སྙམ་པ་ནི་རྟགས་དེ་མེ་ཙམ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཀྱང་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་སླར་ཡང་མཐོང་བ་ཞེས་པ་མི་སྲིད་དེ། རང་མཚན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ་ནམ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་མཚན་གཞལ་བ་ཡིན་མོད་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྟོག་བློ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་ཡུལ་མ་འདྲེས་པར་གནས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་རྟག་ཏུ་རང་མཚན་ཁོ་ན་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་མཚན་ཁོ་ན་དང་། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མིན་ཡང་མངོན་སུམ་མིན་པའི་བློ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་མཚན་འབའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པས་ན་རྟོག་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པར་གྱུར་པ་ན་ཚད་མའི་ཡུལ་ཕུང་གསུམ་པ་དང་། ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དུ་མས་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་སོ། །གཉིས་པ། དོན་གཞན༷་སྔ་མ་དང༷་ཕྱི་མ་བློས་གཅིག་ཏུ་མཚ༷མས་ནི༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཡི༷་སྒོ་ནས་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་དུ་ཞེན༷་པ༷་དེ་རིགས་པ་ཤེས་པའི་མཁས༷་པས༷་སྔར་མཐོང་བ་དེ་དྲ༷ན་པ་ཙམ་ཡིན་པར༷་ཤེས༷་ཏེ། སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སྔར་གྱི་རྒྱུན་ནམ། དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་མཐོང་བ་ན་སྔར་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟ་ནའང་འདྲ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
遮谴
གསུམ་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཕྱིས་ཀྱི་བློ་དེ༷་ཡང་རེས་འགའ་རྟགས༷་ལ༷་ལྟོས་པའི་ཕྱིར༷་དྲ༷ན་པ་ཙམ་མིན༷་ཏེ། དྲན་པ་ན་སྔར་མྱོང་བ་རྟགས་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་ཡིན་ལ་ཁང་ནང་གི་ཙན་དན་གྱི་མེ་དུ་བས་དཔོག་པ་ལྟ་བུ་སོགས་རྟགས་མཐོང་བ་ལས་དེའི་བློ་སྐྱེ་བ་དང་། སྔར་མཐོང་བ་ཕྱིས་ངོ་ཤེས་པའི་རྟགས་
20-235b
སུ་སོང་བ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྔར་གྱི་དེ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ལ་རྟགས་དེ་འདྲ་འཁྲུལ༷་ཏེ། ན་ནིང་གི་མེ་ད་ལོའི་དུ་བས་དཔོག་པའམ་ན་ནིང་དུ་བ་མཐོང་བས་ད་ལོའི་མེ་དཔོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རྟགས་སམ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་མཐོང་བ་ལས་སྔར་གྱི་མྱོང་བ་སད་པར་བྱེད་པས་དེ་དྲན་རྐྱེན་དུ་སོང་ཡང་དྲན་པ་མིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

中文直译
因此，承认前后现量认知对象是一的话，后量仅是决断智，不可能有其他情况。若中间忘记了前量已决断的作用，则后量成为有效量。但是，若忘记，则不可能认知"那是前者"；若未忘记，则对于那一对象，后量无意义。
立自宗
按自宗，一切现量对象不可能相同，因此一切无错乱现量对于自相都是有效量。而"这是前者"的想法或"这是如此"的已见确定的一切心识都仅仅是有分别。不应混入他人的意趣。
因此，若见到檀香木火后，后来从烟相推知火现在存在，那是比量。而这也是因为烟与檀香木相关的理由可确定，所以从此推知彼是合理的。那时因为没有见到火的自相，所以没有任何现量的对象。如果没有见到烟是与檀香木火相关的可确定理由，只能推知仅是火，不能确定是檀香木火。
在此情况下，若认为前火仍然继续存在，那只是将前后错认为一体的心识。从烟等标志推知"前火此处也在"的想法，虽然这标志对于一般火是无错误的，是果相，但认为"这是前者"则是错误的。
所谓"再次见到先前现量见过的东西"是不可能的，因为自相是刹那性的，当见到对象时，现量确实以自相为所量，但执取前后为一体则是错误的分别心。
如此考察，两种有效量的对象保持不混杂：现量的对象永远只是自相；比量的对象只是共相；而非比量有效量但也非现量的其他心识，其所有对象都仅行于共相。因此，当区分有分别与无分别时，能够了解没有第三类有效量的对象，以及同一对象不被多种有效量再再了知。
第二，智者了知，当心通过相系而执著"此是前者"，将不同前后对象视为一体时，那只是回忆前所见而已。即当见到前者的相续或与前者相似的他者时，仅仅是回忆先前体验。即便如此，对相似者错误认作一体，只是增益"此是前者"的同一性。
遮谴
第三，若说：后心有时依赖标志，所以不仅是记忆，因为回忆时，即使无标志也能回忆先前体验，而像通过烟推知房内檀香木火等是通过见到标志生起的了知，而先前所见后来被认知即是作为标志，因此是有效量。
对此，不是这样，因为这类标志对于前者现在存在是错误的，如同用今年的烟推知去年的火，或见到去年的烟推知今年的火一样。见到相似的标志或形相而激发前经验，那标志虽然成为忆念条件，但不会成为非记忆。


 །
说现量本质
གཉིས་པ་མངོན་སུམ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་རང་ཉིད་བཤད། །བཟློག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཤད། །
说现量
དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་ནི་མཚན་ཉིད་བཤད། །མཚན་གཞི་བཞི་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད། །
说现量定义
དང་པོ་ལ། རྟོག་བྲལ་ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་བསྒྲུབ། །རྟོག་བཅས་རྣམ་བཅད་ལ་ནི་དགག །
肯定立离分别
དང་པོ་ལ། རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་བྱེད་རང་ལུགས་བཞག །འགྲེལ་བྱེད་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དགག །
立离分别能立因
དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲུབ་ཚུལ། །
现量立
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བ་ཡི། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་མངོན་སུམ་མོ། །ཞེས་དང་། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཆགས་ལ་སོགས། །རང་རིག་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་ཐོག་མར་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་རྟོག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཀུན་ལ་ཡོད་དེ་ཡུལ་རྟོག་ཅིང་ཤེས་པ་ཙམ་མོ། །རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་རྩིང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡན་ཆད་ཀྱི་བློ་ལ་མེད་དོ། །འདིར་བྲལ་བྱ་ནི་གསུམ་པ་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་ངན་པའི་
20-236a
སྒྲོག་ཏུ་མ་ཚུད་པའི་མཁས་པས་རང་བློ་རྣལ་དུ་བཞག་སྟེ་བརྟགས་ན། མངོ༷ན་སུམ༷་གྱི་བློ་རྟོག༷་པ་དང༷་བྲལ༷་བ༷་ནི༷་རྟགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འགྲུབ༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བོ་ཀུན༷་གྱི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པའམ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་ནི་མིང༷་གི་རྟེན༷་ཅ༷ན་ཏེ་མིང་དང་འདྲེས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ལ། བརྡ་ལ་བྱང་ནས་མིང་དོན་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་ན་བརྡ་ཡི་སྟོབས་ཙམ་ལས་རྟོག་བློ་དེ་སྐྱེ་བ་ནི་སོ༷་སོ༷་རང༷་གིས༷་རིག༷་པར་བྱ༷་བ་སྟེ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷ས་ནི༷་སེམ༷ས་བསྡུས༷་ནས༷་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་གང་ཡང་མི་འཕྲོ་བར་ནང༷་གི༷་ཤེས་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་གཡོ༷་བ་མེ༷ད་པར༷་གན༷ས་པའི་ཚེ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་འགགས་ན༷འང༷་མིག༷་གིས༷་གཟུགས༷་དག༷་ནི༷་མཐོང༷་བ་མི་འགག་པར་གསལ་བའི༷་བློ༷་དེ༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པའི་བློ་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་དབང་བློ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་བློ་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་དབང་བློ་ཡང་ལྡོག་པར་རིགས་ནའང་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་དབང་བློ་མི་འགག་པར་རང་གིས་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་འཆད་པའི་ངག་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་མི་འགག་པར་གནས་པ་ལྟ་བུས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནུབ་པ་དེའི་ཚེ་དབང་བློ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཚོར་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དེ་ལས་སླར༷་ཡང༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་རྣམ་པར་རྟོག༷་པ་ན༷་ཡང་ཁོ༷་བོ༷འི་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ནི་འདི་དང་འདི༷་དྲར༷་གྱུར༷་ཏོ་ཅེས༷་རང་གིས་རིག༷་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བློ་སྔ་མ་གང་སྐྱེས་པའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རྗེས་སུ་བསམ་དཔྱོད་བཏང་ན་རང་བློ་རང་གིས་མི་མཐོང་བའམ་མི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་ཀྱང་། སྔར༷་བཤ༷ད་པ་ཡིད་རྟོག་ནུབ་པའི་གན༷ས་སྐབས༷་ཀྱི༷་དབ༷ང་པོའི༷་ཡུལ་རྟོགས༷་པའམ་ཤེས་པ༷་ལ༷་ནི་མཐོང་བ་མ་
20-236b
འགགས་པ་དེ་ཙམ་ལས་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཞེས་ཉམས་སུ་ཚོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་དོ༷། །དེ་མེད་པས་རང་རིག་པའི་ཉམས་མྱོང་གིས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་མེད་དེ་ལྟ་བུ་རང་གིས་མྱོང་བས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དེས་མ་གྲུབ་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་མེད་དང་བདེ་སྡུག་ཡོད་མེད་ཀྱང་རང་གིས་མི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ།

中文直译
说现量本质
第二，关于现量自性分为：解释现量量自身；解释违反的现量似现。
说现量
第一分为：解释现量的定义；解释四种事例的差别。
说现量定义
第一分为：确立离分别的肯定遮；否定有分别的遮余。
肯定立离分别
第一分为：建立自宗离分别的能立；驳斥他释者的主张。
立离分别能立因
第一分为：以现量和比量证成的方法。
现量立
第一，如《量论》中所说："离名、种类等，相系分别是现量。"以及："意及对境贪等，自证无分别性。"等等。按照这些所言的意义，为了破斥对现量量体性的错误认识，首先证成一切现量皆离分别。
一般而言，分别有三种：本性分别存在于一切心识中，即仅仅了知对境的心识。寻伺分别是具粗相的，第一禅特殊正行以上的心识中不存在。此处所离的是第三种，即名义混合相的分别。
这样证成：未被错误学说所束缚的智者，若安住于自心自然状态中观察，现量心识离分别不依靠因相，由自证现量本身得以成立。怎样呢？一切众生的分别或有分别心依赖名称，能与名混合，熟悉标示后执取名义混合时，仅从标示力而生的分别心是自己所证知的，由体验所成立。
从一切对境相摄心，任何有分别心不生起，内在心识本身安住不动时，虽然有分别的活动已止，但眼见色不会停止，那清晰心识是从感官生起的心识。因此，若根识本性具有分别，则当名心不生时根识也应停止，但通过自身体验证实即使无分别根识也不会停止。不仅如此，还可通过如在说话时分别生起而见不停止安住的情况而了知。
若想：当意的分别消失时，根识中存在分别但不觉知？不是这样，因为从收摄内心后，再次稍微分别时，能自知"我的分别是如此这般"，若对先前生起的自心的作用未失效而进行思考，不可能不见或不知觉自心，但如前所述，在意识分别消失时的感官对境了知或了别中，除了见未止息外，对于"生起了如此这般共相对境的分别"一点也没有感受到。
因无此分别，所以由自证的经验证成根识离分别，因为如此通过自身体验决断自心是否有分别，若此不成立，则对自己是否有心、有苦乐也应不能自知而生疑惑。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དེ་ལྟར་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོག་བྲལ་གྲུབ་པར་མ་ཟད། རྗེས་དཔག་ཀྱང་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་ངེས་པའི་མཁས་པས་དཔྱད་ན། མངོན་སུམ་མཐའ་དག་རྟོག་བྲལ་དུ་འགྲུབ་པ་ལ། རྗེས་དཔག་གིས་རྟོག་བྲལ་གྲུབ་པ་ནི། དབ༷ང་པོས༷་ཡུལ་ཕྱིའི་རྣམ་པ་རང༷་གི༷་སྣང༷་བ་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ན་ནང༷་གི༷་བརྡ་དང་འདྲ་བའི་དོན༷་གྱི་རྣམ༷་པར་སྣང༷་བ་མེད་ཀྱི། ནང་གི་ཡུལ་ལྟ་བུ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་སྣང་བ་ན་ཡང་ཕྱིའི་ཡུལ་གྱི་བརྡས་གཞག་པ་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་དང་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དབང་སོགས་ཀྱི་བློ་ཐམས་ཅད་མིང་སོག༷ས་དང༷་སྦྱོར༷་བ་ཡི༷་རྟོག༷་པ༷་དང༷་བྲལ༷་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་བློ་ཡིན་གྱི་གཞན་དང་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ན་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་ངེས་ཟིན་པས་ཡི༷ད་ལས༷་དབང་པོའི་རྗེས༷་འབྲང༷་བ་ཡི༷ད་ཤེ༷ས་ཕྱི༷་མ་གསལ༷་སྣང༷་ཅ༷ན་དག་རྟོག་བྲལ་དུ་འདྲ་བ་ལ་དབང་མངོན་དཔག་གཞི་དང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དཔེ་ལ་ཅི་རིགས་པར་ལྟོས་པས་དཔག་པར་བྱ་ཞིང་། རང༷་རིག༷་པ་ན༷་ནི༷་ཡུལ༷་གང༷་ལའང་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་གང་གི་རང་མཚན་ཉིད་རང་དབང་དུ་མཐོང་བ་མིན་གྱི་ནང་གི་ཤེས་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ལ༷་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་དབང་སོགས་ལ་སྦྱོར་སེམས་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་དོན་འདྲེས་པའི་རྟོག་པ་མི་སྲིད་དེ། འདི་ལ་རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་རྐྱེན་ཀུན་ཚོགས་པའི་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རིག་པ་དང་གཅིག་དབང་ཤེས་ལས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་
20-237a
ཞིག་རྟོག་བཅས་སུ་ངེས་ལ་དེ་གང་མེད་ན་རྟོག་པའང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ཉན་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་གྲུབ་པ་དང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལྔ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །
比量立
གཉིས་པ། དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་ནི་གྲུབ། །བཞི་པ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལྟ་བུ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་ཆུང་གི་ལུང་ལས་རྟོག་བྲལ་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
破经部执
གཉིས་པ་ལ། འགལ་ཟླ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དགག །མ་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག །མངོན་སུམ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག །འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལ་དགག །དང་པོ་ལ། འདོད་ཚུལ་གྱི་ལུགས་བཤད། །དེ་འགོག་པའི་རིགས་པ་བཤད། །དང་པོ། ཚད་མ་ལ་མཁས་པ་ཕལ་ཆེར་དབང་ཤེས་འཁྲུལ་མེད་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་ཚད་མར་འདོད་ཀྱང་། བཙུན་པ་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྷ་དབང་བློ་སོགས་དཔེ་མཚོན་དུ་བུམ་པ་ལ་རྟོག་པས་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བར་འཛིན་པའི་ལུགས་ལ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་མཐོང་བ་ནི་ཚད་མ་མིན་ཏེ། རང་ཉིད་བུམ་པར་འདོད་རུང་དུ་ཁྱད་པར་མཐོང་མེད་པར་བུམ་པའི་ཕུང་པོ་མཐོང་བ་ཙམ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཀྱང་བུམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་མེད་པས་ཁྱད་པར་བུམ་པ་ཉིད་ངེས་པའི་རྟོག་བཅས་ཕྱི་མ་ཡོད་མེད་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཚད་མའི་འཇུག་ཡུལ་རྟོག་པས་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་ཕུང་པོ་ཙམ་མཐོང་བ་རང་ཉི་རྟོག་བྲལ་ཡིན་ལ་དེ་ཕྱི་ནས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཤེས་ཕྱི་མ་དེ་གཞལ་བྱ་བུམ་པ་སོགས་ངེས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། རྟོག་པ་མེད་པར་ཡང་དོན་ངེས་པ་ཡོད་
20-237b
དེ་དཔེར་ན་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དུ་འདོད་ལ། ཚད་མ་མདོར་ཡང་མིག༷་གི༷ས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ནས་གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་དཔྱོད་པར་བྱེད་ན་ཞེས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་རྟོག་པས་ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ།


 །
比量立
གཉིས་པ་ལ། དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ། །མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དགག །
立根识离分别
དང་པོ། ཡུལ་དུས་གཅི༷ག་ཏུ༷་མཐོང༷་བའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཏེ་རང་མཚན་ནི༷་གཞན༷་འགའ༷་ཞིག༷་ཏུ༷་མཐོང༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རང་མཚན་ནི་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་མཚན་དེ་ལ༷ས་ཐུན་མོང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི༷་གཞན༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་དོན་ལ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། རང་མཚན་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ་མཐོང་བའི་བློ༷་མེ༷ད་པའམ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པ་དང་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །རང་མཚན་མ་འདྲེས་ཤིང་སྤྱི་མེད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པའི་བློ༷་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ་གཟུང་དོན་ཡོད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲའི་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་རྣམ༷ས་ལ༷་བརྡར་གྱུར་པའི་སྒྲ༷་དག༷་ནི༷་འཇུག༷་པ༷་སྲི༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མིན༷་ཏེ༷། ཁྱ༷ད་པར༷་རྣམས་གཞན་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པས༷་ན༷་སྐད་ཅིག་མ་སྣང་ཙམ་དེར་ཟད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བརྡ༷་འཇུག༷་པ༷་ནི༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི་ཡུལ༷་དུ་གྱུར་པ་ཡང༷་གང༷་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྒྲ་དེ༷་རྣམ༷ས་ཉི༷ད་ནི༷་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་དེ་སྐྱེས་བུ་བརྡ་བྱེད་པ་པོའི་རང་དབང་གིས་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་ཡུལ་དུས་རྣམ་པའི་ཆ་ཐ་དད་དུ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་བཅད་པའི་རང་དབང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དོན་དེའི༷་མིང་འདི༷་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་ནི༷་རྟོག་
20-237a
པས་མིང་དང་དོན་དུ་འབྲེལ༷་བ༷་བྱེད་པ་ལ༷་མིང་གདགས་པའི་གཞིར་རུང་བའི་དོན༷་གྱི་རྣམ་པར་སྣང༷་བ༷་ནི༷་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་དག༷་ཉི༷ད་ནི༷་བརྡ་དེ་དང་འབྲེལ༷་བའམ་འདྲེས་སུ་རུང་བ་ཡི༷ན་ན། དེ་འདྲའི་རྟོག་སྣང་དེ༷་ནི༷་དབ༷ང་པོའི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་མིན་ཏེ་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་དབང་ཤེས་ལྟར་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བ༷་ཡི༷་དོན༷་སྣང༷་བ༷་ནི༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ནང་གི་རྟོག་སྣང་དེ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་དེས་ན་དེ་དབང་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རང་མཚན་དབང་པོའི་བློ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཚེ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་བརྡ་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་མིག་གི་ཡུལ་དུ་སྒྲ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དབང་བློའི་ཡུལ་དུ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདྲེ་མི་སྲིད་ལ། དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་དབང་བློ་ལ་རྟོག་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་བུམ་པ་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་ལ་ཀ་བར་འཛིན་པ་མི་འདྲེ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤེས༷་པ་ལ་སྣང༷་བ་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡིས༷་ནི༷་དོན༷་རྣམ༷ས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁྱ༷ད་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པས་ན་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དང་རྟོག་མེད་སྣང་ཡུལ་དེ་དག་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེས་ན་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་ཡང་ཐ་དད་དུ་མི་འགྲུབ་ན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

中文直译
比量立
第二分为：证成根识即是离分别；否定见与分别为一。
立根识离分别
第一，同时同处所见的殊相即自相不会被见为他物，因为自相是处所、时间、形相未混杂的。不存在与那自相不同的、遍行的他异共相，因为没有见到异于自相的心识，或由可见而未见所否定，以及被比量所损害。
由于自相不混杂且无共相，因此一切无错乱的从感官生起的心识都以殊相自相为对境，因为从所取对象生起。对于如此殊相自相，不可能有标示的言词运行，因为殊相不能遍行于他者，刹那仅现而已，无有能了知它的标示运行。
言词所成为对象的也只是分别对境中显现的那个，对它言词进行连接，由作标示者的自主力，对显现于分别对境中的、非由事物力所决定为不同处所时间形相部分而无自主的，说"此是彼义之名"，如此分别将名与义相联结时，作为安立名基础的可见义相，正是与那标示相联或可混合的。
这样的分别显现不是感官行境，因为当有分别显现时，没有如根识那样清晰显现的对象显现。虽然不依赖外境，内在分别显现存在，但它不显现为感官对象，因此不是根识的行境。所以，当对象自相清晰显现于根识时，它如何显现？因为有标示对象与否、明与不明、共与不共等差别，如声音不成为眼的对象一样，根识的对象中分别绝不可能混杂，正因对象中无此分别，故持对象的根识如何有分别？如同见瓶的眼识不混杂执柱一样。
这样，心识中显现的差异正是区分诸对象非一的差别因，因此分别的显现对象与无分别的显现对象如上所述有不同性质的显现，故非为一体。若显现为异而不成立为异，则一切将成为一体。
;


 །གལ་ཏེ་འདས་མ་འོངས་སོགས་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ་མིན་ཡང་། ད་ལྟ་བའི་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་ཅི་སྟེ་མི་སྦྱོར་སྙམ་ན། མིག༷་ལ༷་དོ༷ན་རང་མཚན་སྣང་བ༷་ཡོད་བཞིན་པ་ན༷་ཡ༷ང་འདི་བུམ་པའོ་ཞེ༷ས་སོགས་གཞ༷ན་གྱི༷ས་དེའི་མིང་བསྟན༷་པ༷་གང༷་ཡིན་པ་
20-237b
ཡང་རྟོག་ཡུལ་སྒྲ་དང་འདྲེས་རུང་དེ༷་ཉི༷ད་ལ་སྒྲ༷་ཡི༷ས་དངོས་སུ་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་ཀྱི༷་དབ༷ང་པོ༷འི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་དུ་གྱུར་པ་རང་མཚན་དེ་ལ་ནི་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེར་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བརྡ་འདོགས་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ༷། །གལ་ཏེ་ནུས་ན་བརྡ་ཡུལ་དེ་རང་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རང་མཚན་དེ་གཞན་གྱི་ངག་གིས་བསྟན་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་དེ་བཞིན་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངག་གིས་དེ་སྟོན་ནུས་དགོས་ནའང་། མིག་སོགས་དབ༷ང་པོའི༷་བྱ་བ༷་ཡུལ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་གཞ༷ན་གྱི་མིང་བརྗོད་པའི་ང༷ག་ཙམ༷་གྱིས༷་རང་མཚན་དེ་གསལ་བར་སྣང༷་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མིང་གིས་དེ་དངོས་སུ་བརྗོད་མི་ནུས་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཡུལ་ལ་བརྡ་མ་སྦྱར་ཀྱང་རང་མཚན་འཛིན་པ་ན་སྒྲ་དོན་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དེ། དོན་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མིང་དང་འདྲེས་ནས་སྐྱེས་པས་སོ་ཞེ་ན། མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ༷་བ༷་འདི་ནི་དོན་ལ་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་བཞིན་སྐྱེས་བུའི་བློས་བྱས་པའི་གློ་བུར་བ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་བུས་མ༷་བྱས༷་པར་དོན་ལ་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཅ༷ན་མི༷ན་ཏེ༷། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་དང་བརྡ་གདགས་ཤིང་གོམས་པ་མེད་པར་ཡང་དོན་མཐོང་བ་ཙམ་ནས་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་ཤེ༷ས་པར༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
破现及分别为一
གཉིས་པ་ལ། མཐོང་རྟོག་གཅིག་མ་ཡིན་པར་བསྟན། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ་ནམ་བུམ་པ་མཐོང་བ་ན་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་འཛིན་པ་དང་། བརྡ་ལ་མ་བྱང་བས་ཀྱང་འདིའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་གྱི་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་པས་འགྲུབ་ཅིང་། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལ་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་གསལ་མི་གསལ་གཉིས་སུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། དུས་མི་མཉམ་ན་གཅིག་གི་བར་གཅིག་གིས་ཆོད་པས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་
20-238a
སྣང་བ་མི་སྲིད་དོ་ཟེར་ན། སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། རང་ལུགས་ལ་རྟོག༷་བཅས༷་དང་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཡི༷ད་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཅི༷ག་ཅར༷་དུ་ནི༷་འཇུག༷་པའི་ཕྱིར༷་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་ཐ་དད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར༷་ར༷མ། ཡང་ན་འཇུག༷་པ༷་མྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་བར་མ་ཆོད་པར་སྣང་བ་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་རིམ་གྱིས་བྱུང་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལྟར་ཀྱང་བླུན༷་པོ༷་དག༷་མཐོང་རྟོག་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་ནི༷་ཤན་མ་ཕྱེད་པར་གཅི༷ག་ཏུ༷་ཞེན༷་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མགོ་སྙོམས་ཚུལ་གྱིས་རྩོད་པ་སྤང་། །དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་མཐོང་རྟོག་ཐ་དད་ན་རྣམ༷་རྟོག༷་གིས༷་བར་བཅ༷ད་པས༷་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་ཀྱང་མཐོ༷ང་བ༷་རྒྱུན༷་ཆ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་བློ་རིགས་ཐ་དད་པས་ཕན་ཚུན་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

中文直译
若对过去、未来等和隐蔽对象应用标示，虽非直接应用于自相，但对正在见到的现在自相应用标示时，为何不能直接应用于自相？对此，即使眼前有自相显现，当他人说"这是瓶子"等示其名称时，也是以言语直接连接那分别境中与言语可混合者，而非连接成为感官行境的自相，因为无法以任何方式对其安立标示。
若能如此，则由于标示对象是自相，如同自相能被他人言语指示的情况下，即使无自相也应由他人言语能指示它，但在无感官活动进入对象时，仅凭他人说名称的言语不能使自相清晰显现，所以知道名称不能直接表述它。
若说：虽未对感官对象应用标示，但执取自相时有执取声义混合，因为该对象本性上与其名称混合而生。对此，名与义的关联并非事实上本性成立，而是由人心所作的偶然性，非为非人所作而事实上本性存在，若是如此，则应在无他人教示、无标示及熟悉的情况下，仅见到对象即能自己了知"此名为此"，因此不成立。
破现及分别为一
第二分为：显示见与分别非一；遣除对此的诤论。
第一，有人说：根识所见是有分别的，因为当见瓶子时执取"这是瓶子"，即使未熟悉标示也执取"此是"，由于未观察到二者差别而成立。若二者不同而同时，则应对一对象观察到清晰与不清晰两者；若不同时，则一被一间隔，不可能显现为未间断。
对此，无此过失，因为按自宗，有分别与无分别同时趋入一对象，故误为一体而不知为不同，或者，因速疾趋入，承许生起无间隔显现。按他宗，虽二者次第生起，但执为似乎同时生起，因此无论如何，愚者对见与分别未辨别而执为一体而已，非为一体。
第二分为：以平等方式遣除诤论；破除其救过。
第一，若见与分别不同，因分别隔断，虽根作用未失效，但见将成为间断，因为清晰与不清晰的不同类心识，可能互为障碍。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ་རྟོག་བཅས་རྗེས་སུ་སྐྱེ་ན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བྱང་བ་དང་རྗེས་སུ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཇུག་པར་ཐལ་ཏེ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དབང་ཤེས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གེགས་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་ལ་ཡིད་བཟློག་སྟེ་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་ཚེ་ཡང་རང་གི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟོག་མེད་དབང་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པར་སྣང་ཡང་ཡིད་དེ་སླར་ཕྱིར་བཟློག་པ་ཙམ་གྱིས་སྔར་གྱི་ཡུལ་མཐོང་བ་འབྱུང་བས་ཡུལ་འདས་མ་འདས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ་རང་གི་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དབང་ཤེས་ནི་རྟོག་པས་རྒྱུན་བཅད་ཡུལ་ལ་མི་གསལ་བར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །དེས་ན་དབང་ཤེས་རྟོག་ཕྱི་མས་བར་ཆོད་ཀྱང་སླར་གསལ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར་མི་རྟོག་སྟེ་རྟོག་པ་དེ་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡུན་རིང་བའི་གེགས་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཡང་སྔར་དང་མཚུངས་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མཐོང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྡོ་ཉིད་རྡོ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་བར་སྐབས་སུ་ཡིད་གཞན་དུ་བཟློག་པའི་ཚེ་མཐོང་བ་མི་ལྷང་བ་ཡིན་ནའང་སླར་དེ་ལ་གཏད་པ་ན་འདི་གང་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔེར་ན་
20-238b
ཡིད་གཡེངས་བའི་ཚེ་རྗེས་སུ་ངེས་པ་དེ་འདྲ་མི་འབྱུང་བས་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་མྱུར་དུ་ཆད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཡང་དྲན་པའི་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་སླར་ཡང་སྔར་བཞིན་དུ་ངེས་པའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བས་དེ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཐལ་བ་འཕེན་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་མྱུར་དུ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པའི་ཡིད་ཤེས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་ཤིང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་རྟོག་བཅས་དང་རྟོག་མེད་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པས་རྒྱུན་ཆད་དམ་མ་ཆད་ཀྱང་ཚོར་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ཤེས་པ་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་འདི་ལ་ནང་གི་རྣམ་གཡེང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་ཡང་མི་འགལ་ཏེ་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་གཉིས་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཤེས་པ་དང་པོ་ཆད་ནས་གཉིས་པ་སྐྱེ་བས་རྫས་གཅིག་ཡིན་ན་རྒྱུན་ཆད་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་ལ་རྫས་ཐ་དད་ན་རྒྱུན་ཆད་མེད་ཀྱང་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་ཐལ་ཞེ་ན། རྟོག་མེད་ཀྱི་རྫས་དང་རྟོག་བཅས་ཀྱི་རྫས་སྤྱིར་གཅིག་དང་ཐ་དད་དཔྱད་པའི་ཆ་མང་ཡང་འདི་སྐབས་རྒྱུན་ཆད་མ་ཆད་ནི་སེམས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་རྒྱུན་ཆད་མ་ཆད་ཙམ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡུལ་རྣམ་པ་གཞན་ལ་འཇུག་པས་ཆད་པ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །
破救遮遣破
གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་འདི་ལྟར་འདོད་དེ་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་སྐྱོན་བསལ་བའི་དོན་དུ་དབང་ཤེས་དེའི་རྗེས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་མི་འགྲུབ་ཀྱི། ངེས་པའི་ཡིད་ཤེས་རྟོག་བཅས་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་འགྲུབ་སྟེ། ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ངེས་པའི་བློའོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་ཁྱད་པར་འཇལ་བྱེད་ངེས་ཤེས་ཡིད་རྟོག་ཡིན་པས་རང་གི་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན། ལུགས་དེ་ལ་རྟོག་བཅས་ངེས་
20-239a
ཤེས་ནི་ཕྱི་ན་ཡོད་པ་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་ཇི་ལྟར་དཔྱད་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་སྣང་བཞིན་དུ་རང་གི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་མ༷་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྣང་དུས་ན་རྟོག་པ་ཕྱི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ངེས་པ་ཕྱིས་སྐྱེས་པས་གཞལ་བྱའི་ཁྱད་པར་དེ་སྔར་མཐོང་མ་མཐོང་གང་ཡང་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དབང་ཤེས་ཁྱད་པར་དེ་མཐོང་བ་མེ༷ད་པར་ཐལ། དེ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་བྱ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།;
;


 །དེ་ལྟ་ནའང་མཐོང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྐྱེ་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རིགས་པ་དེས་གནོད་མི་ནུས་མོད། དང་པོར་མགོ་བསྒྲེ་བའི་ལན་ནི། གཞ༷ན་མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཅན་གྱི༷་ལུགས་ལྟར་ནའང༷་བུམ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རི༷གས་ནི༷་གཞན་ཐ༷་ད༷ད་པའི༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་ཚེ༷་མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཇི་ལྟར༷་མི༷ན་ཏེ། ཁྱབ་པ་ནི་ཁྱོད་རང་གིས་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་ལ། རྟགས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་བུམ་པ་མཐོང་བཞིན་བ་ལང་སོགས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེ་པར་མཐོང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལན་དགག་པ་ལ། གཞན་འདོད་ཁོ་ན་དེས་མི་འགྲུབ། །ལན་དེའི་དཔེ་དོན་མི་འཐད་པའོ། །
20-238b
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་མག༷ལ་མེ༷་བསྐོར་བ་ན་ཡུལ་སྔ་ཕྱིར་རིམ་བཞིན་འཇུག་པ་ཡིན་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་བསྡོམས་ནས་ཟླུམ་སྐོར་བར་མ་ཆད་པའི་འཁོར་ལོ་ཉིད་དུ་ཅིག་ཅར་མཐོ༷ང་བ༷་བཞི༷ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་ཡུལ་མི་གསལ་བ་ཅན་གྱིས་བར་ཆོད་ཀྱང་དབང་པོའི་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་དངོ༷ས་པོའི་ཕྱོག༷ས་སྟོབ༷ས་དང༷་ལྡན༷་པས་བར་མ་ཆད་པ་ལྟར་མཐོང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ལན་དེ༷་ལྟ་བུ་བརྗོད་པ་ནི༷་མི་མཛེས་ཏེ་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་འདོད་པ་གཞ༷ན་གྱི་ལུགས་ལ༷འང༷་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་ན་མ༷ཚུངས་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ། དོན་དགག་པ་དང་དཔེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་མི་འཐད་སྤང་། །དང་པོ། བར་ཆོད་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་བར་མ་ཆོད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་འདི་མི་འཐད་དེ། འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ་ལྟར་སྣང་ན་ས་ར་དང་ར་ས་ལྟ་བུའི་ཡི༷་གེ༷འང༷་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅ༷ར་ཐོ༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བར་མ་ཆོད་པར་མྱུར་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་མཚོ་དང་རོ་ཞེས་སོ་སོའི་གོ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ཞིང་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བས་འདོད་མི་ནུས་ལ། དེ་བར་མ་ཆོད་ཀྱང་རིམ་ཅན་དུ་སྣང་ངོ་སྙམ་ན་མགལ་མེ་རིམ་ཅན་དུ་མི་སྣང་ལ་འདི་སྣང་བ་ཅི་ཞིག་གིས་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མགྱོགས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པར་ཁྱོད་འདོད་པས་སོ། །བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་པར་འདོད་པའི་ལུགས་འདི༷ར་དོ༷ན་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་དྲུག་པོ་ཀུན༷་ད༷ང་ཅི༷ག་ཅར༷་དུ༷་འདུ༷ས་པ་ཅ༷ན་དབ༷ང་པོ་དྲུག་པོ་རྣམ༷ས་ཡོ༷ང་པ༷་ན༷་བློ་དྲུག་པོ་འབྱུང་ལ། དེ་དྲུག་གི་སྣང་ཡུལ་དེ་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་མེད་ན་ཡང་ཁྱོད་ལྟར་ན་གང་རུང་རེ༷་ལ་གཞན་ལྔ༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཆོད༷་ན༷་ཡ༷ང་འཇུག་པ་མྱུར་བའི་དབང་གིས་རེ་རེ་
20-239a
བཞིན་ཡང་ཆོ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་རང་གི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་བཞི༷ན་དུ་སྣང༷་བའི་བློ༷་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་བཞིན་དུ། མིང༷་གི༷་མཐར༷་ཐུག༷་པའི༷་ཡི་གེ་འཛིན་པའི་ཤེ༷ས་པ༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་ད༷ང་བར་གཞན་གྱིས་ཅུང༷་ཟད་ཀྱང་མ་ཆོད་པར་འདྲེ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ན་ཡང་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་དེ་མི་འབྱུང་བར་ཆོད༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་ངོ༷་མཚར༷་ཆེ་སྟེ། དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་ལྡན་ལྔས་བར་ཆོད་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མ་ཆོད་པ་ལྟར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཆར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྣང་ལ། གཅིག་གིས་བར་མ་ཆོད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་ཀྱང་དེ་འདྲའི་འཁྲུལ་བ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རིགས་པའི་ཚིག་ཅིག་སྟེ་ཡ་མཚན་ཆེའོ་ཞེས་མ་རངས་པའོ།

中文直译
即使如此，也会被不中断见的现量所损害。对此，对于承许同时趋入者，不同对象的不同类心识生起是事物法尔，因此此理无法损害。而首先的对等回答是：按照主张见与分别为一者的观点，当见瓶子时，分别牛等其他种类时，见如何不中断？遍是你自己承许而成立，因由现量成立，因为见到见瓶同时生起分别牛等。
第二，破斥回答分为：仅以他人主张不能成立；该答例证不合理。
第一，若说：如同旋转火把时，虽依次趋入前后对境，但由于趋入迅速，合计前后部分而见到不中断的圆形轮，同样，虽被不同类的不明显对境的分别间隔，但由于事物方面具力量，见到似乎不间断的明显显现的感官对境。对此，如此回答不美，因为在承许根识离分别的他宗中也可立为显现不中断的理由，故无论如何不成。
第二分为：破对境和破喻。
第一分为：直接和遣除不合理。
第一，"虽间隔但因趋入迅速而显现为无间隔"的说法不合理，因为若仅由趋入迅速而显现为无间隔，则如"sa ra"和"ra sa"等文字也将同时无前后地听闻，因为是无间隔地迅速执取。若承许，则不能作为"湖"和"尸"等各自的表义，且被现量遮破而不能承许。若想：它虽无间隔但显现为次第。对此，火把不显现为次第，而此显现由何而有？因为你承许除了迅速外别无理由。
在不承许两心同时趋入的此宗中，当与色至法等六种对境同时聚合的六根存在时，六识生起，若六者的显现对境无间隔显现的差别，那么按你的说法，即使任一被其余五者间隔，也因趋入迅速，每一个都如自续无间隔般显现的心识，正在被承许的同时，名字最终文字的执取刹那心识，因与中间他者少许也无间隔混合，却不生起同时显现而显现为间隔，真是奇怪。因为虽被具力量的事物方面五者间隔，但由趋入迅速，一切对境显现为同时不间断，而无一者间隔虽趋入迅速却不生起如此错乱，此乃极为合理的语言，真是惊奇！——此为不悦之词。
;


 །དེ་ལ་དབང་དྲུག་ཡུལ་དྲུག་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་པ་མིན་ཏེ་ཡིད་དབང་གཅིག་བུ་ནི་འདས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དོན་ལྔ་དང་དབང་ལྔ་དུས་གཅིག་ཚོགས་པ་ན་དེའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་དེ་དང་མཉམ་པར་སྔར་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱང་ལྔ་པོ་དེ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ན་རྒྱུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །དེའང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་བཀོད་པ་མཐོང་བཞིན་མེ་ཏོག་སོགས་ཀྱི་དྲི་ཡང་ཚོར་ལ། བུང་བའི་གླུ་ཡང་ཐོས་ཤིང་། རླུང་བསིལ་བའི་རེག་བྱ་ཡང་མྱོང་ལ། འབྲས་བུའི་རོ་མངར་བ་མྱོང་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཡང་རྒྱུ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་ཆེད་དུ་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡིད་ལྷག་པར་གཏད་པས་ཡུལ་གཞན་འཛིན་པའི་དེ་མ་ཐག་ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་མི་སྣང་ངོ་། །དོན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་རྟོགས་དཀའོ་སྙམ་ན། རེ་ཞིག་གཟུགས་མཐོང་བཞིན་སྒྲ་ཐོས་པ་རྒྱུན་མི་
20-239b
ཆད་པ་སོགས་ལ་བསམས་ཀྱང་བློ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་རྟོགས་ནུས་སོ། །དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ༷་དུ་མ་ནི༷་རྐྱེན་ཚང་ན་ཅི༷ག་ཅར༷་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་ཏེ། མིག་ཤེས་གཅིག་པུ་ལའང་སྔོ་སེར་སོགས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་རྒྱུད་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་ལྷན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་སྣ་ཚོགས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ནི་དོན་ཉེ་བའི་དབང་གིས་ཏེ་མེ་ལོང་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །མེ་ལོང་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ་གཟུགས་གཅིག་གི་གཟུགས་བརྙན་གཅིག་ལས་གཉིས་སུ་མི་འཆར་བ་བཞིན་རྒྱུད་གཅིག་གི་བློ་ལ་བློ་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་དུས་གཅིག་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཤེལ་ལ་ལར་མར་མེ་གཅིག་ལའང་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་སོགས་འཆར་བ་བཞིན་དུ་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་ཤར་ཀྱང་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། དོན་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་གཉིས་སུ་ཤར་བ་ག་ལ་སྲིད། གལ་ཏེ་ཟླ་གཉིས་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་ནས་ཤར་ན་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅིག་ཅར་ཤར་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་གྱི་གོ་ས་དང་རྣམ་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྱི་ནང་རིགས་མཐུན་པ་མེད་དོ། །རྟོག་མེད་རྣམས་ནི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ཤེས་ཀྱང་རྟོག་པ་ནི་གཟུང་དོན་གྱི་དབང་ལས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་གང་ལ་གཞན་ཀུན་བཅད་ནས་དེར་རྟོག་པ་ཙམ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མེད་དེ་རིམ་བཞིན་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྣང་ཡང་མཐའ་མེད་པ་མི་སྣང་སྟེ་ཕལ་
20-240a
པའི་དབང་པོ་དང་ཤེས་པས་ཉི་ཚེ་བའི་ཡུལ་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འགལ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ན་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྣང་བའང་དུས་གཅིག་གཅོད་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་གཟིགས་པའང་སྲིད་དེ། དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

中文直译
对此，六根六境非皆同时，虽然意根仅一是过去，但当五境五根同时聚时，在其后生起五识的刹那，与刚刚灭的意所生的意识也与那五者同时存在。只要如此生起，便有相续生起，因此从实际上同时生起的角度说明此过失。
这就像在观赏园林布置时，也闻花等香，听闻蜜蜂歌声，感受凉风的触感，品尝果实甜味，同时意的思考活动也未间断运行。若刻意专注于一境，使其他对境的等无间能力衰减，则不会显现为一切未间断。
若想：实际上虽是如此，但难以理解一切同时显现。对此，只要思考见色时听声未间断等，就能了解多心同时生起。因为有损害多心不同时生起的理由，所以多种不同类心识若条件具足，将同时生起，即使是单一眼识也能同时缘取蓝黄等多种对象。
同时显现各种执取的心识被同一相续所摄，所以同类二者不会同时生起。心识各种同时生起是由于对象靠近的力量，如同一镜中各种形象的影像同时显现一样。如同一镜中单一形象的影像不会显现为二，同样单一相续的心中，同类二心不可能同时存在。
若想：如同某些水晶中即使一灯也会显现为二等影像，同样两个同类显现何不可？对此，对象不是二怎能显现为二？若如月亮显现为二般错乱显现，也不是同类，因为该心本性决定为彼方此方两月。因此，同时显现的一切显相以对象位置和形相而有差别，内部无同类。
虽然了知无分别心从多种显现的条件中同时多种生起，但分别非由所取对象的力量，而是从前心的因中，排除其他一切对境，仅生起对彼的分别，所以不存在二种分别同时趋入，唯有依次生起。
虽然如此多种同时显现，但并非无边显现，因为凡常的根识只能决定有限对境，不能遍摄一切。若离违缘，具殊胜根，则能一时决定广大对境的显现，全知者也能一时见到一切所知，如说："阿罗汉、独觉、佛陀，能见二三千及无数。"


 །གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་སྣ༷ང་བ༷་ལ༷་ཡ༷ང་ཁྱ༷ད་པར་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་ན༷་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་ལ་བར༷་དང་བཅས༷་པའོ་ཞེས་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་བར༷་མེ༷ད་པའོ་ཞེས་འདོད་པའང་ཇི༷་ལྟར༷་ཡི༷ན་ཏེ་རང་གི་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ལྟར་མི་སྣང་ངོ་། །གཞན་ཡང་དབང་ཤེས་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཡི༷ད་ཀྱི༷་རྟོག༷་པ༷་འབ༷འ་ཞིག༷་འབྱུང་བ་ལ༷འང་རི༷མ་ཅན་དུ་འཛི༷ན་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་བར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་སྐད་ཅིག་མའི་མཐའ་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་མྱུར་བ་དེ་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །གཉིས་པ། ཡུལ་ཉེ་བས་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ན་ཡུལ་ལྔ་ཀ་ཅིག་ཅར་ཉེ་བའི་དུས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ལྔ་ཀ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་ཉེ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལྔ་ཆར་མི་འཛིན་པར་གང་རུང་རེ་འཛིན་པར་ཡང་མཐོང་བས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། ཡུལ་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཚོགས་པ་ཁོ་ནས་བྱེད་པ་མིན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡང་ཚང་དགོས་པས་ན། སྐབས་ལ༷་ལ༷ར་གཟུགས་མཛེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཀུན༷་ཏུ༷་ཆག༷ས་པའི་སེམ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཅ༷ན་དེ་ནི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་དོ༷ན་ཉེ༷་བ༷་ལ༷འ༷ང་འཛི༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཆ༷གས་
20-240b
པ༷ས་སྒྲ་སོགས་གཞ༷ན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེ༷ད་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་ནུས༷་པ་ཉམ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་འདི་ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ལུགས་ཁོ་ན་ལ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དེ། ཁྱོད་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་ལྔ་པོ་རིམ་ཅན་དུ་མི་འཛིན་པར་གཅིག་ཁོ་ན་ཅི་སྟེ་འཛིན་ཞེས་བསམ་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒོལ་བ་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷་ཡ༷ང་རྩོད༷་པ་འདི༷་ཡོ༷ད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཁོ་བོས་ནི་སྐྱོན་དེ་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དཔེ་དགག་པ། མག༷ལ་མེ༷་དང་ཕྱག་ཤིང་བསྐོར་བ་ལ༷་སོ༷གས་མྱུར༷་དུ་འཇུག་པའི༷་རྗེས༷་སུ༷་འགྲོ༷་བ་སྟེ་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་སོང་བ༷ས་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་མིག༷་དབང་གིས་བདག་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ༷ས་ཅིག་ཅར་རྒྱུན་ཁོར་ཡུག་ཏུ་མ་ཆད་པའི་འཁོར༷་ལོ༷ར་འཁྲུལ༷་བ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་གྲུར་ཞུགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཅན་གྱི་མིག་དབང་ལས་རི་བོ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཟླ་གཉིས་ལྟར་གསལ་སྣང་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཡི༷། འཁོར་ལོར་སྣང་བ་དེ༷་མངོན་སུམ་མཐོང༷་བ་ཡིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ཤེས་པས་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ་ལ༷ས་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རིམ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ནི་གཅིག་དུས་ན་གཅིག་མེད་པས་དུས་ཅིག་ཅར་གསལ་སྣང་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། སྔར་མྱོང་བ་དྲན་ནས་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
破能诠别
གཉིས་པ། འགྲེལ་བྱེད་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ལ། །དབང་སྐྱེས་རྟོག་བྲལ་རྟགས་ཡིན་དགག །ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་སྲིད་པའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ༷་ལ༷་ན་རེ། དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པ་ཞེས་པས་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར༷་དང་། ཡིད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་
20-241a
པའི་ཕྱིར་ན་རྒན་པོའི་དབང་བློ་ནི་དཔེར་ན་བྱིས༷་པའི༷་བློ༷་བཞིན༷་དུ་རྟོག༷་མེ༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དང༷་། དེ་ཡང་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་བྱིས༷་པ༷འི་བློ་རྟོག༷་པ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རྒྱུ་མཚན་ནི། བརྡ༷་ཉ༷མས་པ་སྟེ་བརྡ་བྱེད་མི་ཤེས་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པར་སྨྲ་བ༷་དེ༷་དག༷་གི༷་ལུགས་ལྟར་ན་ནི༷་བརྡ་ཉམས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོག༷་པ་མེ༷ད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར༷་བྱིས༷་པའི༷་བློ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་མེད་མངོ༷ན་སུམ༷་འབའ་ཞིག་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་རོ།

中文直译
如前所述，若那些见的显现也毫无差别，则主张"有异类分别生起时有间隔"及"有异类分别生起时无间隔"又怎么可能？这只是自己的分别臆想而已，在事物上并非如此显现。
此外，对于不依赖根识的纯意识分别也不会依次执取，而应显现为同时执取，因为刹那际限的迅速趋入也存在于彼。
第二，若由对象靠近而多识同时生起，则在五境同时靠近的一切时候都应同时执取五者。若不能承许这点，因为虽五境靠近，并非总是执取全部五者，有时只执取任一，见此就有损害。对此，执取对境不仅是对境和根的聚合所作，还需具足等无间缘，所以在某些情况下，如成为对美丽色境贪着心者，即使声等对象靠近也不执取，这是因为过度贪着那色境，使得执取声等他境之心生起的意作等无间缘的能力衰减，因此不执取。
此过失仅针对多心同时生起的观点而说是无意义的，因为你虽承许次第生起，也应考虑对境靠近时，为何不依次执取五者，而仅执取其一？因此，这一诤论对双方都存在，但我能如此遣除此过失。
第二，破除喻例：火把和手杖旋转等迅速趋入，由于随行迅速趋入的力量，从被此错因所损害的眼根作所依缘，而生起同时不间断周围轮圈的错乱，如同乘船力量损害眼根而显现山动一样，这是错乱，也如同二月般清晰显现，而非轮圈显现是现量见，也不是次第见的心识连接而成轮圈显现，因为次第见时一时一不存在，不可能有同时清晰显现，只是忆念先前经验，臆想"这就是那个"而已。
破能诠别
第二，破他释者主张分为：破根生离分别为因；以此方式遮破他义。
第一，《集论》注释者有情主等有人说：因为从根生起，等等表示以经验相趋入，以及非意所生，所以老者的根识，如同婴儿心识一样无分别。又为使例子不空于所证，说婴儿心识无分别的理由是不了解标示，即不知如何作标示，按照他们的观点，仅因不了解标示而承许无分别，因此婴儿一切心识将成为唯无分别现量。
;


 །དེ་འདོད་ཅེ་ན། བརྡ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་རྟོག་པ་སྔོན་སོང་ད༷ང་བྲལ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་བྱིས་པ་དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་རྒན་པོར་གྱུར་ཀྱང༷་བརྡ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡོད་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། བརྡ་ཡི་རྒྱུ་ནི་འདྲེས་རུང་གི་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་མེད་ན་ཕྱིས་ཀྱང་བརྡ་མི་ཤེས་ཏེ་དྲན་དང་མངོན་འདོད་གང་ཡང་མེད་པར་ད་ལྟའི་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་མ་མཐོང་བའི་ཟས་དང་གཉེན༷་སོགས་མངོན་པར་འདོད་པའི་བློ་བྱིས་པ་ལའང་ཡོད་པས་ན་དེ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་བརྡ༷་ལ༷་མ༷་བྱང༷་བའི༷་ཡི༷ད་ཡུལ་ལ་དཔྱོད་ནུས་པ་ཡོ༷ད་པ་དེས༷་ན༷་བྱིས་པ་ལ་ཡང་བརྡ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་དེ༷་ཕྱིས་སུ་འབྱུང་བར་འདོ༷ད་དེ་དེ་འདྲའི་ཡིད་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བྱིས་པའི་དུས་ན་བརྡ༷་ལ་མ་བྱང་བའི་ཡིད་དེ་རྒན་པོའི་དུས་ན་བརྡ་ཅན་གྱི་རྟོག་པར་སོང་བ་དེ༷་བཞི༷ན་དབ༷ང་སྐྱེས༷་ཀྱི་བློ་ལ༷་ཡང༷་རྒན་པོའི་དུས་སུ་རྟོག་བཅས་སུ་འགྱུར༷་རོ། །ཡང་ན་བྱིས་པའི་དུས་ན༷་སྒྲ་དང་འདྲེས་རུང་གི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་བྱིས་པའི་དབང་ཤེས་ལ་ཡང་བརྡ་མི་ཤེས་ཀྱང་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ལ་འགོག་བྱེད་མ་བསྟན་པས་ཅི་ཡང་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །དེས་ན་དབང་སྐྱེས་ཡིན་པའི་རྟགས་འདི་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག་མེད་ལ་རྗེས་འགྲོ་ཁྱད་པར་བ་བསྟན་པ་མེད་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྟོག་བཅས་ལ་
20-241b
རྟགས་ལྡོག་པའི་གནོད་པ་ཅན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་འདི༷་འདྲ༷་བ་ཡི་རྟགས་འདི༷་ཡང༷་ལྷག༷་ལྡ༷ན་མ་ངེས་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་སྐྱེས་རྟོག་བྲལ་ཡིན་ཏེ་དོན་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའམ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་དེ་ལྟར་བྱིས༷་པའི་དབང་ཤེས་ལ༷་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་རྒན་པོའི་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ཡང༷་བརྗོ༷ད་པར་བྱ༷་སྟེ༷། རྒན་བྱིས་ཀྱི་དབ༷ང་པོ༷འི་བློ༷་ནི་རྟོག་བྲལ་དུ་འགྲུབ་དཀའ་སླ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་མེད་པར་མཚུངས༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་བྱིས་པས་བརྡ་མི་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ། དབང་སྐྱེས་ཙམ་གྱིས་རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདིས༷་ནི༷་མྱོང༷་བས་འཇུག་པ་དང་ཡིད་བྱུང་མིན་པ་སོག༷ས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞན་ཀུན་འདྲ་ལ། དེ་བཞིན་དབང་སྐྱེས་ལ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་པ། དེ་བཞིན་མྱོང་བ་ལ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་བསྒྱུར་བས་འགྲུབ་ཅིང་། གཞན་ཡིད་བྱུང་མིན་པའང་ལྷག་ལྡན་ཏེ་འགྲུབ་མི་ནུས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཅི་རིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
否定破有分别
གཉིས་པ་རྣམ་བཅད་དུ་རྟོག་བཅས་དགག་པ་ལ། དོན་སྦྱོར་རྟོག་པར་འདོད་པ་དགག །སྒྲ་སྦྱོར་རྟོག་པར་འདོད་པ་དགག །
否定破有分别
དང་པོ་ལ། དགག་དང་བཞག་དང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
破他宗
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །
立因
དང་པོ་ལ། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་དང་རྟགས་འགོད་པའོ། །དང་པོ། སྤྱིར་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་དོན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐ་དད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དབྱུག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཐ་དད་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བ་ལང་གི་རིགས་དང་
20-242a
དཀར་པོ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་འགྲོ་བ་སོགས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གོང་བུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ།

中文直译
若承许此，因为离开了标示因即先行分别，所以婴儿即使后来成为老者，也不会有作标示的分别，因为标示之因是可混合的分别，若他们相续中无此，后来也不会知道标示，无有记忆和欲求，仅仅看现在对境，将成为唯现量者。因此，现在对未见现量的食物和亲属等有欲求之心，婴儿也有，所以那是分别。
对方说：若未熟习标示却能思择意境，故婴儿也会后来生起有标示的分别，那样的意是因。对此，婴儿时未熟悉标示的意，老者时成为有标示分别，同样根生心也在老者时将成为有分别。或者，如同婴儿时有与声音可混合的分别，同样婴儿根识虽不知标示也有分别，而未显示否定者，故无法成立任何主张。
因此，此根生因与所立无分别间没有显示特殊遍行，也不能证成因在相违品有分别中返转的障害，所以这样的因是余不定因。若说根生是离分别，因为是自相对境者，或是空于执一前后之心，对此，凡用于证成婴儿根识离分别的，在此证成老者根识离分别时也应说，因为老幼根心在难易等方面证成离分别无差别相同。因此，仅凭婴儿不知标示来证成离分别，无论如何都不合理。
第二，以此已显示根生仅此不能证成离分别的道理，也同样解释以经验趋入和非意生等，都与此相似，只需将"同样根生也将成为"改为"同样经验也将成为"，便可成立，其他非意生等也是余不定，无法证成，应如刚才所说根据情况了知。
否定破有分别
第二，以遮余破有分别分为：破执为义相连分别；破执为声相连分别。
否定破有分别
第一分三：破斥、建立、总结。
破他宗
第一分：安立因和成立宗法。
立因
第一分：成立遍及和安立因。
第一，一般"义相连分别"是指由义差别而执义，其中由不同法差别，如由杖差别而执取有杖之人，以及由无差别差别，如由牛种类、白等性质、行走等行为差别而执取聚合体。


 །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་དག་གིས་གསལ་བ་མཐོང་བ་ན་དེའི་རིགས་ལ་སོགས་པའང་དབང་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པར་འདོད་ཀྱང་། རིགས་དང་རིགས་ལྡན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་འདི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དབང་ཤེས་ལ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ། དོན་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་ལ་ཆོས་བཞི་འཛིན་དགོས་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཁྱ༷ད་པར༷་བྱེད་ཆོས་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་དང༷་ནི༷་དེ་གང་ལ་ལྡན་པ་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱི་གཞི༷་བ་ལང་ལྟ་བུ་དང་ནི། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ༷་བ་དང༷་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་གཞུང༷་ལུག༷ས་ཏེ་བ་ལང་ཞེས་པ་དང་དཀར་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དག་ཀྱང་ནི༷་བཟུང༷་ན༷ས་དེ༷་དག༷་གཅིག་ཏུ་བློས་སྡོམ༷་པར་བྱས༷་ཏེ༷། ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཅན་གྱི་བ་ལང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་དེ༷་ལྟ༷ར་རྟོག༷ས་ཀྱི༷་དེའི་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་མ་བཟུང་བར་གཞ༷ན་དུ༷་དེ་ལྟར༷་རྟོགས་པ་ནམ་ཡང༷་མི༷ན་ཏེ། དཔེ༷ར་ན་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅ༷ན་ཞེས་པ་བཞིན༷་ནོ། །གཉིས་པ། དོན་སྦྱོར་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་སྦྱར་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་ནས་དེ་མཐོང་བ་ལ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། རི༷གས་དང་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་སོ༷གས་ཀྱི་བྱེ་བྲག༷་ན་རིགས་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱི༷ར་རིགས་སོགས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པའོ་ཞེས་སུ་དོན་དང་དོན་གཞན་སྦྱོར༷་བ་ནི་མཐོང་བ་ལ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་དེ༷ས་ན༷་དབང་ཤེས་འདི༷་ལ༷་རིགས་སོགས་དོན་སྦྱོར་གྱི་རྟོག༷་པ༷་ཕྲ་མོའ༷ང་མེ༷ད་དོ། །སྐྱེས་བུ་དང་དབྱུག་པ་བ་ལང་གི་རྭ་དང་རྣ་བ་སོག༷ས་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་གནས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་གི་དེ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་
20-242b
སྣང་བ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡང་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཡུལ་རིལ་པོ་གཅིག་ནི་སྣང་བ་མེད་ལ་ཆ་བཅས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་ནས་མ་བཟུང་གི་བར་དུ་དེ་དང་དེའི་རྟོག་པ་གང་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །
立宗法
གཉིས་པ་དེ་ལྟར་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ། རིགས་གཞན་ཁས་བླངས་དག་གིས་གནོད། །དེ་དག་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ། །དེ་ལ་གྲགས་པས་སྒྲུབ་མི་ནུས། །དེ་བཞིན་རྗེས་དཔག་མེད་པའོ། །
别类违所许
དང་པོ། རིགས་ནི་རིགས་ལྡན་ལས་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་འདི་མ་གྲུབ་སྟེ་ཐུན་མོང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་ཚད་མས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་དོན་དུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་དང་པོ་ཁས་བླངས་ཀྱིས་དགག་པ་ནི། གསལ་བ་དུ་མ་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་སྤྱི༷་ཡི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ༷་པར་ཤེས༷་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ལ་ཡ༷ང་གསལ་བ་དེའི་མིང་གི་སྒྲ༷་དང༷་གས༷ལ་བ་དེའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཇི་ལྟ་བར༷་སྣང༷་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པའི་སྤྱི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁ༷་དོག༷་དང་དབྱིབ༷ས་དང་ཡི༷་གེའི་རྣམ༷་པ༷་ཡིས༷་སྟོང༷་པ༷་ལ་བ་ལང་གི་སྤྱིའམ་བ༷་ལ༷ང་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་དེ་སྤྱི་ནི་རྟག་གཅིག་ཆ་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྤྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་བོར་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ་དེ་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ།

中文直译
外道们认为，当见到明显事物时，根识也能执取它的种类等，但要说明"连接种类与具种类者而执取"是分别，根识中没有此分别，则凡由对象差别而执取，必须执取四法：差别作法如白色，具差别之基如牛，二者的关联，以及对此如是言说的世间准则，即"牛"、"白"等智说言词。获取这些后，以心合集它们，如此了解为"具白色的牛"这样的差别者，若不获取其中任何一个，则绝不能以其他方式如此了解，例如如"持杖人"。
第二，已证成义相连分别必须如此相互连接而了解的遍及，再证明见中无此：种类、行为、性质等的差别，不能通过见到种类具有者的事物与种类有别而了解为异，所以将种类等与"具此者"连接义与他义不存在于见中，因此根识中无丝毫种类等义相连的细微分别。虽然见到人与杖、牛角与耳等，但只是见到对象如何无分别存在而已，这不是义相连分别，只是对象显现而已。
而且，无任何差别显现的整体单一对象无法显现，仅显现为有部分，也只是那对象本身显现而已，在未互相连接所别与能别而执取前，任何彼此的分别都不会生起。
立宗法
第二，如此安立根本因的宗法成立分为：别类所许所损害；彼等不能由现量成立；对此不能由共称成立；同样无有比量。
别类违所许
第一，若说：种类与具种类者不了解为异这点未成立，因为共遍行的共相由量成立。对此，首先以承许而破无存在实义的能立量：凡是具有遍行于多个明显者的共相为对境的识，也如同那明显者的名称声音和那明显者的颜色形状般显现，而这非你所许的共相，因为你称空于颜色、形状、文字相者为牛的共相或牛性，由于承许共相为常、一、无分。因此，舍弃了臆想为共相的识相后，无有丝毫所谓"遍行"的事物，而那也非共相。
;


 །
彼等未现量立
གཉིས་པ་ལ། གང་སྦྱོར་རིགས་ཐ་དད་མ་གྲུབ། །གང་གིས་སྦྱོར་བ་འཕྲོད་འདུ་ཡང་། །དང་པོ། རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པའི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡི༷ན་དུ་ཆུག་ཀྱང༷་དེ་ཉིད་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མི༷ག་ལ་སོགས་པ་དག་གི༷་ཡུ༷ལ་ལ༷་མ༷ཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་དེ༷། མིག་གིས་
20-243a
གསལ་བ་མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་དེ་འདྲ་མཐོང་ན་དེ་གཉིས་ཀ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་དགོས་ནའང་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་སྣང༷་བ༷་གཉི༷ས་ནི༷་མེ༷ད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཡུལ་གཉིས་མི་སྣང་བ་དེས་ན་ཡུལ་ཅན་དབང་ཤེས་ལ་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་འཛིན་པའི་བློ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ནའང༷་རྙེ༷ད་པར་དཀའ༷་སྟེ་ཀ་བ་ལ་སྣམ་བུའི་བློ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། དབང་ཡུལ་ལ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་སྟེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་ཡང་དབང་པོས་འདི་ལ་འདིའོ་ཞེས་འབྲེལ་བ་མཐོང་ན་འཕྲོད་འདུ་ཉིད་དབང་པོས་འཛིན་དགོས་ན་ཡང་། དབ༷ང་པོས༷་འཕྲོད༷་པ་འདུ༷་བ་འཛི༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མིན་པར་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་ལ། དེ་དབང་པོས་མངོན་སུམ་འཛིན་ན་མིང་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་དངོས་པོ་དེའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པའང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པས་ཀྱང་གནོད་དོ། །རིགས་དང་རིགས་ལྡན་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་ཞིང་འཕྲོད་འདུའང་དབང་པོས་མ་བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར༷་ན་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་གྱི་འབྲེལ༷་བ༷་ནི་དབང་པོས་མངོན་སུམ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པ༷ར་གན༷ས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །
其非极成因立
གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང་དོགས་པ་སྤང་བ་གཉིས། དང་པོ། སྣལ་མ་འདི་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་བ་ལང་ལ་རྭ་ཡོད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཤིང་། གྲགས་པ་ལྟར་དོན་ལ་འཕྲོད་འདུའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་རྡོ་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟར་གྲགས་པ་དོན་མཐུན་དུ་མི་འགྱུར་བས་འཕྲོད་འདུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣལ༷་མ༷་འདི༷་ལ༷་སྣམ༷་བུ༷་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བའི་སྒྲ༷་འདི༷་དག༷་ཀྱང༷་རྒྱུ་
20-243b
མཚན་གཞན་དང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་བརྡ་བྱེད་པ་པོ་ར༷ང་གི་རྟོག་པ་དག་གི༷ས་དེ་ལྟར་བྱས༷་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ཅིང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་བ༷་ལ༷ང་ལ༷་རྭ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་བརྗོད་ཀྱང༷་རྭ་ལ༷་བ༷་ལ༷ང་ཡོད་དོ་ཞེས་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་གྲགས་པ་མིན་ན་ཡང་། རྭ་དང་བ་ལང་ཕན་ཚུན་འཕྲོད་འདུའི་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་སྒྲ་དེ་ཞུགས་པ་ཡིན་ན་རྭ་ལའང་བ་ལང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་གཉིས་ཀར་གཉིས་ཀ་འབྲེལ་བ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་དེ་གཉིས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་བ་ལང་རྭ་ཅན་ཅེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་སྙམ་ན། བ་ལང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་རྭ་ནས་རྨིག་པའི་བར་གྱི་ཆོས་ཅན་ལིང་ལིང་པོ་དེ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བ་ལང་རྭ་ཅན་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་བ༷་ལ༷ང་ཞེ༷ས་བྱ༷་བའི་སྒྲ་དེས་རྭ་མ་གཏོགས་པའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ནི༷་ལྷག༷་མ༷་གཞན་ཀུན་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་དེ་ཀུན་ཀྱང་རྭ་དང་རྣམ༷་པར་བཅ༷ད་པ་དམིག༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་མིག་སོགས་ཡན་ལག་ཀུན་དང་ལྡན་པའི་གོང་བུ་དེ་ཡི་སྟེང་དུ་རྭ་ཡང་འབྱར་བ་ལྟར་སྣང་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་བ་ལང་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོད་ཅིང་དེ་གཉིས་འཕྲོད་འདུས་མི་གྱེས་པར་འབྲེལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ལ་མིག་ཡོད་ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་མིག་ལས་གཞན་པ་བ་ལང་གི་སྒྲས་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་བ་ལང་གི་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་པ་ལ་སྦྱར་ཀྱང༷་ཚུལ་དེ་འདྲ་བས་ན་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བ་ལང་ཞེས་པ་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་འདི་དག་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་བརྡ་བྱས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།

中文直译
彼等未现量立
第二分为：所连之种类异未成；能连和合未成立。
第一，若说：分别境中显现的正是相同于一切明显者的共相。对此，即使允许如此，它也只是在分别前显现而已，在眼等的对境中未见到，因为若眼见到异于明显者的如此共相，则二者都应显现为根境，但根境中没有二显现，由现量成立。因为对境不显为二，所以根识中执取种类和具种类者的差别心识，无论如何考察也难以获得，如同柱子上的毛毯心一样。
第二，若想：根境中这二者不显为差别，因为和合相属使成一体。对此，虽二者不显为差别，若根能见"此为此"的关系，则应执取和合，但根无法执取和合相属，你也承认和合相属非现量境而是比量境，若根能现量执取它，则名称、无常等事物的一切法性也应仅由见而知晓，因此理亦能障此。因为种类与具种类者不显为差别且和合亦未被根执取，所以种类与具种类者的关系绝对是根不能现量见到的。
其非极成因立
第三分为：直接和遣除怀疑。
第一，若说：世间中称"此经线有毛毯"和"牛有角"等为共称，因为如共称般事实上有和合关系，否则如同"石头有毛毯"不会成为符合事实的共称，所以和合成立。对此，"此经线有毛毯"等这些关系语言，也是依靠各种理由，由作标示的人自己的分别而如此作，非因二者异存且和合的力量；此外，虽然世间说"牛有角"，但世间不称"角有牛"，若因角与牛互相和合关系的力量而应用此词，则角上也应有牛，因为二者对二者的关系无差别。
若想：若事实上二者无关系，为何称"有角牛"？对此，"牛"一词是指从角到蹄的那个完整的有法，而在"有角牛"的场合，"牛"这一词表述除角以外的所有其余肢体，只是由说意所取，而且所有这些余肢体也并非与角截然区分，因为眼等所有肢体的聚合之上角也如粘着般显现，如此仅由说意而说，并非牛与角异存且由和合而不离关系，正如"牛有眼"时，除眼外其他牛的所有肢体如行走等皆由牛字表示，如此则如何成立异于所有肢体的"牛"？这些只是分别如此标示而已。
;


 །གཉིས་པ། འབྲེལ་བ་དོན་ལ་མེད་པ་མི་འཐད་དེ། སྔར་གྱི་སྣལ་མ་གང་ན་ཡོད་དྲིས་པ་ན། དེ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྣམ་བུའི་རང་མཚན་ལ་མཛུབ་མོ་འཛུགས་པ་དང་། 
20-244a
སྣམ་བུའི་དུས་ན་སྣལ་མ་འདིའོ་ཞེས་སྣལ་མ་རེ་རེ་ནས་བསྟན་དུ་ཡོད་པས་ན་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་རང་མཚན་དངོས་སུ་བསྟན་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། སྔར་གྱི་སྣལ༷་མ༷་དེ༷་རྣ༷མས་ཀྱི༷་སྣམ༷་བུ༷་ནི༷་འདི༷འོ་ཞེ༷ས་བརྗོད་པ་ནི་སྔར་གྱི་སྣལ༷་མ༷་དེ་ཐག་པས་འདུས༷་བྱས༷་པ་ལ༷ས་ཕྱིས༷་འབྱུང༷་བའི་འབྲས༷་བུ་སྣམ་བུར༷་དམིགས་ནས་སྔར་གྱི་སྣལ་མ་དེ་དང་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་དེ་སྐད་བརྗོ༷ད་པ་ཙམ་ཡི༷ན་གྱི༷་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ཡ༷ང་སྔར་གྱི་སྣལ་མ་དང་ད་ལྟའི་སྣམ་བུ་དུས༷་གཅི༷ག་ཏུ་ཡོད་པ་མི༷ན་ཏེ། སྣལ་མའི་རང་བཞིན་མ་འགྱུར་བཞིན་དུ་སྣམ་བུ་མེད་ལ་སྣམ་བུའི་དུས་ན་སྔར་གྱི་སྣལ་མའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣལ་མ་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་གདགས་སྙམ་ན། བརྡ་བྱེད་པ་པོ་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒྱུ་སྣལ་མ་དེ་འདུས་བྱས་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་རུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུར་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་པ༷་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་དུ་མི་སྲིད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སྣལ་མས་ཀྱང་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ཐགས་སུ་བྲན་པ་སོགས་དོན་མེད་དོ། །འ༷མ་ནི་ཕྱི་མ་དང་སྡུད་པའི་ཚིག་གོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་དེ་ཁྱོད་ལྟར་ན་འབྲས་དུས་ན་རྒྱུ་འགགས་པས་ཁྱབ་ཀྱང་སྣམ་བུའི་དུས་ན་སྣལ་མ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་བསྟན་དུ་ཡོད་པས་སྣལ་སྣམ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མེད་ཟེར་ན། སྣལ་མ་རྣམས་ཐགས་སུ་བྲན་ནས་འདུས་བྱས་པ་ན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལིང་པོར་སྣང་བ་དེ་སྣམ་བུ་ཡིན་ཞིང་སྣལ་མ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་ཤུལ་ན་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་སྣམ་བུ་ཞེས་པ་སྣལ་མ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་མིང་དུ་བྱས་ནས་སྣལ་མ་ཞེས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་རྟེན༷་ནི༷་དམིགས་བསལ་ཏེ་སྟོན༷་པ༷་ན༷་ཚོགས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྣལ༷་མ༷་གཅི༷ག་ནི༷་ལོགས་སུ་
20-244b
བཀ༷ར་བར་བྱས༷་ལ༷། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས༷་བུ་སྣམ་བུ་ལ༷་སྣལ༷་མ༷་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཞེས༷་པའི་སྒྲ་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་ཡང་གོང་དུ་བ་ལང་ལ་བརྗོད་པ་བཞིན་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་སྣལ་སྣམ་ཐ་དད་དུ་དུས་མཉམ་པར་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །འོ་ན་ཡན་ལག་སྣལ་མ་རེ་རེ་ནས་མངོན་སུམ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཡན་ལག་ཅན་སྣམ་བུ་མེད་ན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་ཤིང་། སྣམ་བུའི་མིང་ཡང་སྣལ་མ་ལ་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ཡང་དེའི་སྔོན་དུ་སྣམ་བུའི་དངོས་མིང་ནམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན་བཏགས་མིང་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། བ་ལང་གི་དངོས་མིང་སྔོན་དུ་མ་གྲུབ་ན་ཁུར་བུ་སོགས་ལ་གདགས་སུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་སྣལ་མ་དང་ཡན་ལག་ཅན་སྣམ་བུ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ།

中文直译
第二，若说关系在事实上不存在不合理，因为当问"先前的经线在何处"时，可指着毛毯自相说"这是它"，而且在毛毯存在时，可一一指出"这是经线"，那么如何能在分别所增益上直接指示自相？
对此，所谓"此先前经线的毛毯"的说法，只是观察到先前经线由织线所作而后生起的果毛毯，将其与先前经线一体增益而如此说而已，绝不是先前经线与现今毛毯同时存在，因为经线本性未变时毛毯不存在，而毛毯存在时则显现为异于先前经线本性。
若想：那么如何安立"经线有毛毯"？有些标示者因经线这一因在作用后能生起果，故在因上增益为果，而非因果同时存在，若存在，则经线也能起保暖作用，织线等将无意义。"或"是后项及集合词。
有人说：这不合理，按你的说法，虽果时因必灭，但毛毯存在时能一一指出经线，那么经线与毛毯怎么不同时存在？对此，经线诸多织线作用后所现起能保暖的物体是毛毯，若一一取出经线，空处无所谓毛毯。然而，"毛毯"作为经线集合的共名，当特别指出"经线"一词的所依时，将集合中的一经线单独取出，仅依如此理由，使用"毛毯有经线"的语言，这如同上文所说的牛一样，仅由说意而说，并非经线毛毯异存同时。
若问：那么虽然部分经线一一现量成立，除此之外没有整体毛毯，则不能作保暖之用，此过失你也同样有，且毛毯名称也成为经线的假名，而此前毛毯之实名从未成立，所以假名也不应有，如同牛的实名未先成立，则无法安立假名于黄牛等。因此，部分经线与整体毛毯同时存在。
对此不如此，所谓"整体"与"部分"是相互依靠而假立，实际上并不成立为异。
;


 །དེས་ན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚོགས་ཅ༷ན་སྣལ་མ་ཕན་ཚུན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སོགས་ལ་ཕན་གད༷གས་བྱ་དང་ཕན་འདོ༷གས་བྱེ༷ད་དུ་གནས་པ་ཉི༷ད་དམ༷། སྣལ་མ་ཕན་ཚུན་རྣམ༷་པ༷ར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་ལིང་པོར་སྣང༷་བ༷་ཉི༷ད་ལ་སྣམ་བུ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་ལ། མིང་དེས་ཀྱང་དོན་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ༷་བ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཡུལ་དེའི་ཤེས༷་པ་སྐྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་བརྡ་བྱེད་པ་པོས་ཐོག་མར་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དང༷་པོ༷་ཡི༷་བརྡ༷་དེ་ལྟ་བུ་ལ༷་དེའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལམ་བརྗོད་བྱར་སོང་བ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་ལྷག་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་མིང་དེ་དངོ༷ས་
20-245a
མིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣམ་བུའི་མིང་ནི་བརྗོད་བྱ་དེ་ལ་དངོས་མིང་ཡིན་གྱི་བཏགས་མིང་མིན་ལ་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྣལ་མ་གཅིག་སྣམ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
亦非比量
བཞི་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། དངོ༷ས་པོ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་རིག༷ས་དང་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོ༷གས་པ་གྲུབ་པ་ལ༷་ནི་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པ་མེ༷ད་དེ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་འདིའི་རིགས་སོ་ཞེས་སོགས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ཀྱང་ཡིན་ལ་རྟོག་པས་བཏགས་མི་དགོས་པར་དོན་ལ་འབྲེལ་བའི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཐུན་དཔེར་འདོད་པ་དབྱུག༷་པ༷་ཅ༷ན་དང་རྭ་ཅན་ལ་སོ༷གས་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷འ༷ང་ཕན་འདོགས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འགྲུབ་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བློས་ཕར་བཏགས་པ་ཀུན་རྫོབ༷་པ༷་ལ༷ས་ཐ༷་སྙད༷་འདོ༷གས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་ཁྱད་པར་བྱ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ཡན་གར་དུ་མཐོང་བ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་དེ་ཀ་བུམ་བཞིན་དང་། བར་མ་ཆད་པར་སྣང་ན་ཡང་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་བཟུང་ཞིང་། དེ་ལའང་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་འབྲེལ་བ་བློས་མ་བཏགས་ཀྱི་བར་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཐོང་བ་ན་བར་མ་ཆད་པའི་སྣང་བ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་གི་དོན་ལ་དོན་སྦྱར་བ་ཞེས་པའི་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དམ་བཅའ་བརྗོད་དང་དེ་དག་གི། འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །
说宗
དང་པོ། བ་ལང་གི་རིགས་དང་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་བ་ལང་གི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་སྣལ་མའི་སྣམ་བུ་ལ་
20-245b
སོགས་པ་འདི་དག་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པས་ཐ་དད་པ་ལྟར་བསྟན་ནས་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དོན་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཚིག་གིས་བསླུས་ཏེ་ཚིག་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་བཞིན་དོན་ལ་འབྲེལ་ཡུལ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ཅིང་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་རློམ་པ་དེ་དག་ལ་བརྒལ་བ། ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གི་དངོ༷ས་པོ༷་ཞེས་པ་དང་། ཁ༷ང་བཟང་གི་འཕྲེ༷ང་བ་ཞེས་པ་དང་། ཁང་བཟང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོ༷གས་པ་རྣམས་ཀྱི༷་སྒྲ༷་ཡ༷ང་གཞི་དེ་དག་ལས་གཞ༷ན་པར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་བརྗོད་བྱ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མིན་པར་མཐོང་ན་ཚིག་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་མཐའ་དག་དོན་ལ་ཐ་དད་ཡིན་པར་སེམས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།

中文直译
因此，能够起保暖作用的事物，即所谓"毛毯"言词的对境，确实作为事物存在，而且这集合体经线之间互相起保暖作用等，存在着所作利益与作利益的关系，或者经线互相无分隔而整体显现这一点，适用"毛毯"这一名称。此名称也能生起无有增益它物相的错乱对境之心识，而且这是由最初作标示者所安立，因此对于此类最初的标示，凡作为其行境或所诠而成的能起保暖等作用的事物，因名称是实名，所以"毛毯"这名称对该所诠是实名而非假名，且不是不能起保暖作用，因为单一经线并非毛毯。
亦非比量
第四分为：略说和广说。
略说
第一，对于与事物异别的种类、行为、性质、有支分者等的成立，没有比量，因为若二者成立为异，则"此是种类"等将无关联，故虽异，但不需分别安立，在事实上关联的正确同喻不可能存在。如何诸所欲为同喻的持杖者、有角者等一切中，成立能作所作利益的关联，是由人心安立的世俗言说，并非事物上存在能别所别关系，因为分离见到杖与人时无关联，如柱与瓶，即使显为无间隔，也只是显现为如此事物相而已，非执为异相，而且对于无间隔显现等理由，在心未安立关联之前，仅由见到不能成立任何关联，因为只有显现而无观察。因此，见到无间隔显现时，只是见到如许显现，而事实上毫无所谓"义相连"的关联。
广说
第二分为：说宗和善立彼等之理。
说宗
第一，牛的种类、牛的白性、牛的行走之动作、经线的毛毯等这些，虽仅是由说意分别显示为异别而成立关联，但迷于反体异别而事实无别之理的外道们被词语所欺，如同词异义，执著事实上有两个关联对象异别成立，且由和合相属为关联，对这些人质疑：对于"六句义之事物"和"宫殿的花环"以及"宫殿的城市"等的语言，若见到也不依托异于彼等基础的义所诠，则认为一切差别词语的所诠在事实上是差别的想法是无义的，此为意趣。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ཀུན་ཐ་དད་ཚིག་དོན་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་ཚིག་རྣམས་སྦྱོར་ཚིག་དང་བཅས་པ་ཡི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཐ་སྙད་རྣམས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་ཐ་དད་མིན་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཀྱང་དེ་ཡི་བྱ་བ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་གཙང་མ་ཡི་ཐ་སྙད་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ལའང་རེག་པས་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ལ་དོན་ལ་ཐ་དད་མིན་པར་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ཏེ་ཞེས་པར་བཤད་དོ། །མདོར་ན་ཐ་སྙད་པའི་དངོས་པོ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཚིག་ཐ་དད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
立理
གཉིས་པ་ལ། དྲི་མེད་ཀྱིས་རིགས་སོགས་ཐ་དད་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་དང་། ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དོན་དགག་པའོ། །
破遍
དང་པོ། དེ་འདོད་པ་ལ་རྩོད་པ། རིགས་དང་རིག༷ས་ལྡན་ལ༷་སོ༷གས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ན༷་གསལ་བའི་རིགས་ཐ་དད་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་མཐོ༷ང་བར་འགྱུར༷་གྱི༷། བ་ལང་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་རིགས་གཅིག་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་དང་
20-246a
ཁ་དོག་ཐ་དད་པ་སོགས་ཐ་དད་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ་རིག༷ས་ཀྱང༷་ཐ་དད་པར་འཇི༷ག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་མི་འདྲ་ཡང་བ་ལང་ཉིད་དུ་འདྲའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་རིགས་མེད་པར་འགྱུར་ན་བ་ལང་གཅིག་ལ་བརྡ་བྱས་པ་གཞན་ལ་སྦྱར་བའི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་སོགས་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་བློས་བཏགས་མིན་པར་དངོས་པོར་གྲུབ་ན་རྩོད་ཕྱིར། ཡན༷་ལག༷་ཅ༷ན་གྱི་དངོས་པོ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཡན་ལག་ཆ་ཤས་རྣམས་ལས་དོན་གཞ༷ན་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཐ་དད་པ་དེ༷་ད༷ག་གི་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང༷་པོ༷འི་ཤེས༷་པས་མྱོང་ན༷ས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཉི༷ད་དུ་ཁྱོད་འདོད་དམ། ཡང་ན་ཡན་ལག་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ལོགས་པ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་འདོད། ཡན་ལག་ལས་གཞན་མི་སྣང་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པས་དང་པོ་ལྟར་འདོད་ན། ཡན་ལག་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་ཡང་དེའི་ཡུལ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཡན་ལག་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་ཀ་ད༷བང་ཤེ༷ས་ལ༷་སྣང་བས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྟེན་མི་བརྟེན་དང་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་གི་ཁྱད་པར་བརྟེན་པ་དང་བརྟེན་པ་མིན་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དོན་ལ་གྲུབ་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་དོན་དུ་དངོས་སུ་གྲུབ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་མཐོང་སྟེ་རྟོགས་དགོས་ན། དེ་ལྟ་བུའི་དབྱེ་བ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་སྐྱེས་བུ་གང་གིས༷་ཀྱང་ཤེས༷་པ་ནི༷་ཡོད་པ་མི༷ན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལུས་ཡན་ལག་ལྔ་ཐ་དད་དེ་
20-246b
དབང་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བྱ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ཅན་ལུས་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ལ། འོ་ན་ཡན་ལག་ཅན་ལྟོས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡན་ལག་ཅན་ལུས་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་ཡང་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པས་ཚད་མིན་ནོ་ཞེ་ན། དབང་ཤེས་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དབང་ཤེས་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཁ་དོག་གི་ཆ་ནས་ལུས་ལ་ལྟ་བའི་ཚེ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདི་ནི་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་རྒྱུན་གྱི་སྣང་བ་སྟེ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་ཅན་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པར་ཁས་ལེན་ནའང་དེ་བཞིན་ཡན༷་ལག་ཅ༷ན་གྱི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡན་ལག་སྣང་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཏན་ནས་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་ཅན་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་མིན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡ༷ང་ཡན་ལག་ལས་རྫས་སུ་ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱི༷ར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་ཙམ་ཡང་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་ན། བ་ལང་གི་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་འབྲེལ་ན་འབྲེལ་ཆོས་གཉིས་ཀ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་གྲུབ་ན་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཆོས་སུ་མི་འཐད་དོ།;


 །དེ་ལ་རིགས་པ་ཅན་པ་རང་གི་ལུགས་ལ། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལས་དང་སྤྱི། །བྱེ་བྲག་འདུ་བ་རྣམ་པ་དྲུག །ཅེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་པོ་འདིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་འདུས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་འདོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་དེ་ཚིག་དོན་དྲུག་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་དོན་མེད་ལ། ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་ན་ནི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་སྨྲ་བའང་ཉམས་སོ། །ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་དེ་ཁང་བཟང་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་དོན་དྲུག་པོ་གང་དུའང་མ་འདུས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁང་བཟང་ཞེས་པ་རྫས་མིན་ཏེ་རྡོ་ཤིང་སོགས་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྡུལ་གྱིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མི་རྩོམ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁང་བཟང་རྫས་མིན་ལ། འཕྲེང་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་རྫས་ལ་བརྟེན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་
20-246a
བ་ཞེས་པ་མི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །
立其应理
གཉིས་པ་ལ། ཁང་བཟང་ཕྲེང་བ་ལྡན་པ་མིན། །རིགས་ཀྱང་ཡིན་པ་དགག་པ་དང་། །བཏགས་པར་འདོད་ཀྱང་མི་འཐད་པའོ། །
非庄严居舍
གལ༷་ཏེ༷་ཁང༷་པ༷་བཟང༷་པོའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་རྡུལ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཚོགས་ལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པས་ལྡན༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ཁང་པ་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཁང་བཟང་དེ༷་ཡི་འཕྲེང༷་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་ནི༷་དོན་དྲུག་གི་ཅི༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་མི་བརྟེན་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ན་འདིར་ནི་ཁང་བཟང་གི་འཕྲེང་བ་དང་ཁང་བཟང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཁང་པ་བཟང་པོ་ཞེས་པའི་བཟང་པོའི་སྒྲ་ཡུལ་གང་ཡིན་སོགས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
亦破具姓
གཉིས་པ། ཁང་བཟང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གཞན་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་མི་རུང་བས། གལ༷་ཏེ༷་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་དེ་ལྡན་པ་དེའི་རིག༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་རིགས་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁང༷་པ་གཅི༷ག་ཀྱང༷་དཔེར་ན་ཤ་པ་གཅིག་ལའང་ཤིང༷་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་བཞི༷ན་དུ་འཕྲེང༷་བ་ཞེས༷་བརྗོ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཁང་བཟང་ནི་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཕྲེང་བ་ནི་དེའི་རིགས་ཡིན་པས་ལྡན་པ་ཡོད་ཙམ་ནས་དེའི་རིགས་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ་ཁང་བཟང་གཅིག་ལ་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁང་བཟང་གི་འཕྲེང༷་བ་མང༷་པོ༷་ལ༷་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བའི་ཕྲེང་བ། ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ། ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་མང་པོ་སོགས་དེ༷་ཡི༷་སྒྲ༷་ཅི༷་ལྟར༷་བརྗོད་དེ། ཕྲེང་བ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དང་ཆེན་པོ་དང་མང་པོ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་མིན་པར་རིགས་ཀྱི་སྒྲར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཁང་བཟང་གི་རིགས་ཙམ་
20-246b
ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་ན་རིག༷ས་ལ༷་རིགས༷་གཉིས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །
施设亦非理
གསུམ་པ་ལ། གཞན་གྱིས་འདོད་པའི་དངོས་བཏགས་བཀག །གྲུབ་དོན་རང་ལུགས་དངོས་བཏགས་བཞག །
破他宗真伪
དང་པོ་ལ། ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་སྟོན་པ་དང་། །རང་ཚིག་འགལ་བའི་དཔེ་སྟོན་པའོ།

中文直译
对此，正理派自宗认为："实、德、业与总，别、和合共六类"这一六句义包括一切所知，因此不承认不包含于此的事物存在。若如此，所谓"六句义之事物"若不异于六句义，则以法与有法的语词表示无义；若成为异别事物，则所说六句义包含一切也将失坏。若所谓"宫殿的花环"存在异于宫殿的花环事物，则它也不归入六种义中：因为宫殿不是实，由于承认不同类尘埃如石木等不构成有支分的实，所以宫殿非实，而花环是德性，由于承认德性依赖于实，所以"宫殿的花环"将变成无关联。
立其应理
第二分为：宫殿花环非具有；也破其为种类；虽许为假立也不合理。
非庄严居舍
若说："美好宫殿的花环"这一语言表示不同尘类的聚合具有德性，所以是具有者。对此，纵使宫殿是具有者，但所谓"宫殿的花环"是六义中的什么？因为你承许德性不依托德性，而这里"宫殿的花环"和"宫殿的城市"是以法与有法关联的语词所说。不仅如此，所谓"美好宫殿"中的"美好"这一语词的对象是什么等，都应予以考察。
亦破具姓
第二，由于宫殿是具有者，不合理其上有名为花环的其他德性，若说："花环"是那具有者的种类，因为种类也存在于德性上。对此，如此则一宫殿，例如如同一娑罗树也可以说"树"一样，应当可以称为"花环"，因为宫殿是具有者，花环是其种类，只要存在具有者就遍于其种类存在。不能承认，因为不说一宫殿为"宫殿的花环"。此外，对于多种宫殿花环，如何说"宫殿花环的花环"、"宫殿的大花环"、"宫殿的多花环"等这类语言？后面的"花环"、"大"、"多"等语词不是德性词而成为种类词，而这也只是宫殿的种类而已，没有其他，因为种类没有第二种类，所以说它无义。
施设亦非理
第三分为：破他宗所许实假；立自宗成立义之实假。
破他宗真伪
第一分为：显示互相相同；显示己语相违的比喻。
;


 །དང་པོ། ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང༷་བ་དང་ཁང་བཟང་གི་གྲོང་ཁྱེར་སོ༷གས་ལ༷་ནི༷་ཆེན༷་པོ༷་དང་མང་པོ་ལ་སོ༷གས་པའི་སྒྲ་ནི་སྔ་མ་ལས་བརྗོད་དོན་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་ཉེར༷་བརྟག༷ས་ཙམ་ལ༷ས་འཇུག་པ་སྟེ་བཏགས་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོ༷ད་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ་མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་རི་སོགས་ལ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དངོས༷་དབང་གིས་འཇུག་པའི་མིང་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་དང༷་འདི་འཇུག་ཚུལ་ལ་ཁྱ༷ད་ཅི་ཡང་མེ༷ད་པར་རྣམ༷་ཤེས༷་ཀྱི༷་གཟུང༷་བར་བྱ༷་བ་ཉི༷ད་དེ། ཁྱད་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར༷་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུ་ལ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཉེར༷་བརྟག༷ས་མི༷ན་ཏེ་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཡོད་ལ། དེ་མེད་ན་རི་སོགས་ལའང་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ཀ་དངོས་བཏགས་ཡིན་མིན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་སོ། །གཞན་ཡང་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་ཅན་གྱི་ནགས་ཞེས་བྱ་བ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ནགས་ལ་མེ་ཏོག་མེད་ཀྱང་ཤིང་གི་རྫས་ལ་མེ་ཏོག་ཡོད་ལ། མེ་ཏོག་དང་གྲངས་གཉིས་རྫས་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ནགས་ལ་མེ་ཏོག་འབྲེལ་བར་བཏགས་ཞེས་ཁྱོད་འདོད་ཀྱང་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་ལ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བར་གདགས་པའི་ས་བོན་ཀྱང་མེད་དེ། ཁང་བཟང་དང་ཕྲེང་བ་རྫས་མིན་པར་འདོད་ཅིང་ཕྲེང་བ་དང་ཆེན་པོ་སོགས་ཁང་པའི་རྡོ་ཤིང་སོགས་རེ་རེའི་རྫས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཁྱེད་རང་གི་མིང་དེ་དངོས༷་སུ༷་འཇུག་པའམ་
20-247a
དངོས་མིང་དུ་མངོ༷ན་པར༷་འདོ༷ད་པ༷་ནི་རི་ཆེན་པོ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ༷འང༷་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་གཞན༷་དང་གཞན་ལས་སྒྲ་གཞན་དང་གཞན་འཇུག་པ་མིན༷་པ༷་ཉིད་དེ༷་ནི༷་བཏགས་པར་འདོད་པ་འདི་དང་མཚུངས༷་ཏེ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་ལས་དོན་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དངོས་མིང་ལ་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་པ་རེ་ངོས་སྐལ་དུ་ཐོབ་པ་ཡོད་དགོས་ན། རྫས་ལ་སོགས་པ་དྲུག༷་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་ཐུན་མོང་དུ་ཚིག༷་གི་དོན༷་ཞེས་པའི་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པ་དེ་རྒྱུ༷་གཞན༷་གང༷་ལ༷་ལྟོས༷་པར༷་མཐོང༷་སྟེ། དྲུག་པོ་མ་ཡིན་པའི་འཇུག་ཡུལ་གཅིག་ཡོད་ན་ཚིག་གི་དོན་བདུན་པའང་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ་དྲུག་ལས་གཞན་མེད་ན་དེ་ལ་དེ་ཡང་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ད་ལྟའི་བུམ་པ་ལ་དངོས་མིང་ཡིན་ན་ཟངས་བུམ་སོགས་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མིན་པའི་བུམ་པའི་རིགས་ལ་དངོས་མིང་དུ་གྱུར་པ་དེ་བྱེ་བྲག་ལ་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། མི་འགྱུར་ཏེ་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་པ་དང་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་རིགས་བརྗོད་ལ། རིགས་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཀུན་ལ་དངོས་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བུམ་པའི་རིགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་བུམ་པའི་སྒྲ་རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རིགས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ།

中文直译
第一，对于"宫殿的花环"和"宫殿的城市"等，虽然"大"和"多"等词与前者所诠义无别，但仅由假托而运用，即为假名，这种观点不合理。你认为对山等说"大"的词是由实义力量运用的名称，而此与彼运用方式完全无差别，正是识之所取，因为无差别地体验，所以对"宫殿的花环"之类说"大"等词非假托，因为确实体验到宫殿的大花环，若无此，则山等上也将如何存在？将不存在。因此，此二者在是否为实假方面完全相同。
此外，所谓"有盛开花朵的森林"，虽然具数性质的森林上无花，但木材实体上有花，你认为花与数量二者依托实体的和合相属，而安立花与森林的关系，但对"大花环"而言，连可假立如此关系的种子也没有，因为你认为宫殿和花环非实体，而花环与大等也不存在于宫殿的石头木材等每一实体上。
第二，你明确认为直接运用或实名的是大山和持杖者等，而这些也非因其有法与能别在实际上为异，由不同原因运用不同语言，这与假立的观点相同，因为只是反体有别，而不成立为义异。若一定要实名各自对应一个自相所诠，则对六种实等共同运用一个"句义"的词，是依托什么其他原因而见？若有不属于六者的运用处，则可能有第七句义；若除六外无他，则它对彼也成假名。
同样，若"瓶"一词对现今瓶是实名，则对铜瓶等任何差别都不是的瓶种类作为实名者，对差别将成假名。有人说：不会如此，因为"句义"和"瓶"这些词表述种类，此种类存在于一切处皆是实名。对此，当说"瓶的种类"时，"瓶"一词将不再是实体的境，因为前后两者都成为仅种类的境。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཞན་ཡང་ཁ་དོག་གི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་ཀྱི་དབྱིབས་ཞེས་སོགས་བརྗོད་པ་མི་རུང་བས་དེ་ལྟར་ན་བུམ་པའི་རིགས་ལ་རིགས་ཞེས་པ་ཡང་རུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་དངོས་མིང་དང་བཏགས་མིང་དཔྱོད་ན་དངོས༷་པོ༷་ཀུ༷ན་ལ༷་ཀུན་རྫོབ༷་ཙམ༷་གྱི༷་དངོ༷ས་མིང༷་དང་བཏག༷ས་མིང༷་དཔྱོད་པ་ནི་རྟོག༷་པ༷འི་བློ༷་ཡི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཙམ༷་ལ༷ས་ཐ༷་དད༷་པའི་ཆོས་གཞན་གང་ཡང་མེ༷ད་དོ། །
立自宗
གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་ལྡན་ཙམ་གྱིས། བྱ་བྱེད་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ལྡོག །
依细微理由
དང་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་རི་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་དངོས་མིང་དང་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་བཏགས་མིང་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་པ་དེས་ན་ཅི་ཡང་རུང་ལ་དངོས་མིང་དང་བཏགས་མིང་དབྱེར་མེད་དམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞིབ་མོར་དཔྱད་ན་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཅིའང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་ན། རྒྱུ༷་ཞི༷ང་མཚན་ཉིད་ཅུང༷་ཟ༷ད་དང་ལྡན༷་པའི་དངོས་པོ་ལྷག༷་སྐྱོབ༷་ཀྱི༷་དོན༷་བྱེད་པ་སོག༷ས་ཀྱི༷་ངོ༷་བོ༷་ཅ༷ན་ནི་བུམ༷་པ༷་ཞེ༷ས་གང༷་བརྗོད་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ལ་དངོས་མིང་དུ་འདོད་དོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་འགའ་ཡང་མེད་བཞིན་དུ་ཁུར༷་བུ༷་ཁྱི༷ད་བྱེ༷ད་ཅེ༷ས་པ་ལྟ་བུར་སྔོན་ཆད་མིང་གང་གིས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་མཚན་གཞི་གཞན་ལ་གྲུབ་པའི་མིང་ཕུ༷ག་རོ༷ན་ལྟ་བུ་ལ༷་འཇི༷ག་རྟེན་ན་སྐྱེས་བུ་སོག༷ས་ཀྱི༷ས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས༷་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཏག༷ས་མིང༷་དུ༷་འདོད་དེ། ཁྱི་ཁྱི་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕུ༷ག་རོ༷ན་གྱིས༷་ཀྱ༷ང་དམ༷ར་བུ༷་རྣམས༷་ཀྱི་ནང་ནས་རང་གི་ཕྲུ་གུ་རེ་རེ་བཞིན་ངོ༷ས་ཟིན༷་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་དེའི་ཕྲུག་དེ་ཀ་བ་ཡིན་ཞེས་འབྱེད་མི་ནུས་པས་ན་དཔེར་ན་ནགས་རྩ་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་བརྡ་མི་ལ་མེད་པ་ལྟར་ནི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ལ་རང་འདྲའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ངོས་མི་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ། །
於世观待
གཉིས་པ་ལ། བཏགས་མིང་དངོས་མིང་གི་དབྱེ་བ་དང་། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མེད་པའོ། །
安立二种
དང་པོ། ཕ་རོལ་པོའི་ལུགས་ལ་གནོད་པ་བཤད་ཟིན་ནས་རང་ལུགས་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔར་ཁ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ཁང་པ་བཤད་པ་ལྟར། དངོས་མིང་དང་བཏགས་མིང་འདི་ཡང་དོན་ལ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་ནས་དབྱེ་བ་མིན་གྱི། རྟོག་པའི་བློས་བརྟགས་ཙམ་སྟེ་འཇི༷ག་རྟེན་གྱི༷་སྐྱེས༷་བུ༷་ཡི༷་བརྡ༷་ལ་འཇུག་པ་དང་མ་ཞུགས་པ་ཙམ་ལ་བལྟོ༷ས་ནས་ནི་བརྡ་འཇུག་པ་དེ༷་ལ༷་ནི༷་དངོ༷ས་མིང༷་དུ་བརྗོད་ལ། བརྡ་མ་ཞུགས་པ་དེ༷་ལ༷་ནི༷་བཏགས་མིང་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
证二无别
གཉིས་པ་ལ། གྲགས་པའི་དབྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་པ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་འོ། །དང་པོ། མིང་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ན་དངོས་མིང་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་གྱུར་ན་བཏགས་མིང་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚད་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་བརྟགས་པ་ཙམ་ལས། སྐྱེས་བུའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་དངོས་མིང་དང་བཏགས་མིང་གི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཀྱང་། སྐྱེས་བུས་བསམ་པའི་ཁྱད་ནས་དབྱེ་བ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཆོ༷ས་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་བུ་དེ་དང་དེའི་ལྟ་བའི་གྲགས་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དངོས་སུ་ཐ་དད་པ་གང་ཡང་མེད་ལ། ཆོས་འདི་དག་ཀྱང་ལུགས་ཀུན་ལ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ན་མདོ༷ར་བསྡུས༷་ན་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན༷་རྫོབ༷་བོ༷།
;
;


 །དེས་ན་དེ་འདྲ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །
立所成自宗真伪
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟེན་གྲུབ་མི་དགོས། དང་པོ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་བརྗོད་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་རྟོག་ཡུལ་གང་ལ་
20-247b
ཐོག་མར་བརྡ་གང་ཞིག་ཇི༷་ལྟར༷་སྦྱར་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་གྲགས༷་པ་ཙམ་ལ༷ས་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ༷་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ་བརྗོད་བྱ་དེ་ཡི་དངོས༷་མིང་དང༷་། སྔ་མ་གྲགས་ཟིན་གྱི་དོན་དེ༷་དང༷་མཚུངས༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ཕྱིས་ཀྱི་དོན་གང༷་ལ༷་སྔ་མའི་མིང་དེ༷་སྐ༷ད་བཏགས་ཤིང་བརྗོ༷ད་པ་ནི་ཕལ༷་པ༷་སྟེ་བཏགས་མིང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་པར་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་ཡིན་པ་ནི། འདི་ལྟར་དངོས༷་པོ་ཡོད་པ་ལ༷་ཡང་བྱ་བ་སྒྲུབ་ནུས་ཆེན་པོ་དང་མི་ལྡན་པས་དངོས༷་མེ༷ད་ཀྱི་མིང་བཏག༷ས་པ་བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མེད་ཅེས་འདོད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་གང་ལ་མིང་དེར་གྲགས༷་པ༷་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་སྟོབས་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡ༷་གང་བཏགས་པ་དེ་ཡི༷་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་ནོ། །བརྡ་དེ༷་ཡང༷་དངོས་པོ་ལ་རག་མ་ལས་པར་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོའི་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ཀྱི་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་ན་བརྡ་ཅིའི་ཕྱིར་འདོགས་ཟེར་ན། ཕྱིས་ཐ༷་སྙད༷་བྱེད་པའི་དོན༷་དུ་བྱས༷་པ༷་ཙམ་སྟེ༷། དཔེར་ན་ཡི་གེའི་ལྕི་ཡང་བཀོད་ཚུལ་གྱི་སྡེབ༷་སྦྱོར༷་ལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་འཛིན་སོགས་མིང༷་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བཟུང་བ་ཡོད་དགོས་པ་མིན་པ་དང༷་། སྒྲ༷་ཡི་ཆ་སྟེ་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་ལ། བྱིངས་དང་། མིང་དང་། རྐྱེན་དང་། དེ་རེ་རེ་ལའང་ནང་གི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་བཏགས་མིང་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ་མིང་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོན་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་སོ་སོར་ཡོད་པའང་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་སི་གཅིག་ལའང་རྐྱེན། རྣམ་དབྱེ། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ། རྣམ་དབྱེའི་རྐྱེན། རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བརྗོད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་
20-248a
པའི་གོ་བ་སོ་སོར་སྟེར་མོད་དོན་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་རེ་རེ་མི་དགོས་པ་བཞིན༷་ནོ། །
立自宗
གཉིས་པ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་བཀག་ནས་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ། སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་གཞན་སེལ་ཡིན། །དེ་ཉིད་བརྗོད་བྱར་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །
辨真伪即无为
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་མེད་ན་བ་ལང་དཀར་ཟལ་དང་ནག་པོ་མཐོང་བ་ལ་རིགས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲས་ཀྱང་རང་མཚན་གོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རིགས་མེད་ཀྱང་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། གསལ་བ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང༷་གང༷་ཞིག་གསལ་བ་རང་གི་དངོས༷་པོའི་ཆོས༷་ཉིད་ཀྱིས༷་གཟུགས་སོགས་མཚུངས་པའི་དབང་གིས་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དེ༷་འདྲ༷འི་རྣམ༷་ཤེས༷་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ནི༷་གཟུང་དོན༷་དེ༷་དག༷་ལ༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་དེས༷་ཡུལ་རྣམ་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ། དེ༷་ལྟར༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡི༷ན་ནོ།

中文直译
因此，如此的观点完全不合理。
立所成自宗真伪
第二分为：辨析实名与假名的差别；因此无需成立语依。
第一，以刚才所说的理由，这种实假的差别绝非依据所诠外境的有无事物力量而区分，这完全不合理。不依据事实，而是由人的说意对分别境最初如何安立何种标示，仅由如此共称而成为其名称者，是该所诠之实名；而后来对与先前已知义相似的对象，安立并说为先前名称者，是寻常的假名。这些也非以义为理由，而是由说意而成，如此，对于存在的事物，因不具有大的成事能力，而安立无实的名称，如称劣子为"无子"，由见此故。
第二，任何对象以某名称共称，不是由事物自力，而是随行于所立标示。此标示也不依赖于事物，而是随行于作标示者的说意，若非依义理由而作标示，是为何呢？仅为了后来作言说而作，例如对文字轻重排列的韵律安立"持花鬘"等名称，实际上不需要有持花鬘的情况；对声音的部分即成为自性和缘分的文字，安立词根、名称、词缀，每一种又有不同的命名方式，所有这些既非纯粹假名，每个名称也不各有不同的所诠义，例如对一个"si"也分别说为词缀、格、第一格、格缀、第一格单数等，虽各自给予不同反体的理解，但不需要各有不同的所诠义。
立自宗
第二，破除他宗所许的义相连分别，建立自宗，分为：声所诠是他遣；其成为所诠之方式。
辨真伪即无为
第一，外道们说：如果见中无义相连的分别，则见到白色和黑色牛时，不会执为一种类，且因无种类，声音也不能使了解自相。对此，虽无种类，但生起认为同一种类的分别心，因为虽然明显者各异，但任何明显者由自身事物之法性，依形色等相同的力量，那先前所见事物相似的识生起之因的所取境，心识对此了解境为何种相，如是了解乃是法性。


 །དེས་ན་གསལ་བ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ༷་ད༷ད་མིན༷་པ་རིགས་གཅིག་ཡིན་པར༷་ནི༷་རྟོགས༷་པའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའང་ཡིན་ལ༷། ཡུལ་ཅན་བུམ་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས༷་ལྟ་བུའང་རང་མཚན་སོ་སོའི་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ༷་ཡིན་ནའང༷་སྔ་མ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་བུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་ཞེས་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སྔར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ༷། །དེ༷་ཕྱིར༷་དོན་དེ༷་ཡི་འབྲས༷་བུ་མེ༷ད་པ་དེ་མིན་རྣམ་པར་བྲལ༷་བ༷འམ་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ཁྱད་པར་ཀུན་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་དངོས༷་པོ་པ་གཅི༷ག་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཞན་སེལ་དེ་གསལ་བའི་དངོས༷་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་
20-248b
ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་དངོས༷་པོ་ལ༷་མཉན༷་པ༷་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་གཞན་སེལ་བ་དེ༷་ཡི་མཐའ༷་ཅ༷ན་ཏེ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་ལ་རེག་པས་སྒྲས་རང་མཚན་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྲས་བརྗོད་བྱར་བཤད་པ་དང་། རང་མཚན་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་བཤད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་རང་མཚན་དོན་བྱེད་ནུས༷་པ༷་གང་ཞིག་རང་མིན་རྣམ༷་པར་གཅོ༷ད་པའི་དོན་ལ༷་དངོས་སུ་རེག༷་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་དེ༷་ནི༷་བརྗོད་བྱ་དེར་སྣང་བ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པའི༷་གཟུགས༷་བརྙན༷་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལྟར་སྣང་ལ། རྟོག་སྣང་དེ་ནི༷་རང་མཚན་དེ༷་ཡི༷་གཞན་སེལ་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཅན་རྣམ༷ས་དང༷་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་ཞེན་པའི་དབང་གིས་འབྲེལ༷་བ་དེས༷་ན༷་སྒྲས་རང་མཚན་གོ་བ་ནི་དོན་གྱི་གཞན༷་སེལ༷་ལ་མཐར༷་ཐུག་པའི་ཕྱིར༷་མཉན༷་པ༷འམ་སྒྲ་ནི་བརྗོད་བྱ་ལས་གཞན༷་སེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པའམ་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར༷་བརྗོ༷ད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། སྣང་བརྟག་ཕྱེ་ན་དེ་དངོས་མེད། །སྣང་བརྟག་བསྲེས་པས་བརྗོད་བྱར་རུང་། །དང་པོ། དོན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཀུན་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་གིས་དེ་མཐོང་བ་ན་ཡང་ཐུན་མིན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་སྣང་ཞིང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་བྱས་པས་མིང་དོན་བསྲེས་ཏེ་གོམས་པ་ན་དངོས་པོ་རང་གི་ལྡོག༷་པ༷་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ༷་དག༷་གི་རྐྱེན་ལ༷ས་ཤེས༷་པ་ལ༷་གཞན༷་ཕྱི་རོལ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཅན་གྱི༷་གཟུག༷ས་བརྙན༷་སྣང༷་བ་གང༷་དེ༷འང༷་དོན༷་རང་མཚན་གྱི༷་བདག༷་ཉི༷ད་མིན༷་ཀྱང་བློ་སྣང་དེ༷་ལ་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ༷་བ་འབྱུང་ཞིང་དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྔར་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་
20-249a
སུ་མྱོང་བའི་བག༷་ཆག༷ས་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་ཡི༷ན་ནོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའང་བདེ་སོགས་གཞན་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ལས་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བློ་ཉིད་འབྱུང་བ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པར་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་དེ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ༷་ཙམ་ཞིག་ནི༷་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མཉན༷་པས༷་བརྗོད་པ༷་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེས་དོན༷་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་གྱི༷་ཆ༷་གང༷་ཞིག་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ནང་གི་བློ་རྫས་དེ་ཙམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་བུམ་པ་ཞེས་ནམ་བརྗོད་པ་ན་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་མི་འཁྲུལ་བར་བློ་སྣང་ཙམ་པོ་དེ་ལ་གོ་བ་ཞིག་ན། རང་སེམས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆུ་སྐྱོར་བའི་དངོས་པོ་ལེན་པ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུམ་པ་དེ༷་དེའི་མིང་གིས་མ༷་རྟོག༷ས་ན༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན༷་ནམ་ཆེད་དུ་སྦྱར་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ནི༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། མངོན་འདོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་ལ་ནམ་ཡང་མི་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

中文直译
因此，虽然诸明显者各异，但从相同方面而言，非异，为同一种类，这是产生执持共相的分别心识之因，而且如持瓶的根识等作为境，虽是各自自相的不同所缘，但如前所述，因同为瓶的境而相同，所以生起了解为同一种类之"持瓶识"的心识之因，这是事物的法性，如前所广说。因此，此义的无果，即非彼相分离或他遣，仅随行于一切差别，而非有一实体性的共相存在。由于他遣存在于诸明显事物上，所以对事物有一共同所闻的运用，这是以他遣为边际，即归结于此。
若问：那么接触事物的他遣，声音将表述自相，若如此，前面所说分别影像是声所诠及自相非所诠将无意义。对此，外在自相具有功能，虽不直接接触遮遣非自之义，但表诠的声音似乎与显现为所诠的分别影像相关，而该分别显现与自相他遣为究竟者混合显现执取的力量相关联，因此声音能令了解自相是以义的他遣为究竟的缘故，所闻或声音能从所诠中遣除他者或显示义的他遣。
第二分为：若分显现与增益则为无实；由显现与增益混合而适合为所诠。
第一，这些义如瓶等以自性遮遣一切他者，由此力量，见到它时也显现为如此特殊的本性，如此显现的相在分别境中存在，对此作"瓶"的标示，混合名与义习惯后，如同事物自身反体一样，由"瓶"这一声音的缘，在心中显现外在腹圆形的影像，虽然这也非自相本身，但心显现中对此境生起错乱，而这种显现也是从先前体验如此境的习气而生。
主等也如前所说，从乐等他者的体验相而增益为彼的心识产生。因此，有些自部的人说：胜义中有声的所诠，仅是那程度的识相为"瓶"的所闻所表。对此，它能了解外境腹圆形事物自相的哪一部分？若仅以内心识体为所诠，当说"瓶"时，不错乱显现与增益为一，仅了解心显，则只是表述自心体验而已，不会趋向于取外在持水事物等。如此，若外在瓶不被其名了解，则为了了解外境义而作的有目标标示将无意义，因为永远不会了解所欲表示的所诠。


 །འཁྲུལ་ནས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན་དོན་དམ་པར་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་འདི་དག་གིས་དོན་གོ་བ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས༷་ཕྱི་རོལ་དོན༷་གྱི་ཆ༷་དག་ནི༷་ཅི་ཞིག་བརྗོ༷ད་པར་འདོད་ཅེས༷་འདྲི་བ་དེ༷་ལ༷་དོན་དེའི་དེ་མིན་གཞན༷་སེལ༷་བའི་ཆ་དེ་ཙམ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ༷་སྟེ། དོན་རང་མཚན་དངོས་དང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་དང་ཤེས་པའི་རང་མཚན་གང་ཡང་བརྗོད་བྱར་མི་འཐད་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་དེ་མིན་བསལ་བ་ཙམ་གོ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བུམ་སྒྲས་བུམ་མིན་བཅད་པས་བུམ་པ་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་སྟོན་ལ་བུམ་མིན་བཅད་པ་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེན་པའི་དབང་
20-249b
གིས་རང་མཚན་བརྗོད་བྱར་འགྲོ་བའང་རྣམ་བཅད་ཀྱི་གནད་འདི་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཕྱི་དོན་རྐྱང་པ་དང་ནང་གི་བློ་རྣམ་ཡན་གར་བ་རེ་རེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ན་བརྡ་དོན་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ལ། དེ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་དེ་ནི་གཞན་ཕུང་གསུམ་པ་ཡང་མི་སྲིད་མོད། ཤིང་སྒྲས་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་གཞན་སེལ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་དེ་མིན་གཅོད་པ་ཙམ་འདི་གོ་བྱ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྤྱི་ཞེས་པ་ཡང་གཞན་སེལ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་སྟེ། ལེགས་པར་དཔྱད་ན་རྟོག་པས་བཟུང་བའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་ཕྱི༷་དོན༷་ལ༷་མེ༷ད་ན༷་དེ༷་བརྗོ༷ད་པ་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་ལ་བརྟེན༷་པའམ་འབྲེལ་བ་ཡི༷ན་ཏེ་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གསལ་བ་ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པའམ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲས༷་བརྗོད་བྱ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་དེ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་ན། གཞན་དག་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ནི་མི་སྲིད་ལ་དོན༷་གསལ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདྲ་བ་ཅན་གྱི༷་དངོས་པོར་གནས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་འབྲས༷་བུ་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྤྱི་བློ་སྐྱེས་པའི་རྟོག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ཡི༷ན་པར་གྲུབ་ལ། དེ་འདྲའི་བློ་སྣང་དེ་ནི་ཡུལ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་མཐོང༷་ཞིང་གོམ༷ས་པ་མཐུ་བརྟས་པས༷་སྤྲུལ༷་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་དེ༷འང༷་དོན་དམ་པར་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ནང་གི་བློ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དོན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེ་ལྟར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་སྣང་བརྟག་ཕྱེ་ན་སྤྱི་དང་བརྗོད་བྱའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །
真伪和合可所诠
གཉིས་པ། དོན་རང་མཚན་དེ༷་ཡི་
20-250a
དངོས༷་པོར་སྒྲོ༷་བཏགས༷་པའི་རྟོག་ཡུལ་དེ་ཉིད་རྟོག༷ས་པ༷་ཡིས༷་དོན་དེ་ཉིད་གཞན༷་ཀུན་ལ༷ས་བཟློག༷་པ༷་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག༷་པའི་ཕྱིར༷་ཡང༷་ལོག་ལྡོག་གཅིག་གིས་གཅིག་གྲུབ་ཅིང་བློ་ངོར་སྣང་བརྟག་བསྲེས་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྒྲ༷་དོན༷་ནམ་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་གང༷་ཡི༷ན་ཞེས་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དང་གཞན་སེལ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ༷་ནི༷་འགལ༷་བ༷་མེ༷ད་དེ། སྤྱི་འཛིན་ཤེས༷་པ༷་གང་ཞིག་སྒྲ༷་ཡི༷ས་ངེས༷་པར་སྤྲུལ༷་པ༷་དེ༷་དག༷་གཞན་ཀུན་ལས་ལོག༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས་ན་ཕྱི་རོལ་དོན༷་གྱི༷་ཆ༷་ལ༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་ལོག་པ་ནི་དངོས་པོ་རང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ༷་ལྟར༷་བརྗོད་བྱ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའི་གནད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་མཐར་ཐུག་ཅིང་བློའི་གཞན་སེལ་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་མཉན༷་པ༷་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གཞན༷་སེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

中文直译
若错乱而作，则不是胜义的所诠，而成为世俗。因此，这些声音能令了解义，仅此点在世间由体验而成立。对于"能诠声音表述外境义的何种部分"这一问题，应当回答："仅表述该义的非彼他遣部分"。因为义的自相本身、随行于彼的种类、以及识的自相，任何一者作为所诠皆不合理，而能诠声能够使了解仅是遣除非彼的缘故。而且，瓶声通过遮遣非瓶而显示唯瓶的反体，这一遮遣非瓶在事实上存在。因此，由执着力而自相成为所诠，也归结于此遮遍的关键。
如此观察，若单独外境或单独内心识相为所诠，则标示义不可能成立；而异于此二者的所诠也不可能存在第三聚，但可说树声表述从非树返回的仅他遣，成立仅在事物上遮遣非彼为所了义。而这也仅是世俗，非胜义。不仅如此，所谓"共相"也归结于他遣，因为若善加观察，分别所执的相也不存在于外境，那么它的表述如何依托或关联外境义？在事实上毫无关联。考察诸明显者中等同运用或具随行声的所诠中，随行于差别的是什么？虽他人认为是所谓"共相"，但这不可能，而是依托同一相的诸明显义存在的事物，由此生起的果——了悟为同一种类的共相心之分别境显现而已。这种心显唯由见到并习惯事物的力量所变现，它胜义中对诸明显者毫无随行，因为不异于自内心，所以不会随行于他义。如此考察分析，若分离显现与增益，则不能成立自相共相和所诠事物。
真伪和合可所诠
第二，正是由于了解对义自相增益为实体的分别境，而分别彼义是从一切他者返回的缘故，回返相互成立，依据在心前显现与增益混合之力，当考察"何为声义或声所诠"时，认为是分别的显现境，与说"他遣是所诠"之间并无矛盾。因为任何由声必然变现的共相执持识，由其显现为从一切他者返回，而似乎随行于外境义的部分，因为从他返回是每一事物的法性，所以是随行。
如此，所诠及随行之类的所有关键也归结于义的他遣，并由心的他遣相连而运作，所以所闻正是如此作他遣者。
;


 །དེ༷་ཕྱིར༷་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ༷་བྱེད་པ་ཡི༷་དུས༷་ན༷་ཡང༷་དོན་རང༷་ཉི༷ད་མཐོང༷་བའམ་ཤེས་ཤིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི༷་འབྲས༷་བུ༷འམ་དགོས་པ་ཅ༷ན་དེ་དེ༷འི་ཆེད་དུ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། ཇི་ལྟར་བསྟན༷་པའི༷་དོན་དེ་དང༷་མིང་དེ་འབྲེལ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་རང་མིན་བཅད་པའི་གཞན་སེལ༷་ཉིད་སྒྲ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བར༷་འགྱུར༷་གྱི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིས་དངོས་སུ་ཤེས་པ་སོགས་བྱར་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་འགག་པས་ན་མིང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །མིང་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་དོན་ལ་འབྲེལ་ཞིང་མིང་ལས་དོན་དེ་ཤེས་ཤིང་འཇུག་པའང་ཡོད་དོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གང་བརྟེན་ནས་མིང་བཏགས་པ་ན་མིང་དེ་དེ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་
20-250b
གཞན༷་དུ༷་འཇུག་པར་མ༷་མཐོང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་སྟེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་མི་འཇུག་པ་ཐོབ་དགོས་པ་དང༷་། རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ༷་ལར༷་མིང་དེ༷་མཐོང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་དེ་རིགས་མཐུན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་ན་མིང་དེའི་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པ་ནི་རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷། ལྟོས་པ་དེ་སོ་སོ་ནས་བསྟན་མི་དགོས་པར་རིགས་མཐུན་ལ་འཇུག་རིགས་མི་མཐུན་ལ་མི་འཇུག་པ་ཅིག་ཅར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དེའི་གཞན༷་སེལ༷་བ་ཙམ་སྒྲ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བའི་དབང་གིས་འགྱུར༷་གྱི༷་ལ་ལར་འཇུག་ལ་ལར་མི་འཇུག་པ་དེ༷་ནི༷་དངོས༷་པོའི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་ལ༷་མི༷་རུང༷་སྟེ། བུམ་པའི་རང་མཚན་གཅིག་ལ་མིང་ཐོགས་ན་འདི་མ་ཡིན་པ་གཞན་བ་ལང་སོགས་ཀྱང་བུམ་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མི་ཁེགས་ལ། ཡང་ན་མཐོང་བ་འདི་ཁོ་ན་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལས་བུམ་པ་གཞན་ལ་མིང་དེ་འཇུག་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་ལ། འདི་ནི་འདི་འདྲའི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་ཅེས་རིགས་མཐུན་པ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མཐའ་དག་བསྟན་ནས་འདི་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་བསྟན་པར་ནི་སུས་ཀྱང་མི་ནུས་པས་སྒྲ་དང་རང་མཚན་འབྲེལ་མི་ནུས་ཏེ། རང་མཚན་ལ་བརྡ་སྦྱར་ཡང་མིང་ཐོགས་ཡུལ་གཞན་སེལ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་མཐོང་བ་མེད་པར་འཇུག་ལྡོག་ཅིག་ཅར་འགྲུབ་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་ངོ༷་། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རིག༷ས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོ༷གས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དེ༷་ལྡན༷་ཞེས་བྱ་བ་ནི༷་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
20-251a
དེས་ན་ཁྱད་གཞི་བུམ་པ་སོགས་དོན༷་དང༷་ཁྱད་ཆོས་སྔོ་བསངས་སོགས་དེ༷་དག༷་ལ༷་འདི་འདིའིའོ་ཞེས་པའི་མཉན༷་པ༷་སྟེ་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལྟར་འབྲེལ༷་པའམ་རྟེན་པ་མིན༷་ཏེ་གཞན༷་ལ༷ས་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷་དེ་དང་དེའི་སྒྲ༷་ཐ་དད་པ་སྦྱོར༷་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེས་ན་རིགས་སོགས་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་རྟོག་པས་སྦྱར་གྱི་དོན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པས་དོན་རང་མཚན་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་མེད་དོ། །
破语言为分别
གཉིས་པ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དགག་པ་ལ། །མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཚུལ་བརྗོད། །ཡོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །
说现已无分别
དང་པོ། མཐོང་རྟོག་རྣམ་པ་འགལ་བར་བསྒྲུབ། །རྟོག་བཞིན་མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད། །དང་པོ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དོན་མཐོང་བའི་ཚེ་བུམ་པའི་མིང་དང་བཅས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

中文直译
因此，当见自相并标示"此名为此"之时，也是为了获得见或了知并获得事物自身的果或目的而作标示，所以如所示义与彼名相关联故，非自遮除的他遣与声相关联，而非与自相关联。因为自相后来不能直接了知等，由于在刹那即灭，故无与名的关联。而所安立的名称，后来也与如此义关联，且从名了知彼义并趋入也存在。因此，依托某事物安立名称时，此名不见于其他异类的运用，即依托不运用方面而须获得它不运用，以及见此名用于某些与己同类的事物，依托彼同类而运用，总之，此名的运用与不运用，是依托同类与异类两个方面的缘故，不需各自显示依托，而是同时成立于同类中运用、异类中不运用，这仅由事物的他遣与声关联的力量而成，而运用于某些、不运用于某些，不适用于与事物自相的关联，因为若对一个瓶的自相命名，对非此的他者如牛等是否也成为瓶的不运用方面将不能遮遣，或者，从"仅见此为瓶"，瓶名用于其他瓶也不能自然成立，而"此用于如此一切同类"即显示所有同类，以及显示所有异类后说"不用于此"，任何人都无法做到，所以声与自相不能关联，因为虽对自相作标示，但由于命名对象成为仅他遣的关键，无须见到两个方面，而同时成立运用与不运用，通过理路见到如此义。
总结
第三，摄义：由上所述，所谓异于种类、德性等的"具彼"在事实上不存在，因为在事实上不显为异别。
因此，所谓"此是彼之物"的所闻即声音运用于有法如瓶等义与其性质如蓝色等，不是关联或依托于实际上有异别的义之上，而是仅于从他返回上安立不同的声，而非义有异故。因此，把种类等异别结合为一是由分别安立，在事实上这不可能存在，所以现见自相义的根识无此类分别。
破语言为分别
第二，破除名言结合分别分为：说明见中无分别；若有则过度遍及。
说现已无分别
第一，成立见分别相违；分别时见亦无分别。
第一，名言结合分别是指根识见到如瓶等义时，主张执持带有瓶名。


 །དེ་ལྟ་བུ་མི་འཐད་དེ། མིང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་དོན་གང་ཡིན་པའི་བརྡ༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་མཚན་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱིར་མཐོང༷་བ༷་གཅིག་ཏུ་སྲེ༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་སྔ༷་ཕྱི༷་གཅིག་ཏུ་འཛིན༷་པས༷་སྟོང༷་པ༷་ཡི༷་མིག༷་ཤེས༷་སོགས་རང་མཚན་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷་ནི༷་མིང་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོད་དེ། དེས་རང་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འདྲེས་པ་དེ་ཙམ་འཛིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་བསྲེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། མཐོང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་ཡིན་པ་འདས་སོགས་དོན་གཞན༷་ལ༷་རྟོག་པ་འཇུག༷་བཞིན་པའི་སེམ༷ས་ཡོད་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་ཡང༷་དེའི་སྐབས་སུ་མིག༷་གི༷ས་རྟོག་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་པའི་
20-228a
ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ༷ས་བཅད་ཤེས་ཀྱིས་སྔ༷ར་གྲུབ༷་ཟིན་པས་ན་བཅད་ཤེས་ལ་མི་སླུ་བའི་བྱ་བ་གསར་དུ་བྱེད་པ་མེད་པས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། དངོས་འཇིག་གཅིག་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །དངོས་འཇིག་གཞན་འདོད་གནོད་བྱེད་མིན། །
唯有为灭无过
དང་པོ་ལ། ཐ་དད་སྒྲས་བརྗོད་མི་རུང་དང་། །རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་མི་རུང་སྤང་། །
异无言说
དང་པོ། དངོས་པོ་ལས་མི་རྟག་པ་གཞན་དུ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ལ། དངོས་པོ་དང་འཇིག་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་སྒྲ་ཐ་དད་ཀྱིས་བརྗོད་མི་རུང་བ་དང་དངོས་པོ་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ལ་མི་རྟག་པ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ཁ་དོག་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་སྒྲ་ཐ་དད་འཇུག་པ་ནི་དོན་གྱིས་དེ་གཉིས་དུ༷་མའི་དངོ༷ས་པོ་ཡོད་པས་དེ༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉིད་དུ་བྱས་པ་མི༷ན་ཏེ། དོན་ལ་སོ་སོར་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་རྟོག༷་པས༷་བསྐྱེ༷ད་པའམ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས༷་དེ་སྒྲས་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྒྱས་པར་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །
遮非比量证
གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད།
略说
དང་པོ། ཁ་དོག་དང་མི་རྟག་པ་དོན་ལ་སོ་སོར་ཡོད་པ་མིན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་རྗེས་དཔག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མི་འགལ་ཏེ། དོན་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་ངེས་མ་ནུས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི༷་ཡི༷་རྟེན༷་སྒྲ་དང་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་རང་མཚན་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ན༷་མེ་གྲུབ་པ་དང་ཚ་བ་གྲུབ་པ་ལྟར༷་རྟོག་ངོ་ན་སྤྱི་མཚན་དུ་སྣང་བ་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་དོན༷་དེ༷་ཉིད་ཀྱང་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ལ། དེ་མངོན་སུམ་
20-228b
གྱིས་མཐོང་བ་ན་ཡང་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མར་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་སྟེ་རྗེས་དཔག་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་ཡིད་ངོར་མི་རྟག་པ་དེ༷་མ༷་གྲུབ་པའམ་མ་ངེས་པ༷་ན། སྔར་ནས་གྲུབ་ཡོད་པ་དེ༷་ལྟར༷་མི་རྟག་པ་དེ༷་དངོས་པོ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲུབ༷་པ་ཤེས་པའམ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་རྗེ༷ས་སུ་དཔོག༷་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲོ་འདོགས་དེ་བསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། མ་ངེས་པ་ལ་རྗེས་དཔག་འཇུག །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་མི་དགོས། །
比量证不定
དང་པོ་ལ། མཐོང་ཡང་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་འཇུག་པའོ། །
见非决定
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དང་ནང་གི་མི་ངེས་ཚུལ། །
外非决定之由
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་མི་ངེས། །དེ་མེད་ན་ནི་ངེས་ཚུལ་ལོ།

 །དེ་ལྟ་བུ་མི་འཐད་དེ། མིང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་དོན་གང་ཡིན་པའི་བརྡ༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་མཚན་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱིར་མཐོང༷་བ༷་གཅིག་ཏུ་སྲེ༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་སྔ༷་ཕྱི༷་གཅིག་ཏུ་འཛིན༷་པས༷་སྟོང༷་པ༷་ཡི༷་མིག༷་ཤེས༷་སོགས་རང་མཚན་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷་ནི༷་མིང་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོད་དེ། དེས་རང་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འདྲེས་པ་དེ་ཙམ་འཛིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་བསྲེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། མཐོང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་ཡིན་པ་འདས་སོགས་དོན་གཞན༷་ལ༷་རྟོག་པ་འཇུག༷་བཞིན་པའི་སེམ༷ས་ཡོད་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་ཡང༷་དེའི་སྐབས་སུ་མིག༷་གི༷ས་རྟོག་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་པའི་
20-228a
ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ༷ས་བཅད་ཤེས་ཀྱིས་སྔ༷ར་གྲུབ༷་ཟིན་པས་ན་བཅད་ཤེས་ལ་མི་སླུ་བའི་བྱ་བ་གསར་དུ་བྱེད་པ་མེད་པས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། དངོས་འཇིག་གཅིག་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །དངོས་འཇིག་གཞན་འདོད་གནོད་བྱེད་མིན། །
唯有为灭无过
དང་པོ་ལ། ཐ་དད་སྒྲས་བརྗོད་མི་རུང་དང་། །རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་མི་རུང་སྤང་། །
异无言说
དང་པོ། དངོས་པོ་ལས་མི་རྟག་པ་གཞན་དུ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ལ། དངོས་པོ་དང་འཇིག་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་སྒྲ་ཐ་དད་ཀྱིས་བརྗོད་མི་རུང་བ་དང་དངོས་པོ་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ལ་མི་རྟག་པ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ཁ་དོག་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་སྒྲ་ཐ་དད་འཇུག་པ་ནི་དོན་གྱིས་དེ་གཉིས་དུ༷་མའི་དངོ༷ས་པོ་ཡོད་པས་དེ༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉིད་དུ་བྱས་པ་མི༷ན་ཏེ། དོན་ལ་སོ་སོར་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་རྟོག༷་པས༷་བསྐྱེ༷ད་པའམ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས༷་དེ་སྒྲས་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྒྱས་པར་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །
遮非比量证
གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད།
略说
དང་པོ། ཁ་དོག་དང་མི་རྟག་པ་དོན་ལ་སོ་སོར་ཡོད་པ་མིན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་རྗེས་དཔག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མི་འགལ་ཏེ། དོན་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་ངེས་མ་ནུས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི༷་ཡི༷་རྟེན༷་སྒྲ་དང་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་རང་མཚན་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ན༷་མེ་གྲུབ་པ་དང་ཚ་བ་གྲུབ་པ་ལྟར༷་རྟོག་ངོ་ན་སྤྱི་མཚན་དུ་སྣང་བ་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་དོན༷་དེ༷་ཉིད་ཀྱང་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ལ། དེ་མངོན་སུམ་
20-228b
གྱིས་མཐོང་བ་ན་ཡང་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མར་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་སྟེ་རྗེས་དཔག་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་ཡིད་ངོར་མི་རྟག་པ་དེ༷་མ༷་གྲུབ་པའམ་མ་ངེས་པ༷་ན། སྔར་ནས་གྲུབ་ཡོད་པ་དེ༷་ལྟར༷་མི་རྟག་པ་དེ༷་དངོས་པོ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲུབ༷་པ་ཤེས་པའམ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་རྗེ༷ས་སུ་དཔོག༷་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲོ་འདོགས་དེ་བསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། མ་ངེས་པ་ལ་རྗེས་དཔག་འཇུག །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་མི་དགོས། །
比量证不定
དང་པོ་ལ། མཐོང་ཡང་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་འཇུག་པའོ། །
见非决定
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དང་ནང་གི་མི་ངེས་ཚུལ། །
外非决定之由
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་མི་ངེས། །དེ་མེད་ན་ནི་ངེས་ཚུལ་ལོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
།དེ་ལྟ་བུ་མི་འཐད་དེ། མིང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་དོན་གང་ཡིན་པའི་བརྡ༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་མཚན་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱིར་མཐོང༷་བ༷་གཅིག་ཏུ་སྲེ༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་སྔ༷་ཕྱི༷་གཅིག་ཏུ་འཛིན༷་པས༷་སྟོང༷་པ༷་ཡི༷་མིག༷་ཤེས༷་སོགས་རང་མཚན་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷་ནི༷་མིང་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོད་དེ། དེས་རང་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འདྲེས་པ་དེ་ཙམ་འཛིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་བསྲེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
如此之说不合理。执持名称的分别念是了解某事物之符号记忆的理由所具之心识，而且它是缘于混杂相状的，所以具有将前后所见合为一体的本性，与此相违的眼识等见自相的感官意识是空于前后合为一体的执持，那么由名称所生的分别念怎能存在于其中呢？因为它仅仅执持自身时间中未混杂的显现，不可能混合前后。
།གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། མཐོང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་ཡིན་པ་འདས་སོགས་དོན་གཞན༷་ལ༷་རྟོག་པ་འཇུག༷་བཞིན་པའི་སེམ༷ས་ཡོད་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་ཡང༷་དེའི་སྐབས་སུ་མིག༷་གི༷ས་རྟོག་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ༷ས་བཅད་ཤེས་ཀྱིས་སྔ༷ར་གྲུབ༷་ཟིན་པས་ན་བཅད་ཤེས་ལ་མི་སླུ་བའི་བྱ་བ་གསར་དུ་བྱེད་པ་མེད་པས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ།
第二，[若说它们]是事物本身或是他法则太过。首先，即便对于具有正在思维非所见事物的过去等其他对象的心识者，在当时由眼所[获得的]并非思维对象的现量已被决断知所确立，因此决断知无新的不欺诳作用，所以没有任何获得量之定义的理由。
遮其争
གཉིས་པ་ལ། དངོས་འཇིག་གཅིག་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །དངོས་འཇིག་གཞན་འདོད་གནོད་བྱེད་མིན།
第二，对"事物与灭为一"无有损害者。对"事物与灭为他"之主张无损害者。
唯有为灭无过
དང་པོ་ལ། ཐ་དད་སྒྲས་བརྗོད་མི་རུང་དང་། །རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་མི་རུང་སྤང་།
首先，[回应]"不应以不同语词表述"和"比量推理不应运用"的[反对]。
异无言说
དང་པོ། དངོས་པོ་ལས་མི་རྟག་པ་གཞན་དུ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ལ། དངོས་པོ་དང་འཇིག་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་སྒྲ་ཐ་དད་ཀྱིས་བརྗོད་མི་རུང་བ་དང་དངོས་པོ་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ལ་མི་རྟག་པ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ཁ་དོག་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་སྒྲ་ཐ་དད་འཇུག་པ་ནི་དོན་གྱིས་དེ་གཉིས་དུ༷་མའི་དངོ༷ས་པོ་ཡོད་པས་དེ༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉིད་དུ་བྱས་པ་མི༷ན་ཏེ། དོན་ལ་སོ་སོར་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པ་རྟོག༷་པས༷་བསྐྱེ༷ད་པའམ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས༷་དེ་སྒྲས་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྒྱས་པར་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།
首先，对于"无常不异于事物"的说法，那些主张事物与灭为异的人们说："如果这样，事物与无常就不应以不同语词表述，且事物不需以因推知而无常需以因推知，这是不合理的。"对此，如色与无常等以不同词语表述，不是因为实际上这二者是多种事物而使其成为所说对象，虽然实际上[二者]不是分离的，但从返体的角度安立为法与有法，这如同不同的法是由分别所产生或假立而为语词的所诠表，这在前文已广泛论证。
遮非比量证
གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད།
第二，略说与广说。
略说
དང་པོ། ཁ་དོག་དང་མི་རྟག་པ་དོན་ལ་སོ་སོར་ཡོད་པ་མིན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་རྗེས་དཔག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མི་འགལ་ཏེ། དོན་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་ངེས་མ་ནུས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི༷་ཡི༷་རྟེན༷་སྒྲ་དང་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་རང་མཚན་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ན༷་མེ་གྲུབ་པ་དང་ཚ་བ་གྲུབ་པ་ལྟར༷་རྟོག་ངོ་ན་སྤྱི་མཚན་དུ་སྣང་བ་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་དོན༷་དེ༷་ཉིད་ཀྱང་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ལ། དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ན་ཡང་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མར་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་སྟེ་རྗེས་དཔག་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་ཡིད་ངོར་མི་རྟག་པ་དེ༷་མ༷་གྲུབ་པའམ་མ་ངེས་པ༷་ན། སྔར་ནས་གྲུབ་ཡོད་པ་དེ༷་ལྟར༷་མི་རྟག་པ་དེ༷་དངོས་པོ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲུབ༷་པ་ཤེས་པའམ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་རྗེ༷ས་སུ་དཔོག༷་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲོ་འདོགས་དེ་བསལ་པའི་ཕྱིར་རོ།
首先，虽然色与无常在实际上不是分别存在的，但需要通过比量推理证明无常并不矛盾，因为虽然实际上[二者]无差别地成立，但由于错误因素而不能确定的增益分别可通过比量推理排除。如何理解呢？如同在分别前显现的无常等共相之基础——如声音和色彩等自相——一旦成立，就如火成立时热性也成立一样，在分别前显现为共相的无常等的义也是由自身本性所成立的。当它被现量所见时，因为实际上不是分离的，所以没有剩余，那么比量推理能重新证明什么事物的本性呢？比量推理仅是认知的因缘，而非在事物上产生无常的因。因此，尽管无常与事物同时成立，但当因错误因素而在意识中无常未成立或未确定时，比量推理就用来了知或确定先前已存在的无常在事物上确实成立，以消除颠倒的增益分别。
广说
གཉིས་པ་ལ། མ་ངེས་པ་ལ་རྗེས་དཔག་འཇུག །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་མི་དགོས།
第二，比量推理适用于不确定[的情况]。若无错误因素则不需要[比量推理]。
比量证不定
དང་པོ་ལ། མཐོང་ཡང་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་འཇུག་པའོ།
首先，虽见但无确定的方式。因此比量推理得以运用。
见非决定
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དང་ནང་གི་མི་ངེས་ཚུལ།
首先，外在和内在的不确定方式。
外非决定之由
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་མི་ངེས། །དེ་མེད་ན་ནི་ངེས་ཚུལ་ལོ།
首先，在外部有错误因素时不确定。若无错误因素则确定的方式。


 །དང་པོ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་འདྲ་བ༷་གཞ༷ན་བར་མ་ཆད་དུ་ནི༷་ཡོ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་རྒྱུ་མཚན་མ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ལ༷་ལ༷ར་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཡོ༷ངས་སུ༷་མི༷་ཤེ༷ས་ཏེ༷་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཡིན་པར་བློ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷། དཔེར་ན་རྩེད་མོ་མཁན་གྱིས་གོང་བུ་གཉིས་འདོར་ལེན་མྱུར་བར་འཕངས་པའི་སྒོང༷་གི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་མི་ཤེས་པར་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་བ་བཞི༷ན་དུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཐ་དད་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡིད་ངོར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཐོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པར་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། འདི༷་ལྟར༷་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་རྟག༷ས་མེ༷ད་ན་ཡང་མཁས་ནས་
20-229a
བྱིས༷་པའི་བར༷་གྱི༷་སྐྱེ་བོ༷ས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུན་ཕྱིས༷་འབྱུང༷་བ༷་དང༷་ནི༷་འབྲེལ༷་པའམ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེ༷ད་པའི་མར༷་མེ༷་དང་སྒྲ་དང་གློག་ལ༷་སོ༷གས་པ་འགག་ཁ་མ་རྣམས་ཀྱི༷་འཇི༷ག་པ༷་ནི་མཐོ༷ང་བ༷ས་ཡོ༷ངས་སུ་གཅོ༷ད་ནུས་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་བ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །
内非决定之由
གཉིས་པ་ནང་བློའི་ནུས་པ་ཞན་པས་མི་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི། ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སོགས་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ངེས་ཏེ་ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་དེས་འབྲས་བུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེད་ཅིང་ནུས་པ་དེ་ཡང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་ནུས༷་པ༷་དངོས༷་པོ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་ནམ་ཆོས་ཉིད་དུ༷་གྱུར༷་ཀྱང༷་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་ཚོགས་པའམ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ནུས་པ་འབྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཁ་མའི་དེ༷་མ༷་ཐ༷ག་པ་ད་ལྟ་མེ༷ད་པ༷་དེ་མཐོང་བ་མེད་ལ། དེས་ན་རྒྱུ་དེས་འབྲ༷ས་བུ༷་དངོས་སུ་འབྱིན་པ་མཐོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་དེ་ལ་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་མ་ངེས་པར་རྨོང༷ས་པར་གྱུར༷་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་དེ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངེ༷ས་པར་གསལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དེས་ན་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་མེད་པ་མིན་ཀྱང་ཕལ་པས་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་མི་ནུས་ཏེ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་མ་བརྟེན་པར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཅོད་མི་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་བློའི་
20-229b
ནུས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
故此比量立
གཉིས་པ་མཐོང་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་འགལ་རྐྱེན་གནས་པའམ་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་ནུས་པར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བྱུང་ན་དེ༷་ཉི༷ད་བཟློག༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་ནི༷་རྗེས༷་སུ༷་དཔག༷་པ༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དོན་ཡོད་དེ་དེ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གཅིག་ལའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དུ་མ་འཇུག་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དུ་མ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
无错乱则其无须
གཉིས་པ་མཐོང་བས་ངེས་ན་རྗེས་དཔག་དེ་མི་དགོས་པ་ལ། མཐོང་བས་ངེས་པ་སྲིད་པར་བསྟན། །ངེས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་དུ་མ་འཇུག །རང་གིས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
།དང་པོ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་འདྲ་བ༷་གཞ༷ན་བར་མ་ཆད་དུ་ནི༷་ཡོ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་རྒྱུ་མཚན་མ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ལ༷་ལ༷ར་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཡོ༷ངས་སུ༷་མི༷་ཤེ༷ས་ཏེ༷་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཡིན་པར་བློ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷། དཔེར་ན་རྩེད་མོ་མཁན་གྱིས་གོང་བུ་གཉིས་འདོར་ལེན་མྱུར་བར་འཕངས་པའི་སྒོང༷་གི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་མི་ཤེས་པར་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་བ་བཞི༷ན་དུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཐ་དད་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡིད་ངོར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཐོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པར་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། འདི༷་ལྟར༷་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་རྟག༷ས་མེ༷ད་ན་ཡང་མཁས་ནས་བྱིས༷་པའི་བར༷་གྱི༷་སྐྱེ་བོ༷ས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུན་ཕྱིས༷་འབྱུང༷་བ༷་དང༷་ནི༷་འབྲེལ༷་པའམ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེ༷ད་པའི་མར༷་མེ༷་དང་སྒྲ་དང་གློག་ལ༷་སོ༷གས་པ་འགག་ཁ་མ་རྣམས་ཀྱི༷་འཇི༷ག་པ༷་ནི་མཐོ༷ང་བ༷ས་ཡོ༷ངས་སུ་གཅོ༷ད་ནུས་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་བ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།
首先，即使被现量所见，也有不确定的理由：因为前后相似刹那相续不间断地存在，所以在未考察原因的某些情况下，不能完全了知前后刹那生灭性的不同自性，因为[人们的]心错误地[认为]前后是同一的。例如，如同玩耍者快速地投掷取舍两个球时，不知球的差别而相互混淆一样，事物的前后刹那是不同的，虽然现量见到了那种差别，但在心中没有见到差别，而是生起"那个是这个"之想，认为是同一体的心识，所以[产生了错误]。其次，如此若无错误因素，即使无因相，从智者到婴儿的众生也能见到与后续相续无联系或衔接的灯、声音和闪电等临灭[事物]的灭，由见而能完全决断。由于没有错误因素，仅现量就能产生确定无常的体验，因为各个刹那以自身本性互异，所以前面的刹那也是以同样方式被见到的。
内非决定之由
གཉིས་པ་ནང་བློའི་ནུས་པ་ཞན་པས་མི་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི། ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སོགས་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ངེས་ཏེ་ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་དེས་འབྲས་བུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེད་ཅིང་ནུས་པ་དེ་ཡང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་ནུས༷་པ༷་དངོས༷་པོ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་ནམ་ཆོས་ཉིད་དུ༷་གྱུར༷་ཀྱང༷་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་ཚོགས་པའམ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ནུས་པ་འབྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཁ་མའི་དེ༷་མ༷་ཐ༷ག་པ་ད་ལྟ་མེ༷ད་པ༷་དེ་མཐོང་བ་མེད་ལ། དེས་ན་རྒྱུ་དེས་འབྲ༷ས་བུ༷་དངོས་སུ་འབྱིན་པ་མཐོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་དེ་ལ་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་མ་ངེས་པར་རྨོང༷ས་པར་གྱུར༷་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་དེ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངེ༷ས་པར་གསལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དེས་ན་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་མེད་པ་མིན་ཀྱང་ཕལ་པས་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་མི་ནུས་ཏེ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་མ་བརྟེན་པར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཅོད་མི་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་བློའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།
第二，内在心识能力弱故不确定的方式是：如果现量能把握种子有产生芽的能力等事物的能力，为何不确定呢？因为外在无错误因素。答：能力不是与事物分离而存在的，若分离，则该事物永不产生果，且该能力将无穷尽。因此，如同火的热性一样，虽然能力成为事物的自性或法性，但它是从与助缘和合或与对境接触中发挥作用，对于如此即将产生果的无间刹那，现在不存在的它无法被见到。因此，因为不见该因直接产生果，所以虽然该能力作为事物的法性存在于该事物中，但对于那些不能确定为此此者而成为愚蒙者们来说，该能力"是这个和那个"的确定性不明显。因此，虽然见事物时能力不是不存在，但普通人不能如实确定，因为不依靠见到产生果的时机，仅凭见到[事物]不能决断，这是因为如实了知事物的心识能力尚未圆满。
故此比量立
གཉིས་པ་མཐོང་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་འགལ་རྐྱེན་གནས་པའམ་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་ནུས་པར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བྱུང་ན་དེ༷་ཉི༷ད་བཟློག༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་ནི༷་རྗེས༷་སུ༷་དཔག༷་པ༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དོན་ཡོད་དེ་དེ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གཅིག་ལའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དུ་མ་འཇུག་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དུ་མ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
第二，虽见但不确定，因此比量推理运用：由于外在和内在错误因素的违缘存在或顺缘不具足，不能如所见事物那样确定，而是对事物自性产生了相异的增益分别，为了遮除这些，所说的比量推理有意义，因为它是确定[事物]的因。因此，即使对一个对境也可运用多种比量推理，因为可能有多种增益分别。
无错乱则其无须
གཉིས་པ་མཐོང་བས་ངེས་ན་རྗེས་དཔག་དེ་མི་དགོས་པ་ལ། མཐོང་བས་ངེས་པ་སྲིད་པར་བསྟན། །ངེས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་དུ་མ་འཇུག །རང་གིས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ།
第二，若见而确定则不需要比量推理：说明由见而确定是可能的。虽然确定，但多种词语和分别仍可运用。自己确定的原因。


 །དང་པོ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལྟ་བུ་བློ༷་གྲོས༷་ཆེན༷་པོས་ནི་དོན་དེ་མཐོང༷་བ་ཙམ་ཉི༷ད་ལ༷ས་མི་རྟག་པ་སོགས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ངེས༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ་གོམས་པ་གསལ་ཞིང་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་རྨོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མིག་གསལ་བས་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕལ་པའི་མཐོང་བ་ལས་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་བ་འཕགས་ཤིང་དེ་ལས་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་དང་དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཐོང་བ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་། དེ་ཡང་ས་བཅུའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཐོང་བ་གོང་དུ་འཕགས་ལ། ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་མ་ལུས་པ་གཟིགས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མི་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཟད་པར་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་
20-230a
དབྱེར་མེད་པར་ངེས་ཟིན་ན་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་ཅེས་ཐ་དད་ཀྱི་སྒྲ་བློ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་བློ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མིན་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་རང་མིན་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷ས་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཡིས༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་དོན༷་རང་མཚན་དེ༷་ལ༷་ནི༷་གཞན་གང་དང་གང་ལས་ལྡོག༷་པའི༷་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་གྱི་བློ༷་དང༷་། བློས་བཟུང་བ་དེ་ཇི༷་ལྟར༷་བརྡར་བཏགས༷་པ༷་ཡི༷་སྒྲ༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི་རྟེན༷་སོ་སོ་བ་ཅ༷ན་བཞིན༷་དུ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྟོག་པས་གང་དང་གང་ཤེས་འདོད་དང་བརྗོད་འདོད་དེ་ཙམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་མཉམ་གཞག་ཏུ་མྱོང་ཡང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་བློས་གཞན་སེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་ལ་འདོམས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བའི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེས་མཚོན་ཏེ་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ནུས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་གིས་དེ་མཚོན་ཏེ་བརྗོད་པ་འཐད་དོ། །གསུམ་པ། གཞན་དང་གཞན་དུ་འཁྲུལ༷་པའི་རྒྱུ་མེ༷ད་ན༷་རང་མཚན་མཐོང་བ་ན་དངོས་པོ་དེ༷་ཡིས༷་ནི༷་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི་རང་གི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང༷་ནི༷་རྗེས༷་སུ༷་མཐུན༷་པའི༷་བློ༷་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་དེ། མིག་མ་འཁྲུལ་བས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་རང་གིས་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །
唯有为灭无过
གཉིས་པ་དངོས་འཇིག་གཞན་འདོད་ཀྱིས་མི་གནོད་པ་ལ། ཞིག་འཇིག་གཅིག་ན་རྗེས་དཔག་ཡིན། །འཇིག་པ་ཆོད་པར་འདོད་པ་འཁྲུལ། །
同怀灭即比量
དང་པོ། འགག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་གི་རྗེས་སུ་མི་རྟག་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་བཅད་ཤེས་ལས་ཡང༷་ན༷་འདི༷ར་ནི༷་རང་གི་སྡེ་པ་ཉན་ཐོས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དངོས་པོ་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་
20-230b
ལས་མི༷་དམི༷གས་པའི༷་རྟགས༷་ལ༷ས་འཇིག༷་པ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་དེ། དེ་དག་གིས་སྔར༷་བྱུང༷་བའི་དངོས༷་པོ༷་ཞིག་ནས་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷་ལ་མི༷་རྟག༷་ཅེས༷་ནི༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་བས་དངོས་པོ་སྐྱེས་ཙམ་མི་རྟག་མིན་ཏེ་སྐྱེ་འཇིག་གཉིས་འགལ་བས་ཆོས་གཅིག་ལ་མི་འདུ་བས་སྔར་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཕྱིས་ཞིག་པ་ལ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འགག་པ་མི་སྲིད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འཇིག་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འདོད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ་འཇིག་པ་དངོས་མེད་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་གྲུབ་ཀྱང་། དགག་པ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་པས་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

 །དང་པོ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལྟ་བུ་བློ༷་གྲོས༷་ཆེན༷་པོས་ནི་དོན་དེ་མཐོང༷་བ་ཙམ་ཉི༷ད་ལ༷ས་མི་རྟག་པ་སོགས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ངེས༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ་གོམས་པ་གསལ་ཞིང་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་རྨོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མིག་གསལ་བས་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕལ་པའི་མཐོང་བ་ལས་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་བ་འཕགས་ཤིང་དེ་ལས་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་དང་དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཐོང་བ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་། དེ་ཡང་ས་བཅུའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཐོང་བ་གོང་དུ་འཕགས་ལ། ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་མ་ལུས་པ་གཟིགས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མི་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཟད་པར་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་
20-230a
དབྱེར་མེད་པར་ངེས་ཟིན་ན་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་ཅེས་ཐ་དད་ཀྱི་སྒྲ་བློ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་བློ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མིན་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་རང་མིན་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷ས་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཡིས༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་དོན༷་རང་མཚན་དེ༷་ལ༷་ནི༷་གཞན་གང་དང་གང་ལས་ལྡོག༷་པའི༷་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་གྱི་བློ༷་དང༷་། བློས་བཟུང་བ་དེ་ཇི༷་ལྟར༷་བརྡར་བཏགས༷་པ༷་ཡི༷་སྒྲ༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི་རྟེན༷་སོ་སོ་བ་ཅ༷ན་བཞིན༷་དུ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྟོག་པས་གང་དང་གང་ཤེས་འདོད་དང་བརྗོད་འདོད་དེ་ཙམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་མཉམ་གཞག་ཏུ་མྱོང་ཡང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་བློས་གཞན་སེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་ལ་འདོམས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བའི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེས་མཚོན་ཏེ་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ནུས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་གིས་དེ་མཚོན་ཏེ་བརྗོད་པ་འཐད་དོ། །གསུམ་པ། གཞན་དང་གཞན་དུ་འཁྲུལ༷་པའི་རྒྱུ་མེ༷ད་ན༷་རང་མཚན་མཐོང་བ་ན་དངོས་པོ་དེ༷་ཡིས༷་ནི༷་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི་རང་གི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང༷་ནི༷་རྗེས༷་སུ༷་མཐུན༷་པའི༷་བློ༷་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་དེ། མིག་མ་འཁྲུལ་བས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་རང་གིས་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །
唯有为灭无过
གཉིས་པ་དངོས་འཇིག་གཞན་འདོད་ཀྱིས་མི་གནོད་པ་ལ། ཞིག་འཇིག་གཅིག་ན་རྗེས་དཔག་ཡིན། །འཇིག་པ་ཆོད་པར་འདོད་པ་འཁྲུལ། །
同怀灭即比量
དང་པོ། འགག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་གི་རྗེས་སུ་མི་རྟག་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་བཅད་ཤེས་ལས་ཡང༷་ན༷་འདི༷ར་ནི༷་རང་གི་སྡེ་པ་ཉན་ཐོས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དངོས་པོ་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་
20-230b
ལས་མི༷་དམི༷གས་པའི༷་རྟགས༷་ལ༷ས་འཇིག༷་པ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་དེ། དེ་དག་གིས་སྔར༷་བྱུང༷་བའི་དངོས༷་པོ༷་ཞིག་ནས་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་པ༷་ལ་མི༷་རྟག༷་ཅེས༷་ནི༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་བས་དངོས་པོ་སྐྱེས་ཙམ་མི་རྟག་མིན་ཏེ་སྐྱེ་འཇིག་གཉིས་འགལ་བས་ཆོས་གཅིག་ལ་མི་འདུ་བས་སྔར་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཕྱིས་ཞིག་པ་ལ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འགག་པ་མི་སྲིད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འཇིག་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འདོད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ་འཇིག་པ་དངོས་མེད་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་གྲུབ་ཀྱང་། དགག་པ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་པས་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
直译：藏文至简体中文
第一部分
第一。能够如实观见而不增添妄想的圣者们，如同具大智慧者，仅仅凭借观见事物，就能确定无常等诸法的自性如何安住的一切相，因为修习明晰且远离被错误污染的无明，故如同目光清晰者观察对境一般。其中，禅定者的观见胜过普通人的观见，声闻乘圣者的观见又胜过前者，大乘圣者的观见又特别殊胜；而十地各自的观见则更为殊胜，最终圆满的佛陀之见，则在一刹那间通达了包含法性如所有性、尽所有性的一切对境，彻底断除了对诸法自性的所知障。
第二。如果已经确定事物与无常不可分离，那为何还会有"事物"和"无常"这样差别的名称和概念呢？[对此回答]：不同返体（概念）的名称和概念并非是因为它们在对境中确实有区别，任何事物都从一切非自身[的事物]中区分出来，无差别的自相对境上，依据它从不同[事物]返体的原因，会有具有原因的认知，以及随着认知所执持的如何安立的不同名称，作为各自不同的所依，就像是运作一般，这是因为分别念根据想要了解和想要表达的内容来显示的。因此，圣者们虽然在入定中体验到由自己各自证悟的、不可言说的法性，但在出定后以语言和分别念的方式，通过排除其它[错误认知]的方式为他人教授，这是为了消除妄想执着。通过这个例子说明，虽然能够通过现量依靠自力确定无常，但用语言和概念来表示说明它是合理的。
第三。当没有导致错误认知的原因时，见到自相时，该事物不依赖他者，而是以自身本性产生与自身情况相符的认知，如同未受欺诳的眼睛见到蓝色时，自然确定为蓝色一样。
唯有为灭无过
第二部分，实物灭亡不因他者想法而受影响，分为："灭与灭同一则是比量，认为灭是被切断的想法是错误的。"
第一。[对象]灭亡前一刹那后生起无常的认知，是确定知识，或者是我们部派中某些声闻学者认为，实物灭亡后作为认知对象，从不可见的标志中证成灭亡，他们将曾经存在的事物灭亡而不存在称为"无常"。他们认为，仅仅从因生起的事物不是无常，因为生与灭二者相违，不能同时存在于一法之上，所以先从因中生起后来灭亡的才称为无常，未生的不可能有灭，因此认为一切事物都与生灭二者相联系。生是实有，可以通过现量成立，而灭是非实有，虽不能通过现量成立，但所有否定都通过不可得而证成，因此在最后一刹那之后不可得而证成。这就是他们所说的。


 །དེའི་ལུགས་ལྟར་ན་ཡང་རབ་སྦྱོར་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་མི་སྲིད་ལ། ཞིག་འཇིག་དོན་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་འགག་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་བརྗོད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ། འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་ཞིག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་དེའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཙམ་ནི་དགག་ཏུ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཞིག་པ་དངོས་མེད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཀྱང་དངོས་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་མི་སྡོད་པས་དུས་དེ་ལ་ལྟོས་ན་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། རང་གྲུབ་པའི་དུས་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ཅན་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དེས་དངོས་པོ་ལས་འཇིག་པ་གཞན་དུ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་མི་ནུས་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་ན་འདུས་བྱས་རང་གི་ངོ་བོ་འདུས་བྱས་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཚ་བ་མེ་ལས་ཐ་དད་ན་མེ་ཚ་བ་མིན་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་གཞན་པའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་སུ་གྱུར་ན་རིགས་པ་ཅན་པ་འགོག་པའི་
20-231a
རིགས་པ་དེས་ཐུན་མོང་དུ་ཁེགས་ཕྱིར་འདི་ལ་ཆེད་དུ་དགག་པ་ཡང་མ་མཛད་པར་རང་སྡེས་འདོད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་གསུངས་ཏེ་ཞིག་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་ཞིང་རྒྱུན་འགག་ཁའི་མཐར་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་མེད་ངེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །
许灭尽为错乱
གཉིས་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་བརྗོད་དེ་དྲིས། །དེ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བསྟན། །དང་པོ། མུ་སྟེགས་རིགས་པ་ཅན་པ་གང༷་གི༷་ལུགས་ལ་མཐ༷འ་གཉིས་ཀྱིས་མཚམས་ཆོད་པའི་ཡོ༷ད་པ༷འམ༷་ཡོད་པ་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ༷་བ༷་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་བརྗོ༷ད་པ༷འི་ངང༷་ཚུལ༷་ཅ༷ན་ནི་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྒྲ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་པ༷་དེ་ལ་ཡོད་པ་དེ༷་ཡི་མཐ༷འ་ཞེས་པ་དེ༷་དག༷་གང༷་ལ༷་བརྗོ༷ད་ཅེས་དྲི་བ་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་ཅན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་མི་རྟག་པ་མིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་ཕྱོགས་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པའི་རྫས་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡོད་པ་གང་ཞིག་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ། །དེ་འདྲའི་ཡོད་པ་ཁྱད་པར་བ་དེ་ལ་དེའི་མི་རྟག་པ་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་སོགས་འབྲེལ་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་འཐད་ཀྱི། འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་མི་འཐད་དེ་ནམ་མཁའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་སམ་དངོས་མེད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་དང་མི་འབྲེལ་ཏེ་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ཡོད་པ་ཁྱད་པར་བ་དེ་ལ་འབྲེལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ལ། འདི་དག་གི་དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་དོན་ལ་ཐ་དད་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རྩ་བ་ནི་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་བློ་ཐ་དད་ལ་ཞེན་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་བློ་ཕྲོགས་ནས་བུམ་
20-231b
པ་དང་མི་རྟག་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་དོན་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

直译：藏文至简体中文
根据他们的观点，中间量（第三种量）是不可能存在的。既然"已灭"与"灭"是同一意思，所以对灭用"无常"一词来表达也没有矛盾。对于具有灭性和已灭这两者都可以用这个词语，这一点无法否认。然而，虽然已灭是非实有，不是事物，但事物本身不能停留到第二刹那，相对于那个时间来说它已经灭了。而在它存在的时刻，就已具有不能停留到第二刹那的特性，这是事物的法性，所以那些认为灭是另外存在的观点，不能否定灭与事物不是分离的主张。若有为法与有为法的特征是分离的，则有为法本身就不是有为法了，就像热若与火分离，则火就不是热的一样。因此，若说有别体的无常，那么用来破斥正理派的论点就已足够了，所以在这里没有专门进行破斥，而是说明了自宗所承许的某种观点，即对已灭使用无常这一术语，并且从相续即将终结时通过不可得的标志来证明一定不存在，这种说法并无矛盾，因此如此阐述。
许灭尽为错乱
第二分为：陈述前派的主张并提问，以及用理证显示其过失。
第一。外道正理派的观点认为，以两边为界限的存在或者说对这种存在，无常是通过和合关系结合的，持这种表述特性的就是"无常性"一词，那么对此[提问]：所说的"那存在的边际"是指什么？正理派的真实意图是，仅仅存在并不是无常，否则虚空、方位、神我等常法也将变成无常。因此，存在且被两边所界定者才是无常。对于这种特殊的存在，由于它与无常通过和合关系相联系，所以说"事物的无常"等表达相关系的词语是合理的；对于没有关联的事物则不合理，如不会说"虚空的无常"或"非实有的无常"一样。这种关联并不是与一切存在相联系，而是认为它与被两边界定的特殊存在相联系。他们之所以认为事物与无常在实际上是不同的，根本原因在于被"事物的无常"这样表达法与法性的词语和概念所迷惑，不理解瓶子与无常在本质上相同但在反体上不同的道理。


 །གཉིས་པ་ལ། སྔ་ཕྱི་མེད་མཐར་འདོད་པ་དགག །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་མཐར་འདོད་པ་དགག །དང་པོ། མཐའ་ཞེས་པ་གང་ལ་བརྗོད་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། གལ༷་ཏེ༷་དངོས་པོ་དེ་སྔ༷་ཕྱིར་མེད་པ་ཡི༷ན་ཏེ་འདི་ལ་དྲི་བར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བུམ་པ་ལྟ་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཞིག་པའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་ན་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཚུད་པའི་ད་ལྟའི་བུམ་པ་ཡོད་པ་དེའོ་ཞེ་ན༷། སྔ་ཕྱིའི་མཐའ་གཉིས་པོ་དེ༷་ཉི༷ད་མི༷་རྟག༷་པ་ཅིས༷་མ༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན་དེ་དག་ན་རེ། མཐའ་དེ་གཉིས་ནི་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དང་དངོས་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དྲུག༷་པ༷་སོག༷ས་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་དེ་མི་རྟག་པ་མིན་ནོ༷་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་མི་རྟག་ཅེས་དྲུག་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་ཅེས་བདུན་པ་དང་། དངོས་པོ་ལས་མི་རྟག་པ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ལྔ་པ་དང་། དངོས་པོ་མི་རྟག་ཅེས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དྲུག་པ་སྦྱོར་བ་མཐོང་ན་འབྲེལ་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་ལྟ་ན་མཐའ༷་ལ༷་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་རུང་སྟེ་དེ་གཉིས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོའི་སྔར་མེད་དམ། སྔ་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་དང་། ཕྱི་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་སོགས་དང་། དངོས་པོའི་མཐའ་དང་། མཐའ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ། མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཐའ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དང༷་འབྲེལ༷་པ་ཡང་རྟག༷་པའི་ཕྱིར༷་མཐའ༷་ཡིས༷་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁྱ༷ད་པར་དུ་བྱས་པའི་མི་རྟག་པར་འགྱུར༷་
20-232a
བ༷་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན༷་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་རང་ཉིད་མི་རྟག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མིན་ན་གཞན་གྱིས་དེ་མི་རྟག་པར་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ནི་མུན་པར་ནམ་ཡང་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་དེ་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་དངོས་མེད་གཞན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་བྱ་བ་གང་ཡང་མི་བྱེད་དེ་མཐའ་ཡི་ཁོར་ཡུག༷་ནམ་མཁས་ཆོད་པས་བུམ་པ་མི་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་བསྡུ། །དང་པོ། མཐའ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ལ་ཁོ་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་མ་ནུས་ནས། གལ༷་ཏེ༷་རྒྱུ༷་སྔ་མའི་མཐའ་དང་། འབྲས༷་བུ་ཕྱི་མཐའ༷་ཡི༷ན་པས་ན་དབུས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་རྒྱུ་འབྲས་དེ་དག་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་མཐའ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོ༷ད་པ་ཁྱད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན༷། སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་ཀ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་མཐའ་ཡིས་ཆོད་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ༷་དེ་གསུམ་ཀ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་སྔ་ཕྱིར་མེད་པའི་དངོས་མེད་ལ་འབྲེལ༷་བ་མེ༷ད་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྒྲ་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པར་སྨྲ་བ་རིགས་པ་ཅན་པ་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་དངོས་པོ་ཡིན་ན་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱི། དངོས་པོ་དང་སྔར་མེད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་སྔར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་སྒྲར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་མི་རིགས་པར་འདོད་པས་ན། དངོས༷་པོ༷་སྔར༷་མེ༷ད་འདོ༷ད་དུ་རུང་བ་མིན༷་པས༷་དངོས་པོ་དེ༷་ལ༷་མེད་པའི་མཐའ་དེ༷་ཡིས༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅ༷ན་དུ་བྱས་ནས་བརྗོ༷ད་པ༷་དེ༷་ཡང༷་མི༷་འགྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་དབུས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཐའ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོས་ཆོད་ཀྱང་ཀ་བུམ་སྣམ་གསུམ་བསྒྲིགས་པས་
20-232b
དབུས་ཀྱི་བུམ་པ་མི་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་བས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

直译：藏文至简体中文
第二部分包括：
驳斥前后两边界为无的主张
驳斥因果两边界的主张
第一，对于"边际是指什么"的问题：
如果说事物前后都是不存在的，这有什么好问的？比如说瓶子在未生之时前面不存在，在毁灭之后后面也不存在，而处于这两者之间的现在的瓶子就是存在的。
[反驳]：那么前后两个边际本身为何不是无常？当这样询问时，他们说：这两个边际只是不存在而已，存在的事物与非存在之间没有联系，因此不能使用第六格等的语法结构，所以它们不是无常。例如，"事物的无常"是第六格，"事物上的无常"是第七格，"从事物产生无常"是第五格，"事物无常"是表述法性的表达，"无常的事物"是以无常作为限定的第六格。如果见到这些语法结构，对于没有关联的事物，这些表示关联的词语不合理。
[再反驳]：如此说来，对于"边际"如何能应用表示关联的词语？因为两者是同样的情况。因此，"事物的前无"或"前面没有的事物"和"后面没有的事物"等等，以及"事物的边际"、"以边际所限定的事物"、"被两边界定的存在"等都将变成不可言说的了。未与边际关联的存在本身，[如果]与[无常]有关联，也会变成常住的，因此以边际对那存在加以限定成为无常的任何事物都不存在，因为它们没有关联。
因此，如果事物本身不是具有无常性质的，其他事物也不能使其成为无常，因为存在的本性就是排除无常而存在的。就像光明永远不可能变成黑暗一样，它将成为常住的。即使有其他与之无关的非实有，也不能对它产生任何特殊作用，就像虚空的环绕并不能使瓶子毁灭一样。
第二部分：
阐述实际观点和总结其要旨
第一，当他们无法证明在自己系统中边际与仅仅是无的事物有关联后，[他们辩称]：如果说因是前边际，果是后边际，那么中间的事物与因果有关联，因此就能成立"与边际有关的特殊存在"。
[反驳]：前、后、中三者都只是存在，而没有被边际界定的特殊性，因为这三者每一个都同样与前后不存在的非实有没有关联。其原因是，主张声音依实在力而运作的正理派认为，凡是实有就必定是先前存在的，事物与先前不存在之间没有关联，所以说"事物先前不存在"是无理由的表述，因而不合理。既然不能接受"事物先前不存在"，那么以不存在的边际来限定事物的表述也就不能成立。即使中间的事物被因果两个事物所界定，也像柱子、瓶子和毛毯三者排列，中间的瓶子不会因此而毁灭一样。如此一来，就会导致因和果同时存在的过失，因果之间的关系也就完全不存在了。


 །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ནི་འགགས་ལ་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དབུས་སུ་ཚུད་པའི་ཡོད་པ་དེ་མི་རྟག་གོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཏགས་ཀྱང་ད་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་སྔར་གྱི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། འབྲས་བུ་ད་ལྟ་བ་དེ་ཡོ༷ད་པ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཡིན་པ་དང༷་དེ་ཡང་རང༷་གི་རྒྱུ་སྔ༷་མའི་དངོས་པོ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་སྔ་མ་དེ་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ནོ་ལོ༷། །འདི་ལ། འབྲེལ་བྱེད་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཞེས་གྲག །ཅེས་པའི་འགྱུར་ལྟར་ནའང་ལོ་གྲག་ཟེར་གསུམ་མ་རངས་པའི་ཚིག་ཏུ་གོ་བར་བྱའོ། །སྔ་མ་རྒྱུ་ཞིག་ཟིན་དང་འབྲས་བུ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ལ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་ཙམ་མིན་པར་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཉིས་ཆར་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དང་ཡོད་པ་དེ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བ་དེ༷་ཡང༷་རྟག༷་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིས་ཆར་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་མེད་པ་དང་འབྲེལ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན༷་འོ༷་ན༷་འདི༷་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས༷་བུ་གང༷་ཡིན་ཏེ་དུས་གཅིག་པའི་བུམ་སྣམ་བཞིན་ནོ། །གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གང༷་ཞིག༷་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་བྱེ༷ད་པ་སྟེ་རྒྱུའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་རྒྱུས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་འབྲས་དུས་ན་རྒྱུ་མེད་པས་ཞིག་ནས་མེད་པ་དེ་འབྲས་བུའི་བྱེད་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་དངོས༷་པོ༷་དང་སྔར༷་མེ༷ད་པ་གཉིས་ལྡན༷་པ་མིན༷་ཏེ༷་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་དངོས་མེད་ལ་འབྲེལ༷་བ༷་གང་ཡང་ཁས༷་ལེན༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་མིན་ལ་ཡོད་པ་དང་དངོས་མེད་འབྲེལ་བའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དངོས་པོ་རིལ༷་
20-233a
པོ་སྟེ་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཅོག་འདི༷་ཀུན་རྟག༷་པ་འབའ་ཞིག་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་མི་རྟག་པ་མིན་ལ་དངོས་མེད་གཞན་གྱིས་དེ་མི་རྟག་པར་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དངོས་པོ་དེ་སྔ་ན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སོགས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྟོག་པས་སྤྱི་མཚན་བརྗོད་པ་ལ་ད་ལྟའི་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་དངོས་པོའི་མིང་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིག་པའི་བུམ་པ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་བུམ་པ་དང་སྔ་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་སྔར་མེད་པ་སོགས་ཇི་སྙེད་བརྗོད་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ཅན་པའི་མི་རྟག་པ་འདོད་ཚུལ་འགོག་པའི་སྐབས་འདི་གཞན་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་བཤད་པ་མི་འདུག་ཀྱང་འདིར་ཆེས་གསལ་པོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་རྒྱུ་ཞིག་པ་དང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པས་ན། རྒྱུ་མ་ཞིག་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་ཞིག་ཟིན་ནས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ། བར་མ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བརྟག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞིང་འབྲས་དུས་ན་རྒྱུ་ཞིག་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འབྲེལ་བ་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་མེ༷ད་པའི་དོན༷་ལ་འབྲེལ་བ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་སུ་ད་ལྟ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོག༷ས་པ༷་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་སྔར་མེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཞིག་པ་སོགས་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཐ༷་ད༷ད་ཅན་ལྟ་བུའི་བློ༷་ནི། ཐ༷་ད༷ད་དུ་མེ༷ད་པའི་དོན༷་རང་མཚན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་མངོ༷ན་པར་འདོ༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་ལུགས་ལ་དྲུག་སྒྲ་སོགས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྒྲ༷་ཀུན་ལ༷འང༷་ལྡོག༷་པ་ཐ་
20-233b
དད་པའི༷་རྟེན༷་ཡོད་པ་ཅན་ཡི༷ན་པས་སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་པར་མི་འགྱུར་ལ་དོན་ཐ་དད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ༷། །
破复知三方
གཉིས་པ་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་འགོག་པ་ལ། དགག་དང་བཞག་དང་རྩོད་སྤང་གསུམ། །
破他宗
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཉེས་སྤོང་དགག༷་པའོ།

直译：藏文至简体中文
如果说因已灭而果未生，处于中间的存在就是无常，那么虽然被称为因果，但现在实际上并不存在，所以前面的过失依然存在。对方说：现在的果确实是存在的，并且它与前面的因事物通过和合关系相联系，所以前者是因。
关于这一点，根据"因为有关联故称为因"的翻译，应理解"据说"、"传闻"、"所谓"等词是不满意的表达。
如果前面的因已经灭了而现在的果存在，并非仅通过分别念建立关联，而是通过自性固有的和合关系相联系，那么因果两者都将成为永恒存在的，因为存在和关联两者都是现在存在的，它们与不存在没有丝毫关联。如果这样承认，那么这里哪个是因，哪个是果呢？它们就像同时存在的瓶子和毛毯一样了。
为了避免这种过失，[他们说]：不存在的是能作者，即因时果不存在，所以果在前面不存在是由因所作；果时因不存在，所以已灭而不存在的是果的作者。
[反驳]：按照你的观点，事物与先前不存在不能相联系，因为你不承认实有和非实有之间有任何关联。既然认为存在本身不是无常，而且存在与非存在不能用关联性的语言来表述，那么所有事物都将完全成为常住的，因为一切存在在自性上都不是无常，而其他非实有也永远不能使它成为无常。
因此，"先前不存在"和"灭后不存在"等等，只是用排除性言辞来否定"该事物先前存在"等执着的理由而已。分别念表述共相时，并不是只对现在的事物才使用"事物"这一名称，"已灭的瓶子"、"将来的瓶子"、"先前不存在的事物"、"事物先前不存在"等都是可以表述的。
正理派对无常的主张方式的这一反驳，在其他地方虽然没有非常清楚地解释，但在这里却非常明确地阐述了。
就世俗言说而言，因的灭亡和果的生起就像秤杆的高低一样，中间没有被其他事物间隔，因此既不是因未灭就产生[果]，也不是[因]已灭后产生[果]。因果之间不间断的缘起关系是难以考察的，而在果时，因已经灭了。
第二点，由于关联不是实体性存在，所以对不存在的对象妄加"关联"这一外在属性，好像现在存在一样，[如]"事物的无常"、"先前不存在的事物的灭亡"等，这些看似有不同所诠的概念，在主张[这些]是同一自相的不同本性的系统中，虽然通过第六格等语法表现为似乎是不同的，但这不是因为对象的本质真的有差别。对于所有这类词语，由于它们都有不同返体的所依，所以词语和概念不会变成同义词，对象也不会变成不同的[实体]。
破复知三方
第二部分，破斥一再认知是量的主张，分为三部分：否定、建立和辩诤。
破他宗
第一点包括：直接[破斥]和破斥[对方]解除过失[的尝试]。
;


 །དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། ཡང་ཡང་ཤེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐུག་པ་མེད་འགྱུར་དྲན་སོགས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་དུ་མས་དོན་གཅིག་ཡང་ཡང་ཤེས་པའམ་ངོ་ཤེས་ཚད་མ་དགག་པ་ནི། རང་མཚན་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀུན་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་སོ༷་སོར༷་གཞན་དང་གཞན་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་གཅིག་ཉིད་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངོ༷་ཤེ༷ས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཤེས་པར་བྱར་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གལ་ཏེ་རང་མཚན་ལ་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་མེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་རང་མཚན་དེ་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱི་རྟག་པ་དེ་རང་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྤྱི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་མེད་ལ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་སྤྱི་གཅིག་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཡུལ་གཅིག་གི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་སྟངས། ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། སྔར༷་མཐོང༷་བ་དེ་དང་མཚུངས༷་པར༷་ཕྱིས་ཀྱི་དེ༷་འཛིན༷་པའི་ཕྱིར༷། སྔར་གྱི་རང་མཚན་ནམ་ཁྱ༷ད་པར༷་དེའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱང༷་མིན༷་ཏེ་ཡིན་ན་སྔར་མཐོང་བའི་བློ་ལས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་སྤྱིའི་རང་མཚན་རྟག་པ་དེ་བཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་སྤྱི་མཚན་རྟོག་ཡུལ་དེ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་སྔར་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་མི་ལྟ་བུ་དེ༷་ཉི༷ད་ཕྱི་མ་འདིའི་སྐབས་སུ་དཔེ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྔར་ཨ་རུ་ར་མཐོང་ཟིན་ནས་ཕྱིས་མཐོང་དུས་སྔར་ཨ་རུ་ར་ཉིད་དུ་ཤེས་
20-234a
ཟིན་པ་དེ་དཔེར་བྱས་ནས་ཕྱི་མ་འདི་ཡང་ཨ་རུ་ར་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི༷་ཕྱིར༷་ན༷་སྤྱི༷་ཙམ་འཛིན༷་པ་ནི་མིན༷་ཏེ། ཚད་མ་སྔ་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་སླར་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷་ཚད་མ་སྔ་མས་ཤེས་ཟིན་མ་བརྗེད་པར་དཔེ༷་ཉི༷ད་དུ་དྲན་ལམ་ན་ཡོད་པ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཕྱི་མ་དེ་མཐོང་བ་ན་ངེས་པར་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ༷་པ་དེ༷་ལ༷་གསར་དུ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་གཞན༷་གྱི༷ས་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ༷་སྟེ་སྔ་མས་ངེས་ཟིན་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་སྔར་མཐོང་བ་དེ་བར་སྐབས་སུ་བརྗེད༷་པའི་ཕྱིར༷་སྔར་གྱི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་སྐྱོན༷་མེ༷ད་ཅེ་ན༷། གང་དྲན་ལམ་དུ་མེད་ཅིང་བརྗེད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དཔེ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བློ་ལ་མ་བྱུང་བ་ནི་གཞན་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་བར་སྐབས་སུ་བརྗེད་ཀྱང་ཕྱིས་མཐོང་བ་ལ༷་སྔ་མ་དེ༷་ཡི་དངོས༷་པོ་ནི༷་ཚད༷་མས༷་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་སྔ་ཕྱི་དུ་མས་རང་མཚན་གཅིག་པུ་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྔར་གྱི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་དངོས༷་པོ་གཞན༷་ལ༷་སྔར་གྱི་དེ༷་ཉི༷ད་དུ་སྒྲོ༷་འདོག༷ས་པ་ནི་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་ཡིན་པས་བློ་དེ༷ས་གྲུབ༷་པ་ནི་ཚད་མ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་མེད་པས་ན་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོ༷ན་སུམ༷་དང་ནི་ཅི༷ག་ཤོས༷་ཏེ་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཀས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རང་མཚན་གཅིག་པུ་ཐ་དད་པ་དེ་ཙམ་ཤེས་པས་ན་དེ་གཉིས་ཡུལ་ཐ་དད་མེད་པའི་གཅི༷ག་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་གང་རུང་གཅི༷ག་གྲུབ་པ༷་སྟེ་ཡོད་ན༷་གཉི༷ས་ཀ༷་གྲུབ་ཀྱི་ཚད་མ་གཞན་དང་གཞན་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ་ཡུལ་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་ཀྱང་དགོས་ན་ཚད་མ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
20-234b
ཡང་ན་མངོན་སུམ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཕྱིས་མཐོང་བར་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་སྔ་མས་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་ལ་ཕྱི་མས་གསར་དུ་རྟོགས་རྒྱུ་མེད་དེ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་གྲུབ་ཟིན་ནས་ཡང་སྔོན་པོར་རྟོགས་སུ་མེད་པ་དང་། ལ་ལ་མེ་ཡོད་རྟོགས་ཟིན་ནས་ཡང་རྟོགས་གཉིས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ།

直译：藏文至简体中文
第一。正如《量论》中说："一再认知也非量，将成无穷尽，如忆等。"如此所说，否定多个量对同一对象的一再认知或识别为量的理由是：一切自相都是各自不同的刹那，彼此各异的缘故，对某一特定自相以现量或比量"识别"的方式一再地认知是不可能的。
如果说，即使对自相没有一再认知，但对存在于自相上的常住的共相，通过自相而进行一再认知。[对此我们说]这是不对的，因为感官意识不能见到离开个别事物的共相。如果前后两者都见到同一共相，由于是同一对象的认知，所以应该没有认知方式上的区别，然而，后者与先前所见到的相符而加以把握，所以后者也不是以先前的自相或特殊性为对象，若是这样，与先前认知相比就不应该有任何差别。因此，并非把握常住的共相自相，而是把握前后的共相概念对象。
第二。如果说：先前以现量所见的人等，就是后者的例证，如先前见过余甘子，后来再见到时，知道这就是先前认识的余甘子，以此为例，对后者识别为余甘子，因此不是仅仅把握共相，而是通过前量的力量再次识别。
[回答]：由于前量所知已知而未忘，作为例证存在于记忆中，因此当见到后者时已自然确立，对此有什么新的认知量可做呢？因为你承认它与前者是同一本质。
如果说：因为中间已经忘记了先前所见，所以不存在前者功能未失效的过失。
[回答]：正因为不在记忆中且已忘记，它就不是此命题的例证，因为未在心中生起者不能成为认识他物的条件。
如果说：虽然中间忘记了，但当后来见到时，前者的实体已被量所成立，因此多个前后量一再认知单一自相。
[回答]：对非先前同一的另一个事物，错认为是先前的同一事物是颠倒的，因此那种认知不是具有量性，因为它是错误的。
如果说：前后所见的对象是一个，没有差别，所以"这是先前那个"的识别不是错误的。
[回答]：现量和比量两者都一再认知单一而不同的自相，因此两者对象无差别而为一，所以如果其中一个成立，则两者都成立，不需要别的量，因为对象已经被认识了。如果已认识还需要[量]，量将无穷尽。
或者，现量是指先前所见，比量是指后来所见。因此，对于前现量已经确立的对象，后者没有新的认知内容，如同已确定青莲花为蓝色后，不再有第二次认知它为蓝色的情况，以及已知山上有火后，也没有第二次的认知一样。


 །དེས་ན་མངོན་སུམ་སྔ་ཕྱིའི་རྟོགས་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཚད་མ་ཕྱི་མ་བཅད་ཤེས་འབའ་ཞིག་ལས་མི་སྲིད་ལ་བར་སྐབས་སུ་སྔ་མས་བཅད་ཟིན་གྱི་བྱེད་པ་ཉམས་ནས་བརྗེད་པ་ན་ཕྱི་མ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཡང་། བརྗེད་པ་ན་སྔར་གྱི་དེ་ངོ་ཤེས་པའང་མི་སྲིད་ལ་མ་བརྗེད་ན་ཡུལ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་དོ། །
立自宗
རང་ལུགས་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་མི་སྲིད་པས་མངོན་སུམ་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཞིང་། སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པའམ། འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མཐོང་ཟིན་ངེས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཞེ་འདོད་དང་བསྲེ་བར་མི་བྱའོ། །དེས་ན་ཙན་དན་གྱི་མེ་མཐོང་བ་ལས་ཕྱིས་དུ་བའི་རྟགས་ལས་མེ་ཉིད་ད་ལྟ་ཡོད་པར་རྟོགས་ན་ནི་རྗེས་དཔག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཙན་དན་དང་འབྲེལ་བའི་དུ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་རུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དེ་དཔག་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་མེའི་རང་མཚན་མཐོང་བ་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཙན་དན་གྱི་མེ་དང་འབྲེལ་བའི་དུ་བ་ཡིན་པར་ངེས་རུང་གི། རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་ན་མེ་ཙམ་དཔོག་གི་ཙན་དན་གྱི་མེར་མི་ངེས་སོ། །དེའི་སྐབས་སུ་སྔར་གྱི་མེ་དེ་ད་རུང་ཡང་གནས་སོ་སྙམ་ན་ནི་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། དུ་བ་སོགས་རྟགས་ལས་སྔར་གྱི་མེ་དེ་འདི་ན་
20-235a
ཡང་འདུག་གོ་སྙམ་པ་ནི་རྟགས་དེ་མེ་ཙམ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཀྱང་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་སླར་ཡང་མཐོང་བ་ཞེས་པ་མི་སྲིད་དེ། རང་མཚན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ་ནམ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་མཚན་གཞལ་བ་ཡིན་མོད་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྟོག་བློ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་ཡུལ་མ་འདྲེས་པར་གནས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་རྟག་ཏུ་རང་མཚན་ཁོ་ན་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་མཚན་ཁོ་ན་དང་། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མིན་ཡང་མངོན་སུམ་མིན་པའི་བློ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་མཚན་འབའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པས་ན་རྟོག་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པར་གྱུར་པ་ན་ཚད་མའི་ཡུལ་ཕུང་གསུམ་པ་དང་། ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དུ་མས་ཡང་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་སོ། །གཉིས་པ། དོན་གཞན༷་སྔ་མ་དང༷་ཕྱི་མ་བློས་གཅིག་ཏུ་མཚ༷མས་ནི༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཡི༷་སྒོ་ནས་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་དུ་ཞེན༷་པ༷་དེ་རིགས་པ་ཤེས་པའི་མཁས༷་པས༷་སྔར་མཐོང་བ་དེ་དྲ༷ན་པ་ཙམ་ཡིན་པར༷་ཤེས༷་ཏེ། སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སྔར་གྱི་རྒྱུན་ནམ། དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་མཐོང་བ་ན་སྔར་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟ་ནའང་འདྲ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
遮谴
གསུམ་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཕྱིས་ཀྱི་བློ་དེ༷་ཡང་རེས་འགའ་རྟགས༷་ལ༷་ལྟོས་པའི་ཕྱིར༷་དྲ༷ན་པ་ཙམ་མིན༷་ཏེ། དྲན་པ་ན་སྔར་མྱོང་བ་རྟགས་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་ཡིན་ལ་ཁང་ནང་གི་ཙན་དན་གྱི་མེ་དུ་བས་དཔོག་པ་ལྟ་བུ་སོགས་རྟགས་མཐོང་བ་ལས་དེའི་བློ་སྐྱེ་བ་དང་། སྔར་མཐོང་བ་ཕྱིས་ངོ་ཤེས་པའི་རྟགས་
20-235b
སུ་སོང་བ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྔར་གྱི་དེ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ལ་རྟགས་དེ་འདྲ་འཁྲུལ༷་ཏེ། ན་ནིང་གི་མེ་ད་ལོའི་དུ་བས་དཔོག་པའམ་ན་ནིང་དུ་བ་མཐོང་བས་ད་ལོའི་མེ་དཔོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རྟགས་སམ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་མཐོང་བ་ལས་སྔར་གྱི་མྱོང་བ་སད་པར་བྱེད་པས་དེ་དྲན་རྐྱེན་དུ་སོང་ཡང་དྲན་པ་མིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

直译：藏文至简体中文
因此，如果承认前后现量认知的对象是同一的，后量只能是确定知，而不可能是量。如果在中间阶段前量的功用消失而忘记，那么后者会成为量。[对此回答]：如果忘记了，就不可能识别为先前的那个；若未忘记，后量对那同一对象就没有意义。
立自宗
按照自宗，现量的一切对象都不可能是同一的，所以一切无错现量对自相都是量；而"这是先前那个"的想法，或者"这是这样的"等已见已确定的心识，全都只是有分别念的[认知]。不要将此与他宗的意图混淆。因此，见到檀香木火后，后来通过烟的标志推知火本身现在存在，这是比量。这也是由于烟是与檀香木相联系的原因可以确定，所以通过它推理是合理的。这时没有见到火的自相，所以没有任何现量的对象。如果没有见到确认烟与檀香木火相关联的理由，只能推断有火，而不能确定是檀香木火。在这种情况下，如果认为"先前的火仍然存在"，这只是将前后误认为一体的认知；通过烟等标志认为"先前的火现在也在这里"，虽然这个标志对于火本身并不错误，所以是果标志，但是认为"这是先前的那个"是错误的。
所谓"先前以现量所见再次被见"是不可能的，因为自相是刹那性的，当见到对象时，现量确实度量自相，但认为前后是一个则是错误的分别识。如此分析，两种量的对象是不混杂的：现量的对象总是唯有自相，比量的对象唯有共相；非量的比量以及其他非现量的认知，它们的所有对象都只是进入共相。因此，当分清有分别与无分别的界限，就能理解没有第三种量的对象，也没有多种量对一个对象的一再认知。
第二点，当[认识]将不同的前后对象通过联结的方式执着为"这是先前那个"，有智慧的学者了解这只是回忆先前所见，即当见到先前的相续或与之相似的其他事物时，只是回忆起先前的经验。即便如此，也只是对相似事物误认为同一，将"这是先前那个"错误地认定为同一事物而已。
遮谴
第三，[对方说]：后来的认知有时依赖标志，因此不仅仅是回忆。回忆是即使没有标志也能回忆起先前的经验，而像通过烟推断房内檀香木火等，是见到标志后产生认知，[或者说]先前所见成为后来识别的标志，所以是量。
[回答]：这不是这样的，因为这种标志对于先前的事物现在存在是错误的，就像用今年的烟去推断去年的火，或者通过去年见到的烟去推断今年的火一样。虽然见到标志或相似的形象能够唤醒先前的经验，成为回忆的条件，但这并不意味着不是回忆。
;


 །
说现量本质
གཉིས་པ་མངོན་སུམ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་རང་ཉིད་བཤད། །བཟློག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཤད། །
说现量
དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་ནི་མཚན་ཉིད་བཤད། །མཚན་གཞི་བཞི་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད། །
说现量定义
དང་པོ་ལ། རྟོག་བྲལ་ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་བསྒྲུབ། །རྟོག་བཅས་རྣམ་བཅད་ལ་ནི་དགག །
肯定立离分别
དང་པོ་ལ། རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་བྱེད་རང་ལུགས་བཞག །འགྲེལ་བྱེད་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དགག །
立离分别能立因
དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲུབ་ཚུལ། །
现量立
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བ་ཡི། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་མངོན་སུམ་མོ། །ཞེས་དང་། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཆགས་ལ་སོགས། །རང་རིག་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་ཐོག་མར་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་རྟོག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཀུན་ལ་ཡོད་དེ་ཡུལ་རྟོག་ཅིང་ཤེས་པ་ཙམ་མོ། །རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་རྩིང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡན་ཆད་ཀྱི་བློ་ལ་མེད་དོ། །འདིར་བྲལ་བྱ་ནི་གསུམ་པ་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་ངན་པའི་
20-236a
སྒྲོག་ཏུ་མ་ཚུད་པའི་མཁས་པས་རང་བློ་རྣལ་དུ་བཞག་སྟེ་བརྟགས་ན། མངོ༷ན་སུམ༷་གྱི་བློ་རྟོག༷་པ་དང༷་བྲལ༷་བ༷་ནི༷་རྟགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འགྲུབ༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བོ་ཀུན༷་གྱི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པའམ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་ནི་མིང༷་གི་རྟེན༷་ཅ༷ན་ཏེ་མིང་དང་འདྲེས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ལ། བརྡ་ལ་བྱང་ནས་མིང་དོན་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་ན་བརྡ་ཡི་སྟོབས་ཙམ་ལས་རྟོག་བློ་དེ་སྐྱེ་བ་ནི་སོ༷་སོ༷་རང༷་གིས༷་རིག༷་པར་བྱ༷་བ་སྟེ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷ས་ནི༷་སེམ༷ས་བསྡུས༷་ནས༷་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་གང་ཡང་མི་འཕྲོ་བར་ནང༷་གི༷་ཤེས་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་གཡོ༷་བ་མེ༷ད་པར༷་གན༷ས་པའི་ཚེ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་འགགས་ན༷འང༷་མིག༷་གིས༷་གཟུགས༷་དག༷་ནི༷་མཐོང༷་བ་མི་འགག་པར་གསལ་བའི༷་བློ༷་དེ༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པའི་བློ་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་དབང་བློ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་བློ་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་དབང་བློ་ཡང་ལྡོག་པར་རིགས་ནའང་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་དབང་བློ་མི་འགག་པར་རང་གིས་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་འཆད་པའི་ངག་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་མི་འགག་པར་གནས་པ་ལྟ་བུས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནུབ་པ་དེའི་ཚེ་དབང་བློ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཚོར་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དེ་ལས་སླར༷་ཡང༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་རྣམ་པར་རྟོག༷་པ་ན༷་ཡང་ཁོ༷་བོ༷འི་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ནི་འདི་དང་འདི༷་དྲར༷་གྱུར༷་ཏོ་ཅེས༷་རང་གིས་རིག༷་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བློ་སྔ་མ་གང་སྐྱེས་པའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རྗེས་སུ་བསམ་དཔྱོད་བཏང་ན་རང་བློ་རང་གིས་མི་མཐོང་བའམ་མི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་ཀྱང་། སྔར༷་བཤ༷ད་པ་ཡིད་རྟོག་ནུབ་པའི་གན༷ས་སྐབས༷་ཀྱི༷་དབ༷ང་པོའི༷་ཡུལ་རྟོགས༷་པའམ་ཤེས་པ༷་ལ༷་ནི་མཐོང་བ་མ་
20-236b
འགགས་པ་དེ་ཙམ་ལས་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཞེས་ཉམས་སུ་ཚོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་དོ༷། །དེ་མེད་པས་རང་རིག་པའི་ཉམས་མྱོང་གིས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་མེད་དེ་ལྟ་བུ་རང་གིས་མྱོང་བས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དེས་མ་གྲུབ་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་མེད་དང་བདེ་སྡུག་ཡོད་མེད་ཀྱང་རང་གིས་མི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ།

 །
说现量本质
གཉིས་པ་མངོན་སུམ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་རང་ཉིད་བཤད། །བཟློག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཤད། །
说现量
དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་ནི་མཚན་ཉིད་བཤད། །མཚན་གཞི་བཞི་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད། །
说现量定义
དང་པོ་ལ། རྟོག་བྲལ་ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་བསྒྲུབ། །རྟོག་བཅས་རྣམ་བཅད་ལ་ནི་དགག །
肯定立离分别
དང་པོ་ལ། རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་བྱེད་རང་ལུགས་བཞག །འགྲེལ་བྱེད་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དགག །
立离分别能立因
དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲུབ་ཚུལ། །
现量立
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བ་ཡི། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་མངོན་སུམ་མོ། །ཞེས་དང་། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཆགས་ལ་སོགས། །རང་རིག་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་ཐོག་མར་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་རྟོག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཀུན་ལ་ཡོད་དེ་ཡུལ་རྟོག་ཅིང་ཤེས་པ་ཙམ་མོ། །རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་རྩིང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡན་ཆད་ཀྱི་བློ་ལ་མེད་དོ། །འདིར་བྲལ་བྱ་ནི་གསུམ་པ་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་ངན་པའི་
20-236a
སྒྲོག་ཏུ་མ་ཚུད་པའི་མཁས་པས་རང་བློ་རྣལ་དུ་བཞག་སྟེ་བརྟགས་ན། མངོ༷ན་སུམ༷་གྱི་བློ་རྟོག༷་པ་དང༷་བྲལ༷་བ༷་ནི༷་རྟགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འགྲུབ༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བོ་ཀུན༷་གྱི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པའམ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་ནི་མིང༷་གི་རྟེན༷་ཅ༷ན་ཏེ་མིང་དང་འདྲེས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ལ། བརྡ་ལ་བྱང་ནས་མིང་དོན་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་ན་བརྡ་ཡི་སྟོབས་ཙམ་ལས་རྟོག་བློ་དེ་སྐྱེ་བ་ནི་སོ༷་སོ༷་རང༷་གིས༷་རིག༷་པར་བྱ༷་བ་སྟེ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷ས་ནི༷་སེམ༷ས་བསྡུས༷་ནས༷་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་གང་ཡང་མི་འཕྲོ་བར་ནང༷་གི༷་ཤེས་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་གཡོ༷་བ་མེ༷ད་པར༷་གན༷ས་པའི་ཚེ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་འགགས་ན༷འང༷་མིག༷་གིས༷་གཟུགས༷་དག༷་ནི༷་མཐོང༷་བ་མི་འགག་པར་གསལ་བའི༷་བློ༷་དེ༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པའི་བློ་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་དབང་བློ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་བློ་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་དབང་བློ་ཡང་ལྡོག་པར་རིགས་ནའང་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་དབང་བློ་མི་འགག་པར་རང་གིས་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་འཆད་པའི་ངག་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་མི་འགག་པར་གནས་པ་ལྟ་བུས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནུབ་པ་དེའི་ཚེ་དབང་བློ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཚོར་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དེ་ལས་སླར༷་ཡང༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་རྣམ་པར་རྟོག༷་པ་ན༷་ཡང་ཁོ༷་བོ༷འི་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ནི་འདི་དང་འདི༷་དྲར༷་གྱུར༷་ཏོ་ཅེས༷་རང་གིས་རིག༷་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བློ་སྔ་མ་གང་སྐྱེས་པའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རྗེས་སུ་བསམ་དཔྱོད་བཏང་ན་རང་བློ་རང་གིས་མི་མཐོང་བའམ་མི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་ཀྱང་། སྔར༷་བཤ༷ད་པ་ཡིད་རྟོག་ནུབ་པའི་གན༷ས་སྐབས༷་ཀྱི༷་དབ༷ང་པོའི༷་ཡུལ་རྟོགས༷་པའམ་ཤེས་པ༷་ལ༷་ནི་མཐོང་བ་མ་
20-236b
འགགས་པ་དེ་ཙམ་ལས་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཞེས་ཉམས་སུ་ཚོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་དོ༷། །དེ་མེད་པས་རང་རིག་པའི་ཉམས་མྱོང་གིས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་མེད་དེ་ལྟ་བུ་རང་གིས་མྱོང་བས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དེས་མ་གྲུབ་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་མེད་དང་བདེ་སྡུག་ཡོད་མེད་ཀྱང་རང་གིས་མི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
说现量本质
第二，关于现量本身的本质，解说现量量本身，解说与之相反的现量相似性。
说现量
首先，解说现量的定义，解说四种对象的差别。
说现量定义
首先，肯定确立离分别，否定遮除有分别。
肯定立离分别
首先，确立离分别的证明和自宗观点，驳斥其他释义者的主张。
立离分别能立因
首先，现量与比量的证明方式。
现量立
首先，《量论》中说："离名与种类等结合的分别，是为现量。"又说："意也是对境、贪等，自证无分别。"等等所说的意义，按照这些来解释现量量的本质，为了破除对此的错误分别，首先要证明一切现量都离分别。一般来说，分别有三种：本性的分别，是一切识都有的，仅仅是了知对境的意思；寻伺的分别，是粗重相的，初禅根本定殊胜阶段以上的心识中没有。此处所要离的是第三种，声义混合相的分别。
这可以如下证明：未被错误宗派束缚的智者若将自心安置于自然状态观察，现量心识离分别这一点不依靠推理符号，而是由自证现量本身能够成立。因为一切凡夫的分别或有分别的心识都是依靠名称的，即能与名称相混合；熟悉语言约定后，当执持名与义混合时，仅仅依靠语言约定的力量而生起的分别心，是每个人自己所能觉知的，是由体验成立的。
从一切境相中收摄心识，当不起任何有分别的心，内在心识自性安住不动时，即使有分别的活动停止，但眼见色等并不停止，那种明晰的心识是由感官产生的心识。因此，如果感官心识本质上有分别，那么在声音的心识不生起时，感官心识也应当停止，但即使没有分别，感官心识不会停止，这是自己体验所成立的。不仅如此，通过观察例如在解说言语时，尽管分别正在生起，但见不会停止等情况也能了知这一点。
如果有人认为当意识的分别停止时，感官心识虽有分别但不觉察，这是不对的。从内心收摄后，当稍微再起分别时，"我的分别是这样那样"，是能自知的。如果思考未失效的前一刻所生心识的作用，不可能不见或不感觉自己的心识，但如前所述，当意识分别停止时，虽然感官对境的了知或识别未停止，但除此之外，丝毫感受不到任何生起了类似"这是普遍相的对境"的分别。因此，通过自证的体验可以确立感官识是离分别的，因为如果这种对自己心识有无分别的自我体验不能确立，那么连自己有无心识、有无苦乐等也将不能自知而成为疑惑。


 །
比量立
གཉིས་པ་ལ། དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ། །མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དགག །
立根识离分别
དང་པོ། ཡུལ་དུས་གཅི༷ག་ཏུ༷་མཐོང༷་བའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཏེ་རང་མཚན་ནི༷་གཞན༷་འགའ༷་ཞིག༷་ཏུ༷་མཐོང༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རང་མཚན་ནི་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་མཚན་དེ་ལ༷ས་ཐུན་མོང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི༷་གཞན༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་དོན་ལ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། རང་མཚན་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ་མཐོང་བའི་བློ༷་མེ༷ད་པའམ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པ་དང་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །རང་མཚན་མ་འདྲེས་ཤིང་སྤྱི་མེད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པའི་བློ༷་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ་གཟུང་དོན་ཡོད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲའི་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་རྣམ༷ས་ལ༷་བརྡར་གྱུར་པའི་སྒྲ༷་དག༷་ནི༷་འཇུག༷་པ༷་སྲི༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མིན༷་ཏེ༷། ཁྱ༷ད་པར༷་རྣམས་གཞན་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པས༷་ན༷་སྐད་ཅིག་མ་སྣང་ཙམ་དེར་ཟད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བརྡ༷་འཇུག༷་པ༷་ནི༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི་ཡུལ༷་དུ་གྱུར་པ་ཡང༷་གང༷་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྒྲ་དེ༷་རྣམ༷ས་ཉི༷ད་ནི༷་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་དེ་སྐྱེས་བུ་བརྡ་བྱེད་པ་པོའི་རང་དབང་གིས་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་ཡུལ་དུས་རྣམ་པའི་ཆ་ཐ་དད་དུ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་བཅད་པའི་རང་དབང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དོན་དེའི༷་མིང་འདི༷་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་ནི༷་རྟོག་
20-237a
པས་མིང་དང་དོན་དུ་འབྲེལ༷་བ༷་བྱེད་པ་ལ༷་མིང་གདགས་པའི་གཞིར་རུང་བའི་དོན༷་གྱི་རྣམ་པར་སྣང༷་བ༷་ནི༷་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་དག༷་ཉི༷ད་ནི༷་བརྡ་དེ་དང་འབྲེལ༷་བའམ་འདྲེས་སུ་རུང་བ་ཡི༷ན་ན། དེ་འདྲའི་རྟོག་སྣང་དེ༷་ནི༷་དབ༷ང་པོའི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་མིན་ཏེ་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་དབང་ཤེས་ལྟར་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བ༷་ཡི༷་དོན༷་སྣང༷་བ༷་ནི༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ནང་གི་རྟོག་སྣང་དེ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་དེས་ན་དེ་དབང་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རང་མཚན་དབང་པོའི་བློ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཚེ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་བརྡ་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་མིག་གི་ཡུལ་དུ་སྒྲ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དབང་བློའི་ཡུལ་དུ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདྲེ་མི་སྲིད་ལ། དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་དབང་བློ་ལ་རྟོག་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་བུམ་པ་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་ལ་ཀ་བར་འཛིན་པ་མི་འདྲེ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤེས༷་པ་ལ་སྣང༷་བ་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡིས༷་ནི༷་དོན༷་རྣམ༷ས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁྱ༷ད་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པས་ན་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དང་རྟོག་མེད་སྣང་ཡུལ་དེ་དག་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེས་ན་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་ཡང་ཐ་དད་དུ་མི་འགྲུབ་ན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

比量立
其次，证明感官知觉为离分别，驳斥见与分别为一体的主张。
立根识离分别
首先，在同一时地所见的特性即自相，不可能在其他某处被见到，因为自相是不混杂时地相貌的。与该自相不同的普遍、随行的共相实际上并不存在，因为无法见到与自相不同的心识，或由可见而未见所否定，以及被比量所违害。因为自相不混杂且无共相，所以一切由感官生起的无错乱心识都以特性自相为对象，因为是从所取实有境生起的缘故。对于这种特性自相，约定的言语不可能适用，因为诸特性不随行于其他，所以刹那显现仅此而已，不存在了知其自身的言语约定。
言语的对象是分别心中显现的那些，言语正是应用于此。由于制定约定者的自由意志，分别心中显现的对象、时间、相貌的各个方面不是由事物本身决定，而是由人为规定，说"这是该对象的名称"，这样分别心使名称与对象相联系。能作为命名基础的对象相貌显现，正是与那些约定相联系或可相混合的。这种分别显现不是感官的行境，因为当有分别显现时，不存在如同感官知觉那样明晰显现的对象显现。
此外，即使内在分别显现不依赖外境而存在，但它不显现为感官对象，因此不是感官知识的行境。由此，当自相对象在感官心识中明晰显现时，它如何显现？无论是否为约定对象，清晰与否，共同或非共同等各种差别，就像声音不可能成为眼睛的对象一样，分别显现也绝不可能混入感官知识的对象中。既然对象中没有分别，那么作为对境的感官知识怎么可能有分别？就像见到瓶子的眼识不会混入柱子的执取一样。
如此，由于显现于心识的不同，使得诸对象成为不同的特性，因此分别心的显现对象和无分别的显现对象，如前所述具有不同的性质特征，故非为一体。若显现为不同而不能确立为不同，则一切将变成一体。


 །གལ་ཏེ་འདས་མ་འོངས་སོགས་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ་མིན་ཡང་། ད་ལྟ་བའི་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་ཅི་སྟེ་མི་སྦྱོར་སྙམ་ན། མིག༷་ལ༷་དོ༷ན་རང་མཚན་སྣང་བ༷་ཡོད་བཞིན་པ་ན༷་ཡ༷ང་འདི་བུམ་པའོ་ཞེ༷ས་སོགས་གཞ༷ན་གྱི༷ས་དེའི་མིང་བསྟན༷་པ༷་གང༷་ཡིན་པ་
20-237b
ཡང་རྟོག་ཡུལ་སྒྲ་དང་འདྲེས་རུང་དེ༷་ཉི༷ད་ལ་སྒྲ༷་ཡི༷ས་དངོས་སུ་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་ཀྱི༷་དབ༷ང་པོ༷འི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་དུ་གྱུར་པ་རང་མཚན་དེ་ལ་ནི་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེར་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བརྡ་འདོགས་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ༷། །གལ་ཏེ་ནུས་ན་བརྡ་ཡུལ་དེ་རང་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རང་མཚན་དེ་གཞན་གྱི་ངག་གིས་བསྟན་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་དེ་བཞིན་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངག་གིས་དེ་སྟོན་ནུས་དགོས་ནའང་། མིག་སོགས་དབ༷ང་པོའི༷་བྱ་བ༷་ཡུལ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་གཞ༷ན་གྱི་མིང་བརྗོད་པའི་ང༷ག་ཙམ༷་གྱིས༷་རང་མཚན་དེ་གསལ་བར་སྣང༷་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མིང་གིས་དེ་དངོས་སུ་བརྗོད་མི་ནུས་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཡུལ་ལ་བརྡ་མ་སྦྱར་ཀྱང་རང་མཚན་འཛིན་པ་ན་སྒྲ་དོན་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དེ། དོན་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མིང་དང་འདྲེས་ནས་སྐྱེས་པས་སོ་ཞེ་ན། མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ༷་བ༷་འདི་ནི་དོན་ལ་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་བཞིན་སྐྱེས་བུའི་བློས་བྱས་པའི་གློ་བུར་བ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་བུས་མ༷་བྱས༷་པར་དོན་ལ་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཅ༷ན་མི༷ན་ཏེ༷། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་དང་བརྡ་གདགས་ཤིང་གོམས་པ་མེད་པར་ཡང་དོན་མཐོང་བ་ཙམ་ནས་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་ཤེ༷ས་པར༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
破现及分别为一
གཉིས་པ་ལ། མཐོང་རྟོག་གཅིག་མ་ཡིན་པར་བསྟན། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ་ནམ་བུམ་པ་མཐོང་བ་ན་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་འཛིན་པ་དང་། བརྡ་ལ་མ་བྱང་བས་ཀྱང་འདིའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་གྱི་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་པས་འགྲུབ་ཅིང་། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལ་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་གསལ་མི་གསལ་གཉིས་སུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། དུས་མི་མཉམ་ན་གཅིག་གི་བར་གཅིག་གིས་ཆོད་པས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་
20-238a
སྣང་བ་མི་སྲིད་དོ་ཟེར་ན། སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། རང་ལུགས་ལ་རྟོག༷་བཅས༷་དང་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཡི༷ད་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཅི༷ག་ཅར༷་དུ་ནི༷་འཇུག༷་པའི་ཕྱིར༷་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་ཐ་དད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར༷་ར༷མ། ཡང་ན་འཇུག༷་པ༷་མྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་བར་མ་ཆོད་པར་སྣང་བ་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་རིམ་གྱིས་བྱུང་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལྟར་ཀྱང་བླུན༷་པོ༷་དག༷་མཐོང་རྟོག་དེ༷་ད༷ག་ལ༷་ནི༷་ཤན་མ་ཕྱེད་པར་གཅི༷ག་ཏུ༷་ཞེན༷་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མགོ་སྙོམས་ཚུལ་གྱིས་རྩོད་པ་སྤང་། །དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་མཐོང་རྟོག་ཐ་དད་ན་རྣམ༷་རྟོག༷་གིས༷་བར་བཅ༷ད་པས༷་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་ཀྱང་མཐོ༷ང་བ༷་རྒྱུན༷་ཆ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་བློ་རིགས་ཐ་དད་པས་ཕན་ཚུན་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若对过去、未来等和隐蔽对象应用约定，虽不直接应用于自相，但若对正在见到的当下自相应用约定，为何不能直接应用于自相？
虽然眼前有自相对象显现，但当他人说"这是瓶子"等指示其名称时，也只是直接将言语应用于分别心中可与声音混合的对象，而非应用于成为感官行境的自相，因为无法在任何情况下对自相施加约定。若能施加，则因约定对象是自相，就像自相可被他人言语指示的情况一样，即使没有自相也应能被他人言语指示，然而当眼等感官功能未作用于对象时，仅凭他人说出名称的言语并不能使自相明显显现，因此知道名称不能直接表述自相。
若说即使未对感官对象施加约定，在把握自相时也有执取声义混合的情况，因为对象本性上与其名称混合而生，这是不对的。名称与对象的联系并非对象本性中固有，而是由人心所造作的临时性质，并非未经人为造作而在对象中本性存在。若是如此，则会导致不需他人指示、不需施加约定和习惯，仅仅见到对象就能自己知道"这是它的名称"的过失。
破现及分别为一
第二部分：显示见与分别非一体，驳斥对此的争论。
首先，有些人说：感官知识的见是有分别的，因为当见到瓶子时执取"这是瓶子"，即使对约定不熟悉的人也会执取"这是某物"，并未观察到二者有区别，所以成立。如果是不同而同时，则应对同一对象有清晰与不清晰两种观察，如果不同时，则一者被另一者间断，不可能显现为连续不断。
这些过失不存在，因为按照自宗，有分别心与无分别心同时作用于同一对象，因此混淆为一体而不知其差别；或者，接受活动迅速故显现无间断，按照他宗的观点，这两者虽然次第生起，但错误地认为是同时生起。无论如何，愚者对见和分别未能辨别，仅执著为一体，但实际并非一体。
第二部分：以等同方式驳斥争论，驳斥其避过失的说法。
首先，如果见和分别是不同的，则被分别间隔，即使感官功能未失效，见也将中断，因为清晰和不清晰的心识类别不同，可能互相阻碍。
;


 །དེ་ལྟ་ནའང་མཐོང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྐྱེ་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རིགས་པ་དེས་གནོད་མི་ནུས་མོད། དང་པོར་མགོ་བསྒྲེ་བའི་ལན་ནི། གཞ༷ན་མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཅན་གྱི༷་ལུགས་ལྟར་ནའང༷་བུམ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རི༷གས་ནི༷་གཞན་ཐ༷་ད༷ད་པའི༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་ཚེ༷་མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཇི་ལྟར༷་མི༷ན་ཏེ། ཁྱབ་པ་ནི་ཁྱོད་རང་གིས་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་ལ། རྟགས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་བུམ་པ་མཐོང་བཞིན་བ་ལང་སོགས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེ་པར་མཐོང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལན་དགག་པ་ལ། གཞན་འདོད་ཁོ་ན་དེས་མི་འགྲུབ། །ལན་དེའི་དཔེ་དོན་མི་འཐད་པའོ། །
20-238b
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་མག༷ལ་མེ༷་བསྐོར་བ་ན་ཡུལ་སྔ་ཕྱིར་རིམ་བཞིན་འཇུག་པ་ཡིན་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་བསྡོམས་ནས་ཟླུམ་སྐོར་བར་མ་ཆད་པའི་འཁོར་ལོ་ཉིད་དུ་ཅིག་ཅར་མཐོ༷ང་བ༷་བཞི༷ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་ཡུལ་མི་གསལ་བ་ཅན་གྱིས་བར་ཆོད་ཀྱང་དབང་པོའི་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་དངོ༷ས་པོའི་ཕྱོག༷ས་སྟོབ༷ས་དང༷་ལྡན༷་པས་བར་མ་ཆད་པ་ལྟར་མཐོང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ལན་དེ༷་ལྟ་བུ་བརྗོད་པ་ནི༷་མི་མཛེས་ཏེ་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་འདོད་པ་གཞ༷ན་གྱི་ལུགས་ལ༷འང༷་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་ན་མ༷ཚུངས་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ། དོན་དགག་པ་དང་དཔེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་མི་འཐད་སྤང་། །དང་པོ། བར་ཆོད་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་བར་མ་ཆོད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་འདི་མི་འཐད་དེ། འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ་ལྟར་སྣང་ན་ས་ར་དང་ར་ས་ལྟ་བུའི་ཡི༷་གེ༷འང༷་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅ༷ར་ཐོ༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བར་མ་ཆོད་པར་མྱུར་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་མཚོ་དང་རོ་ཞེས་སོ་སོའི་གོ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ཞིང་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བས་འདོད་མི་ནུས་ལ། དེ་བར་མ་ཆོད་ཀྱང་རིམ་ཅན་དུ་སྣང་ངོ་སྙམ་ན་མགལ་མེ་རིམ་ཅན་དུ་མི་སྣང་ལ་འདི་སྣང་བ་ཅི་ཞིག་གིས་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མགྱོགས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པར་ཁྱོད་འདོད་པས་སོ། །བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་པར་འདོད་པའི་ལུགས་འདི༷ར་དོ༷ན་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་དྲུག་པོ་ཀུན༷་ད༷ང་ཅི༷ག་ཅར༷་དུ༷་འདུ༷ས་པ་ཅ༷ན་དབ༷ང་པོ་དྲུག་པོ་རྣམ༷ས་ཡོ༷ང་པ༷་ན༷་བློ་དྲུག་པོ་འབྱུང་ལ། དེ་དྲུག་གི་སྣང་ཡུལ་དེ་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་མེད་ན་ཡང་ཁྱོད་ལྟར་ན་གང་རུང་རེ༷་ལ་གཞན་ལྔ༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཆོད༷་ན༷་ཡ༷ང་འཇུག་པ་མྱུར་བའི་དབང་གིས་རེ་རེ་
20-239a
བཞིན་ཡང་ཆོ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་རང་གི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་བཞི༷ན་དུ་སྣང༷་བའི་བློ༷་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་བཞིན་དུ། མིང༷་གི༷་མཐར༷་ཐུག༷་པའི༷་ཡི་གེ་འཛིན་པའི་ཤེ༷ས་པ༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་ད༷ང་བར་གཞན་གྱིས་ཅུང༷་ཟད་ཀྱང་མ་ཆོད་པར་འདྲེ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ན་ཡང་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་དེ་མི་འབྱུང་བར་ཆོད༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་ངོ༷་མཚར༷་ཆེ་སྟེ། དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་ལྡན་ལྔས་བར་ཆོད་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མ་ཆོད་པ་ལྟར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཆར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྣང་ལ། གཅིག་གིས་བར་མ་ཆོད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་ཀྱང་དེ་འདྲའི་འཁྲུལ་བ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རིགས་པའི་ཚིག་ཅིག་སྟེ་ཡ་མཚན་ཆེའོ་ཞེས་མ་རངས་པའོ།

虽然如此，现量直接体验见不中断，这不是会构成反驳吗？
对于同时作用的主张者来说，不同对象的异类心识生起是事物的本性，因此这样的理由无法反驳。首先以等同方式回答：即使按照那些认为见与分别为一体者的观点，当见到瓶子时，思考牛等其他类别时，见如何不会中断？这一遍及性是你自己承认的，而根据已有现量证明，因为我们看到当见到瓶子的同时能生起关于牛等的分别。
第二，驳斥他们的回答，分为：
仅靠他们的承认无法成立，驳斥该回答的喻例不合理。
首先，若说就像旋转的火把虽然对象前后次第作用，但因作用迅速，前后部分合为一体，显现为无间断的圆形火轮一样同时可见；同理，虽被不同类的、对象不明显的分别心间隔，但因感官对象明显显现具有事物方面的强力，所以显现为无间断，这样的回答不妥当。因为对于主张感官知识离分别的他宗，同样可以用无间断显现的理由来说明，所以这一回答完全不适用。
第二部分中驳斥喻例不合理，又分为：
驳斥义理和驳斥喻例。
首先是直接驳斥和驳斥不合理的辩解：
这种"虽有间隔但因作用迅速而显为无间隔"的说法不合理，因为若仅凭作用迅速而显为无间隔，那么如"sa ra"和"ra sa"这样的字母也应不分先后而同时听见，因为是无间隔地迅速把握。若承认，则"海"与"尸"将不能作为各自的意义标识，且为现量所遮破，故不能承认。若认为虽无间隔但显现为次第，那么火把为何不显为次第？这是什么原因？除了速度快之外，你们认为没有其他理由。
按照不允许两个认知同时作用的观点，当色声等六种对象同时呈现，六种感官齐备时，会产生六种心识。若这六种心识的显现对象无间断地显现没有差别，那么按照你的观点，即使其中任何一个被其他五个间隔，由于作用迅速的缘故，每一个都像自己的相续未被间隔一样显现，但同时对于把握名称最后字母的刹那心识，虽然中间没有被其他任何东西间隔而混合，却不产生同时显现而显为有间隔，这实在令人惊讶。五种强大的现象性因素间隔却因作用迅速而显为无间隔，所有对象同时相续不断地显现；而未被一个间隔且作用迅速却不生起这种错觉，这真是极其合理的说法，令人惊奇！（此处表达不满）
;


 །དེ་ལ་དབང་དྲུག་ཡུལ་དྲུག་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་པ་མིན་ཏེ་ཡིད་དབང་གཅིག་བུ་ནི་འདས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དོན་ལྔ་དང་དབང་ལྔ་དུས་གཅིག་ཚོགས་པ་ན་དེའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་དེ་དང་མཉམ་པར་སྔར་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱང་ལྔ་པོ་དེ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ན་རྒྱུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །དེའང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་བཀོད་པ་མཐོང་བཞིན་མེ་ཏོག་སོགས་ཀྱི་དྲི་ཡང་ཚོར་ལ། བུང་བའི་གླུ་ཡང་ཐོས་ཤིང་། རླུང་བསིལ་བའི་རེག་བྱ་ཡང་མྱོང་ལ། འབྲས་བུའི་རོ་མངར་བ་མྱོང་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཡང་རྒྱུ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་ཆེད་དུ་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡིད་ལྷག་པར་གཏད་པས་ཡུལ་གཞན་འཛིན་པའི་དེ་མ་ཐག་ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་མི་སྣང་ངོ་། །དོན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་རྟོགས་དཀའོ་སྙམ་ན། རེ་ཞིག་གཟུགས་མཐོང་བཞིན་སྒྲ་ཐོས་པ་རྒྱུན་མི་
20-239b
ཆད་པ་སོགས་ལ་བསམས་ཀྱང་བློ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་རྟོགས་ནུས་སོ། །དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ༷་དུ་མ་ནི༷་རྐྱེན་ཚང་ན་ཅི༷ག་ཅར༷་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་ཏེ། མིག་ཤེས་གཅིག་པུ་ལའང་སྔོ་སེར་སོགས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་རྒྱུད་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་ལྷན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་སྣ་ཚོགས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ནི་དོན་ཉེ་བའི་དབང་གིས་ཏེ་མེ་ལོང་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །མེ་ལོང་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ་གཟུགས་གཅིག་གི་གཟུགས་བརྙན་གཅིག་ལས་གཉིས་སུ་མི་འཆར་བ་བཞིན་རྒྱུད་གཅིག་གི་བློ་ལ་བློ་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་དུས་གཅིག་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཤེལ་ལ་ལར་མར་མེ་གཅིག་ལའང་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་སོགས་འཆར་བ་བཞིན་དུ་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་ཤར་ཀྱང་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། དོན་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་གཉིས་སུ་ཤར་བ་ག་ལ་སྲིད། གལ་ཏེ་ཟླ་གཉིས་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་ནས་ཤར་ན་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅིག་ཅར་ཤར་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་གྱི་གོ་ས་དང་རྣམ་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྱི་ནང་རིགས་མཐུན་པ་མེད་དོ། །རྟོག་མེད་རྣམས་ནི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ཤེས་ཀྱང་རྟོག་པ་ནི་གཟུང་དོན་གྱི་དབང་ལས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་གང་ལ་གཞན་ཀུན་བཅད་ནས་དེར་རྟོག་པ་ཙམ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མེད་དེ་རིམ་བཞིན་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྣང་ཡང་མཐའ་མེད་པ་མི་སྣང་སྟེ་ཕལ་
20-240a
པའི་དབང་པོ་དང་ཤེས་པས་ཉི་ཚེ་བའི་ཡུལ་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འགལ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ན་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྣང་བའང་དུས་གཅིག་གཅོད་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་གཟིགས་པའང་སྲིད་དེ། དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

对于六根、六境全都不是同时的说法，虽然意根唯一是过去的，但当五境与五根同时聚合时，在其后刹那生起五识的那一刹那，与之同时也存在从刚刚灭去的意根所生的意识，与那五识同时存在。只要如此生起，相续就会产生，从这个角度来说，存在实际上同时生起的情况，这是所要阐明的过失。
例如，当观赏花园布局时，同时也能感受花等的香气，听到蜜蜂的鸣声，体验凉风的触感，品尝果实的甜味，同时意识的思考也不间断地运行。若特意将注意力集中在一个对象上，削弱了把握其他对象的直接能力，那么就不会显现为全部不间断。
如果认为实际上虽然如此，但很难理解一切同时显现，那么暂且考虑见色时同时听声不间断等情况，也能了解到多种心识同时生起。由于存在反对"多种心识不能同时生起"的证据，所以各种不同类的心识在因缘具足时必然同时生起，因为即使单一眼识也能同时观察到蓝黄等多种颜色。
同时显现的各种把握心识是由同一相续所摄，因此不会有两个同类心识同时生起。心识的同时显现多样是由对象邻近的缘故，就像一面镜子上各种形象同时显现一样。就像一面镜子中，一个形象不会生成两个相同的映像，同样，单一相续中的心识不可能同时存在两个同类心识。
若想：如同有些水晶中一盏灯也能显现出两个以上的映像，同样两个同类心识映现有何矛盾？实际上，对于不存在为二的对象，怎么可能显现为二？若如同二月一般错乱显现，那也不是同类心识，因为那种心识的本质被确定为前后两个月亮。因此，同时显现的所有显象都是由对象位置和形态的不同而有所区别，其中没有同类的。
虽然可以了解无分别心识因多样显象之缘而有多种同时生起，但分别心不是由所取对象的力量，而是从前行心识的因中，舍弃其他一切，仅对特定对象生起分别，所以两个分别心不能同时作用，只能次第生起。
虽然如此多种同时显现，但无边际的不会显现，因为普通的根识只能分辨有限的对象，不能全面遍知一切。若离违缘且具特殊感官，也能同时把握广大范围的显象，遍知者甚至能同时照见一切所知，正如经中所说："阿罗汉、独觉、佛，能见二三千界及无数。"
;


 །གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་སྣ༷ང་བ༷་ལ༷་ཡ༷ང་ཁྱ༷ད་པར་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་ན༷་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་ལ་བར༷་དང་བཅས༷་པའོ་ཞེས་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་བར༷་མེ༷ད་པའོ་ཞེས་འདོད་པའང་ཇི༷་ལྟར༷་ཡི༷ན་ཏེ་རང་གི་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ལྟར་མི་སྣང་ངོ་། །གཞན་ཡང་དབང་ཤེས་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཡི༷ད་ཀྱི༷་རྟོག༷་པ༷་འབ༷འ་ཞིག༷་འབྱུང་བ་ལ༷འང་རི༷མ་ཅན་དུ་འཛི༷ན་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་བར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་སྐད་ཅིག་མའི་མཐའ་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་མྱུར་བ་དེ་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །གཉིས་པ། ཡུལ་ཉེ་བས་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ན་ཡུལ་ལྔ་ཀ་ཅིག་ཅར་ཉེ་བའི་དུས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ལྔ་ཀ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་ཉེ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལྔ་ཆར་མི་འཛིན་པར་གང་རུང་རེ་འཛིན་པར་ཡང་མཐོང་བས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། ཡུལ་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཚོགས་པ་ཁོ་ནས་བྱེད་པ་མིན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡང་ཚང་དགོས་པས་ན། སྐབས་ལ༷་ལ༷ར་གཟུགས་མཛེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཀུན༷་ཏུ༷་ཆག༷ས་པའི་སེམ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཅ༷ན་དེ་ནི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་དོ༷ན་ཉེ༷་བ༷་ལ༷འ༷ང་འཛི༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཆ༷གས་
20-240b
པ༷ས་སྒྲ་སོགས་གཞ༷ན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེ༷ད་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་ནུས༷་པ་ཉམ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་འདི་ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ལུགས་ཁོ་ན་ལ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དེ། ཁྱོད་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་ལྔ་པོ་རིམ་ཅན་དུ་མི་འཛིན་པར་གཅིག་ཁོ་ན་ཅི་སྟེ་འཛིན་ཞེས་བསམ་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒོལ་བ་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ༷་ཡ༷ང་རྩོད༷་པ་འདི༷་ཡོ༷ད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཁོ་བོས་ནི་སྐྱོན་དེ་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དཔེ་དགག་པ། མག༷ལ་མེ༷་དང་ཕྱག་ཤིང་བསྐོར་བ་ལ༷་སོ༷གས་མྱུར༷་དུ་འཇུག་པའི༷་རྗེས༷་སུ༷་འགྲོ༷་བ་སྟེ་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་སོང་བ༷ས་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་མིག༷་དབང་གིས་བདག་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ༷ས་ཅིག་ཅར་རྒྱུན་ཁོར་ཡུག་ཏུ་མ་ཆད་པའི་འཁོར༷་ལོ༷ར་འཁྲུལ༷་བ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་གྲུར་ཞུགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཅན་གྱི་མིག་དབང་ལས་རི་བོ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཟླ་གཉིས་ལྟར་གསལ་སྣང་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཡི༷། འཁོར་ལོར་སྣང་བ་དེ༷་མངོན་སུམ་མཐོང༷་བ་ཡིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ཤེས་པས་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ་ལ༷ས་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རིམ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ནི་གཅིག་དུས་ན་གཅིག་མེད་པས་དུས་ཅིག་ཅར་གསལ་སྣང་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། སྔར་མྱོང་བ་དྲན་ནས་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
破能诠别
གཉིས་པ། འགྲེལ་བྱེད་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ལ། །དབང་སྐྱེས་རྟོག་བྲལ་རྟགས་ཡིན་དགག །ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་སྲིད་པའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ༷་ལ༷་ན་རེ། དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པ་ཞེས་པས་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར༷་དང་། ཡིད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་
20-241a
པའི་ཕྱིར་ན་རྒན་པོའི་དབང་བློ་ནི་དཔེར་ན་བྱིས༷་པའི༷་བློ༷་བཞིན༷་དུ་རྟོག༷་མེ༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དང༷་། དེ་ཡང་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་བྱིས༷་པ༷འི་བློ་རྟོག༷་པ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རྒྱུ་མཚན་ནི། བརྡ༷་ཉ༷མས་པ་སྟེ་བརྡ་བྱེད་མི་ཤེས་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པར་སྨྲ་བ༷་དེ༷་དག༷་གི༷་ལུགས་ལྟར་ན་ནི༷་བརྡ་ཉམས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོག༷་པ་མེ༷ད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར༷་བྱིས༷་པའི༷་བློ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་མེད་མངོ༷ན་སུམ༷་འབའ་ཞིག་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་རོ།

如前所述，若那些见的显现毫无差异，那么当不同类分别生起时，为何说"有些有间隔"，而当不同类分别生起时，又说"无间隔"？这只是自己的分别心强加的，实际上并非如此显现。此外，对于仅仅生起不依赖感官知识的意识分别，也不会显现为次第把握，而会显现为同时把握，因为那些刹那最细微的迅速作用也具有这种特性。
第二，如果因对象邻近而有多种意识同时生起，那么当五种对象同时邻近时，应当总是同时把握所有五种。这样承认不合理，因为即使五境邻近，也不是在所有情况下都把握全部五种，有时只把握其中某一种，这是可见的，构成反驳。
对象的把握不仅仅依靠对象和感官的聚合，还需要具足等无间缘，因此有些情况下，当心完全贪著于美丽色境时，即使声等对象邻近也不会把握，这是因为过度贪著于色境，削弱了产生把握声等其他对象之心识的作意等无间缘的能力，所以不会把握。
仅对"多心同时生起"的观点提出这种过失是无意义的，因为你主张次第生起的观点也应当思考：当对象邻近时，为何不次第把握所有五种，而仅把握其中一种？因此这个争论对双方都存在，但我是这样解决这个过失的。
第二，驳斥喻例：对于旋火轮和转动木棒等快速作用的随行，即由于这种快速作用的影响，产生错觉因素所损害的眼根作为增上缘，由此产生同时连续不断的火轮错觉。例如，由于乘船的力量所损害的眼根，导致显现山岳移动的错觉，这与二月一样是清晰显现的错觉，而非如所谓的通过心识连接前后次第所见而显现为轮，因为次第所见意味着同一时刻缺少其他，不可能同时清晰显现，只是回忆先前经验并臆想"这就是它"而已。
破能诠别
第二，驳斥其他释义者的观点，分为：驳斥"感官所生故离分别"的证因，以此方式说明其他也被否定的方式。
首先，《集论》的释义者天主等人说：由于是从感官而生，等等表示以体验的方式作用，非从意识而生，因此老人的感官意识就像婴儿的意识一样无分别。为使例子不空缺所证，他们主张婴儿意识无分别的理由是不通语言约定，即不懂得使用语言约定。按照他们的观点，仅仅因为不通语言约定就认为无分别，所以婴儿的一切心识都将成为无分别现量。
;


 །དེ་འདོད་ཅེ་ན། བརྡ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་རྟོག་པ་སྔོན་སོང་ད༷ང་བྲལ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་བྱིས་པ་དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་རྒན་པོར་གྱུར་ཀྱང༷་བརྡ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡོད་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། བརྡ་ཡི་རྒྱུ་ནི་འདྲེས་རུང་གི་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་མེད་ན་ཕྱིས་ཀྱང་བརྡ་མི་ཤེས་ཏེ་དྲན་དང་མངོན་འདོད་གང་ཡང་མེད་པར་ད་ལྟའི་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་མ་མཐོང་བའི་ཟས་དང་གཉེན༷་སོགས་མངོན་པར་འདོད་པའི་བློ་བྱིས་པ་ལའང་ཡོད་པས་ན་དེ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་བརྡ༷་ལ༷་མ༷་བྱང༷་བའི༷་ཡི༷ད་ཡུལ་ལ་དཔྱོད་ནུས་པ་ཡོ༷ད་པ་དེས༷་ན༷་བྱིས་པ་ལ་ཡང་བརྡ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་དེ༷་ཕྱིས་སུ་འབྱུང་བར་འདོ༷ད་དེ་དེ་འདྲའི་ཡིད་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བྱིས་པའི་དུས་ན་བརྡ༷་ལ་མ་བྱང་བའི་ཡིད་དེ་རྒན་པོའི་དུས་ན་བརྡ་ཅན་གྱི་རྟོག་པར་སོང་བ་དེ༷་བཞི༷ན་དབ༷ང་སྐྱེས༷་ཀྱི་བློ་ལ༷་ཡང༷་རྒན་པོའི་དུས་སུ་རྟོག་བཅས་སུ་འགྱུར༷་རོ། །ཡང་ན་བྱིས་པའི་དུས་ན༷་སྒྲ་དང་འདྲེས་རུང་གི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་བྱིས་པའི་དབང་ཤེས་ལ་ཡང་བརྡ་མི་ཤེས་ཀྱང་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ལ་འགོག་བྱེད་མ་བསྟན་པས་ཅི་ཡང་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །དེས་ན་དབང་སྐྱེས་ཡིན་པའི་རྟགས་འདི་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག་མེད་ལ་རྗེས་འགྲོ་ཁྱད་པར་བ་བསྟན་པ་མེད་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྟོག་བཅས་ལ་
20-241b
རྟགས་ལྡོག་པའི་གནོད་པ་ཅན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་འདི༷་འདྲ༷་བ་ཡི་རྟགས་འདི༷་ཡང༷་ལྷག༷་ལྡ༷ན་མ་ངེས་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་སྐྱེས་རྟོག་བྲལ་ཡིན་ཏེ་དོན་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའམ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་དེ་ལྟར་བྱིས༷་པའི་དབང་ཤེས་ལ༷་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་རྒན་པོའི་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ཡང༷་བརྗོ༷ད་པར་བྱ༷་སྟེ༷། རྒན་བྱིས་ཀྱི་དབ༷ང་པོ༷འི་བློ༷་ནི་རྟོག་བྲལ་དུ་འགྲུབ་དཀའ་སླ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་མེད་པར་མཚུངས༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་བྱིས་པས་བརྡ་མི་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ། དབང་སྐྱེས་ཙམ་གྱིས་རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདིས༷་ནི༷་མྱོང༷་བས་འཇུག་པ་དང་ཡིད་བྱུང་མིན་པ་སོག༷ས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞན་ཀུན་འདྲ་ལ། དེ་བཞིན་དབང་སྐྱེས་ལ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་པ། དེ་བཞིན་མྱོང་བ་ལ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་བསྒྱུར་བས་འགྲུབ་ཅིང་། གཞན་ཡིད་བྱུང་མིན་པའང་ལྷག་ལྡན་ཏེ་འགྲུབ་མི་ནུས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཅི་རིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
否定破有分别
གཉིས་པ་རྣམ་བཅད་དུ་རྟོག་བཅས་དགག་པ་ལ། དོན་སྦྱོར་རྟོག་པར་འདོད་པ་དགག །སྒྲ་སྦྱོར་རྟོག་པར་འདོད་པ་དགག །
否定破有分别
དང་པོ་ལ། དགག་དང་བཞག་དང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
破他宗
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །
立因
དང་པོ་ལ། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་དང་རྟགས་འགོད་པའོ། །དང་པོ། སྤྱིར་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་དོན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐ་དད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དབྱུག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཐ་དད་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བ་ལང་གི་རིགས་དང་
20-242a
དཀར་པོ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་འགྲོ་བ་སོགས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གོང་བུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ།

若承认此观点，则因为婴儿缺乏语言约定的因——前行分别，所以即使后来成为老人，也不应当产生制定约定的分别。因为语言约定的因是可混合的分别，若他们相续中不存在这种因，后来也不会知道语言约定，没有记忆和希求，仅仅观察当下对象，将成为纯粹现量。因此，现在对未见现前的食物和亲友等的希求心，婴儿也有，所以那是分别心。
对方说：如果未通晓语言约定者的意识能够思考对象，那么婴儿也能后来产生有约定的分别，那种意识就是其因。
回答：婴儿时期未通晓约定的意识后来变成老人时有约定的分别，同样，感官所生的心识也应在老年时变成有分别的。或者，如同婴儿时已有可与声音混合的分别心，同样婴儿的感官心识虽然不知约定，也可能有分别，而你未表明能驳斥的理由，因此什么也不能成立。
所以，"感官所生"这一证因与所证"无分别"之间未显示特定的遍随关系，也不能证明证因对立面"有分别"的违害，因此这种证因是不定因。
若说感官所生是无分别，因为是自相对象的心识，或因为是不执取前后为一体的心识，那么用于证明婴儿感官心识离分别的理由，也可用于证明老人感官心识离分别的此处，因为老人婴儿的感官心识在证成离分别的难易等方面没有差别，是相同的。因此，仅仅因为婴儿不知约定而证明离分别，是完全不合理的。
第二，用"仅感官所生不能证明离分别"的这种理由，对于"以体验方式作用"和"非意识所生"等也可同样解释。与前述相同，将"同样对于感官所生也如此"改为"同样对于体验也如此"就能成立，其他如非意识所生也是不定因，无法成立，应如前述类推理解。
否定破有分别
第二，从遮除方面否定有分别，分为：驳斥认为是对象合的分别，驳斥认为是语言合的分别。
否定破有分别
首先分为三部分：破斥、建立和总结。
破他宗
首先：立因和证成宗法。
立因
首先：证成遍及性和立因。
首先，一般所谓对象合的分别，是指通过对象的特征来把握对象，包括：由不同法特征而把握，如通过杖的特征而把握为持杖者；由非差别特征而把握，如通过牛的种类、白等属性、行走等行为的特征而把握聚合体。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །ཆོས་ཅན་ཐ་དད་ལ་གཞི་མཐུན་དུ་འཛིན་པ་དོར་ལྡན་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཅ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་པ་ཡི༷ན་པར་འདོད་ལ། སྦྱོར་བ་ཅ༷ན་གྱི༷་རྟོག༷་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་ད༷ག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲ༷འི་དངོ༷ས་ཀྱི་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་པས༷་ན་སྒྲ་སྦྱོར་ཅན་ཁོ་ནར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་སྦྱོར་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མིང་དང་དོན་འདྲེས་ནས་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲ་སྦྱོར་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ༷ས་ན༷་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོ༷ད་བྱ་ག༷ང་ཡི༷ན་པའི་ཚི༷ག་གི༷་དོ༷ན་དེ༷་དང་ལྡ༷ན་པའི༷་རྣམ་རྟོག་ཏེ་རྟོག་པ་ད༷ག་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ནི༷་ཕྱི་ནང་གི་གཟུག༷ས་ཅ༷ན་ལ༷ས་གཞན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་ཏེ་སྒྲ་དོན་གཉིས་དེ༷་དག༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ཁྱད་པར་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུར༷་ཡིན་ནམ༷་མ་ཡི༷ན་ཞེས་བརྟག་སྟེ། ཁྱད་པར་ཐ་དད་མེད་པ་ནི་བ་ལང་དང་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡིན་ན་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཞིང་དེ་མིན་ན་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། བད

 །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་དག་གིས་གསལ་བ་མཐོང་བ་ན་དེའི་རིགས་ལ་སོགས་པའང་དབང་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པར་འདོད་ཀྱང་། རིགས་དང་རིགས་ལྡན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་འདི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དབང་ཤེས་ལ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ། དོན་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་ལ་ཆོས་བཞི་འཛིན་དགོས་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཁྱ༷ད་པར༷་བྱེད་ཆོས་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་དང༷་ནི༷་དེ་གང་ལ་ལྡན་པ་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱི་གཞི༷་བ་ལང་ལྟ་བུ་དང་ནི། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ༷་བ་དང༷་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་གཞུང༷་ལུག༷ས་ཏེ་བ་ལང་ཞེས་པ་དང་དཀར་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དག་ཀྱང་ནི༷་བཟུང༷་ན༷ས་དེ༷་དག༷་གཅིག་ཏུ་བློས་སྡོམ༷་པར་བྱས༷་ཏེ༷། ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཅན་གྱི་བ་ལང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་དེ༷་ལྟ༷ར་རྟོག༷ས་ཀྱི༷་དེའི་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་མ་བཟུང་བར་གཞ༷ན་དུ༷་དེ་ལྟར༷་རྟོགས་པ་ནམ་ཡང༷་མི༷ན་ཏེ། དཔེ༷ར་ན་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅ༷ན་ཞེས་པ་བཞིན༷་ནོ། །གཉིས་པ། དོན་སྦྱོར་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་སྦྱར་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་ནས་དེ་མཐོང་བ་ལ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། རི༷གས་དང་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་སོ༷གས་ཀྱི་བྱེ་བྲག༷་ན་རིགས་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱི༷ར་རིགས་སོགས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པའོ་ཞེས་སུ་དོན་དང་དོན་གཞན་སྦྱོར༷་བ་ནི་མཐོང་བ་ལ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་དེ༷ས་ན༷་དབང་ཤེས་འདི༷་ལ༷་རིགས་སོགས་དོན་སྦྱོར་གྱི་རྟོག༷་པ༷་ཕྲ་མོའ༷ང་མེ༷ད་དོ། །སྐྱེས་བུ་དང་དབྱུག་པ་བ་ལང་གི་རྭ་དང་རྣ་བ་སོག༷ས་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་གནས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་གི་དེ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་
20-242b
སྣང་བ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡང་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཡུལ་རིལ་པོ་གཅིག་ནི་སྣང་བ་མེད་ལ་ཆ་བཅས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་ནས་མ་བཟུང་གི་བར་དུ་དེ་དང་དེའི་རྟོག་པ་གང་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །
立宗法
གཉིས་པ་དེ་ལྟར་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ། རིགས་གཞན་ཁས་བླངས་དག་གིས་གནོད། །དེ་དག་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ། །དེ་ལ་གྲགས་པས་སྒྲུབ་མི་ནུས། །དེ་བཞིན་རྗེས་དཔག་མེད་པའོ། །
别类违所许
དང་པོ། རིགས་ནི་རིགས་ལྡན་ལས་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་འདི་མ་གྲུབ་སྟེ་ཐུན་མོང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་ཚད་མས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་དོན་དུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་དང་པོ་ཁས་བླངས་ཀྱིས་དགག་པ་ནི། གསལ་བ་དུ་མ་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་སྤྱི༷་ཡི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ༷་པར་ཤེས༷་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ལ་ཡ༷ང་གསལ་བ་དེའི་མིང་གི་སྒྲ༷་དང༷་གས༷ལ་བ་དེའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཇི་ལྟ་བར༷་སྣང༷་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པའི་སྤྱི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁ༷་དོག༷་དང་དབྱིབ༷ས་དང་ཡི༷་གེའི་རྣམ༷་པ༷་ཡིས༷་སྟོང༷་པ༷་ལ་བ་ལང་གི་སྤྱིའམ་བ༷་ལ༷ང་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་དེ་སྤྱི་ནི་རྟག་གཅིག་ཆ་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྤྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་བོར་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ་དེ་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ།

外道认为在见到明显事物时，感官知识也能把握其类等，但是把类与持类者相结合而把握是分别，感官知识中没有这种分别。为了证明这点，任何通过对象特征把握的认知必须具备四种要素：作为特征的法，如白色；作为特征基础的法处，如牛；二者之间的关系；以及这样称谓的世间惯例，即"牛"和"白"等知识表达的称谓。把握这些后，心将它们综合为一体，才能如"白色的牛"这样了解为特殊者。若未把握其中任一要素，就不可能有这样的了解，例如"持杖者"一样。
第二，证明了对象合的分别必须通过相互结合才能了解的遍及性后，证明见中不存在这种分别：由于没有通过将类、行为、属性等特殊性视为与持类的事物分离而了解为不同，所以结合对象与其他对象说"此与彼相应"的情况在见中不存在，因此感官知识中连微细的对象合分别也没有。虽然看到人与杖、牛的角与耳等，但只是见到其未被分解的存在本相，而非对象合分别，仅是对象的显现而已。既无任何显现为差别的单一整体对象不会显现，而显现为有部分仅是该对象的显现，在未将相互的所依与能依结合把握前，任何相关分别都不会生起。
立宗法
第二，证成所立根本因的宗法分为：别类违所许，现量不能成立，声闻不能成立，比量不存在。
别类违所许
首先，若说"类无法与持类者分离而了解"未成立，因为通过量成立共同随行的共相，回答：没有任何量能证明其为实有，首先通过其所许来否定：凡以随行于多个个体的共相为对象的识，也会显现为那个体的名称声音以及那个体的颜色形状，这不是你所主张的共相，因为你称没有颜色、形状和字形的空性为"牛的共相"或"牛性"，因为你承认共相为常一无分。因此，除去将识的行相错误投射为共相外，根本不存在所谓的"随行"事物，这不是共相。
;


 །
彼等未现量立
གཉིས་པ་ལ། གང་སྦྱོར་རིགས་ཐ་དད་མ་གྲུབ། །གང་གིས་སྦྱོར་བ་འཕྲོད་འདུ་ཡང་། །དང་པོ། རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པའི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡི༷ན་དུ་ཆུག་ཀྱང༷་དེ་ཉིད་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མི༷ག་ལ་སོགས་པ་དག་གི༷་ཡུ༷ལ་ལ༷་མ༷ཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་དེ༷། མིག་གིས་
20-243a
གསལ་བ་མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་དེ་འདྲ་མཐོང་ན་དེ་གཉིས་ཀ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་དགོས་ནའང་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་སྣང༷་བ༷་གཉི༷ས་ནི༷་མེ༷ད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཡུལ་གཉིས་མི་སྣང་བ་དེས་ན་ཡུལ་ཅན་དབང་ཤེས་ལ་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་འཛིན་པའི་བློ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ནའང༷་རྙེ༷ད་པར་དཀའ༷་སྟེ་ཀ་བ་ལ་སྣམ་བུའི་བློ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། དབང་ཡུལ་ལ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་སྟེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་ཡང་དབང་པོས་འདི་ལ་འདིའོ་ཞེས་འབྲེལ་བ་མཐོང་ན་འཕྲོད་འདུ་ཉིད་དབང་པོས་འཛིན་དགོས་ན་ཡང་། དབ༷ང་པོས༷་འཕྲོད༷་པ་འདུ༷་བ་འཛི༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མིན་པར་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་ལ། དེ་དབང་པོས་མངོན་སུམ་འཛིན་ན་མིང་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་དངོས་པོ་དེའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པའང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པས་ཀྱང་གནོད་དོ། །རིགས་དང་རིགས་ལྡན་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་ཞིང་འཕྲོད་འདུའང་དབང་པོས་མ་བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར༷་ན་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་གྱི་འབྲེལ༷་བ༷་ནི་དབང་པོས་མངོན་སུམ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པ༷ར་གན༷ས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །
其非极成因立
གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང་དོགས་པ་སྤང་བ་གཉིས། དང་པོ། སྣལ་མ་འདི་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་བ་ལང་ལ་རྭ་ཡོད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཤིང་། གྲགས་པ་ལྟར་དོན་ལ་འཕྲོད་འདུའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་རྡོ་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟར་གྲགས་པ་དོན་མཐུན་དུ་མི་འགྱུར་བས་འཕྲོད་འདུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣལ༷་མ༷་འདི༷་ལ༷་སྣམ༷་བུ༷་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བའི་སྒྲ༷་འདི༷་དག༷་ཀྱང༷་རྒྱུ་
20-243b
མཚན་གཞན་དང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་བརྡ་བྱེད་པ་པོ་ར༷ང་གི་རྟོག་པ་དག་གི༷ས་དེ་ལྟར་བྱས༷་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ཅིང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་བ༷་ལ༷ང་ལ༷་རྭ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་བརྗོད་ཀྱང༷་རྭ་ལ༷་བ༷་ལ༷ང་ཡོད་དོ་ཞེས་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་གྲགས་པ་མིན་ན་ཡང་། རྭ་དང་བ་ལང་ཕན་ཚུན་འཕྲོད་འདུའི་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་སྒྲ་དེ་ཞུགས་པ་ཡིན་ན་རྭ་ལའང་བ་ལང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་གཉིས་ཀར་གཉིས་ཀ་འབྲེལ་བ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་དེ་གཉིས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་བ་ལང་རྭ་ཅན་ཅེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་སྙམ་ན། བ་ལང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་རྭ་ནས་རྨིག་པའི་བར་གྱི་ཆོས་ཅན་ལིང་ལིང་པོ་དེ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བ་ལང་རྭ་ཅན་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་བ༷་ལ༷ང་ཞེ༷ས་བྱ༷་བའི་སྒྲ་དེས་རྭ་མ་གཏོགས་པའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ནི༷་ལྷག༷་མ༷་གཞན་ཀུན་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་དེ་ཀུན་ཀྱང་རྭ་དང་རྣམ༷་པར་བཅ༷ད་པ་དམིག༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་མིག་སོགས་ཡན་ལག་ཀུན་དང་ལྡན་པའི་གོང་བུ་དེ་ཡི་སྟེང་དུ་རྭ་ཡང་འབྱར་བ་ལྟར་སྣང་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་བ་ལང་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོད་ཅིང་དེ་གཉིས་འཕྲོད་འདུས་མི་གྱེས་པར་འབྲེལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ལ་མིག་ཡོད་ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་མིག་ལས་གཞན་པ་བ་ལང་གི་སྒྲས་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་བ་ལང་གི་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་པ་ལ་སྦྱར་ཀྱང༷་ཚུལ་དེ་འདྲ་བས་ན་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བ་ལང་ཞེས་པ་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་འདི་དག་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་བརྡ་བྱས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།

 །
彼等未现量立
གཉིས་པ་ལ། གང་སྦྱོར་རིགས་ཐ་དད་མ་གྲུབ། །གང་གིས་སྦྱོར་བ་འཕྲོད་འདུ་ཡང་། །དང་པོ། རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པའི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡི༷ན་དུ་ཆུག་ཀྱང༷་དེ་ཉིད་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མི༷ག་ལ་སོགས་པ་དག་གི༷་ཡུ༷ལ་ལ༷་མ༷ཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་དེ༷། མིག་གིས་
20-243a
གསལ་བ་མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་དེ་འདྲ་མཐོང་ན་དེ་གཉིས་ཀ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་དགོས་ནའང་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་སྣང༷་བ༷་གཉི༷ས་ནི༷་མེ༷ད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཡུལ་གཉིས་མི་སྣང་བ་དེས་ན་ཡུལ་ཅན་དབང་ཤེས་ལ་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་འཛིན་པའི་བློ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ནའང༷་རྙེ༷ད་པར་དཀའ༷་སྟེ་ཀ་བ་ལ་སྣམ་བུའི་བློ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། དབང་ཡུལ་ལ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་སྟེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་ཡང་དབང་པོས་འདི་ལ་འདིའོ་ཞེས་འབྲེལ་བ་མཐོང་ན་འཕྲོད་འདུ་ཉིད་དབང་པོས་འཛིན་དགོས་ན་ཡང་། དབ༷ང་པོས༷་འཕྲོད༷་པ་འདུ༷་བ་འཛི༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མིན་པར་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་ལ། དེ་དབང་པོས་མངོན་སུམ་འཛིན་ན་མིང་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་དངོས་པོ་དེའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པའང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པས་ཀྱང་གནོད་དོ། །རིགས་དང་རིགས་ལྡན་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་ཞིང་འཕྲོད་འདུའང་དབང་པོས་མ་བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར༷་ན་རིགས་དང་རིགས་ལྡན་གྱི་འབྲེལ༷་བ༷་ནི་དབང་པོས་མངོན་སུམ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པ༷ར་གན༷ས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །
其非极成因立
གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང་དོགས་པ་སྤང་བ་གཉིས། དང་པོ། སྣལ་མ་འདི་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་བ་ལང་ལ་རྭ་ཡོད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཤིང་། གྲགས་པ་ལྟར་དོན་ལ་འཕྲོད་འདུའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་རྡོ་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟར་གྲགས་པ་དོན་མཐུན་དུ་མི་འགྱུར་བས་འཕྲོད་འདུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣལ༷་མ༷་འདི༷་ལ༷་སྣམ༷་བུ༷་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བའི་སྒྲ༷་འདི༷་དག༷་ཀྱང༷་རྒྱུ་
20-243b
མཚན་གཞན་དང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་བརྡ་བྱེད་པ་པོ་ར༷ང་གི་རྟོག་པ་དག་གི༷ས་དེ་ལྟར་བྱས༷་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ཅིང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་བ༷་ལ༷ང་ལ༷་རྭ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་བརྗོད་ཀྱང༷་རྭ་ལ༷་བ༷་ལ༷ང་ཡོད་དོ་ཞེས་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་གྲགས་པ་མིན་ན་ཡང་། རྭ་དང་བ་ལང་ཕན་ཚུན་འཕྲོད་འདུའི་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་སྒྲ་དེ་ཞུགས་པ་ཡིན་ན་རྭ་ལའང་བ་ལང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་གཉིས་ཀར་གཉིས་ཀ་འབྲེལ་བ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་དེ་གཉིས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་བ་ལང་རྭ་ཅན་ཅེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་སྙམ་ན། བ་ལང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་རྭ་ནས་རྨིག་པའི་བར་གྱི་ཆོས་ཅན་ལིང་ལིང་པོ་དེ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བ་ལང་རྭ་ཅན་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་བ༷་ལ༷ང་ཞེ༷ས་བྱ༷་བའི་སྒྲ་དེས་རྭ་མ་གཏོགས་པའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ནི༷་ལྷག༷་མ༷་གཞན་ཀུན་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་དེ་ཀུན་ཀྱང་རྭ་དང་རྣམ༷་པར་བཅ༷ད་པ་དམིག༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་མིག་སོགས་ཡན་ལག་ཀུན་དང་ལྡན་པའི་གོང་བུ་དེ་ཡི་སྟེང་དུ་རྭ་ཡང་འབྱར་བ་ལྟར་སྣང་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་བ་ལང་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོད་ཅིང་དེ་གཉིས་འཕྲོད་འདུས་མི་གྱེས་པར་འབྲེལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ལ་མིག་ཡོད་ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་མིག་ལས་གཞན་པ་བ་ལང་གི་སྒྲས་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་བ་ལང་གི་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་པ་ལ་སྦྱར་ཀྱང༷་ཚུལ་དེ་འདྲ་བས་ན་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བ་ལང་ཞེས་པ་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་འདི་དག་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་བརྡ་བྱས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是对原文的完整直译：
彼等未现量立
第二，关于"无论是通过何物结合还是通过何者结合的关系"。
首先，如果说在思维对象中显现的那个同一性，对于一切清晰对象都相同的普遍性，那么即使这样，它只是在思维中显现而已，对于眼睛等感官的对象是不可见的。如果眼睛能见到与所见清晰对象不同的那种普遍性，那么两者都应当显现为感官对象，但感官对象中明显没有两种显现，这通过现量已经证明。由于不见两种对象，所以无论如何思考，在感官意识中也难以找到区分类与具类对象的不同认识，就像在柱子上产生毛毯的认识一样。
其次，如果认为在感官对象中这两者不显现为不同，是因为关系使它们成为一体，那么即使它们不显现为不同，如果感官能见到"这是那个"之类的关系，那么感官就应能掌握关系本身。但实际上感官并不能掌握关系，你自己也承认关系不是现量的对象，而是比量的对象。若感官能通过现量掌握关系，那么仅通过看见就能知道名称、无常等事物的一切性质，这在逻辑上是不合理的。由于类与具类不显现为不同，且关系也不被感官所把握，因此可以确定类与具类之间的关系不能被感官通过现量见到。
其非极成因立
第三，分为实际和断除疑问两部分。
首先，世间上常说"这纱线中有毛毯"或"牛有角"，并且因为实际上存在关系才这样说，否则就像说"石头有毛毯"一样不合实际，所以关系是成立的。对此回答：这些"这纱线中有毛毯"等表达关系的语言，是基于不同原因由人们自己的思维所创造的，并非因为这两者本来就是分离的并由关系连接而成。此外，虽然世间上说"牛有角"，但却不会说"角有牛"，如果这种表达是基于两者之间的关系，那么角上也应该有牛，因为两者之间的关系是相互的。
如果问：既然实际上两者没有关系，为何说"有角的牛"？"牛"这个词指代从角到蹄的整个个体，而在说"有角的牛"时，"牛"这个词是指除角以外的所有其他肢体，这只是出于表达意愿而已。这些剩余肢体与角之间并没有明确的区分，就像眼睛等所有肢体组成的整体上角也只是附着而已。这样的表达只是源于表达意愿，而非牛与角分离存在且通过关系不可分离地结合在一起。正如在说"牛有眼睛"时，除眼睛外，"牛"这个词所指的行走等牛的所有肢体，按照这种方式，如何能证明有别于所有这些肢体的"牛"真实存在呢？这些仅仅是思维赋予的符号而已。


 །གཉིས་པ། འབྲེལ་བ་དོན་ལ་མེད་པ་མི་འཐད་དེ། སྔར་གྱི་སྣལ་མ་གང་ན་ཡོད་དྲིས་པ་ན། དེ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྣམ་བུའི་རང་མཚན་ལ་མཛུབ་མོ་འཛུགས་པ་དང་། 
20-244a
སྣམ་བུའི་དུས་ན་སྣལ་མ་འདིའོ་ཞེས་སྣལ་མ་རེ་རེ་ནས་བསྟན་དུ་ཡོད་པས་ན་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་རང་མཚན་དངོས་སུ་བསྟན་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། སྔར་གྱི་སྣལ༷་མ༷་དེ༷་རྣ༷མས་ཀྱི༷་སྣམ༷་བུ༷་ནི༷་འདི༷འོ་ཞེ༷ས་བརྗོད་པ་ནི་སྔར་གྱི་སྣལ༷་མ༷་དེ་ཐག་པས་འདུས༷་བྱས༷་པ་ལ༷ས་ཕྱིས༷་འབྱུང༷་བའི་འབྲས༷་བུ་སྣམ་བུར༷་དམིགས་ནས་སྔར་གྱི་སྣལ་མ་དེ་དང་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་དེ་སྐད་བརྗོ༷ད་པ་ཙམ་ཡི༷ན་གྱི༷་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ཡ༷ང་སྔར་གྱི་སྣལ་མ་དང་ད་ལྟའི་སྣམ་བུ་དུས༷་གཅི༷ག་ཏུ་ཡོད་པ་མི༷ན་ཏེ། སྣལ་མའི་རང་བཞིན་མ་འགྱུར་བཞིན་དུ་སྣམ་བུ་མེད་ལ་སྣམ་བུའི་དུས་ན་སྔར་གྱི་སྣལ་མའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣལ་མ་ལ་སྣམ་བུ་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་གདགས་སྙམ་ན། བརྡ་བྱེད་པ་པོ་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒྱུ་སྣལ་མ་དེ་འདུས་བྱས་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་རུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུར་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་པ༷་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་དུ་མི་སྲིད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སྣལ་མས་ཀྱང་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ཐགས་སུ་བྲན་པ་སོགས་དོན་མེད་དོ། །འ༷མ་ནི་ཕྱི་མ་དང་སྡུད་པའི་ཚིག་གོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་དེ་ཁྱོད་ལྟར་ན་འབྲས་དུས་ན་རྒྱུ་འགགས་པས་ཁྱབ་ཀྱང་སྣམ་བུའི་དུས་ན་སྣལ་མ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་བསྟན་དུ་ཡོད་པས་སྣལ་སྣམ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མེད་ཟེར་ན། སྣལ་མ་རྣམས་ཐགས་སུ་བྲན་ནས་འདུས་བྱས་པ་ན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལིང་པོར་སྣང་བ་དེ་སྣམ་བུ་ཡིན་ཞིང་སྣལ་མ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་ཤུལ་ན་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་སྣམ་བུ་ཞེས་པ་སྣལ་མ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་མིང་དུ་བྱས་ནས་སྣལ་མ་ཞེས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་རྟེན༷་ནི༷་དམིགས་བསལ་ཏེ་སྟོན༷་པ༷་ན༷་ཚོགས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྣལ༷་མ༷་གཅི༷ག་ནི༷་ལོགས་སུ་
20-244b
བཀ༷ར་བར་བྱས༷་ལ༷། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས༷་བུ་སྣམ་བུ་ལ༷་སྣལ༷་མ༷་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཞེས༷་པའི་སྒྲ་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་ཡང་གོང་དུ་བ་ལང་ལ་བརྗོད་པ་བཞིན་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་སྣལ་སྣམ་ཐ་དད་དུ་དུས་མཉམ་པར་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །འོ་ན་ཡན་ལག་སྣལ་མ་རེ་རེ་ནས་མངོན་སུམ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཡན་ལག་ཅན་སྣམ་བུ་མེད་ན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་ཤིང་། སྣམ་བུའི་མིང་ཡང་སྣལ་མ་ལ་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ཡང་དེའི་སྔོན་དུ་སྣམ་བུའི་དངོས་མིང་ནམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན་བཏགས་མིང་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། བ་ལང་གི་དངོས་མིང་སྔོན་དུ་མ་གྲུབ་ན་ཁུར་བུ་སོགས་ལ་གདགས་སུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་སྣལ་མ་དང་ཡན་ལག་ཅན་སྣམ་བུ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第二，关于"关系在事物上不存在"的观点不合理的反驳：当询问先前的纱线在哪里时，会说"就是这个"，并用手指向毛毯的自相，而且在毛毯存在时，也能指出"这是纱线"，一一指示每根纱线，所以如何能说概念的假立能直接指示自相呢？
对此回答：当说"那些先前的纱线的毛毯是这个"时，仅仅是指先前的纱线经由织造后所产生的结果被看作毛毯，并与先前的纱线假立为一体而如此说罢了，实际上先前的纱线与现在的毛毯绝非同时存在。因为在纱线本性不改变的情况下，毛毯不存在；而在毛毯存在时，其显现已与先前纱线的本性不同。
那么，如何说"纱线中有毛毯"呢？某些命名者因为纱线这一因在经过织造后可以产生结果，所以在因上假立了果的名称，而非因果同时存在。若同时存在，纱线也能起到保暖的作用，就不必织造了。"或"是后面和连接的词。
有人说：这不合理，按你的说法，果存在时因必定已灭，但毛毯存在时每根纱线都能指示，怎能说纱线和毛毯不同时存在？
回答：纱线织造后成为能起保暖作用的物体，那就是毛毯，若将每根纱线都分开，毛毯就不存在了。尽管如此，"毛毯"作为纱线集合的总称，当指示"纱线"这个词的所依时，可以将集合中的个别纱线单独分开，仅仅基于这样的原因，才有"果毛毯中有纱线"这样的说法。这也如前面论述牛的例子一样，只是根据表达意愿而如此说罢了，纱线和毛毯并非作为不同事物同时存在。
如果说：虽然每个部分即每根纱线都通过现量成立，但若除此之外没有整体毛毯，就无法起到保暖作用，这对你的观点也同样适用。而且，"毛毯"的名称也将成为施加于纱线的假名，而这假名之前从未确立过毛毯的实名，所以这种假名也不可能存在。就像若先前未确立"牛"的实名，就无法将之假立于马等其他动物上一样。因此，部分纱线与整体毛毯是同时存在的。
对此回答：不是这样的。所谓"整体"与"部分"只是相互依赖的假立，在实际上并不存在任何已成立的差别。


 །དེས་ན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚོགས་ཅ༷ན་སྣལ་མ་ཕན་ཚུན་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སོགས་ལ་ཕན་གད༷གས་བྱ་དང་ཕན་འདོ༷གས་བྱེ༷ད་དུ་གནས་པ་ཉི༷ད་དམ༷། སྣལ་མ་ཕན་ཚུན་རྣམ༷་པ༷ར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་ལིང་པོར་སྣང༷་བ༷་ཉི༷ད་ལ་སྣམ་བུ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་ལ། མིང་དེས་ཀྱང་དོན་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ༷་བ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཡུལ་དེའི་ཤེས༷་པ་སྐྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་བརྡ་བྱེད་པ་པོས་ཐོག་མར་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དང༷་པོ༷་ཡི༷་བརྡ༷་དེ་ལྟ་བུ་ལ༷་དེའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལམ་བརྗོད་བྱར་སོང་བ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་ལྷག་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་མིང་དེ་དངོ༷ས་
20-245a
མིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣམ་བུའི་མིང་ནི་བརྗོད་བྱ་དེ་ལ་དངོས་མིང་ཡིན་གྱི་བཏགས་མིང་མིན་ལ་ལྷག་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྣལ་མ་གཅིག་སྣམ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
亦非比量
བཞི་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། དངོ༷ས་པོ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཅ༷ན་གྱི་རིག༷ས་དང་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོ༷གས་པ་གྲུབ་པ་ལ༷་ནི་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པ་མེ༷ད་དེ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་འདིའི་རིགས་སོ་ཞེས་སོགས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ཀྱང་ཡིན་ལ་རྟོག་པས་བཏགས་མི་དགོས་པར་དོན་ལ་འབྲེལ་བའི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཐུན་དཔེར་འདོད་པ་དབྱུག༷་པ༷་ཅ༷ན་དང་རྭ་ཅན་ལ་སོ༷གས་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷འ༷ང་ཕན་འདོགས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འགྲུབ་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བློས་ཕར་བཏགས་པ་ཀུན་རྫོབ༷་པ༷་ལ༷ས་ཐ༷་སྙད༷་འདོ༷གས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་ཁྱད་པར་བྱ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ཡན་གར་དུ་མཐོང་བ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་དེ་ཀ་བུམ་བཞིན་དང་། བར་མ་ཆད་པར་སྣང་ན་ཡང་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་བཟུང་ཞིང་། དེ་ལའང་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་འབྲེལ་བ་བློས་མ་བཏགས་ཀྱི་བར་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཐོང་བ་ན་བར་མ་ཆད་པའི་སྣང་བ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་གི་དོན་ལ་དོན་སྦྱར་བ་ཞེས་པའི་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དམ་བཅའ་བརྗོད་དང་དེ་དག་གི། འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །
说宗
དང་པོ། བ་ལང་གི་རིགས་དང་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་བ་ལང་གི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་སྣལ་མའི་སྣམ་བུ་ལ་
20-245b
སོགས་པ་འདི་དག་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པས་ཐ་དད་པ་ལྟར་བསྟན་ནས་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དོན་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཚིག་གིས་བསླུས་ཏེ་ཚིག་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་བཞིན་དོན་ལ་འབྲེལ་ཡུལ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ཅིང་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་རློམ་པ་དེ་དག་ལ་བརྒལ་བ། ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གི་དངོ༷ས་པོ༷་ཞེས་པ་དང་། ཁ༷ང་བཟང་གི་འཕྲེ༷ང་བ་ཞེས་པ་དང་། ཁང་བཟང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོ༷གས་པ་རྣམས་ཀྱི༷་སྒྲ༷་ཡ༷ང་གཞི་དེ་དག་ལས་གཞ༷ན་པར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་བརྗོད་བྱ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མིན་པར་མཐོང་ན་ཚིག་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་མཐའ་དག་དོན་ལ་ཐ་དད་ཡིན་པར་སེམས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，能够起到保暖作用的事物，被称为"毛毯"的这一语言对象，是实际存在的。这也就是说，整体纱线之间能互相保暖等，作为互相受益与施益而存在，或者说纱线之间不相分离而显现为整体，这就是"毛毯"名称的适用对象。这个名称也能产生无错乱地不施加其他事物相的对象之认识，这也是命名者最初命名的，因此，对于这种最初命名的对象或所说对象，也就是能起到保暖等作用的事物，这个名称是实名，因此"毛毯"一词对其所指对象是实名而非假名，并非不能起到保暖作用，因为单根纱线不是毛毯。
亦非比量
第四部分分为略说和广说。
略说
首先，对于与事物不同的类、作用、属性、整体等的成立，没有推理可以证明。因为若两者成立为不同，就不能说"这是它的类"等，就不会有关系；而若既不同又不需要由概念假立而在事物上有关系，那么就不可能有正确的同喻。例如，作为同喻的"持杖者"、"有角者"等，其中所成立的施受益的关系，都是由人的思维假立的世俗说法，而非事物本身有能作所作的区别。单独看到杖和人时，两者没有关系，就像柱子和瓶子一样；即使显现为不间断，也只是显现为这样的事物形象而已，并非把握为分离的形象。而且，即使是不间断显现等原因，如果没有心识假立关系，仅仅通过看见就无法建立任何关系，因为仅仅是显现而没有思考。因此，看见时只是看到不间断显现的程度，在事物上根本没有所谓"事物相结合"的关系。
广说
第二部分包括：陈述主张和善加证明其合理性。
说宗
首先，牛的类、牛的白色、牛的行走动作、纱线的毛毯等这些，只是由表达意愿的思维显示为不同并建立关系而已，但外道们因为对异反相在事物上不可分的道理愚昧，被语言所欺骗，认为如同不同语词表达的意思一样，在事物上也成立为不同的关系主体和客体，并且通过关系而关联。对于这些人的质难：六句义中的"事物"、"宫殿的花环"、"宫殿的城市"等词，如果看到它们并不依赖于这些基础之外的其他表达对象，就认为所有不同词语的表达对象在事物上都是不同的，这是没有意义的。


 །དེ་ལ་རིགས་པ་ཅན་པ་རང་གི་ལུགས་ལ། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལས་དང་སྤྱི། །བྱེ་བྲག་འདུ་བ་རྣམ་པ་དྲུག །ཅེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་པོ་འདིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་འདུས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་འདོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་དེ་ཚིག་དོན་དྲུག་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་དོན་མེད་ལ། ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་ན་ནི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་སྨྲ་བའང་ཉམས་སོ། །ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་དེ་ཁང་བཟང་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་དོན་དྲུག་པོ་གང་དུའང་མ་འདུས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁང་བཟང་ཞེས་པ་རྫས་མིན་ཏེ་རྡོ་ཤིང་སོགས་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྡུལ་གྱིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མི་རྩོམ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁང་བཟང་རྫས་མིན་ལ། འཕྲེང་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་རྫས་ལ་བརྟེན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་
20-246a
བ་ཞེས་པ་མི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །
立其应理
གཉིས་པ་ལ། ཁང་བཟང་ཕྲེང་བ་ལྡན་པ་མིན། །རིགས་ཀྱང་ཡིན་པ་དགག་པ་དང་། །བཏགས་པར་འདོད་ཀྱང་མི་འཐད་པའོ། །
非庄严居舍
གལ༷་ཏེ༷་ཁང༷་པ༷་བཟང༷་པོའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་རྡུལ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཚོགས་ལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པས་ལྡན༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ཁང་པ་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཁང་བཟང་དེ༷་ཡི་འཕྲེང༷་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་ནི༷་དོན་དྲུག་གི་ཅི༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་མི་བརྟེན་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ན་འདིར་ནི་ཁང་བཟང་གི་འཕྲེང་བ་དང་ཁང་བཟང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཁང་པ་བཟང་པོ་ཞེས་པའི་བཟང་པོའི་སྒྲ་ཡུལ་གང་ཡིན་སོགས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
亦破具姓
གཉིས་པ། ཁང་བཟང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གཞན་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་མི་རུང་བས། གལ༷་ཏེ༷་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་དེ་ལྡན་པ་དེའི་རིག༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་རིགས་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁང༷་པ་གཅི༷ག་ཀྱང༷་དཔེར་ན་ཤ་པ་གཅིག་ལའང་ཤིང༷་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་བཞི༷ན་དུ་འཕྲེང༷་བ་ཞེས༷་བརྗོ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཁང་བཟང་ནི་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཕྲེང་བ་ནི་དེའི་རིགས་ཡིན་པས་ལྡན་པ་ཡོད་ཙམ་ནས་དེའི་རིགས་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ་ཁང་བཟང་གཅིག་ལ་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁང་བཟང་གི་འཕྲེང༷་བ་མང༷་པོ༷་ལ༷་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བའི་ཕྲེང་བ། ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ། ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་མང་པོ་སོགས་དེ༷་ཡི༷་སྒྲ༷་ཅི༷་ལྟར༷་བརྗོད་དེ། ཕྲེང་བ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དང་ཆེན་པོ་དང་མང་པོ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་མིན་པར་རིགས་ཀྱི་སྒྲར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཁང་བཟང་གི་རིགས་ཙམ་
20-246b
ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་ན་རིག༷ས་ལ༷་རིགས༷་གཉིས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །
施设亦非理
གསུམ་པ་ལ། གཞན་གྱིས་འདོད་པའི་དངོས་བཏགས་བཀག །གྲུབ་དོན་རང་ལུགས་དངོས་བཏགས་བཞག །
破他宗真伪
དང་པོ་ལ། ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་སྟོན་པ་དང་། །རང་ཚིག་འགལ་བའི་དཔེ་སྟོན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
关于此，正理派在自己的体系中认为："实、德、业以及总、别、和合六种"，这六种句义包含了一切所知，因此不承认有不包含在此的事物存在。若是这样，"六句义的事物"这一表述，如果不是与六句义不同的事物，那么用具有法与有法关系的词来表示就没有意义；如果是不同的事物，那么"六句义包含一切"的主张就被破坏了。
再者，"宫殿的花环"这一说法，如果有别于宫殿的"花环"这一事物存在，那它也不会包含在六句义中。这样，"宫殿"并不是实体，因为你们承认不同种类的微尘（如石头、木材等）不能组成整体实体，所以宫殿不是实体；而花环是德性，你们又承认德性依赖于实体，所以"宫殿的花环"这一表述就变得不相关了。
立其应理
第二部分包括：宫殿不具有花环、也不能说是总，以及即使承认是假立也不合理。
非庄严居舍
如果说，"美好宫殿的花环"这一表述是指不同种类微尘的集合具有德性，所以是"具有"关系，那么，即使宫殿是具有关系，那么"宫殿的花环"这一表述是六句义中的什么？因为你承认德性不依赖于德性，而这里"宫殿的花环"和"宫殿的城市"等是以法与有法关系的词来表述的。不仅如此，"美好宫殿"中"美好"一词的对象是什么等，也需要考察。
亦破具姓
第二，宫殿是具有关系，所以不适合有另一个称为"花环"的德性，如果说"花环"是那具有关系的"总"，因为总也存在于德性中，那么，一个宫殿也应该可以称为"花环"，就像一棵尸波树也可以称为"树"一样。因为宫殿是具有关系，而花环是它的总，只要具有关系存在，它的总就一定存在。但这不能接受，因为不会称一个宫殿为"宫殿的花环"。
此外，对于多个"宫殿的花环"，如何表述"宫殿的花环的花环"、"宫殿的大花环"、"宫殿的多花环"等？后面的"花环"、"大"和"多"等词就不是德性词而是总的词，而它又只是宫殿的总而已，由于总没有第二个总，所以这样表述没有意义。
施设亦非理
第三部分包括：破斥他人承认的实名和假名，以及依据成立的道理建立自宗的实名和假名。
破他宗真伪
首先分为：显示相互类似和显示自语相违的比喻。
;


 །དང་པོ། ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང༷་བ་དང་ཁང་བཟང་གི་གྲོང་ཁྱེར་སོ༷གས་ལ༷་ནི༷་ཆེན༷་པོ༷་དང་མང་པོ་ལ་སོ༷གས་པའི་སྒྲ་ནི་སྔ་མ་ལས་བརྗོད་དོན་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་ཉེར༷་བརྟག༷ས་ཙམ་ལ༷ས་འཇུག་པ་སྟེ་བཏགས་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོ༷ད་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ་མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་རི་སོགས་ལ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དངོས༷་དབང་གིས་འཇུག་པའི་མིང་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་དང༷་འདི་འཇུག་ཚུལ་ལ་ཁྱ༷ད་ཅི་ཡང་མེ༷ད་པར་རྣམ༷་ཤེས༷་ཀྱི༷་གཟུང༷་བར་བྱ༷་བ་ཉི༷ད་དེ། ཁྱད་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར༷་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུ་ལ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཉེར༷་བརྟག༷ས་མི༷ན་ཏེ་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཡོད་ལ། དེ་མེད་ན་རི་སོགས་ལའང་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ཀ་དངོས་བཏགས་ཡིན་མིན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་སོ། །གཞན་ཡང་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་ཅན་གྱི་ནགས་ཞེས་བྱ་བ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ནགས་ལ་མེ་ཏོག་མེད་ཀྱང་ཤིང་གི་རྫས་ལ་མེ་ཏོག་ཡོད་ལ། མེ་ཏོག་དང་གྲངས་གཉིས་རྫས་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ནགས་ལ་མེ་ཏོག་འབྲེལ་བར་བཏགས་ཞེས་ཁྱོད་འདོད་ཀྱང་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་ལ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བར་གདགས་པའི་ས་བོན་ཀྱང་མེད་དེ། ཁང་བཟང་དང་ཕྲེང་བ་རྫས་མིན་པར་འདོད་ཅིང་ཕྲེང་བ་དང་ཆེན་པོ་སོགས་ཁང་པའི་རྡོ་ཤིང་སོགས་རེ་རེའི་རྫས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཁྱེད་རང་གི་མིང་དེ་དངོས༷་སུ༷་འཇུག་པའམ་
20-247a
དངོས་མིང་དུ་མངོ༷ན་པར༷་འདོ༷ད་པ༷་ནི་རི་ཆེན་པོ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ༷འང༷་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་གཞན༷་དང་གཞན་ལས་སྒྲ་གཞན་དང་གཞན་འཇུག་པ་མིན༷་པ༷་ཉིད་དེ༷་ནི༷་བཏགས་པར་འདོད་པ་འདི་དང་མཚུངས༷་ཏེ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་ལས་དོན་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དངོས་མིང་ལ་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་པ་རེ་ངོས་སྐལ་དུ་ཐོབ་པ་ཡོད་དགོས་ན། རྫས་ལ་སོགས་པ་དྲུག༷་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་ཐུན་མོང་དུ་ཚིག༷་གི་དོན༷་ཞེས་པའི་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པ་དེ་རྒྱུ༷་གཞན༷་གང༷་ལ༷་ལྟོས༷་པར༷་མཐོང༷་སྟེ། དྲུག་པོ་མ་ཡིན་པའི་འཇུག་ཡུལ་གཅིག་ཡོད་ན་ཚིག་གི་དོན་བདུན་པའང་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ་དྲུག་ལས་གཞན་མེད་ན་དེ་ལ་དེ་ཡང་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ད་ལྟའི་བུམ་པ་ལ་དངོས་མིང་ཡིན་ན་ཟངས་བུམ་སོགས་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མིན་པའི་བུམ་པའི་རིགས་ལ་དངོས་མིང་དུ་གྱུར་པ་དེ་བྱེ་བྲག་ལ་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། མི་འགྱུར་ཏེ་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་པ་དང་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་རིགས་བརྗོད་ལ། རིགས་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཀུན་ལ་དངོས་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བུམ་པའི་རིགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་བུམ་པའི་སྒྲ་རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རིགས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
首先，对于"宫殿的花环"和"宫殿的城市"等，虽然"大"和"多"等词与前者所表达的意思没有不同，但只是通过假想而适用，即是假名，这种观点是不合理的。你认为"大"这个词应用于山等时是根据实际而适用的实名，但这与此处词的适用方式没有任何区别，同样都是识所把握的对象。由于体验上没有差别，所以"宫殿的花环"等情况下"大"等词不是假想，因为"宫殿的大花环"是可以体验到的。如果它不存在，那么对山等的体验也同样不存在了。因此，这两者在是否为实名或假名的所有方面都是相同的。
另外，"有盛开花朵的森林"这一说法，虽然作为数量特征的森林中没有花朵，但木材实体上有花朵，你认为花朵和数量这两者在实体上通过关系的联系而假立花朵与森林的关联。但在"大花环"的情况下，连这种可以假立关系的种子也不存在，因为你认为宫殿和花环不是实体，而且花环与"大"等并不存在于宫殿的石头、木材等每一个实体上。
其次，你自己明确承认为实名或直接适用的名称，如"大山"和"持杖者"等，与其所依赖的基础和特征在实际上不同，这与我们所说的假立是相同的，仅仅因为异反相不同而已，并不能证明事物本身不同。
如果一定要实名具有各自对应的自相表达对象，那么对于六种实、德等，共同适用"句义"这一名称是基于什么原因呢？如果有一个不属于六种的对象存在，那么就会有第七句义；如果除了六种外没有其他，那么对它们的这一称呼也将成为假名。
同样地，如果"瓶子"这个名称对现在的瓶子是实名，那么它对铜瓶等任何一种特殊瓶子都不是瓶子种类的实名，而是假名。
有人反驳说：不是这样的，"句义"和"瓶子"等词表示的是类，这个类存在于任何事物上都是实名。
回答：当说"瓶子的类"时，"瓶子"这个词就不是指实体的对象了，前后两个词都只能是指类的对象。
;


 །དེས་ན་དེ་འདྲ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །
立所成自宗真伪
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟེན་གྲུབ་མི་དགོས། དང་པོ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་བརྗོད་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་རྟོག་ཡུལ་གང་ལ་
20-247b
ཐོག་མར་བརྡ་གང་ཞིག་ཇི༷་ལྟར༷་སྦྱར་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་གྲགས༷་པ་ཙམ་ལ༷ས་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ༷་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ་བརྗོད་བྱ་དེ་ཡི་དངོས༷་མིང་དང༷་། སྔ་མ་གྲགས་ཟིན་གྱི་དོན་དེ༷་དང༷་མཚུངས༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ཕྱིས་ཀྱི་དོན་གང༷་ལ༷་སྔ་མའི་མིང་དེ༷་སྐ༷ད་བཏགས་ཤིང་བརྗོ༷ད་པ་ནི་ཕལ༷་པ༷་སྟེ་བཏགས་མིང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་པར་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་ཡིན་པ་ནི། འདི་ལྟར་དངོས༷་པོ་ཡོད་པ་ལ༷་ཡང་བྱ་བ་སྒྲུབ་ནུས་ཆེན་པོ་དང་མི་ལྡན་པས་དངོས༷་མེ༷ད་ཀྱི་མིང་བཏག༷ས་པ་བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མེད་ཅེས་འདོད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་གང་ལ་མིང་དེར་གྲགས༷་པ༷་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་སྟོབས་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡ༷་གང་བཏགས་པ་དེ་ཡི༷་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་ནོ། །བརྡ་དེ༷་ཡང༷་དངོས་པོ་ལ་རག་མ་ལས་པར་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོའི་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ཀྱི་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་ན་བརྡ་ཅིའི་ཕྱིར་འདོགས་ཟེར་ན། ཕྱིས་ཐ༷་སྙད༷་བྱེད་པའི་དོན༷་དུ་བྱས༷་པ༷་ཙམ་སྟེ༷། དཔེར་ན་ཡི་གེའི་ལྕི་ཡང་བཀོད་ཚུལ་གྱི་སྡེབ༷་སྦྱོར༷་ལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་འཛིན་སོགས་མིང༷་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བཟུང་བ་ཡོད་དགོས་པ་མིན་པ་དང༷་། སྒྲ༷་ཡི་ཆ་སྟེ་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་ལ། བྱིངས་དང་། མིང་དང་། རྐྱེན་དང་། དེ་རེ་རེ་ལའང་ནང་གི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་བཏགས་མིང་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ་མིང་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོན་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་སོ་སོར་ཡོད་པའང་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་སི་གཅིག་ལའང་རྐྱེན། རྣམ་དབྱེ། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ། རྣམ་དབྱེའི་རྐྱེན། རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བརྗོད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་
20-248a
པའི་གོ་བ་སོ་སོར་སྟེར་མོད་དོན་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་རེ་རེ་མི་དགོས་པ་བཞིན༷་ནོ། །
立自宗
གཉིས་པ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་བཀག་ནས་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ། སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་གཞན་སེལ་ཡིན། །དེ་ཉིད་བརྗོད་བྱར་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །
辨真伪即无为
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་མེད་ན་བ་ལང་དཀར་ཟལ་དང་ནག་པོ་མཐོང་བ་ལ་རིགས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲས་ཀྱང་རང་མཚན་གོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རིགས་མེད་ཀྱང་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། གསལ་བ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང༷་གང༷་ཞིག་གསལ་བ་རང་གི་དངོས༷་པོའི་ཆོས༷་ཉིད་ཀྱིས༷་གཟུགས་སོགས་མཚུངས་པའི་དབང་གིས་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དེ༷་འདྲ༷འི་རྣམ༷་ཤེས༷་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ནི༷་གཟུང་དོན༷་དེ༷་དག༷་ལ༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་དེས༷་ཡུལ་རྣམ་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ། དེ༷་ལྟར༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡི༷ན་ནོ།

 །དེས་ན་དེ་འདྲ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །
立所成自宗真伪
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟེན་གྲུབ་མི་དགོས། དང་པོ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་བརྗོད་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་རྟོག་ཡུལ་གང་ལ་
20-247b
ཐོག་མར་བརྡ་གང་ཞིག་ཇི༷་ལྟར༷་སྦྱར་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་གྲགས༷་པ་ཙམ་ལ༷ས་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ༷་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ་བརྗོད་བྱ་དེ་ཡི་དངོས༷་མིང་དང༷་། སྔ་མ་གྲགས་ཟིན་གྱི་དོན་དེ༷་དང༷་མཚུངས༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ཕྱིས་ཀྱི་དོན་གང༷་ལ༷་སྔ་མའི་མིང་དེ༷་སྐ༷ད་བཏགས་ཤིང་བརྗོ༷ད་པ་ནི་ཕལ༷་པ༷་སྟེ་བཏགས་མིང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་པར་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་ཡིན་པ་ནི། འདི་ལྟར་དངོས༷་པོ་ཡོད་པ་ལ༷་ཡང་བྱ་བ་སྒྲུབ་ནུས་ཆེན་པོ་དང་མི་ལྡན་པས་དངོས༷་མེ༷ད་ཀྱི་མིང་བཏག༷ས་པ་བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མེད་ཅེས་འདོད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་གང་ལ་མིང་དེར་གྲགས༷་པ༷་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་སྟོབས་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡ༷་གང་བཏགས་པ་དེ་ཡི༷་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་ནོ། །བརྡ་དེ༷་ཡང༷་དངོས་པོ་ལ་རག་མ་ལས་པར་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོའི་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ཀྱི་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་ན་བརྡ་ཅིའི་ཕྱིར་འདོགས་ཟེར་ན། ཕྱིས་ཐ༷་སྙད༷་བྱེད་པའི་དོན༷་དུ་བྱས༷་པ༷་ཙམ་སྟེ༷། དཔེར་ན་ཡི་གེའི་ལྕི་ཡང་བཀོད་ཚུལ་གྱི་སྡེབ༷་སྦྱོར༷་ལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་འཛིན་སོགས་མིང༷་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བཟུང་བ་ཡོད་དགོས་པ་མིན་པ་དང༷་། སྒྲ༷་ཡི་ཆ་སྟེ་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་ལ། བྱིངས་དང་། མིང་དང་། རྐྱེན་དང་། དེ་རེ་རེ་ལའང་ནང་གི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་བཏགས་མིང་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ་མིང་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོན་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་སོ་སོར་ཡོད་པའང་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་སི་གཅིག་ལའང་རྐྱེན། རྣམ་དབྱེ། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ། རྣམ་དབྱེའི་རྐྱེན། རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བརྗོད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་
20-248a
པའི་གོ་བ་སོ་སོར་སྟེར་མོད་དོན་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་རེ་རེ་མི་དགོས་པ་བཞིན༷་ནོ། །
立自宗
གཉིས་པ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་བཀག་ནས་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ། སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་གཞན་སེལ་ཡིན། །དེ་ཉིད་བརྗོད་བྱར་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །
辨真伪即无为
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་མེད་ན་བ་ལང་དཀར་ཟལ་དང་ནག་པོ་མཐོང་བ་ལ་རིགས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲས་ཀྱང་རང་མཚན་གོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རིགས་མེད་ཀྱང་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། གསལ་བ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང༷་གང༷་ཞིག་གསལ་བ་རང་གི་དངོས༷་པོའི་ཆོས༷་ཉིད་ཀྱིས༷་གཟུགས་སོགས་མཚུངས་པའི་དབང་གིས་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དེ༷་འདྲ༷འི་རྣམ༷་ཤེས༷་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ནི༷་གཟུང་དོན༷་དེ༷་དག༷་ལ༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་དེས༷་ཡུལ་རྣམ་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ། དེ༷་ལྟར༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡི༷ན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
།དེས་ན་དེ་འདྲ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །
因此，这类做法是完全不适宜的。
立所成自宗真伪
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟེན་གྲུབ་མི་དགོས།
第二，[要]区分实名和假名的差别。因此，[我们]不需要证成声音的依据。
དང་པོ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་བརྗོད་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་རྟོག་ཡུལ་གང་ལ་
第一，由于前述的原因，这种依据所诠对象外境是否存在的实体来区分实名和假名的差别完全不合理。因为不依赖于对象，而是由人的表达意愿，对某一概念的对象
ཐོག་མར་བརྡ་གང་ཞིག་ཇི༷་ལྟར༷་སྦྱར་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་གྲགས༷་པ་ཙམ་ལ༷ས་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ༷་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ་བརྗོད་བྱ་དེ་ཡི་དངོས༷་མིང་དང༷་། སྔ་མ་གྲགས་ཟིན་གྱི་དོན་དེ༷་དང༷་མཚུངས༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ཕྱིས་ཀྱི་དོན་གང༷་ལ༷་སྔ་མའི་མིང་དེ༷་སྐ༷ད་བཏགས་ཤིང་བརྗོ༷ད་པ་ནི་ཕལ༷་པ༷་སྟེ་བཏགས་མིང་ངོ་། །
最初任何符号如何运用，仅仅因为如此约定而确立为该对象的名称，那就是该所诠对象的实名。由于后来的对象与先前已约定的对象相似，所以以同样方式将先前的名称用于后来的对象时，这就是普通的或者说假名。
དེ་དག་ཀྱང་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་པར་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་ཡིན་པ་ནི། འདི་ལྟར་དངོས༷་པོ་ཡོད་པ་ལ༷་ཡང་བྱ་བ་སྒྲུབ་ནུས་ཆེན་པོ་དང་མི་ལྡན་པས་དངོས༷་མེ༷ད་ཀྱི་མིང་བཏག༷ས་པ་བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མེད་ཅེས་འདོད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
这些也不是基于对象的原因，而是由表达意愿决定的，例如，对于实际存在的事物，因为不具备有效完成任务的能力，而给它贴上"不存在"的名称，如称不孝顺的儿子为"无子"，可见[这是由人的表达意愿决定的]。
གཉིས་པ། དོན་གང་ལ་མིང་དེར་གྲགས༷་པ༷་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་སྟོབས་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡ༷་གང་བཏགས་པ་དེ་ཡི༷་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་ནོ། །བརྡ་དེ༷་ཡང༷་དངོས་པོ་ལ་རག་མ་ལས་པར་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོའི་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ཀྱི་རྗེ༷ས་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་ཡིན་ལ།
第二，对象被称为某名称不是由事物自身的力量决定的，而是随顺于所安立的符号。这些符号也不依赖于事物，而是随顺于安立符号者的表达意愿。
དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་ན་བརྡ་ཅིའི་ཕྱིར་འདོགས་ཟེར་ན། ཕྱིས་ཐ༷་སྙད༷་བྱེད་པའི་དོན༷་དུ་བྱས༷་པ༷་ཙམ་སྟེ༷། དཔེར་ན་ཡི་གེའི་ལྕི་ཡང་བཀོད་ཚུལ་གྱི་སྡེབ༷་སྦྱོར༷་ལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་འཛིན་སོགས་མིང༷་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བཟུང་བ་ཡོད་དགོས་པ་མིན་པ་དང༷་།
若问："若不基于对象原因，为何要安立符号？"[答]：仅仅为了后来进行名言表达而做的。例如，对字母轻重排列方式的韵律学命名为"持花鬘"等，但实际上并不需要有持花鬘的事实。
སྒྲ༷་ཡི་ཆ་སྟེ་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་ལ། བྱིངས་དང་། མིང་དང་། རྐྱེན་དང་། དེ་རེ་རེ་ལའང་ནང་གི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་བཏགས་མིང་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ལ་མིང་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོན་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་སོ་སོར་ཡོད་པའང་མིན་ཏེ།
对于构成声音部分的自性和缘的组成部分的字母，有语根、名称、词缀等，每一类中又有许多不同的内部分类命名方式，但这些都不仅仅是假名，也不是每个名称都各自对应一个不同的所诠对象。
དཔེར་ན་སི་གཅིག་ལའང་རྐྱེན། རྣམ་དབྱེ། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ། རྣམ་དབྱེའི་རྐྱེན། རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བརྗོད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་གོ་བ་སོ་སོར་སྟེར་མོད་དོན་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་རེ་རེ་མི་དགོས་པ་བཞིན༷་ནོ། །
例如，对于同一个"si"词缀，虽然可以分别称为词缀、格、第一格、格词缀、第一格单数等，虽然这些各自提供不同的反体理解，但不需要每个都有不同的所诠对象。
立自宗
གཉིས་པ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་བཀག་ནས་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ། སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་གཞན་སེལ་ཡིན། །དེ་ཉིད་བརྗོད་བྱར་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །
第二，否定他人主张的对象联结分别念后建立自宗，[分为]：声音的所诠是遮余；它如何成为所诠对象。
辨真伪即无为
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་མེད་ན་བ་ལང་དཀར་ཟལ་དང་ནག་པོ་མཐོང་བ་ལ་རིགས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲས་ཀྱང་རང་མཚན་གོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།
第一，外道们说：如果这样的见解中没有对象联结的分别念，则看见白牦牛和黑牛时就不会认为[它们]是同一种类，由于没有共相，声音也不能表达自相。
རིགས་མེད་ཀྱང་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། གསལ་བ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང༷་གང༷་ཞིག་གསལ་བ་རང་གི་དངོས༷་པོའི་ཆོས༷་ཉིད་ཀྱིས༷་གཟུགས་སོགས་མཚུངས་པའི་དབང་གིས་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དེ༷་འདྲ༷འི་རྣམ༷་ཤེས༷་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ནི༷་གཟུང་དོན༷་དེ༷་དག༷་ལ༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་དེས༷་ཡུལ་རྣམ་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ། དེ༷་ལྟར༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡི༷ན་ནོ།
[回答]：即使没有共相，也会产生认为是同一类的分别知识。尽管诸多个体有差异，但由于个体自身事物的法性，由于色等相似的缘故，[以及]曾见过的那类事物产生识的原因，对于那些所取对象，有境的认知了解对境是何种相貌，这样的理解方式就是法性。


 །དེས་ན་གསལ་བ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ༷་ད༷ད་མིན༷་པ་རིགས་གཅིག་ཡིན་པར༷་ནི༷་རྟོགས༷་པའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའང་ཡིན་ལ༷། ཡུལ་ཅན་བུམ་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས༷་ལྟ་བུའང་རང་མཚན་སོ་སོའི་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ༷་ཡིན་ནའང༷་སྔ་མ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་བུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་ཞེས་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སྔར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ༷། །དེ༷་ཕྱིར༷་དོན་དེ༷་ཡི་འབྲས༷་བུ་མེ༷ད་པ་དེ་མིན་རྣམ་པར་བྲལ༷་བ༷འམ་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ཁྱད་པར་ཀུན་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་དངོས༷་པོ་པ་གཅི༷ག་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཞན་སེལ་དེ་གསལ་བའི་དངོས༷་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་
20-248b
ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་དངོས༷་པོ་ལ༷་མཉན༷་པ༷་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་གཞན་སེལ་བ་དེ༷་ཡི་མཐའ༷་ཅ༷ན་ཏེ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་ལ་རེག་པས་སྒྲས་རང་མཚན་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྲས་བརྗོད་བྱར་བཤད་པ་དང་། རང་མཚན་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་བཤད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་རང་མཚན་དོན་བྱེད་ནུས༷་པ༷་གང་ཞིག་རང་མིན་རྣམ༷་པར་གཅོ༷ད་པའི་དོན་ལ༷་དངོས་སུ་རེག༷་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་དེ༷་ནི༷་བརྗོད་བྱ་དེར་སྣང་བ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པའི༷་གཟུགས༷་བརྙན༷་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལྟར་སྣང་ལ། རྟོག་སྣང་དེ་ནི༷་རང་མཚན་དེ༷་ཡི༷་གཞན་སེལ་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཅན་རྣམ༷ས་དང༷་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་ཞེན་པའི་དབང་གིས་འབྲེལ༷་བ་དེས༷་ན༷་སྒྲས་རང་མཚན་གོ་བ་ནི་དོན་གྱི་གཞན༷་སེལ༷་ལ་མཐར༷་ཐུག་པའི་ཕྱིར༷་མཉན༷་པ༷འམ་སྒྲ་ནི་བརྗོད་བྱ་ལས་གཞན༷་སེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པའམ་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར༷་བརྗོ༷ད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། སྣང་བརྟག་ཕྱེ་ན་དེ་དངོས་མེད། །སྣང་བརྟག་བསྲེས་པས་བརྗོད་བྱར་རུང་། །དང་པོ། དོན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཀུན་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་གིས་དེ་མཐོང་བ་ན་ཡང་ཐུན་མིན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་སྣང་ཞིང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་བྱས་པས་མིང་དོན་བསྲེས་ཏེ་གོམས་པ་ན་དངོས་པོ་རང་གི་ལྡོག༷་པ༷་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ༷་དག༷་གི་རྐྱེན་ལ༷ས་ཤེས༷་པ་ལ༷་གཞན༷་ཕྱི་རོལ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཅན་གྱི༷་གཟུག༷ས་བརྙན༷་སྣང༷་བ་གང༷་དེ༷འང༷་དོན༷་རང་མཚན་གྱི༷་བདག༷་ཉི༷ད་མིན༷་ཀྱང་བློ་སྣང་དེ༷་ལ་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ༷་བ་འབྱུང་ཞིང་དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྔར་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་
20-249a
སུ་མྱོང་བའི་བག༷་ཆག༷ས་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་ཡི༷ན་ནོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའང་བདེ་སོགས་གཞན་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ལས་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བློ་ཉིད་འབྱུང་བ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པར་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་དེ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ༷་ཙམ་ཞིག་ནི༷་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མཉན༷་པས༷་བརྗོད་པ༷་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེས་དོན༷་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་གྱི༷་ཆ༷་གང༷་ཞིག་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ནང་གི་བློ་རྫས་དེ་ཙམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་བུམ་པ་ཞེས་ནམ་བརྗོད་པ་ན་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་མི་འཁྲུལ་བར་བློ་སྣང་ཙམ་པོ་དེ་ལ་གོ་བ་ཞིག་ན། རང་སེམས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆུ་སྐྱོར་བའི་དངོས་པོ་ལེན་པ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུམ་པ་དེ༷་དེའི་མིང་གིས་མ༷་རྟོག༷ས་ན༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན༷་ནམ་ཆེད་དུ་སྦྱར་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ནི༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། མངོན་འདོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་ལ་ནམ་ཡང་མི་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
།དེས་ན་གསལ་བ་རྣམས་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ༷་ད༷ད་མིན༷་པ་རིགས་གཅིག་ཡིན་པར༷་ནི༷་རྟོགས༷་པའི་སྤྱི་འཛིན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའང་ཡིན་ལ༷། ཡུལ་ཅན་བུམ་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས༷་ལྟ་བུའང་རང་མཚན་སོ་སོའི་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ༷་ཡིན་ནའང༷་སྔ་མ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་བུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་ཞེས་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སྔར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ༷། །
因此，尽管诸多个体有差异，但从相似的角度，由于不是差异而是同一类，这成为了产生了解共相的心识的因，而且，像执瓶的感官意识这样的有境虽然是各自自相的不同有境，但如前所述，因为同样是以瓶子为对象而相同，所以成为被称为"执瓶意识"的理解为同一类识的因，这是事物的法性，如前所详细解释的。
དེ༷་ཕྱིར༷་དོན་དེ༷་ཡི་འབྲས༷་བུ་མེ༷ད་པ་དེ་མིན་རྣམ་པར་བྲལ༷་བ༷འམ་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ཁྱད་པར་ཀུན་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་དངོས༷་པོ་པ་གཅི༷ག་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
因此，那个对象之果是无，即非它或断除它，或者说仅仅是遮余，这遍及一切差别的共相，而不是有一个实存的共相。
གཞན་སེལ་དེ་གསལ་བའི་དངོས༷་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་དངོས༷་པོ་ལ༷་མཉན༷་པ༷་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་གཞན་སེལ་བ་དེ༷་ཡི་མཐའ༷་ཅ༷ན་ཏེ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །
由于这个遮余存在于诸多个体事物中，所以对事物应用一个共同的声音，这是以那个遮余为边际，即归结于它。
འོ་ན་དངོས་པོའི་གཞན་སེལ་ལ་རེག་པས་སྒྲས་རང་མཚན་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྲས་བརྗོད་བྱར་བཤད་པ་དང་། རང་མཚན་བརྗོད་བྱ་མིན་པར་བཤད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན།
[设问]：那么，由于接触事物的遮余，声音便会表达自相，如果这样，先前所说的分别念的影像是声音的所诠，以及自相不是所诠，这些说法就没有意义了。
འདི་ལྟར་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་རང་མཚན་དོན་བྱེད་ནུས༷་པ༷་གང་ཞིག་རང་མིན་རྣམ༷་པར་གཅོ༷ད་པའི་དོན་ལ༷་དངོས་སུ་རེག༷་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་དེ༷་ནི༷་བརྗོད་བྱ་དེར་སྣང་བ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པའི༷་གཟུགས༷་བརྙན༷་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལྟར་སྣང་ལ།
[回答]：如是，虽然没有直接接触外在的自相功能性对象以及排除非它的意义，但表达的声音似乎与显现为所诠的那个分别念的影像相关联。
རྟོག་སྣང་དེ་ནི༷་རང་མཚན་དེ༷་ཡི༷་གཞན་སེལ་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཅན་རྣམ༷ས་དང༷་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་ཞེན་པའི་དབང་གིས་འབྲེལ༷་བ་དེས༷་ན༷་སྒྲས་རང་མཚན་གོ་བ་ནི་དོན་གྱི་གཞན༷་སེལ༷་ལ་མཐར༷་ཐུག་པའི་ཕྱིར༷་མཉན༷་པ༷འམ་སྒྲ་ནི་བརྗོད་བྱ་ལས་གཞན༷་སེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པའམ་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར༷་བརྗོ༷ད་དོ། །
那分别显现通过与以自相的遮余为终点的那些[对象]混合显现与判断，通过执着力而关联，因此，声音所理解的自相是以对象的遮余为终点，所以声音或听闻是从所诠中遮余，或者说是显示对象的遮余。
གཉིས་པ་ལ། སྣང་བརྟག་ཕྱེ་ན་དེ་དངོས་མེད། །སྣང་བརྟག་བསྲེས་པས་བརྗོད་བྱར་རུང་། །
第二，区分显现与判断时，它是无实体；由于混合显现与判断，所以可为所诠。
དང་པོ། དོན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཀུན་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་གིས་དེ་མཐོང་བ་ན་ཡང་ཐུན་མིན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་སྣང་ཞིང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་བྱས་པས་མིང་དོན་བསྲེས་ཏེ་གོམས་པ་ན་
第一，这些对象，如瓶子等，以自身本性区别于一切他者，因此，当见到它时，也显现为这种特殊的本性，对于在分别对境中存在的如是显现的相，对其做了"瓶子"的命名，当熟悉这种名义混合时，
དངོས་པོ་རང་གི་ལྡོག༷་པ༷་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ༷་དག༷་གི་རྐྱེན་ལ༷ས་ཤེས༷་པ་ལ༷་གཞན༷་ཕྱི་རོལ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཅན་གྱི༷་གཟུག༷ས་བརྙན༷་སྣང༷་བ་གང༷་དེ༷འང༷་དོན༷་རང་མཚན་གྱི༷་བདག༷་ཉི༷ད་མིན༷་ཀྱང་བློ་སྣང་དེ༷་ལ་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ༷་བ་འབྱུང་ཞིང་དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྔར་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག༷་ཆག༷ས་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་ཡི༷ན་ནོ། །
如实了解事物自身的反体，从"瓶子"之声的缘中，在意识中显现外在腹部圆形的影像，尽管它不是对象自相的本质，但在心识的显现中生起把它误认为对象本身的错乱，这种显现也是从先前经验过那类对象的习气所产生的。
གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའང་བདེ་སོགས་གཞན་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ལས་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བློ་ཉིད་འབྱུང་བ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །
对于主物等，也是从乐等他者的体验相中产生增益它们的心识，如前所述。
དེས་ན་རང་གི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པར་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་དེ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ༷་ཙམ་ཞིག་ནི༷་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མཉན༷་པས༷་བརྗོད་པ༷་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷།
因此，有些自宗论师认为胜义中有声音的所诠，说："仅仅那个识的相分是被'瓶子'之声所表达的。"
དེས་དོན༷་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་གྱི༷་ཆ༷་གང༷་ཞིག་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ནང་གི་བློ་རྫས་དེ་ཙམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་བུམ་པ་ཞེས་ནམ་བརྗོད་པ་ན་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་མི་འཁྲུལ་བར་བློ་སྣང་ཙམ་པོ་དེ་ལ་གོ་བ་ཞིག་ན། རང་སེམས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆུ་སྐྱོར་བའི་དངོས་པོ་ལེན་པ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །
[反驳]：这能了解腹部圆形事物自相的哪一个方面呢？若当说"瓶子"时，以内心的识实体为所诠，不将显现与判断混淆为一体，而仅仅理解那心识显现，则除了表达自心的体验之外，将无法趋入取外在盛水之物等行动。
དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུམ་པ་དེ༷་དེའི་མིང་གིས་མ༷་རྟོག༷ས་ན༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན༷་ནམ་ཆེད་དུ་སྦྱར་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ནི༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། མངོན་འདོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་ལ་ནམ་ཡང་མི་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ།
这样，如果不通过它的名称了解外在的瓶子，那么为了让人知道外在对象的目的或专门运用的命名将变得毫无意义，因为永远不会理解所期望表达的对象。


 །འཁྲུལ་ནས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན་དོན་དམ་པར་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་འདི་དག་གིས་དོན་གོ་བ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས༷་ཕྱི་རོལ་དོན༷་གྱི་ཆ༷་དག་ནི༷་ཅི་ཞིག་བརྗོ༷ད་པར་འདོད་ཅེས༷་འདྲི་བ་དེ༷་ལ༷་དོན་དེའི་དེ་མིན་གཞན༷་སེལ༷་བའི་ཆ་དེ་ཙམ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ༷་སྟེ། དོན་རང་མཚན་དངོས་དང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་དང་ཤེས་པའི་རང་མཚན་གང་ཡང་བརྗོད་བྱར་མི་འཐད་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་དེ་མིན་བསལ་བ་ཙམ་གོ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བུམ་སྒྲས་བུམ་མིན་བཅད་པས་བུམ་པ་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་སྟོན་ལ་བུམ་མིན་བཅད་པ་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེན་པའི་དབང་
20-249b
གིས་རང་མཚན་བརྗོད་བྱར་འགྲོ་བའང་རྣམ་བཅད་ཀྱི་གནད་འདི་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཕྱི་དོན་རྐྱང་པ་དང་ནང་གི་བློ་རྣམ་ཡན་གར་བ་རེ་རེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ན་བརྡ་དོན་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ལ། དེ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་དེ་ནི་གཞན་ཕུང་གསུམ་པ་ཡང་མི་སྲིད་མོད། ཤིང་སྒྲས་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་གཞན་སེལ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་དེ་མིན་གཅོད་པ་ཙམ་འདི་གོ་བྱ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྤྱི་ཞེས་པ་ཡང་གཞན་སེལ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་སྟེ། ལེགས་པར་དཔྱད་ན་རྟོག་པས་བཟུང་བའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་ཕྱི༷་དོན༷་ལ༷་མེ༷ད་ན༷་དེ༷་བརྗོ༷ད་པ་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་ལ་བརྟེན༷་པའམ་འབྲེལ་བ་ཡི༷ན་ཏེ་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གསལ་བ་ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པའམ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲས༷་བརྗོད་བྱ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་དེ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་ན། གཞན་དག་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ནི་མི་སྲིད་ལ་དོན༷་གསལ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདྲ་བ་ཅན་གྱི༷་དངོས་པོར་གནས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་འབྲས༷་བུ་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྤྱི་བློ་སྐྱེས་པའི་རྟོག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ཡི༷ན་པར་གྲུབ་ལ། དེ་འདྲའི་བློ་སྣང་དེ་ནི་ཡུལ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་མཐོང༷་ཞིང་གོམ༷ས་པ་མཐུ་བརྟས་པས༷་སྤྲུལ༷་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་དེ༷འང༷་དོན་དམ་པར་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ནང་གི་བློ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དོན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེ་ལྟར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་སྣང་བརྟག་ཕྱེ་ན་སྤྱི་དང་བརྗོད་བྱའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །
真伪和合可所诠
གཉིས་པ། དོན་རང་མཚན་དེ༷་ཡི་
20-250a
དངོས༷་པོར་སྒྲོ༷་བཏགས༷་པའི་རྟོག་ཡུལ་དེ་ཉིད་རྟོག༷ས་པ༷་ཡིས༷་དོན་དེ་ཉིད་གཞན༷་ཀུན་ལ༷ས་བཟློག༷་པ༷་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག༷་པའི་ཕྱིར༷་ཡང༷་ལོག་ལྡོག་གཅིག་གིས་གཅིག་གྲུབ་ཅིང་བློ་ངོར་སྣང་བརྟག་བསྲེས་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྒྲ༷་དོན༷་ནམ་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་གང༷་ཡི༷ན་ཞེས་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དང་གཞན་སེལ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ༷་ནི༷་འགལ༷་བ༷་མེ༷ད་དེ། སྤྱི་འཛིན་ཤེས༷་པ༷་གང་ཞིག་སྒྲ༷་ཡི༷ས་ངེས༷་པར་སྤྲུལ༷་པ༷་དེ༷་དག༷་གཞན་ཀུན་ལས་ལོག༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས་ན་ཕྱི་རོལ་དོན༷་གྱི༷་ཆ༷་ལ༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་ལོག་པ་ནི་དངོས་པོ་རང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ༷་ལྟར༷་བརྗོད་བྱ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའི་གནད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་མཐར་ཐུག་ཅིང་བློའི་གཞན་སེལ་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་མཉན༷་པ༷་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གཞན༷་སེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
།འཁྲུལ་ནས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན་དོན་དམ་པར་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །
若说错乱而趋入，则胜义中非所诠，而是属于名言层面。
དེས་ན་སྒྲ་འདི་དག་གིས་དོན་གོ་བ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས༷་ཕྱི་རོལ་དོན༷་གྱི་ཆ༷་དག་ནི༷་ཅི་ཞིག་བརྗོ༷ད་པར་འདོད་ཅེས༷་འདྲི་བ་དེ༷་ལ༷་དོན་དེའི་དེ་མིན་གཞན༷་སེལ༷་བའི་ཆ་དེ་ཙམ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ༷་སྟེ།
因此，这些声音使人理解对象仅仅是世间经验所成立的，对于"表述声音想要表达外在对象的哪一方面"的提问，应当回答说：仅仅表达该对象的"非彼"或遮余的方面。
དོན་རང་མཚན་དངོས་དང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་དང་ཤེས་པའི་རང་མཚན་གང་ཡང་བརྗོད་བྱར་མི་འཐད་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་དེ་མིན་བསལ་བ་ཙམ་གོ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
因为对象的自相本身、跟随它的类别和识的自相都不合理作为所诠，而表述的声音能够使人理解仅仅是遣除非此而已。
དེ་ཡང་བུམ་སྒྲས་བུམ་མིན་བཅད་པས་བུམ་པ་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་སྟོན་ལ་བུམ་མིན་བཅད་པ་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །
这也是指，"瓶"的声音通过排除非瓶而显示仅仅瓶的反体，而排除非瓶这一点在对象中是存在的。
དེས་ན་ཞེན་པའི་དབང་གིས་རང་མཚན་བརྗོད་བྱར་འགྲོ་བའང་རྣམ་བཅད་ཀྱི་གནད་འདི་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །
因此，通过执着力将自相视为所诠，最终也归结于这个遮除的关键点。
དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཕྱི་དོན་རྐྱང་པ་དང་ནང་གི་བློ་རྣམ་ཡན་གར་བ་རེ་རེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ན་བརྡ་དོན་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ལ། དེ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་བྱ་དེ་ནི་གཞན་ཕུང་གསུམ་པ་ཡང་མི་སྲིད་མོད།
如此考察，若仅外境或仅内心的表象各自为所诠，则符号与义不可能成立，而除这两者外的所诠也不可能有第三聚。
ཤིང་སྒྲས་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་གཞན་སེལ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་དེ་མིན་གཅོད་པ་ཙམ་འདི་གོ་བྱ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །
所以说，"树"的声音表达的是仅仅从非树返回的遮余，从而确立仅仅是在事物上遮除非此这点是所理解的对象。
དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །
这也是在名言中，而非胜义中。
དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྤྱི་ཞེས་པ་ཡང་གཞན་སེལ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་སྟེ། ལེགས་པར་དཔྱད་ན་རྟོག་པས་བཟུང་བའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་ཕྱི༷་དོན༷་ལ༷་མེ༷ད་ན༷་དེ༷་བརྗོ༷ད་པ་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་ལ་བརྟེན༷་པའམ་འབྲེལ་བ་ཡི༷ན་ཏེ་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །
不仅如此，所谓的"共相"也最终归结到那个遮余，因为如果仔细考察，分别念所执取的相分在外境中并不存在，那么表达它怎么能依赖或关联到外在对象呢？实际上，没有任何关联。
གསལ་བ་ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པའམ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲས༷་བརྗོད་བྱ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅ༷ན་དེ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་ན། གཞན་དག་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ནི་མི་སྲིད་ལ་
若考察：同等适用于一切个体或具有周遍性的声音对诸差别所诠的那个周遍者究竟是什么？尽管他人认为是所谓的共相，但那是不可能的，
དོན༷་གསལ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདྲ་བ་ཅན་གྱི༷་དངོས་པོར་གནས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་འབྲས༷་བུ་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྤྱི་བློ་སྐྱེས་པའི་རྟོག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ཡི༷ན་པར་གྲུབ་ལ།
依靠诸多个体对象互相相似地存在的事实，产生其果——理解为同一类的共相心，由此生起的分别对境的显现仅仅是那样。
དེ་འདྲའི་བློ་སྣང་དེ་ནི་ཡུལ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་མཐོང༷་ཞིང་གོམ༷ས་པ་མཐུ་བརྟས་པས༷་སྤྲུལ༷་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་དེ༷འང༷་དོན་དམ་པར་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ།
这种心识显现是通过见到并习惯对象事物，力量增强而产生的幻变而已，它在胜义中对诸个体毫无遍及性，
རང་གི་ནང་གི་བློ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དོན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ༷། །
因为它与自己内心的识无别，所以不能遍及其他对象。
དེ་ལྟར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་སྣང་བརྟག་ཕྱེ་ན་སྤྱི་དང་བརྗོད་བྱའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །
如此审察考虑后，若区分显现与判断，则共相和所诠的自相实体都不能成立。
真伪和合可所诠
གཉིས་པ། དོན་རང་མཚན་དེ༷་ཡི་དངོས༷་པོར་སྒྲོ༷་བཏགས༷་པའི་རྟོག་ཡུལ་དེ་ཉིད་རྟོག༷ས་པ༷་ཡིས༷་དོན་དེ་ཉིད་གཞན༷་ཀུན་ལ༷ས་བཟློག༷་པ༷་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག༷་པའི་ཕྱིར༷་ཡང༷་ལོག་ལྡོག་གཅིག་གིས་གཅིག་གྲུབ་ཅིང་བློ་ངོར་སྣང་བརྟག་བསྲེས་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ནས་
第二，对自相对象增益为实体的分别对境，正是通过认识那个对象是从一切他者返回的分别，因此返回和反体互相成立，在心识前混合显现与判断，基于这点，
སྒྲ༷་དོན༷་ནམ་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་གང༷་ཡི༷ན་ཞེས་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དང་གཞན་སེལ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ༷་ནི༷་འགལ༷་བ༷་མེ༷ད་དེ།
在分析"声义或声音所表达的是什么"时，说"是分别念的显现对境"和说"遮余是所诠"之间没有矛盾，
སྤྱི་འཛིན་ཤེས༷་པ༷་གང་ཞིག་སྒྲ༷་ཡི༷ས་ངེས༷་པར་སྤྲུལ༷་པ༷་དེ༷་དག༷་གཞན་ཀུན་ལས་ལོག༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས་ན་ཕྱི་རོལ་དོན༷་གྱི༷་ཆ༷་ལ༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།
因为由声音必定产生的那个执共相的心识，正因为它显现为从一切他者返回，所以显现为在外境对象的方面上具有周遍性，
གཞན་ལས་ལོག་པ་ནི་དངོས་པོ་རང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །
从他者返回是每个事物自身的法性，所以是周遍的。
དེ༷་ལྟར༷་བརྗོད་བྱ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའི་གནད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་མཐར་ཐུག་ཅིང་བློའི་གཞན་སེལ་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་མཉན༷་པ༷་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གཞན༷་སེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།
如此，所诠和周遍等一切关键点都归结于对象的遮余，并通过心识的遮余连接而趋入，所以声音正是这样进行遮余的。


 །དེ༷་ཕྱིར༷་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ༷་བྱེད་པ་ཡི༷་དུས༷་ན༷་ཡང༷་དོན་རང༷་ཉི༷ད་མཐོང༷་བའམ་ཤེས་ཤིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི༷་འབྲས༷་བུ༷འམ་དགོས་པ་ཅ༷ན་དེ་དེ༷འི་ཆེད་དུ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། ཇི་ལྟར་བསྟན༷་པའི༷་དོན་དེ་དང༷་མིང་དེ་འབྲེལ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་རང་མིན་བཅད་པའི་གཞན་སེལ༷་ཉིད་སྒྲ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བར༷་འགྱུར༷་གྱི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིས་དངོས་སུ་ཤེས་པ་སོགས་བྱར་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་འགག་པས་ན་མིང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །མིང་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་དོན་ལ་འབྲེལ་ཞིང་མིང་ལས་དོན་དེ་ཤེས་ཤིང་འཇུག་པའང་ཡོད་དོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གང་བརྟེན་ནས་མིང་བཏགས་པ་ན་མིང་དེ་དེ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་
20-250b
གཞན༷་དུ༷་འཇུག་པར་མ༷་མཐོང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་སྟེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་མི་འཇུག་པ་ཐོབ་དགོས་པ་དང༷་། རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ༷་ལར༷་མིང་དེ༷་མཐོང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་དེ་རིགས་མཐུན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་ན་མིང་དེའི་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པ་ནི་རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷། ལྟོས་པ་དེ་སོ་སོ་ནས་བསྟན་མི་དགོས་པར་རིགས་མཐུན་ལ་འཇུག་རིགས་མི་མཐུན་ལ་མི་འཇུག་པ་ཅིག་ཅར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དེའི་གཞན༷་སེལ༷་བ་ཙམ་སྒྲ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བའི་དབང་གིས་འགྱུར༷་གྱི༷་ལ་ལར་འཇུག་ལ་ལར་མི་འཇུག་པ་དེ༷་ནི༷་དངོས༷་པོའི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་ལ༷་མི༷་རུང༷་སྟེ། བུམ་པའི་རང་མཚན་གཅིག་ལ་མིང་ཐོགས་ན་འདི་མ་ཡིན་པ་གཞན་བ་ལང་སོགས་ཀྱང་བུམ་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མི་ཁེགས་ལ། ཡང་ན་མཐོང་བ་འདི་ཁོ་ན་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལས་བུམ་པ་གཞན་ལ་མིང་དེ་འཇུག་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་ལ། འདི་ནི་འདི་འདྲའི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་ཅེས་རིགས་མཐུན་པ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མཐའ་དག་བསྟན་ནས་འདི་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་བསྟན་པར་ནི་སུས་ཀྱང་མི་ནུས་པས་སྒྲ་དང་རང་མཚན་འབྲེལ་མི་ནུས་ཏེ། རང་མཚན་ལ་བརྡ་སྦྱར་ཡང་མིང་ཐོགས་ཡུལ་གཞན་སེལ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་མཐོང་བ་མེད་པར་འཇུག་ལྡོག་ཅིག་ཅར་འགྲུབ་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་ངོ༷་། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རིག༷ས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོ༷གས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དེ༷་ལྡན༷་ཞེས་བྱ་བ་ནི༷་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
20-251a
དེས་ན་ཁྱད་གཞི་བུམ་པ་སོགས་དོན༷་དང༷་ཁྱད་ཆོས་སྔོ་བསངས་སོགས་དེ༷་དག༷་ལ༷་འདི་འདིའིའོ་ཞེས་པའི་མཉན༷་པ༷་སྟེ་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལྟར་འབྲེལ༷་པའམ་རྟེན་པ་མིན༷་ཏེ་གཞན༷་ལ༷ས་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷་དེ་དང་དེའི་སྒྲ༷་ཐ་དད་པ་སྦྱོར༷་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེས་ན་རིགས་སོགས་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་རྟོག་པས་སྦྱར་གྱི་དོན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པས་དོན་རང་མཚན་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་མེད་དོ། །
破语言为分别
གཉིས་པ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དགག་པ་ལ། །མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཚུལ་བརྗོད། །ཡོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །
说现已无分别
དང་པོ། མཐོང་རྟོག་རྣམ་པ་འགལ་བར་བསྒྲུབ། །རྟོག་བཞིན་མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད། །དང་པོ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དོན་མཐོང་བའི་ཚེ་བུམ་པའི་མིང་དང་བཅས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
།དེ༷་ཕྱིར༷་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ༷་བྱེད་པ་ཡི༷་དུས༷་ན༷་ཡང༷་དོན་རང༷་ཉི༷ད་མཐོང༷་བའམ་ཤེས་ཤིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི༷་འབྲས༷་བུ༷འམ་དགོས་པ་ཅ༷ན་དེ་དེ༷འི་ཆེད་དུ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན།
因此，即使在看到自相时进行"这是这个名称"的命名时，也是为了达到见到或了解并获得对象自身这一结果或目的而进行命名的。
ཇི་ལྟར་བསྟན༷་པའི༷་དོན་དེ་དང༷་མིང་དེ་འབྲེལ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་རང་མིན་བཅད་པའི་གཞན་སེལ༷་ཉིད་སྒྲ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བར༷་འགྱུར༷་གྱི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།
由于所指示的对象与名称关联的缘故，排除非己的遮余本身与声音关联，而不是与自相关联。
དེ་ནི་ཕྱིས་དངོས་སུ་ཤེས་པ་སོགས་བྱར་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་འགག་པས་ན་མིང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །
因为它后来不能被直接了解等，在那个刹那即灭，所以与名称没有关联。
མིང་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་དོན་ལ་འབྲེལ་ཞིང་མིང་ལས་དོན་དེ་ཤེས་ཤིང་འཇུག་པའང་ཡོད་དོ། །
而所安立的名称后来仍然与那种对象关联，并且通过名称了解该对象并趋入行动也是存在的。
དེས་ན་དངོས་པོ་གང་བརྟེན་ནས་མིང་བཏགས་པ་ན་མིང་དེ་དེ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་གཞན༷་དུ༷་འཇུག་པར་མ༷་མཐོང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་སྟེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་མི་འཇུག་པ་ཐོབ་དགོས་པ་དང༷་།
因此，依据某事物安立名称时，名称[的应用]依赖于不见它应用于其他种类，即依据不应用的方面必须获得它不适用[的理解]，
རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ༷་ལར༷་མིང་དེ༷་མཐོང༷་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་དེ་རིགས་མཐུན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་ན་མིང་དེའི་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པ་ནི་རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷།
以及见到该名称[应用]于与自身同类的某些事物，依据那些同类而适用，简言之，因为名称的适用与不适用依赖于同类与异类两方面。
ལྟོས་པ་དེ་སོ་སོ་ནས་བསྟན་མི་དགོས་པར་རིགས་མཐུན་ལ་འཇུག་རིགས་མི་མཐུན་ལ་མི་འཇུག་པ་ཅིག་ཅར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དེའི་གཞན༷་སེལ༷་བ་ཙམ་སྒྲ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བའི་དབང་གིས་འགྱུར༷་གྱི༷་
无需分别指出这些依赖，而是同时成立适用于同类不适用于异类，这是由于该事物的遮余仅与声音关联的缘故，
ལ་ལར་འཇུག་ལ་ལར་མི་འཇུག་པ་དེ༷་ནི༷་དངོས༷་པོའི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་ལ༷་མི༷་རུང༷་སྟེ།
适用于某些[对象]不适用于另一些[对象]，这对于与事物自相的关联是不适合的。
བུམ་པའི་རང་མཚན་གཅིག་ལ་མིང་ཐོགས་ན་འདི་མ་ཡིན་པ་གཞན་བ་ལང་སོགས་ཀྱང་བུམ་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མི་ཁེགས་ལ།
若给瓶子的一个自相命名，则无法排除人们想"非此的其他如牛等是否也成为瓶子"而适用于异类，
ཡང་ན་མཐོང་བ་འདི་ཁོ་ན་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལས་བུམ་པ་གཞན་ལ་མིང་དེ་འཇུག་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་ལ།
或者说"唯有所见此物是瓶子"，则该名称自然不能适用于其他瓶子，
འདི་ནི་འདི་འདྲའི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་ཅེས་རིགས་མཐུན་པ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མཐའ་དག་བསྟན་ནས་འདི་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་བསྟན་པར་ནི་སུས་ཀྱང་མི་ནུས་པས་སྒྲ་དང་རང་མཚན་འབྲེལ་མི་ནུས་ཏེ།
没有人能够指出"这适用于一切此类同类"来显示一切同类，也不能指出一切异类后表明"这不适用于此"，因此声音不能与自相关联，
རང་མཚན་ལ་བརྡ་སྦྱར་ཡང་མིང་ཐོགས་ཡུལ་གཞན་སེལ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་མཐོང་བ་མེད་པར་འཇུག་ལྡོག་ཅིག་ཅར་འགྲུབ་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་ངོ༷་། །
通过理路可见，即使对自相应用名称，由于命名对象仅以遮余而成立的关键，无需见到两方面，即可同时成立适用与不适用的这一意义。
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རིག༷ས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོ༷གས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དེ༷་ལྡན༷་ཞེས་བྱ་བ་ནི༷་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
第三，摄义。因上所述，区别于种类、属性等的所谓"持有者"并不存在于对象之上，因为在对象中不显现为有差别。
དེས་ན་ཁྱད་གཞི་བུམ་པ་སོགས་དོན༷་དང༷་ཁྱད་ཆོས་སྔོ་བསངས་སོགས་དེ༷་དག༷་ལ༷་འདི་འདིའིའོ་ཞེས་པའི་མཉན༷་པ༷་སྟེ་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལྟར་འབྲེལ༷་པའམ་རྟེན་པ་མིན༷་ཏེ་
因此，对基体如瓶子等对象和特性如蓝色等这些，以"此是此的"声音或语言的适用，并非依据它们在对象上实际有差别而关联或依靠，
གཞན༷་ལ༷ས་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷་དེ་དང་དེའི་སྒྲ༷་ཐ་དད་པ་སྦྱོར༷་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
而是应用不同的声音于从他者返回的反体上，并非对象有差别之故。
དེས་ན་རིགས་སོགས་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་རྟོག་པས་སྦྱར་གྱི་དོན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པས་དོན་རང་མཚན་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་མེད་དོ། །
因此，将种类等差异合为一体是由分别念联结的，在对象中这是不可能的，所以显现自相对象的感官意识中没有这种分别念。
破语言为分别
གཉིས་པ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དགག་པ་ལ། །མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཚུལ་བརྗོད། །ཡོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །
第二，破斥名言联结分别念，分述：陈述见时无分别的方式；若有则太过。
说现已无分别
དང་པོ། མཐོང་རྟོག་རྣམ་པ་འགལ་བར་བསྒྲུབ། །རྟོག་བཞིན་མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད། །
第一，证成见与分别的相违；思考时见中无分别。
དང་པོ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དོན་མཐོང་བའི་ཚེ་བུམ་པའི་མིང་དང་བཅས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།
第一，名言联结分别念是指认为感官意识在见到如瓶子这样的对象时，连同瓶子的名称一起执取。


 །དེ་ལྟ་བུ་མི་འཐད་དེ། མིང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་དོན་གང་ཡིན་པའི་བརྡ༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་མཚན་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱིར་མཐོང༷་བ༷་གཅིག་ཏུ་སྲེ༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་སྔ༷་ཕྱི༷་གཅིག་ཏུ་འཛིན༷་པས༷་སྟོང༷་པ༷་ཡི༷་མིག༷་ཤེས༷་སོགས་རང་མཚན་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷་ནི༷་མིང་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོད་དེ། དེས་རང་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འདྲེས་པ་དེ་ཙམ་འཛིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་བསྲེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། མཐོང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་ཡིན་པ་འདས་སོགས་དོན་གཞན༷་ལ༷་རྟོག་པ་འཇུག༷་བཞིན་པའི་སེམ༷ས་ཡོད་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་ཡང༷་དེའི་སྐབས་སུ་མིག༷་གི༷ས་རྟོག་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་པའི་
20-251b
གཟུགས༷་དག༷་མཐོང༷་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གྱུར༷་པ༷་དེར༷་ནི༷་གསལ༷་བར༷་མཐོ༷ང་བཞིན་པ་དེ༷་ཡི༷་བརྡ༷་མི༷་འཛིན༷་ཏེ། རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་པར་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །དེས་ན་མཐོང་བཞིན་པ་དེ་ལ་དེ་ཁོ་རང་གི་བརྡ་དེས༷་བསྐྱེ༷ད་པའི་རྟོག༷་པ༷འང༷་མེ༷ད་དེ། ཀ་བ་ལ་རྟོག་བཞིན་བུམ་པ་མཐོང་བ་ན་བུམ་སྣང་ཙམ་ལས་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དབང་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཅོག་སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་གྱི་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། ཡུལ་གང༷་ལ༷་དེ་ཡི་བརྡར་གྱུར་པའི་སྒྲ༷་ནི༷་ངེས༷་པར་འགོད༷་པ༷་ན་བརྡ་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ལ༷་རྟོག༷་པ༷་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པ་དེས༷་ན༷་དབ༷ང་སྐྱེས༷་ཀྱི་བློ་ཡང་ཡུལ་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷་ཡིས༷་གར་ཡང་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དཔེར་ན་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་རོ༷ལ་གྱི་དོན་དངོས་སུ་གསལ་བར་མཐོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། འདོད་པས་འཇུག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི་གཟུང་དོན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་མཐོང་བ་ན་དེའི་བརྡ་འཛིན་གྱི་གཟུང་དོན་མེད་པར་ཡིད་རྟོག་བཅས་བཞིན་དུ་མི་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་གཟུང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་བརྡ་ལ་ཅི་ཞིག་ལྟོས་ཏེ་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་མིན་ན་སུ་ཡང་བརྡ་ལ་རྨོངས་མི་སྲིད་དེ་བརྡ་མི་ཤེས་པ་དུད་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྡ་འཛིན་པས་བརྡ་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཀུན་ཤེས་པར་ཐལ་ལོ། །འདིར་ནི་སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་ཁོ་ནས་ཆོག་གི་འདྲེས་རུང་མི་དགོས་ཏེ་མིང་དང་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་འདྲེས་རུང་ཙམ་གྱིས་མི་འཐུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
有则甚过
གཉིས་པ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། ཡུལ་ཅན་འཛིན་རྣམ་མྱོང་མེད་ཐལ། །སྤྱོད་ཡུལ་རང་མཚན་མི་རྟོགས་པའོ། །
20-252a
有境了相无受之过
དང་པོ་ལ། རང་རིག་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་། །དེས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེ་ཕྱིར་རྟོག་མེད་གྲུབ་ཚུལ་ལོ། །
无自证之过
དང་པོ་ལ། རང་རིག་མེད་པས་མྱོང་མི་འཐད། །དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པའོ། །
无自证则受不成立
དང་པོ། གཟུགས༷་མཐོང་བ་ལ༷་གཟུགས༷་སོ་ཞེས༷་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་མཐོང༷་བ༷་ཡིན་ན༷་གཟུགས་དེ༷་འཛིན་པའི་བློ༷་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས༷་ནི༷་དུས་དེར་ཅི༷་ལྟར༷་མཐོང༷་སྟེ་གཟུགས་མཐོང་བའི་རྟོག་བཅས་དང་གཟུགས་འཛིན་གྱི་བློ་མཐོང་བའི་རྟོག་བཅས་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
།དེ་ལྟ་བུ་མི་འཐད་དེ། མིང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་དོན་གང་ཡིན་པའི་བརྡ༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་མཚན་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱིར་མཐོང༷་བ༷་གཅིག་ཏུ་སྲེ༷་བར་བྱེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཡིན་ལ།
这种[见解]不合理。执名的分别念是缘于忆及对象是什么的符号的心识，它以混合的相为所缘，因此具有将前后所见混合为一体的本性，
དེ་དང་འགལ་བ་སྔ༷་ཕྱི༷་གཅིག་ཏུ་འཛིན༷་པས༷་སྟོང༷་པ༷་ཡི༷་མིག༷་ཤེས༷་སོགས་རང་མཚན་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷་ནི༷་མིང་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོད་དེ།
与此相违，空于执前后为一的眼识等见自相的感官识中，怎么会有名称所产生的分别念呢？
དེས་རང་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འདྲེས་པ་དེ་ཙམ་འཛིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་བསྲེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
因为它仅仅执取自时未混合的显现，不可能混合前后[所见]的缘故。
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
第二，分为：直接和间接太过。
དང་པོ། མཐོང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་ཡིན་པ་འདས་སོགས་དོན་གཞན༷་ལ༷་རྟོག་པ་འཇུག༷་བཞིན་པའི་སེམ༷ས་ཡོད་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་ཡང༷་དེའི་སྐབས་སུ་མིག༷་གི༷ས་རྟོག་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས༷་དག༷་མཐོང༷་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གྱུར༷་པ༷་དེར༷་ནི༷་གསལ༷་བར༷་མཐོ༷ང་བཞིན་པ་དེ༷་ཡི༷་བརྡ༷་མི༷་འཛིན༷་ཏེ།
第一，对于具有正在分别那些非正在见的事物，如过去等其他对象之心的人，在那时也由眼睛不间断地看见那些非分别对境的色法，对于正在清晰见到的事物的符号并不执取，
རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་པར་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །
因为经验已证明两个分别念不能同时起作用。
དེས་ན་མཐོང་བཞིན་པ་དེ་ལ་དེ་ཁོ་རང་གི་བརྡ་དེས༷་བསྐྱེ༷ད་པའི་རྟོག༷་པ༷འང༷་མེ༷ད་དེ། ཀ་བ་ལ་རྟོག་བཞིན་བུམ་པ་མཐོང་བ་ན་བུམ་སྣང་ཙམ་ལས་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་མེད་དོ། །
因此，对于正在见的事物，没有由它自身的符号产生的分别念，例如，当正在分别柱子而看见瓶子时，除了瓶子的显现外，并没有"这是瓶子"的分别念。
གཉིས་པ། དབང་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཅོག་སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་གྱི་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ།
第二，若所有感官意识都是声义混执的具分别，则太过：
ཡུལ་གང༷་ལ༷་དེ་ཡི་བརྡར་གྱུར་པའི་སྒྲ༷་ནི༷་ངེས༷་པར་འགོད༷་པ༷་ན་བརྡ་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ལ༷་རྟོག༷་པ༷་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པ་དེས༷་ན༷་དབ༷ང་སྐྱེས༷་ཀྱི་བློ་ཡང་ཡུལ་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷་ཡིས༷་གར་ཡང་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དཔེར་ན་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་བཞིན་ནོ། །
当对任何对象确立其符号时，对于那个符号对象会产生分别念，因此，即使没有对象自相，感官生起的心识也会仅凭符号和努力，随自己的意愿趋入任何地方，如具分别的心识一样。
དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་རོ༷ལ་གྱི་དོན་དངོས་སུ་གསལ་བར་མཐོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། འདོད་པས་འཇུག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི་གཟུང་དོན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
如此则不会清晰地直接见到外境对象，因为它只是随欲望趋入的有境，而不是需要依赖所取对象的认识。
གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་མཐོང་བ་ན་དེའི་བརྡ་འཛིན་གྱི་གཟུང་དོན་མེད་པར་ཡིད་རྟོག་བཅས་བཞིན་དུ་མི་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན།
若说见到所取对象时执取其符号，而不像意识具分别那样不依所取对象而执取，
དེ་གཟུང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་བརྡ་ལ་ཅི་ཞིག་ལྟོས་ཏེ་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །
那么，如果它是以所取对象为对境，为何还需要依赖符号呢？它只不过是对象自身本性的显现而已。
དེ་ལྟར་མིན་ན་སུ་ཡང་བརྡ་ལ་རྨོངས་མི་སྲིད་དེ་བརྡ་མི་ཤེས་པ་དུད་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྡ་འཛིན་པས་བརྡ་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཀུན་ཤེས་པར་ཐལ་ལོ། །
若非如此，任何人都不可能对符号迷惑，因为即使不知符号的旁生等的感官识也能执取符号，则不依赖于命名而能了解一切，这成了过失。
འདིར་ནི་སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་ཁོ་ནས་ཆོག་གི་འདྲེས་རུང་མི་དགོས་ཏེ་མིང་དང་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་འདྲེས་རུང་ཙམ་གྱིས་མི་འཐུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
此处仅需声义混执就足够，不需要可混合[的能力]，因为对直接与名称相联结来说，仅仅可混合是不足的。
有则甚过
གཉིས་པ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། ཡུལ་ཅན་འཛིན་རྣམ་མྱོང་མེད་ཐལ། །སྤྱོད་ཡུལ་རང་མཚན་མི་རྟོགས་པའོ། །
第二，若一切心识皆具分别则太过：有境执相无体验；境自相不能了知。
有境了相无受之过
དང་པོ་ལ། རང་རིག་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་། །དེས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེ་ཕྱིར་རྟོག་མེད་གྲུབ་ཚུལ་ལོ། །
第一，分为：无自证之过；因此陈述太过；由此成立无分别的方式。
无自证之过
དང་པོ་ལ། རང་རིག་མེད་པས་མྱོང་མི་འཐད། །དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པའོ། །
第一，分为：无自证则体验不成立；破斥避免过失的答复。
无自证则受不成立
དང་པོ། གཟུགས༷་མཐོང་བ་ལ༷་གཟུགས༷་སོ་ཞེས༷་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་མཐོང༷་བ༷་ཡིན་ན༷་གཟུགས་དེ༷་འཛིན་པའི་བློ༷་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས༷་ནི༷་དུས་དེར་ཅི༷་ལྟར༷་མཐོང༷་སྟེ་
第一，若见色时以"这是色"的具分别而见，则如何在那时见到"执取该色的心识是这样的"呢？
གཟུགས་མཐོང་བའི་རྟོག་བཅས་དང་གཟུགས་འཛིན་གྱི་བློ་མཐོང་བའི་རྟོག་བཅས་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为见色的具分别[识]和见执色心识的具分别[识]两者不可能同时存在。


 །གཟུགས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་རང་བློས་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ཅན་བློ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་དེ༷་ཡི༷་རྣམ་པ་རང་གིས་ཉ༷མས་སུ༷་མྱོང༷་བ༷འང༷་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོ༷ད་ན། དེ་མ་མྱོང་ཞེས་ཇི་ལྟར་དགག་པར་ནུས་ཏེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་འདིར་རྟགས་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་གང་ལ་སྒྲོ༷་འདོགས་གཅོད་ནུས་པ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་ན་སྔོན་པོ་ལའང་མིག་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བ་འདི་དང་འདྲ་བར་རང་བློ་གང་སྐྱེས་པ་འདི་ལའང་སོམ་ཉི་ཟ་མི་དགོས་པར་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་བུར་གྲུབ་བཞིན་རང་རིག་མེད་ཅེས་པ་ནི་རྫས་ལག་ན་ཐོགས་བཞིན་བདག་གིས་མ་ཁྱེར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའི་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་འདིང་བའི་རྫུན་པོ་ཆེའི་བས་གཏོང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་མི་མཛེས་ན་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་དེ་ལྟ་བུ་སྨྲ་བར་མི་ནུས་སོ། །མཐོང་མྱོང་གི་ཐ་སྙད་བསྙོན་མེད་འདི་ཙམ་ལས་དབུ་མའི་གཞུང་ན་བསྟན་པ་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མི་འགྲུབ་པ་ནི་གཞན་རིག་ལའང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་འཛིན་མྱོང་བ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་
20-252b
བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལྟར་ན་རྟོག༷་མེ༷ད་ཅི༷་ལྟར་ཡི༷ན་ཏེ་རྟོག་བཅས་སུ་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། རང་མྱོང་འགོག་དང་གཞན་མྱོང་འགོག །དང་པོ། གཟུགས་འཛིན་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་རང་གིས་རང་མྱོང༷་བ་ཡི༷ན་ན༷་ནི༷་ཁྱོད་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་རྟོག༷་གཉི༷ས་ཅི༷ག་ཅར༷་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པས་དེ་ལྟར་མྱོང་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། དུས་མཉམ་དང་ནི་མི་མཉམ་གཉིས། །དང་པོ། རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་དེས༷་ནི༷་གཟུགས་འཛིན་ཤེས་པ་རང་དང་དུས༷་མཚུངས༷་པའི་རྣ༷མ་པར༷་ཤེས༷་པ་གཞན༷་གྱིས་དེ་མྱོང༷་བ༷་མེད་པར་ཡང་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་རྟོག་པ་མེད་དུ་ཆུག་ནའང་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་གཟུགས་འཛིན་དེ་རང་གིས་མྱོང་བ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་གཉིས་ཀ་མིན་ཡང་འདས་པ་དེ་དྲན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་རིག་མ་མྱོངས་པར་འདས༷་པ༷་ལ༷་ནི༷་ཕྱིས་དྲ༷ན་པར༷་འགྱུར༷་བ་ཞེས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། སྔར་ནམ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་མེ༷ད་པ་ལ༷་དྲན་པ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེ་སྟེ་དྲན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མྱོངས་ཀྱང་དྲན་ན་ཐམས་ཅད་དྲན་པར་ཐལ་ལོ། །འོ་ན་སྔར་འདས་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་ལ་དྲན་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འདྲ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདས་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་སྐབས་འདིར་བཤད་པ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་དང་མི་འདྲ་སྟེ་བྱེ་བྲག་གི་མིང་
20-253a
སྤྱི་ལ་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
།གཟུགས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་རང་བློས་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ཅན་བློ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་དེ༷་ཡི༷་རྣམ་པ་རང་གིས་ཉ༷མས་སུ༷་མྱོང༷་བ༷འང༷་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོ༷ད་ན།
若说："执取色法的心识不可能被自心直接见到。"[回答]：如果对境心识"此种心生起了"，对该心识的相分自身的体验无可否认地存在，
དེ་མ་མྱོང་ཞེས་ཇི་ལྟར་དགག་པར་ནུས་ཏེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་འདིར་རྟགས་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་གང་ལ་སྒྲོ༷་འདོགས་གཅོད་ནུས་པ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་ན་སྔོན་པོ་ལའང་མིག་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །
那么怎能否认它没被体验呢？在这个分析名言的场合，不需依赖推理标志和历史等，而仅凭体验力能断除对任何对象的增益，如果这不是现量，那么对蓝色的眼识也不会成为现量。
ཡུལ་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བ་འདི་དང་འདྲ་བར་རང་བློ་གང་སྐྱེས་པ་འདི་ལའང་སོམ་ཉི་ཟ་མི་དགོས་པར་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་བུར་གྲུབ་བཞིན་རང་རིག་མེད་ཅེས་པ་ནི་རྫས་ལག་ན་ཐོགས་བཞིན་བདག་གིས་མ་ཁྱེར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའི་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་འདིང་བའི་རྫུན་པོ་ཆེའི་བས་གཏོང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་མི་མཛེས་ན་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས།
如同蓝色对象被现量所体验，对于所生起的自心也无需怀疑，如此不隐蔽地已成立，却说"没有自证"，就像手中拿着物品却说"我没拿"一样，这种否认现量的大谎言，在世间也是不美的，对于说理者就更不用说了。
དེས་ན་དེ་ལྟ་བུ་སྨྲ་བར་མི་ནུས་སོ། །མཐོང་མྱོང་གི་ཐ་སྙད་བསྙོན་མེད་འདི་ཙམ་ལས་དབུ་མའི་གཞུང་ན་བསྟན་པ་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མི་འགྲུབ་པ་ནི་གཞན་རིག་ལའང་མཚུངས་སོ། །
因此，不能说这种话。仅此见与体验的无可否认的名言，如中观典籍所示，以胜义分析来观察则不成立，这对他证也同样如此。
དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་འཛིན་མྱོང་བ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལྟར་ན་རྟོག༷་མེ༷ད་ཅི༷་ལྟར་ཡི༷ན་ཏེ་རྟོག་བཅས་སུ་འགྱུར་རོ། །
如此，执色体验对于说一切心识都具分别的你来说，怎么会是无分别呢？应该是具分别了。
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། རང་མྱོང་འགོག་དང་གཞན་མྱོང་འགོག །
第二，分为：破斥自体验和破斥他体验。
དང་པོ། གཟུགས་འཛིན་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་རང་གིས་རང་མྱོང༷་བ་ཡི༷ན་ན༷་ནི༷་ཁྱོད་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་རྟོག༷་གཉི༷ས་ཅི༷ག་ཅར༷་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པས་དེ་ལྟར་མྱོང་མི་སྲིད་དོ། །
第一，如果执色[识]自身由自体验，那么按照你的说法，二者都具分别，而两个分别不能同时被见，因此这样的体验是不可能的。
གཉིས་པ་ལ། དུས་མཉམ་དང་ནི་མི་མཉམ་གཉིས། །
第二，分为：同时和非同时两种。
དང་པོ། རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་དེས༷་ནི༷་གཟུགས་འཛིན་ཤེས་པ་རང་དང་དུས༷་མཚུངས༷་པའི་རྣ༷མ་པར༷་ཤེས༷་པ་གཞན༷་གྱིས་དེ་མྱོང༷་བ༷་མེད་པར་ཡང་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས་སོ། །
第一，由展示两个分别不可能同时存在，也表明执色识不被与之同时的其他识所体验，因为在一个人的相续中，两个分别念不可能同时生起。
གཞན་ཡང་རྟོག་པ་མེད་དུ་ཆུག་ནའང་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །
再者，即使假设没有分别念，若由他[识]体验，则成无穷，这种方式将在下文详细说明。
གཉིས་པ། གལ་ཏེ་གཟུགས་འཛིན་དེ་རང་གིས་མྱོང་བ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་གཉིས་ཀ་མིན་ཡང་འདས་པ་དེ་དྲན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།
第二，若说执色[识]既不是由自体验，也不是由同时的他识体验，而是仅仅记忆过去的[识]，[回答]：
དོན་རིག་མ་མྱོངས་པར་འདས༷་པ༷་ལ༷་ནི༷་ཕྱིས་དྲ༷ན་པར༷་འགྱུར༷་བ་ཞེས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། སྔར་ནམ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་མེ༷ད་པ་ལ༷་དྲན་པ་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེ་སྟེ་དྲན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
所谓对未体验的对象认知，后来回忆过去，这是不合理的。对于从未体验过的事物，怎么会生起回忆呢？因为没有被回忆的因。
མ་མྱོངས་ཀྱང་དྲན་ན་ཐམས་ཅད་དྲན་པར་ཐལ་ལོ། །
如果未体验也能回忆，则应能回忆一切，这成了过失。
འོ་ན་སྔར་འདས་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་ལ་དྲན་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །
若问："那么如何回忆过去的转轮王和佛陀等呢？"不称此类为回忆，而称为对过去时间事物的分别。
དེ་འདྲ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །
这种[分别]对未来事物也是存在的。
སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདས་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་སྐབས་འདིར་བཤད་པ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་དང་མི་འདྲ་སྟེ་བྱེ་བྲག་གི་མིང་སྤྱི་ལ་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།
虽然有时对过去的一切分别都假立为回忆的名称，但这与此处所说的回忆自身体验不同，应知这只是将特殊名称施加于共相而已。


 །དེ་ཡང་དངོས་པོ་འདས་པ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་སྔར་རང་གིས་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ད་ལྟ་དྲན་དུ་ཡོད་ལ། གཞན་དྲན་དུ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་བརྩད་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད།
说无自证则甚过
གཉིས་པ་རང་རིག་མེད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། རང་གཞན་བློ་གཉིས་རྟོགས་ཚུལ་གཅིག །དོན་རིག་འདས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །དང་པོ། རང་བློ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན་གཟུགས་འཛིན་སོགས་རང༷་བློའི༷་ངོ་བོ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་སམ་མ་སྐྱེས་སོགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བློ༷་དང༷་། གཞན༷་གྱི༷་རྒྱུད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བློ༷་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་སོགས་ཡོངས༷་སུ་གཅོ༷ད་ཚུལ་གྱི་ངོ༷་བོ༷་ལ་གཅོད་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་མེད་པར་གཅི༷ག་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་བློ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཉམས་སུ་མ་མྱོངས་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སོགས་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་དོན་སྙིང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྙིང་གི་དབྱིབས་སོགས་ཇི་འདྲ་བ་དཔྱད་པའི་ཚེ་ན་གཅོད་ནུས་མི་ནུས་ལ་ཁྱད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཚོད་གཞན་གྱིས་མི་བཟུང་བར་གསུངས་ཀྱི་རང་གི་རྒྱུད་ཚོད་ཀྱང་རང་གིས་མི་ཟིན་པར་མ་གསུངས་པ་འདིས་ཀྱང་རང་རིག་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་གཞན་གྱི་ལན་འགོག་པ། དང་པོ། དེ་ལྟར་རང་རིག་མེད་ཅིང་དུས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྲུབ་ན་རང་རྒྱུད་ལ་དོན༷་རིག༷་པ་སྔར་བྱུང་ནས་འདས༷་པ༷་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་ཀྱང་མེད་དེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་དེ་འདྲའི་དོན་རིག་ཡོད་པ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བས་དོན་རིག་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་པ་དག༷་དང༷་བྲལ༷་ཞིང༷་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས༷་ཡང་དག་གང་ཡང་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ༷་དེ་ལྟ་ན་དེ་ཅིས༷་
20-253b
གྲུབ་སྟེ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྟགས་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཅན་དོན་རིག་དེ༷་ལ༷་ནི༷་ནམ་ཡང་དེ་འཛིན་གྱི་བློས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གཞལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་པས་ན་དེ་རྟག༷ས་ཅ༷ན་མིན༷་ཏེ་སྒྲུབ་རྟགས་ནི་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་ཡུལ་ནམ་ཡང་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེ་ལ་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཅི་ཡིན་པའང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་ན་ཡུལ་སྔོ་སོགས་གཞན་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་བརྩད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རང་རིག་གིས་གྲུབ་པས་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ལ་བརྒལ་བརྟག་བྱར་མེད་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར༷་ཡུལ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་ནི་མིག་མི་འདོད་ལ་སྔོན་པོ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དང་འདྲའོ། །ཡུལ་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་པར་འདོད་ན་ནི་མངོན་རྗེས་གང་རུང་གིས་འགྲུབ་དགོས་ལ་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་རྗེས་དཔག་ཁོ་ནས་འདི་མི་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ནི་རང་རིག་མ་གཏོགས་པར་གཞན་རིག་གིས་མི་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད་མ་ཐག་པ་དང་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
།དེ་ཡང་དངོས་པ这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
།དེ་ཡང་དངོས་པོ་འདས་པ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་སྔར་རང་གིས་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ད་ལྟ་དྲན་དུ་ཡོད་ལ། གཞན་དྲན་དུ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་བརྩད་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད།
而且，虽然在事物已成过去这一点上没有差别，但以前自己体验过的事物现在可以记忆，而其他[未体验的]不能记忆，这种差别是由体验所成立的，对此有什么可争辩的呢？
说无自证则甚过
གཉིས་པ་རང་རིག་མེད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། རང་གཞན་བློ་གཉིས་རྟོགས་ཚུལ་གཅིག །དོན་རིག་འདས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །
第二，若无自证则太过，[分为]：了解自他两种心识的方式相同；无法证成过去的对象认知。
དང་པོ། རང་བློ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན་གཟུགས་འཛིན་སོགས་རང༷་བློའི༷་ངོ་བོ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་སམ་མ་སྐྱེས་སོགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བློ༷་དང༷་། གཞན༷་གྱི༷་རྒྱུད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བློ༷་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་སོགས་ཡོངས༷་སུ་གཅོ༷ད་ཚུལ་གྱི་ངོ༷་བོ༷་ལ་གཅོད་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་མེད་པར་གཅི༷ག་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ།
第一，若无自心的自体验，则对执色等自心的本性如何，它在自相续中是否生起等的判断，与在他人相续中这样的心如何生起等的判断方式的本性，在能否判断上无差别，将成为相同，
རང་གི་བློ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཉམས་སུ་མ་མྱོངས་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སོགས་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་དོན་སྙིང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྙིང་གི་དབྱིབས་སོགས་ཇི་འདྲ་བ་དཔྱད་པའི་ཚེ་ན་གཅོད་ནུས་མི་ནུས་ལ་ཁྱད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །
因为即使是自心，若未体验，也不能知道它是什么样等，就像在考察自己的心脏和他人心脏的形状等如何时，在能否判断上无差别一样。
དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཚོད་གཞན་གྱིས་མི་བཟུང་བར་གསུངས་ཀྱི་རང་གི་རྒྱུད་ཚོད་ཀྱང་རང་གིས་མི་ཟིན་པར་མ་གསུངས་པ་འདིས་ཀྱང་རང་རིག་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
因此，如来也说他人的心相续不被他人所把握，但未说自相续也不被自己所把握，这也显示了自证的存在。
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་གཞན་གྱི་ལན་འགོག་པ།
第二，分为：直接和破斥他人的回答。
དང་པོ། དེ་ལྟར་རང་རིག་མེད་ཅིང་དུས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྲུབ་ན་རང་རྒྱུད་ལ་དོན༷་རིག༷་པ་སྔར་བྱུང་ནས་འདས༷་པ༷་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་ཀྱང་མེད་དེ།
第一，如果这样没有自证，且不能由同时或非同时的他识直接成立，那么也没有能证明自相续中先前生起后已消逝的对象认知存在的推理，
རང་གི་རྒྱུད་ལ་དེ་འདྲའི་དོན་རིག་ཡོད་པ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བས་དོན་རིག་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་པ་དག༷་དང༷་བྲལ༷་ཞིང༷་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས༷་ཡང་དག་གང་ཡང་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ༷་དེ་ལྟ་ན་དེ་ཅིས༷་གྲུབ་སྟེ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
因为从未见到自相续中有这样的对象认知，所以缺乏证成对象认知的正确同喻，也没有任何能证成它的正确标志，那么这靠什么成立呢？它是不会成立的。
གང་གི་ཕྱིར་རྟགས་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཅན་དོན་རིག་དེ༷་ལ༷་ནི༷་ནམ་ཡང་དེ་འཛིན་གྱི་བློས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གཞལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་པས་ན་དེ་རྟག༷ས་ཅ༷ན་མིན༷་ཏེ་
如果问："为什么标志不可能存在？"因为作为成立宗法的基础的法持（有法）对象认知，从未被执取它的识直接度量，所以它不能成为所立标志，
སྒྲུབ་རྟགས་ནི་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་ཡུལ་ནམ་ཡང་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེ་ལ་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཅི་ཡིན་པའང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
因为能立标志是由关联而成立的，若从未见过所关联的对象，对它来说，什么是标志也无法得知。
དེས་ན་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་ན་ཡུལ་སྔོ་སོགས་གཞན་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་བརྩད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རང་རིག་གིས་གྲུབ་པས་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ལ་བརྒལ་བརྟག་བྱར་མེད་པ་ཡིན་གྱི་
因此，在一切名言量的场合中，如同对境蓝色等由他证现量成立而无可争议一样，有境心识由自证成立，这种体验的名言也是无需辩诘的，
ཡུལ་ཅན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར༷་ཡུལ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་ནི་མིག་མི་འདོད་ལ་སྔོན་པོ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དང་འདྲའོ། །
而主张有境未被量所成立而对境被量所成立，就像不要眼睛却想见蓝色一样。
ཡུལ་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་པར་འདོད་ན་ནི་མངོན་རྗེས་གང་རུང་གིས་འགྲུབ་དགོས་ལ་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་རྗེས་དཔག་ཁོ་ནས་འདི་མི་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ལ།
如果想要有境由量所成立，就必须由现量或比量其中之一成立，而仅仅靠未先由现量[成立]的比量不能成立这一点，如刚才所说的，
མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ནི་རང་རིག་མ་གཏོགས་པར་གཞན་རིག་གིས་མི་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད་མ་ཐག་པ་དང་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།
若由现量成立，则除了自证外不能由他证成立，如刚才所说，下文将更广泛地解释。


 །གཉིས་པ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་མཐོང་བཞིན་པའི་རྒྱུན་མ་འགག་པའི་སྐབས་སུ་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པས་ན། གལ༷་ཏེ༷་དོན་རིག་འདས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷ར་ནི༷་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་རང་གི་ཕྱི་ལོགས་དེ༷་མ༷་ཐག༷་ཏུ་བྱུང་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པའི༷་བློས༷་དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཟུག༷ས་སོ༷གས་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་དེ་འགགས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན༷་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རིག་དེ་ཡང་བློ་གཞན་དེས་འཛིན༷་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། དེས་རང་གི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བའི་
20-254a
དོན་རིག་དེ་འཛིན་དུ་ཆུག་མོད། དེའི་སྔ༷་མར་བྱུང་བའི་བློ༷་ཇི་སྙེད་པ་དེ༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་མ་བཟུང་བར་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་བློ་གང་ཇི་སྙེད་སྐྱེས་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དོ། །
故而成无分别
གསུམ་པ་དེ་ལས་རྟོག་མེད་གྲུབ་ཚུལ། དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་རང་རིག་མེད་པ་མི་རུང་ལ། དེ་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དེས་ན་རང་རིག་རྟོག་མེད་དུ་གྲུབ་ལ། ཇི༷་ལྟར༷་གཟུགས་འཛིན་རང༷་གི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་ཤེས༷་མ་འཁྲུལ་པའི་ཉ༷མས་མྱོང༷་དེ༷་ལ་རྟོག༷་པ་མེ༷ད་པར་གྲུབ་པ་དེ༷་བཞིན༷་རང་མཚན་བརྡ༷་བྱ༷་བར་མི༷་ནུས༷་པའི་ཡུལ་ཅན་གཟུགས་འཛིན་ལ་སོགས་པ༷་གཞན༷་ཡང༷་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །
行境自相不了
གཉིས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་རང་མཚན་མི་རྟོག་པར་ཐལ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཤེས་པ་ཀུན་རྟོག་བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ལྟར་ན། འདྲེས་པ་སྤྱི༷་བརྗོ༷ད་པའི་ངང༷་ཚུལ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་སྒྲ༷་དང༷་རྟོག༷་པ༷འང༷་སྒྲ་དེ༷་དང༷་དོན༷་གཅི༷ག་པ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན༷་དང་། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པར་འདོད་ན༷་ནི༷་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་འབའ་ཞིག་གི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་བློ་གང༷་གིས༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རང་ཡུལ་སྤྱི་དེ་སྤངས་ནས་རང་མཚན་རྟོགས་པའི་བློ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་བློ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རྟོག་མེད་ཡོད་ན་འདོད་པ་གྲུབ། །ཡོད་ཀྱང་རྟོག་པར་རྟེན་པ་མིན། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྟོག་བཅས་སྤྱི་ཡི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་མིན་ཏེ་རྟོག༷་མེ༷ད་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་འགའ༷་ཞིག༷་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། རྟོག་མེད་དེ༷་དང༷་རྐྱེན་གསུམ་པོ་མཚུངས༷་པའི་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པས་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང་དེ༷་བཞིན༷་རྟོག་པ་མེད་པར་
20-254b
འགྱུར་ཏེ། འབྲས༷་བུའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཐ༷་ད༷ད་པ་ནི་རྒྱུ༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི༷་དབང་ལ༷ས་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུང་དོན་རང་མཚན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་མིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་ལས་མཐོང་རྟོག་ཐ་དད་བསྒྲུབ། །དེ་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མི་འཐད་པ། །དེས་ན་དབང་ཤེས་རྒྱུ་གཞན་ཁེགས། །དང་པོ། མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དང་རྟོག་པའི་བློ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་ནི་ཕྱི༷་རོལ༷་དོན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་མིང་བརྡ༷་ཙམ་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷ས་ཡིད་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དེ་སྦྱོར༷་བ༷འམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེ་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་བརྡ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་དོན་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོའི་ནུས༷་པ་ཉི༷ད་ལ༷ས་མི༷ག་བློར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲེ་བ་མེད་དེ་གྲོ་དང་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
།གཉིས་པ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་མཐོང་བཞིན་པའི་རྒྱུན་མ་འགག་པའི་སྐབས་སུ་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པས་ན།
第二，在承认一切心识都具分别的体系中，当见色的相续未中断时，两个分别不可能同时运作，因此，
གལ༷་ཏེ༷་དོན་རིག་འདས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷ར་ནི༷་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་རང་གི་ཕྱི་ལོགས་དེ༷་མ༷་ཐག༷་ཏུ་བྱུང་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པའི༷་བློས༷་
如果有一个显现为过去对象认知之本性的心识，在自己之后无间隔生起，不被他[识]间隔的心，
དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཟུག༷ས་སོ༷གས་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་དེ་འགགས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན༷་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རིག་དེ་ཡང་བློ་གཞན་དེས་འཛིན༷་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
例如，在经部宗的体系中，对境、根、识三者和合之后，虽然前一刹那的色等已灭，但会生起执取其相的心识，同样，自相续中的对象认知也会被那另一心执取，若这样说，
དེས་རང་གི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བའི་དོན་རིག་དེ་འཛིན་དུ་ཆུག་མོད། དེའི་སྔ༷་མར་བྱུང་བའི་བློ༷་ཇི་སྙེད་པ་དེ༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ།
假设它能执取生于其前的那个对象认知，但不会执取在那之前生起的所有心识，
དེ་རྣམས་ནི་མ་བཟུང་བར་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
因为那些未被执取就已经灭了。
དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་བློ་གང་ཇི་སྙེད་སྐྱེས་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དོ། །
这样不能承认，因为自心所生起的一切次第都能按顺序产生回忆，这被现量所违害。
故而成无分别
གསུམ་པ་དེ་ལས་རྟོག་མེད་གྲུབ་ཚུལ། དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་རང་རིག་མེད་པ་མི་རུང་ལ། དེ་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དེས་ན་རང་རིག་རྟོག་མེད་དུ་གྲུབ་ལ།
第三，由此成立无分别的方式。如是分析，无自证是不合理的，而它是具分别也不合理，这以理路已成立，因此自证已成立为无分别，
ཇི༷་ལྟར༷་གཟུགས་འཛིན་རང༷་གི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་ཤེས༷་མ་འཁྲུལ་པའི་ཉ༷མས་མྱོང༷་དེ༷་ལ་རྟོག༷་པ་མེ༷ད་པར་གྲུབ་པ་དེ༷་བཞིན༷་
如同执色[识]的有境识之无错乱体验已成立为无分别，
རང་མཚན་བརྡ༷་བྱ༷་བར་མི༷་ནུས༷་པའི་ཡུལ་ཅན་གཟུགས་འཛིན་ལ་སོགས་པ༷་གཞན༷་ཡང༷་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །
同样，以无法标示自相为对境的执色等其他[识]也成为无分别。
行境自相不了
གཉིས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་རང་མཚན་མི་རྟོག་པར་ཐལ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་འགོག་པའོ། །
第二，成立所行境的自相无法了知，分为：直接和破斥其答复。
དང་པོ། ཤེས་པ་ཀུན་རྟོག་བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ལྟར་ན། འདྲེས་པ་སྤྱི༷་བརྗོ༷ད་པའི་ངང༷་ཚུལ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་སྒྲ༷་དང༷་རྟོག༷་པ༷འང༷་སྒྲ་དེ༷་དང༷་དོན༷་གཅི༷ག་པ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན༷་དང་།
第一，依照说一切心识具分别的你的观点，若混合表述共相之性质的声音和分别念与那声音和意义为一，只以共相为对境，
སྐྱེས་བུའི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པར་འདོད་ན༷་ནི༷་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་འབའ་ཞིག་གི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་
以及若承认人的心识无有无分别，则一切心识都成为唯以共相为对境，
ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་བློ་གང༷་གིས༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རང་ཡུལ་སྤྱི་དེ་སྤངས་ནས་རང་མཚན་རྟོགས་པའི་བློ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་བློ་བཞིན་ནོ། །
那么差别自相将被何识了知呢？舍弃自境共相后了知自相的心识将成不可能，就像声音[不了知自相的对象]一样。
གཉིས་པ་ལ། རྟོག་མེད་ཡོད་ན་འདོད་པ་གྲུབ། །ཡོད་ཀྱང་རྟོག་པར་རྟེན་པ་མིན། །
第二，分为：若有无分别，则所欲已成；虽有但非依分别。
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྟོག་བཅས་སྤྱི་ཡི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་མིན་ཏེ་རྟོག༷་མེ༷ད་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་འགའ༷་ཞིག༷་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷།
第一，若说：不仅有具分别以共相为对境者，也有以自相为对境的无分别心，
རྟོག་མེད་དེ༷་དང༷་རྐྱེན་གསུམ་པོ་མཚུངས༷་པའི་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པས་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང་དེ༷་བཞིན༷་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།
那么，由于有与那无分别[识]和三缘相同之因，所有无错乱的感官识也同样成为无分别，
འབྲས༷་བུའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཐ༷་ད༷ད་པ་ནི་རྒྱུ༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི༷་དབང་ལ༷ས་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
因为果的本性不同是由因不同之力而来。
དེས་ན་གཟུང་དོན་རང་མཚན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་མིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
因此，从所取对象自相所生者在非以共相为对境上无有任何差别。
གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་ལས་མཐོང་རྟོག་ཐ་དད་བསྒྲུབ། །དེ་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མི་འཐད་པ། །དེས་ན་དབང་ཤེས་རྒྱུ་གཞན་ཁེགས། །
第二，分为：以因证明见与分别不同；因此依赖不合理；由此否定感官识有他因。
དང་པོ། མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དང་རྟོག་པའི་བློ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
第一，现量见和分别心是不同的，因为从不同的因产生的缘故。
ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་ནི་ཕྱི༷་རོལ༷་དོན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་མིང་བརྡ༷་ཙམ་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷ས་ཡིད་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དེ་སྦྱོར༷་བ༷འམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ།
怎样呢？分别念是不依赖外境，仅从忆及名称符号而连接或产生那个显现于意识对境者，
རྒྱུ་དེ་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་བརྡ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་དོན་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོའི་ནུས༷་པ་ཉི༷ད་ལ༷ས་མི༷ག་བློར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །
如同从那因生那果一样，不依赖符号，而是从对象自相事物的力量本身成为眼识。
དེས་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲེ་བ་མེད་དེ་གྲོ་དང་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ།
因此，不同因的这些果彼此不会混合，如同从小麦和大麦种子产生的苗芽一样。





།གཉིས་པ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་མཐོང་བཞིན་པའི་རྒྱུན་མ་འགག་པའི་སྐབས་སུ་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པས་ན། གལ༷་ཏེ༷་དོན་རིག་འདས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷ར་ནི༷་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་རང་གི་ཕྱི་ལོགས་དེ༷་མ༷་ཐག༷་ཏུ་བྱུང་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པའི༷་བློས༷་དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཟུག༷ས་སོ༷གས་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་དེ་འགགས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན༷་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རིག་དེ་ཡང་བློ་གཞན་དེས་འཛིན༷་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། དེས་རང་གི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བའི་
20-254a
དོན་རིག་དེ་འཛིན་དུ་ཆུག་མོད། དེའི་སྔ༷་མར་བྱུང་བའི་བློ༷་ཇི་སྙེད་པ་དེ༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་མ་བཟུང་བར་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་བློ་གང་ཇི་སྙེད་སྐྱེས་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དོ། །
故而成无分别
གསུམ་པ་དེ་ལས་རྟོག་མེད་གྲུབ་ཚུལ། དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་རང་རིག་མེད་པ་མི་རུང་ལ། དེ་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དེས་ན་རང་རིག་རྟོག་མེད་དུ་གྲུབ་ལ། ཇི༷་ལྟར༷་གཟུགས་འཛིན་རང༷་གི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་ཤེས༷་མ་འཁྲུལ་པའི་ཉ༷མས་མྱོང༷་དེ༷་ལ་རྟོག༷་པ་མེ༷ད་པར་གྲུབ་པ་དེ༷་བཞིན༷་རང་མཚན་བརྡ༷་བྱ༷་བར་མི༷་ནུས༷་པའི་ཡུལ་ཅན་གཟུགས་འཛིན་ལ་སོགས་པ༷་གཞན༷་ཡང༷་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །
行境自相不
གཉིས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་རང་མཚན་མི་རྟོག་པར་ཐལ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཤེས་པ་ཀུན་རྟོག་བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ལྟར་ན། འདྲེས་པ་སྤྱི༷་བརྗོ༷ད་པའི་ངང༷་ཚུལ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་སྒྲ༷་དང༷་རྟོག༷་པ༷འང༷་སྒྲ་དེ༷་དང༷་དོན༷་གཅི༷ག་པ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན༷་དང་། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པར་འདོད་ན༷་ནི༷་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་འབའ་ཞིག་གི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ཁྱ༷ད་པར༷་རང་མཚན་བློ་གང༷་གིས༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རང་ཡུལ་སྤྱི་དེ་སྤངས་ནས་རང་མཚན་རྟོགས་པའི་བློ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་བློ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རྟོག་མེད་ཡོད་ན་འདོད་པ་གྲུབ། །ཡོད་ཀྱང་རྟོག་པར་རྟེན་པ་མིན། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྟོག་བཅས་སྤྱི་ཡི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་མིན་ཏེ་རྟོག༷་མེ༷ད་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་འགའ༷་ཞིག༷་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། རྟོག་མེད་དེ༷་དང༷་རྐྱེན་གསུམ་པོ་མཚུངས༷་པའི་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པས་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང་དེ༷་བཞིན༷་རྟོག་པ་མེད་པར་
20-254b
འགྱུར་ཏེ། འབྲས༷་བུའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཐ༷་ད༷ད་པ་ནི་རྒྱུ༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི༷་དབང་ལ༷ས་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུང་དོན་རང་མཚན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་མིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་ལས་མཐོང་རྟོག་ཐ་དད་བསྒྲུབ། །དེ་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མི་འཐད་པ། །དེས་ན་དབང་ཤེས་རྒྱུ་གཞན་ཁེགས། །དང་པོ། མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དང་རྟོག་པའི་བློ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་ནི་ཕྱི༷་རོལ༷་དོན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་མིང་བརྡ༷་ཙམ་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷ས་ཡིད་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དེ་སྦྱོར༷་བ༷འམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེ་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་བརྡ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་དོན་རང་མཚན་གྱི་དངོས༷་པོའི་ནུས༷་པ་ཉི༷ད་ལ༷ས་མི༷ག་བློར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲེ་བ་མེད་དེ་གྲོ་དང་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ།

第二、承认所有意识都具有分别的立场下，在见色的相续未断时，不可能同时有两种分别运行，因此，如果有人说："对于已过去的对境认识，显现具有该对境本性的心识，是紧随其后产生、未被他心所间断的，比如，在经部宗的观点中，在境、根、识三者聚合之后，虽然色等前一刹那已灭，但仍会产生持取其相的意识，同样，自相续的对境认知也将被这另一心识所执取"。
对此回答：就算它能执取在自己之前发生的对境认知，但它不能执取更早发生的所有心识，因为那些心识在未被把握的情况下已经灭去了。这种观点无法成立，因为有现量证明能够按照自心产生的顺序而生起回忆。
因此成立无分别
第三、由此成立无分别的方式。经过这样的分析，没有自证是不合理的；而如果自证具有分别，则不成立，通过这种推理方式，成立自证是无分别的。正如色境执取自境的未错乱的感受体验确定为无分别一样，其他也是如此——执取不能被命名的自相对境的色识等，也是无分别的。
行境自相不[分别]
第二、行境自相应无分别的推论，包括正式论述和破斥回答。首先，按照你们主张一切心识都有分别的观点，如果混杂表达普遍性的声音和分别也与这声音和对象为一体，仅是普遍性对境的认知对象，并且承认人的心识没有无分别，那么一切心识都将只能以普遍相为对象，如此，特殊的自相将由什么心识了知呢？不存在能舍弃普遍相对象而了知自相的心识，就像声音和概念一样。
第二部分：如果有无分别，则已成立所愿；即使存在，也非依靠分别。首先，如果有人说："并非只有分别心以普遍相为对象，也有一些无分别心以自相为对象"，那么，由于无分别心与三缘具同等因，所有未错乱的根识也都应无分别，因为果体的差异是由因差异所决定的。因此，从所取自相生起的识与普遍相对象的识之间没有任何差别。
第二部分又分为：从因证明见与分别的差异；因此依赖不合理；由此破除根识的其他因。首先，现量见与分别心是不同的，因为从不同的因生起。如何理解呢？分别心是不依外境，仅从记忆名称而产生心理显现的结合，从该因中生起；同样地，不依赖名言，只从自相事物的力量中产生眼识。因此，这些不同因所产生的果不会相混，如同从稻种和麦种生出的苗一样。


 །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་ཡུལ་གཟུགས༷་རང་མཚན་ནི༷་རང་གི་བརྡ༷་དྲ༷ན་པ་ལ༷་ལྟོས༷་ནས༷་དབ༷ང་པོའི༷་བློ༷་དག༷་ལ༷་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་ཡོད་པར་འགྱུར༷་གྱིས་བརྡ་དྲན་དང་མ་ཚོགས་ན་རང་ཁོ་ནས་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར་དབང་བློ་སྐྱེད་པ་མ༷་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། ཇི་ལྟར་རྟག༷ས་འཛིན་སེམས་སྐྱེ་བ་ནི་རྟགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་མ་ཡིན་པར་རྟགས་སུ་དྲན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན༷་འདིར་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་བརྡ་དྲ༷ན་པ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ལ༷་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་ལ་མེད་པར་འགྱུར་དགོས་ཀྱང་བརྡ་མ་དྲན་པ་དང་བརྡ་མི་ཤེས་པ་དག་ལའང་གཟུགས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་བློ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་དེ་མཐོང་བ་གཞན་དྲན་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་རང་ལ་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཀྱང་བཤད། གལ་ཏེ་བརྡ་དྲན་པ་དེ༷་ནི༷་དོན་དེ༷་མཐོང་བ་ཙམ་དང་རང་ཆས་
20-255a
སུ་འབྲེལ༷་ནས་སྐྱེ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་བརྡ་དྲན་མེད་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་འབྲེལ་ནས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཟུང་དོན་ཉེ་བར་མེད་ཀྱང་བརྡ་དྲ༷ན་པ་ཙམ་ལ༷ས་དབ༷ང་བློ༷་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་བ༷འམ༷། དེ་མི་སྐྱེ་ན་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་མེད་པས་གཟུགས་མཐོང་བའི་བློ་ཡོད་ཀྱང་བརྡ་དྲན་སྐྱེ་བ་མིན༷་ལ། ཡུལ་དབང་ཡིད་བྱེད་ཚོགས་པའི་དུས་དེར་མི་སྐྱེ་བར་དེ༷་ལ༷ས་དུས༷་གཞན༷་ཕྱིས་སུ་བརྡ་ནམ་དྲན་པ་དེ་ཉིད་དུ༷་ཡང༷་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡུལ་ཉེ་བ་ན་ཡོད་ལ་དབང་པོ་གཏད་ཀྱང་སྐབས་ལ༷་ལར༷་ཡིད་དོན་གཞན་ལ་རྣམ༷་པར་གཡེང༷་ནས་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དེའི་བརྡ་མི་འཛིན་པ་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཡིད་ཀྱིས་བརྡ་མི་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དེའི་བློ་འགག་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་འགག་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་ཞིང་སླར་ཡང་དེའི་བརྡ་དྲན་པ་ནའང་ཡུལ་མཐོང་བ་སྔར་དང་ཁྱད་མེད་པས་ན་དབང་བློ་བརྡ་དྲན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། ཐལ་པ་འགོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་ཡུལ་གཟུགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་རིམ༷་གྱིས༷་བརྡ་དྲན་གྱི་བློ་དང་དབང་བློ་གཉི༷ས་ཀའི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་སྔ་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་ཕྱིར༷་སྔར༷་ཉི༷ད་དུ་དབང་བློ་སྐྱེད་པར་འགྱུར༷་རོ། །རྟག་པ་མིན་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་གཟུགས་ཉིད་དུ་འདྲ་བས་ཐལ་བ་འདི་རྟག་མི་རྟག་ཐུན་མོང་ལ་འཇུག་གོ། །གཉིས་པ་ལྟར་དབ༷ང་བློའི༷་བློ༷་རྒྱུ༷་སྔ་མ་བརྡ་དྲན་གྱི་བློ་སྐྱེད་པའི་གཟུགས་དེ་ལས་གཞན༷་པའི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ཞིག་ཡི༷ན་ན༷་དེ༷་ལ༷་དྲ༷ན་པ༷་དོན༷་མེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དེས་དྲན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་བློ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བརྡ༷་དྲ༷ན་པ་ནི་ཇི༷་ལྟར༷་བརྡར༷་བཏགས༷་པ༷་དེ་ཉིད་བློ་ངོར་གྲུབ༷་པའི༷་དོན༷་དུ༷་འདོ༷ད་པ༷་དང༷་། ཁྱ༷ད་པ༷ར་རང་མཚན་ནི་བརྡར༷་བཏགས༷་པ་མེ༷ད་པར་འཛིན༷་པ་ཡིན་ན༷་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་དེ༷་
20-255b
ལ༷་བརྡ་དྲ༷ན་པ༷་ལ་དོན༷་ནམ་དགོས་པ་ཅི༷་ཡོ༷ད་དེ་གང་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་དོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བའང་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ།

第二部分中包括：正面论述及驳斥其过失的回避。首先，有人说："自相色境是依赖于对自身名言的忆念而对根识产生作用力的，若不与名言忆念结合，仅凭自身而不依赖于什么是无法产生根识的。"对此回答：正如认识因相的心识产生不仅仅是从见到因相的事物而已，如果没有对因相的忆念则不会产生；同样在这里，色识的产生应当仅仅是依靠忆念色的名言，而不存在于其他情况，但我们看到即使对于没有忆念名言或不懂名言的人，仅仅通过见色也能产生色识，这就驳斥了上述观点。此外，也说明见到色法可作为忆念他物的因，而不会成为对自身的分别。
如果说："对名言的忆念与仅仅见到对象是自然关联而生的，因此不可能没有名言忆念"。正因为它们是关联而生的，所以即使没有所取对象，也应该仅从名言忆念中产生根识；如果不生，那么就没有必然的同时产生性，即使有见色的识，也不会产生名言忆念。在境、根、作意聚合的时候不生起，而是从那之后的其他时间、后来何时忆起名言时才会生起，因为有时即使在对象近在眼前、感官对准时，由于心被其他对象分散注意力，而有可能不能把握所见事物的名言。当心不把握名言时，虽然应该阻断现量对象的认知，但实际上不会阻断，人们继续现量所见，而在后来忆起其名言时，所见对象与之前无异，因此根识完全不依赖于名言忆念。
第二部分中包括：设置过失推论与破斥其回应。首先，如果有人说："同一个色境对象依次成为名言忆念心识和根识两者的因"。那么，它是常还是无常？如果是第一种情况，由于前后没有差别，就应该在最初就产生根识。即使不是常法，前后色相同，这一过失推论适用于常与无常二者。如果是第二种情况，产生根识的因是不同于产生名言忆念心识的前一色刹那的后一刹那，那么对它的忆念就变得毫无意义了，因为它不依赖忆念就能产生自己的心识。名言忆念是指对如何命名的对象在心中成立的认知，而特殊自相是不依命名而把握的，那么对于把握特殊相，忆念名言有什么用处或需要呢？完全没有依赖。如果没有刚才解释的那种特殊性，那么二者的区分也将不合理。


 །གཉིས་པ། བརྡ་དྲན་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་དེས་བརྡ་དྲན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྡ་དྲན་རྟོག་པ་དེ་སྤྱི༷་ཙམ༷་ཡན་གར་དུ་འཛིན༷་པ༷་ཡི་བློ་ཡི༷ན་ན༷་ནི༷་རང་ཡུལ་ཡན་གར་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལས་དེ་འཛིན་སྐྱེ་ཡི་ཁྱ༷ད་པར༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མི༷་རུང༷་ངོ་། །དེས་ན་བརྡ་དྲན་པ་ནི་སྔ་ཕྱི་སྲེ་བའི་རྟོག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཙམ་རྟོག་ངོར་སྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་རྒྱུ་རང་མཚན་མི་དགོས་ཏེ། ཡུལ་མེད་ཀྱང་ནང་གི་རྩོལ་བ་དང་བརྡ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ་ཡུལ་མཐོང་བ་ན་དེའི་བརྡ་དྲན་ཀྱང་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སད་རྐྱེན་ཙམ་དུ་འགྲོ་ཡི་དབང་ཤེས་ལ་དེ་འདྲེ་བ་མེད་དེ། དུ་བ་མཐོང་བས་མེ་དྲན་ཀྱང་དུ་བ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་མེ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་དབང་ཤེས་རྒྱུ་གཞན་ཁེགས་པ་ནི། བརྡ་དྲན་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པ་དེའི༷་ཕྱི༷ར་མིག༷་དབང་དང༷་གཟུགས༷་དག༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་མིག༷་གི་བློ༷་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ་བློ་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་གང་ལ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ནི་བློ་རང་གི་སྔ་མར་གང་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་མ་སྨྲོས་ལ། རྒྱུ་གཞན་ནི་དབང་ཡུལ་གཉིས་པོ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་བརྡ་དྲན་སོགས་གཞན་གང་ཡང་རྒྱུར་མི་དགོས་པས་ན་དབང་བློས་ནི་ཡུལ་རང་མཚན་ཙམ་གསལ་པོར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དང་འདྲེས་ནས་བཟུང་བ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །
说四事相差别法
གཉིས་པ་མཚན་གཞིའི་དབྱེ་བ་ལ། །རྟོག་བྲལ་མངོན་སུམ་བཞི་པོ་བཤད། །བྲལ་བྱ་རྟོག་པ་བསྟན་མཇུག་བསྡུ། །
说四无分别现量
དང་པོ་ལ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཡིད་མངོན་སུམ། །རང་རིག་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བཞི། །
20-256a
根现量
དང་པོ་ལ། དབང་ཤེས་ཐ་སྙད་ལོག་རྟོག་དགག །སྤྱོད་ཡུལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག །
破根识名言邪分别
དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང་ནི་ལན་གཉིས་སོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱི་ཤེས༷་པ་སྐྱེད༷་པ་ལ༷་དབ༷ང་པོ༷་བཞིན༷་དུ༷་ཡུལ༷་གཟུགས་ལ་སོགས་པའང་དེ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་ཅན་ཡི༷ན་ན། འོ༷་ན༷་ཅི༷་ཕྱིར༷་ཡུལ་དབང་གཉི༷ས་ཀ་ལ་རག༷་ལ༷ས་ཏེ་སྐྱེ༷་བ༷་ཡི་ཤེས་པ་དེ༷་ནི༷་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དེས༷་ཁྱད་པར་བྱས་ནས་མི༷་བརྗོ༷ད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ནི། དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཐ་སྙད་དེ་བཏགས་ན་ཤེས་པ་དེ་ཐུན་མིན་དུ་གོ༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མཐོང༷་ནས༷་དེ་འདྲའི་ཐ༷་སྙད༷་ངེ༷ས་པར༷་སྦྱར༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་བརྡ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྡ་སྦྱར་གྱི་གོ་མི་ནུས་པ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ་བརྡ་བྱེད་པ་ནི་དོན་དེ་གོ་བའི་སླད་དུ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་དབ༷ང་པོ༷འི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཐ༷་སྙད༷་དེ་ལ༷་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ༷་ཡོ༷ད་དེ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་དབང་ཤེས་ཞེས་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་མིག་ཤེས་ཞེས་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བཏགས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དེ་དང་དེ་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཏགས་ན་དེ་ལྟ་མིན་ཏེ། ཡུལ་ཤེས་དང་གཟུགས་ཤེས་ཞེས་སོགས་བརྗོད་ན་གཞན་ཡིད་དང་ཡང་ཐུན་མོང་གི་མིང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དེ་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྦྱར༷་བར༷་བྱ༷་བ༷འམ་སྦྱར་བའི་འོས་ཡོད་པའང༷་ཐ་སྙད་དེ༷་ཡི་རང་གི་ཆོས༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྣ་རྒྱན་རྣ་བ་ལ་རུང་བ་ལྟ་བུའོ།

第二，有人说：忆念名言并非无意义，因为正是由于特殊相产生名言忆念，而名言忆念是以普遍相为对象的。对此回答：如果名言忆念的分别心是仅仅单独执取普遍相的心识，那么它应从单独存在的自境中生起，而不应依赖于特殊相。因此，名言忆念只是在分别心前产生分别对象的显现而已，它不需要自相作为因，因为即使没有外境，仅凭内在的努力和名言也能生起；而当见到对象时，对其名言的忆念只是作为唤醒分别习气的条件而已，这种情况不会与根识混合，就像见到烟时会忆起火，但烟的现量对象中并没有火一样。
第三，根识不需要其他因：正因为不依赖于忆念名言等，所以依靠眼根和色境而生起眼识，由于心识刹那相续而生，其等无间缘只是心识自身的前一刹那，因此未另外提及；而其他因只有根与境这两者而已，不需要忆念名言等任何其他因，因此根识只是清晰地把握自相对象，没有与普遍相混合而执取，因此它不具有任何以普遍相为对象的分别。
说四事相差别法
第二，所立对象的分类有：解释离分别的四种现量，所离之分别的说明，及结语。
说四无分别现量
第一部分包括：根现量、意现量、自证现量和瑜伽现量四种。
根现量
第一部分中包括：破斥根识名言的邪分别，破斥行境的邪分别。
首先，分为诘难和回答两部分。诘难：如果说产生现量心识时，境（如色等）像根一样具有产生它的能力，那么，为何依赖于根和境两者而生起的心识，是以根的方式称呼而不以境来限定称呼呢？回答：通过根来表示的名言术语能够特别地表明那种心识，看到这一点后，才确定使用这种名言，因为人们在施设名言时，是为了能够使对象被理解而使用名言，而不会使用无法理解的名言，因为施设名言是为了理解那个对象。
因此，通过根来表示的名言术语确实具有使人理解的功能。如从五种色根生起的心识称为根识，或具体称为眼识等，这种通过根来命名的方式能使名言对象（即该心识）被理解，而如果通过境来命名则不是这样，因为若说"境识"或"色识"等，就会变成与意识共有的名称。因此，这种名言术语适用于该心识，也是该名言自身的特性，就像耳环适合耳朵一样。
;


 །དེ༷་ཕྱིར༷་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་ཐ༷་སྙད༷་དེ་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་འདི༷་ལ༷་ནི༷་སྦྱར༷་བར་བྱ༷་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང༷་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཡི༷ན་ཏེ༷་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཆོས་ཅན་ཤེས་པ་འདི་ལ་སྦྱར་དུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ་འདིའི་གོ་བྱེད་ཡིན་པའི་
20-256b
ཕྱིར། དཔེར་ན་རྔའི་སྒྲ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བཞིན་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུ་གོ་བྱེད་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ཁྱབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པའི༷་རང༷་བཞིན༷་སྦྱར་དུ་རུང་བ་དེ་ནི༷་ལོག༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ནི༷་ཁྱབ་བྱ་གོ་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ལྡོག༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་གང་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བ་དེ་དེའི་གོ་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ཤེས་ལ་གཟུགས་ཤེས་དང་། རྔ་སྒྲ་ལ་དབྱུ་གུའི་སྒྲ་ཞེས་དང་། ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལ་ས་ལས་སྐྱེས་པའི་མྱུ་གུ་ཞེས་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བ་ཅན་གྱི་བརྡའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གོ་བྱེད་དེ་ཡང་ཡོད་པར་མི་སྲིད་ལ། གང་གོ་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྦྱར་དུ་རུང་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚད་མ་མདོ་ལས། ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཐ་སྙད་དབང་པོས་བྱས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
破行境邪分别
གཉིས་པ་ལ། ཡུལ་རང་མཚན་ལ་ལོག་རྟོག་དགག །ཡུལ་མིན་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་དགག །
破自相境邪分别
དང་པོ་ལ། ལུང་དོན་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ། །ལུང་གི་དོན་བཞིན་བསྒྲུབ་པའོ། །
除教义邪分别
དང་པོ་ལ། མདོ་ཡི་ལུང་དོན་གཞན་འདོད་འགོག །དབྱིག་གཉེན་ལུང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྤྱི་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ནི་བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཚད་མ་མདོར། དེར་དོན་དུ་མས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །རང་དོན་སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པས་དབང་བློའི་ཡུལ་སྤྱི་ཡིན་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ན་ནམ་ཡང་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བས་བསགས་པ་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། བསགས༷་པ༷་དག༷་ནི༷་རྡུལ་དུ་མ་ཚོག༷ས་པ༷་ཙམ་ཡི༷ན་པས་དེ༷་ནི་
20-257a
ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་རྡུལ་ཕྲན་རེ་རེའི་ངོ་བོ་ནི་སྔར་དང་ཁྱད་མེད་པས་ན་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མི་འཐད་ལ༷། འདི་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་དེ་ལ༷་དམིགས་པའི་དབ༷ང་པོའི༷་བློ༷་ནི་སྤྱི་དེ་ཡི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་གདོན༷་མི༷་ཟ༷་བ༷ར་ཡང༷་དབང་བློ་རྣམས་རྣམ༷་པར༷་རྟོག༷་པ་དང༷་རྗེས༷་སུ༷་འབྲེལ༷་བ་ཡིན་ཏེ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་སྤྱི་དང་རགས་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་རྡུལ་རྣམས་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དབང་པོ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་རྫས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འོ་ན་བསགས་པ་ན་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དབང་འདས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡུལ་རྣམ་པར་རང་པ་ཅན་དུ་གནས་ན་དབང་བློ་མི་སྐྱེད་པ་དེ་དག་དོན༷་གཞན༷་རྡུལ༷་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང༷་ནི༷་ཕན་ཚུན་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་ཅན་དུ་འདུས་ཤིང་མངོ༷ན་པར་འབྲེལ༷་བའི་ཕྱིར༷་དབང་ཤེས་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་རྡུལ༷་ཕྲན་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན༷་གྱི་གནས་སྐབས་གང༷་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བའམ། དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་དག༷་ལ་བསགས༷་པ་ཞེས་བཤ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཐ་དད་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་འདྲའི་ཚོགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྡུལ་དབང་ཤེས་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དེ༷་དག༷་ནི༷་དེ་འཛིན་གྱི་ཤེས༷་པ༷་སྐྱེ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་པ་ན་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པ་ནི་ཡུལ་དབང་ཡིད་བྱེད་ཚོགས་པས་ཤེས་པ་སྐྱེད་ཀྱི་མ་ཚོགས་ན་མི་སྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ།

因此，根据根而命名的名言术语应当应用于这五种心识，这是自性因，即：以根命名的名言术语是主题，适用于这种心识，因为它能使人理解这种心识，如同鼓声和麦芽一样，这是自性因。这种名言能够使人理解，随顺并遍于可应用的自性，因为随着可应用性的消失，所遍的"能使人理解"这一特性也随之消失。例如，凡不能应用的都不能使人理解，如对眼识称为"色识"，对鼓声称为"杵声"，对麦芽称为"从地生出的芽"等。对于这种不能应用的名言的相反情况，绝不可能存在使人理解的功能，凡能使人理解的，必定是可以应用的。因此，《量论》中说："因为是特殊的原因，所以它的名言由根造作。"
破行境邪分别
第二部分包括：破斥对自相境的邪分别，破斥非境当作境的观点。
破自相境邪分别
第一部分包括：消除对经文意义的邪解，依照经文意义而证成。
除教义邪分别
第一部分包括：破斥对经论意义的他解，解释世亲的经文意义。首先，主张根识对象中有普遍相的人们说：《阿毗达磨》中也说："五识聚是缘聚合为所缘的"。法称论师在《量论》中说："由于由多对象所生，故其境为自境普遍相"。因此，根识的对象是普遍相，其原因是极微超出感官范围，永远不会成为感官的对象，所以聚合是感官的对象。聚合只是多个微尘的集合，因此它是集合的普遍相；否则，每个极微的本性与先前无异，不合理成为根识对象，而这确实是根识的对象。因此，缘于该普遍相的根识是以该普遍相为对象的心识，因此，根识必然与分别相关联，因为它们是以普遍相为对象的。
对此回答：不是这样的，所谓普遍相或粗显现，并不存在任何与微尘不同且能产生根识的实体。那么，"聚合时为所缘"是什么意思呢？超出感官的极微若处于独立单一状态时，不能产生根识，但这些极微相互成为条件和所缘而结合，由于明显关联，而成为能产生根识的特殊极微的其他状态，或称为这样生起的状态，这就是所谓的"聚合"，而不是说存在什么称为"聚合"的普遍相或与部分不同的独立实体。这种聚合状态下具有产生根识能力的特殊极微，是产生取它们的心识的原因，因为依据缘起法则，在聚合时产生根识，就像境、根、作意聚合时产生心识，不聚合则不生一样。
;


 །གཉིས་པ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དེ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་ལྔར་འདོད་ཀྱི། རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདི་དང་ཀུན་བཏུས་
20-257b
གཉིས་ཀས་དབང་ཤེས་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གསུངས་སོ་སྙམ་ན། ལུང་གི་དོན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ལས། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྔོན་པོ་གཅིག་པུས་ཀྱང་མིག་ཤེས་སྐྱེད་ལ། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྔོ་སེར་སོགས་ཚོགས་པས་མིག་ཤེས་སྐྱེད་དེ་ཞེས་བཞག་པ་ལ། གལ་ཏེ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་ཚོགས་པ་འཛིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་བ་ན། དེ་ལ་ལན་དུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། སྔོ་སེར་སོགས་སོ་སོ་བའམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཀྱང་རུང་། མིག་ཤེས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཙམ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་མཚན་ཡིན་ཏེ་རིགས་མཐུན་པ་དེ་དག་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཁྲ་བོ་མཐོང་བའི་ཚེ་སྔོ་སེར་སོགས་དེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་མཚན་གཅིག་ཏུ་རུང་གི་དེའི་ཚེ་ན་སྔོ་སོགས་རྫས་སོ་སོའི་རང་མཚན་རེ་རེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གཅིག་ཁོ་ནར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འཛིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་རྒོལ་བའི་བསམ་པར་སྔོ་སོགས་རེ་རེ་ནས་མི་འཛིན་པར་སྤྱི་འཛིན་པར་བཤད་དོ་སྙམ་དུ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད་པ་ནི་རྡུལ༷་ཕྲན༷་གཞན༷་དག༷་དང་ཚོགས་པ་མེ༷ད་པར༷་ནི༷་དབང་པོ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་རྡུལ༷་ཕྲན༷་ཁྱ༷ད་པར༷་བ་དེ༷་ཡང༷་མེ༷ད་ལ་དེ་འདྲའི་རྡུལ་ཚོགས་པ་དབང་པོ་སྐྱེད་ནུས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཡུལ་རུང་བར་གནས་པ་ན་ཤེས༷་པ་དེ༷་རྡུལ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གྱི་ཆ་ཤས་གཅི༷ག་ཁོ་ན་ལ༷་སྐྱེ་ཞིང་གཞན་ལ་མི་སྐྱེ་བར་ངེས༷་པ་མིན༷་པར་དེར་ཚོགས་པ་ཀུན་ལ་འདྲ་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར༷་རྡུལ་ཚོགས་པའམ་ཐུན་མོང་སྤྱི༷་ཡི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་དུ༷་བཤ༷ད་ཀྱི་ཚོགས་པའམ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དབང་པོའི་གཟུང་དོན་དུ་བཤད་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཕལ་པའི་དབང་པོས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡན་གར་དུ་བཟུང་
20-258a
པ་ནམ་ཡང་མེད་ལ། ཚོགས་པ་ན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་དབང་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང་དེས་ཀྱང་ཕྲ་རབ་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆ་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་པ་གཟུང་བར་ནུས་པའི་བར་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཅིང་། དེ་ལའང་ཆ་རྣམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རགས་པ་མེད་པས་མཐར་ཕྲ་རབ་དང་རགས་པ་གཉིས་ཀ་དབང་ཡུལ་དུ་མི་འཐད་པས་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་ཕྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པར་འོག་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །
立教义
གཉིས་པ། ལུང་གི་དོན་བཞིན་བསྒྲུབ་པ་ལ། །ལོག་རྟོག་འགོད་དང་དེ་བསལ་བ། །
破邪分别
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་དོན་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་གཅི༷ག་ཡི༷ན་པར་གྱུར་ན་ཡ༷ང་དེ་ལིང་པོར་སྣང་བའི་སྤྱིའམ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཆ་མེད་གཅིག་ཡིན་གྱི། དུས་ཅི༷ག་ཅར༷་དུ་ཆ༷་དུ་མ༷་འཛི༷ན་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན།
除其义
གཉིས་པ་ལན་ལ། ཏིལ་སོགས་ཅིག་ཅར་འཛིན་མེད་ཐལ། །ཁྲ་བོ་ཅིག་ཅར་འཛིན་མེད་ཐལ། །ནོག་སོགས་ཅིག་ཅར་འཛིན་མེད་ཐལ། །སྣ་ཚོགས་གཞན་དུ་ཤེས་མེད་ཐལ། །
芝麻等无同时取之过
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་མི་སྲིད་ན་ཏིལ༷་དང་ཡུངས་ཀར་འབྲས་ལ་སོ༷གས་པ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་འབྲུ་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བླུགས་པ་མ་འབྱར་བ་ལ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཅི༷ག་ཅར༷་འཛི༷ན་པར༷་སྣང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་མི་ནུས་ལ། རིགས་ཐ་དད་པའི་རྫས་སིལ་བུར་གནས་པ་དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ག༷ཅིག་ཏུ་གྱུར་བའང་གཞན་གྱིས་ཁས་མི་ལེན་ནོ།

第二，世亲论师说："以'为眼所取'等特性为自相所依的处，这些[识]被认为是五识聚，而非以实体的特性为[所依]。"因此，有人认为《阿毗达磨》和《摄抉择分》两者都说根识是以普遍相为对象的。
但经文的意思并非如此。《阿毗达磨》中说："有时仅由一个蓝色产生眼识，有时由蓝、黄等聚合产生眼识"。对此有人质疑：如果取色声等五境聚合，那怎么能说它是以自相为对象的呢？对此，世亲论师回答说：无论是单独的蓝、黄等，还是它们的聚合，只要是能产生眼识的本质，就是处的自相；同类的那些称为处的一体。这样，当见到杂色时，所有的蓝、黄等都可作为处的一个自相，而不是在那时以每个蓝等实体的各自相为对象的仅一个自相之境，[而是]同时取一切。对此，反对者错误地理解为说"不是取每个蓝等，而是取普遍相"。
这样解释为以普遍相为对象是因为：若不与其他微尘聚合，那种特殊的能产生根识的微尘也就不存在；当这种微尘聚合处于适当状态时，心识不是只生于一个如微尘般的对象部分而不生于其他部分，而是平等地生于所有聚合，因此解释为以微尘聚合或共相为对象，而不是说聚合或普遍相作为独立存在的东西是根识的所取对象。
因此，普通的根识永远不能单独取极微，虽然聚合时处的实体是根境，但它也不能取极微，而是取到其能取的所有部分为止。在这些部分之外没有粗相，所以最终微细和粗大两者都不合理作为根境，因此只能成立为显现而已，而非外境，这将在下文中说明。
立教义
第二，依照经文意义而证成分为：陈述错误见解和破除它。
破邪分别
首先：如果根识的所取对象是一个处，那么它就是显现为粗大的普遍相或无分一体的有支实体，而不是同时取多个部分。
除其义
第二，回答包括：芝麻等无同时取之过，杂色无同时取之过，垂肉等无同时取之过，杂多别无所知之过。
芝麻等无同时取之过
首先，包括：正面论述和破斥避过之说。正面论述：如果不可能同时取多个，那么当芝麻、白芥子、米等不同种子放在一个容器中而未粘合时，怎么会显现为同时取呢？这种显现已被现量成立，无法否认，而且其他人也不承认这些处于分散状态的不同类实体变成了一个整体。
;


 །གཉིས་པ། འདི༷་ལ༷་སོ་སོར་བཟུང་ཡང་བློ་འཇུག་པ་མགྱོག༷ས་པ༷་ཡིས་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་འཁྲུལ་བ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔར། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་དམིགས་པར་འགྱུར། སོགས་ཀྱིས་དེ་མི་རིགས་པར་བཤ༷ད་ཟི༷ན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཏིལ་སོགས་ནམ་མཁའ་ནས་ཕྱར་ཏེ་
20-258b
རི༷མ་བཞི༷ན་འབ༷བ་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་ཇི༷་ལྟར༷་རིམ༷་མི༷ན་ཅིག་ཅར་དུ་འཛི༷ན་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་མགྱོགས་པར་འཛིན་པ་དེ་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་འཛིན་པའི་བློ༷་རྣམ༷ས་ད༷ག་ནི༷་ཐམས་ཅ༷ད་ཀྱང༷་སྐད་ཅིག་གིས་འཇུག་པའི་དུས༷་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ངོ་བོར་མ༷ཚུངས་པ་ཡིན་ན། ཇི༷་ལྟར༷་བློའི་ཡུལ་དེ༷་དག༷་ལ་འག༷འ་ཞིག༷་རིམ༷་མི༷ན་ཅིག་ཅར་དུ་སྣང༷་བ༷་ད༷ང་། གཞ༷ན་ནི༷་རི༷མ་པ་དང་ལྡན༷་པར་སྣང༷་བ༷ར་གང་གིས་འགྱུར༷་ཏེ་རིམ་མིན་དུ་སྣང་བའི་རྒྱུར་འདོད་པ་མགྱོགས་པ་དེ་ནི་དེ་ཀུན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་དོ༷ན་ཀུན༷་འཛིན༷་པ༷་ལ༷་བློ་མགྱོགས་པར་འཇུག་པ་ཅན་འདི༷་ནི༷་རི༷མ་མི༷ན་ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་བར་ཐ༷ལ་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །
彩色无法同时取之过
གཉིས་པ་ལ། ཁྲ་ལས་དོན་ཉིད་དུ་མར་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
立除彩色即有另色
དང་པོ། གཅིག་ན་ཁྲ་བོ་སྣང་མི་རུང་། །སྣང་བས་དུ་མར་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ། དུས་གཅིག་ཏུ་དུ་མ་མི་སྣང་ན་ཕྱེ༷་མ༷་ལེ༷བ་ཁྲ༷་བོ་དང་རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་རས་ཁྲ་བོ་ལ༷་སོ༷གས་པ་གཟུག༷ས་མི་འདྲ་བ༷་དུ༷་མའ༷ང་ཇི༷་ལྟར༷་སྣང༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ་ཁྲ་སྣང་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དོན་དེ་དུ་མ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ། །བློ་ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ལ། སྣ་ཚོགས་གཅིག་པར་གནོད་པ་བརྗོད། །དེ་ལན་བཅོས་མ་བཅོས་ཁྱད་དགག །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་སོགས་མཐོང་བ་དེ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་མིན་ཏེ་ཁ་དོག་སྣ༷་ཚོ༷གས་པ་དེ༷་ཡན་ལག་ཁྲ་བོ་གཅི༷ག་གི་རྫས་སུ་གཅིག་པས་ཁྲ་བོ་ཙམ་གྱི་རྫས་གཅིག་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན། རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་བ་དེ་བས་ཀྱང་ངམ་དུ་མ་མི་འཛིན་པར་འདོད་པ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བ་དེ༷་བ༷ས་ཀྱང་ཆེས༷་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་གཅིག་པར་སྨྲ་བ་འདི༷་ནི་ངོ༷་མཚ༷ར་ཆེ༷་སྟེ། དུ་མ་དང་གཅིག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་གཞི་མཐུན་ཁས་ལེན་པར་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
20-259a
དེས་ན་གང་སྣ༷་ཚོ༷གས་སུ་སྣང་བ་དེ་ནི་གཅི༷ག་པའི༷་ར༷ང་བཞིན༷་མིན༷་ཏེ། དཔེར༷་ན༷་པདྨ་རཱ་ག་དང་ཆུ་ཤེལ་བཻཌཱུཪྻ་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པའི་ནོར༷་བུའི༷་གཟུག༷ས་སྣ་ཚོགས་ཕུང་པོར་སྤུངས་བ་དེ༷་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ནོར་བུའི་ཕུང་པོ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སོ་སོར་དབྱེ་བར་ནུས་པས་གཅིག་མིན་ཀྱང་མ་བཅོས་པའི་ཁྲ་བོ་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་ཡིན་པས་སོ་སོར་དབྱེ་མི་ནུས་པས་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔོ༷་སེར་སོ༷གས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་སོ་སོར་རྣམ༷་པར༷་དབྱེ༷་བ༷་ནི༷་མ་བཅོས་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་དང་བཅོས་མའི་སྣམ༷་ཁྲ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་དག༷་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ་མ་འདྲེས་པར་གནས་ན་དབྱེ་མི་ནུས་ཞེས་པ་དོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ།

第二，[有人说]："虽然这些是分别地取，但由于心识迅速运行，产生了同时显现的错觉。"前文通过"字母也将成为同时所缘"等已经解释过这种说法不合理。
此外，当芝麻等从空中撒下而顺序落下时，为何不能产生非顺序而同时取的显现呢？因为在快速取境时这种情况也存在。再者，所有取境的心识都以刹那作用的极快本性相等，那么为什么对于心识对象，有些显现为非顺序同时，而其他则显现为有顺序呢？不能由快速这一被认为是非顺序显现的原因来解释，因为这种快速性存在于所有这些[心识]中。因此，这种快速作用的心识在取一切对象时，应成非顺序同时显现。
彩色无法同时取之过
第二部分包括：从杂色证明对象本身是多的，破除对此的争论。
立除彩色即有另色
首先：一者则杂色不应现，由现证多之理。第一点：如果同时不能显现多个，那么斑蝶的杂色、孔雀的羽毛和彩色布等不同形状的多种色如何能显现呢？这将导致杂色显现被中断。第二点分为：由对象是多种而证成，由心中显现杂多而证成。第一部分又分为：阐述杂多为一的过失，破斥有无加工的回答区别。首先：如果有人说："见到斑蝶杂色等并非多种同时显现，而是由于各种颜色作为一个杂色实体而合一，所以只是显现一个单纯的杂色实体"。连孔雀羽毛的斑斓都不承认取多种，如此违背现量的说法，更令人惊讶的是声称杂多为一体，因为这是忍受承认多和一互相矛盾的共同基础。
因此，凡显现为各种各样的，就不是一体的自性，例如红宝石、水晶、琉璃、珍珠等各种宝石堆积在一起。第二：如果说宝石堆积是不同类的，所以能分解为各个有支实体，因此不是一体，而未加工的杂色如蝴蝶的颜色和孔雀羽毛等是一个有支实体，不能分解为各部分，所以是一体。对此回答：将蓝黄等辨别为"这个和那个"这种分别，在未加工的蝴蝶杂色和人工制作的花色布等中是一样的，所以说"不混合则无法分辨"没有任何意义。


 །ག༷ལ་ཏེ༷་ཕྱེ་མ་ལེབ་སོགས་ཀྱི་ཁྲ་བོ་དེ༷་ལ༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་གི་གཟུགས༷་སྔོ་སེར་སོགས་འབ༷འ་ཞི༷ག་དེ༷་ལྟར༷་དབྱེ་ནུས་པར་མཐོ༷ང་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་ཁྲ་ཙམ་ལ་དབྱེ་མི་ནུས་ཞེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་སྔོ༷་སོ༷གས་ཡན་ལག་དབྱེ་ནུས་པ་དེ་རྣམས་སྤང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཡན་ལག་ཅན་ཁྲ༷་བོ༷་གཞ༷ན་དབྱེ་མི་ནུས་པ་མཐོ༷ང་བ་ནི་ཁྱོད་ལ་ངོ༷་མཚ༷ར་ཆེ་སྟེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ༷། །གལ་ཏེ་བཅོས་མའི་ཁྲ་བོ་འདི་དག་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པས་རིམ་ཅན་དུ་དམིགས་ལ་མ་བཅོས་པའི་ཁྲ་བོ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་པས་ཅིག་ཅར་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བཅོས་ཀྱང་རུང་མ་བཅོས་ཀྱང་རུང་རིགས་མཐུན་ནམ་མི་མཐུན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་ཁྲ་བོ་དམིགས་པ་ན་དུས༷་ཅིག་ཅར་དམིགས་པ་དང༷་། དོ༷ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་གཞན་གྱི༷་རྣ༷མ་པ༷་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་ནི༷་མཚུང༷ས་ཏེ་ཁྱད་མེད་པར༷་རྟོག༷ས་པ༷འི་བློ༷་འབྱུང་བ་དག༷་ལ༷ས་བཅོས་མའི་ཁྲ་བོ་གཅི༷ག་ནི༷་རིམ༷་བཞིན་
20-259b
དམིགས་པ་དང་ལྡ༷ན་ཞིང་དོན་ཐ་དད་པ་དུ་མ་མང༷་པོ་ཡོད་པ་དང་། མ་བཅོས་པའི་ཁྲ་བོ་གཅི༷ག་ནི༷་དུས་ཀྱང་རི༷མ་མིན༷་དུ་དམིགས་ལ་དོ༷ན་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་པར་གཅི༷ག་ཡིན་པ་ཅིས༷་འགྲུབ་སྟེ་ཚད་མ་གང་ཡང་ཡོད་པར་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་བློ་ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་བསྒྲུབ་པ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང་མ་ངེས་སྤང་། །དེས་ན་རྟོག་མེད་ཀྱང་འགྲུབ་པའོ། །དང་པོ་རྟགས་འགོད་པ་ནི། ཁྲ་བོ་མཐོང་བའི་ཚེ་དེ་འཛིན་བློ༷་རྣམ༷ས་ཀྱང་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོ༷གས་པ་ཅན་གྱི་ངོ༷་བོའི༷་ཕྱིར༷་དེའི་ཡུལ་དོ༷ན་རྣམ༷ས་ཀྱང་གཅིག་མིན་ཏེ་སྣ༷་ཚོག༷ས་པའི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་བློ་ལ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཤར་ཀྱང་བློ་དེ༷་ཕྱི་དོན་ཐ་དད་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ༷་མཚན་མིན༷་ནོ་ཞེ༷་ན༷། ཡུལ་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་པར་བཞ༷ག་པ་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གིས༷་འགྲུབ༷་སྟེ། བློ་ལ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་དེས་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཐ་དད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་རྟགས་དེ་མ་ངེས་པ་སྤང་བ་ལ། དུ་མར་སྣང་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་དགག །དུ་མར་སྣང་བ་འཁྲུལ་བ་དགག །དང་པོ། བློ་ལ་དུ་མར་སྣང་ཡང་རུང་དོན་ལ་དུ་མར་མེད་དེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུ་མར་སྣང་བ་འཁྲུལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡན་ལག་ཅན་ཁྲ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱང་མེད་དེ་མ་ཚོགས་པའི་སྔོ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཁྲ་བོར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྡུལ་རི༷གས་མི༷་མཐུན༷་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་རྩོམ༷་པ་མེ༷ད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་བཅོས་མའི་རི༷་མོ༷་ཁྲ་བོ་ལ་སོག༷ས་ཀྱི་བློ༷་ལ་སྣ༷་ཚོག༷ས་སུ་སྣང་བ་འབྱུང་བ་མིན༷་པར་ཐལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་མོར་བྲིས་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་དང་ཕྱེ་མ་
20-260a
ལེབ་དངོས་ཀྱི་ཁྲ་བོ་སོགས་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྡུལ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་ལྡན་པ་ཡོད་པས་དེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ་དེ་ལ་གཟུག༷ས་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ལྡ༷ན་པ་ལས་སྣ༷་ཚོ༷གས་སུ་སྣང་བ་མི༷ན་ཏེ། མིག་ལ་སྣང་བ་ནི་གཟུགས་ཡིན་ལ་གཟུགས་དེའང་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁྱོད་རང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་སུ་མེད་ན་ཁྲ་བོ་གཅིག་ཏུ་མི་སྣང་བར་འདོད་པ་དོན་མེད་དོ། །ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་མ་གྲུབ་ན་ཁྲ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཁ་དོག་གཅིག་གམ་ཁ་དོག་མེད་པ་ལ་ཁྲ་བོ་ཞེས་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།

如果有人说："虽然在蝴蝶等的杂色中可以看到蓝、黄等支分的形色能够这样分辨，但杂色总体作为有支实体却不能分辨。"对此回答：如果你认为除去可分辨的蓝等支分之外，看到另一个不可分辨的杂色有支实体，这是很奇怪的，就像看到石女之子美丽可爱一样荒谬。
如果说人工制作的杂色因没有有支实体所以是顺序所缘，而未经加工的杂色因有有支实体所以是同时所缘。对此回答：无论是经过加工还是未经加工，无论认为是同类还是不同类，当观察具有各种颜色的杂色时，同时所缘以及见到不同的蓝等对象之相是相同的，从产生这种无差别理解的心识中，怎能确定一个人工杂色是顺序所缘且存在多种不同对象，而一个未加工的杂色则是非顺序所缘且对象无差别为一呢？这不可能由任何量证成。
第二，由心中显现杂多而证成分为：立因，破不定，由此成立无分别。首先，立因：当见到杂色时，取它的心识也具有杂多相的本性，因此其对象也不是一体，而是杂多本性。如果有人说："即使心中显现杂多相，但这不是确立外境差别的原因。"那么，对境柱子瓶子等也是由什么原因确立为不同的呢？如果心中显现为不同但这不能证成它们[的不同]，那么就不能建立任何差别法。
第二，破除该因不定包括：破斥有其他因使显现为多，破斥显现为多是错觉。首先，[反方说]虽然在心中显现为多，但实际上并非多，因为只是一个有支实体；显现为多是错觉，就像没有两个月亮却显现为两个一样。如果没有杂色有支实体，支分也不存在，就像未聚合的蓝等。因此，正是由于有支实体的存在才显现为杂色。
对此回答：既然已承认不同类的微尘不组成有支实体，那么人工绘制的彩色图画等在心中不应显现为杂多，因为它没有有支实体。但实际上，画出的蝴蝶杂色与真实蝴蝶的杂色等在显现为杂多方面没有任何差别。如果说在不同类的微尘中有"和合"，是由于它的力量才如此显现的话，和合是德性，由于它没有色，所以杂多显现不是由和合产生的，因为对眼睛显现的是色，而你自己也承认色是德性的差别。因此，如果没有有支实体，就不会显现为一个杂色，这种观点毫无意义。如果不成立差别显现，则杂色本身也无法成立，因为单一颜色或无色永远不可能称为杂色。


 །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་ཁྲ་བོ་ཡོད་པ་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བཅོས་མའི་ཁྲ་བོ་ལ་ཉེ་བར༷་བརྟག༷ས་པ་ཙམ་ལ༷་བརྟེན་པ༷འོ་ཞེ་ན། བཏགས་པའང༷་མིན༷་ཏེ་བཅོས་པ་དང་མ་བཅོས་པ་གཉིས་ཀའི་ཡང་ཁ་དོག་རེ༷་རེ༷་ནི་སྣ༷་ཚོ༷གས་པ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཁྲ་བོ་ཞེས་བྱའི་ཡན་ལག་ཅན་ནམ་ཡང་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ན་གང་ལ་དངོས་དང་གང་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །གཉིས་པ། ཁྲ་བོ་མཐོང་ཚེ་སྔོ་སེར་སོགས་རི༷མ་བཞི༷ན་དུ༷་ནི༷་བཟུང༷་བ༷་ལ༷འང་ཕྱིས་ནི་སྣ༷་ཚོ༷གས་གཅིག་ཏུ་བློ༷་ཡི༷ས་བསྲེས༷་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མིན༷་ཏེ༷་ཁྱོད་ལྟར་ན་ནམ་ཡང་བློ་གཅི༷ག་གི༷ས་དོན་དུ་མ༷་མི༷་འཛི༷ན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར༷་སོ༷་སོར་བཟུང་བའི་ཕྱིས་ཀྱང་དུ་མ་གཅིག་གིས་འཛིན་པར་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པའི་བློ་ཡོད་ན་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་བཏང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ། ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་པའི་རིལ་པོ་གཅིག་སྣང་བ་མེད་ཅིང་། ཡན་ལག་རྣམ་པར་མ་ཆད་པ་
20-260b
དུ་མ་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་ཡོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བློ་གཅི༷ག་ལ་དོ༷ན་དུ༷་མ་སྣང་བ་ཅ༷ན་ཡིན་པ་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ཁྲ་བོ་མཐོང་བའི་ཚེ་དེའི་ནང་གི་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དོན༷་གཅི༷ག་ལ་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་དང་མ་འདྲེས་པའི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གསལ་པོར་མཐོ༷ང་བ༷་མ་འགགས་པར་ཡོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡང༷་དབང་ཤེས་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པར༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
遮迁其义
གཉིས་པ་ཁྲ་སྣང་ལས་དོན་དུ་མར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལ་རྩོད་སྤང་ལ། ཤེས་གཅིག་སྣ་ཚོགས་མི་སྣང་བའི་། །རྩོད་པ་འགོད་དང་དེའི་ལན་གཉིས། །
说一识不取种之驳
དང་པོ། སྣ༷་ཚོ༷གས་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་ཕྱི་དོ༷ན་རྣམས་ལ༷་ག༷ལ་ཏེ༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་པ་མི༷་རི༷གས་པ་ཡིན་ན༷། མ་བརྟགས་པའི་ངོར་རེ༷་ཞིག༷་གཅི༷ག་བུའི་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱང་སྔོ་སོགས་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོག༷ས་སུ༷་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་སྣང༷་སྟེ། གཅིག་དང་དུ་མ༷་འགལ་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་ལ་རུང་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་མི་རུང་ན་ཤེས་པ་ལའང་མི་རུང་ལ་ཤེས་པ་ལ་དེ་རུང་ན་དོན་ལའང་རུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།
作答
གཉིས་པ། དོན་དམ་སྣ་ཚོགས་སུ་མ་གྲུབ། །ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་མི་འགལ། །
胜义不成种
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། དོན་དམ་པར་ཤེས་པའང་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་གཅིག་མ་ཡིན་པར་འདོད་པས་སྐྱོན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི༷་ལྟ༷་ཇི༷་ལྟར༷་དོ༷ན་ནམ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་འདི་ལ་འདིའི་གྲུབ་ཚུལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་བས༷མ་པ༷་ན༷་དེ༷་ལྟ༷་དེ༷་ལྟར༷་སྣང་ཙམ་ལས་བདེན་པའི་རྣམ༷་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་མཁས༷་པ༷་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བརྒྱུད་པ་དང་བཅས་པ་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་གང༷་གསུང༷ས་པ༷་དེ༷་ནི༷་དངོས༷་པོ་རང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་སྟོབ༷ས་ལས་འོ༷ང་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡང་དཔྱད་མི་བཟོད་པས་ན་སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བློ་དང་དོན་གང་ཡང་ཁས་མི་
20-261a
ལེན་ནོ། །གལ་ཏེ་བློ་གཅི༷ག་ལ༷་སྣ༷་ཚོ༷གས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་ན་དེ༷་ལས་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན་དེ་ཡོད་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཀྱང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒོལ་བའི་བསམ་པའོ། །བློ༷་དེ༷་ལ༷འང་གཉིས་སྣང་གིས་བསླད་པའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡ༷ང་སྣ་ཚོགས་སུ་གྲུབ་པར་མི༷་འགྱུར༷་བར་འདོད་པས་ན་བློ་ལ༷་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །ག༷ལ་ཏེ༷་བློ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དོ༷ན་རྣམ༷ས་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་བདག༷་ཉི༷ད་འདི༷ར་གྲུབ་པར་འདོ༷ད་ན༷་དེ༷་ལ༷་ང༷ས་དགག་པ་ཅི༷་ཞིག་བྱ༷་སྟེ༷་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་དགག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ཤུགས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་མ་སྣང་བ་ཞིག་ན་བདག་གིས་དགག་ཏུ་ཅི་ཡོད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

如果有人说："有支实体杂色存在，因与之相似，所以人工杂色只是依靠假设而已。"对此回答：也不是假设，因为无论加工的还是未加工的，每一种颜色都不是杂多的，所以如果没有确立任何所谓杂色的有支实体差别，那么哪一个是实在的、哪一个是假设的呢？因为两者没有差别。
第二，有人说："当见到杂色时，虽然是顺次取蓝黄等，但后来心识将各种杂多混合而执为一体。"这不是这样的，因为按照你的说法，一个心识永远不取多个对象，所以即使在分别取之后，也不可能由一个[心识]取多[对象]。如果存在同时明显显现方式的取境心识，那就应该放弃"不同时取多"的立场。
第三，由于没有所谓有支实体的整体显现，而有同时见到多个不间断的支分，因此一个心识具有多对象显现。因为当见到杂色时，在对其中一个对象如蓝色生起"这是蓝色"的分别念时，仍未中断地清楚看到与此不混杂的白色等，所以也证明了根识是无分别的。
遮迁其义
第二，对从杂色显现证成多对象的争论回应包括：一识不显现杂多的诘难和对此的回答两部分。
说一识不取种之驳
首先，如果具有杂多显现的外境不合理为一体，那么在未经详察时，一个心识怎么能显现为蓝等杂多相呢？因为一与多相矛盾，若对任何事物都不可能[同时成立]，那么若对境不可能，对识也不可能；若对识可能，对境也应可能。
作答
第二，回答分为：胜义不成杂多，名言杂多亦不相违。
胜义不成种
第一部分包括：略说和广说。
略说：
从胜义而言，我们也认为心识不是具有杂多的一体，所以不存在这种过失。正如对这些显现为境或对象之事物如何成立进行理性思考时，它们就显得只是显现而已，远离真实相状，这是由诸佛及其传承的智者们所宣说的，这来自事物自身状态的力量。因此，从真实义上看，任何显现为杂多的都经不起分析，所以我们不承认有作为杂多一体本性的心识和对象。如果问"若一个心识中有杂多显现会怎样"，对方的想法是：如果有[杂多显现]，那么具有杂多的对象也成立。
虽然由于二取显现的影响，该心识显现为杂多，但我们认为它并不实际成立为杂多，因此，仅仅心中有杂多显现并不能证成对象[为杂多]。如果你认为心中如何显现的对象就如显现那样的本性在此成立，那么我又能做什么样的否定呢？因为不能否定由事物力量所成立的东西。这也暗示着：如果是不显现的东西，我能否定什么呢？就像石女之子等一样[不存在]。
;


 །དེས་ན་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ལ་མི་བདེན་པར་དགག་པ་འཇུག་སྟེ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། མེད་སྣང་དག་ལས་གང་རུང་ཞིག །མེད་ན་འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་དང་། །དེ་བཞིན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་ལ་འགྲེལ་པ་སོ་སོས་འཆད་ཚུལ་མང་ཡང་འདིར་བློ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན་བཤད་པའོ། །
广说
གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། །ཐ་དད་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
无二立空性
དང་པོ་ལ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་སྟོང་པར་བསྒྲུབ། །དེས་ན་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་འཁྲུལ། །
立二取空性
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་ལ་ལྟོས་གཟུང་འཛིན་མེད། །ནང་ཤེས་ལ་ལྟོས་གཟུང་འཛིན་མེད། །
依外境无二取
དང་པོ། སྣང་ཡུལ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དཔྱད་ན། མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་གཟུང་
20-261b
བའི་དོ༷ན་དང༷་འཛིན་པའི་ཤེ༷ས་པ༷་ལ༷་ཆ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་ར༷གས་སྣང༷་ལིང་པོ་གཅིག་པུ་བ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། རགས་པ་དེ༷་ཡི་བད༷ག་ཉི༷ད་ནི་ཆ་ཤས་གཅི༷ག་ལ༷་ཡོད་པ་བཀ༷ག་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ད༷ང་། ཆ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་མང༷་པོ༷་ལ༷་ཡང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་མང་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ། རེ་རེ་ལས་ཐ་དད་པའི་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་རགས་སྣང་ནི་ཡན་ལག་ལས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གང་སྣང་བ་དེ་ནི་ཆ་མེད་པའི་ཡན་ལག་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་རྣམས་བརྟག་མི་བཟོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །
依内识无二取
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་ནོ། །དང་པོ། ཕྱི་དོན་རགས་སྣང་བརྟགས་ན་མི་འཐད་པས་མེད་དུ་ཆུག་ནའང་ཤེས་པ་ལ་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་བསླུ་མེད་དུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཤེས་པས་ཡུལ་སྔོ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཡོ༷ངས་སུ་གཅོ༷ད་པ་ནི་ན༷ང་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡི༷ན་ལ། དེ་ཡང་ཤེས་པ་དེའི་ངོར་སྣང་བ་དེ་འཛིན་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱི༷་རོ༷ལ་ལྟར༷་གན༷ས་པ༷་འདི༷་ནི༷་ཆ༷་གཞ༷ན་གཟུང་རྣམ་དུ་བཏགས་པ་ཡི༷ན་ཞིང་། དོན་ལ་གཟུང་འཛིན་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་གསལ་རིག་གི་ཤེས༷་པ༷་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡི༷་རང་བཞིན་གཅིག་ལ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་རྣམ་པར་སྣང༷་བ༷་ནི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དེ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ༷་ལ༷་གཟུང་བ་མེད་ཀྱང་འཛིན་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གཟུང་འཛིན་གང་རུང་གཅི༷ག་ནི༷་མེ༷ད་པའམ་མ་གྲུབ་པས༷་ཀྱང༷་གཉི༷ས་ཀ༷འ༷ང་ཉམ༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལྟོས་བཅས་ཡིན་པས་རེ་རེ་ཡན་གར་དུ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་
20-262a
སུ་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་གཟུང་འཛིན་གཉི༷ས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡི་རང་རིག་རང་གསལ་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ༷་ཡི༷འང༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ༷་དེའི་གནས་ཚུལ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
故此种相是错乱
གཉིས་པ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་བ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ༷་ད༷ད་དུ་གན༷ས་པ༷་འདི༷་ནི་གཟུང་འཛིན་དེ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་བཞག་པ༷་ཁོ་ན་ཡི༷ན་ཏེ། བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་གཏོགས་པའི་གཅིག་ཐ་དད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་འགྲུབ་ཐབས་མེད་དོ།

因此，对于虽然显现但实际上并非如此成立的事物，可以施以虚妄否定，因为它是错觉显现。正如《辨法法性论》中所说："若无现或无，错乱与不错，烦恼与清净，皆不应理。"虽然对这个偈颂有许多不同的注释解释方式，但此处是按照心识二相的意趣来解释的。
广说
第二，广说分为：证成无二空性，遣除对此的诘难。
无二立空性
第一部分包括：证成能取所取二者为空，因此杂多显现为错乱。
立二取空性
第一部分包括：依外境无二取，依内识无二取。
依外境无二取
首先，分析任何显现境时，因为它们不成立，所以在所取对象和能取心识中，不存在由多个部分聚合而成的粗显现单一整体。因为已遮止该粗相的本体存在于一个部分中，且也不存在于多个部分的聚合中，因为不存在于一中，怎能存在于多中？因为除了各个部分外，没有所谓的"多"这种东西。因此，粗显现既非与支分一体也非差别地成立，所以除了假立外，不存在任何真实成立的东西。因为所显现的并非一个无分的单一支分，所以这些显现绝对经不起分析。
依内识无二取
第二，分为：正说和由此确立的意义。首先，即使暂且认为经过分析而不合理的外境粗显现不存在，但由于在心识中显现为蓝等是通过无欺经验所证成的，所以这些应当成立。对此回答：心识领受境蓝等的遍决只是内心识本身如此显现而已，而且，这种在该心识前显现的所取外境般的存在，是归属于所取相的另一部分，实际上，能取所取无差别的唯一明知心识的本性中，显现为差别相，这是被二取显现的错乱习气所染污的，就像显现两个月亮一样。
如果说虽然无所取但有能取，则回答：由于能取所取任一不存在或不成立，两者都将损坏，因为二者相互依存，所以不可能单独存在。第二，因为能取所取二者不成立，所以空于能取所取二者的自证自明就是具二显现的分别念的真实性，因为这是它的究竟存在方式。
故此种相是错乱
第二，差别显现是错乱：外内诸事物作为境与有境差别存在，这只是依靠所取能取显现为差别而建立的，除了由心识力量所建立外，一体、差别等任何方面都没有成立的可能。


 །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་པར་བཞག་པ་དེ༷་ནི༷་དངོས་པོ་ལ་མ་གྲུབ་བཞིན་རྨོངས་པས་བསླད་པ༷་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཉི༷ད་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ན༷། དོན་དུ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དེ༷་དག༷་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཡོད་པའང་ནང་གི་བསླད་པའི་དབང་གིས་འགྲུབ་ཀྱི་དོན་ལ་མི་འགྲུབ་པས་ན་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དག་ཀྱང༷་བསླ༷ད་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བསླད་པ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་ཟླ་བ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བའང་བསླད་པ་ཡིན་གྱི་མ་བསླད་པར་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །
遮迁其义
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། ཤེས་ཉིད་སྟོང་པར་གསུངས་པའི་ལུང་། །སྟོང་ན་སྣང་བའི་རིགས་འགལ་སྤང་། །
识为空之经教
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ལན། །ཁས་བླང་བ་ཡི་ལུང་དོན་བཤད། །
不许外境之作答
དང་པོ། གལ་ཏེ་གཉིས་སྟོང་གི་རང་རིག་ཙམ་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མདོ་ལས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་གཟུང༷་བ་དང༷་འཛི༷ན་པའི༷་རྣ༷མ་པ༷་འདི་གཉིས་ལ༷ས། འདི་ལྟར་གཟུང་བ་ལ་གཟུགས་སུ་རུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཛིན་
20-262b
པ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་ཤེས། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཚོར་བ། མཚན་མར་འཛིན་པ་འདུ་ཤེས་སོགས་སུ་བཞག་པ་དེ་དག་གཟུང་འཛིན་མེད་ན་གང་མཐོང་ལ་གང་གིས་མཐོང་བ་སོགས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་ཆོས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཞ༷ན་ཞིག་ནི༷་ཅི་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཆོས་གང་དང་གང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ནི་གཟུང་བ་དེ་ལ་འཛིན་པས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡིན་པ་དེ༷ས་ན༷་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལ་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མ་ལུས་པ་ནུབ་ཅིང་སྟོང༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་པར༷་ར༷བ་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཅིར་སྣང་བ་ལ་དེ་དང་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་མེད་པ་ཞིག་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་མི་སྲིད་པས་སུས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱ་བར་མི་རིགས་པས་ན་དེ་འདྲའི་གཉིས་སྟོང་གི་རང་རིག་དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཅི་ཡང་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཙམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །
说承许之经教
གཉིས་པ། ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ནི། གཟུགས་སོགས་ཕུང༷་པོ༷་དང་མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ལ༷་སོག༷ས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ༷་བྲག༷་གི༷ས་དུ་མ་སྤུངས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་སྒོ་དང་རིགས་ཀྱི་དོན་ཅན་སོགས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཐམ༷ས་ཅད་མཚོན་བྱ་སོ་སོའི་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅ༷ན་ལས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ༷འ༷ང་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ་དཔྱད་ན་མཚན་མཚོན་ཐ་དད་དུ་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མི༷ན་པ་དེ༷ས་ཀྱང་ཆོས་དེ༷་དག༷་རང་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དང་བྲལ༷་བ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །
遮空即违现之过
གཉིས་པ་རིགས་འགལ་སྤང་བ་ལ། །སྟོང་ཡང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཐད། །དེ་ལ་མ་
20-263a
ངེས་སྤང་བའོ།

 །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་པར་བཞག་པ་དེ༷་ནི༷་དངོས་པོ་ལ་མ་གྲུབ་བཞིན་རྨོངས་པས་བསླད་པ༷་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཉི༷ད་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ན༷། དོན་དུ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དེ༷་དག༷་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཡོད་པའང་ནང་གི་བསླད་པའི་དབང་གིས་འགྲུབ་ཀྱི་དོན་ལ་མི་འགྲུབ་པས་ན་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དག་ཀྱང༷་བསླ༷ད་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བསླད་པ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་ཟླ་བ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བའང་བསླད་པ་ཡིན་གྱི་མ་བསླད་པར་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །
遮迁其义
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། ཤེས་ཉིད་སྟོང་པར་གསུངས་པའི་ལུང་། །སྟོང་ན་སྣང་བའི་རིགས་འགལ་སྤང་། །
识为空之经教
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ལན། །ཁས་བླང་བ་ཡི་ལུང་དོན་བཤད། །
不许外境之作答
དང་པོ། གལ་ཏེ་གཉིས་སྟོང་གི་རང་རིག་ཙམ་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མདོ་ལས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་གཟུང༷་བ་དང༷་འཛི༷ན་པའི༷་རྣ༷མ་པ༷་འདི་གཉིས་ལ༷ས། འདི་ལྟར་གཟུང་བ་ལ་གཟུགས་སུ་རུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཛིན་
20-262b
པ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་ཤེས། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཚོར་བ། མཚན་མར་འཛིན་པ་འདུ་ཤེས་སོགས་སུ་བཞག་པ་དེ་དག་གཟུང་འཛིན་མེད་ན་གང་མཐོང་ལ་གང་གིས་མཐོང་བ་སོགས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་ཆོས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཞ༷ན་ཞིག་ནི༷་ཅི་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཆོས་གང་དང་གང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ནི་གཟུང་བ་དེ་ལ་འཛིན་པས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡིན་པ་དེ༷ས་ན༷་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལ་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མ་ལུས་པ་ནུབ་ཅིང་སྟོང༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་པར༷་ར༷བ་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཅིར་སྣང་བ་ལ་དེ་དང་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་མེད་པ་ཞིག་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་མི་སྲིད་པས་སུས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱ་བར་མི་རིགས་པས་ན་དེ་འདྲའི་གཉིས་སྟོང་གི་རང་རིག་དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཅི་ཡང་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཙམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །
说承许之经教
གཉིས་པ། ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ནི། གཟུགས་སོགས་ཕུང༷་པོ༷་དང་མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ལ༷་སོག༷ས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ༷་བྲག༷་གི༷ས་དུ་མ་སྤུངས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་སྒོ་དང་རིགས་ཀྱི་དོན་ཅན་སོགས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཐམ༷ས་ཅད་མཚོན་བྱ་སོ་སོའི་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅ༷ན་ལས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ༷འ༷ང་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ་དཔྱད་ན་མཚན་མཚོན་ཐ་དད་དུ་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མི༷ན་པ་དེ༷ས་ཀྱང་ཆོས་དེ༷་དག༷་རང་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དང་བྲལ༷་བ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །
遮空即违现之过
གཉིས་པ་རིགས་འགལ་སྤང་བ་ལ། །སྟོང་ཡང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཐད། །དེ་ལ་མ་
20-263a
ངེས་སྤང་བའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是对藏文的直译：
那样将所取能取分别安立的那些在实际上并不成立，而是被愚痴所染污，犹如显现为二月等。实际上，对象与认识主体的那些各自的存在也是由内在的染污力而成立，并非客观存在，所以显现为差别的那些也是染污的，实际上并不存在差别。如同二月显现是染污的，因此，外在的二月显现为各别存在也是染污的，非染污而存在是不可能的。
遮迁其义
第二，回答诘难，分为：宣说识为空的经教；遮除空则与显现相违的过失。
识为空之经教
第一分为：不许外境的回答；解释所承许的经教含义。
不许外境之作答
第一，若问：如果存在远离二取的自证，则与佛陀在经中所说的蕴、界、处等一切法自相皆空相违，则答：不相违，因为从所取与能取这二种相中，如此，所取中有堪为色的色相，及可闻的声等，能取中有各别了知的识，体验的受，执持标相的想等，若无所取能取，则何所见及以何见等特性也不可能存在，因此，所谓法的特性等其他的一切都不存在。对任何法的特性区分，都是能取对所取如此安立名言，所以，由于远离二取的自证中一切知、言、行三特性皆湮没空寂的缘故，一切法皆宣说为无自性，即是以任何显现中一切假立分别完全止息的真实性来分辨的。尽管如此，若无此真实性的自证智慧，则不可能有见真实性的认识主体，任何人也不应现见真实性，因此这样的远离二取的自证即是真实性，而完全无所有如兔角等非为真实性。
说承许之经教
第二，依据承许外境的宗派，无特性的含义是：色等诸蕴、眼等诸处与诸界等诸法的差别中，积聚、生门、种类义等一切特性都只是从各自所表征对象的功能特性中假立而已。而且，若以真实性考察，名相与所相唯是心的假立而已，并非真实成立，因此也承许那些法皆离自相。
遮空即违现之过
第二，回答理性相违，分为：虽空而显现为二取是合理的；遮除此说不确定。


 །
空即现应理
དང་པོ། དེ་ལྟར་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་གཉིས་མེད་པ་ལ་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། བསླད་པ་མེད་ན་མི་སྣང་བ་བདེན་ཀྱང་བསླད་པའི་དབང་གིས་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ཡོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གནས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མིན་པའི་མ༷་རི༷ག་པ་གང་ཞིག་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་གི༷ས་རྒྱུད་བསླ༷ད་པའི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅན་ལ༷། དོན་ཇི༷་ལྟ༷་བའི༷་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་གང་ཞིག་ར༷ང་ཉིད་སད་པའི་རྐྱེན༷་ནང་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ལ༷་ལྟོས༷་ནས༷་ནང་གི་རྣམ༷་པར་རི༷ག་པ་ཙམ་གཉིས་མེད་ཀྱི་དེ༷་བཞི༷ན་ཉི༷ད་མིན༷་པའི་རྣམ༷་པ༷་གཉིས་སྣང་ཅན་དུ་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་ར༷བ་རིབ༷་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་མ་ཟླ་གཉིས་སྣང་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེས་ན་ཚུ་རོལ་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕ༷་རོ༷ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོ༷ང་བ་མི༷ན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གཉིས་སྟོང་གི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དེ༷་ནི༷་ཚུལ་བཞིན་རི༷ག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཟུང༷་དང༷་འཛི༷ན་པའི༷་བསླ༷ད་པ༷་དག༷་ཡེ་ནས་མེ༷ད་པ༷་ཡི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ༷་ནི༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་བསླད་པ་དེ་མེད་ན་སོ་སྐྱེ་དེ་ཡང་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་མེད་པར་རང་གི་ངོ་བོར་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུལ་བས་བསླད་ནས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ལས། དེ་སྣང་ཆོས་ཉིད་མི་སྣང་ཞིང་། །དེ་མི་སྣང་བས་ཆོས་ཉིད་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་བས་བསླད་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྱི་བསླད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྫོགས་པར་མངོན་དུ་
20-263b
བྱེད་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུར་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རང་རིག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། འོད་སྲུང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་མཐའ་གཅིག་གོ། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྟག་དང་མི་རྟག །སྐྱེ་སྐྱེ་མེད་སོགས་ལ་སྦྱར་ནས། མཐའ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྟག་ཏུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། གནས་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་རིག་མེད་པ། གནས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་དོན་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་དུ། །སྣང་བ་མེད་ལས་གཉིས་དང་ནི། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། །དབང་པོ་ཡུལ་དང་རྣམ་རིག་དང་། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣང་མེད་ཕྱིར། །དེས་ན་འདིས་ནི་བརྟག་མེད་པ། །བསྟན་དུ་མེད་པ་གནས་མེད་པ། །སྣང་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །གནས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །མཚན་ཉིད་མདོ་བཞིན་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
空即现应理
第一，若问：如果远离二取的自证从本初就成立为唯一实有，那么在无二的情况下如何能显现为二？虽然没有染污确实不会显现，但由于染污的力量，虽然不存在却仍有显现，这是因为：从无始以来存在的非烦恼性无明，即显现为能取所取二相并执著于此，以此染污相续的自性中，对真实义的习气因为被某些内在意识的特殊条件所激发，使得内在的唯识—非真如的二相显现而生起。譬如眼翳者见到发丝、苍蝇、二月等显现一样。因此，一切未超越此岸二相显现范畴而未见彼岸真实义的凡夫，都无法如实了知远离二取的真实性，因为从来不存在远离所取能取染污的凡夫。若无此染污，则凡夫也将不复存在。因此，即使直接以自性体验如乐等无对境的感受，也会因错乱染污而无法如实了知，如同见到刹那无常等一样。如《法性辨别》中所说："彼相显现则法性不显，彼相不显则法性显现。"所以，对于断除一切错乱染污的佛陀而言，真实性如实显现，而具染污者无法完全现前如实了证。
如此离二取的自证真如唯由自己证知，是唯识宗关于二无我圆满法性的观点。如《迦叶请问经》中说："所谓'有'是一边，所谓'无'是一边。"等等，将所取能取、常与无常、生与不生等配合后说道："这两边的中间是不可思议的、不可示的、无处所的、无显现的、无了别的、无住所的。"以此显示无分别智慧。这些义理在《法性辨别》中解释道："因无显现故，无二相及如何言说，无根境识及器世间显现，因此称为不可思议、不可示、无处所、无显现、无了别、无住所，如经中所说，这是无分别智的特征。"


 །
遮其不定
གཉིས་པ། བསླད་པ་མེད་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མེད་པ་དེར་མ་ངེས་ཏེ་བསླད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་གཟིགས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། གཉིས་སྣང་གི་བསླད་པ་དང་བྲལ་བ་དེ༷ས་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དག་གི་བསམ་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་དོ༷ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པ་རེ་ཞིག་བཏང༷་སྙོམས༷་སུ་མཛད་པ་ཅ༷ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི། དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེས་ཕ་རོལ་མཐོང་ཡང་ཆེད་དུ་མི་ལྟ་བར་མ་མཐོང་བ་
20-264a
ལྟར་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་ཀྱང་དེ་བསྟན་རུང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཉིད་གཟིགས་ཀྱང་མ་གཟིགས་པ་ལྟར་གླང༷་ཆེན༷་གྱི་གཟི༷གས་སྟང༷ས་ཉི༷ད་མཛ༷ད་ན༷ས་འཇི༷ག་རྟེན༷་མཐུན་འཇུག་གི་ཐུག༷ས་ནི༷་འབ༷འ་ཞི༷ག་གི༷ས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན་གཟུགས་སོགས་ལའང་དཔྱོ༷ད་ཅིང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ༷་འཇུག་པར༷་མཛ༷ད་དེ། དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་རྟོག་པར་གྱིས་ཤིག །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལས་བཟློག་པར་འཛིན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་ནས་རིམ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དྲང་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
各名相不违
གཉིས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལན་ལ། ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་བཞག་པར་འཐད། །ཕྱི་དོན་དེ་དང་མི་མཚུངས་པའོ། །
立一识应理
དང་པོ། དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་བསླད་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དུ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གཅིག་ཡོད་རུང་ན་དོན་ལའང་དེ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་རུང་བ་ནི་དོན་ཤེས་གང་ལའང་མི་དགག་མོད། འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དང་། སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་དོན་གཅིག་མི་འདྲ་སྟེ། ཁྲ་འཛིན་དབང་པོའི་ཤེ༷ས་པ༷་གཅིག་ལ་དུས་ཅིག་ཅར་སྔོ༷་སེར་སོ༷གས་སྣ་ཚོག༷ས་པ༷་སྣང་བ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དང་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔོ་སོགས་སྣང་བ་དེ་དག་ཤེས༷་པའི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གཞ༷ན་དང་གཞན་དུ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཡན་གར་དུ་རྟེན་པ་མེ༷ད་དེ། དེ་དུས་ཀྱི་སེར་སྣང་ཤེས་པ་ལོགས་སུ་བཅད་ནས་སྔོ་སྣང་ཤེས་པ་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གིས་མྱོང་བ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་དུ་
20-264b
ཕྱེ་ནས་མཐོ༷ང་ནུས༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་ཤེས་དེས་ཡུལ་གང་ཉེ་བ་སྣ་ཚོགས་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ནུས་ཀྱི་སྔོ་སོགས་སོ་སོར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སོ་སོ་བ་རེ་རེ་མི་དགོས་པས་ན་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་སྣ་ཚོགས་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེ་ལོང་གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་འཆར་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་སོ་སོར་རྣམ་པ་ཆད་པ་མེད་པའི་དོན་གཅིག་མི་སྲིད་དེ་སྔོན་པོས་སྔོ་འཛིན་ཁོ་ན་སྐྱེད་ཀྱི་སྔོན་པོ་གཅིག་གིས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ། སྔོ་སོགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི། །སྣམ་ཁྲ་ལ་སོགས་དག་ལའང་མཚུངས། །ཞེས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལའང་སྔོ་སོགས་མཐོང་བ་སོ་སོར་དབྱེ་བར་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་ཏེ་ཡུལ་ཁྲ་བོ་མཐོང་བའི་བཀོད་པ་བཞིན་དུ་དེ་འཛིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་དབྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྤྱི་བློས་དེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་འདི་སྔོན་པོ་མཐོང་བའི་ཤེས་པའོ། །འདི་སེར་པོ་མཐོང་བའོ། །འདི་གྲུ་བཞི་མཐོང་བའོ། །ཞེས་སོགས་རྣམ༷་པར་དབྱེ༷་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོ༷ན་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་ལ༷་འཇུག༷་པར༷་འགྱུར༷་གྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཐ་དད་དུ་བྱས་པ་མེད་དེ་ཤེས་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ན་རིས་སུ་ཆད་པར་གནས་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
遮其不定
第二，有人说：若无染污则不会显现为二相，这一点不确定，因为远离一切染污的佛陀也宣说了蕴界处的自性，所以是见到外境后如此宣说的。答：已离二相染污的佛陀，随顺具有二相的众生的意愿，暂时放弃教导无二真实义的法性，如同大象虽见对方却故意表现为未见一样，佛陀虽然见到真实性，但对那些即使讲解真实性也无法理解的人，虽见却示现为未见，以大象的观察方式，唯以随顺世间的心，观察外境色等并进入安立其特性，如同经中所说："比丘们，当观察所显现的，莫取著与显现相反之义。"如此教导后，逐渐引导至真实义。
各名相不违
第二，名言之答分为：安立为一识是合理的；外境与此不相同。
立一识应理
第一，若说：姑且承认在胜义中识显现为多种是染污而非真实，但在名言中若可以有显现为多种的一识，那么对境也应如此可能。答：一般而言，对多数假立为一的情况，对境与识都不否认其可能性。然而，在名言中，一识显现为多种与多种相的一境不同。一个感知彩色的根识同时显现青黄等多种颜色，是由这一个从根生起的识来体验，而非时间前后或相续差别的不同识。因此，显现青色等的这些不是依靠其他不同识的特性作为孤立的依止，因为此时不能割裂黄色显现的识而另外指出"这是显现青色的识"，因此不能分开而能看到区别于仅是清明了知体验的识。人相续中的眼识能如实把握近处的各种对境，不需要分别把握青色等的各个不同识，因此说一识能执多种，如同一面镜子中显现多种影像。
这样不割裂各个相的一境是不可能的，因为青色只能产生青色识，一个青色不可能产生多种识的缘故。若问：如"青等相的区分，如同彩色毯等"所言，为何不能区分识中见到青等的各个部分，如同见到彩色对境的排列，能取者也应如是区分？答：当以总体意识观察它作为对象时，这时可以分析"这是见青色的识、这是见黄色的识、这是见方形的识"等，这种区分是依于外境的各个方面而进行的，并非在识的本性上截然分开而区分，因为识的本性并非如同对境各异那样存在于截然分割的状态中。


 །གལ་ཏེ་ཡུལ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་ནུས་ན། ཤེས་པ་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་དབྱེ་བར་ནུས་ཤིང་མཐའ་ཡི་མཚམས་ཀྱང་དབྱེ་བར་ནུས་ལ། དེ་མ་ནུས་ན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པས་ཐ་དད་པར་དབྱེ་བ་དེའང་དོན་ལ་འབབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་གླང་གཅིག་མིན་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་གི་སྣང་བ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དེ་གཉིས་ཀ་ཤེས་པའི་རྫས་ཡིན་པར་འགལ་བ་མེད་ཅིང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པས་མྱོང་བ་ན་རང་རིག་པའི་ངོར་སོ་སོར་སྣང་ཡང་མྱོང་བྱེད་རང་རིག་པ་གཅིག་ལས་སོ་སོར་
20-265a
བཅད་དུ་མེད་པས་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་གཟུང་འཛིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འཐད་དོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་གཞལ་ན་གཟུང་རྣམ་འཛིན་རྣམ་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེས་པར་མ་བརྟགས་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་སྤྱིར་བློ་གཅིག་གིས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་རྟོགས་སོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ལ་མི་འཐད་པ་མེད་དེ། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཐ་དད་དུ་མ་ཆད་པ་དེ་ལ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་ཅིང་། ཡུལ་སོ་སོ་བཞིན་དུ་བློ་ཐ་དད་པར་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་རེ་རེས་མཐོང་ན་སྣ་ཚོགས་བློ་གཅིག་གིས་དུས་ཅིག་ཅར་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་འདི་མེད་དགོས་ནའང་ནང་དུ་ཤེས་པ་གསལ་རིག་ཆ་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་གཅིག་གིས་མྱོང་བར་རང་རིག་གིས་གྲུབ་པ་དེས་ན་བློ་གཅིག་གིས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཐད་དེ། གཞན་དུ་ན་སྐྱེས་བུ་དུ་མས་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྱི་རྒྱུད་གཅིག་གིས་ཤེས་པས་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་གཞུང་འདིའི་དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་ནི་གཟུང་རྣམ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་འཛིན་རྣམ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འདོད་པ་ཡིན་ན། རིགས་པ་འདིས་འཛིན་རྣམ་གཅིག་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་ན་གཟུང་རྣམ་ཡང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པའི་རྫས་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་གཞན་མི་རྟེན་པ་དེ་ལའང་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་ན་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བའང་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རིགས་པ་འདི་ནི་བློ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ཐ་སྙད་དུ་མི་འདྲ་བའི་ཚུལ་ཙམ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་གཟུང་རྣམ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་ན་དེའི་འཛིན་རྣམ་
20-265b
ཡང་དེ་སྙེད་དུ་སྣང་སྟེ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མེད་པས་ཀྱང་། །གཉིས་ཀ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །དེ་འདྲའི་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ལའང་ཕྱི་དོན་བཞིན་དུ་ཆ་ཐ་དད་གཅད་དུ་མེད་པར་གསལ་རིག་གི་ཤེས་སྣང་ཙམ་དུ་ཟད་ཅིང་། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུའང་མ་གྲུབ་པས་ན་གནས་ཚུལ་ལ་གཉིས་སྟོང་གི་རང་རིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྒྱན་གྱི་ལུགས་ལྟར་ན། དངོས་རྣམས་ཐ་དད་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་རིམ་པ་ལྟར། དབུ་མ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པར་ཡང་བཞེད་ཅིང་། ཡང་གཞན་དག་གཟུང་འཛིན་གྱིས་སྟོང་པའི་རང་རིག་ཙམ་བསྒྲུབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞུང་འདིའི་དགོངས་པ་རྣམ་རྫུན་ལྟར་དུ་བཞེད་པའང་ཡོད་དོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
若能如同对境那样明确区分为不同，则应能将识区分为颜色和形状，也能区分边际界限。若不能这样做，则颜色与形状等的区分只适用于对境而不适用于识。例如，虽然马和牛不是一体，但梦中的马牛显现与识并无差别，因此这两种显现同为识之实体并无矛盾，当被同时的识体验时，虽然在自证的角度上各自显现，但由于体验者自证识是一体而不可分割，所以一个识显现为多种能取所取是合理的。
因此，若在承认外境存在的基础上考量，不分析为所取相和能取相，而是与未经考察的世间一致，一般而言，"一个认识同时了知多种对象"这种说法并非不合理。因为经验证实，一个人相续中未分割的心可以同时显现多种对象；若如同各别对境那样由各个分割的别异之心所见，则不应有一心同时体验多种显现的情况，但内在的清明了知之识无有区别，由自证成立为一体的体验，因此"一心见多种"的说法合理。否则，将如同多人各别体验那样成为不同，而一相续中识体验的说法将不存在。
在此处，依据此论典意趣，主张多样无二者们依此文句而如是说。其中"多样无二"是指虽有多样所取相，但承认为一个能取相的本性。若以此理证成能取相为一，则所取相也将成为一体，因为同样是识之实体而不依靠其他差别，那样的话，"半个鸡蛋"这种说法也将成为无过的名言。
因此，此理论只是显示在名言中，承许为一心与承许为一境不同的方式，而非成立多样无二的方式。所以，只要存在显现为多种所取相，其能取相也显现为同样数量，如同所说："由于其中一者不存在，二者皆将毁坏。"与此道理相同。
对于如此多种所取相和能取相，与外境不同，无法区分为独立的部分，仅为清明了知的心识显现而已，且未成立为能取所取二者，因此在实际上成立为远离二取的唯自证。
另外，按照《庄严论》的观点，以"诸法安住各别"等三颂依次显示中观、瑜伽行派和声闻派的空性观点。又有其他人依据所成立的离能取所取的唯自证，认为此论的意趣如同唯识假说派。


 །དེ་ལ་གཞུང་འདིས་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་སྣང་བ་ཐབས་ཀྱི་ཆ་འཆད་པ་ལ་གཉིས་སྟོང་གི་རྣམ་རིག་ཙམ་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་གཞི་དང་འཆར་གཞིར་གྲུབ་པས་དེ་ཙམ་གཙོར་བཏོན་ནས་སེམས་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་གསལ་པོར་སྟོན་པ་ནི་གཞུང་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བས་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། སེམས་ཙམ་དེ་ལའང་དོན་དམ་པར་གཉིས་སྟོང་གི་རྣམ་ཤེས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་ལ་སུ་ཡང་མི་མཐུན་པ་མེད་པས་གཉིས་སྟོང་དུ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་རྫུན་པ་ཡིན་པར་མི་གྲུབ་ཅིང་། རྣམ་བདེན་རྫུན་ནི་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཡོད་མེད་དུ་བཞེད་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡིན་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་མེད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མི་འཐད་པས་གཞུང་འདིར་རྣམ་བཅས་སུ་བཞེད་པ་ནི། ཡོངས་གཅོད་ནང་ཡིན་ཕྱི་རོལ་ལྟར། །གནས་པ་འདི་ནི་ཆ་གཞན་ཡིན། །ཞེས་
20-266a
དང་། ཤེས་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །ཇི་ལྟར་དོན་གཞན་འབྲང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་ཤེས་ངོ་བོའི་། །དོན་ཉིད་ཡིན་ན་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་འདོད་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །ཞེས་དང་། ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། །སྔོ་དང་དེ་བློ་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་གཞུང་གི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་གསལ་ལོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང་། །ནང་གི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ནི། །ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་གང་ཡིན་ཏེ། །དོན་ཡིན་རྣམ་ཤེས་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་བཅས་པ་དེ་ལ་བཞེད་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱོན་མེད་པར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོང་བ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་རྒྱས་པར་མི་སྤྲོའོ། །ཤེས༷་པ༷་ག༷ང་ཞིག་དོན་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཇི༷་ལྟར༷་སྣང༷་བ༷་དེ༷་དེ༷་ལྟ་བུ་ཉི༷ད་དུ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཡུལ་སྔོན་པོ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་གཏད་ན་སྔོན་པོར་སྣང་ཞིང་ལྔ་ཀས་རྣམ་པ་གཏད་ན་ལྔ་ཀར་སྣང་བ་སོགས་བློ་གཅིག་ལ་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་དེ༷་ལྟར༷་སེམ༷ས་ཀྱི༷་རྣམ༷་པ༷་ནི༷་སྣ༷་ཚོ༷གས་པ་ཡང་གསལ་རིག་གི་ཤེས་པ་གཅི༷ག་གི༷་ངོ༷་བོར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་ཅེས་མི་བྱ་ཞིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་གསལ་རིག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་གཅིག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཤིན་ཏུ་འཐད་དེ། གནས་སྐབས་སུ་དབང་ཤེས་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱར་ཡང་དོན་གྱིས་གནས་དོན་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ཡང་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
外境非等同
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་མ་ངེས་སྤང་། །དང་པོ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་གཅིག་
20-266b
འདོད་རུང་བ་དེ་བཞིན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ར༷ས་ཁྲ་བོ་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་ལ་སོག༷ས་པའི་གཟུག༷ས་ནི༷་ཡན་ལག་ཅན་ཆ་མེད་པ་གཅི༷ག་གི་རང་བཞིན་ཡི༷ན་ན༷། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་གཟུང་རྣམ་སྣ་ཚོགས་དབྱེར་མེད་པ་དེ༷་བཞི༷ན་གཅིག་ལས་ཐ་དད་དུ་བྱར་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དབྱེ༷་བ་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་དགོས་ནའང་སྔོན་པོ་བསྒྲིབས་པས་གཞན་མི་སྒྲིབ་པ་དང་། སྔོན་པོ་མཐོང་བས་གཞན་མི་མཐོང་བ་སོགས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ནུས་པ་ངེས་ཤིང་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྟེན་པར་མཐོང་གི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཅིག་གིས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་གནོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། གནོད་སྤོང་གི་ལན་དགག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཕ་རོལ་པོས་སོ་སོར་དབྱེ་བར་ནུས་པ་ནི་ཡན་ལག་ལ་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་ལ་མིན་ནོ་ཞེ་ན་དབྱེ་བར་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཅ༷ན་ཡན་ལག་ནི༷་རེ་རེ་ནས་རྣམ༷་པར་བས༷ལ་བ༷་ན་དབྱེ་མི་ནུས་པའི་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་པ༷་གཞ༷ན་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་པ་ནི་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་པས་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲའོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
此论主要显示考察名言的量，因此在解释显现方便分时，确立远离二取的唯识为轮回涅槃显现的基础，主要突显这一点而清晰地阐述唯识宗的观点，这由论本明确表示，不可否认。关于这种唯识，在胜义中成立为远离二取的识，没有任何人不同意，所以仅仅证明为离二取并不能确定是唯识假说派，因为真假唯识之别仅在于名言中认为心识有无形相的差别而已。在名言中体验为无形相是不合理的，因此本论承许有形相，如论中所说："限定内在如同外境，安立此为他分。"又说："若非异于识，如何随逐异境。"又说："若总是识本性之义，则成相违。因为如此承许，故无过失。"又说："由同时所缘决定故，蓝色与其识非异。"等等，在论中各处都很明确。
如同论师陈那也说："内在所知之体性，如同外境而显现，是境，因是识的本体。"对于这种有形相论，有三种观点，其中在名言中无过而由事物本力而生起的是能取所取数量相等的观点，因为在他处已经解释过，这里不详细论述。任何识对自相事物显现如何，即如此体验，例如当一个青色对象投射形相时，显现为青色，当五种投射形相时，显现为五种，因为当一个心面对多种可知对象时，能够同时显现多种相，因此心的多种形相成为一个清明了知识的本体。
所以，不应说"心无多种形相"，而应说"多种形相不异于一个清明了知心的自性"。因此，一心显现为多种的说法在名言中极为合理。虽然这里是以感官识为例来说明，但实际上认为所有情器世界的显现皆为唯心的观点也应当如此理解。
外境非等同
第二分为：立出过失；遮除不定。
第一，虽然承认显现多种相的一心是合理的，但如同彩色布匹等色等色法若是无分一体的有支者的自性，那么，如同一个识中多种所取相不可分割那样，应该成为从一体中不可分别、没有区分的，然而，遮蔽青色时不遮蔽其他，见到青色时不见到其他等，在产生自身能取识方面，确定在一切相上有功能，且观察到依靠差别的特性，而不像一识取多种那样，一境能产生多种，这是有害的。
第二，为了驳斥对方的辩解，对方说：能够分别的是支分，而非有支者。回答：可以分别的各个差别化支分，若各自分析时，不可分别的无差别的其他有支者是看不见的，如同空中花朵一样。


 །སྒྲུབ་བྱེད་འགོག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན་ཡན་ལག་སིལ་བུ་བ་དབང་འདས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེ་ལས་ཁྱད་མེད་པས་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། གལ༷་ཏེ༷་ཁྱོད་ལྟར་ན་ཡང་དབ༷ང་པོ༷་ད༷ང་ཡུལ་དང་བདག་དང་ཡིད་ལ༷་སོག༷ས་པ་ཐ་དད་པ་རེ་རེས་དབང་ཤེས་མི་བསྐྱེད་ཀྱང་ཚོགས་པ་ན་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་བཞི༷ན་རྡུལ་དུ་མ་ཚོགས་ནས་མཐོང་རུང་གི་ཁྱ༷ད་པར༷་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་པ་མང༷་པོ༷་ད༷ག་ཅི༷ག་ཅར༷་དབང་བློ༷་ཡི༷་རྒྱུར༷་འགྱུར༷་ཡང༷་འག༷ལ་བ༷་དག༷་ནི༷་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་དེ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཡིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཟུང་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་མི་མཚུངས་ལ། རྡུལ་ཕྲན་དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་གཟུང་ཡུལ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་པས་དེ་དང་མི་འདྲའོ་ཞེ་ན། རང་
20-267a
འཛིན་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ཡི༷་དངོས༷་པོ༷་མ༷་གཏོག༷ས་པ༷་གཟུང༷་བ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་གཞ༷ན་ཅི༷འང༷་མེ༷ད་དེ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་གཟུང་ཡུལ་ཡང་མིན་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་གཟུང་ཡུལ་མིན་པ་ཡོད་དེ་དབང་ཤེས་ལ་དབང་པོ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ༷་ལ་ཡུལ་ཅན་བློ་ནི་ཡུལ་ག༷ང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ༷་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་བློ༷་དེ༷་ཡི་བཟུང༷་བར༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཁྱད་པར་བ་དུ་མ་བློ་ཡི་གཟུང་ཡུལ་དུ་ཅིག་ཅར་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །
项峰等等取之过
གསུམ་པ་ནོག་སོགས་ཅིག་ཅར་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཇི་ལྟར༷་ཁྱོ༷ད་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་འཛིན་པ་ལྟར་ན་རང་གི་ཡ༷ན་ལག་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་མིག་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས༷་པར་ཅི༷ག་ཅ༷ར་དུ་བ་ལང་གི་ཡ༷ན་ལག༷་ཅ༷ན་གཟུང༷་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ཡན་ལག་ཏུ་མ་ཚང་བར་དམིགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ནམ་ཡང་མི་འཛིན་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན་ལྐོག༷་ཤ༷ལ་ལ་སོ༷གས་ཡན་ལག་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་པར༷་ནི༷་བ༷་ལ༷ང་དུ་ཤེས༷་པ༷་ཡང་མཐོ༷ང་བ༷་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཁྱད་གཞི་དེ་ལ་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་དང་། ཁྱད་གཞི་ལྷན་ཅིག་འཛིན་ཏེ་འཕྲོད་འདུས་འབྲེལ་བས་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྭ་མཐོང་བ་ན་ཁྱད་ཆོས་སམ་ཡོ༷ན་ཏན༷་དེ་དང་གཙོ༷་བོ་བ་ལང་དག༷་ལྷན་ཅིག་རྟོགས་པའམ་ཡང་ན་བ་ལང་གི་དབྱིབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་དང་ཁྱད་གཞི་གཙོ་བོ་བ་ལང་དག་ཅི༷ག་ཅ༷ར་རྟོག༷ས་པར༷་འདོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་དུས་ཅི༷ག་ཅར༷་རྭ་དང་རྨིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡ༷ན་ལག༷་རྫོག༷ས་པར་འཛིན་པ་མིན་
20-267b
ཏེ། དེ་དག་ནི་རྫས་དུ་མ་ཡིན་ལ་རྫས་དེ་མ་བཟུང་གི་བར་དུ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་དབྱིབས་ཀྱང་མི་འཛིན་ལ་ཡན་ལག་སོ་སོའི་དབྱིབས་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་མ་བཟུང་བར་བ་ལང་གི་དབྱིབས་རིལ་པོ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པས་དབྱིབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྷན་ཅིག་བ་ལང་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་མི་འཛིན་ནོ། །ཡང་རྭ་ལྟ་བུའི་ཡན་ལག་གཅིག་དང་གཙོ་བོ་བ་ལང་ལྷན་ཅིག་འཛིན་སྙམ་པའང་གྱི་ན་སྟེ། རྭ་འཛིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་བ་ལང་དབང་པོས་ཇི་ལྟར་བཟུང་སྟེ་རྭ་ཁོ་ན་ལས་ཡན་ལག་ལྷག་མ་མ་མཐོང་བས་རྭ་ཡན་གར་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་བ་ལང་མཐོང་བ་མི་སྲིད་དོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
为了反驳对方的证明，假设对方说："若无有支者，则分散的支分即为超出感官的微尘，与此无异，因此不合理作为感官对象而显现。"回答：如果按照你的说法，即使根、境、我和意等各自不能产生根识，但聚合时你承认能产生，同样，多个微尘聚合而生起可见的特性，多个同时作为根识之因也有何相违？实际上不会有相违。若说根、意等是因而非所取对象，故不相同，而微尘虽是因但所取对象是有支者，故与此不同。
除了能在自己的能取识中投射形相之因的事物外，没有其他所谓的"所取"。若非产生识的因，则也非所取境，因为若无关联而成为对象，则一切都将成为一切的所取对象。若说有些虽是因但非所取对象，如根识的根，则回答：对于那些，凡识以何境的形相而显现，即说彼为该识之所取，而这也是该识产生的因，因此多个特殊微尘同时作为识的所取对象并无矛盾。
项峰等等取之过
第三，若不同时取项峰等，分为：本身及驳斥其答复。
第一，若如你所说不能同时取多，则应不能同时取具有项峰、垂胡、眼、耳等支分的牛之有支者，因为若缺少任何支分，则永远不会取到与之同时的有支者。若如此承许，则在未见垂胡等支分的情况下，永远不会有认知为牛的见解。
第二，若说：对于彼基体有多种属性，但任何一种与基体一起被取，因为通过内在关联而不可分离地存在。因此，当见到角时，该属性或性质与主体牛一同了知；或者当了知牛的形状性质与主体牛同时了知时，也不会同时完全地取角和蹄等支分。
因为这些是多个实体，在未取这些实体之前，也不会取其形状性质，而在未完全取到各个支分的形状之前，不可能取到牛的整体形状，因此如何能与形状性质一起取牛？实际上不能取。又如果想着与角等一个支分一起取主体牛，这也是错误的，因为即使取到角，也怎能以根取与角同时的牛？因为除了角之外没有见到其余支分，所以仅仅见到单独的角，不可能见到牛。


 །གལ་ཏེ་སྔོ་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་གཡོ་འགུལ་སོགས་བྱ་བ་བ་ལང་ཉིད་ལ༷་སོ༷གས་པ་སྤྱི་རྣམས་ནི་རང་གི་རྫས་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས་རྫས་གཞན་ལའང་ལྡན་པས་འབྲེལ་ཏེ། དཔེར་ན་རྣ་བའི་སྤྱི་རྣ་བ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་གྱི་རྨིག་པ་ལ་མ་འབྲེལ་ཀྱང་རྣ་བ་དང་རྨིག་པ་སོགས་ལྡན་འབྲེལ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ལྡ༷ན་པ༷་ལས་གཅིག་བཟུང་བས་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ནའང༷་འཐད་པ་མིན༷་ཏེ། ལུས་མ་མཐོང་བར་སྤུ་ཉག་མ་གཅིག་དང་རྭའི་རྩེ་མོ་ཙམ་མཐོང་བས་ཡན་ལག་ལྷག་མ་ཀུན་ཀྱང་འཛིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་སོ། །དེས་ན་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དང༷་ནི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅ༷ན་ཞེས་བྱ་བ་རྟོག་པའི་ངོར་ཡོད་ཀྱི་རྟོག་མེད་ཤེས་པ་ལ་མི་སྣང་སྟེ། བརྗོ༷ད་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ལས་འཇུག་པའི་གཞན་དབ༷ང་ཅན་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་སྐབས་ཀྱི་རྭ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཡ༷ན་ལག༷་གམ་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་ཉི༷ད་དུ༷་ཉེར༷་བཟུང༷་སྟེ་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ནི༷་ཁྱད་པར་ཅན་དེ༷་འཛི༷ན་པར་འགྱུར༷་བ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་རྭ་ཅན་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་རྭ་ཁྱད་ཆོས་སུ་བརྗོད་
20-268a
ལ། རྨིག་པ་ཅན་གྱི་བ་ལང་ཞེས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཚེ་རྭ་ཡང་ཁྱད་གཞིའི་ཁོངས་སུ་བསྡོམས་ནས་རྨིག་པ་ཉིད་ཁྱད་ཆོས་སུ་བརྗོད་ལ་དེ་བཞིན་ཡན་ལག་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ལའང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་གོས་དཀར་པོ་བགོས་ཤིང་དབྱུག་པ་ཐོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་རལ་པ་ཅན་ལའང་རེས་འགའ་དབྱུག་པ་ཅན་དང་། རེས་འགའ་གོས་དཀར་པོ་ཅན་དང་། རེས་འགའ་རལ་པ་ཅན་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པ་བཞིན་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་བཞག་པར་ཟད་དོ། །
种无别法取之过
བཞི་པ་སྣ་ཚོགས་གཞན་དུ་མི་ཤེས་པར་ཐལ་བ་ལ། ཐལ་བ་དངོས་དང་གཞན་གྱི་ཡང་། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པའོ། །
正过
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་གཞན་གྱི་ལན་འགོག་པ། །དང་པོ། དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་འཛིན་པར་འདོད་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ཁྱེད་ཅག་བུམ་པ་སོགས་རྫས་ཀྱི་ར༷ང་གི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཙམ་ནི་བུམ་སོགས་གཞ༷ན་ད༷ག་ལས་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་རྫས་ལས་ཡོན་ཏན་སོགས་ཐ་དད་དུ་འདོད་ལ། རྫས་གང་ལ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་འདི་ནི་སྣམ་བུའོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྫས་དེའི་ཡོན་ཏན་དང་རིགས་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན། རྫས་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡོ༷ན་ཏན༷་ལ་སོ༷གས་པ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་ཆོས་དེའ༷ང་མ༷་བཟུང༷་བའི་ཕྱིར༷་བུམ་སྣམ་སོགས་རྫས་གཞན༷་དང་གཞན༷་མཐོ༷ང་དུ་ཟིན་ན་ཡ༷ང་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་འབྱེད་པར་བློ༷་གཅི༷ག་གི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ་དང་པོ་ཆོས་ཅན་རྫས་བཟུང་ནས་ཕྱིས༷་སུ་དེའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི་ཆོས་ཀྱང་ནི་གཟུང༷་བའི་ཕྱིར༷་བུམ་སྣམ་སོགས་ཀྱི་རྫས་གཅིག་ཏུ་མི་འཛིན་གྱི་སོ་སོའམ༷་དུ་མ༷་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན། རིམ་གྱིས་ཆོས་གཞན་དང་གཞན་འཛིན་པར་
20-268b
འགྱུར༷་དུ་ཆུག་མོ༷ད། དེ༷་ལྟ༷་ཡིན་ན༷་ཡ༷ང་འདི་ནི་ཁྱད་གཞི་འདི༷་དག༷་གི༷་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་འབྲེལ༷་བ་འཆོལ་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ། སྣམ་བུའི་ཆོས་བུམ་པའི་ཡིན་པ་དང་། བུམ་པའི་ཆོས་སྣམ་བུའི་རྣམ་པར་འཆོལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དུས་མཉམ་པར་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་སོ་སོར་གཞན་དང་གཞན་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་འདི་འདིའིའོ་ཞེས་འབྲེལ་བ་ངེས་པར་མི་ནུས་ཏེ་བུམ་སྣམ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་ཅ༷ན་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔ་མའི་རྗེས་ཐོག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་བས་འབྲེལ་བ་འཆོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། རྗེས་ཐོག་ཏུ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མ་ངེས་ཏེ་ཀ་བ་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བུམ་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
若说青色等性质和运动等行为以及牛性等共相，通过与自体的内在关系而与其他实体相联系，例如耳朵的共相与耳朵通过内在关系相联，虽与蹄不相关，但由于耳朵与蹄等具有所属关系，因此一切通过间接而相关联，所以取一个所属物即能取其余支分——但这并不合理，因为这将导致过度扩大的谬论：未见全身而仅见一根毛发或角尖，也将能取一切其余支分。
因此，所谓"特性与特性所依"仅存在于分别心前，而不显现于无分别识，因为它们是依赖于表达意愿的理由而安立的他性假名。在这种情况下，任何被作为支分或特征而执取的角等，仅仅通过这一执取便取得了特征所依。例如，当说"有角的牛"时，角被表述为特性，而当想说"有蹄的牛"时，角也被纳入特征所依中，而蹄则成为特性，其余支分也是如此。
就像穿着白衣、手持杖、留着卷发的人，有时称为"持杖者"，有时称为"穿白衣者"，有时称为"卷发者"等，这只是由表达意愿的分别心如此安立而已。
种无别法取之过
第四，若不能知道多样为异，分为：正式过失及他人也必须如此承认。
正过
第一分为：正说和破斥他人回答。
第一，若承认不能同时取多，则你们外道宗对瓶子等实体的自身本性，将无法区别于其他瓶等，因为你们认为性质等与实体有别，而区分"这是瓶"、"这是毛毯"的是该实体的性质和类别等，因此在取实体时，由于未取使之区别的性质等法，即使见到不同的瓶和毛毯等实体，也不能区分二者，将产生为一个认识的形相。
第二，有人回答：不会如此，因为首先取法的所依实体，然后取其性质等特征法，因此不会把瓶毯等实体执为一体，而是了解为各自或多种。
回答：即使姑且允许依次取不同的法，但若如此，则将导致"这是彼等所依的特征法"这种法与法所依的关系混乱，如毛毯的法成为瓶的，瓶的法成为毛毯的，关系混乱。因为只是分别见到二者，而从未同时见到，仅此无法确定"此属于彼"的关系，如依次见到瓶、毯、柱等一样。
若想：由于紧随前者立即见到，所以关系不会混乱。回答：仅仅因为随后见到并不能确定，如见柱子之后立即见到瓶子一样。


 །དེས་ན་གཞན་དང་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ལ་འབྲེལ་བ་ངེས་བྱེད་ཡོད་ན་དེ་བྱུང་དུ་འགྱུར་གྱི་རྫས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་བ་དེ་ནམ་ཡང་ངེས་པར་མི་ནུས་སོ། །
他方该如是许
གཉིས་པ། དུ་མ་དུས་གཅིག་འཛིན་པ་དེ་གཞན་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྒྲ༷་ལ་སོག༷ས་པ་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པས་ན་དུ༷་མ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཅི༷ག་ཅར༷་དུ༷་མ༷་འཛིན༷་པར༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་མི་དགོས་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བཀོད༷་པ༷་ཅ༷ན་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ནི༷་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྡུལ་གཅིག་ལའང་མེད་པ་མི་སྲིད་པར་འདོད་པས་ན་དེ་གསུམ་མ༷་བཟུང༷་བར༷་དེའི་བཀོད༷་པ༷་སྒྲ་སོགས་འཛིན༷་པར༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བཀོད་པ་ཅན་སོར་མོ་མ་བཟུང་བར་དེའི་བཀོད་པ་ཁུ་ཚུར་དང་སྡིག་མཛུབ་སོགས་འཛིན་པར་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །
破非境许境
གཉིས་པ་ཡུལ་མིན་པ་སྤྱི་སོགས་དབང་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། ལྡོག་ཆ་དབང་ཤེས་ཡུལ་མ་ཡིན། །དཀར་སོགས་ཡོད་ཀྱང་དེས་མི་གནོད། །དེ་ལ་མ་ངེས་སྤང་
20-269a
བའོ། །
异门非根识境
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། དུ་མའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཅན་ནི། །དབང་པོ་ལས་རྟོག་སྲིད་མ་ཡིན། །རང་རང་རིག་བྱ་ཐ་སྙད་ཀྱིས། །བསྟན་མིན་ངོ་བོ་དབང་པོའི་ཡུལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་དེ་མིན་ལས་ལོག་པའི་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ལས་བརྟགས་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལྡོག་པའི་ཆ་ཙམ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ནས་དེ་དག་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཆོས༷་ཅ༷ན་གང་ཞིག་རང་མིན་པ་ཐམས་ཅ༷ད་ལས་ལྡོག༷་པར་གྱུར༷་པ༷་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དེ་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་དོན་གང་ལ་ཆོས་གཞན་གང༷་དང༷་གང༷་ལ༷ས་ལོག༷་པ་དེ༷་ཙམ་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཆར་སྒྲ་བློས་བརྟག༷ས་པའི༷་སྒོ་ནས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཅ༷ན་དེ༷་ནི༷་དུ༷་མའི༷་ངོ༷་བོ༷་ཅན་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་གཅིག་ལའང་བྱས་པ་དང་མི་རྟག །བེམ་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་མིན་པའི་ཆ་ཇི་སྙེད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཆ་ནས་ཐ་དད་པར་བརྟག༷ས་པའི༷་རང༷་བཞིན༷་ཙམ་གྱིས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་སུ་སྣང༷་བ༷་དེ༷་དག༷་ནི༷་སྒྲ་རྟོག་གི་ངོར་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡོད་ཀྱི། རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་སེམ༷ས་ཡུལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་དེར་སྣང་བ་ཙམ་འཇལ་གྱི་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་བ་སོགས་དོན་གཅིག་ལ་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོག༷ས་སུ་འཛིན་པ༷་མིན་པ་ཅན། རང་དུས་དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་རེ༷ས་འགའ༷་བ༷་ཡི༷་ཤེས་པ་དེ་ཡི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་དུ་འདྲེས་པ་སྒྲ་བློའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ལྡོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མིན༷་ནོ། །
白等有亦无碍
གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་མཐོང་བ་ན་དངོས་པོ་རང་གི་སྟེང་ན་དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་དཀར་པོ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟླུམ་པོ་ཉིད་དང་། རི་བོང་གི་མཚན་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་
20-269b
ན་དབང་པོས་དེ་ཡི་ལྡོག་པ་མི་མཐོང་སྙམ་ན། དོན་རང་ཉིད་ལ་དཀར༷་པོ་ལ་སོ༷གས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཡོ༷ད་པར་གྱུར༷་ཀྱང༷་ཆ་རྣམ་པར་མི་ཕྱེ་བར་ཡུལ་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བར་སྣང་བའི་དབ༷ང་པོའི༷་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅི༷་འདྲ༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་སྒྲ༷་ཡིས༷་བརྗོད་ནུས་པ་མིན༷་ཏེ༷། རང་མིན་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དོན་དེ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ལས་ཆ་ཤས་སུ་ཕྱེ་བའི་ལྡོག་པ་གང་གིས་ཀྱང་དེ་ཇི་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་མི་ནུས་སོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
因此，若在分别见到不同事物时有确定其关系的方法，则可能形成因果关系，但非实体果的类等关系永远无法确定。
他方该如是许
第二，多体同时取这一点，其他数论派也应承认，因为他们认为声等转变物是三德（萨埵、剌阇斯、答摩斯）的本性，是多体，所以必须同时取多。若想：虽是多体但不必同时取多，这是不对的，因为他们认为即使在极细微尘中也不可能没有尘、暗、力三者的排列，因此不取这三者就不应能取其排列即声等，如同不取手指就不可能取其排列如拳、指印等一样。
破非境许境
第二，破斥非对象的总相等被认为是根识对象，分为：异门非根识境；白等存在也不妨碍；遣除不定。
异门非根识境
第一，如《量论》所说："多体性法非根识所思可得，各自所知以名言所示非本性，本性是根境。"在解释这点时，外道们不理解仅从非彼反面而假立的类等只是排除方面，而主张它们是感官直接认知的对象。
但不是这样的。声等作为有法，从一切非自中排除，这是事物的法则，如前所述。对于这样的对象，凡从任何其他法中排除，仅从这些差别角度，通过语言分别而区分的，都是具多体性的。
这样，即使在一个声音上，从所作性、无常、无情等非自分中排除的角度，仅通过分析的自性而显现为种种差别，这些在语言和分别前是种种，而无分别心所对的是一体所生处境，只量度其显现，而不以特征和特征所依等方式执为一义多门，而是由当时的事物、对境、时间、形相不混杂的力量所生的不恒识之行境中，不存在混杂于语言和分别对象的这种排除。
白等有亦无碍
第二，若问：当见到月亮时，在事物自身上难道没有从非白排除的白性，同样，没有圆性、兔子标记等吗？为何根不见其排除？
答：虽然对象自身确实有白等任何法，但根直接认知的行境如何显现对象自相的事物，不加区分其分支，是语言无法表达的，因为那只是自身显现，排除一切非自之相，而任何分析为部分的排除方面都无法如实表征它。
;


 །དེས་ན་སྒྲ་བྱུང་གི་ཤེས་པའམ་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་དང་། རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་ཤེས༷་པའི༷་ར༷ང་བཞིན་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གཅིག་གི་ཡུལ་གཅིག་ལ་མི་སྣང་སྟེ། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ། འདྲེས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ། ཆ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་མིན་པར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
遮其不定
གསུམ་པ་ལ། གཅིག་ཀྱང་ཐ་དད་སྣང་ལན་དགག །གཅིག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ངོ་ཤེས་དགག །དང་པོ། གལ་ཏེ་སྒྲ་བློ་དང་དབང་པོའི་བློ༷་རྣམ༷ས་དོན༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡི༷ན་ཡང༷་རྟེན༷་ཡིད་དབང་དང་མིག་དབང་སོགས་སྣ༷་ཚོགས༷་ཡིན་པས༷་གསལ་མི་གསལ་ལ་སོགས་པ་དེར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། ལུགས་དེ་ལྟར་ན་དེ༷་ནི༷་རྣ་བ༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་དབང་ཤེས་ལྔའི་སེམས་ཀྱང་ཡུལ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཐ༷་ད༷ད་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡིན་པ་དེ༷་གང༷་ལ༷ས་འགྲུབ་སྟེ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་རྟེན་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་མཐོང་ངོ་ཞེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་དང་དབང་ཤེས་གཉིས་སེམ༷ས་ཀྱི༷་རྟེན༷་ནི༷་གཞན༷་དང༷་གཞན༷་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེས༷་སུ༷་ཆུག༷་ཀྱང༷་། ཡུལ་གཟུང་དོན་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཀྱི༷་དངོས༷་པོ་དེ༷་ལ་རང༷་བཞིན༷་གསལ་མི་གསལ་སོགས་སྣ༷་ཚོགས༷་སུ༷་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ། ཡུལ་རང་མཚན་
20-270a
གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གཞལ་བའི་བློ་ལ་ཡུལ་རང་གི་རང་བཞིན་ལས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་མི་རིགས་ཏེ་མིག་མ་འཁྲུལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་གཞལ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་སེར་ཅན་དང་མིག་སྐྱོན་མེད་པས་དུང་ལ་བལྟས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན་དེ་མངོན་སུམ་མ་འཁྲུལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རང་མཚན་གཅིག་ལ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུ་མཐོང་ཞེས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། བློ་མ་འཁྲུལ་བའི་མྱོང་བས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དེ་ཡུལ་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ་ཀ་བུམ་དང་སྒྲ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྤྱི་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཡོད་དེ་བ་ལང་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ཕྱིས་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔར་དཀར་ཟལ་མཐོང་བ་ན་ཕྱིས་དམར་ཟལ་མཐོང་བའི་ཚེ་རང་མཚན་ཐ་དད་ཀྱང་སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ངོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མཐོང་བས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་དེ་ལ་ངོ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེར་མ་ངེས་ཏེ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང༷་བ༷་ཡི་རང་མཚན་དངོས་སུ་རྟོགས༷་པ༷་མེ༷ད་པར༷་ཡང་ནི༷་འདས་མ་འོངས་སོགས་ལ་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་དེ་དེའི་རྣམ༷་རྟོག༷་ཀྱང་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག༷་པའི༷་ཕྱིར༷། དང་པོར་སྤྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང༷་བ་ལ༷ས་ཕྱིས་བ༷་གླང༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་ངོ༷་ཤེས༷་ཀྱི་རྟོག་པ༷་སྐྱེ་བ་ནི༷་བཀག་པའམ་བཟློག༷་པ༷་ཡི༷ན་ཞིང་། སྤྱི་ནི་མ་མཐོང་ཡང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདས་པའི་མི་རྣམས་ལ་མིའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཐོང་རྟོག་ཡུལ་གཅིག་པ་མེད་པས་ན་འདྲ་བ་མཐོང་བ་ལ་རིགས་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་གིས་བ༷་ལང༷་ལ༷་སོ༷གས་མཐོང༷་བ༷་ལ༷་ཐུན་མོང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིག༷ས་དང་རང་
20-270b
བཞིན་ལ་སོག༷ས་པ་ཡོད་པར་ནི་བརྡ་ཐུན་མོང་བའི་བརྗོ༷ད་པ་འཇུག་པ་དང༷་རིགས་གཅིག་པའི་རྣམ༷་རྟོག༷་སྐྱེ་བ་དག༷་གི་ཕན་ཚུན་རྗེ༷ས་སུ༷་འགྲོ༷་བ་ལ༷ས་རྗེས༷་སུ་དཔོག༷ས་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ཡང༷་རྟོག་པ་དང་དབང་ཤེས་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདི༷་ཡིས༷་སུན༷་ཕྱུང་ངོ་། །འོ་ན་མཐོང་ཟིན་ནས་སླར་ངོ་ཤེས་ཀྱིས་མྱོང་བ་ཅི་ཡིན་སྙམ་ན། དབང་ཤེས་ཀྱི་མཐོང༷་བ༷་དེ་ནི་རང་མཚན་སོ་སོ་ཐ་ད༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཡང༷་རིགས་གཅིག་ཏུ་ངོ༷་ཤེ༷ས་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་ཡི༷་རྣམ༷རྟོག༷་གཅི༷ག་ནི༷་སྤྱིའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མཚུངས་པའི་རང༷་བཞིན༷་གྱིས༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཞེས༷་སྔར་རྒྱས་པར་བརྗོ༷ད་ཟིན༷་ཏོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
因此，由于声生之知或排除境的分别与自相境的直接知的本性不同，一者的对境不显现于另一者，因为它们以清晰与不清晰、混杂与不混杂、多样分与非多样地显现的方式而有差别。
遮其不定
第三分为：破同一而现为不同的回答；破识别为识一的证据。
第一，若说：虽然言语认识和根识是单一对象的认知者，但由于意根和眼根等所依不同，所以有清晰不清晰等差别。回答：按照这种观点，耳等五种根识的心也是声等不同对象的有境，这从何而得成立？实际上这就暗示着：虽然一切对象都是一体，但由于所依根的不同而各别见到。
即使分别和根识二者由于心的所依不同而产生，但对于同一所取对象事物，显现为清晰不清晰等多种自性，这是由于什么原因呢？同一自相事物在直接认知的心前不应由对境自身本性而显现为多种，如同两个未错乱的眼见到蓝花一样。若像黄眼病者和无眼疾者看贝壳那样，则也不会成为无错乱的直接认知。因此，说在一个自相上由于所依不同而见到差异是不合理的。通过无错乱心的体验所见到的差异是对境的差异，如柱瓶和声色等。
第二，有人说：可以直接见到共相，因为见到牛后有识别的缘故。例如，先前见到白色的牛，后来见到红色的牛时，虽然自相不同，但由于先前见过而识别，这是因为见到共相，否则不可能有识别的理由。
回答：这不确定，因为即使没有直接了解根识所见的自相，对过去未来等事物的言说及其分别也仅由意愿而转起，故从先前以直接知见共相而后来对牛等生起识别分别是被否定或反驳的。即使不见共相，对于分别境中有相似相者执为一类，例如对过去的人们执为"人"等。因此，由于见与想没有相同的对境，所以见到相似者而分别为一类不仅仅是因为见到。
凡是对所见牛等有共同随行的类与自性等，由共同名言的表达运用及一类分别念的产生等相互随行而推知的，也被这个证明分别与根识对境不同的道理所驳斥。
那么，见过后再次以识别而体验是什么呢？根识的见是各别自相的差别，而所谓"识别为一类"的分别是一体，不是由于共相，而是由相似事物的自性所产生的，如前已详述。


 །
意现量
གཉིས་པ་ཡིད་མངོན་ལ། ཡིད་མངོན་མི་འཐད་རྩོད་པ་བཀོད། །དེ་ལ་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བརྗོད། །
说意现量非理争
དང་པོ། མུ་སྟེགས་རྣམ་ཕུག་པ་ན་རེ། སྔར༷་དབང་ཤེས་ཀྱི་མྱོང༷་བ༷་ནི༷་སླར་ཡང་འཛིན༷་པ༷་ཡིན་ན༷་ཚད་མ་སྔ་མས་བཅད་ཟིན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡི༷ད་ནི༷་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ལ། གལ་ཏེ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མ༷་མཐོང༷་བ་གཞན་ཡིད་མངོན་གྱིས་འཛིན༷་ན༷་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ལོང༷་བ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡི༷ས་ཀྱང༷་ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི༷་དོན་མངོན་སུམ་མཐོང༷་བར་འགྱུར་པས་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །
于其作答各别说
གཉིས་པ་ལན་ལ། ཐལ་བ་དང་པོའི་ལན་དང་ནི། །དེ་བཞིན་ཐལ་བ་གཉིས་པའི་ལན། །དེ་ལ་མི་འཐད་རྩོད་པ་སྤང་། །
过与答
དང་པོ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གི་སློབ་མ་ཁ་ཅིག་གིས། ཡིད་མངོན་ཅེས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་ཟིན་པ་སླར་ཡང་འཛིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིས་བཟུང་ཟིན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པས་ཐལ་བ་དང་པོའི་གནོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་འདིས་དབང་པོས་བཟུང་ཟིན་སླར་ཡང་འཛིན་ཅེས་པ་མི་འཐད་དེ། ཡིད་མངོན་གྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དབང་ཤེས་ཀྱི་
20-271a
གཟུང་དོན་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནམ་མིན། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་དོན་དེ་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་དབང་ཤེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་འགགས་པས་ན་ཡིད་མངོན་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་འདས༷་པ༷་ཡི༷་དོ༷ན་དེ་ད་ལྟ་བའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མཐོང༷་བ་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཞིང༷་། གཟུང་དུ་མེད་ན་སླར་ཡང་བཟུང་ཞེས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་སྔ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བཟུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་མངོན་གྱིས་གཟུང་བྱ་དེ་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་མིན༷་ན༷་ནི་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་ལས་འདས་ནས་ཡིད་མངོན་ཚད་མ་དེའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ནི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་བ་དང་བཅ༷ས་པ༷་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོ༷ད་བྱར༷་འགྱུར༷་དགོས་ན་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་བཟུང་ཟིན་འདས་པ་དེ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་ན་དྲན་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ཚད་མར་མི་འདོད་ལ་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་བཅད་ཟིན་པ་སླར་ཡང་འཛིན་ན་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། བྱེད་པ་ཚད་མ་སྔ་མས་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བྱ༷་བ༷་བསྒྲུབས༷་ཟིན་པ་ཅ༷ན་གྱི་གཞལ་བྱའམ་ལ༷ས་སུ་བྱ་བ་ལ༷་ནི༷་སྔ་མའི་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་ནམ་རྟོགས་ཟིན་དེ་ལས་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མི༷་བྱེ༷ད་པ་དེ་ལ༷་ནི། མིག་སོགས་དབ༷ང་པོ༷་ལས་སྐྱེས་པ་ཅ༷ན་ནམ༷་གཞན༷་ཡིད་མངོན་དག་ནི༷་སྔར་མ་ཤེས་པ་དེ་ཡི་གསལ་བྱེད་དམ་ཤེས་བྱེད་དམ་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷ར་ཇི༷་ལྟ༷ར་འདོ༷ད་དེ། ཤིང་བཅད་ཟིན་པ་ལ་སླར་ཡང་སྟ་རེས་གཅོད་པའི་བྱ་བ་འཇུག་ཏུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་པ་དག་གི་ལུགས་ལྟར་ཡུལ་རྟག་པ་གཅིག་ཉིད་ཚད་མ་དུ་མས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཤེས་སོ་སྙམ་ན། གཟུང་དོན་
20-271b
གྱི་དངོས༷་པོ༷་རྟག་པ་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བའི༷་བློ༷འང༷་སྔ་ཕྱི་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དུས་ཅི༷ག་ཅར༷་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ། སྔ་ཕྱི་ཁྱད་མེད་པའི་གཟུང་དོན་ཉིད་བློའི་སྐྱེད་བྱེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་གཅིག་པོ་དེས་ཀྱང་སྔ་ཕྱིའི་དབང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་སྔ་ཕྱིར་རིམ་ཅན་དུ་བྱུང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་རུང་བ་མིན་ཏེ་རྟག་པ་དེ་རྐྱེན་གཞན༷་གྱིས༷་ཁྱ༷ད་པར༷་དུ་བྱ༷་རུང་བ་མིན༷་པས་ན༷་རང་ལས་གཞན་པའི་རྐྱེན་དེ༷་དག་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་འགལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་ཡིད་མངོན་གྱིས་དབང་པོས་བཅད་ཟིན་སླར་ཡང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
意现量
第二，关于意现量，分为：说意现量非理争；于其作答各别说。
说意现量非理争
第一，外道梨沙派说：若先前根识的体验再次被执取，由于执取已被前量所断定的对象，如同忆念等，意识不是量；若执取根识未见的其他对象，由于不依赖于根识，盲人等也应能以意识直接见到色等对象，因此意现量不合理。
于其作答各别说
第二，答复分为：过失一的回答；过失二的回答；遮除不合理的诘难。
过与答
第一，陈那论师的某些弟子说意现量是指再次执取根识已取的对象，但这不正确。因为它不是执取已取的对象，所以第一个过失无害。对于"再次执取根识已取的对象"这一说法不合理：意现量的等无间缘即根识的对境是否是刹那性的？若是刹那性，由于根识所取对象是刹那的，在被根识自身取到之后就灭去了，所以在意现量生起时，已过去的对象不可能被现在的意识直接见到。若无法取得，怎么能说"再次取"呢？因为不可能有被前后两个认识反复执取的同一刹那。
若意现量所取对象不是刹那性，则与一切直接知都是刹那境的有境相违，那么意现量这一量的特征就必须带有特殊性而被表述为"如此这般"，但这样的情况是不可能的。若对象是刹那性的，而意根仅仅是忆念已取的过去对象，那么为何不认为所有其他忆念都是直接量，而唯独此为量？需要说明其特殊性。
此外，若再次执取已断定的对象，那就不合理成为量。因为对于已被前量断定为某种对象并完成其作用的所量或对象，由于前者的作用已完成或已了解，后者不会产生任何特殊差别，那么，无论是从根生起的还是意现量，怎么能说是未知的明了者或能立者呢？就像对已砍断的木头，斧头不能再次进行砍断的作用。
若按外道的观点，一个常一的对象可被多量反复认知，那么从常一的所取事物所生的认识也应当前后同时产生，因为前后无差别的所取对象正是认识的能生因。若说虽然所取对象是一，但依赖前后次第的根、作意等俱有助缘而次第生起能取的认识，这是不可能的，因为常一者不能被其他缘所特别化，故与依赖其他缘相矛盾。
因此，意现量并非再取根识已断定的对象，所以不存在不合理作为量的过失。
;


 །
第二过之答
གཉིས་པ། དབང་པོས་གཟུང་བ་སླར་ཡང་འཛིན་མི་སྲིད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོའི༷་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ༷་མ་འགགས་མ་ཐག་པའི་དེ༷་མ༷་ཐག༷་རྐྱེན༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་ཅ༷ན་ཡི༷ད་ཤེས་ནི༷་དབང་མངོན་སྔ་མས་བཟུང་བ་ལས་ཡུལ༷་གཞན༷་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དེ་ཉི༷ད་འཛིན༷་པར་བྱེ༷ད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ལོང༷་བས་མཐོང༷་བ༷་སོགས་སུ་ཐལ་བ་མིན༷་ཏེ། དབང་མངོན་གྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་མེད་པར་དེ་མི་འབྱུང་བས་སོ། །
遮其非理之争
གསུམ་པ་ལ། ཡུལ་མ་ངེས་པར་ཐལ་བ་སྤང་། །དབང་དོན་རྒྱུ་རྐྱེན་མི་རུང་སྤང་། །དང་པོ། དབང་མངོན་སྔ་མས་བཟུང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་དེས་མི་འཛིན་ན་དབང་མངོན་དང་ཡིད་མངོན་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། དབང་མངོན་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དུ་སོང་བའི་ཡིད་དེས་ཆོད་པ་དང་བསྐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གཞན་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་རང༷་དོན༷་རྗེས༷་འགྲོའི༷་སྟེ་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དང་དུས་མཉམ་པའི་དབང་པོ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ཚོགས་པའི་རྗེས་ཐོག་དེ་ཉིད་དུ་སྔོ་འཛིན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་དེ་ནི་རང་གི་
20-272a
གཟུང་དོན་སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། སྔོ་འཛིན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་སྔོན་པོའི་སྐད་ཅིག་དང་ཚོགས་པ་ན་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་དོན༷་དེ་ལ་ལྟོས༷་པ་ཅ༷ན་ཏེ་དེ་དང་ཚོགས་ནས་ཡིད་མངོན་སྐྱེད་པ་ཡིན་པས་སྔོ་འཛིན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེས་ཡིད་བསྐྱེད་པ་ལ་དེ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཡུལ་དེ་དེའི་ཡིད་མངོན་སྐྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དབ༷ང་སྐྱེས༷་ཀྱི་བློ༷་ནི༷་སྔོ་འཛིན་ཡིད་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཡིད་མངོན་འདི༷་དག་གི་གཟུང་ཡུལ་ནི་སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་གཟུང་བ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོ་འཛིན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་སྔོན་པོའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཡིན་པས་རང་གི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དབང་མངོན་གྱི་ཡུལ་ལས་གཞན༷་པའི་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན༷་པ་ཡིན་ན༷་ཡང༷་། དབང་མངོན་གྱི་ཡུལ་གྱི་རིགས་འདྲ་དེ་ལ་ངེས༷་པ༷་ཉིད་དུ་འཛིན༷་པར༷་འདོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དབང་མངོན་ལ་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱང་ཕྱོགས་ནས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔོ་འཛིན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དང་དུས་མཉམ་པ་སྔོན་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ནི་སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དང་། ཡིད་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་གཉིས་ཀས་བཟུང་བ་ཡིན་ཀྱང་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀའང་བཅད་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་བར་ཚད་མར་འཐད་དེ་དཔེར་ན་སྔོན་པོ་གཅིག་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཚད་མས་དུས་མཉམ་པར་དམིགས་ན་གཉིས་ཀ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་གང་རུང་བཅད་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་བའམ། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་སྒྲ་དང་གཟུགས་དུས་མཉམ་པར་དམིགས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གཉིས་ཀ་ཚད་མ་ཡིན་པའམ། མིག་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀས་སྔོན་པོ་གཅིག་
20-272b
དམིགས་ཀྱང་གང་རུང་རེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཚད་མ་མིན་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་ནུས་པ་དང་འདྲའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ་ཡུལ་ཙམ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་རྟེན་ཐ་དད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྒྲ་ཤེས་དང་གཟུགས་ཤེས་བཞིན་ནོ། །རྒྱུད་ཐ་དད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རྫས་ཐ་དད་དུ་བཞག་ཀྱང་དུས་མཉམ་པའི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་བློ་ལ་རང་རིག་པ་གསལ་རིག་ཙམ་གྱི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ལས་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔར་བློ་གཅིག་ལ་དུ་མར་སྣང་ཡང་གཅིག་ཏུ་བཞག་རུང་བར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
第二过之答
第二，由于不可能再次执取根所取的对象，所以从根识前一刹那灭后的等无间缘所生起的意识，执取的是与前根现量所取不同的第二刹那对象，因此不会有盲人能见等的过失，因为若无根现量的等无间缘，它就不会产生。
遮其非理之争
第三分为：遣除对境不确定的过失；遣除根境因缘不合理。
第一，若说：如果意识不执取与前根现量所取的相同对象，则根现量与意现量对境一致的确定性就不存在，因为以根现量为等无间缘的意识也会执取间隔和远处等其他对象。
回答：不是这样的。因为随自对境，即如蓝色等对象与同时的根和识三个刹那和合后，立即产生取蓝识的第一刹那。因此，取蓝根现量是随自所取对象前一刹那而行的，而当取蓝第一刹那与同时的蓝色刹那和合时，依赖与自同时的对境，与之和合而生起意现量，所以取蓝第一刹那产生意识时，与之同时的对境是其意现量产生的共同缘。如此的根生识是取蓝意现量第一刹那的不可缺少的因。
因此，这些意现量的所取境并非取蓝根现量第一刹那的所取，而是取蓝第一刹那与其同时的蓝色刹那，所以虽然执取的是与其等无间缘根现量的对境不同的刹那，但确定执取的是根现量境的同类，因为意识只能对投射形相于根现量的对境而趋向生起。
因此，与取蓝第一刹那同时的蓝色刹那，虽然被取蓝根现量第二刹那和意现量第一刹那两者所取，但由于同时，二者都不成为已断知，而合理地成为量，如同一个蓝色被两个人的眼识量同时认知时，两者都是量，不会任何一者成为已断知；或如一人同时认知声音和色法，但两种直接知都是量；或如右眼和左眼都认知一个蓝色，不能说某一方产生的不是量，与此相同。
若说：若如此，由于是认知一个对象的一个人相续中的认识，应成为一个量。
回答：不是这样的，因为虽然对境仅仅无差别，但是从不同所依而生的认识，如同声识和色识一样。虽然由于从不同相续而生而安立为不同认识实体，但同时的一个人的认识中的自证知、仅仅清明了知的认识的自性是一，不会成为不同相续，如前已说明，虽在一识中显现多相，但可安立为一体。
;


 །དེས་ན་དབང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་འདི་ལ་སྤེལ་མར་སྐྱེ་བ་དང་། དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཕན་ཆད་ཡིད་མངོན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་། དབང་མངོན་གྱི་རྒྱུན་མཐར་སྐྱེ་བ་དང་། དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཕན་ཆད་རྒྱུན་འགྲོགས་ནས་སྐྱེ་ཞིང་མཐར་དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་དུས་སུ་ཡིད་མངོན་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལུགས་བཞི་ལས་ཕྱི་མ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་སོགས་ཡོད་པ་ནི་ལུང་ལས་མ་གཏོགས་པར་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡང་མི་སྲིད་ལ། དབང་ཡིད་འགྲོས་ནས་སྐྱེ་བ་འདི་ལུགས་ཐ་ཆད་ཡིན་ཞེས་དཔེ་ལ་ལར་སྣང་ཡང་། གཟུགས་སོགས་ལྔ་ཀ་ཐུན་མོང་དུ་ཤེས་པ་འདི་ཡིད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་དབང་ཤེས་ལྔས་ནི་རང་ཡུལ་སོ་སོ་བ་ལས་གཞན་འཛིན་པ་མི་སྲིད་དོ། །གང་དུ་མིག་དེ་ཡུལ་ལ་མི་ལྟ་བར་བཙུམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ན་མིག་བློའི་མངོན་སུམ་མེད་པ་བཞིན་གཞན་ཀུན་ལའང་འདྲ་ཞིང་། དབང་ཤེས་ལྔས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་ཇི་
20-273a
ལྟར་མཐོང་བ་ཕྱིས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིད་མིན་ན་གཞན་གང་ཞིག་ཡིན། ཡུལ་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་ལྔ་ལས་གཞན་དུ་དེ་དུས་མཐོང་མཁན་ཡིད་ཤེས་མི་དགོས་ན་དེ་དུས་ཀྱི་ཡིད་དང་དབང་ཤེས་ཐ་དད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་རང་གིས་མ་མྱོང་བར་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་དྲན་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ལ། རྒྱུད་གཅིག་པས་དྲན་ན་ནི་མིག་བློས་ཀྱང་སྒྲ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་ཤེས་ལ་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་དྲན་པ་མེད་དེ་རང་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔའི་རང་མཚན་གསལ་པོར་མཐོང་བའི་ཡིད་མངོན་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་དེ་བཞིན་དྲན་པའི་ཤེས་པ་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །དེ་འདྲའི་ཡིད་མངོན་དེ་ཡང་དབང་མངོན་དང་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཚོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པའི་སྐབས་ན་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡང་ཡོད་པས་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པས་དབང་མངོན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། དབང་ཤེས་དང་སྣང་ཡུལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དམིགས་པས་ན་སྤེལ་མའམ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ཡིད་མངོན་ཁོ་ན་སྐྱེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དབང་མངོན་རྫོགས་པའི་རྒྱུན་མཐར་ཡིད་མངོན་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་སྟེ། དབང་མངོན་ཡོད་པའི་དུས་ན་དབང་མངོན་གྱིས་གེགས་བྱས་ནས་ཡིད་མངོན་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་དེ་མིག་གིས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་བར་མ་ཆད་དུ་འཛིན་པ་ན་ཡིད་མངོན་སྐྱེ་བའི་གོ་བཀག་ནས་མཐར་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འགགས་པ་དེའི་བར་དུ་ཡིད་མངོན་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་ལྟ་ན་གར་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་དབང་མངོན་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་བ་ན་དབང་མངོན་རྫོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་མཐར་
20-273b
དབང་མངོན་གཞན་གྱིས་གོ་མ་བཀག་པའི་ཡིད་མངོན་སྐྱེ་བའི་དུས་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ་བཞག་པར་མི་ནུས་ལ། ཡིད་མངོན་སྐད་ཅིག་མས་དབང་མངོན་རྒྱུན་རྫོགས་ཁའི་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལས་གཞན་མ་མཐོང་ན་ཡུལ་ཡུན་རིང་པོར་མཐོང་བའི་རྣམ་པའང་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་མས་ཕན་ཅི་ཡང་མི་ཐོགས་པས་དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་གསལ་པོར་མཐོང་བའི་ཡིད་མངོན་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་བར་འགྱུར་རོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
因此，关于此根识和意现量，有四种主张：交替生起；根现量第一刹那以后仅是意现量；根现量相续末尾生起；根现量第一刹那以后伴随相续而生，最后在根现量最后刹那时生起意现量最后以下是藏文的完整直译成简体中文：
因此，对于这种根识与意现量，有四种说法：交替生起；根现量第一刹那之后仅是意现量；根现量流结束后生起；根现量第一刹那之后伴随流而生，最后在根现量最后刹那时生起意现量最后刹那。在这四种说法中，应当承认最后这一种。
关于色取意现量等的存在，除了经教外，没有任何理性的证成方法。虽然在一些文献中说根识与意识相继生起的观点是不好的说法，但普遍了知色等五种对境的是意识，否则，五种根识仅能取各自境，不可能取其他对境。如同闭眼等情况下没有眼识的直接知，其他一切情况也同样，五根识如何见到色等自相，后来能回忆，如果这不是意识，那又是什么？若除了见境的五根识外，不需要当时见境的意识，则当时的意与根识将无差别。
如果能忆念自己未经历而他人经历的事，则过于荒谬；若因为是同一相续而能忆念，则眼识也应能忆念声音。若想：根识不能相互忆念，因为各自局限于各自对境，那么就证明有清晰见到色等五境自相的意现量，因为能如实忆念色等五境的体验，这通过体验而证立。
这种意现量并非与根现量交替生起，因为在根与境和合的刹那相续不间断时，前前识的等无间缘也存在，故因不缺少，根现量相续不断生起无障碍，并且由于观察到根识与所显对境相续不断，所以没有证据证明交替生或第二刹那之后只生意现量。
若说根现量完整相续结束后只生起一刹那意现量，因为根现量存在时阻碍意现量生起，这极其荒谬，因为眼根不间断取多种色时，阻碍意现量生起的空间，直到色相未消失前意现量都不生起。这样的话，在观看舞蹈等场合，当根现量不断生起时，根现量相续结束后、未被其他根现量阻碍的意现量生起的时间在哪里？无法确定。若意现量刹那只见到根现量相续将尽时的对境刹那，而未见其他，那么如何能忆念长时间见境的形相？这种刹那毫无益处，这样的话，就可以承认没有清晰见到色等五境的意现量了。
;


 །དེས་ན་དབང་ཡིད་མངོན་སུམ་འགྲོས་གཉིས་པ་ཅན་དུ་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་ལ། དུས་མཉམ་པའི་དབང་ཡིད་དེ་དག་གསལ་རིག་གི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་དུས་མཉམ་པར་མྱོང་བའི་རང་རིག་གི་ཆ་ནས་མངོན་སུམ་འགྲོས་གསུམ་པའོ་ཞེས་སུའང་བཞེད་མོད། རང་རིག་ནི་ཤེས་པ་ཀུན་ལ་ཡོད་པས་དེའི་འགྲོས་མ་བརྩིས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་མོད་དབང་ཡིད་མངོན་སུམ་ནི་འགྲོས་གཉིས་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་གཞུང་གིས་གྲུབ་ལ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་གེགས་བྱེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དཔེར་ན་མིག་དང་རྣ་བའི་མངོན་སུམ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ངེས་པ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེ་དག་གི་རྟེན་དབང་པོ་ཉིད་རང་གི་རིགས་འདྲ་ལས་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་དུ་རྒྱུན་ཡོད་པས་དེ་ལས་སྐྱེས་བའི་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་ངེས་ཀྱི། རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་འགགས་མ་ཐག་པ་ལས་ཡིད་དབང་རང་ལ་དེ་འདྲའི་རྟེན་ལོགས་སུ་མེད་པས་ན་ཡིད་ཁོ་ནས་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་མི་ངེས་ཏེ། དེ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ་ངེས་པར་
20-274a
ལྟོས་པས་ན་ཡུལ་ངེས་པ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མིང་ཐོབ་སྟེ། ཡུལ་སྔོན་པོ་ཡིན་པར་མིག་ཤེས་ཚད་མས་གྲུབ་ཅེས་བྱའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་གྲུབ་ཅེས་མི་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་སྔོན་པོ་གཅོད་པ་ལ་དབང་ཤེས་ནི་རང་དབང་གིས་འཇུག་ལ། ཡིད་ནི་དབང་ཤེས་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པའི་ཕྱིར་དེས་གྲུབ་པར་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རྩོད་པ་འགོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། གཟུགས་སོགས་ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་ཤེས་པ་རང་དང་དུས་མཉམ་པ་དེ་ཡིན་པར་རློམ་པ་དག་ན་རེ། འབྲས་བུ་ཤེས་པ་དེ༷་དང༷་དེ་བྱེ༷ད་པ་གཟུང་ཡུལ་གཉིས་དུས༷་མཚུངས༷་པ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་རང་ཉིད་ཡོད་པའི་དུས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་མེ་ཡོད་པའི་དུས་སུ་ཚ་བ་ཡིན་གྱི་མེ་འགགས་ནས་ཚ་བ་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་སྔོན་པོ་རང༷་ཉིད་འཛིན་པའི་ཤེས༷་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཅ༷ན་གྱི་དོན༷་སྔོན་པོའི་སྐད་ཅིག་དག༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡིད་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེས༷་པ༷་དེ་ཡི༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་བྱེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ཏེ་ཡིད་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་སུ་དེ་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ༷་ན༷། ཞེས་སམ། ཡང་ན་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་སྔ་ལོགས་སུ་ཡིད་བྱེད་དེ་དང་དུས་མཉམ་པར་ཚོགས་པའི་དོན་དེ་དབང་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་སྦྱར་ཡང་འདྲ་སྟེ། དོན་ལ་ཤེས་པའི་གཟུང་དོན་སྔར་བྱུང་བ་མི་འཐད་ཅེས་རྒོལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མི་མཉམ་པར་བསྟན། །དེ་ལ་གཟུང་བར་འཇོག་པ་འཐད། །དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་སྔར་མེ༷ད་པ༷་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུའི་སྔར༷་
20-274b
འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ས་བོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན། སྔར་མེད་ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་དང༷་། །ཞེས་འདོན་ནོ། །ཕྱིས༷་འབྲས་བུ་ཡོད་ཟིན་ནས་ཀྱང༷་རྒྱུ་དེས་ཕན་པ་གང་ཡང་ཉེ༷་བར༷་མི༷་སྦྱོར༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། རང་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞན་གང་ལའང་རག་ལས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་སྔར་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་ཞིང་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱུ༷་ཡིན་ནོ་ཅོག་རྣམ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ནི་སྔར༷་ཡོ༷ད་ཡི༷ན་པས་ཁྱབ་ལ། འབྲས་དུས་ན་འགག་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
因此，必须承认根识和意现量是双轨生起的，有人也认为："同时的根识和意识被一个清明了知的心同时体验，从自证分的角度是三轨直接认知。"虽然自证存在于一切心，不计算其轨道也无矛盾，但根识和意现量是双轨生起，这已由论典所确立，它们彼此不相妨碍，因为无法证成任何矛盾的理由，例如眼识和耳识同时生起一样。这些只是简略的阐述。
尽管如此，对境色等的确定是由根识的力量完成的，因为这些识的所依即根，从自类不断相续存在，由此生起的识的力量或依赖于此，意识才确定对境，而由于前识灭后，意根自身并无这样的专门所依，所以单凭意识无法确定色等对境。因为它必须依赖根识的等无间缘，所以对境的确定被命名为由根识确定，称为"对境蓝色是由眼识量所成立"，而不说由意识成立，这是因为在确定蓝色对境时，根识能自主运行，而意识必须依赖那根识，因此说由根识成立。
第二分为：提出诘难和回答。
第一，那些认为色等识的所取境是与识同时的人说：果与因不可能同时，如果先后而有，这不合理，因为事物的作用是在其存在的时间内发挥作用，如火在存在时才能热，火灭后不可能产生热。这样的话，你如何能说蓝色本身与执取它的识第一刹那同时的蓝色刹那，能作为意现量第一刹那的等无间缘根识的共同作用因？因为在意现量第一刹那生起时，那蓝色已灭。
或者，也可理解为：眼识第一刹那之前与意作同时和合的对境，如何能作为根识第一刹那的共同作用因？其意义都一样，实际上是主张识的所取对象不可能是先前生起的。
第二，回答分为：说明因果非同时；证成所取的安立合理。
第一，所谓"因"不是在果之前不存在，因为若因不存在，由于在果之前没有产生果的能力，则无法生起，如同无种子一样。或读作："前无力故及"。果已生起之后，因也不提供任何助益，因为已成就者不依赖于任何他物。因此，不从前无因而生，也不从同时有因而生，这是事物的法则，故一切诸因必定是先前已有，并在果时必定灭去。
;


 །དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་དུས་མཉམ་པའི་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་སྔོན་པོ་རང༷་ཉིད་འཛིན་པའི་བློ༷་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་དང་བཅས༷་པ་སྟེ་དུས་མཉམ་པར་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པའི་དོན་དེ་དུས་མཉམ་པའི་བློ་དེའི་གཟུང་དོན༷་མི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པའོ། །དང་པོ། གཟུང་ཡུལ་འཛིན་པ་གཉིས་དུས༷་ཐ༷་ད༷ད་པས༷་ན་འཛིན་པ་དེས་སྣང་ཡུལ་ཇི༷་ལྟར༷་འཛིན༷་ཏེ། འཛིན་པ་པོ་དང་འཛིན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་དུས་མཉམ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལག་པས་གཟུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། མ་བརྟགས་པར་དུས་མཉམ་པ་ལ་གཟུང་བར་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱང་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་དུས་མཉམ་པ་ལ་ཕན་འདོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐྱེད་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པའི་རིག༷ས་པ༷་ཤེས༷་པ༷་ཡིས༷་ཤེས༷་པའི་རྣམ༷་པ༷་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་འཇོག༷་ནུས༷་པའི༷་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་ལ༷་ནི༷་གཟུང༷་བར༷་ཤེས༷་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་པོ་སོགས་རྒྱུ༷་དུ༷་མ༷་ཉི༷ད་ཡོ༷ད་ན༷་ཡང༷་འབྲས༷་བུ༷་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དེའི་ནང་ནས་གང་གི་རྗེས༷་སུ་བྱེ༷ད་པའི་རྣམ་པར་
20-275a
སྐྱེ༷་བ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་ཡུལ་སྔོན་པོ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷འམ་རྣམ་པ་དེ༷་རང་གི་སྔ་ལོགས་ཀྱི་གཟུང་དོན་སྔོན་པོ་དེ་ཡིས་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དེ་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་གཟུགས་དེས་བཞག༷་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། འབྲས་བུ་དེས་རང་གི་རྒྱུའི་རྣམ་པ་བཟུང་བའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་དེ་ཉིད་གཟུང༷་ཞེས༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བུ་ཕ་ཡི་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་ལ་བུས་ཕ་ཡི་གཟུགས་བཟུང་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་བུའི་ལག་པས་དུས་ཅིག་ཅར་ཕའི་གཟུགས་བཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ད་ལྟ་གསལ་པོར་སྣང་བཞིན་པ་འདི་ནི་གཟུང་རྣམ་ཉིད་དུ་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །
自证分现识
གསུམ་པ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལ། །མྱོང་བ་རང་རིག་རྟོག་བྲལ་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག །
立自证离分别
དང་པོ། བདེ༷་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆགས་སྡང་ལ་སོག༷ས་པ་དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གསལ་བར་མངོན་སུམ་མྱོང་ལ་བདེ་སོགས་དེ་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་དེ་རང་མཚན་ནི་གཞན༷་མི༷་རྟེན༷་པ་སྟེ། རང་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ལས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་མི་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་རང་མཚན་ལ་བརྡ༷་བྱེ༷ད་པར༷་ནི་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་ཙམ་མོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་བདེ་སོགས་དེ༷་དག༷་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རང༷་རིག༷་པ་ནི༷་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། བརྗོ༷ད་པ་སྒྲ་དང༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་པས་རྟོག་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །
破其邪分别
གཉིས་པ་ལ། བདེ་སོགས་ནང་གི་བེམ་པོ་དང་། །ཕྱི་ཡི་བེམ་པོར་འདོད་པ་དགག །
破乐等内色法
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་བསྟན། །
说所立
དང་པོ། མིག་ཤེས་སོགས་གཞན་རིག་ཀྱང་རང་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ན་བདེ་བ་སོགས་ནི་སེམས་མེད་ཡིན་པས་གཞ༷ན་ཡང༷་རིག༷་པར་བྱེ༷ད་པ༷་
20-275b
མིན༷་པ་དེ༷་དག༷་གིས་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷་དེ་བས་ཀྱང་ཅི༷་ལྟར༷་རིག༷་སྟེ་མི་རིག་མོད། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ནི་ནང་དུ་བདག་གི་དོན༷་གཅི༷ག་ལ༷་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་ཞིང་བརྟེན༷་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ༷་ཤེ༷ས་ཀྱི༷་ཡུལ་ལམ་རིག༷་པར་བྱ༷་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་དེས་བདེ་བ་སོགས་ཀྱང་དམིགས་པ་ན་བདག་དང་ཡིད་དང་བདེ་བ་འདྲེས་པ་ལྟར་འཛིན་པ་སྟེ། དོན་ལ་བདེ་སོགས་ནི་ནང་དུ་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞིག་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས༷་འ༷ག༷འ་ཞིག༷་སྟེ་བྱེ་བྲག་པ་བདག་གིས་དེ་སྐད་ཟེར༷་རོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
因此，同时的境、根、识三者和合是后者后者的因，并非蓝色本身与了知它的心已成就的、同时的对境是同时心的所取境。
第二分为：直接和其合理性。
第一，所取境和能取有时间差异，那么能取如何执取所显境呢？能取者与所取境必须同时，例如以手取瓶。回答：未经考察时可假立同时为所取的名言，但经仔细思考，同时的互相作用关系不合理，因为了解因果生起方式的理智，知道能安立此彼相识形相的因才是所取，因为这是其不可或缺的生成因。
第二，虽然取蓝眼识的生起有根等多因，但识作为果是随哪个因的形相而生的，那就是蓝对象的本性或相，是由其前面的所取境蓝色所安立，如同镜中影像虽有其他因，但说是由形相安置的，以及果取其因的形相，故称该因为所取，如同儿子与父亲形貌相似，世间称之为儿子取了父亲的相貌，而非儿子的手同时取了父亲的形貌。因此，当前清晰显现的这个确立为所取相。
自证分现识
第三，关于自证现量，分为：立自证离分别；破其邪分别。
立自证离分别
第一，乐、苦、贪、嗔等不依赖根而清晰地直接体验，乐等的自性即自相不依他，是从当时显现中而不住于名言时的性质。因此，对如此的自相无法施设言说，只是由心自身了知而已。所以，乐等以无二的方式体验的自证是现量，而且与言说声音不相关联，故成立为无分别。
破其邪分别
第二分为：破乐等内色法；破为外色法。
破乐等内色法
第一分为：说所立和回答。
第一，眼识等虽了知他法却不自证，乐等是无心的，故也不能了知他，那么它们如何了知自性呢？实际上不能了知。然而，这种乐的体验是内在一个自我对象上的顺益和合相关而依赖的，是意识的对境或所了知，是依附于自我的功德，意在缘取乐等时，如同混合了自我、意与乐而执取，实际上乐等是内在自我所具的一种功德，有些人，即胜论派如是说。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
破彼非理
གཉིས་པ། རྣམ་ཤེས་གཞན་གྱིས་རིག་མི་རིག་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ནི་ཕྱིས་འཆད་ཅིང་། ནང་གི་དོན་དུ་རུང་བའི་བེམ་པོ་བདེ་སོགས་མི་རུང་སྟེ། ཚོར་མྱོང་ཕྱིར་བདེ་སོགས་བེམ་མིན། །ཞེས་སྟོན་ཏེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་བདེ་བ་ཚོར༷་བས་མྱོང་ངོ་ཞེས་གྲགས་ལ། དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང༷་བཞིན༷་ཡིན་ཞིང་ཡིད་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་རློམ་ན་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་གསལ་རིག་གི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་ཉམས༷་སུ༷་མྱོང༷་ཞེས༷་སུ་ཡང་བརྗོད་པ་མི་སྲིད་པས་ཚོར་བ་གསལ་རིག་ཡིན་ན་ཡིད་ཤེས་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེས་དྲི་བར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་ཀྱང་བདེ་བ་རང་ཉིད་རང་མྱོང་དུ་མི་འདོད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་མྱོང་ཞེས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡི༷ད་ཀྱིས༷་བདེ༷་སོགས༷་བདེ༷་བར༷་མྱོང༷་ན༷། ཡིད་བདེ་སོགས་དང་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཡིད་ཅན་གྱིས་རང་མྱོང་བཞིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བ་མྱོང་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ་མིག་ཤེས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིད་མ་ཡིན་པས་ན་མི་མྱོང་ངོ་ཞེས་ནི་ནུས་པ་མིན་ཏེ། ཡི༷ད་ཀྱིས༷་མྱོང༷་ན༷་དེས་ཅིའི་ཕྱིར་མྱོང་ཞེས་འདྲི་ན་བདེ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ལན་གང་
20-276a
ཞིག་ཏུ་འདེབས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་མིག་ཤེས་སོགས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཡི་གེ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་མི་རུང་ངོ་། །དེའང་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནས་མྱོང་གི་བདེ་སོགས་རང་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ལ། བདེ་སོགས་དེ་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་མིན་ཏེ། བདག་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་ཡིད་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་མིན་པ་རྫས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅིག་ཡིན་པས་ཐ་དད་ཅེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བདེ་སོགས་བདག་ལ་བདེ་བ་སོགས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་བདག་ལས་ཐ་དད་པས་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མྱོང་ན་དེ་ལྟ་ནའང་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་འདི་ཅི་ལྟར་སྲིད། འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་བདེ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེས་དྲིས་པ་ན་དེ་ནི་ཚོར་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་ཤིང་། ཚོར་བ་དེའང་གསལ་བའི་ཤེས་རིག་གི་རང་བཞིན་གྱི་མྱོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ་མི་སྲིད་པས་ན་བདེ་སོགས་དང་ཡིད་ཤེས་ཐ་དད་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་ཆད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ནང་གི་དབང་པོ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་ལུས་དབང་གིས་རེག་བྱ་བཞིན་དུ་ཡིད་དབང་ཤེས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་ན་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཡི་ཚོར་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དབང་ཡུལ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ༷་པ་ཐམས༷་ཅད༷་དུ་ལན་གདབ་པར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ལུས་དབང་དང་ཡུལ་རེག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལས་རྫས་
20-276b
གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོར་མྱོང་དཔེར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གསལ་རིག་གི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ་བདེ་སྡུག་ཚོར་བའང་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་བེམ་པོ་ཡིན་ན་ནི་ཚོར་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཚོར་བ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བེམ་པོ་མིན་ནོ། །
破乐外色法
གཉིས་པ་ལ་བཞི། ཡུལ་མིན་པར་བསྒྲུབ། ཕྱི་རོལ་མིན་པར་བསྒྲུབ། ཡིད་ལ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ། དེ་ལ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་སྤང་ངོ་། །
证非对象
དང་པོ་ལ། བདེ་སོགས་ཡུལ་མིན་ཚོར་བར་བསྒྲུབ། །ཚོར་བ་བདེ་སོགས་ཐ་དད་དགག །དང་པོ། བདེ་སོགས་ཚོར་བ་ཡིན་པས་ཡུལ་མིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། གཅེར་བུ་པའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ན། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་ནང་གི་དོན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བདེ་སོགས་དང་བདག་དང་ཡིད་ཀྱི་རྫས་གསུམ་སྟེ་བདག་ནི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ལ། ཡིད་ནི་འཛིན་པ་པོའི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་རྫས་ཡིན་ལ་བདེ་སོགས་ནི་ཡུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ་ཡིད་ཀྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་བདེ་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་འགོག་པ་ལ། བདེ༷་བ་ལ་སོག༷ས་པ་ནི་ཡུལ་མིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། བུད་མེད་ཀྱིས་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དྲན༷་པ༷་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མིན་ལ། བདེ་བ་ནི་མཚན་མོ་གཉིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་མེད་ཀྱང་སྐྱེས་པ་མཐོང་ལ། དྲན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བས་ཡུལ་མེད་ཀྱང་བདེ་སོགས་སྐྱེ་བས་ཡུལ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་སྔར་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཕྱིས་དྲན་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ༷་བ་སོ༷གས་ནི་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་རྐྱེན་ལས་མི་སྐྱེ་ཡང་དྲན་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་
20-277a
ཡུལ་མིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཙམ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་ན། དེ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཚོར་བ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མྱོང་བ་ལས་དྲན༷་པ༷་ལ༷ས་བདེ༷་སོགས༷་སྐྱེ་བས་ན་ཉམས༷་སུ་མྱོང༷་བའི༷་ཚོ༷ར་བ་ཡིན་གྱི། ཚོར་བས་མྱོང་བྱ་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། མྱོང་བྱ་མྱོང་བྱེད་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱེད་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་ཅིང་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚོར་བྱ་དང་ཚོར་བྱེད་ཀྱང་མེད་པས་ཚོར་བའི་བྱེད་པ་མྱོང་བ་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་ཚིག་པ་ལ་མེས་བཙོས་བྱ་དང་བཙོ་བྱེད་ཐ་དད་མེད་པ་བཞིན་དང་། སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཆུ་ཤེལ་གྱི་དོན་ལ་སྣང་བྱ་དང་སྣང་བྱེད་ཐ་དད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །;


 །དེ་ལ་འདི་སྐབས་ཕྱི་དང་ནང་གི་བེམ་པོ་ཞེས་པ་རང་ལུགས་ལ་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བེམ་པོར་འདོད་པ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པ་འདི་པས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་མེད་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་པ་མེད་པ་ལ་བེམ་པོར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
作答
གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། བདེ་སོགས་བློ་ལས་གཞན་མིན་བསྒྲུབ། །དེ༷་མྱོང་གཞན་མེད་རང་རིག་ཡིན། །
立乐等非与意别
དང་པོ་ལ། ཁྱབ་བསྒྲུབ་རྟགས་འགོད་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། །འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀུན་ཀྱང་རིགས་གཅིག་པ་དེ༷་དང༷་། དེ༷་མིན༷་པ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རང༷་བཞིན༷་ཅ༷ན་ཀུན་ནི་ཅི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། རིགས་འདྲ་བ་དེ༷་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང༷་དེ༷་མིན༷་པའི་དངོས༷་རྒྱུས༷་བསྐྱེ༷ད་པ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཞིང་ཐ་མི་དད་པ་ལས་རིགས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། འཇིམ་པ་དང་སྣལ་མའི་རྒྱུ་ལས་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་ནས། གཉིས་པ་རྟགས་འགོད་པ་ནི། དབང་ཡིད་ཀྱི་གཙོ་སེམས་རྣམ༷་པར་ཤེས༷་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དེ༷་དག་ལ༷ས་སྐྱེ་ཡི་གཞན༷་མིན༷་པ་སྟེ་གཞན་ལས་སྐྱེས༷་པ་མིན་པ་འཁོར་སེམས་བྱུང་ཚོར་བ་བདེ༷་བ་ལ་སོ༷གས་པ་དེ༷་ཅིས་ཤེས༷་
20-276a
པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་གཅིག་གི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ། དབང་ཡིད་གཉིས་རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ལས་མིན། །དེ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སྤང་། །དང་པོ། ཚོར་བ་བདེ་སོགས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་བྱེད་པ་ལས་དབང་ཤེས་སྐྱེ་ལ། བདག་གི་ཡོན་ཏན་འབད་རྩོལ་དང་ཆོས་མིན་སོགས་ལས་བདེ་སོགས་ནང་གི་བེམ་པོའི་ངོ་བོར་སྐྱེའོ་ཟེར་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གཟུགས་ལྟ་བུའི་དོན་རུང་བ་ན་ཡོད་པ་དང་བཅས༷་པ་དང་། བདག་རྐྱེན་དབ༷ང་པོ༷་བསླད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་རུང༷་བ༷་དང༷་། གཉིད་དང་བསླད་པ་སོགས་དང་བྲལ་ནས་ཡུལ་གྱི་བདག༷་ཉི༷ད་ཇི༷་ལྟ༷འི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བའི་སེམ༷ས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྐྱེན་གསུམ་པོ་དེ་གང་དུ་ཡོ༷ད་པ་ན༷་བདེ༷་བ༷་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ༷་སོག༷ས་པ་ངེས་པར་སྐྱེ༷་བར༷་མཐོང༷་ལ། གཟུགས་སོགས་འཛིན་པའི་ཡི༷ད་དང་དེའི་འཁོར་གྱི་བདེ་སོགས་ཀྱང༷་དེ༷་དང༷་མཚུང༷ས་པ༷་སྟེ་རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བར་དམིགས་ཀྱང་དེའི་དུས་ན་ནང་གི་བདེ་སོགས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་མི་ཁེགས་སོ་སྙམ་ན། རྐྱེན་གསུམ་པོ་དེ༷་དག༷་མེ༷ད་པ་དང༷་ཡོ༷ད་པ༷་ན༷་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་གང་ཟག་འག༷འ་ལ༷་སེམས་བྱུང་བདེ༷་བ་ལ༷་སོགས་དང༷་། གཙོ་སེམས་དབང་བློ༷་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རིམ་བཞིན་སྐྱེ༷་བ་དང༷་མི༷་སྐྱེ༷་བར་མཐོང༷་བ་དེའི༷་ཕྱིར༷་རྐྱེན་གསུམ་པོ་དེ༷་ལ༷ས་བདེ་སོགས་དེ༷་སྐྱེ༷་ཡི་གཞན༷་བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་བྱེད་པ་སོགས་ལ༷ས་མིན༷་ཏེ། རྐྱེན་གསུམ་པོ་སྤངས་ནས་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ལ། རྐྱེན་གསུམ་
20-276b
ཚོགས་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་ནུས་པས་ན་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། བདེ་སོགས་རྐྱེན་གསུམ་པོ་འདི་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བས་སོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་པ་ཅན་དུ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་བོར་ནས་རྒྱུ་གཞན་རྟོག་ན་འཇིམ་སོགས་བུམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་སྣམ་སོགས་དེའི་རྒྱུར་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བདེ་སོགས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་མིན་པར་ཐ་དད་དུ་མྱོང་བའམ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡིན་ན་འདས་པའི་གདུང་བ་སོགས་དྲན་པའམ་བུམ་སོགས་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་བདེ་བས་ཕན་པ་དང་གདུང་བས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
在此情况下，所谓的外内色法并非如自宗所承认的由微尘构成的色法，而只是指外道将一切分为有知与无知二类，无知者被认为是色法。
作答
第二，破彼分为：证乐等非异于识；彼受无他唯自证。
立乐等非与意别
第一分为：立遍；立因；证有法。
第一，立遍：一切果无论是同类或不同类自性者，从何而生？唯由同类因或不同的直接因所生，依此之力而成，即由不同因而显为不同，由不异因而成为同类，如同从泥和线生起瓶子和毛毯一样。
这样立遍后，第二，立因：根意的主识识从那些因产生，而不从他生起，眷属心所感受乐等为何非识？因为是一因的果体不可分故。
第三分为：根意二者从三缘生；非从彼外因而生；遣除太过的过失。
第一，感受乐等从生识之因而生的因不成立，因为说：从自我的功德和合而生根识，从自我的功德勤勉和非法等生起乐等内色法之体。
回答：不是这样的。当对境如色等存在，连同能作意根不被损坏且适合作为生识所依，离开睡眠和损坏等而随着对境本身相应而生的心为等无间缘，如此三缘存在之处，必见乐和苦等生起，取色等的意识及其眷属乐等也同样是从三缘而生。
第二，若想：虽然见到从三缘生，但不能否认此时内在乐等的显现。回答：当这三缘不在或存在时，在某时某处对某些人，心所乐等和主识根识等相应地不生或生起，因此，乐等是从三缘而生，而非从他如自我的功德和合等生，因为从未见到离开三缘而从他生，且三缘和合时仅仅以此即能生起，故见不依赖他法，因此，乐等唯是此三缘之果，而非他因，因为从未见到随行离别。若舍弃具有确定随行离别关系的因，而设想其他因，则如同舍弃泥等为瓶因，而认为线等为其因一样。
此外，若乐等非心的本性体验，而是作为别异被体验或见，则如同忆念过去的痛苦或见瓶等一样，不应由乐而获益，由苦而受害。
;


 །གསུམ་པ། རྒྱུ་མཚུངས་པས་བདེ་སོགས་དང་བློ་གཅིག་ཡིན་པ་ལྟར་རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་སོགས་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་རྐྱེན་གསུམ་ཙམ་ལས་བདེ་སོགས་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བ་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཀྱང་རྐྱེན་དེ༷་དག༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་མི་འདྲ་བ་ལ༷ས་བདེ༷་སྡུག༷་ལ༷་སོག༷ས་པ་སྟེ་བཏང་སྙོམས་དང་བཅས་པ་རྣམས་མི་འདྲ་བར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དམིགས་རྐྱེན་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་དང་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་འགའ་ཞིག་ལ་གནོད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བདེ་བར་འཆར་ཏེ་ཡིད་ལོག་དང་ཆགས་ལྡན་ལ་བུད་མེད་ལྟ་བུ་དང་། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་སྟེ་རི་དྭགས་མེའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་ཕལ་པ་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པའི་དཔེར་བྱ་ན༷་དབང་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པར་འདྲ་ཡང་ཡིད་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ནི༷་ཁ་ཅིག་ཡུལ་དེ་ལ་གསལ༷་བས་འཇུག་པ་དང༷་ལ་ལ་མི༷་གསལ༷་བའི་རྣམ་པ་དང་ལ་ལར་ཐེ༷་ཚོམ༷་དུ་འགྱུར་པ་
20-277a
བཞིན༷་ནོ། །དེས་ན་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
受其为自证
གཉིས་པ་བདེ་སོགས་དེ་མྱོང་བ་གཞན་མེད་པར་རང་རིག་ཡིན་པ་ལ། དཔྱད་ན་བདེ་སོགས་རང་རིག་ཡིན། །ཐ་སྙད་དེ་ཡིས་དོན་རིག་འཐད། །
辨则乐等是自证
དང་པོ་ལ། དབང་ཡིད་རིམ་འཇུག་དང་ཅིག་ཅར། །ཕྱོགས་ལ་བདེ་སོགས་གཞན་མྱོང་དགག །
破根与意依次取受乐等
དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཅན་བློ་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །གཟུང་ཡུལ་དོན་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །
辨意即破
དང་པོ་ལ། དོན་བདེ་རེ་རེ་འཛིན་པ་དང་། །གཉིས་ཀ་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་དགག་པའོ། །
破境乐各取
དང་པོ་ལ། དབང་ཤེས་རང་དུས་བདེ་མི་འཛིན། །སྤེལ་ནས་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའོ། །
根识时不取乐
དང་པོ། བདེ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་ལ་དེ་ཡང་མྱང་བྱ་མྱོང་བྱེད་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་མི་འཐད་པས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདེ་སོགས་མྱོང་བར་མི་སྲིད་དེ་འདི་ལྟར་དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་བདེ་བ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་ལྟར་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན༷་གང༷་ཞིག་དབང་པོའི་གཟུང་ཡུལ་དུ་ཉེ༷་བས་དོན་དེ་འཛིན་གྱི་བློ༷་དང༷་ནི༷་ལྷན་ཅིག་ཚོར་བ་བདེ༷་བ་ལ་སོག༷ས་པ་དེ༷་དག༷་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་གཟུང་དོན་དེ༷་བོར༷་ནས༷་ནི༷་ནང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བདེ༷་བ་ལ་སོག༷ས་པ་ཉི༷ད་དབང་མངོན་དེས༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཡུལ་ཉེ་བ་བོར་ནས་རང་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནང་གི་དོན་ལ་ཅི་ལྟར་དམིགས་ཏེ་དམིགས་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་མ་དམིགས་ན་དབང་པོས་ཡུལ་ལ་
20-277b
ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་དེ་ནི་སུས་ཀྱང་ཚོར་བ་མི་སྲིད་དེ། ཡུལ་ཉིད་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་ལ་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བཞིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ཡུལ་དེས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་མིན་ན་དེ་རང་དུས་ན་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་ལ་ཡིད་ཀྱང་དེ་དུས་མི་སྐྱེ་བར་ཁྱོད་འདོད་པས་སོ། །
混取非理
གཉིས་པ། གལ་ཏེ་དོན་བདེ་བ་ཅིག་ཅར་མི་འཛིན་ཡང་དབང་ཤེས་ཀྱི་དོན་དང་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་བདེ་བ་རིམ༷་གྱི༷ས་སྤེལ་མར་འཛིན༷་ནོ་ཞེ་ན༷། དོན་དེ༷་དང་བདེ་བའི་མྱོང༷་བ༷་གཉིས་ཀའང་བར་རྣམ༷་པར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་སྣང༷་བར་མི༷་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་བར་གཅིག་གིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
第三，若说：由因相同，乐等与识一致，那么从三缘生起的一切心在乐苦等的生起方式上将无差别，因此不仅仅从三缘生乐等，而是内在自我的功德。回答：虽然从三缘生起这点相同，但由于这些缘的不同特性，乐苦等以及舍受生起各不相同，因为所缘缘悦意与不悦意以及内在作意的差别，对某些人显现为伤害，对某些人显现为快乐，如同厌恶者与贪恋者对女性的感受，以及根的差别也导致不同，如同野鹿以火为净与普通人对火的感受不同。
这些是双方辩论者都承认的例子，虽然都从根境生起，但有些意识对该境清晰执取，有些则不清晰，有些则成为怀疑，就像这样。因此，是前世业的造作令乐与苦的感受因缘适宜地聚集。
受其为自证
第二，乐等的体验无他即是自证分为：辨则乐等是自证；名言此理解他境。
辨则乐等是自证
第一分为：破根与意依次取受乐等；破同时取受。
破根与意依次取受乐等
第一分为：辨意即破；辨境即破。
辨意即破
第一分为：破境乐各取；破二者俱取。
破境乐各取
第一分为：根识时不取乐；混取非理。
根识时不取乐
第一，乐等的体验无可否认地成立，而且若有能受所受的差别则不合理，因此是以自证的方式而体验。若不如此，乐等的体验将不可能，因为根据根识和意识不同时生起或同时生起的主张，执取乐的情况都不合理。
如果按照第一种主张，当某一对境因靠近而成为根的所取境时，与取彼境的识同时生起乐等感受，这是经验所证明的，若舍弃这样的所取境，根现量如何能了解内在自我功德的乐等？因为舍弃近境而如何缘取非自境的内境呢？不可能缘取。若未缘取，则根对境受用的乐谁也不可能感受，因为认为对境本身不是乐的因。因此，当根识生起于境时的乐若不是由彼境所生的心所，则它在当时如此生起不合理，而且你也认为意识当时不生起。
混取非理
第二，若说：虽然不同时取境和乐，但由根识取境和意识取乐而交替执取，回答：彼境和乐的体验两者都不显现为无间断的，因为彼此互相被截断。


 །ཆོད་ཀྱང་འཇུག་པ་མགྱོགས༷་པའི་ཕྱིར༷་བར་མ་ཆད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེ༷་ན༷། མགྱོགས་པ་དེ༷་གཉིས་ཀ་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར༷་དོན་སྣང་བར་མ་ཆད་དུ་སྣང་ན་དེའི་དབང་གིས་ཅིག་ཤོས་བདེ་བ་ལྟ་བུའི་མྱོང༷་བ༷་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར་བ་ཅིས༷་མ༷་ཡིན་ཏེ། གང་བར་མེད་པར་སྣང་བ་དེ་དག་གིས་ཅིག་ཤོས་ལ་སྐད་ཅིག་གི་ཆའམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་གྱི་སྣང་བའི་གོ་ཡང་མི་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་བཞིན་གཉིས་ཀའི་སྣང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་ན་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་བར་གདོན་མི་ཟ་སྟེ་སྔོ་སེར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བར་ཆོད་པས་ཆོད་པར་སྣང་བ་བསྐྱེད་མི་ནུས་པ་མགྱོགས་པའི་དབང་གིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ནའང་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་དེའི་དབང་གིས་ཅིག་ཤོས་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། མགལ་མེ་བར་མ་ཆད་དུ་སྣང་བའི་ཁྱུད་འཁོར་དེར་མགལ་མེ་ལས་གཞན་མི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །
破二者皆取
གཉིས་པ་དོན་བདེ་གཉིས་ཀ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་འཛིན་པའི་ལུགས་དགག་པ་ནི། དོན་དང་ནང་གི་བདེ་བ་དབང་པོས་ཅིག་ཅར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དུས་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་དང་
20-278a
གཉིས་ཀ་བར་མ་ཆད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དབང་ཤེས་གཅི༷ག་གིས༷་རང་ཡུལ་དང་གཞན་ཡུལ་གཉི༷ས་ཤེས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། དབ༷ང་པོ༷འི་སེམ༷ས་ནི༷་རང་གི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས༷་པའི་ཕྱིར༷་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རེས་འགའ་རྣ་བས་ཀྱང་གཟུགས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་སོགས་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ནང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ནི་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་ན་དེ་ཕྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་མིག་སོགས་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་དམིགས་ཏེ་དམིགས་པར་མི་སྲིད་པ་དང་། གཞན་ཡང་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ལ་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་བདེ༷་སོ༷གས་མེ༷ད་ཀྱང༷་དོན༷་དེ་དག༷་ལ༷ས་བདེ་སོགས་ཀྱི་མྱོང་བ་སྐྱེ༷་བའི་ཕྱིར༷་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་གྲུབ༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བདེ་བ་ནང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་ལས་ནམ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཡོད་པར་དམིགས་མི་སྲིད་པས་དེ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
辨所取即破
གཉིས་པ་དོན་ལ་བརྟག་པ་ལ། །ཡན་གར་དུ་ནི་འཛིན་པ་དགག །ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དགག །དང་པོ། དོན་དང་བདེ་བ་འདི་དག་སོ་སོར་དམིགས་པ་ཡིན་ནམ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་དོན་དང་བདེ་བ་གཉི༷ས་ཀྱི༷ས་སོ༷་སོ༷་སོ༷་སོར༷་ཏེ་ཡན་གར་བ་ཡང་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་སྔོ༷་སེར་སོ༷གས་རེ་རེས་ཀྱང་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་དོན་ཡུལ་དུ་མེད་པར་བདེ༷་སོག༷ས་ཡན་གར་བ་འབའ༷་ཞིག༷་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན༷་པར༷་འགྱུར༷་རིགས་ནའང་། བདེ་སོགས་དེ༷་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་གཟུག༷ས་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས༷་མ༷་བཟུང༷་བར༷་བདེ་སོགས་དེ༷་
20-278b
ཡན་གར་དུ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མྱོང༷་བར༷་ནི༷་མི༷་རིག༷ས་སོ༷། །གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་དངོས་དང་དེ་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ། དོན་མ་བཟུང་བར་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་མི་སྲིད་པ་ནི་དོན༷་དང༷་བདེ་བ་སོགས་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ་འཛིན༷་པས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ༷་སོག༷ས་ཀྱི་ནི༷་དབང་ཤེས་ལ་ཕན་པའི་ནུས༷་པ༷་ཅི༷་ཞིག་བྱས་ཏེ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་བདེ་བ་དེས༷་བསྐྱེ༷ད་པའི་དབང་པོའི་བློ༷་ནི་ཁྱོད་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དབང་པོ་ནི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ་བདེ་བ་ནི་ནང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་དེ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་མི་སྲིད་ལ། ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དབང་པོ་དེ་མི་འཛིན་ཏེ་གཟུགས་དང་རོ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་མིག་གིས་རོ་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
虽然被截断，但由于运行迅速，故显现为无间断。回答：迅速对两者而言都是相同的，因此如果对境显现为无间断，那么由此为什么另一个如乐等的体验不会消失呢？因为那些显现为无间断的，连一刹那或极微尘许的显现空间都不会为另一者留出，所以不合理。若真如此，两者的显现都不间断，则必定会同时显现，如同蓝黄同时被认知一样。即使承认由于截断而产生截断显现无法做到，是由迅速而导致的错觉，但由此错觉的显现遮蔽另一者是不合理的，如同火轮显现为无间断的圆圈时，除了火把外别无所见一样。
破二者皆取
第二，破境乐二者由一识执取的观点。若说：对境与内在乐由根同时认知，因此无前后，且二者都显现为无间断。
回答：如此一个根识不能了知自境与他境二者，因为根心对自境唯一确定，若不如此，则有时耳朵也能取色等荒谬的过失。此外，内在自我功德只是意识对象，那么如何被缘取外境的眼等根识所缘？不可能缘取。再者，根识的所取境除了对境外，虽无其他乐等，但由于从这些境生起乐等的体验，证明乐等不具有生根识的功能，因为乐是内心所法，绝不可能被见到存在于外境中，故不可能将其作为所取对象而生起根识。
辨所取即破
第二，考察对境分为：破独自执取；破同时执取。
第一，对境与乐是各自认知还是一起认知？若说：对境和乐二者各自独立能生起各自的能取识。回答：若如此，如同蓝黄等各自能生根识，则无境时，乐等独自也应能被意识执取，但不曾见到未取所生乐因的色等境时，乐等能独自被意识体验，这不合理。
第二分为：直接破斥和成立彼义。
第一，若说：对境与乐等一起执取，所以未取对境时不能体验乐等。回答：乐等对根识有什么功能？因为你不承认乐所生的根识，因为根是境的对象者，而乐是内在自我的功德，所以两者不可能同时存在，即使承认存在，根也不会取它，如同色和味同时存在，眼也不会取味一样。


 །གཉིས་པ་ལ། དོན་མེད་མྱོང་བ་མི་འཐད་དང་། །དེས་ན་ཡུལ་གྱི་བདེ་མི་མྱོང་། །དང་པོ། དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཕྱི་དོན་གཟུགས་སོགས་ལ་བདེ་སོགས་ཡོད་པར་མི་འདོད་པས་དེ་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་དོན་དུ་མེད་པར༷་ཡང་ནི༷་བདེ༷་བ་ལ༷་སོག༷ས་པ་མིག༷་ལ་སོག༷ས་པའི་ཤེས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་མྱོང༷་ན་ནི༷་དབང་ཤེས་དེ་ཟླ་གཉིས་དང་སྐྲ་ཤད་སྣང་བའི་བློ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་བློ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས། གཟུགས༷་སྒྲ་སོ༷གས་དང་བུ༷ད་མེ༷ད་སོགས་ཀྱི་མཛེས་མི་མཛེས་ལ་སོག༷ས་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ན༷མ་ཡ༷ང་མི༷ག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དག་གིས༷་མི༷་འཛིན༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་བར་སྣ་ཚོགས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་དོན་གཟུགས་སོགས་མེད་པར་བདེ་སོགས་ཡན་གར་དུ་འཛིན་ན་གཟུགས་སོགས་བདེ་བའི་རྟེན་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་དབང་མངོན་གྱིས་གཅོད་མི་ནུས་པའི་དོན་དུའང་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་དོན་
20-279a
དུ་བདེ་སོགས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ནང༷་བདག་གི༷་ཡོན་ཏན་བདེ་བ་སོགས་རྒྱུའམ་ཡན༷་ལག༷་ཏུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས༷་པའི༷་རང་བཞིན་ཅན་དེ་དབང་ཤེས་འདི་ཡི་གཟུང་དོན༷་དུ་ཡོ༷ད་དེ་བདག་ནི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་དེར་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དབང་ཤེས་རྣམས་ནང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ན་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་དོན་དེ་འབའ་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་དོན་ནམ་ཡང་མཐོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེའི་གཟུང་དོན་ནང་གི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཡིན་པས་རང་གི་གཟུང་དོན་བོར་ནས་གཞན་འཛིན་པར་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ། ཉེས་པ་དེར་དོགས་ནས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དོན༷་ཁོ་ན་འཛིན༷་པ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་མི་འཛིན་ཏེ་དེའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པའི་བདེ༷་བ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་ནམ་ཡང་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཟུགས་མཐོང་བཞིན་དུ་ནང་གི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཡིད་མེད་པར་ཁྱོད་འདོད་ཅིང་དབང་ཤེས་རང་གིས་ནི་བདེ་བ་མི་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་སུ་ཡང་འདོད་ཡོན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །
破根与意同时受乐
གཉིས་པ་དབང་ཡིད་ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། ཡུལ༷་དོན་དེ༷་དང༷་ནི༷་ནང་གི་བདེ་སོགས་དེ༷་ཡོ༷ད་པ་ལ༷ས་དབང་ཡིད་ཀྱི་བློ༷་གཉིས་པོ་ནི༷་ཅི༷ག་ཅ༷ར་སྐྱེ༷་བ་ཡིན་པས་ཡུལ་མྱོང་བཞིན་བདེ་བ་མྱོང་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། དུས་ཅི༷ག་ཅར༷་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གི་དོན༷་གཉིས་ནི༷་ཡུལ་དུ་ཡོ༷ད་པ༷་ན༷་བདེ༷་སྡུག༷་དག༷་ནི༷་ཅིག་ཅར་རིག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ཕ་རོལ་ལན་བརྗོད་དེ་ཉིད་འགོག །དང་པོ། བདེ་སྡུག་སོགས་ཡུལ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་སྐྱེ་སྟེ་ནང༷་གི༷་ཉེར༷་ལེན༷་ཡིད་ཀྱི་ཤེས༷་པ༷་ཡང༷་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ཡོ༷ད་ན༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ལ༷་སོག༷ས་པ་
20-279b
འབྱུང༷་བ་ཡིན་ལ། ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཅི༷ག་པོ༷་དེ༷་ནི༷་བདེ་བའི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉེར་ལེན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འགལ༷་བ༷་ཡི༷་ཉེར༷་ལེན༷་མིན༷་པར༷་འདོ༷ད་པའི་ཕྱིར་བདེ་སྡུག་ཅིག་ཅར་དམིགས་པའི་སྐྱོན་དེ་མེད་ཅེ༷་ན༷། གཉིས་པ་ལ། གནོད་པ་བརྗོད་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཁྱོད་ལྟར་ན་བདེ་སོགས་ཤེས་པར་མི་འདོད་ལ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི༷ས་ན་རྣམ༷་པར༷་ཤེ༷ས་པ༷་ནི༷་བདེ་སོགས་མི༷་ཤེ༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷་ཉེར༷་ལེན༷་གྱི་རྒྱུ༷་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་མི་རིགས་སོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
第二分为：无境体验不合理；故不感受境之乐。
第一，若说：根识也能感受乐。回答：按照你的观点，不承认外境色等有乐等，因此这些不是根识的所取对象，但若无此而由眼等识感受乐等，则根识如同二月和浮发显现的心等一样将成为纯粹的错觉，从而色声等以及女性等的美丑等差别将永远不会被眼等识所取，因为不如实见境而将执取种种。诸注释中也解释说，若无对境色等而独立取乐等，则根现量无法判断色等是否为乐的所依的差别。
若说：眼等的所取境中乐等并非不存在，内在自我的功德乐等作为因或支分，有能生识本性者，是此根识的所取境，因为自我遍在，因此其功德也可被缘取。回答：这样的话，根识成为内在自我功德的对象者，将永远执取近前的对象，而永远不会见到外境，因为其所取境是内在功德，舍自所取而取他是不合理的。
第二，担心有此过失，若说：根识唯取对境，而不取乐，因为乐非其对境。回答：则从境色等所生的乐等永远不会被体验，因为你认为见色时无体验内在乐的意识，而根识自身又不体验乐，这样就没有人能受用欲境了。
破根与意同时受乐
第二，说明对同时转根意的主张的破斥分为：说过失和破其答辩。
第一，若说：从对境和内在乐的存在，根识与意识二者同时生起，故在体验境时不会无乐的体验。回答：则当悦意和不悦意的二境同时存在时，乐和苦应当同时被了知。
第二分为：述他回答并破斥之。
第一，乐苦等不仅由境的存在而生，内在所取意识也是因，所以当它存在时，苦等生起，当一个识作为乐的所取时，不会作为苦的所取，因此认为不是相违的所取，所以没有乐苦同时认知的过失。
第二分为：说过失和破除解释。
第一，若乐等是识，则可以如此，但按你的观点不承认乐等为识，因此有何理由识能作为非能知乐等者的所取因？这不合理。


 །གཉིས་པ། ཉེས་པ་དེ་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་མཐོང་ནས་ཤེས་པ་བདེ་སོགས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཀྱང་བདག༷་པོ༷་ཡི་རྐྱེན་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་བ་ཡི༷ན་ནོ༷་ཞེ་ན༷། བདག་པོའི་རྒྱུ་དེ༷་ནི༷་འབྲས་བུ་འགལ༷་བ༷་དག༷་ལ༷འང༷་གཉིས་ཀའི་རྒྱུར་མཐོང༷་སྟེ། དཔེར༷་ན༷་ཉི་མའི་སྣང༷་བ་གཅི༷ག་ཉིད་མཚ༷ན་མོར་རྒྱུ༷་བ་འུག་པ་སོགས་དང༷་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་པ་མི་ལ་སོགས་པའི༷་དབ༷ང་པོ༷་དག༷་ལ་རིམ་པ་བཞིན་གཟུག༷ས་མཐོང༷་བ༷་དང༷་མི༷་མཐུན༷་པ་སྟེ་མི་མཐོང་བ་དང༷་། མཐུན༷་པ༷་སྟེ་མཐོང་བའི་བདག་རྐྱེན་ཅི༷ག་ཅར༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཞིན༷་ནོ། །
其名相应事证理
གཉིས་པ་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ཡིས་དོན་རིག་འཐད་པ་ནི། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དབང་ཤེས་འཁོར་གྱི་བདེ༷་སོ༷གས་རང༷་ཉི༷ད་ལ༷་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཕྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་འཕོས༷་པ༷འི་དོན༷་ནི༷་སྣང༷་བ༷་དང༷་། དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ༷་ཡང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་དེས་གསལ་པོར་མྱོང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འཇིག༷་རྟེན༷་ན་དོན་མྱོང་བར་ཐ་སྙད་འདོག༷ས་ཏེ། འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ། །དོན་མྱོང་ཞེས་ནི་ཐ་སྙད་བཏགས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ལེགས་པར་དཔྱད་ན་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་དོན༷་ནི༷་དངོས༷་སུ༷་མྱོང་བ་མི༷ན་ལ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང༷་གི་བདག༷་ཉིད་གསལ་
20-280a
རིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟར་རིག༷་པར་བྱེ༷ད་པ་འདི༷་དག༷་ནི༷་རང་གི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བ་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་དོན༷་ལ༷ས་དེ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས༷་པ༷་ཙམ༷་དུ༷་ཟ༷ད་དོ། །འདིས་དོན་དངོས་སུ་མྱོང་བར་སྣང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་ཡུལ་སྣང་བཞིན་པ་འདི་ནི་དོན༷་གྱི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་སྣང་བ་གཟུང་རྣམ་དེ་ཡིན་ལ། གཟུང་རྣམ་དེ༷་དག༷་གི༷་རང༷་གི༷་བདག༷་ཉིད་དུ་གྱུར༷་པ་སྟེ་དོན་ལ་ཤེས་པ་གཞན་མིན་པའི་འཛིན་རྣམ་དེ༷ས་མྱོང༷་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོ་སོགས་མཐོང་བཞིན་པའི་ཚེ་ཡུལ་སྔོན་པོ་ཕྱི་ན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དེ་གཟུང་རྣམ་དང་། དེ་འཛིན་ཤེས་པ་ནང་ན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དེ་འཛིན་རྣམ་སྟེ་དེ་གཉིས་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་བསླད་པའི་དབང་གིས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསལ་པོར་མྱོང་བ་དེས༷་ན༷་དོན༷་སྔོ་སོགས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མྱོང༷་བར༷་བཤ༷ད་དེ༷། དོན་དམ་པར་ནི་དམི༷གས་པ༷་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉི༷ད་ནི༷་རྣམ་པ་དེར༷་སྣང༷་བ༷་ཙམ་ཡིན་པའོ༷། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ལ་མྱོང་བ་མ་འགགས་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་ན་རང་རིག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
破乐等为外色法
གཉིས་པ་གྲངས་ཅན་པས་བདེ་སོགས་ཕྱིའི་དོན་དུ་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说所立
དང་པོ། འག༷འ་ཞི༷ག་སྟེ་གྲངས་ཅན་པས་ནི་བདེ༷་སོགས་ཕྱི༷་རོལ༷་ན༷་དེ་ཙམ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་གན༷ས་པ་ཉི༷ད་དང༷་ནི༷་དེ་ཡང་སེམ༷ས་མེ༷ད་པ་ད༷ང་རང་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པས་གཟུང༷་བར༷་སྨྲ༷་སྟེ༷་ཞེས་སོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། གཞན་གྱིས་གཟུང་བྱར་མི་འཐད་དང་། ཕྱི་རོལ་ཡིན་པ་མི་འཐད་དང་། །སེམས་མེད་ཡིན་པ་མི་འཐད་པའོ། །
别所取非理
དང་པོ་ལ། ཡུལ་དང་བདེ་སོགས་ཐ་དད་དང་། །གཅིག་ཏུ་འདོད་ཀྱང་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ། 
20-280b
གྲངས་ཅན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཡང༷་དབང་པོའི་བློས་དུས་ཅི༷ག་ཅར༷་དོན་དང་བདེ་བ་གཉི༷ས་ཀ་འཛིན༷་པར་མི༷་རིགས༷་སོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
第二，见此过失无法避免后，若说：识虽非乐等的所取因，但可成为增上缘。回答：增上因对相违的果也同时作两者之因，例如，一个太阳光明对夜行的猫头鹰等和异于彼的人等根，依次作为不相顺即不见色和相顺即见色的增上缘，同时发挥作用。
其名相应事证理
第二，名言中此理解境合理：因为乐等是识，所以根识眷属的乐等，由外境投影的形相如同镜中影像般映现于自身，此显现同时被彼识清晰体验，因此世间施设为体验对象的名言，如同"体验形相相似，施设为体验对象的名言"。
经过细致考察，外境不是直接体验的，而是以无二识的自性明了的方式，如同对象的形相般了知，这些仅仅是从其前面所生起的、投影形相的对象相似而生而已。此中对境显现为直接体验、无可否认的境显现，是以对象自性显现的所取相，而所取相的自性即成为非他识的能取相所体验，如同见到外在蓝色等时，蓝色对境似乎在外的是所取相，取它的识似乎在内的是能取相，虽然二者实际上无差别，但因受扰乱而显现为二。
如此由明显体验形相，故说对境蓝等由根识所体验，而胜义中所缘色等只是显现为彼相而已。这样境与有境虽显为二，实际无二，且体验未灭而明显，故成立为自证。
破乐等为外色法
第二，破数论派认为乐等为外境分为：说所立和破其义。
说所立
第一，有些人，即数论派说：乐等安住于外在，作为五唯量的自性，且彼是无心的，是被异于自的识所取的。
破其义
第二分为：别所取非理；外境非理；无心非理。
别所取非理
第一分为：境与乐等异及一理。
第一，数论派以根识同时取境与乐二者，这不合理。为什么呢？因为体验蓝色是体验彼自体，而非体验异于彼的乐等，因为二者形相不同，如同体验乐与苦一样。


 །གཉིས་པ། ཡུལ་སྔོ༷་ལ་སོག༷ས་པའི་རང༷་བཞིན༷་ནི་བདེ༷་བ་སོག༷ས་དང༷་གཅི༷ག་པའི་ཕྱིར༷་བས་ཆུ་ལས་མ་འདས་པ་བཞིན་དུ་ཡིན་པས་སྔོ་སོགས་བཟུང་བ་ན་དེ་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་དེའི་བདེ་སོགས་ཀྱང་འཛིན་པས་ཁྱབ་པས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དང་བདེ་བ་ཅི༷ག་ཅར༷་འཛིན༷་ནོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་གང་ལ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་དུ་མ་འཁྲུལ་བའི་སེམ༷ས་ཀྱིས༷་ནི༷་གཟུང༷་བ་དེ༷་ཅི༷་ལྟར༷་ཐ༷་མི༷་ད༷ད་པ་ཡིན་ཏེ་ཀ་བུམ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་སོགས་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བ་དང་ཚོར་བ་སིམ་གདུང་བར་མར་སྣང་བ་ཡང་ཐ་དད་དུ་བློ་མ་འཁྲུལ་བས་དམིགས་སུ་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་དུ་དམིགས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་དང་བེམ་པོ་ཡང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གཟུང་རྣམ་འཛིན་རྣམ་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་བསླད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དོན་དམ་པར་མི་འདོད་ལ། ཁྱོད་ནི་དོན་བདེ་གཉིས་ཀ་དོན་དམ་པར་འདོད་པས་མི་མཚུངས་སོ། །ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། བདེ་སྡུག་འགལ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་མཐར་མ་བསླད་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་པ་གང་ཡང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
乐等为外在非理
གཉིས་པ་བདེ་སོགས་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པ་མི་འཐད་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་
20-281a
ལན་དགག །དང་པོ། བདེ་སོགས་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཕྱི༷་དོན་དེར༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཡང༷་ནང་གི་བློ་གོམ༷ས་པ༷་ཡི༷་ནི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ལ༷ས་དོན་གཅིག་ལས་སྐྱེས་བུའི་བློ༷་ལ༷་དགའ་བ་དང་ཡོངས༷་སུ༷་གདུང༷་བ་ཁྱ༷ད་པར༷་ཡོད་པ་ཅན་དུ༷་ནི༷་མི༷་འགྱུར༷་བར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡུལ་གཅིག་པུ་དེས་བདེ་སོགས་ཤས་ཆེ་ཆུང་མེད་པར་སྐྱེད་དགོས་ཀྱང་ནང་གི་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྣ་ཚོགས་སུ་མཐོང་བས་ན་བདེ་བ་དོན་ལ་ཡོད་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ༷་ནང་གི་བློ༷་ཞེས་པ་མེ་ལོང་ངོས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང༷་བདེ༷་སོ༷གས་ཀྱི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པས༷་གོམས་པས་ནང་བློ་ཡི་བདེ་བ་དེ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བས་ན་ཕྱི་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་བློ་ལ་བདེ་སོགས་མྱོང་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་ཡོད་པ་མི༷་འགལ༷་ལོ་ཞེ་ན༷། ནང་གི་གོམས་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་བདེ་སོགས་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ༷་ནི་ཕྱི༷་དོན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ༷་བདེ༷་སོག༷ས་ཀྱི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས༷་པ་དེ་ཅི༷་ལྟར༷་རྟོགས༷་ཏེ། བདེ་སོགས་ནམ་མྱོང་བ་ན་བློས་མྱོང་བར་སྣང་གི་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མྱོང་བ་མི་སྲིད་ལ་བདེ་སོགས་དེ་ནི་ནང་ནའང་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མྱོང་བ་ན་དེ་ནང་གི་ཡིན་པར་དམིགས་ཀྱི་འདི་ནི་ནང་གི་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིའི་བདེ་བའོ་ཞེས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རེག་བྱ་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པ་དེ་ཕྱིའི་བདེ་བའོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ནང་དུ་བློ་ལ་མྱོང་གི་བློ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་མྱོང་མི་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ནམ་ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་མྱོང་ཡང་ནང་གི་བདེ་བ་དང་འདྲེས་པས་སོ་སོར་དབྱེ་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་བདེ་སོགས་རིག༷ས་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་དག༷་གཟུང༷་བ་དང་འཛིན༷་པར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ་
20-281b
རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར། གཟུང་འཛིན་དུ་འཐད་དེ། ནང་དུ་བློ་ལ་བདེ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་རེག་བྱ་འཇམ་པ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན་དེ་བདེ་བའི་ངོ་བོར་མི་འཛིན་ཏེ་ནག་པོ་ལ་དཀར་པོར་འཛིན་དུ་མེད་པ་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ན་བདེ་བ་ཡོད་ཀྱི་ནང་དུ་མེད་ན་རང་གིས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས༷་བུ༷་ནི༷་ཡུལ་ཀུན་གྱི་འཛིན༷་བྱེ༷ད་དུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷་སེམས་མེད་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་གཙོ་བོ་རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
第二，若说：对境蓝等的自性与乐等是一体，就像不超出水一样，所以取蓝等时，仅取彼即能取其乐等，因此根识同时取境与乐。回答：这不正确，对于某法显现为差别而无错乱心所取的，怎能是无差别呢？就像柱子和瓶子一样。色等显现为形状和颜色，感受显现为安适、痛苦和中性，也被无错乱心认知为差别，所以二者不是一体。若虽认知为差别但可成为一体，则有知觉的补特伽罗和无情物也应成为一体。
若问：那么所取相和能取相虽然显现为二，不也被认为是一吗？回答：因为这是受扰显现，所以胜义中不承认异于识的对境形相，而你却胜义中承认境与乐二者，因此不相同。若说：我们也胜义中只承认三德性。回答：乐与苦相违，怎能成为一体？不可能成为一体，所以最终找不到任何无扰乱的一体自性。
乐等为外在非理
第二，乐等是外境不合理分为：立过失和破其回答。
第一，若乐等仅存在于外境，则即使外境无差别，也不应由内心修习的差别，从一个对境，在人的心中产生喜悦和痛苦的差别，而应由同一境对一切人产生无大小差别的乐等，但由内在修习的差别见到各种差别，所以乐存在于境不合理。
第二，若说：内心指的是如同镜子的两面，它也是乐等的自性，因此由修习使内心的乐成为特殊，所以虽然外境无差别，但心中体验乐等的方式有差别，这并不矛盾。回答：若承认由内在修习而增长的乐等，那么如何了知"彼外境色等是乐等的自性"？因为每当体验乐等时，显现为由心体验，不可能不依赖心而体验，而且承认乐等也存在于内，所以每当体验时，认知它是内在的，不会知道"这不是内在的，是外在的乐"。
若想：柔软的触感等是由境产生的，那就是外在的乐。答：这也是内在心中体验，不知道在心外体验，所以永远不会了知外在的乐。若说：虽然体验从外境生起的乐，但与内在乐混合，无法分辨，因为内外乐等类别是不同的，可作为所取和能取，因为是同类故，适合为所取能取。虽内在心中有乐，若外在柔软触感非乐的自性，则不会执为乐的体性，如同无法执黑为白；同样，若外有乐而内无，则自身不会体验。
回答：那么，有知觉的补特伽罗将不能成为一切境的能取者，因为与无心色法自性、主要变异等一切的类别极为不同。


 །སྐྱེས་བུ་འཛིན་པ་པོར་མི་འགྱུར་བ་དེས་ན༷་རྣམ་འགྱུར་ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའམ་ཟ༷་བ༷་པོ༷་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་རིགས་པ་འདིས༷་ནི༷་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདེ་བ་དག་རིགས་མི་མཐུན་ན༷་རྒྱུ༷་དང༷་འབྲས༷་བུ༷་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའང་བསལ༷་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་གཏན་ཚིགས་དེ་རང་གིས་འདོད་པ་སྐྱེས་བུས་མ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ལྟར་ན་གཟུང་བ་ཕྱིའི་བདེ་སོགས་དང་འཛིན་པ་ནང་བློ་ཡི་བདེ་སོགས་རྒྱུ༷་དང༷་འབྲས༷་བུ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། དེ་གཉིས་ཀ་ཤེས་པ་མེད་པར་འདྲ་བས་ན་གཟུང༷་བ༷་དང༷་འཛི༷ན་པ༷་ཡི་མཚན་ཉི༷ད་གང་ཡང་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་དབང་གིས་གཟུགས་འཛིན་པ་དང་ས་མྱུག་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འགྱུར་བས་མ་ངེས་སོ་སྙམ་ན། མིག་དབང་ནི་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་དེ་ཉིད་འཛིན་པར་མི་འདོད་པས་མ་ངེས་པ་མིན་ལ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་འབྲས་ནི་གཟུང་འཛིན་མ་ཡིན་ཏེ་བེམ་པོར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་འབྲས་སོ། །ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་རྒྱུར་གྱུར་བ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་བློ་དང་ཡུལ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་པ་དེ་མེད་ན་ཡུལ་མྱོང་བ་མི་
20-282a
འཐད་པས་གཟུང་བ་ཡུལ་གྱིས་ཕན་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་སྐྱེད་པ་དེ་ཡོ༷ད་དོ་ཞེ༷་ན། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་བའི་གཟུང་འཛིན་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ལ༷འང༷་ཡོད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་ཡུལ་གྱི་ཟ་བ་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་གཟུང་ཡུལ་གྱི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བས་རྟག་པ་ཡིན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཆེན་པོའམ་བློ་དང་བདེ་བ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འགྱུར་མི་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ལའང་བསྐལ་པའི་བར་དུ་མཚུངས་སོ། །
乐等为非心非理
གསུམ་པ་བདེ་སོགས་སེམས་མེད་ཡིན་པ་མི་འཐད་པ་ལ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ངེས་སྤང་། །དང་པོ། གོམས་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་བདེ་སོགས་དེ༷་ནི༷་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་ཏེ་ནང༷་བློ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་དང༷་། ནང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གིས་དངོས་སུ་མྱང༷་བྱ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་སེམ༷ས་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཡུལ་གང༷་གི༷་རང༷་བཞིན༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ཡིས༷་མྱོང༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་མྱོང་བས་སེར་པོ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བློས་མ་མྱོང་ན་ཕར་ཞོག་མྱོང་བ་ཡིན་ན་དེ་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་མྱོང་གི་རང་བཞིན་བོར་ནས་མྱོང་ཚུལ་གཞན་མེད་དེ། ཚ་བ་བོར་ནས་མེ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་མྱོང་བ་ཉིད་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་མིན་ན་མ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱོང་བ་དེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་དང་ཤེས་པ་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། རུང་བ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་དེ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་ངོ་སྙམ་ན། ཡུལ་
20-282b
རུང་བ་ན་གནས་པ་དང་ཡུལ་ཅན་དེ་འབྲེལ་ལ་བསྐལ་པའི་ཡུལ་དང་མི་འབྲེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ནི་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ནི་མེད་པར་འདོད་པས་ན་ཡུལ་ཉེ་བས་ཕན་འདོགས་པ་དང་བསྐལ་བས་ཕན་མི་འདོགས་པ་མེད་པས་ཡུལ་ད་ལྟ་བ་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་བ་རྣམས་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ན་རུང་བ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་མི་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། བློ་ལ་བློ་ཡི་མྱོང་བ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མྱོང་བ་ཡོད་ན་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དེ་དུས་ལས་སྔ་ཕྱིར་མེད་པའི་བློ་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་བློ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
补特伽罗不能成为能取者，因此作为一切变异的受用者或食者的特性也将损失。刚才所说的这个道理也遣除了"若内外乐不同类，则不能成为因与果"的主张，因为这种推理在你自己承认的补特伽罗上不定，已经显示了这一点。
此外，按照你的观点，所取外在乐等和能取内在心的乐等不是因果关系，因为两者都相似地无知觉，所以无任何所取能取的特性。若想：眼根取色与种芽因果有不定过。回答：眼根是能取识的因，而非眼根自身是能取，所以无不定过；种子与芽的因果不是所取能取关系，而是无情物的因果。对于识，境作为因的情况，必须是所取能取的因果关系。
若说：如果心和境没有通过所取能取而成为因果关系，则体验境不合理，所以存在所取境通过给予益处而生起能取。回答：这种成为因果的所取能取也将存在于他有知觉的补特伽罗上，因为承认是境的受用者。这样，补特伽罗将依次产生所取境的果的差别，从而失去常有性。因此，大或心与乐互为因果与否的方式，对有知觉的补特伽罗也同样适用，直至劫末。
乐等为非心非理
第三，乐等是无心不合理分为：证乐等为识；遣除其证因不定过。
第一，由于从修习而产生，所以乐等不是外在的，而是内在心的法，且在内由识直接体验，所以是心。其中遍系存在，因为任何境的自性若非体验，则不会被它体验，如同体验蓝不是体验黄一样。因此，更不用说未被心体验的情况，如果是体验，则必定体验其本身和它的自性，而不可能舍弃自性而有其他体验方式，如同不可能舍弃热性而体验火一样。
因此，当体验蓝色时，体验本身即是识的体性，若不是，则将成为不体验。所以，若以明了觉知的方式体验不是识的自性而是境的自性，那么它与识有什么关系？若想：体验适合性存在的境本身。回答：为何与处于适合性的境相关而与相隔的境不相关？因为能取识仅仅是觉知，而你认为它没有体验境自性的形相，所以没有因境接近而受益或因相隔而不受益之分，应当同时现前一切境，如同现在一样。
若相隔的境不现前，那么处于适合性的境也同样不应显现，因为心中没有称为"心之体验"的特性。若有体验，则这体验本身是彼时前后不存在之心的特性，所以它就是心自体。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ངེས་པ་སྤོང་བ་ནི། ཁྱབ་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གོམས་པ་ལས་འཕེལ་མེད་ལྟ་རྨོངས། །ལྡོག་ཕྱོགས་ཤེས་མིན་མྱོང་མི་སྲིད། །དང་པོ། མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བསྒྲུབས་པ་ལ་མ་ངེས་ཏེ། ནང་གི་ཡོན་ཏན་བདེ་སོགས་རྫས་ཤིག་ཡོད་ལ་དེ་བློས་ཡུལ་བྱེད་པ་ནི་དོན་རིག་གི་ཤེས་པས་དོན་ཡུལ་བྱེད་པ་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འདྲ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ལ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་མིན་པའི་སེམས་མེད་ཡིན་ན་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་པས་ན་མྱོང་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པོ། །དེས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་སེམས་མེད་ཡིན་ཞེས་པ་འགལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། གོམས་པ་ལས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བསྒྲུབས་པ་ལའང་མ་ངེས་ཏེ། བདག་གིས་ཡོན་ཏན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་འཕེལ་ཡང་བདེ་སོགས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་གང༷་ཞིག་ལས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཕྱིས་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཆགས༷་པའམ༷་ལྡོག་ན་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ༷་ནི་མ་ཡི༷ན་ཏེ་ཤེས་པ་མིན༷་པ་མེད་དོ། །ཁྱོད་ལྟར་ན་ཡང་བདག་ཡུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཅན་གོམས་པ་ལས་འཕེལ་ཏེ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་མི་འཕེལ་བས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་འདི༷་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེ༷ས་པའི་རང༷་བཞི༷ན་ཅན་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ལ༷་བསྙོ༷ན་མེད་པར་ཅི༷་ལྟར༷་
20-283a
འཕེ༷ལ་ཏེ། ཁྱོད་ལྟར་ན་བདག་ནི་ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཙམ་ཡིན་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལྡན་པ་ལས་བདེ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་མིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་སྔར་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པས་ན་གོམས་པ་དང་མ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལྟར་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བདེ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་མཚུངས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་ཁ་ཅིག་ལ་འཇུག་ཅིང་ཁ་ཅིག་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གོམས་པས་འཕེལ་བ་དང་མ་གོམས་པས་མི་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་ནི་ནང་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་འགྲུབ་ཀྱི་བདེ་བ་སོགས་ཕྱི་རོལ་བེམ་པོ་ལ་མི་འཐད་དོ། །གསུམ་པ། བློ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་སེམས་མེད་པ་ལ་མྱོང་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར༷་སེམ༷ས་ཡིན༷་མིན༷་ནམ་ཡང་སེམས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིག༷་སོག༷ས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་མིན་པ་ལ་མེད་པས་མྱོང༷་བ༷་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ༷། དེས་ན་བདེ་སོགས་མྱོང་ན་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དགོས་ལ་དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་བེམ་པོ་དང་སེམས་མེད་ཡིན་པར་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ།
乐为意识之理定
བཞི་པ་བདེ་སོགས་ངེས་པར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་སུ་བསྒྲུབས་ནས་དེས་ཕྱི་རོལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་དགག་པ་ནི། དེ་ལྟར་བདེ༷་སོག༷ས་ཕྱི༷་རོལ༷་དོན༷་དུ་རྟོག་པ་འདི་དོན་མིན་པར་བསྟན་ཟིན་ནས། །མོང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཕྱིར་དེ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་པས་ན། །བདེ་སོགས་རང་ཉིད་གྲུབ་པ་ན་ནི་དེ་དག་བཞིན་པ་
20-283b
ཉིད་དུ་གྲུབ། །ཕྱི་ཡི་དོན་མྱོང་ངོ་ཞེས་མཁས་མིན་པས་རྨོངས་པས་སྨྲ་བ་བཞིན། །ཞེས་ནང་བདེ་སོགས་མྱོང་བའི་ཚེ་ན་མྱོང་བ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་བདེ་སོགས་དེའང་ཤེས་པ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་རང་གིས་མྱོང་བ་རང་རིག་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་ལ། ཕྱི་དོན་དམིགས་ནས་མྱོང་བའི་ཚེ་ན་ཕྱི་དོན་ལ་ནི་གསལ་རིག་ཡོད་པ་མིན་ལ་ཤེས་པའི་སྣང་ཆ་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་དངོས་སུ་མྱོང་བ་མིན་ཏེ་མྱོང་བ་ནི་ནང་གི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །
大乘正义建成
ལྔ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བདེ་སོགས་རང་རིག་ཡིན་པ་དེ་གྲུབ་པས་དེ་ཡིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ལྟ་བ་འདི་ནི་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་བདེ་སོགས་བློ་ལས་གཞན་མིན་པའི་བསྒྲུབ་བྱའང་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།;


 །དེའི་ཕྱིར་བློ་ལ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ལ་མྱོང་བ་ཞེས་པ་དང་མ་ཤར་བ་མ་མྱོང་བ་ཡིན་པས་མྱོང་བ་ཡོད་པ་ན་བློ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་བར་མྱོང་ཚུལ་གཞན་མེད་དེ། བློ་ཉིད་ཀྱིས་མ་མྱོང་བ་ནི་གཏན་མ་ཤར་བ་དང་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གསལ་ཞིང་རིག་པར་མྱོང་བའི་རྟགས་ཀྱིས་སྣང་བ་སེམས་སུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་འདི་ལྟར་དབུ་མ་རྒྱན་དུའང་། །རང་གིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ། བདེ་ཤེས་མིན་ཀྱང་མྱོང་བའི་ལན། །དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ༷་ཕྱི་རོལ་བདེ་སོགས་དེ༷་ཡི་རང༷་བཞིན༷་དངོས་མིན༷་པ༷་གང་ཞིག་ཡུལ་ཅན་མྱོང༷་བ༷ས་ནི་བློ༷འམ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་མེ་ལོང་ངོས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ལ་གན༷ས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ༷་རིག༷་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་མི་དགོས་ཏེ་བློ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་མེད་རྗེན་ཅེར་དུ་འཛིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང༷་ཕྱི་རོལ་
20-283a
གྱི་ཡུལ་དང་ནང་གི་མྱོང་བའམ་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཆ་མ་ཕྱེད་པར་ངས་མྱོང་ངོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་བདེ་སོགས་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། གཉིས་པ་ལ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་ཡིས་བཀག །དེ་ལ་མ་ངེས་གཞན་ལན་དགག །རང་ལ་མཚུངས་པའི་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། ཤེས་པས་ཡུལ་མྱོང་བ་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་མྱོང་བ་དང་། སྔར་མྱོང་བ་དྲ༷ན་པའི༷་རྣ༷མ་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་མྱོང༷་བ༷་སྟེ༷་རྟོག་མེད་དང་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་མྱོང་ཚུལ་གཉིས་པོ་ལས་མ༷་གཏོག༷ས་པའི་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་གྱི་བར་ན་གནས་པ་འདི༷་འདྲའི་བློ་ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱོང་བ་གང༷་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དམིགས་རིགས་པ་ལ་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་སོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་བཞིན་དུ་བློ་མེད་ན་ཡུལ་མི་འཛིན་པའི་རྗེས་དཔག་མེད་དེ་བློ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་དབང་ཡུལ་ཡིད་བྱེད་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་བློ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚོན་དང་རྨའི་རྒྱུར་སྡོང་དུམ་འདོད་པ་དང་འདྲའོ། །ཡུལ་ཡིད་འོང་དེ༷་དང༷་ཡིད་མི་འོང་བ་དེ༷་ལྟ་བུའི་དོན༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་སུ་ནང་གི་བློས་བདེ༷་བ་དང་སྡུག༷་བསྔལ༷་དང་སོག༷ས་སྒྲས་བཏང་སྙོམས་རྣམས་མྱོང༷་བ༷་ན་བདེ་སོགས་དེ་དག་གི་མྱོང་བ་གཅི༷ག་པུ་ཉི༷ད་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར༷་བ་རང་རིག་པས་མཐོང༷་གི༷་ཡུལ་ཤེས་ཀྱི་བར༷་དུ༷་བློ༷འམ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་གཞན༷་ལ་བརྟེན་ནས་མྱོང་བ་སྐྱེ་བ་ནི༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོང༷་ངོ༷་། །གཉིས་པ། ཡུལ་བདེ་བ་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཡུལ་འཛིན་པ་ན་ལྕ༷གས་གོང༷་དང༷་ནི༷་མེ༷་འདྲེས་པ་བཞིན༷་དུ༷་བློ་དང་ཡུལ་འདྲེས༷་པས༷་བསླད་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་ངོར་རྣམ༷་དབྱེར༷་མེ༷ད་པར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཅེ་ན། དཔེ་
20-283b
ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། ལྕགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མེ་དང་ཕྲད་པའི་ཚེ་ཚ་རེག་དང་ལྡན་པའི་རྫས་ཀྱི་གོང་བུར་སྐྱེས་ཀྱི་སྐབས་དེ་ན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མིན་ལ། དོན་ཡང་མི་འཐད་དེ། མྱོང་བ་མ་འཁྲུལ་པས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ཀྱང་དེར་མི་འགྲུབ་པ་དེ༷་ལྟ༷་ཡི༷ན་ན༷་དངོས༷་པོ་ཀུན༷་ལ༷་ཡང་ཐ༷་ད༷ད་པར་བཞག་པ་དང་ཐ༷་ད༷ད་མིན༷་པ་གཅིག་ཏུ་བཞག༷་པ་ཉ༷མས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས། དེའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་གཅིག་ལ་བུམ་པའི་རྫས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར་མྱོང༷་བ་བཞིན་ཡུལ་དེ་གཅི༷ག་ཡི༷ན་པར་གྲུབ་ན། དེ༷་ལྟར༷་མྱོང་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་བས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་ཀུན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་ཀྱི་གང༷་འགྲུབ་པ་མིན༷་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་འདྲ་བས་སོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
因此，当心中显现境的形相时称为体验，未显现时则为未体验，所以当有体验时，除了以心自体的本质来体验外，没有其他的体验方式；若心自身不体验，则与完全不显现无异。因此，通过明了觉知的体验之相来成立显现为心，如《中观庄严论》中所说："由自所成立，即是住于识。"
第二分为：虽非乐识仍能体验的回答；显示对此的破斥。
第一，若说：虽外在乐等非实在性，但能取者体验的心或称大，如同镜子的另一面，依托于它的影像是了知的，且补特伽罗不需心中显现境的形相，而是以无形相裸露的方式执取住于心的影像。尽管如此，由于未区分外境与内在体验或补特伽罗二者，所以错误地认为"我体验"，而乐等并非以识的体性被体验。
第二分为：以未见所应见而破斥；破除不定与他回答；遣除自相等的诤论。
第一，识体验境有现量体验和具有忆念前所体验形相的体验两种，即无分别和有分别识的体验方式，除此之外，在识与境之间依靠所谓"如是心"而有什么体验？若有，应该被体验所认知，但被现比二量未认知而遮破。无法像色根那样，无心则不取境的推理，因为已成立心自身能取。因此，除根、境、作意三者外，执取境的其他心等，如同将断木当作武器和伤口之因一样。
依托悦意与不悦意的这类境时，由内心体验乐与苦及舍等，此中唯一生起乐等的体验，这是由自证见到的，而不见依赖境识之间的所谓心或大等他者而生起体验。
第二，若说：虽境乐与识差别，但在取境时，如同铁块与火混合一样，由于心与境混合而受扰，所以在体验面前仅显现为无区别而已。回答：喻例也不成立，因为铁流的刹那与俱因火接触时，生为具有热触的实质块，彼时并不存在差别。义也不合理，因为无错体验虽认知为一，却不能成立为一，若如此，则对一切法立为差别和立为无差别一体将失坏。
立论后，为证成其义：如同对一瓶，以瓶的实体一体的本性无差别地体验，如是境若成立为一，则一切由无误体验认知为一者也都应成立为一，而非不成立，因为理由相同。


 །གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ཀྱང་དེས་མི་འགྲུབ་པར་དོན་དེ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་གྲུབ༷་ནས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་འདི༷་དེ་ཡི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་མིན༷་ན༷་ནི། ཐ༷་ད༷ད་དུ་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་འགྲུབ༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཐ་དད་དུ་དམིགས་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་པ་མི་ཁེགས་པས་དེ་གཉིས་ལ་ཚད་མ་ཡོད་མེད་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག༷་བསྔལ༷་དང་ཕྱི་དོན་དཀར༷་པོ་ལ་སོ༷གས་པ་བློ་ལ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་སྣང༷་ཡང༷་ཐ༷་ད༷ད་མ༷་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་འདོད་ལ། བློ༷་དང་མྱོང༷་བ་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར་སྣང༷་ཡང་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན༷་ཆོས་ཀུན་ལ་འདི་དག་ཐ༷་ད༷ད་པའོ་ཞེས་དང་འདི་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པའོ་ཞེས་འཇོག་པའི་རྒྱུའམ་རྟེན༷་དུ་གྱུར་པ་ཅི༷་ཞིག་སྟེ། གཅིག་ཐ་དད་དུ་འཇོག་པ་ནི་བློ་མ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་ན་བློ་ལ་སྣང་བས་དེ་མི་འགྲུབ་ན་གཞན་པའི་འཇོག་བྱེད་སྲིད་པ་གསུམ་ན་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ། སྐྱོན་དེ་ཁྱེད་རང་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་གཅིག་ལའང་འཁོར་སེམས་བྱུང་དུ་མ་ཡོད་པར་འདོད་མོད་
20-284a
བློ་མ་འཁྲུལ་བའི་མྱོང་བ་ལ་གཙོ་སེམས་དང་འཁོར་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དུས་མཉམ་པའི་སེམས་དེའི་རྫས་སུ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཏེ། སེམས་གཅིག་ལའང་ཡུལ་ལ་གཡོ་བའི་སེམས་པ་བདེ་སོགས་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་པ་མི་སྲིད་ལ། དེ་དག་ཐ་དད་པར་མྱོང་དགོས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་བྱུང་སྣ་ཚོགས་སུ་བཞག་པ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་མེད་ཀྱང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་མངོན་སུམ་གྲུབ་ཏེ། འདི་ལྟར་དགེ་མི་དགེའི་སེམས་བྱུང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་དུས་གཅི༷ག་གི་ཚེ༷་བདེ་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་བྱུང་གཅིག་ཆེས་གསལ༷་བ༷ས་གཞན་སོ་སོར་མི་སྣང་བར་བསྒྲིབ༷ས་པར་གྱུར་ན༷་ཡ༷ང་གཞན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཉི་མས་རྒྱུ་སྐར་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡོད་པར་ཅིས་ངེས་ན། སེམ༷ས་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ཏེ་མི་འདྲ་བའི་སེམས་བྱུང་དུ་མ་དག་ནི་སྐབས་ཅིག་ཅར་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན༷་དག༷་ལ༷་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཐ༷་ད༷ད་པར༷་ནི་མཐོང༷་བ་འབྱུང་བའི༷་ཕྱིར༷་མཚན་མོའི་རྒྱུ་སྐར་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་བྱུང་མི་འདྲ་བ་ཐ༷་ད༷ད་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱི་རྣམ༷་གཞ༷ག་ནི་མྱོང་བས་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་པ་མིན་ནོ། །ཤེས་པ་དང་བདེ་བ་ནི་ནམ་ཡང་ཐ་དད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པས་སེམས་བྱུང་དུ་མ་དང་མི་འདྲའོ། །
瑜伽现识
བཞི་པ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་རང་བཞིན་བཤད། །དེ་དག་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །
说瑜伽现量
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་བླ་མས་བསྟན། །མ་འདྲེས་པ་ཡི་དོན་ཙམ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། ཤེར་ཏིང་དང་ལྡན་པའི་རྣལ༷་འབྱོར༷་
20-284b
པའི་ཤེས༷་པ༷་གང་ཞིག །སྔར༷་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤ༷ད་པ༷་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ༷་དག༷་གི༷་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་བློ་དེ༷་བསྒོ༷མ་པ་ལས་བྱུང༷་བའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡི༷ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་ཚད་ལ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དེའི་ཡུལ་དུ་དོན་གྱི་སྣང་བ་དེ་རྟོག༷་པའི༷་དྲ༷་བ༷་རྣ༷མ་པར་བས༷ལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྣང་བ༷ས་ན་གས༷ལ་བ༷་ཉི༷ད་དུ༷་སྣང༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་སྒྲ་དོན་དང་མ་འདྲེས་པའི་རྟོག་མེད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
若虽认知为一但不能由此成立，而是成立为具有差别的对象后显现为一，且此非能成立它的手段，则证成差别的差别认知也不能成立，因为虽认知为差别，但不排除是一，故二者在有无量度上完全相同。
因此，你认为苦与外境白等虽在心中显现为差别却非差别而是一体，而心与体验虽显现为无差别却认为是差别，如此，对一切法立为"这些是差别的"或"这是无差别的"的因或依据是什么？因为一与差别的安立必须依靠无错乱心的显现方式来安立，若不能通过心的显现来成立，则在三界中找不到其他的安立方式。
第三，这过失对你自己也同样适用，因为你也承认在一个心中有多个心所眷属，但在无错乱体验中，主心与眷属并不显现为差别。回答：这不相同，因为同时的心与心所虽无实体差别，但从反体差别角度来说，在一心中不可能没有趋向对象的思、体验乐等的受、执为相的想等方面，但这些也不必体验为差别。就心的相续而言，安立各种心所虽非同时全有，但逐渐产生是现量成立的，例如善不善心所等。
因此，当同时极为明显的乐等单一心所遮蔽其他各别不显现时，也并非没有其他心所，如同太阳对星宿一样。何以确定它们存在？因为心的特殊即不同的多种心所虽不同时显现，但在心相续中，在某些时处被见为差别，如同夜晚的星宿。因此，不同差别心所的存在这一安立是由体验所成立的，而非完全不见。心与乐从未被见为差别，所以与多种心所不同。
瑜伽现识
第四，瑜伽现量分为：说明瑜伽现量的自性；善加成立它们。
说瑜伽现量
第一，如《量经》所说："瑜伽师由上师指导，见唯无杂之对象。"即，具慧定的瑜伽师的识，如前第二章所说，能现量见到四谛相的心，由修习而生的是瑜伽现量。并非瑜伽师相续中的一切心都称为瑜伽现量，因为即使在瑜伽师相续中，眼等识也是根现量。瑜伽现量的对境，以遣除分别网的方式显现对境，所以明显地显现，因此是现量，也是不与声义相混的无分别识。


 །
彼等善立
གཉིས་པ་ལ། གསལ་བར་སྣང་བ་འཐད་པའི་དཔེ། །གསལ་བར་སྣང་ན་རྟོག་མེད་ཡིན། །གོམས་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བར་བསྒྲུབ། །
显现应理喻
དང་པོ། ད་ལྟ་དབང་ཡུལ་ལ་མི་སྣང་བ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གོམས་ཀྱང་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་སྣང་འབྱུང་མི་རིགས་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་འདོ༷ད་པ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་ཡིད་འཁྲུལ་པ་ན་ཡུལ་བུད་མེད་སོགས་དངོས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་ཡད་ཡུད་དུ་འབྱུང་བ་དང་། འཇི༷གས་པ་གོམས་པས་སེམས་འཁྲུལ་བ་ན་སྦྲུལ་དང་འདྲེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གསལ་པོར་སྣང་བ་དང་། བུ་ཤི་བའི་མྱ༷་ང༷ན་གྱིས༷་རྒྱུད་བརླམས་པས་བུ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརླམས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་རྒྱུད་བསླད་པ་སྟེ། ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་བཤད་ན། །འདོད་དང་མྱ་ངན་འཇིགས་སྨྱོ་དང་། །རྐུན་པོ་རྨི་སོགས་ཀྱིས་བསླད་པ། །ཞེས་བརླམས་པ་སྨྱོ་བའི་དོན་དུ་བཤད། དོན་དུ་འདོད་པའམ་མྱ་ངན་རྣམ་འཇིགས་པ་སྟེ་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེས་རྒྱུད་བཪླ༷མས་ནས་སྨྱོ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡུལ་དེའི་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་བཞིན་ཞེས་སོ། །རྒྱུ་དེ་དག་ད༷ང་གཞན་ཡང་
20-285a
རྐུན་པོ་འོང་ངམ་སྙམ་དུ་བློ་དོགས་པ་བཅས་བཞིན་གཉིད་པ་ན་གོམས་པ་དེས་འཕངས་བའི་རྨི་ལམ་དུ་རྐུན༷་པོ༷་རྨི༷་བ་དང་། སོག༷ས་པའི་སྒྲས་མྱུར་བར་བསྐོར་བ་དང་འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་ཀྱིས༷་ཤེས་པ་བསླ༷ད་པས་མདུ༷ན་ན༷་གན༷ས་པ༷་བཞིན༷་དུ༷་ནི༷་དོན་ཡ༷ང་ད༷ག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མི༷ན་པ༷་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་མཐོང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་བས་ན་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །
显现则是离分别
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་མ་ངེས་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། དེ་འདྲའི༷་གསལ་སྣང་ཅན་གྱི་ཡུལ་དེ་ན་རྟོག་མེད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་བརྡ་དང་འདྲེས་སུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་བརྡ་དང་འདྲེས་སུ་རུང་བའི་རྣ༷མ་པར༷་རྟོག༷་པ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེལ༷་བའི་སྣང་ཡུལ་དེ་ནི༷་དོ༷ན་གསལ༷་བར་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་ལ། འདི་ནི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ། རྨི་ལམ་ནི་ཡུལ་མེད་པས་རྟོག་མེད་མ་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ཀྱང་གསལ་སྣང་ཅན་ཡིན་པས་རྟོག་པ་ལ་གསལ་སྣང་མེད་པར་མ་ངེས་སོ་སྙམ་ན། རྨི་ལམ་རྟོག་བཅས་མ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྨི༷་ལ༷མ་ན༷་ཡ༷ང་དེ་དུས་ཀྱི་རང་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་ལ། སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དྲ༷ན་པ༷་དེ༷་ནི་མི་གསལ་བར་དྲན་གྱི་རང་དུས་ཀྱི་གསལ་སྣང་དེ༷་འདྲ༷འི་དོ༷ན་དང་ལྡ༷ན་པ་མི༷ན་པར༷་དྲ༷ན་པ་ཡིན་ནོ། །
立串习即得显现
གསུམ་པ་ལ། གོམས་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་ཚུལ་སྤྱི། །ཚད་མ་ཡིན་མིན་ཕྱེ་སྟེ་བཤད། །དང་པོ། མི༷་གཙང༷་བ་སྟེ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམས་པ་དང་ཟ༷ད་པ༷ར་ས༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཆེས་གོམས་པ་ན་དོན་དངོས་སུ་ཡང༷་དག༷་པར་ཡོད་པ་མིན་པ༷་ཡི་ཀེང་རུས་དང་། ཡུལ་མཐའ་དག་ས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའང༷་ཡུལ་ཕྱི་དོན་དུ་མེད་
20-285b
བཞིན་ནང་གི་བསྒོ༷མས་པ༷་ཡི༷་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷་སྤྲུལ༷་པ་གང་ཞིག་རྟོག༷་མེ༷ད་དང༷་། གསལ༷་བ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་དུ་མཐོང༷་ན་ཡུལ་དང་མཐུན་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལ་གོམས་པ་རྫོགས་པའི་ཚེ་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ། །གོམས་ན་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་མི་རྟག་སོགས་ཡང༷་དག༷་པ་དང་ཀེང་རུས་སོགས་ཡང༷་དག༷་མིན༷་པ་གང༷་དང་ག༷ང་ཤིན༷་ཏུ༷་བསྒོམ༷ས་པར་གྱུར༷་པ༷་དེ་དག་བསྒོ༷མས་པ༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོ༷གས་པ༷་ན༷་བསྒོམ་བྱ་དེ༷་མངོན་དུ་གས༷ལ་བར་སྣང་བ་ཡི་མི༷་རྟོག༷་པའམ་རྟོག་པ་མེད་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་འབྲས༷་བུ་ཅ༷ན་ཡིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
彼等善立
第二分为：显现应理的比喻；显现则是无分别；立修习即生显现。
显现应理喻
第一，若想：现在不显现于根境的对象，无论如何修习也不应合理生起无分别智的明显显现。回答：并非如此，例如，极度贪欲修习导致意识错乱时，女性等境宛如直接显现而短暂生起；由恐惧修习导致心错乱时，清晰显现蛇和鬼等形象；由儿子死亡的悲伤所扰乱心相续而见到儿子本身等。所谓"扰乱"是指被这些所染污心相续，如天主慧的释论中说："贪欲、悲伤、恐惧、疯狂，盗贼、梦等所染污。"解释"扰乱"为疯狂的意思。实际上，由贪欲或悲伤或恐惧等三因扰乱心相续而发疯时，会如是生起对境的明显显现。
这些原因和其他如担心盗贼来临而带着疑虑入睡时，由修习所引发的梦中梦见盗贼，以及等字所摄的快速旋转和死亡预兆等所染污心识，使本不存在的对象如同现前一般也被明显看见，所以由修习而生明显显现是合理的。
显现则是离分别
第二分为：直接及遣除不定诤论。
第一，如是明显显现的对象见为无分别，因为不适合与名言相混。凡是适合与名言相混的分别与随行的显现对象，皆非具有明显显现之境，而此因明显显现故成立为无分别。
第二，若想：梦中无境故非无分别，而是有分别，但具明显显现，故分别无明显显现不确定。回答：梦非有分别，而是意识无分别错乱知。其原因是，梦中也清晰显现当时自境，而忆念前事则不清晰地忆念，并非具有如是明显之境。
立串习即得显现
第三分为：总说修习生明显方式；分辨是否量而说明。
第一，不净观和遍处等定极度修习时，并非真实存在之骨架和一切境显为地等，虽外境中无，但由内在修习力所幻现，若见为无分别且明显显现，则更何须说与境相顺作意所修习圆满时生明显显现。
因修习而生明显显现，所以无论是真实的无常等还是不真实的骨架等，凡是极为修习者，在修习圆满时，都会产生令所修对象明显显现的无分别智的果。
;


 །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་གོམས་པས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་དེ༷་ལ༷་ཡང་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་བྱུང་བའི་བློ་ཡིན་ནོ་ཅོག་རྣལ་མངོན་ཚད་མ་མིན་ཏེ། ཚད་མ་གང་ཡིན་ན་སྔ༷ར་བཤ༷ད་པ་བདེན༷་བཞིའི་དངོ༷ས་པོ༷་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བ༷ཞིན་དུ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བའི་བསྒོམས་བྱུང་མངོན་སུམ་གང་ཞིག་དོན་ལ་བསླུ༷་བ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་དག་བསྒོ༷མས་པ་ལས་བྱུང༷་བའི་རྣལ་འབྱོར་མངོ༷ན་སུམ༷་ཚད༷་མར༷་འདོ༷ད་ལ། ལྷག༷་མ༷་མི་སྡུག་པའི་སྣང་ཡུལ་སོགས་ནི་གསལ་བར་སྣང་ཡང་ཚད་མ་མིན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཉེ༷་བར༷་བསླད་པ༷་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི་ཟད་པར་སོགས་འཁྲུལ་སྣང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རང་སྣང་ཙམ་དུ་ངེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་མི་འཛིན་པས་རང་རིག་གི་སྣང་ཡུལ་དུ་མ་འཁྲུལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ཡང་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་གྱི་རང་རིག་གི་སྣང་ཡུལ་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །
说所断分别而结尾
གཉིས་པ་བྲལ་བྱ་རྟོག་པ་བསྟན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་བཞི་པོའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚད་མ་མདོ་ལས། 
20-286a
རྟོག་པའང་རང་རིག་ཉིད་དུ་འདོད། །དོན་ལ་མ་ཡིན་དེར་རྟོག་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མངོན་སུམ་ལ་བྲལ་བར་བྱ་རྒྱུའི་རྟོག་པ་ནི་ཤེས༷་པ་གང༷་ཞིག་ཡུལ་གང༷་ལ༷་ལྟོས་ནས་དེ་ཡི༷་སྒྲ་དོན༷་འཛི༷ན་པ་དེ་འདྲེས་རུང་ངམ་འདྲེས་འཛིན་དུ་གྱུར་པ་དེ༷་ནི༷་ཡུལ་དེ༷་ལ༷་ལྟོས་ནས་ཡུལ་དེར་རྟོག༷་པ༷་ཡི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་གྱི། རྟོག་པ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ཆ་ནས་སྒྲ༷་དོ༷ན་འདྲེས་པ་མི༷ན་ཏེ། དེ་དུས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རང་མཚན་ཡིན་ལ་འཛིན་རྣམ་ཡང་དེ་ལ་རྟོག་མེད་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་རྟོག་མེད་དོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་རང་རིག་གམ་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི་ངོ་བོ་ལ༷་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གང་སྣང་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀུན༷་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་འགྱུར་བས་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །
说颠倒似现量
གཉིས་པ་བཟློག་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་ལ། །དོན་གྱི་དབྱེ་བ་བཞི་རུ་བཤད། །མདོ་ལས་བདུན་སྨྲོས་དགོས་པ་བཤད། །
说实际分四类
དང་པོ། དེ་ཡང་མངོ༷ན་སུམ་ལྟ༷ར་སྣ༷ང་བཤད་པའི་སྐབས་འདིར། ཚད་མ་མདོ་ལས། འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་བྱུང་། །དྲན་དང་མངོན་འདོད་ཅེས་བྱའོ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས། །ཞེས་རྟོག་པ་དྲུག་དང་རྟོག་མེད་གཅིག་དང་བདུན་དུ་བཤད་དེ། འཁྲུལ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱར་ནས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །རྗེས་དཔག་ནི་རྟགས་འཛིན་གྱི་སེམས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྟགས་ཅན་འཛིན་པའི་སེམས་སོ། །དྲན་པ་ནི་འདས་པ་ལ་རྟོག་པའོ། །མ་འོངས་པ་རྟོག་པ་ལ་
20-286b
མངོན་འདོད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དྲུག་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་རྟེན་དབང་པོ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མེད་པ་གསལ་སྣང་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་དངོས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྐབས་འདིར་རྣ༷མ་པ༷་བཞི༷་དག་ཏུ་སྡུད་དེ། འཁྲུལ་ཤེས་ལ་དོན་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ལ་བརྡ་རྟེན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། གཞན་བཞི་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་རྟོག༷་པའི༷་ཤེ༷ས་པ༷་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་དང༷་། རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་ལ་རྟེན༷་བསླ༷ད་པ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྟོག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ནི་གཅི༷ག་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ཡང་རྟེན་དབང་པོ་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་དེ་དག་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
第二，这样通过修习而生起明显显现中，并非所有由修习而生明显显现的心都是瑜伽现量，凡是量，如前所说四谛事物无常等，与境实际相符的修所生现量，是无欺的，这些由修习所生的是瑜伽现量量，其余如不净观的显现对象等，虽然明显显现但非量，因为仅是以不同方式作意而幻现，故是染污的心识。这也是就外境而言，而遍处等错觉显现并非错乱，因为仅确定为自显，不执为对境本身成立，所以对于自证的显现对象无错乱。同样，见两月虽相对外境是错乱，但对自证显现对象而言并非错乱。
说所断分别而结尾
第二，指明所断分别并总结四现量，如《量经》所言："分别亦许为自证，于义非彼故分别。"这样，现量所应断除的分别是，任何心识对某境执取其声义，这种可混或混执，相对彼境是分别心，而分别自体的体验明了觉知方面不与声义混杂，因为彼时的所取相也是识的自相，能取相也对它是无分别，所以自证现量是无分别。
因此，无论自证或识的本质中显现何种分别或无分别对境，一切皆成为自证现量，所以不存在未被自证现量所摄的心识。
说颠倒似现量
第二，反面的似现分为：说实际分四类；《经》述七种的必要。
说实际分四类
第一，在此解说似现量处，《量经》中说："错乱与世俗认知，比度与比度所生，忆念与希求所称，似现量与翳眼俱。"说有六种分别和一种无分别共七种：错乱知如执蜃气为水；世俗认知是对所见境配以名与类等的一切分别；比度是持相的心；比度所生是持有相应的心；忆念是对过去的分别；对未来的分别称为希求。这六种是分别。由翳眼等根损所生的无体明显显现是真正的似现量。
在此处，这些归为四种：对错乱知称为他义增益的认知；对世俗知称为依名言的认知；对其他四种称为隐蔽境的认知，即分别识的三种；而对无分别错乱知称为根染所生的认知，如此无分别是一种。因为由于根被错乱因染污而显现这些境的缘故。
;


 །
说经中分七类意趋
གཉིས་པ་ལ། རྟོག་པ་དྲུག་བཤད་དགོས་པ་དང་། །རྟོག་མེད་གཅིག་བཤད་དགོས་པའོ། །
说六分别目的
དང་པོ་ལ། དགོས་པ་དངོས་དང་དེའི་འཐད་པ། །
目的正
དང་པོ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་རྟོག་པ་ཅི་ལ་སྟོན་སྙམ་ན། དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པའི་མངོན་སུམ་མི༷ན་པ༷ར་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་དུ༷་འཁྲུལ་ཤེས་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཉི༷ས་ཕྱེ་སྟེ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་མངོན་སུམ་མིན་པར་སུས་ཀྱང་མི་འདོད་དམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འཁྲུལ༷་པ༷་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །འོ་ན་ཕྱི་མ་བཞི་ཅི་ལ་བཤད་སྙམ་ན། རྗེས༷་དཔག༷་སོ༷གས་བཞི་ནི་རྟོག་པར་གྲུབ༷་ཟིན་ཀྱང་འདིར་བརྗོ༷ད་པ༷་ནི༷་སྔ༷་མ༷་གཉིས་པོ་ཉི༷ད་རྟོག་པ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དབང་བསྟན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་གཉིས་རྟགས་ལ་ལྟོས་པ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་མི་ལྟོས་པའི་ཆ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
应理
གཉིས་པ་ལ། འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་དང་། དེ་ཉིད་དཔེ་ལས་རྟོགས་ཚུལ་ལོ། །
20-287a
དང་པོ། བརྡ༷་རྟེན༷་ཅ༷ན་གྱི་རྟོག་པ་དང༷་དོན༷་གཞན༷་ལ༷་སྒྲོ༷་འདོག༷ས་པའི་རྣམ༷་པར༷་རྟོག༷་པ༷་དག༷་ནི་མངོ༷ན་སུམ༷་མཐོང་བ་དང་ཉེར༷་འཇུག༷་སྟེ་ཉེ་བར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རྟོག་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤན་མ་ཕྱེད་པ་འགའ༷་ཡི་ཚེ༷་དབང་ཤེས་སུ་འཁྲུལ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་དེ་ཡི༷ན་ནོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་འདུས་པའི་རྣམ་པ་སྔོ་ཞིང་གཡོ་བ་སོགས་ཀྱི་སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བའི་ཚེ་སྔར་མཐོང་བའི་ཆུ་དང་རྣམ་པ་འདྲ་བས་ཆུའོ་སྙམ་དུ་དོན་གཞན་ཆུ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཅན་པས་དབང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མིན་པ་སྨྲོས་པས་ཟླ་གཉིས་སོགས་བཅད་ལ། དེས་སྨིག་རྒྱུ་ཆུར་འཛིན་མི་ཆོད་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པས་དེ་གཅོད་པར་འདོད་པས་འཁྲུལ་ཤེས་དེ་དབང་སྐྱེས་སུ་འདོད་དོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བུམ་པ་ཉིད་དང་། འདེགས་པ་སོགས་བྱ་བ་དང་། སྔོ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་དེ་དང་དེའོ་སྙམ་དུ་ལྡོག་ཆ་ནས་སྦྱར་ཏེ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཕྱི་རོལ་པ་དག་གིས་སྤྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། རགས་པ་དང་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པའི་བློས་ས་བོན་གྱི་རོའོ་སྙམ་པ་དང་འབྲས་བུའི་རྒྱུའོ་སྙམ་པ་སོགས་དོན་སྦྱོར་དང་མིང་སྦྱོར་གྱི་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཇི༷་ལྟར༷་གཞལ་བྱའི་རང་མཚན་ལྐོག༷་ཏུ༷་གྱུར༷་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་དྲ༷ན་པ༷་དང་ལ༷་སོ༷གས་པས་མངོན་འདོད་དང་རྗེས་དཔག་དང་དེའི་འབྲས་བུར་བཅས་པའི་རྟོག༷་པ༷་བཞི་པོ་འདི༷་རང་ཡུལ་འཛིན་པ་བརྡ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པའི༷་ངང༷་ཚུལ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པས་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་རང་མཚན་ལ༷་འཛི༷ན་པར་མི༷་བྱེ༷ད་པ་དེ༷་ལྟར༷་སྔར་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་བའི་བརྡ་དང་དེའི་དོན་དྲ༷ན་པ་མེ༷ད་པར༷་ནི་བུམ༷་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་དག༷་ལ༷་སྤྱི་དང་ཡོན་
20-287b
ཏན་སོགས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས༷་པ་སོགས་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་པས༷་དེ༷་ཡང༷་ནི༷་རྟོག་པར་འགྱུར་གྱི་མངོ༷ན་སུམ༷་ཡིན་པ་ལ༷ས་ནི༷་ཡོང༷ས་སུ་ཉ༷མས་པར་འགྱུར༷་བ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །
说一离分别目的
གཉིས་པ་ལ། མདོ་ཡི་དགོངས་པ་རང་ལུགས་བཤད། །འགྲེལ་བྱེད་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དགག །
说经教意趣自宗
དང་པོ། མངོན་སུམ་སྟོན་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་བཞི༷་པ༷་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་ནི་དམི༷གས་བསལ༷་ཏེ༷། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་བས་ན་དེ༷་ནི༷་སྐབས་འདིར་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའང་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་ཕྱི་དང་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུས་ཉེར༷་གནོ༷ད་ཅན་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་ཡིན་པར་བརྗོ༷ད་དོ།

以下是藏文的完整直译成简体中文：
说经中分七类意趋
第二分为：说六分别目的；说一无分别目的。
说六分别目的
第一分为：目的本身及其合理性。
目的正
第一，若问：为什么在似现量中说分别？为了成立非根所生现量的目的而区分说明错乱知和世俗知二者。若问：这两者谁也不承认是现量吧？回答：不是，因为见到有人对这两者错误地认为是现量。那么，后四者为何而说？虽然比度等四者已成立为分别，但此处提及它们是为了显示前两者也是分别。其中，前两者依靠相，后两者不依靠的方面而说明的。
应理
第二分为：解说错乱的理由；从喻了解此理的方式。
第一，依名言分别和对他义增益的分别是与现量所见近入即紧密并行的，因此，由于未区分分别与无分别的界限，有时错认为根识的原因是这个。例如，当见到聚合元素显现为蓝色并动摇等的蜃气时，因与先前所见水的形相相似，意识增益为他义水本身；因此，正理派所说"非由根境接触所生的识"排除了二月等，但不能排除执蜃气为水，所以他们在定义上加上"无错乱执著的本性"来排除，因而承认错乱知是根生识。
此外，如同见到瓶子时，以反体方面配合认为"这是瓶子本身"、"这是提起等作用"、"这是蓝等功德"的分别执取，外道们声称现量中有分别，说共相是现量的对象；以及将粗大和相续执为一体的心认为"这是种子的味道"、"这是果的因"等，承认现量中有义配和名配的分别。
第二，如同对所量自相隐蔽境的忆念等，即希求和比度及其果的四种分别，因为是依靠名言自性而取自境，所以不能执取成为现量对境的自相，同样，若无忆念先前所体验的名言及其义，则不会对瓶子等了知为共相和功德等，以及了知蜃气为水等，因此它也成为分别，而非现量。
说一离分别目的
第二分为：说明经教意趣自宗；破他释论者所许。
说经教意趣自宗
第一，在此说明现量的场合，第四无分别错乱知是特别指出的，所说"似现量与翳眼俱"是指虽然明显显现为现量，但因无境故相对现量量而成为似现量，所以这是此处所说的主要内容，而且说它是从被外内错乱因所损的俱缘根所生。


 །དེ༷་ལ༷་ཡང༷་རབ༷་རིབ༷་འབའ༷་ཞིག༷་ཙམ་མདོར་གསུངས་པ་ནི༷་ཉེར༷་གནོ༷ད་གཞན་ཡང་མཚོན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་སླད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ་འཁྲུལ་རྒྱུས་རྟེན་དབང་པོ་ལ་གནོད་པ་ཅན་མཐའ་དག་ཀྱང་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །
破能诠别
གཉིས་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་བརྗོད་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཟླ་གཉིས་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ཡང༷་ཡི༷ད་ཀྱི༷་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ༷་ཅི༷ག་གིས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གིས་རྟོག་བྲལ་ཙམ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསམས་ནས་ཟླ་གཉིས་སོགས་རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་པའི་ལོག་པའི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་དབུས་ན་རབ་རིབ་གནས་པའི་ཟུར་གཉིས་སུ་རིམ་གྱིས་མཐོང་བ་ན་ཅིག་ཅར་དུ་ཡོད་པར་ཡིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །
破其义
གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། ཡིད་རྟོག་ཡིན་ལ་ལུང་རིགས་འགལ། །དེ་ཕྱིར་རྟོག་མེད་ཡིན་མཇུག་བསྡུ། །
意分别违教理
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རིགས་པར་འགལ་བ་གཉིས། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཉེས་སྤོང་ལན་
20-288a
དགག་པའོ། །དང་པོ། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་སོགས་ཡིད་རྟོག་ཏུ་འདོད་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་མིན་ཏེ། རྩོད་གྲུབ་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་ལ་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་སྔོ༷་འཛིན་མ་འཁྲུལ་བའི་དབང་ཤེས་དང༷་། ཟླ༷་བ་གཉི༷ས་སྣང་ལ༷་སོ༷གས་པ་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་བའི་བློའི༷་སྐབས་སུ་དབ༷ང་པོ༷འང༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས༷་བྱ་བའི༷་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང༷་འདི༷་དང༷་ནི༷་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་སོགས་ཡིད་རྟོག་ཏུ་འདོད་པ་དེ༷་དག༷་འགལ༷་ལོ། །དེའང་རྩོད་གྲུབ་མཁན་པོའི་བཞེད་པར་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་ཕྱི་དོན་དངོས་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལས་དབང་ཤེས་སྐྱེའམ། དེ་ལས་གཞན་དུ་སྣང་། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་དབང་ཤེས་ལ་ཡུལ་ལྔ་རགས་པ་སྣང་བར་འདོད་པས་ན་རགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པས་རང་འཛིན་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ལ། ཕྱི་དོན་དངོས་ནི་རགས་པར་མེད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྫས་སུ་ཡོད་པས་རྒྱུ་རྡུལ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་རང་ཉིད་ལ་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ན་སྔོ་འཛིན་དང་ཟླ་གཉིས་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ལའང་དབང་པོ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དམིགས་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མཛད་པས་ན་སྔོ་འཛིན་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་སོགས་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པར་གསུངས་པ་འདིས་དབང་ཤེས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་དབང་པོའང་བརྒྱུ༷ད་པ༷ས་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དབང་ཤེས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་པས་སྐྱོན་དེ་མེད་ཅེ་ན། བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་དེ་སྟོན་པ་སྐབས་སུ་མ་བབས་ཏེ་རྩོད་གྲུབ་ཀྱི་དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེས༷་པའི༷་དམིགས་པའམ་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་དག༷་དཔྱ༷ད་པ༷་ཡི་སྐབས་འདི༷་ལ༷་ཡི༷ད་ཀྱི༷་ནི༷་རྒྱུ་གང་
20-288b
ཡིན་བཤད་པ་སྐབས༷་སུ༷་བབས་པར་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་དེ་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ། །
故此为离分别
གཉིས་པ་ལ། དབང་ཤེས་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད། །ཡིད་རྟོག་ཡིན་ལ་གནོད་བྱེད་སྟོན། །དང་པོ། ཚུལ་འདིས་དབང་ཤེས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་དབ༷ང་པོ་ལ་རྟེན༷་པའི་དོན་གང༷་ཡི༷ན་ཞེས་འདྲི་བར་མཛད་པའོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་ཤེས་པ་གང༷་ཞིག་རང་གི་རྟེན་དབ༷ང་པོ༷་ཡོ༷ད་མེ༷ད་ཀྱི་རྗེས༷་སུ༷་འཇུག༷་པ་ཅ༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དེ༷་ནི་ཟླ་གཉིས་སོགས་ལ་མཚུངས༷་པའི་ཕྱིར་དབང་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ།

 །དེ༷་ལ༷་ཡང༷་རབ༷་རིབ༷་འབའ༷་ཞིག༷་ཙམ་མདོར་གསུངས་པ་ནི༷་ཉེར༷་གནོ༷ད་གཞན་ཡང་མཚོན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་སླད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ་འཁྲུལ་རྒྱུས་རྟེན་དབང་པོ་ལ་གནོད་པ་ཅན་མཐའ་དག་ཀྱང་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །
破能诠别
གཉིས་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་བརྗོད་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཟླ་གཉིས་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ཡང༷་ཡི༷ད་ཀྱི༷་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ༷་ཅི༷ག་གིས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གིས་རྟོག་བྲལ་ཙམ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསམས་ནས་ཟླ་གཉིས་སོགས་རྟོག་བྲལ་སྒྲུབ་པའི་ལོག་པའི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་དབུས་ན་རབ་རིབ་གནས་པའི་ཟུར་གཉིས་སུ་རིམ་གྱིས་མཐོང་བ་ན་ཅིག་ཅར་དུ་ཡོད་པར་ཡིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །
破其义
གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། ཡིད་རྟོག་ཡིན་ལ་ལུང་རིགས་འགལ། །དེ་ཕྱིར་རྟོག་མེད་ཡིན་མཇུག་བསྡུ། །
意分别违教理
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རིགས་པར་འགལ་བ་གཉིས། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཉེས་སྤོང་ལན་
20-288a
དགག་པའོ། །དང་པོ། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་སོགས་ཡིད་རྟོག་ཏུ་འདོད་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་མིན་ཏེ། རྩོད་གྲུབ་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་ལ་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་སྔོ༷་འཛིན་མ་འཁྲུལ་བའི་དབང་ཤེས་དང༷་། ཟླ༷་བ་གཉི༷ས་སྣང་ལ༷་སོ༷གས་པ་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་བའི་བློའི༷་སྐབས་སུ་དབ༷ང་པོ༷འང༷་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས༷་བྱ་བའི༷་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང༷་འདི༷་དང༷་ནི༷་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་སོགས་ཡིད་རྟོག་ཏུ་འདོད་པ་དེ༷་དག༷་འགལ༷་ལོ། །དེའང་རྩོད་གྲུབ་མཁན་པོའི་བཞེད་པར་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་ཕྱི་དོན་དངོས་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལས་དབང་ཤེས་སྐྱེའམ། དེ་ལས་གཞན་དུ་སྣང་། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་དབང་ཤེས་ལ་ཡུལ་ལྔ་རགས་པ་སྣང་བར་འདོད་པས་ན་རགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པས་རང་འཛིན་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ལ། ཕྱི་དོན་དངོས་ནི་རགས་པར་མེད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྫས་སུ་ཡོད་པས་རྒྱུ་རྡུལ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་རང་ཉིད་ལ་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ན་སྔོ་འཛིན་དང་ཟླ་གཉིས་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ལའང་དབང་པོ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དམིགས་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མཛད་པས་ན་སྔོ་འཛིན་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་སོགས་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པར་གསུངས་པ་འདིས་དབང་ཤེས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་དབང་པོའང་བརྒྱུ༷ད་པ༷ས་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དབང་ཤེས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་པས་སྐྱོན་དེ་མེད་ཅེ་ན། བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་དེ་སྟོན་པ་སྐབས་སུ་མ་བབས་ཏེ་རྩོད་གྲུབ་ཀྱི་དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེས༷་པའི༷་དམིགས་པའམ་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་དག༷་དཔྱ༷ད་པ༷་ཡི་སྐབས་འདི༷་ལ༷་ཡི༷ད་ཀྱི༷་ནི༷་རྒྱུ་གང་
20-288b
ཡིན་བཤད་པ་སྐབས༷་སུ༷་བབས་པར་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་དེ་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ། །
故此为离分别
གཉིས་པ་ལ། དབང་ཤེས་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད། །ཡིད་རྟོག་ཡིན་ལ་གནོད་བྱེད་སྟོན། །དང་པོ། ཚུལ་འདིས་དབང་ཤེས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་དབ༷ང་པོ་ལ་རྟེན༷་པའི་དོན་གང༷་ཡི༷ན་ཞེས་འདྲི་བར་མཛད་པའོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་ཤེས་པ་གང༷་ཞིག་རང་གི་རྟེན་དབ༷ང་པོ༷་ཡོ༷ད་མེ༷ད་ཀྱི་རྗེས༷་སུ༷་འཇུག༷་པ་ཅ༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དེ༷་ནི་ཟླ་གཉིས་སོགས་ལ་མཚུངས༷་པའི་ཕྱིར་དབང་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是所提供藏文的完整直译：
对于这一点，所简要讲述的仅仅是"眼翳"，是为了指示其他障碍因素，因为所有由于错乱因素而损害感官的[因素]都包含在内。
破能诠别
第二，陈述前说者的主张并予以破斥。
说他宗
首先，有些《集论》注释者说道："受眼翳影响而见到的二月等现象，也是意识的分别。"他们认为，无分别即是现量的定义，把二月等视为无分别的错误例子，认为当眼睛中有翳病时，在两侧依次看到，是意识同时把它们当作存在而增益的，就像把绳子当作蛇一样。
破其义
第二，破斥这一点：意识分别违背教理，因此是无分别，结论。
意分别违教理
首先，违背经教和正理两方面。首先，实际内容和对过失的辩解的回复。
首先，认为二月现象等是意识分别，不是大师的意图，因为在《量决择》中考察所缘缘时说："无错乱的识知蓝色的感官识，以及二月等现象的无分别错乱心，由于感官也是原因，所以会成为所缘。"这一论述与认为二月现象等是意识分别的观点相矛盾。而且，按照《量决择》大师的观点，认为感官识的所缘缘是外部实际对象，对此，大师问道：外部对象是按照其显现方式产生感官识，还是以不同方式显现？如果是第一种情况，按照他们的理论，认为感官识显现粗大的五种对象，但粗大不是实体，所以不适合作为产生自身显现的缘；而外部实际对象虽然不是粗大，但以极细微尘的形式实体存在，因此是由微尘本身的力量作为所缘。对此回答：如果对象本身没有产生感官识的能力，仅仅因为是原因就称为所缘，那么在识知蓝色和看见二月的心识中，感官也是原因，所以它也会成为所缘缘。通过这种方式指出过失，说明二月现象等也像识知蓝色一样从感官产生，由此证明是感官识。
第二，如果说感官也是间接作为意识的原因，因为是感官识的等无间缘，所以没有这个过失，[回答]：即使是间接原因，在这个场合也不适合讨论这个，因为在《量决择》中考察"感官识的所缘或对境"的场合，怎么能适合解释意识的原因呢？这没有联系，所以不应该谈论。
故此为离分别
第二，建立感官识的论据，指出意识分别的过失。首先，考虑到"通过这种方式可以证明是感官识"，大师问道："什么是依靠感官的感官识？"对方回答："如果识是随其所依感官的有无而存在的，[则是感官识]。"这一点在二月现象等中也相同，所以[二月现象等]是感官识。


 །གལ༷་ཏེ༷་རྟེན་དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་སོགས་སུ་འགྱུར༷་བས་ཤེས་པ་དེའང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་དང་ལྡན༷་པ་དེ་དབང་པོ་ལ་རྟེན་པའི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན༷། དེ༷་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ལ་སོགས་པ་འདི༷་ཉི༷ད་ལ་ཡོད་ན༷་ཞེས་སམ། ཡང་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་སོགས་ནི་དབང་པོ་རྣལ་མ་ལས་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པས་དབང་པོ་ལ་མི་རྟེན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འགྱུར་བའི་དབང་པོ་ལ་རྟེན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་བས་ཅིའི༷་ཕྱིར༷་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པར་མི་འདོད་པར་དབང་ཤེས་མིན་ཞེས་འགོག༷་སྟེ་འགོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མང་དུ་འཕེན། །ཐལ་བ་ཐ་མར་མ་ངེས་སྤང་། །དང་པོ། ཟླ་གཉིས་སོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་རྟོག་མེད་དབང་ཤེས་འཁྲུལ་སྣང་མིན་པར་ཡིད་རྟོག་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ན་ཟླ་གཉིས་དང་སྐྲ་ཤད་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་འདིར༷་ཡང༷་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ༷་སོ༷གས་སུ་འཁྲུལ༷་པ༷་ལ་སོགས་པ་བཞིན༷་དུ་དབ༷ང་པོའི༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡོ༷ད་ན༷་ཡང༷་ཡིད་མ་འཁྲུལ་བས་ཟླ་གཉིས་སོགས་མེད་པར༷་ངེས་ཙམ་གྱིས་དེའི་སྣང་བའང་ལྡོག༷་པར་འགྱུར༷་བར་ཐལ་ལ། ཡང་རྟེན་དབ༷ང་པོ༷འི་བསླ༷ད་པ༷་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་ནི༷་ལོག༷་ཀྱང༷་འདི་
20-289a
དབང་པོ་ལ་མི་རྟེན་པར་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པས་ན་སྣང་བ་དེ་ལྡོག༷་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཞིང༷་། སྦྲུལ་འཛིན་དེ༷་བཞིན༷་གང་ཟག་གཞན༷་གྱི༷་རྒྱུ༷ད་ལ༷་ནི༷་འདི་ན་ཟླ་གཉིས་དང་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདུག་གོ་ཞེས་བ༷རྗོད༷་པ༷་དག༷་གི༷ས་མིག་མི་གསལ་བ་དང་ཡིད་གཏད་པ་སོགས་རྐྱེན་ཚོགས་པ་འགའ༷་ཞིག་གི་ཚེ༷་སྣང་བ་དེ་འཇོག༷་པར་ཐལ་ཏེ། མུན་པ་ཚབ་ཚུབ་དང་སྦྲུལ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་དོགས་པ་ཟ་བ་ལ་འཁྱིལ་ལུགས་སོགས་འདྲ་བའི་ཐག་པ་བསྟན་ནས་སམ། མ་བསྟན་ཀྱང་འདི་ན་སྦྲུལ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་པས་སྦྲུལ་འཛིན་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པས་ན་སྐྲ་ཤད་སོགས་ཀྱང་དེར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ན་སྔར་སྐྲ་ཤད་སོགས་མཐོང་བ༷་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྔར་མ་མཐོང་བར་དུ་སྒྲོ་མི་འདོགས་ཀྱང་མིག་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་ན་མིག་ཕྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་སྣང་བ་ལས་སྔོན་མཐོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །གལ་ཏེ་ལྟོས་ན་ཐོག་མའི་སྐྲ་ཤད་ནམ་ཡང་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བ་དང་། རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ན་དེར་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་མངོན་སུམ་དུ་ཡོང༷ས་སུ༷་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བ་ཉིད་དུ་མི༷་འགྱུར༷་བར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། རྟོག་བཅས་ཡིན་ཡང་གསལ་སྣང་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི༷ད་ལོག༷་པ༷འམ༷་སད༷་པ༷་ན༷་ཡང་ཡུལ་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་རྟོག་མེ༷ད་ཡིན་ལ། སད་རྨི་གཉི༷ས་ཀར༷་ཡང༷་གསལ་པོར་སྣང་བ་དེ༷་ལྟ༷་མིན༷་ན༷་རྟོ༷ག་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
结行
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། སྣང་ཡུལ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ལ་སོགས་དེ༷་རྟོག༷་པ་མེ༷ད་ན༷་ཡང༷་མངོན་སུམ་ཚད༷་མ༷་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ནི༷་བཀག༷་པ༷་སྟེ་འཇུག་ཡུལ་ལ་བསླུ་
20-289b
ཞིང་སྣང་བ་ལྟར་ཐོབ་པར་མི་རུང་བའི༷་ཕྱིར༷་རོ༷། །རྟོག་བྲལ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་དེ༷་དོན༷་དུའང༷་མངོ༷ན་སུམ༷་ལྟར༷་སྣང༷་ལ་རྟོག་རྟོག་མེད་གཉི༷ས་སུ༷་ཕྱེ་ནས་བཤ༷ད་པས་འཁྲུལ་པ་ཟློག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
如果说"由于所依感官变成清晰或不清晰等，相应的识也随之变化，具有这种特性的是依靠感官的意思"，那么，这种特性在二月现象等本身也存在；或者，如果说二月现象等是因为感官异常而产生变化，所以不依靠感官，那么，这正是依靠变异感官的本质，为什么不愿意承认是依靠感官而产生的识，而否认它是感官识？没有理由否认。
第二，提出很多过度推论，最后消除不确定性。
首先，如果说二月现象等不是无分别感官识的错误显现，而是意识分别的错误，那么对于二月和飘动发丝等的显现，就像绳子被错认为蛇一样，即使感官发生变化，只要意识不错乱而确定没有二月等，其显现也应该消失；再者，即使支持感官的障碍（如眼翳等）消失，由于这不依靠感官，而是像我执等一样由意识增益，所以其显现不会消失；又如同蛇的认知一样，当别人说"这里有二月和飘动发丝等"时，在眼睛不清楚和注意力集中等因缘和合的某些时候，这种显现应该能够建立起来，就像在黑暗混乱处或怀疑有蛇的地方，向人展示盘绕状态等相似的绳子，或者即使不展示，只要说"这里有蛇"，就会产生蛇的认知一样。
此外，增益是依赖于先前所见，如果飘动发丝等也是这样增益的，那么应该依赖于回忆先前见过的飘动发丝等，而在先前未见过之前不会增益。但当眼睛有障碍时，只要睁开眼睛就会显现，并不依赖于先前见过。如果依赖，那么最初的飘动发丝永远不会被感知，这是不合理的；而且，如果是有分别的错觉，就不应该从单纯的分别而完全清晰地显现。
第二，如果认为"即使是有分别的，也不会没有清晰显现，如同梦境"，[回答]：梦境的显现不是有分别的显现，因为无论睡眠还是清醒，任何有境清晰显现的心都是无分别的，而在梦和醒两种状态中都清晰显现的，如果不是这样，就是分别。
结行
第三，总结：因此，二月现象等虽然是无分别的，但被否认是现量，因为在趋入对境时欺骗，不能如其所显现那样获得。为了区分无分别的特例，将"现而似现量"分为有分别和无分别两种来解释，从而消除错误理解。


 །
说其量果
གཉིས་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ལ། །ཚད་མའི་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་མིན། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པར་བརྗོད། །
量果之义非异
དང་པོ་ལ། སྣང་ཚུལ་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་ཕྱེ། །གནས་ཚུལ་དོན་ལ་དབྱེ་བ་མེད། །
所现分量,果,所量三
དང་པོ་ལ། མ་བརྟགས་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་སྤྱི། །བརྟགས་ནས་བསྟན་བཅོས་མཐུན་བྱེ་བྲག །
不辨随世间
དང་པོ་ལ། དགག་དང་གཞག་དང་རྩོད་སྤང་གསུམ། །
立自宗
དང་པོ་ལ། དོན་འདྲ་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མར་བསྒྲུབ། །དེ་ཕྱིར་ཚད་འབྲས་གཅིག་པ་ཡིན། །དེ་ལ་མི་འཐད་རྩོད་པ་སྤང་། །
立等事能立量
དང་པོ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་འཇོག་འཐད་སྤྱི་སྟོན། །དེ་དག་བྱེ་བྲག་སྐབས་ལ་སྦྱར། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
总说立能立因应理
དང་པོ། ཚད་མའི་མདོ་ལས། བྱ་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་འཇལ་བྱེད་ལ། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་སྟེ། །བྱ་བ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་འདི་དག་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འདོད་པ་ནམ་ཡང་མི་འཐད་ལ། རང་ལུགས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལའང་མ་བརྟགས་པར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང་མཐུན་པར་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་བཞག་པ་དང་། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བརྟགས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལྟར་དེ་གསུམ་བཞག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་དེ་གསུམ་དུ་འཇོག་སྟེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའམ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་གཞལ་བྱ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བློ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣང་བ་འཇལ་
20-290a
བྱེད་ཚད་མ་སྟེ་འདི་ལ་སྐབས་འདིར་དོན་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ཅན་དེས་ཡུལ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་ལས་དོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུའམ་འདི་ལྟར་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ནི་དོན་རྟོགས་པའོ་ཞེས་སྤྱིར་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པ་རང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ལ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་བྱ༷་བ༷་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་འདིས་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་ཅེས༷་ཏེ༷་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་ལས་དེ་དང་བྱེད་པོ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་དེར་བརྟགས་ཀྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ལ༷ས་སུ་བྱ་བ་ཀུན༷་སྐབས་དེའི་ལས་སུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ལ། ལས་དེ་དག་ལ་མཁོ་བ་ཅན་གྱི༷་ནི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དག༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང་སྐབས་དེའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བཟུང་དགོས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྐབས་དེའི་བྱེད་པོར་གྱུར་པ་གང༷་ལ༷ས་འབྲས༷་བུ་གང༷་ཞིག་བར་མ་ཆོད་པར་འབྱུང་བ་ཡི༷ན་པའམ་རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུ་གང་ལས་རྣམ་པར་གཞག་བྱའི་འབྲས་བུ་གང་འགྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བྱེད་པ་དེ༷་ནི༷་ལས་སམ་འབྲས་བུ་དེ༷་ཡི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཆོལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ཡང་བྱེད་པ་གཅིག་གིས་ལས་སུ་བྱ་བ་ཀུན་སྒྲུབ་ནུས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། ལས་སུ་བྱ་བ་གཅིག་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མཐའ་དག་དགོས་ན་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱིས་ཕྱེ་བས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བསྒྲུབ་བྱ་དག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
彼等各随事
གཉིས་པ་ལ། དོན་འདྲ་བ་ལས་གཞལ་བྱ་རྟོགས། །དེ་ལས་གཞན་གྱིས་དེ་མི་ནུས། །དེས་ན་དེ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དང་པོ། དེ༷་ལ༷་དོན་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་འདི་དོན་འདི་དང་འདི་ཞེས་འབྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་དེའང་ཇི་ལྟར་འདྲ་ན། དོན་དེ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཤེས་པ་རང་གིས་ཉ༷མས་སུ་
20-290b
མྱོང༷་བ་ཙམ༷་དུ༷་ནི༷་དོན་དང་འདྲ༷་བའི༷་བདག༷་ཉིད་ཅ༷ན་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
说其量果
第二，关于量的果，量果不是异体，对此广泛阐述其证明。
量果之义非异
首先，从显现方式区分量、果、所量三者，从实际情况而言对境中无区分。
所现分量,果,所量三
首先，未经考察随顺世间的总论，经过考察随顺论典的别论。
不辨随世间
首先，包括破除、建立和辩论三部分。
立自宗
首先，证明相似对境的能立为量，因此量与果是一体，对此消除不合理的争论。
立等事能立量
首先，总体展示建立能立的合理性，将这些应用于特殊场合，消除对此的争论。
总说立能立因应理
首先，《量经》中说："了解有作用故，是果于能量，安立为量性，非无有作用。"如此所说，量与果这些，外道们认为是能生所生的因果，这永远不合理。在自宗中只是安立与被安立的因果，对此又有未经考察顺应世间共识安立量果所量三者，以及符合事物实际情况经过考察依论典安立这三者两种情况。
首先，从作用、作者、所作三者的自性中安立这三者：所了解或所作用的对境色等为所量，能了解者即心中显现色等自性的能量，在此称为"与对境相似"。由具境了解对境的作用说为了解对境，这是量的果，或者如通常所说，量果就是了解对境。
如此，对作用、作者、所作三者的安立总体上说明：如此在世间上，由此事物能成办某种行为，将其安立为能成办者是基于特定行为与作者相互依赖而假立的，并非将作者的一切所作行为都安立为该场合的行为；同样，对行为有需要的一切能成办者也不必都视为该场合的作者。从某个作者直接产生某个果或从某个能安立因中成立所安立的果这一角度，将该作者安立为该行为或果的能成办者，否则一切安立将混乱。
此外，如果一个作者能成办一切所作行为，那么任何地方都能成立一切，如果一个所作行为需要一切能成办者，那么一个也不能成立。因此，各自通过分配而施设特定的能成办者和所成办的名言。
彼等各随事
第二，从相似对境了解所量，除此之外不能，因此它们是能成立。
首先，与对境相似的知识是区分此对境为此的量，那么如何相似？与对境相似的自性仅仅是知识自身所经验的方式，而不是其他形式。


 །དེ་འདྲའི་ཤེས༷་པ༷་མ་འཁྲུལ་བ་དེ་ནི༷་ཡུལ་ཅན་གང༷་གི༷་ལ༷ས་སུ་བྱ་བའམ་གཞལ་བྱ་དག་ནི༷་མི་འདྲ་བ་སོ༷་སོ༷་ལ༷་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྣམ༷་པར་འབྱེ༷ད་ཅིང་དེ་ལྟར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ༷་ཡི་བདག༷་ཉིད་དུ་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་གཞལ་བྱ་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཚད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ནི་རྒྱུ་དབང་པོ་ལ་དོན་དང་ཕྲད་མ་ཕྲད་དང་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དོན་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གང་དང་གང་ལ་དབང་པོ་ཕྲད་པ་ན་ཤེས་པ་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་དམ་ངོ་བོ་ཡུལ་དེ་དང་དེའི་སྣང་བ་ཅན་དུ་འགྱུར༷་བ་མིན༷་ན༷་རྒྱུ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག༷་ལ༷་འདྲ་མི་འདྲའི་ཐ༷་ད༷ད་ཡོ༷ད་དུ་ཟིན་ཀྱང༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཉིད་ཀྱི༷་ལ༷ས་སམ་གཞལ་བྱ་ལ༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི་རྣམ་འབྱེད་མི་ཐོབ་པའམ་མེ༷ད་པ༷་ཅན་རྒྱུ་འདི༷་ནི་དོན་སོ་སོར་འདི་དང་འདི་ཞེས་ཐ༷་ད༷ད་པར༷་ནི༷་ངེ༷ས་པར་བྱེ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ་བློ་རང་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་བློའི་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་བྱེད་པར་ནམ་ཡང་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་པ། དོན་འདྲ་དེ་ལས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དོན་དེ་འདིའོ་ཞེས་གཅོད་པའམ་འཇོག་པར་མི་ནུས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཤེས་སྣང་འདི༷་ཡི་བདག་ཉིད་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་གང༷་ལ༷ས་ཤེས་པ་འདི༷་ནི་ཡུལ་འདིའི་དོན་རྟོགས་པའོ༷་ཞེས༷་བྱེ༷ད་པ༷་དོན་སྣང་ངམ་དོན་འདྲ་དེ་ཡི༷་ནི༷་ལ༷ས་སུ་བྱ་བའམ་གཞལ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ངེས༷་ཏེ༷་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན། ལས་སུ་བྱ་བ་དེ༷་ཡི༷་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཅ༷ན་དུ༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དུ་སྣང་བ་འདི་ཉིད་དོན་དངོས་མ་ཡིན་ནམ་དོན་འདྲ་ཞེས་སུ་ཅི་ལ་བཏགས་སྙམ་ན། དོན་ཉེ་བ་ལས་ཤེས་པ་ལ་དེའི་སྣང་བ་སྔ་ན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པ་ནི་དོན་འཇལ་བྱེད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བཟུང་བས་
20-291a
དོན་དང་འདྲ་ཞེས་བཏགས་ཏེ་དོན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའང་མེད་ན་དོན་ཉེ་ཡང་རུང་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་བྱས་ཏེ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཤེས་པ་དེ་ཡུལ་གྱི་འཇོག་བྱེད་དུའང་མི་རུང་སྟེ་སྔོ་འཛིན་མ་སྐྱེས་པར་ནི་ཡུལ་སྔོན་པོ་འདི་ནའོ་ཞེས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་རྗེན་ཅེར་བུ་འཛིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་འཛིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཡུལ་བཟུང་ཞེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ཡིན། སྣང་ནས་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣང་བ་དེ་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཤེས་པ་ལའང་སྣང་བ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ཡུལ་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྣང་བའམ་ཡང་ན་གཅིག་ཀྱང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་དང་ཉེ་བའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་པར་འདོད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཤེས་པའི་ངོས་ན་ཡུལ་ཉེ་བའི་དབང་གིས་སྔ་ན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་སྣང་བ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་དོན་འདྲ་ཞེས་བཏགས་པ་སྟེ། དོན་སྣང་དེའི་དབང་གིས་གང་སྣང་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་བློ་དེ་ཚད་མར་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་བློ་ནི་ཡུལ་གང་ལའང་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཐབས་གཏན་མེད་ལ། འགྱུར་ན་ནི་བློ་གཅིག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་ལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་འདྲ་ཞེས་པ་འདི་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་གཟུང་རྣམ་ལས་འོས་མེད་ཀྱང་འདིར་དེ་འདྲའི་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་མ་བཅུག་པར་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལ་དོན་འདྲ་ཞེས་བཏགས་པ་སྟེ་དེ་ཙམ་ནི་ཕྱི་ནང་སུས་ཀྱང་ཐུན་མོང་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་འོས་མེད་དོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
这种无错乱的知识，成为能够区分并确立"这是什么、那是什么"等不同对象或所量的具境，例如，蓝色是所量，感知蓝色的眼识是量。
第二，毗舍师迦等宗派虽然声称由于感官与对象的接触或不接触、清晰或不清晰的差别而区分对象，但事实并非如此。当感官与任何对象接触时，如果知识的自体或本质不能显现为该对象的显现，则即使感官等因素有相似或不相似的差别，仅凭这些也无法获得对不同所作或所量的区分，这样的原因无法确定"这个"和"那个"等不同对象，因为除了心识本身外，仅靠心识的原因永远不能进行区分。
第三，除了与对境相似的[知识]之外，其他任何东西都不能断定或确立"这是某对境"，因此，从这种知识显现的不同自性中，能够确定"这一知识了解了此一对象"，由于能了解它的所作或所量，所以成立为能成办该所作的量。
如果想：显现为对象的这个不就是实际对象吗？为什么称为"与对象相似"？因为当对象接近时，知识中产生了先前不存在的对象显现这一特性，这是测量对象的[功能]，所以是知识；由于捕捉到对象的相貌而称为"与对象相似"。如果连与对象相似的知识都没有产生，那么即使对象接近，对知识能有什么影响呢？将毫无影响，这样，该知识就不能作为对象的安立因，因为若没有产生识知蓝色的[识]，就不会知道"这里有蓝色对象"。
如果想：直接把握对象，[回答]：即使如此把握，所谓"把握对象"是如何把握的？如果说是通过显现而把握，那么这显现是仅存在于对象自身而不存在于知识中，还是知识中也产生了称为"显现"的特性？如果是第一种情况，那么所有接近的和遥远的对象要么同时显现，要么一个也不显现，因为认为具境知识不会因对象接近而产生任何"显现"这一特性。如果是第二种情况，则因对象接近而在知识方面产生先前不存在的特性-显现，这就是所谓的"与对象相似"；因这种对象显现，对于所显现的对象，该心识必须成为量。
若不如此，心识就完全没有成为任何对象之量的方法；或者，一个心识会成为一切的量，因为不承认对象所造成的这种特性。因此，若详细考察这所谓的"与对象相似"，除了所取相之外别无他物，但在此没有引入如此精细的考察，而仅仅对随顺对象而生起的心识称为"与对象相似"，这一点不论内外任何宗派都必须共同承认。


 །
遮迁其义
གསུམ་པ་དོན་འདྲ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཞག་པ་དེ་ལ་རྩོད་སྤང་ནི། ཡུལ་གཞལ་བ་ལ་དོན་འདྲ་ཉིད་
20-291b
གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བས་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཉིད་ཡུལ་གཞལ་བ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་དེས་ན་དོན་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིས་མ་ཡིན་ཞེ་ན་དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་དང་རྟེན་བསླད་མ་བསླད་ཡུལ་ཉེ་རིང་ཡིད་བྱེད་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཀྱི་རྣམ༷་པ་འགས༷་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས༷་པའི༷་རང༷་བཞིན༷་ནི༷་གསལ་མི་གསལ་སོགས་ཐ༷་ད༷ད་པར༷་ནི༷་བྱེ༷ད་ན༷་ཡང༷་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་གཞལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་དུ་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བའམ་མི་གསལ་བའི་ཤེས་པ་འདི༷་ནི༷་ལས་སུ་བྱ་བ་སྣང་ཡུལ་གྱི་དོན༷་དང༷་འབྲེལ༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་ནི༷་གསལ་བའམ་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་དོན༷་གྱི༷་ངོ༷་བོ༷་ལ༷ས་གཞན་མིན༷་པའི་ཕྱིར་བློ་དེ་ཡུལ་དེའི་རྟོགས་བྱེད་དུ་གྲུབ་སྟེ། མིག་གསལ་བ་ལ་སྔོ་སེར་གཉིས་ཀ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་མི་གསལ་བ་ལ་གཉིས་ཀའང་མི་གསལ་བར་སྣང་ཡང་། རང་ཡུལ་ལ་རང་བློ་ཇི་ལྟར་གྱུར་བ་དེ་རྟོགས་བྱེད་དུ་འགྲོ་ཡི་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་དབང་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ནམ་ཡང་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མགར་བ་མཁས་མི་མཁས་ཡོད་ཀྱང་དེས་བྱས་པའི་གྲིས་ཤིང་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡུལ་འཇལ་བར་བྱེད་པའི་གཙོ་བོ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་རྒྱུ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མིན་ནོ། །
故此量,果为一
གཉིས་པ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པས་ཕྱེ་བ་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ནི། དོན་འདྲ་ཚད་མར་འཐད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བྱེད་པ་དོན་འདྲ་དེ་ལ་གཞལ༷་བྱ༷་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི༷་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་དེ་ཉིད་ཚད་འབྲས་སུ་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ནི་གཞལ༷་བྱའི༷་རང༷་བཞིན༷་ཉི༷ད་བློ་ལ་མངོན་དུ་སྣང་བ་འདི་ཙམ་ཡིན་ནོ། །
20-292a
སྔོ་འཛིན་འདིས་ཡུལ་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཞེས་དྲི་བ་ན། འདིས་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར་གཞལ་བྱ་སྔོན་པོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡུལ་ཅན་འདི་ལ་ཡུལ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། སྟ་རེ་འདི་ལ་ཤིང་གཅོད་པའི་བྱ་བ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལ། ཤིང་ཆོད་པར་སྣང་བ་ཉིད་ལས་གཞན་སྒྲུབ་བྱེད་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱ་བྱེད་དེ་ནི་དོན་འདྲ་འདི་ལའང་ཡོད་དེ་བསྙོན་དུ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་ལ་དེ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་སྒྲུབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ་གཞན༷་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་ཡི༷ན་ན༷། འཇལ་བྱེད་ཤེས་པ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ཡི་གཞལ་བྱའམ་ལ༷ས་སུ་བྱ་བ་སྔོ་སོགས་དོན་དེ་དང༷་ནི་ནམ་ཡང་འབྲེལ༷་པ་མི༷་འགྲུབ༷་སྟེ། དེ་འཇལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཡུལ་དེ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ཕན་ཆད་ཡུལ་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་སྲིད་པ་གསུམ་ན་རྙེད་པར་མི་འགྲུབ་བོ༷། །ཇི་ལྟར་བྱེད་པོ་སྟ་རེ་ལས་ཐ་དད་པར་འཕར་བ་དང་འབབ་པའི་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་མ་མཐོང་ངམ་སྙམ་ན། སྟ་རེ་དང་ཤིང་ཕྲད་ནས་ཆོད་པའི་བྱ་བ་ནི་སྟ་རེ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། ཡོད་ན་སྟ་རེས་ཤིང་མི་གཅོད་པར་ཐ་དད་པའི་བྱ་བ་དེས་གཅོད་པར་འགྱུར་ནའང་དེ་འདྲ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་ཤིང་། ནམ་མཁར་འཕར་བའི་སྟ་རེ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཤིང་དང་མ་ཕྲད་པས་མི་གཅོད་ལ་འཕར་བ་དང་འབབ་པར་སྣང་བ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་སྟ་རེའི་སྐད་ཅིག་མངོན་སུམ་དམིགས་པར་ཟད་ཀྱི་སྟ་རེ་ལས་ཐ་དད་པའི་བྱ་བ་དམིགས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུན་ལས་བཏགས་པར་ཟད་དོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
遮迁其义
第三，对将与对象相似性设为能立而提出的辩解：在测量对象时，与对象相似性本身并不是主要的，因为与对象相似的知识本身也会因感官的清晰或不清晰等方面而有所不同，由于它是依赖于其他的，所以感官本身在测量对象时才是主要的，因此为何不是了解对象的能立？虽然感官的清晰与否、所依的染污与否、对象的远近、注意力、熟悉程度大小等某些方式确实使所产生的知识自性在清晰或不清晰等方面有所不同，但仅仅通过这种差异，作为造成差异的原因——感官等与对象和所量的能量之间并没有关联，因为无论是清晰还是不清晰的知识，它与所作的显现对境的关联，除了清晰或不清晰显现的对象本性外别无他物，因此该心识成立为该对象的了解者。例如，眼睛清晰时，蓝色和黄色都清晰显现；眼睛不清晰时，两者都不清晰显现。然而，对于各自对境，自心无论如何都能作为了解者，即使感官有差别，感官本身也永远无法断定对象，就像无论铁匠技术高低，是由他所做的刀切割木头一样。因此，测量对象的主要因素是知识，而不是其原因感官等。
故此量,果为一
第二，认为量与果体性为一，仅由返体区分：由于与对境相似合理为量，因此在作用——与对境相似的方面，由于它具有了解所量的作用，所以将它本身安立为量果；而它具有了解所量作用的能立，仅仅是所量的自性本身在心识中直接显现。
当问"此识知蓝色如何完成了解蓝色对象的作用"时，回答：正如它所断定的那样，从获得所量蓝色这一方面，证明这一具境有了解对象的作用。就像认为"这把斧头有切木头的作用"，除了木头被切割的现象外，寻找其他能立也不会找到。
因此，世间言说的作用能作也存在于这与对境相似中，因为这是无可否认的。如果仅凭对象的显现不能证明具境有了解它的作用，而需要另一个能成办该作用的因素，那么能量知识与其所量或所作——蓝色等对象之间的关系将永远无法成立，因为离开了能量知识本身，就没有了解那个对象的作用，如同感官等。一旦知识本身不能执行了解对象的作用，在三界中就找不到能成立其他了解对象的能立。
如果认为："难道没有看到作者斧头与上下挥动的作用是不同的吗？"回答：斧头与木头接触后切割的作用与斧头本身并不是别的，如果是别的，那么就不是斧头切割木头，而是由那个不同的作用来切割，但这种可见的东西不被观察到，因此被排除。在空中挥动的刹那斧头因未接触木头而不能切割，所显现的上下挥动只是对不同位置上斧头刹那的现量观察而已，并不是观察到斧头之外的作用，这只是基于相续而假立的。
;


 །དེས་ན་ནམ་མཁར་ཕྱར་བ་སོགས་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་ཤིང་གཅོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དངོས་ནི་ཤིང་དང་ཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་
20-292b
དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་འདྲའམ་དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་དོན་རྟོགས་པ་དེ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མའི་འབྲ༷ས་བུ༷་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ལས་དོ༷ན་གཞ༷ན་དུ་གྱུར་པ་མིན༷་ནོ། །འདི་སྐབས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཞེས་པ་དང་གཞལ་བྱའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་དོན་འདྲ་ལ་བྱས་ཏེ་དེ་དང་དོན་རྟོགས་གཉིས་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བསྒྲུབ་བྱར་བཤད་པ་མང་ཡང་། དོན་ལ་གཞལ་བྱའམ་དོན་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དོན་འདྲ་ཡིན་ཀྱང་། འདིར་བློ་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་མ་བརྟགས་པར་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ལྟར་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གནད་འདི་ན་གསལ་པོར་བཀྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །
遮其非理之争
གསུམ་པ་ཚད་འབྲས་གཅིག་པ་དེ་ལ་རྩོད་སྤང་ནི། དོན་འདྲ་ཉིད་ལ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་བྱ་བ་གཞན་མེད་ན་བྱེད་པོ་ཉིད་དུའང་མི་འཐད་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འཐད་ན་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བས་གཅིག་ཡིན་པ་ཉམས་སོ་ཞེ་ན། འདི་གཉིས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་བྱེད་པོ་དང་བྱ་བ་ལྟར་མངོན་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན་གཟུགས་སོགས་དེ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་རང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་འཛི༷ན་པའི་ཤེས་པ༷་དོན་འདྲ་དེ༷་ནི་གཞལ་བྱའི་དོ༷ན་དེ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེ༷ད་པར་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ༷ས་ན། ཚད་མ་ར༷ང་གི༷་ལ༷ས་སུ་བྱ་བ་གཞལ་བྱ་དེ་ལ༷་ནི༷་དེ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེ༷ད་པ་ད༷ང་བཅ༷ས་པ༷་ལྟ༷་བུར༷་སྣང༷་བས་ན་དེ་ཡུལ་རྟོགས་པའི་བྱེད་པོའང་ཡིན་ལ་ཡུལ་རྟོགས་པའི་བྱ་བའང་བྱས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་གི་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་དོན་དང་འདྲ་བའི་བདག༷་ཉི༷ད་དེ་རང་ཉིད་སྐྱེས༷་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གཞན་ལ་བྱ་བ་གང་ཡང་བྱེད་པའི་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་མི༷ན་
20-293a
ཏེ། གཞལ་བྱ་གཟུགས་སོགས་ལའང་དེས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་ཏེ་དུས་མཉམ་པ་ལ་ཕན་གདགས་བྱ་མེད་པས་བྱ་བ་མི་བྱེད་ལ་མི་མཉམ་པ་ལས་སུ་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་འབྲས་བུར་བཞག་པ་དེ་ལའང་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ་བྱེད་པོ་དང་བྱ་བའི་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་སོ། །དེ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ལ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱང་རྒྱུན་ལས་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ས་བོན་འགགས་པ་ལ་བྱེད་པ་པོར་བཏགས་པའམ་ས་བོན་གྱི་དུས་ན་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ལས་སུ་བྱ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དཔྱད་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་བྱེད་པོར་མ་གྲུབ་ན༷་ཡ༷ང་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་ཐ་སྙད་ལས་འདི་ལྟར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྣང་བ་དེ༷་ཡི༷་དབ༷ང་གི༷ས་བྱེད་པོ་དང་བྱ་བ་དེ༷ར་བ༷ཞག་པའི་ཕྱིར༷་དོན་དང་འདྲ་བ་བྱེད་པ་པོ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་འགལ་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་འབྲས༷་བུ༷་ནི་རང་གི་རྒྱུ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དང་འདྲ༷་བར༷་འབྱུང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཙམ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་ལ་རྒྱུའི་གཟུགས་དངོས་སུ་འཛིན་པའི་བྱ༷་བ༷་ད་ལྟ་ལྡན༷་པ་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཡ༷ང་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་འབྲས་བུ་དེས་རྒྱུ་ཡི༷་གཟུག༷ས་འཛི༷ན་ནོ་ཞེས༷་བྱ་བ་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་བརྗོ༷ད་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་བུས་ཕའི་གཟུགས་བཟུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཕའི་གཟུགས་བྱེད་པ་པོ་བུས་འཛིན་པའི་བྱ་བ་ད་ལྟ་བ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
因此，虽然在空中挥舞等是间接原因，但切割木头的真正能立只是与木头接触的那一刹那，除此之外别无他物。如此，与对境相似或显现对境的知识也是量果——了解对境的自体，因此量果与量本身并不是异体。在此处，"对境的本性"和"所量的自性"都是指与对境相似，并多次解释它与了解对境二者为能立与所立的关系，但实际上，虽然以所量或对境本性显现的知识是与对境相似，但在这里是通过心识对境的对象本身未经考察而执著为对境的方式来证成的，所以这个极为微细的要点在这里被清晰解释了。
遮其非理之争
第三，对量与果为一体的辩解：如果与对境相似本身没有异于自身的其他作用，那么作为作者也不合理；如果承认是因果关系，就会变成所生与能生，这样一体性就失去了。
[回答]：这两者不是所生与能生的异体因果，而是如安立与能安立的作者和作用一样，从显现的角度允许因果安立，依据世间言说这是合理的。
如何理解呢？对境色等的自性作为自己对境而执取的知识——与对境相似，无可否认地证明它执行了解该所量对境的自体这一作用，因此量对其所作对象或所量显现为具有了解它的作用，所以它既是了解对境的作者，也似乎做了了解对境的作用。然而，若真正考察，与对境相似的自体仅仅是其本身的产生而已，并不是对他者做任何作用的作者。它对所量色等也没有做任何事情，因为同时存在的事物之间不能互相施加作用，而不同时的事物则不是所作的对象。
同样，对于被安立为自果的东西也不执行任何作用，因为作者与作用不是差别的。这不仅如此，对一切因果都是如此，所有法都是无作者的。然而，仅仅在"此缘性"的显现中，假立作用、作者、所作三者，所生与能生也只是基于相续假立而已，如在结果时，对已灭的种子假立为作者，或在种子时，对未生的苗假立为所作对象。
虽然在考察时如此并未成立作者，但从安立与被安立的名言上，由于显现为执行了解所量的作用，以此之力安立为作者和作用，所以说与对境相似是作者——量，了解对境的作用是果，这并不矛盾。例如，果由于产生与自己因相似的自体而成立为果，仅此而已，并不是现在这果具有直接把握因的形相的作用，但在世间中，说"这果把握了因的形相"，如同具有作用一样的表述是无过失的。比如，说"儿子把握了父亲的形象"时，虽然所作对象——父亲的形象、作者——儿子、把握的现在作用三者并不是分开的，但仍这样假立。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དེ་ལྟར་ཚད་འབྲས་གཅིག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །
20-293b
为何所现量果所量三俱无异法
གཉིས་པ། གོང་དུ་མ་བརྟགས་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པར་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་ཟིན་པ་ལ། ད་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལྟར་ཚད་འབྲས་བཤད་པ་གནས་ཚུལ་ལ་ལྡོག་པའི་ཐ་དད་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཐུན་མོང་མིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ཚད་མར་བཞག་ལ། དེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་འབྲས་བུར་བཞག་ནས་སོ་སོར་འཇོག་པ་དེ་ནི་མ་བརྟགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ངོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་བསྟུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་དཔྱད་པ་ན་གཞལ་བྱ་ལས་ཚད་མ་དོ༷ན་གཞ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འབྲས་བུ་དོན་རྟོགས་ཀྱང་ཚད་མ་ལས་དོ༷ན་ཐ༷་ད༷ད་མ་ཡིན༷་ཏེ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཅིག་གོ །འོ་ན་སྔར་བཤད་པའི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། བྱ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇིག་རྟེན་སྤྱོ༷ད་པའི་ནང་ཉིད་དུ༷་རང༷་ག༷འི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་རིམ་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞིན་ཚད་མའི་དོན་རྟོགས་པའང་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་འཇུག་ཡུལ་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཚད་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པའི་ཚད་འབྲས་སུ་དཔྱད་པ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མེད་ཅིང་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའང་མེད་དེ་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་དང་ལས་སུ་བྱ་བར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །
故内外无别
དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་དང་འདི་ཞེས་སོ་སོར་གཅོད་པ་བཞིན་སྣང་ཡང་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་ཡང་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པས་ཀྱང་སྣང་ཙམ་དུ་མི་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །
20-294a
དེས་ན་འདི་ཞེས་ཚད་མས་གཟུང་བའི་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་འཇུག་པ་ལ་ཚད་འབྲས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་བྱེད་པོ་ཚད་མ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
摄密意
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ༷་ལྟར༷་ན༷་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིགས་པ་དེས༷་ན་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ཚད་མའི་ལ༷ས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་སྣང་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ནི༷་གཞལ་བྱའི་དོན་རྟོག༷ས་པར་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་ཞིང་དེས་ལས་གཞལ་བྱ་ལ་བྱ་བ་དངོས་སུ་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་དཔྱད་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ཡང་མ་བཞག་པའི་དོན་དམ་གྱི་ཚད་འབྲས་ལ་ནི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།;
བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། རིགས་པའི་སྤྱི་དོན་མང་བརྗོད་ཀྱང་། །ལུགས་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ། །ཐ་སྙད་པ་དང་དོན་དམ་གྱི། །ཚད་འབྲས་རྣམ་དབྱེ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྔོན་ཆད་བོད་དུ་འདི་ལྟ་བུ། །སུས་ཀྱང་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པས། །གཞུང་ལུགས་ཀུན་གྱི་མཛེས་པའི་རྒྱན། །ཤེས་བྱའི་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས། །
世俗无误智
གསུམ་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་གཅོད་ཚད་མ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་སྤྱི་ལྡོག་ནས་རང་བཞིན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཀུན་བརྟགས་ལ་སྦྱར་ཏེ་སྣང་ཚུལ་ཚད་མ་ཡིན་པའང་སྨྲས་ཟིན་ལ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྦྱར་ཏེ་འཇུག་ཚུལ་ལམ་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་ཚད་མ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཡོངས་གཅོད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མའམ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཚད་མ་གང་ཞེ་སྙམ་ན། དེ་ལའང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།;


 །
破他宗
གཉིས་པ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ལ། །སྤྱིར་བཀག་པ་དང་སོ་སོར་དགག །
破总
དང་པོ། དོན་འདྲ་ལས་གཞན་ཚད་མར་མི་འཐད་ཅིང་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དུ་མི་འཐད་
20-293b
པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དཔྱོད་པ་པ་དག་གིས་དོན་ལ་ལྟ་བའམ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་སོགས་རྟོགས་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་དང་། རྒྱལ་དཔོག་པས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཚད་མ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་སོགས་རྟོགས་པ་ཚད་འབྲས། རིགས་པ་ཅན་པས་དབང་དོན་འབྲེལ་བའམ་འཕྲད་པ་ཚད་མ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་སོགས་རྟོགས་པ་ཚད་འབྲས། ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་། སྤྱི་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཚད་མ། དེས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྫས་འཛིན་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དོན་མཐོ༷ང་བ་ཞེས་དང༷་དབ༷ང་པོ་དང་དབང་དོན་འབྲེ༷ལ་བ་དང༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི༷་ནི༷་བློ༷་དེ༷་དག༷་ནི་ཚད་མའི་བྱ༷་བ༷འམ་འབྲས་བུ་དོན་རྟོགས་ལ༷་ནི༷་ཆོད༷་པ་སྟེ་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པར་འདོད་པའི༷་ཕྱིར༷་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་དུས་ན་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པས་ན་གང་གཞལ་བྱ་མ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ༷་མི༷་འདོ༷ད་དེ། དེས་གཞལ་བྱ་གང་དུའང་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་འཇལ་བྱེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། བསྐལ་བའི་དོན་ལ་ཐ་མལ་བའི་བློ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་ཟད་དོ༷། །གལ་ཏེ་དེ་དུས་ཡུལ་མ་རྟོགས་ཀྱང་རྒྱུ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འཐད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་གཞལ་བྱའི་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་བྱེད་པ་དེ་ལ༷་ནི༷་ཕན་འདོགས་པར་བྱེ༷ད་པ༷་རྣ༷མས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བྱ་བ་དེའི་དོན་དུ་ཉེ༷་བར༷་སྦྱོར༷་ན༷་ཡ༷ང་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་དེ་མི་ནུས་ཀྱང་། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཐ༷་མ༷འི་མཐར་སྐྱེས་པའི་བློ་གང་ཞིག་དངོས་སུ་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པའམ་གཞན་ལས་ཐ༷་དད་པར་བྱེ༷ད་ནུས་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི། ཡུལ་དེ༷་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་པ་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དམ་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ༷་པ་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པ༷ར་འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་
20-294a
བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་མཐའ་དག་ཡུལ་ཇི་བཞིན་གཞལ་བའི་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་དོན་མེད་དེ། བཀྲེས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་ཟ་བ་ལ་ས་བོན་གྱི་ཕྱི་མོ་ཚོལ་བ་དང་མུན་པ་སེལ་ཕྱིར་མར་མེ་སྦར་བ་ལ་སྣུམ་དང་སྡོང་བུ་སོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །
破别相
གཉིས་པ་ལ། དབང་པོ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དགག །ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཚད་ཡིན་དགག །དབང་དོན་འབྲེལ་བའི་ཚད་མ་དགག །
破根量
དང་པོ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་རྣམས་ནི་རང་འབྲས་ཤེས་པ་ཀུན༷་གྱི༷་མཚུང༷ས་པ་སྟེ་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཙ༷མ་ཡི༷ན་བའི༷་ཕྱིར༷། དོན་འདྲ་ལ་དོན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་འདི༷་འདྲ༷་བ་དབ༷ང་པོ༷་རྣམས་ལ༷་ཡུལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་བྱ་བ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་དབང་ནི་སྔོ་འཛིན་དང་སེར་འཛིན་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་ཡུལ་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། དབང་པོ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་སོ་སོ་དང་ཕྲད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དབང་པོ་དེ་ཡུལ་དེའི་རྟོགས་བྱེད་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་རྟེན་གྱི་དབང་པོ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དབང་པོ་རང་ཉིད་ལ་ཡུལ་འབྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ། དོན་འདྲ་ལས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་རྟོགས་པ་མེ༷ད་ན་སྔོ་སེར་སོགས་ཐ་དད་དུ་འདི་ད༷ང་འདིའོ་ཞེས་སམ། ཡུལ་འདི༷འི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ནི་འདི༷འོ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བཞག་པར་མི་ནུས་སོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
破他宗
第二，破斥他宗分为：总体破斥和各别破斥。
破总
首先，除了与对境相似之外的其他量不合理，量与果为异体也不合理。因此，胜论师认为观察或见到对境的知识是能安立的量，从它产生的对普遍等的了解是量果；顺世外道认为有形的感官是量，从它产生的了解色等是量果；正理派认为感官与对境的关联或接触是量，由此产生的了解色等是量果；其他还有：认为了解普遍和特性等特征的心识是量，由它产生的持有特征事物的了解是量果。这些人都不了解量的定义。如此，见到对境、感官与对境的关联以及特征的心识等，由于认为它们与量的作用或果——了解对境是前后关系，所以认为见等在自身时刻不具有了解对境的能力，而不了解所量的东西并不被认为是量，因为它未能断定任何所量，所以不适合作为能量，这只会像凡常心识对远离对境一样。
如果认为：虽然在那时未了解对境，但由于通过这些原因使其了解，所以合理为量。不是这样的，因为虽然一切有助于了解所量对境作用的[因素]都为该作用而贡献，但仅凭原因不能[执行]了解对境的作用，然而，在因缘聚合的最后所生起的心识，能够直接辨别该对境的本质与其他不混杂或相异的，才是能安立该对境存在与否、是与非的能立，或称为了解对境这一作用的殊胜能立或真正能立，而不是将它的一切间接原因都承认为如实测量对境的量，那样毫无意义，如同为了消除饥饿而吃米饭却追寻种子的来源，或为了驱除黑暗而点灯却考察油和灯芯等的来源一样。
破别相
第二，分为：破斥感官为量、破斥特征知识为量、破斥感官与对境关联为量。
破根量
首先，如此，有形的感官只是所有自果知识的共同原因，因此，像与对境相似那样有了解各种对境作用的[能力]，这种[能力]感官没有测量对境的量的作用。例如，眼根只是感知蓝色、感知黄色等一切[感知]的原因，就其本性而言没有区分各种对境的能力。
有人说：感官也不是没有差别的，与各个对境接触时的感官是该对境的了解者，不仅如此，感官清晰与否等差别也有不同。[回答]：虽然这样的所依感官有差别，但感官自身没有区分对境的能力；如果没有与对境相似的差别了解，那么"这是蓝色、这是黄色"等不同的[区分]，或者"这个对境的具境量是这个"，这些基于什么原因[而确定]？一点也不能确立。


 །དེས་ན་དོན་འདྲའི་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་དམིགས་ཕྱེད་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་བསྐལ་པར་བསམ་ཀྱང་ཚད་མ་དང་དེའི་ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །རིགས་པ་འདིའི༷་ནི༷་ལྷག༷་མ༷་ལྟ་བ་སོགས་ཚད་མར་འདོད་པའང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཡུལ་ལྟ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ། དེ་ལས་
20-294b
རིགས་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུ། དེ་ལས་ཞེན་པ། དེ་ལས་ཡུལ་ལེན་པ་ལ་འཇུག་པ། དེ་ལས་ཡུལ་ཐོབ་པ། དེ་ལས་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་བར་རིམ་བཞིན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཚད་མ་དང་། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཀུན་ཀྱང་ཚད་མ་རང་ཉིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་གཞལ་བྱ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ལ། དོན་འདྲ་ཉིད་ལས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ༷་དུ་མས་ཡང་ཡང་བཅད་དུ་མེད་ལ། དོན་འདྲ་མེད་པར་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་བཞག་དེ་ལྟ་བུ་འབྲས་མེད་ཀྱི་ངལ་བ་ལོང་བས་ལོང་བ་ཁྲིད་པའི་དཔེ་བཞིན་ནོ། །
分别破识量
གཉིས་པ་ལ། བཀག་དང་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ། དོན་འདྲ་མ་གཏོགས་པར་ཁྱད་ཆོས་དང་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུར་འཇོག་པ་མི་འཐད་དེ། ཡུལ་གཞལ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་དངོ༷ས་པོར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་དོན་འདྲ་ཞེས་པ་དེ་མེ༷ད་ན༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་སྔོ་སོགས་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་བློ༷་ཞེས་པ་དེ་ཡང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཐ༷་ད༷ད་པར་དམིགས་ཕྱེད་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། མིག་འཛུམས་ནས་མདུན་གྱི་བུམ་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །བློ༷་གཞ༷ན་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པ་དག༷་ཀྱང༷་དེ༷་བཞིན༷་དུ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདྲ་མེད་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའང་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ༷། །དོན་འདྲ་ཡོད་ན་ནི་དོན་དེ་ཉིད་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ༷ས་ཡུལ་དེ་གཞལ་བྱའི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་ཅན་འཛིན་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་དོན་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་ད༷ང་ནི་དེའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཚད་མ་གཉི༷ས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷འ༷ང་ཁྱོད་མི༷་འདོ༷ད་པའང་ཡིན་ལ། ཐ་དད་དུ་འཐད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་འཛིན་ན་བུམ་པ་མ་བཟུང་བར་དེའི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་
20-295a
འཛིན་པ་དང་། ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་ན་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་བའི་བུམ་པ་འཛིན་དགོས་ནའང་དེ་འདྲ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་པར་ཟད་དོ༷། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་ཅན་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་མིན་པར་གྲུབ་ཅིང་འདོད་པས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་དོ༷ན་གཅི༷ག་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྔ་ཕྱི་གཉི༷ས་སུ་འཛིན་པ་དོ༷ན་མེ༷ད་དེ་དང་པོར་འཛིན་པའི་དུས་སུའང་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ཟད་ཡུལ་གཅིག་པོ་དེ་འཛིན་པའི་ངོ་གཉིས་སྔ་ཕྱི་རི༷མ་བཞི༷ན་འགྱུར༷་བ༷འང་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཚད་མ་སྔ་མས་ཡུལ་རྟོགས་ཟིན་པས་ན་ཡང་བསྣན་ནས་ཅི་ཞིག་རྟོགས་ཏེ། བཏགས་ཟིན་བཏགས་པ་དང་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བཞིན་ཕྱི་མ་ལ་ལས་སུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་དོན་མེད་དེ། འབྱུང་ན་ཤིང་བཅད་ཟིན་ལ་སྟ་རེས་སླར་ཡང་གཅོད་དགོས་པའི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པའི་བློ་གཉིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བའང་མི་རིགས་ཏེ་ཡུལ་གཅིག་པུ་དེས་རང་ལ་དམིགས་པའི་བློ་དུ་མ་བསྐྱེད་ན་ཅིག་ཅར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པའི་དོན་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཉེས་པ་དེར་དོགས་ནས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པའི་བློ་གཉིས་ནི༷་ཅི༷ག་ཅ༷ར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ་འདོད་ན༷། དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡིན་པ་ཉིད་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཕན་འདོགས་པ་མི་སྲིད་པས་སོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
因此，只有当与对境相似的知识存在时，才能辨别对象，否则即使穷尽思考也无法建立量与其对象的关系，这只不过是盲人的引导而已。这一道理的剩余部分，对于将观察等视为量的主张，也以类似方式解释：胜论派等认为观察对境的知识是量，由此产生的通过类别等而特征化的事物的确定是量果，从中产生执著，从执著生起趋入取境，由此获得对境，最终体验到愿望实现的快乐，他们声称前者是量，相对于前者，后者是量果。所有这些都因量自身没有作用，所以仅凭原因无法断定所量，而正是由于与对境相似本身执行了周遍断定对境的作用，因此一个量境不会被多量反复断定；若无与对境相似，则任何[量]都不能[断定对境]，所以这样的安立无果劳作，如同盲人引导盲人的比喻。
分别破识量
第二，分为：破斥和[说明]对自宗不相等。首先，除了与对境相似外，将持有特性和持有特征者安立为量和量果是不合理的。如果没有显现为所量对境事物的心识——也就是所谓的与对境相似，则持有特征（如蓝色等）的心识也无法辨别"这是什么、那是什么"等差异，如同闭眼想要辨别面前瓶子的颜色和形状特征一样。其他持有特征者的心识也是如此，没有与对境相似，就无法知道特征者是什么样的。
如果有与对境相似，则显现该对境的知识就能执行测量该对境的作用，所以分别持有特征和特征者是没有意义的。此外，你既不接受了解对境的作用和其能立量两者的所量对境有差异，而且差异也不合理，因为如果只持有特征，就会在未把握瓶子的情况下把握其形状和颜色；如果不把握特征而把握特征者，就必须把握一个没有形状和颜色等的瓶子，但这在任何情况下都是不可能的。
如此，既已确立且承认持有特征和持有特征者的对境不是差别的，那么这两者的所量对境是一个，但前后两次执取没有意义，因为在最初执取时就已了解对境。不仅如此，执取同一对境的两个方面前后相续变化也不会发生，因为前量已了解对境，又增加什么可了解呢？就像重复标记已标记的和再建立已成立的例子一样，后者没有所作对象，所以生起没有意义；如果生起，就像对已切割的木头用斧头再次切割一样，将无穷无尽。
两个不同的心识反复生起也不合理，因为如果单一对境产生多个缘取它的心识，应该同时产生，因为原因没有差别，所以没有理由依次产生。如果为避免这一过失而承认持有特征和持有特征者的两种心识同时生起，那么由于同时性，因果关系或所立能立的性质将不存在，因为不可能有互相作用。


 །གཉིས་པ་དུས་མཉམ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ན་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་སྔ་ཕྱིར་ཡོད་པར་མི་འདོད་པས་སོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དེ༷་ནི་ཡུལ་འཇལ་བ་དང་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ༷་གཞག༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་ནི༷་ལྡོག་པའི་ཆ༷་དག༷་ལས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་བཞ༷ག་པ་ཡིན་གྱི། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་
20-295b
རོ། །
破根事相属量
གསུམ་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །དང་པོ། དབང་དོན་འབྲེལ་བ་ཙམ་ཚད་མར་འདོད་པ་རིགས་པ་ཅན་པ་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུགས་ལ་འབྲེལ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་བ་དང་། སྦྱོར་བར་འདུ་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་འདུ་བར་འདུ་བ་དང་། འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་དང་། འདུ་བར་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བའོ། །དེ་དག་རིམ་བཞིན་མིག་གི་དབང་པོ་སོགས་དང་དོན་ཕྲད་པ་དང་། བུམ་པ་རང་གི་ཆོས་གཟུགས་སོགས་འདུ་བ་དང་། བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་བུམ་པའི་གཟུགས་ཉིད་དང་། རྣ་བ་དང་སྒྲ་འདུ་བ་དང་སྒྲ་ལ་སྒྲ་ཉིད་འདུ་བ་དང་། མིག་དབང་ས་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་དེར་བུམ་པ་མེད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུར་འདོད་དོ། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་རྣམས་དེ་དག་གི་སྤྱི་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་དབང་དོན་མ་ཕྲད་པ་ན་ཤེས་པ་ཡུལ་དེའི་འཇལ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ་ལ་ཕྲད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དབང་དོན་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཚད་མའོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་དོན་འདྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་མིན་པར་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ན་མིག་དབང་བུམ་གཟུགས་དང་འབྲེལ་བ་ན་བུམ་པའི་རེག་བྱ་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཀྱང་དེར་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་བུམ་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་བདག༷་ཉི༷ད་ཀུན༷་གྱིས༷་འབྲེལ༷་བ་ཡིན་དགོས་ན༷་ཡ༷ང་མིག་ཤེས་དེས་བུམ་པའི་གཟུགས་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས༷་འག༷འ་ཞིག༷་ནི༷་དམིགས་བསལ་ཏེ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་བའི༷་ངེས༷་པ་དེར༷་ནི༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་ཡུལ་འཇལ་བར་ཁས་བླངས་ལ་འབྲེལ༷་བ༷་ལ་ནི་བྱེ༷་བྲག༷་གང་ཡང་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་བ་དེ༷་ལ་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་བུམ་པའི་གཟུགས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་རེག་བྱ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དོན་གྱི་ཆོས་ཐ༷་ད༷ད་པར་རྟོགས་པ་དོན་འདྲ་དེ༷་ཡུལ་བུམ་པ་འདི༷འི་རྟོགས་བྱེད་
20-296a
ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་བས་ནི་དེ་རྟོག་པའི་དོན་གང་ཡང་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ་དབང་པོའི་སྐབས་སུ་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་འབྲེལ་གྲུབ་པའི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བློ་གཅིག་གིས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་དེ་བློའི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི། བདག་གི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པ་བློ་གོམས་པ་འདུས༷་བྱས༷་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ༷ས་ནི༷་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འཐད་པ་མིན༷་ཏེ་དོན་འདྲ་དེའི༷་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་ན༷་འདུས་བྱས་པ་ལས་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་ཞེས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་གཞ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། དོན་འདྲ་མེད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ལས་སོ་སོར་ངེས་ན་དོན་དང་འདྲ་བའི་བློ་མ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་ནས་ཀྱང་ཡུལ་སོ་སོ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དགོས་ཀྱང་། ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བློ་མེད་པའི་སྔོན་དུ་ཡུལ་ངེས་པ་ནི་ལོང་བས་གར་གྱི་ལྟད་མོ་མཐོང་ཞེས་པའི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་ཟད་དོ། །དོན་འདྲ་ཡོད་ན་ནི་དེས་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུས་བྱས་དེའི་རྒྱུར་བརྟགས་པ་དོན་མེད་དེ། མིག་ལྡན་གྱིས་གཟུགས་ལྟ་བ་ལ་ལག་ན་ཐོགས་པའི་དབྱུག་པ་འདིས་གཟུགས་སོ་སོར་མཐོང་བར་བྱས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
第二，如果同时的所立与能立不合理，那么对你也同样[有此问题]，因为你不承认量与果有前后之分。[回答]：不相同，因为在我们的宗派中，量与果是基于测量对境和了解义的作用与作者的安立，从返体角度安立为所立与能立，而不承认为所生与能生的因果关系。
破根事相属量
第三，分为：提出应成和破除回答。首先，仅仅认为感官与对境的关联为量的正理派说："在我们的宗派中有六种关联：联合的关联、联合中的和合、联合的和合中的和合、和合的关联、和合中和合的关联以及联合与特征特征者的关联。这些依次是眼根等与对境接触、瓶子与自己的特性如色等和合、瓶子的色与瓶子的色性、耳朵与声音和合、声音与声音性和合，以及眼根与地方关联时，该地方没有瓶子作为特性而关联等。附加'性'(ñid)词的表示它们各自的普遍。因此，当感官与对境未接触时，知识不能作为该对境的测量者，而接触后则能，所以感官对境的联合就是量。"
对此，如果[认为]不是通过与对境相似而了解对境，而是通过关联的作用，那么当眼根与瓶色关联时，瓶子的触感和普遍等一切也都在那里关联存在，因此，虽然了解瓶子的眼识应该与瓶子的一切特性全部关联，但该眼识只了解瓶子的色彩这一特殊情况，对这种确定性无法解释，因为已经承认通过关联测量对境，而关联没有任何特殊[之处]。如此，虽然这关联没有差别，但基于什么原因而了解"瓶子的色彩是这样，触感是这样"等对境特性的差别？与对境相似才是这瓶子的了解者——量，而关联不能起到任何了解的作用，如同在感官一节中考察的那样。
第二，[回答]：即使在如此成立联合关联时，瓶子上的所有特性虽然都关联，但并非单一心识能了解一切，心识对境的各别确定是："因为我的特性——习惯性的心识的'和合'，对各个对境进行确定，如内在的作意一样。"
[驳]：这不合理，因为如果没有与对境相似的事物，则所谓"通过和合确定各别对境"也无法安立，因为如果没有与对境相似但通过和合而各别确定，那么甚至在未生起与对境相似的心识之前也应该能确定各别对境，但在没有随顺对境的心识之前确定对境，就像"盲人看到舞蹈表演"这个比喻一样。如果有与对境相似，那么由于它能区分各别对境，所以假立我的特性和合为其原因是无意义的，就像有眼者观看色彩时说"通过手中握着的杖能分别看到各种色彩"一样。


 །
遮谴
གསུམ་པ་རྩ་བའི་རྩོད་སྤང་ནི། གལ༷་ཏེ༷་ཁྱེད་ལྟར་ན་བྱ༷་བ་དོན་རྟོགས་དང་བྱེ༷ད་པ་དོན་འདྲ་གཉིས་བློ་གཅི༷ག་ཡི༷ན་པས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་པར༷་འདོད་པ་འག༷ལ་ལོ༷་ཞེ༷་ན༷། སྨྲ་བ་དེ་མི༷་བདེ༷ན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུའང་ཐ་དད་མེད་པའི་གཅིག་ཡིན་ཞེའམ། དོན་དམ་པར་ཐ་དད་མེད་པས་འགལ་ཞེས་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་གཅིག་པར་མ་གྲུབ་སྟེ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་ལྡོག་པའི་ཆོས༷་ཐ༷་ད༷ད་བ༷་ཉིད་དུ་ཁ༷ས་ལེན༷་པའི་ཕྱིར༷། གཉིས་པ་ལྟར་ན་དོན་ནམ་ངོ་བོ་ལ་དངོ༷ས་སུ༷་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་བློ་དེ་ལས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་
20-296b
པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་འཐད་དེ། འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བྱ༷་བ༷་དང་བྱེ༷ད་པ༷འི་ཐ༷་སྙད༷་དག༷་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ལྟར༷་རྣམ༷་པ༷ར་གན༷ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟ་རེ་སོགས་ལས་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་དང་། ས་བོན་གྱི་བྱ་བ་འབྲས་བུས་རྟོགས་པ་དང་། མེའི་བྱ་བ་དུ་བས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་འདྲ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འདོ༷ད་པ༷འི་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་ཡང་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྦྱར་ནས་རྟོགས་པས་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་དུ་སྒྲོ༷་འདོ༷གས་པ༷ས་ནི༷་འཇུ༷ག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་སྟ་རེ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་སྔར་དཔྱད་ཟིན་པ་བཞིན་ཏེ། སྟ་རེ་ལས་ཐ་དད་པའི་འཕར་འབབ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་མེད་ལ། ཤིང་ལས་ཐ་དད་པའི་དུམ་བུར་སོང་བ་མེད་དེ་ཤིང་དང་སྟ་རེ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ནས་སྟ་རེ་ལས་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་པའི་ནུས་པ་དང་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུའི་བྱ་བ་ཞེས་རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་ལྟ་བུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་བྱེད་པ་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ལས་སུ་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དངོས་པོ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་བྱ་བ་སོགས་མེད་པར་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །
另说辨即如论
གཉིས་པ་བརྟགས་ནས་བསྟན་བཅོས་དང་མཐུན་པའི་ཚད་འབྲས་ལ། གནས་ཚུལ་ནང་གི་གཟུང་འཛིན་ཕྲ། །སྣང་ཚུལ་དོན་ལྟོས་ལུགས་ཚད་འབྲས། །
内实相细微二取
དང་པོ་ལ། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་འདོད་པ་བཀག །གཟུང་འཛིན་རྫས་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ། །
破二取为别法
དང་པོ་ལ། 
20-297a
དྲིས་ནས་དགག་པ་བརྗོད་མདོར་བསྟན། །དེ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
略说破所问
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པ་གཉིས། །དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། གང་ཚེ་སྣང་བ་དེ་གཞལ་བྱ། །ཚད་མ་དང་ནི་དེའི་འབྲས་བུ། །འཛིན་དང་རྣམ་རིག་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྣང་ཚོད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་འདི་དག་གིས་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་ཕྲ་བ་ནང་གི་གཟུང་འཛིན་ལ་གཞལ་བྱ་དང་ཚད་མར་འདོད་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་གཞལ་བྱ། འཛིན་རྣམ་ཚད་མ། རང་རིག་འབྲས་བུར་གནས་པ་འདི་ཙམ་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱོད་པའི་གྲུབ་དོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཕྱི་དོན་འདོད་པ་མདོ་སྡེ་པ་ལ་དོན༷་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲི་བ་མཛད་པའོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
遮谴
第三，对根本[观点]的辩解：如果按照你们的观点，作用——了解对象和作者——与对境相似两者是一个心识，所以认为量和果是一体，这是矛盾的？[回答]：这种说法不正确。是说在言说上也没有差别的一体，还是说在胜义中没有差别而矛盾？如果是第一种情况，则不能成立一体，因为承认作用和作者的返体法是不同的。如果是第二种情况，则认为在义或本性上直接无差别，因为从无错测量对境的心识而言，量与果这两个名称并未成立为不同。
如此，依据世俗和胜义而作安立是合理的。不仅如此，在世间中所有广为人知的作用和作者的言说，都如刚才解释的那样安立，因为[它们]如此安住。
对方说：所有作用和作者都不是那样安住的，因为观察到斧头等和作用的差别，以及通过结果了解种子的作用，通过烟了解火的作用。[回答]：即使对于这些认为作用和作者有差别的事物，也不是因为在对象自身上有差别的作用和作者，而仅仅是通过相互联系了解而增益为作用和作者的差别而运作罢了。
例如，斧头等的作用如前已考察：没有异于斧头的上下挥动等作用，也没有异于木头的成为碎片，只是从木头和斧头的因缘聚合中产生不同于前一状态的事物这一方面，而假立为异于斧头的作用；没有异于因的能力和作用这样的东西，而是在因的刹那灭后生起果，从产生结果这一方面，假立为因的作用，好像与因不同一样。因此，若如实考察，并没有作者加持而成办所作，也没有异于那个事物的作用等，仅仅是"此缘性"而已。
另说辨即如论
第二，经考察而与论典相顺的量果分为：内在实相的细微能取所取，显相方面依境的传统量果。
内实相细微二取
第一分为：破所取能取为异体，成立所取能取为同体。
破二取为别法
第一分为：提问后破斥简略宣说，广说其方式。
略说破所问
第一分为：直接[破斥]和破斥其回答。首先，如《量经》中所说："当显现是所量，量与量果，取与识别，因此，此三不作差别。"如此，对于这些不可否认的显现和体验的自性，通过对实相如何、以事物之力而行的理性进行良好考察后，对于细微的内在所取能取认为是所量和量的唯识宗的观点——所取相为所量，能取相为量，自证为果，这一点是言说考察的究竟成立义，因此解释它。
首先，对承认外境的经部师提问："所谓'义知'是什么？"
;


 །དེའི་ལན་དུ། སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་བློས་སྔོ་སེར་སོགས་སོ༷་སོར༷་རི༷ག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་འདི༷་ཉི༷ད་དོ༷་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་དྲི་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྔོ་སོགས་མྱོང་བའི་མངོན་སུམ་ཙམ་ལ་དྲི་བ་མེད་པ་བདེན་ཀྱང་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོ༷ན་སྔོན་པོ་སོགས་རི༷ག་པ་ཡི༷ན་པར་འདོད་དེ་ཇི་ལྟར་རིག་ཅེས་འདྲི་བར་མཛད་པའོ། །དེ་ལ་ལན་དུ། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དེས་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་གཏད་པའི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་དེ༷་ནི་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ༷་བ་ལ༷ས་དོན་དེ་རིག་པ་ཞེས་སུ་འདོད་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན་དོན་དངོས་སུ་མ་མྱོངས་བར་དེ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་དོན་རིག་ཅེས་པ་འཁྲུལ༷་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ། མིག་བློ་ཆོས་ཅན། དོན་རིག་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་འདྲ་ཡུལ་གཞན་རིག་པའི་ཁྱབ་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་
20-297b
ནམ་ཡང་མྱོང་མི་ཤེས་པས་འདྲ་བ་ཡིན་ནམ་མིན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ཚུལ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དོན་སྨྲ་བ་ན་རེ། ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་རྩོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཕྱི་དོན་མེད་པ་ཞིག་ན་འོ༷ན་ཏེ༷་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་དོན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་འདི༷་ལྟར་མྱོང༷་བ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལྟར་ནང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བ་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ཅེས་ཁྱོད་ལ་དྲི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སུ་ལའང་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཁོ་བོས་གང་དྲི་ན་འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་འདི་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་འ༷དི་ཉིད་ཀྱིས་ནི༷་ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་རིག་ཅེས་ཕྱི་རོལ་ལྟར་མྱོང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ་རྣམ༷་པར་དཔྱོ༷ད་པ་བྱས་ཏེ་ཁྱོད་ལས་ཤེས་པར་འདོད་པས་ཁྱོད་རང་ལ་དྲི་བ་ཡི༷ན་ན། ཕྱི་རོལ་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་ཚུར་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་རློམ་ནས་འདྲི་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
广说其分法
གཉིས་པ་ལ། འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་འགྲུབ། །སྐྱེས་ལ་འདྲ་བས་ཀྱང་མི་ནུས། །སྐྱེས་འདྲ་ངེས་གསུམ་ཚོགས་ཀྱང་མིན། །
仅同未成事
དང་པོ་ལ། འདྲ་བ་མེད་དང་ཡོད་ཀྱང་འཁྲུལ། །དང་པོ། འདི་ལྟར་ཕྱི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་དོན་རིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བློ་ལ་ཕྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་འདིས་ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། དོན་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་འདིས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། རྣམ་པ་འདི་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ་བར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་འདི་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ་ན་ཕྱི་དོན་རགས་པ་དང་འདྲའམ་ཕྲ་བ་དང་འདྲ། དང་པོ་ལྟར་ན། ཕྱི་དོན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཆ་མེད་པ་རགས་པའི་གོང་བུ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་མེད་དེ་ཆ་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དུ་མ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་མེད་དེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
回答说：人相续中的心识各别了知蓝黄等的现量，这就是[义知]。对此若问有什么可问的，虽然对于仅仅感知蓝色等的现量确实没有疑问，但是这个感知的现量以什么理由被认为是了知蓝色等外境呢？怎样了知呢？这是在提问。
对此回答：外境作为投射形相的角色，如同镜中影像一样投射到心识上的形相，正是通过与外境相似而认为了知该境，但只是经验与其相似而非直接经验对境本身，因此所谓的"了知对境"成为错误，因为如果立论：眼识是有法，是了知对境，因为相似的缘故。则仅仅因为相似就[推导出]了知相似对象的其他[对象]，这个遍及性是错误的，因为相似对象的义永远无法经验，相似与否只能通过推理而判断，而推理也无法成立这点，下文将会解释。
对此，主张外境存在者说："对外境存在有什么争议呢？如果外境不存在，那么色等异于内在知识的外境，这样被现量感知，这是基于什么原因？"
[回答]：像这样显现为异于内[识]的外在的现量体验，并不是在问你"这是什么"，因为这对任何人都是无欺不可否认的成立。我所问的是，如果这种显现为外在的也是知识的形相，那么它如何了知外境？我是对你所经验的显现为外在的这个本身进行考察，希望从你那里了解，这是对你提问。既然外境的现量经验是什么，你不应该认为这是向你询问一个你自己也没有成立的东西而自以为已经成立的问题。
广说其分法
第二分为：仅凭相似无法成立对境，[对境]生[知]相似也无法[成立]，生相似确定三者和合也不是。
仅同未成事
首先分为：无相似和有相似也错乱。第一，如此，对于那些认为外境的能立是了知对境的人，问"心识上显现外境形相如何能成立外境"时，他们回答："因为与对境相似的知识能成立外境存在。"对此[回答]：这形相与外境相似未成立，因为这形相若与外境相似，是与粗大外境相似还是与微细[外境]相似？如果是第一种情况，则外境如瓶子一样无分的粗大整体形相不存在，因为它被观察为有部分差别；而多不能成为一的自性，因为[二者]相违。


 །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་འདས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ཕྲད་
20-298a
པ་ན་དབང་པོ་ལ་སྣང་རུང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་རྒྱང་རིང་བའི་སྤུ་རེ་རེ་ནས་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཡང་། སྤུ་མང་དུ་ཚོགས་པའི་གཡག་རྔ་ལྟ་བུས་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རགས་པར་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་ཡུལ་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཚོགས་པ་ཡན་ཆད་རགས་པར་གཏོགས་པས་ན་ཆ་མེད་པའི་རྡུལ་གྱི་སྣང་བ་ནི་ནམ་ཡང་དམིགས་མི་སྲིད་པས་བློ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདི་རགས་སྣང་སྟེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཡང་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱི་བར་དུ་ཆ་བཅས་སུ་མཐོང་གི་ཆ་མེད་པའི་ཕྲ་རབ་སྣང་བ་མི་སྲིད་པས་ཕྱི་དོན་ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་གང་ཡང་སྣང་མི་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་པ་དེ་བརྟགས་ན་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་བཤིག་པ་བཞིན་དུ་དོན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་དོན་མ་གྲུབ་ཀྱང་དོན་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཙམ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་རགས་པར་མེད་ལ། རྡུལ༷་ཕྲ༷ན་ཆ་མེད་དུ་ཡོད་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ༷་དག༷་ཆ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ན༷་དེ་རང་གི་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་འདི་ལྟར་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཚེ་ན་རགས༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་ཡིན་ལ། དེའི་རགས་སྣང་གི་རྣམ་པ་འདི་ཕྱི་དོན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ༷་འདྲར༷་ཏེ་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱེ༷ད་པ་ཅི་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ་སྡེབ་སྦྱོར་བསྡེབ་ན། རྡུལ་ཕྲན་དེ་དག་རགས་པར་སྣང་། །དེ་དང་གང་གིས་འདྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འཇོག་བྱེད་རྣམ་པ་འདི་ནི་ཕྱི་དོན་དང་མི་འདྲ་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱི་དོན་རྡུལ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནང་གི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ནི༷་དོན༷་གྱི་དངོས༷་པོར་ཡོད་པ་མིན༷་ཏེ། རྣམ་པའི་རྒྱུར་གྲུབ་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་དཔྱད་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ཕྱི་དོན་ཡོད་ཅིང་རྣམ་པ་
20-298b
དེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡི༷ན་དུ་ཆུག་ན་ཡང༷་ཤེས་རྣམ་དེ་ཕྱི་དོན་དེ་རྣམ་འཇོག་གི་ཚད་མར་འདོད་པ་ནི་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པ༷ས་བློ་དེ་ཉིད་ཕྱི་དོན་དེ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པར༷་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེ་དང་འདྲ་བ་ཅིག་ཤོས་མྱོང་བར་མི་འགྲུབ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ནང་གི་དེ་མྱོང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང་བར་འཇོག་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚེ་མ་ཅིག་ཤོས་མཐོང་བས་ཅིག་ཤོས་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཞག་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
生同亦不能
གཉིས་པ། འདྲ་བ་ཙམ་ཁོ་ནས་དོན་རིག་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་དོན་དེ༷་དང་འདྲ༷་བ༷་དང༷་དོན་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ན་གལ༷་ཏེ༷་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང༷་བའི༷་ཤེས་པའམ་དོན་རིག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་དོན༷་སྔ་མ་དང་མཚུངས༷་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ༷་དེ༷་ནི་རང་གི་མཚུངས་པ་དེ་མ༷་ཐག༷་པའི་བློ་རིག་པའམ་མྱོང༷་བའི་ཚད་མར་འགྱུར༷་ཏེ། མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་སྐྱེས་པ་ན་ཕྱི་མ་དེ་སྔ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་། སྔ་མ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ། ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་མྱོང་བས་ཅིག་ཤོས་མྱོང་བར་ནམ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གང་ཞིག་བློས་ཡང་དག་པར་མ་མྱོང་བ་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མི་སྲིད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ།

 །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་འདས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ཕྲད་
20-298a
པ་ན་དབང་པོ་ལ་སྣང་རུང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་རྒྱང་རིང་བའི་སྤུ་རེ་རེ་ནས་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཡང་། སྤུ་མང་དུ་ཚོགས་པའི་གཡག་རྔ་ལྟ་བུས་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རགས་པར་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་ཡུལ་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཚོགས་པ་ཡན་ཆད་རགས་པར་གཏོགས་པས་ན་ཆ་མེད་པའི་རྡུལ་གྱི་སྣང་བ་ནི་ནམ་ཡང་དམིགས་མི་སྲིད་པས་བློ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདི་རགས་སྣང་སྟེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཡང་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱི་བར་དུ་ཆ་བཅས་སུ་མཐོང་གི་ཆ་མེད་པའི་ཕྲ་རབ་སྣང་བ་མི་སྲིད་པས་ཕྱི་དོན་ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་གང་ཡང་སྣང་མི་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་པ་དེ་བརྟགས་ན་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་བཤིག་པ་བཞིན་དུ་དོན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་དོན་མ་གྲུབ་ཀྱང་དོན་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཙམ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་རགས་པར་མེད་ལ། རྡུལ༷་ཕྲ༷ན་ཆ་མེད་དུ་ཡོད་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ༷་དག༷་ཆ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ན༷་དེ་རང་གི་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་འདི་ལྟར་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཚེ་ན་རགས༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་ཡིན་ལ། དེའི་རགས་སྣང་གི་རྣམ་པ་འདི་ཕྱི་དོན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ༷་འདྲར༷་ཏེ་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱེ༷ད་པ་ཅི་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ་སྡེབ་སྦྱོར་བསྡེབ་ན། རྡུལ་ཕྲན་དེ་དག་རགས་པར་སྣང་། །དེ་དང་གང་གིས་འདྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འཇོག་བྱེད་རྣམ་པ་འདི་ནི་ཕྱི་དོན་དང་མི་འདྲ་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱི་དོན་རྡུལ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནང་གི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ནི༷་དོན༷་གྱི་དངོས༷་པོར་ཡོད་པ་མིན༷་ཏེ། རྣམ་པའི་རྒྱུར་གྲུབ་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་དཔྱད་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ཕྱི་དོན་ཡོད་ཅིང་རྣམ་པ་
20-298b
དེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡི༷ན་དུ་ཆུག་ན་ཡང༷་ཤེས་རྣམ་དེ་ཕྱི་དོན་དེ་རྣམ་འཇོག་གི་ཚད་མར་འདོད་པ་ནི་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པ༷ས་བློ་དེ་ཉིད་ཕྱི་དོན་དེ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པར༷་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེ་དང་འདྲ་བ་ཅིག་ཤོས་མྱོང་བར་མི་འགྲུབ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ནང་གི་དེ་མྱོང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང་བར་འཇོག་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚེ་མ་ཅིག་ཤོས་མཐོང་བས་ཅིག་ཤོས་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཞག་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
生同亦不能
གཉིས་པ། འདྲ་བ་ཙམ་ཁོ་ནས་དོན་རིག་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་དོན་དེ༷་དང་འདྲ༷་བ༷་དང༷་དོན་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ན་གལ༷་ཏེ༷་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང༷་བའི༷་ཤེས་པའམ་དོན་རིག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་དོན༷་སྔ་མ་དང་མཚུངས༷་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ༷་དེ༷་ནི་རང་གི་མཚུངས་པ་དེ་མ༷་ཐག༷་པའི་བློ་རིག་པའམ་མྱོང༷་བའི་ཚད་མར་འགྱུར༷་ཏེ། མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་སྐྱེས་པ་ན་ཕྱི་མ་དེ་སྔ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་། སྔ་མ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ། ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་མྱོང་བས་ཅིག་ཤོས་མྱོང་བར་ནམ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གང་ཞིག་བློས་ཡང་དག་པར་མ་མྱོང་བ་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མི་སྲིད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
又，仅就世俗名相而言，如前所述，当极微尘超越感官的对象相遇时，虽然仅仅产生了感官可见的特性，就如远处的单根毛发不会成为感官的对象，但如同由众多毛发聚集而成的牦牛尾巴能够产生感官意识这一点是无可否认的。然而，仅凭这些，并不意味着在粗大形态中不存在的极微尘已成为感官对象，因为从两个极微尘的聚合开始就属于粗大范畴，所以无分微尘的现象永远不可能被认知。因此，意识中显现的这种形相是粗大显现，无论怎样分析，只要显现不停止，都会被视为有分别的，而不可能显现为无分别的极微尘。由于外境无论微细还是粗大都不能显现，所以"外境自身显现于意识"这一说法经检验就如同分解芭蕉树干一样变得毫无实质。虽然外境不存在，但对于显现为蓝色等对象这一点是无可否认的，因此仅凭真实力量可以确立意识自身显现而已。因此，外境不是粗大的，若极微尘是无分的，那么这些极微尘因何理由在显现于意识时显为粗大？这种粗大显现的形相是否与外境极微尘的本性相似？用韵律组合就是："极微尘显为粗大，何因使其相似？"这就是其意义。确立外境存在的这种形相与外境不相似，因此，被认为是与内在意识不同的、由多微尘组成的外境实际上并不存在，因为通过对真实力量的分析，作为形相之因已被否定。
第二，即使外境存在且形相与之相似，认为意识形相是外境的度量标准是错误的，因此该意识无法证明自身即是体验外境的本性，因为通过体验意识形相，无法证明体验与之相似的另一方，因为两者是不同的，而将体验内在形相视为体验外部对象是错误的，就像通过看到一个孪生姐妹无法确定另一个是什么样子一样。
第二，仅凭相似性并不能确立对象认知，因为此形相既与该对象相似又从该对象而生，如果说具有这种产生和相似性的形相是体验外部对象的意识或对象认知的特征，那么，与前一刹那对象相似的意识将成为认知其直接前一刻意识的量，比如当以一朵蓝花为所缘缘而生起两个刹那的意识时，后一个与前一个相似，且从前一个产生。因此，即使承认它是从彼产生且与彼相似，但对于本质不同的事物，正确地说，永远不应该认为体验一个就是体验另一个。对于意识没有真正体验的东西，不可能有证明它的有效量，就像石女的儿子一样。


 །བློ་ཕྱི་མ་དེ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ་དང་འདྲ་བ་དང་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དང་དོན་ཆེས་འདྲའོ་སྙམ་ན། བློ་དང་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཐ་དད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སོང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་སོང་ན་བློ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །
生,同,定三集亦非
གསུམ་པ་རྣམ་པ་དེ་དོན་རིག་ཡིན་པའི་
20-299a
སྒྲུབ་བྱེད་ནི་སྐྱེས་ལ་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དེ་དེ་ཉིད་དོན་རིག་ཡིན་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། ཕྱི་དོན་གཟུགས་འདི་མཐོང༷་ངོ་། །སྒྲ་འདི༷་ལྟར་ཐོས༷་སོ། །དེ་བཞིན་དྲི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷ར་ཡུལ་གང༷་ལ༷་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་ནི༷་ཞུགས་ཤིང་དེ་དེའི་རྟོགས་བྱེད་དུ་ངེས༷་པ༷་དེ་ནི་བློ་དེས༷་ཡུལ་དེ་མྱོང་བ་ཡི༷ན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་འདིའི་མྱོང་བྱེད་དོ་ཞེས་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ངེས་པ་དེ༷་དོན་རིག་དེ༷་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་པ༷་ན་སྣང་བ་ཡུལ་དེ་དང༷་ཡུལ་ཅན་བློས་མཐོང༷་བ༷་དེ༷་དག༷་གི༷་ཉེ༷་བ༷་སྟེ་འབྲེལ་བ་དེ༷་ཉི༷ད་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དོན་དང་དོན་རིག་དེ༷་དག༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་འབྲེལ༷་བ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་ཡུལ་ལ་ལྟ༷་བ༷་པོ༷་དང་ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡི༷་ཡུལ་འདིའི་ཡུལ་ཅན་ནི་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པ་དེ༷་སྐྱེ་དགོས་པ་ཡི༷ན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཉིད་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པར་འདི་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པ་འདྲེན་མི་སྲིད་དེ་བུམ་སྣམ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་པ་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཁོང་དུ་ཆུབ་མི་ནུས་ཏེ། དོན་རང་ཉིད་ནི་ནམ་ཡང་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་ལ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཟླ་གཉིས་དང་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཐོགས་རེག་ཡོད་པ་དང་ལས་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཀུན་གྱིས་ཐུན་མོང་བར་དམིགས་པ་སོགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་མི་ནུས་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཐོགས་བཅས་དང་། བརྟན་པར་སྣང་བ་དང་། ལས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བ་དང་། བག་ཆགས་མཐུན་པའི་དབང་གིས་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གང་ལྟར་ཀྱང་སོ་སོའི་ནང་གི་སྣང་བ་ནི་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་བ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཀར་འདྲ་བར་ཟད་པས་ན་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་བརྟན་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལ་དོན་དུ་བརྟགས་པ་ལས་གཞན་མེད་དེ། ཡུལ་མྱོང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི་གྲུབ་ཕན་ཆད་འདི་རང་སྣང་ཙམ་དུ་འགྲུབ་པ་ནི་ཐ་སྙད་མཐོང་ཐོས་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་འོང་
20-299b
པ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐར་ཐུག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་དང་མགོ་མཉམ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་ཀྱང་གྲུབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གནས་ཚུལ་དོན་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱས་ནས་སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དཔྱད་པ་མ་གཞུག་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ལ། སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་རང་ལ་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ནི་ཁེགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེས་སྣང་བ་སེམས་སུ་མི་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མིག་དང་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྔོ་སོགས་མཐོང་བ་ནི་མིག་ཤེས་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་ཀྱི་གཉིས་ཀ་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ་མགོ་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
后面的意识虽然仅是与前一刹那的意识相似且从前者产生，但并不是在所有方面都相似。若认为形相与对象非常相似，那么意识与对象也不是在所有方面都相似，因为对于不同的法，不可能在所有方面都相随，若相随，则意识与对象将成为一体。
第三，该形相是对象认知的证明不仅是因为它从对象产生且与之相似，而且因为已确定它自身就是对象认知。怎么样呢？"看见这个外境色法"、"这样听到声音"，以及同样地"感知气味"等，对于意识进入的任何对境并确定为其认知工具，这就是该意识体验该对境的证明。对此，如果有通过真实力量确定"这是这个的体验者"，那么可以承认如此。但是，通过什么理由确定这是对象认知的证明呢？应当考察的是显现对象与能见的意识这两者之间的关系，对象与对象认知这两者基于对境与有境的关系，而产生"对境的观察者"、"倾听者"等这个对境的有境是这个的确定，而非不确立关系就能引生"这是这个"的确定，如同瓶子与毛毯一样。
如此考察对境与有境的关系时，无法了解无则不生的关系，因为对象自身永远不会被意识感知为与形相有别，而且无则不生的关系也不能通过推理来成立，如同双月与梦中显现一样。也不能从有阻碍性、业力相符的显现以及共同被感知等来推断，因为在梦中也有阻碍性、稳固的显现、从业力相符的因中共同显现，以及由于习气相符而共同显现，有什么区别呢？无论如何，各自内在的显现不是一个，共同显现的原因仅仅是两者相似，所以坚固生起的习气的意识自身显现为坚固的外部事物，除了将其计度为对象外别无他物。一旦确立了这种无可否认的对境体验，就可以确立它仅仅是自己的显现，这是通过真实力量明确了世俗见闻等的实际情况。
这是世俗情况的究竟安立，而若进行如实考察，由于心也不成立，故与外境处于同等地位，而在世俗中外境也成立的说法，是就胜义实相空性而言，不对显现方式的世俗进行分析。若对显现方式的世俗本身进行分析，则不能否认它仅是心的显现。虽然以胜义分析来考察时心也不成立，但这并不意味着显现不能成立为心，就像以胜义分析考察时眼与眼识二者都不是真实成立，但在世俗中见青等是眼识而非根，没有什么能破斥这点，二者在见境上并不是处于同等地位一样。


 །
立二取为一
གཉིས་པ་ལ། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ། །དེ་ཡི་རྣམ་གཞག་འཐད་པར་སྟོན། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་གྲུབ་དོན་བསྡུ། །
立二取非别
དང་པོ། ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་སྔོན་པོ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་རང་གི་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་དེ༷། དེ༷་ཡང༷་ཤེས་པ་རང་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར་པ་འགའ༷་ཞིག༷་གི༷་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མིན༷་ནོ། །དེས་ན་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་དོན་མྱོང་བ་ལྟར་སྣང་བ་ན་ཡང་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་སོ༷་སོར༷་རིག༷་པར་བྱ་བ་ཡི༷ན་པས་ན་སྔོ་འཛིན་དེ༷་ཡི༷་མྱང་བྱ་སྔོན་པོ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་དེའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། གསལ་རིག་གི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས༷་ན༷་ཤེས་པས་ཉམ༷ས་སུ་མྱང༷་བར་བྱ༷་བ་ཤེས་པ་རང་ལས་རྫས་གཞན༷་དུ་མེ༷ད་ལ། མྱང་བྱ་དེ༷་ལ༷འང༷་མྱོང༷་བ༷་གཞན༷་དུ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་གནས་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རང་གསལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་དེ་ཕྱི་དོན་ཡིན་པ་ཁེགས་
20-300a
ཀྱང་སྔོ་འཛིན་ལས་སྔོན་པོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱང་བའི་ངོར་གྲུབ་པ་འདི་ཁེགས་པར་མི་ནུས་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་སྙམ་ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཆ་གཉིས་སུ་ཐ་དད་པར་ཡོད་ན། དེ༷ར་ཡ༷ང་མྱ༷ང་བྱ་དེ་མྱོང་བྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མྱོང་ཞེས་ཕྱི་དོན་དང་དེ་འཛིན་ལ་བརྩ༷ད་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཤེས་པ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཤེས་པས་མྱོང་བ་ལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་ན་འབྲེལ་བ་མེད་ཅིང་། རྣམ་བཅས་སུ་མྱོང་ན་རྣམ་པ་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་ཡུལ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་གང་དང་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་གསལ༷་བ༷་ཙམ་ཡི༷ན་ནོ། །
说其宗应理
གཉིས་པ་ལ། རང་རིག་པ་ལ་མྱོང་བ་འཐད། །གཞན་རིག་པ་ལས་དེ་མི་འཐད། །གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སྣང་བ་འཐད། །
受自证应理
དང་པོ། དངོས་དང་རང་མྱོང་བ་ཡི་དཔེ། །དང་པོ། ཕྱི་དོན་མེད་ན་འདི་ལྟར་ཕྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསླུ་མེད་འདིའི་ཕྱིར་ན་བློ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བློས་གསལ་པོར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་བློ་རང་གིས་མྱོང་བ་ཞེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷་དེ༷་སྔོ༷་སོ༷གས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའམ་གསལ་བའི་ཕྱི༷ར་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང༷་བཞི༷ན་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ༷འང༷་དེ༷་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་འདི་བོར་ནས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་བློ་ཡུལ་ན་གསལ་པོར་གནས་པ་འདི་ལས་གཞན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། འདི་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་ན་ཤེས་པ་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷་མྱོང༷་བར་གྱུར་ཀྱང༷་སྣང་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་སྔོ༷་སོ༷གས་ཤེས་པས་མྱོང༷་བ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྔོ་སོགས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རལ་གྲིས་རང་གིས་རང་མི་གཅོད་པ་
20-300b
བཞིན་དུ་ཤེས་པས་རང་གིས་རང་རིག་པ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མེད་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་འདི་ནི་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པས་ན་འདི་མི་གསལ་ཞེས་སུས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་འདིང་དུ་མེད་ཀྱང་མིག་གིས་རང་མཐོང་དུ་མི་རུང་བ་ལྟར་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་རང་གིས་ཤེས་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
立二取为一
第二部分：证明所取能取非实质他体，说明其安立合理，因此总结自证成立之义。
立二取非别
首先，意识对蓝色等的体验是意识自身本体所认可的，而且它并不是成为意识自身之外的某物的自性。因此，当通过现量似乎体验对象时，由于眼识现量地别别了知蓝色，所以取蓝者所体验的蓝色就是该意识的本体，因为以明了了知的方式所别别了知的，不可能存在于非该意识本体的他者中。因此，意识所体验的对象并不是在意识自身之外作为他体而存在的，而且对于所体验的对象也不存在其他的体验者，所以所取能取不是实质上各异的，实际情况只是意识自身以境相的方式自明而已。
即使否认蓝色是外境，但无法否认在体验上显现的蓝识与蓝色各异，因此无法否认所取能取实质各异，对此，如果所取与能取作为两个部分各异而存在，那么，对于"所体验如何被能体验者体验"这个问题，与外境及其所取之间的争论相同。因为，若意识无相地体验与意识不同的对象则无关联，若有相地体验则仅仅与形相相接，不会体验到对象。因此，胜义中，任何显现及其显现的一切，作为彼彼之相的意识仅是自身明了而已。
说其宗应理
其次，对自证而言体验是合理的，对他证而言体验不合理，无二性而有二显也是合理的。
受自证应理
首先，真实的和自体验的比喻。
首先，若无外境，那么如此体验外境究竟是如何？如此无欺的体验正是心自身的体验，若心不清楚地体验，则不会称为心的自体验。如何？由于该意识的实体以蓝色等的形相生起或明显的缘故，对蓝色等自性的体验也就是它，而舍弃意识中显现境相这一点而说体验对象的自性是完全不可能的。因此，所谓对象蓝色等的自性，除了明显存在于心境中的这个之外别无他物，而这正是意识自身的形相。所以，虽然如实地体验的是意识自身的本质，但在显现方式上，却显现为意识体验与意识不同的蓝色等，如同梦中的蓝色等一样。
其次，若认为如同剑不能自割一样，意识自证不可能，那么，若如实观察，由于没有所知与能知，所以承认无实在的所作与能作，但仅凭这点并不能否认自证。胜义中，所取与能取无别，意识以明了了知的本性生起的体验是无欺且不可否认的成立，因此无人能说这不明了。虽然不能否认意识明了且仅是了知，但如同眼睛不能自见一样，意识能知外境但意识自身不能自知。


 །ཞེས་སུ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔོ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་ཡང་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མྱོང་བ་དང་དྲན་པས་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །ལྷག་པར་ཡང་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་བློས་དོན་མྱོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ནང་བློ་ཡི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་རང་གི་བློས་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བརྗོད་དམ་མི་མྱོང་ཞེས་བརྗོད། མྱོང་ན་དུས་མཉམ་པར་མྱོང་ངམ་འདས་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་། དང་པོ་ལྟར་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ལ་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ནམ་མི་ལེན། ལེན་ན་སྔོན་པོ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་སྔོན་པོ་རིག་པ་གཅིག་དང་། ནང་བལྟས་སྔོ་འཛིན་ཁོ་ན་རིག་པའི་བློ་གཉིས་སོགས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་ལེན་ན་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་མེད་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཡུལ་དེ་ད་ལྟ་བ་མིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་སྟེ་དེས་ན་རང་རིག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ནང་གི་བློ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པས་རང་ལ་བློ་དེ་སྐྱེས་པ་དེ་ཙམ་ལས་རང་གིས་རང་རིག་མ་རིག་གི་ཐ་སྙད་དཔྱད་མི་དགོས་སོ་སྙམ་ན། རང་བློའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་ཡུལ་
20-301a
ཡིན་པས་ཡུལ་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་རིག་མ་རིག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་མི་དགོས་པར་འགྱུར་བར་མཚུངས་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་ཤེས་པ་འདིས་གཞན་རིག་གོ་ཞེས་སུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་ངོ་། །གཞན་རིག་ཅེས་པ་དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་གཞལ་ན་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཙམ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མིན་ན་དེ་ནི་ནང་གི་བློ་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་འདོད་ན་ཡང་རང་རིག་ཆེད་དུ་དགག་པ་ནི་དོན་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོའི་ཐ་སྙད་ལའང་རང་སེམས་རང་གིས་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཇི༷་ལྟར༷་ན་སྒྲོན་མེ་དེ་ནི་གསལ་བ་དེ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར༷་གསལ་བྱེ༷ད་ཡིན་ལ། དེ་དེ་ལྟར་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བ༷་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གང་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་དུ་རང་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན༷་སྒྲོན་མེ་ནི་གཞན་བུམ་སོགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པར་མ་ཟད། ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷འང་གས༷ལ་བར་བྱེ༷ད་ཅེས་འདོ༷ད་ལ། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དེ་དག་དོན་མཐུན་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟར༷་བློ༷་ཡིས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པ་ཅ༷ན་ཡང་ཡི༷ན་ཏེ། བློ་བེམ་པོ་སོགས་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ལོག་སྟེ་གསལ་བར་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་འདོད་དེ། ཡང་དག་པར་ན་མར་མེས་མར་མེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཀྱང་མར་མེ་རང་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་ལས་གསལ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་པ་ནི་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རང་གིས་རང་ཉིད་གསལ་ཞེས་བཏགས་པའང་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དགག་དུ་མེད་དོ། །འདི་ལ་ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་གསལ་བྱེད་རང་ངོ་བོ། །གསལ་བ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་ལྟར་བློ་བདག་རིག་ཅན་ཡིན། །ཞེས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
这么说也不对，因为人相续中的意识，就如同了知蓝色等的意识一样，取蓝者也通过自心对自己不隐蔽的体验和忆念得以确立，这是无可否认的。尤其是，根据无相体验对象者的观点，即使承认外向心识能体验对象，但对于从该对象产生的苦乐等内心本质的所有体验，到底是说由自己的心现量体验呢，还是说不体验？如果体验，是同时体验还是在过去之后体验？若是第一种情况，对于在现量境中明显显现的对象，你是否承认有其他的能体验心识？若承认，则在取蓝色的时刻会有外向了知蓝色的一个识，以及内向了知唯蓝取的另一个识，如此无穷无尽。若不承认，则会导致无有对乐等的现量体验。若说是执取过去的，按照无相论者的观点，若明显显现的对象不是现在的，那它怎么能明显显现呢？因此，自证在世俗中是不可或缺的。
若认为，内心是自己相续的心，仅仅从自己生起了心这一点而言，不必考察是否自知自证的名言，那么，由于自心的对象是自己的对象，仅仅从见到该对象这一点而言，也不必使用认知或不认知的名言，这同样成立，但我们看到你们却使用"这个意识了知他者"的名言。若问"了知他者"是什么样的，除了体验对象之外别无他义，那么这对内心也同样适用，因此，若认为不经检验不经考察就可以进入名言，那么专门否定自证也就毫无意义，因为在世间老人的名言中，也可看到"自己的心自己知道"这样的说法。
因此，如同灯由于生起为明亮之本质而成为能照明者，它无需依赖其他条件就能使自身极为明亮，即自己照亮自己所处的那个地方，因此灯不仅是其他瓶子等的照明者，也被认为能照明自身的本质。如同这类名言是符合实际的，心识也是能了知自身的，因为心与无明的瓮等相反，仅从生为明了就使对境与有境二者都能显现，所以如此认为。如实地说，虽然灯并非以灯为对象而照明，但灯自身无需别的照明者照明自己，这是不可否认的成立，而且"自己照明自己"的安立也是这种意义的表述，因此这类名言不可否认。
对此，依照提婆菩提的注释译文："如何照明自身本质，因为是明亮的本质，所以承认是照明者，如此心也是了知自身的。"


 །
其他证非理
གཉིས་པ། ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་རི༷ག་བྱ༷་
20-301b
ནི་རང་ལས་དོ༷ན་གཞ༷ན་པ་ཡིན་ན༷་ཚོ༷ར་བྱ༷་དང་ཚོ༷ར་བྱེ༷ད་དུ་འཐ༷ད་པ༷ར་དཀ༷འ་སྟེ། རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་བློས་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ལ། ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པ་བློ་ཡི་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པའང་མི་རུང་སྟེ། ཡུལ་ད་ལྟ་བ་རྣམ་མེད་དུ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་དུས་ཀྱི་དབང་ཡུལ་ཤེས་གསུམ་དུས་མཉམ་པས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་རྒྱུ་གཅིག་མ་ཡིན་པས་དོན་རིག་གི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ངང་ཚུལ་ལས་ཀྱང་འདའ་བའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པ་སྔ་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདི་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་དེ་དོན་སྔ་མས་བཞག་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་རང་དུས་ཀྱི་དེ་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བས་ཅིས་ཀྱང་རྣམ་བཅས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་བློ་ཡི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་ལེན་པ་ཤཱཀྱའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བསམ་པར་འོས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་སྤོམ་ཡོར་དུ་བྱས་པས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུབ་མི་ནུས་སོ། །
二者亦现二应理
གསུམ་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཐད་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་མེད་ན་མཁས་ནས་བྱིས་པའི་བར་ལ་དེ་གཉིས་སུ་སྣང་ནས་ཁོ་བོའི་བློས་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་པར་ཅི་སྟེ་བརྗོད་ཅེ་ན། དོན་དམ་པར་རི༷ག་བྱ༷་གཟུང་བ་དང་རི༷ག་བྱེ༷ད་འཛིན་པའི་རྣམ༷་པ༷་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མེ༷ད་ཀྱང་མིག་བསླད་པ་དག་གི་སྐྲ༷་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་སོ༷གས་ཤེས༷་པ༷འི་ངོར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་ཁོ་བོས་སྐྲ་ཤད་འདི་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་བཞི༷ན། གང༷་གི་ཚེ༷་ན་གཟུང༷་བ་དང་འཛི༷ན་པ་གཉིས་སུ་རྣ༷མ་པར༷་ཕྱེ༷་བ༷འི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དུ་
20-302a
སྣང་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རྣམ༷་པ༷ར་བསླ༷ད་པ༷་ལས་བྱུང་བ་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། ཇི༷་ལྟར༷་འཁྲུལ༷་པས༷་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་པ་ལྟར་མཐོ༷ང་བར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ལྟར༷་སྣང་བ་ཙམ་པོ་དེ་ཡི་ངོར་བྱས་ནས་གཟུང་བ་ཡུལ་དང་འཛིན་པ་ཡུལ་ཅན་འདི༷་ཡི་ཐ་སྙད་རྣམ༷་པར་གཞག༷་པར་བྱས༷་པ༷་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་གཟུང་བ་དང༷་འཛི༷ན་པ༷་ཡི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཐ་དད་པ་འདི་ལ༷་ནི༷་གཉིས་སུ་མེད་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མི་འཐད་ཅེས་དང་། གཉིས་སུ་སྣང་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་མི་འཐད་ཅེས་བརྩ༷ད་བར་བྱ་བ༷་མིན༷་ཏེ༷། གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་ལམ། ཡང་དག་པའི་དོན་དང་ཡང་དག་པ་མིན་པའི་ཚུལ་ལམ། དོན་དམ་པ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཁས་ལེན་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོར་བྱས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་པའང་མི་འགལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །
故此成自证义略
གསུམ་པ་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་བསྒྲུབ། །
正行
དང་པོ། གོང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་ཕྱི་དོན་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པ་དེས༷་ན༷་ཤེས་པ་ལས་གཞན༷་པའི་ཡུལ་ཤེས་པས་རི༷ག་པ་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་ར༷ང་རི༷ག་པ་ནི་ཚད་མའི་འབྲ༷ས་བུ་ཡི༷ན་པར༷་འདོ༷ད་དོ། །
立其应理
གཉིས་པ་ལ། བློ་མྱོང་འཐད་ཀྱི་དོན་མྱོང་མིན། །དེ་ལ་མི་འཐད་རྩོད་པ་སྤང་། །དེ་ཕྱིར་བློ་མྱོང་ཉིད་གྲུབ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
其他证非理
其次，若意识的所知是自身之外的他境，则难以成立所感与能感，因为无相则毫无对境与有境的关联，导致一切心识体验都会中断。接受对境、根与识三者和合为心识之因也是不合理的。对于主张无相把握现在对境的观点，由于当时对境、根与识三者同时，因此相互之间一个不是另一个的因。所以这种了知对境的意识也超出了依赖根与境而生的缘起性质，因而会变成自生。
若是由前一刻对境、根与识三者和合的力量产生此识，那么现在的识将仅仅是前一刻对境留下的形相而已，而非缘当下之境，因此无论如何都必须承认有相。若如此，蓝色的体验不是心识的本质，那又怎么能体验对境呢？持奉释迦教义、承认因果缘起的人们应当如此深入思考，而不是在世俗中傲慢自大，否则无法理解深奥的世俗缘起。
二者亦现二应理
第三，证明虽无二取但显现为二是合理的：若所取能取无别，那么从智者到凡夫，为何显现为二并说"我的心知道这个和那个对象"，将所取能取说成是各别的呢？虽然胜义中所知所取与能知能取的形相不成立为各别，但如同眼病者的毛发丝和双月等，在心前显现为对境与有境各别，而且说"我看到这样的毛发丝"等名言，就像当所取与能取显现为二相区分的特征时，是由无始以来随行的习气所染污而产生的。
正如错乱而见所取能取为各别那样，仅就彼显现而言，安立所取对境与能取有境的名言时，不应争论"若无二则二显现不合理"或"若显现为二则无二不合理"。因为如此的承许建立是基于实相与显相，或真实义与非真实方式，或胜义与世俗的方式。因此应当了解，就二显现而言，安立外在色法等的名言也不相违，如同一切法无生而在世俗中安立为生等不相违一样。
故此成自证义略
第三，总结所成之义分为：正说及成立其合理性。
正行
首先，如前所述，由于外境不能以量成立，故无意识之外的对境为意识所了知，因此自证是量果。
立其应理
其次分为：心体验合理而非对境体验，遣除对此不合理的争论，因此成立唯心体验。
;


 །
意受应理非受事
དང་པོ། ཕྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་བློ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན་འདི་ཡང་བློས་མྱོང༷་བར་གྱུར༷་ན༷་ཉེས༷་པ༷་ཅི༷་ཞིག་ཡོ༷ད་དེ། དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མངོན་སུམ་པ་འདི་ཡོད་བཞིན་དུ་དོན་མི་མྱོང་ཞེས་བཀག་པས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པོ་གང་ཡང་མི་ཐོབ་ལ། དོན་མྱོང་ཞེས་པ་དང་བློ་མྱོང་ཞེས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དོན་མྱོང་བར་ཁས་ལེན་ནོ་ཟེར་ན་
20-302b
དོན་བློས་མྱོང་བར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་དོན་མྱོང་བར་གྱུར་ཀྱང་ཉེས་པ་ཅི༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་མོད། ཁོ་བོས་ནི་དོན་མྱོང་བ་ལ་ཉེས་པ་ཆེ་བ་དང་བློ་མྱོང་བ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་ནས་དོན་མི་མྱོང་ཞེས་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དེ་སུས་ཀྱང་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ༷འི་དོན་དེ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་མྱོང་ཞེས་གཞིག་པའི་ཚེ་དོན་མྱོང་བར་མི་འགྲུབ་ལ། ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་རིག་ཙམ་དུ་མྱོང་བར་ཚད་མས་གྲུབ་པས་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡིན་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་མྱོང་ངོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ནའང་ཅི་དགར་རག་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན༷་ནི༷་མྱོང༷་བར་གྱུར༷་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ནུས་ཀྱང་དོན་བདེན་པ་ཅི༷་ཞིག་བརྗོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཞེས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསམ་པ་ན་བློ་རྣམ་པ་མེད་པས་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་བ་ཞིག་ན་བློ་ལ་ནི་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་དེས་དེ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་རི་མོ་བྲིས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་བདེན་པའི་དོན་གང་ཡང་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་བློ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེ་ན། བློ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྲོ་སྟེ། འདི་ནི་རང་གི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ལ་དེ་འདྲའི་མྱོང་ཚུལ་དེ་ཕྱི་དོན་རྗེན་པར་མྱོང་བ་ལ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ་བློ་དང་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཡང་མྱོང་པ་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་བློ་ལ་རྣམ་པ་མེད་ན་མྱོང་བ་མི་འཐད་དུ་ཆུག་མོད། བློ་ནི༷་ཡུལ་དེ༷་ཡི་རྣམ༷་པ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་ན་རྣམ༷་པ༷་དེ་གང་ལ་རྗེ༷ས་སུ་ཞུག༷ས་པ་ཅ༷ན་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དེ༷་ནི་ངེས་པར་ཡོ༷ད་དོ་
20-303a
ཞེ་ན་རྣམ་པ་ཡོད་ལ་དེ་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་ནི་བདེན་ཀྱང་དེ་འདྲའི་རྣམ་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་དེ༷་ནི༷་ཕྱི༷་དོན་ལས་སྐྱེ་བའམ༷། ཕྱི་དོན་མིན་པའི་རྒྱུ་གཞན༷་ནང་གི་བག་ཆགས་ལ༷ས་སྐྱེ་ཞེས༷་འདི༷་ནི༷་དཔྱ༷ད་པར༷་རི༷གས་པ༷་ཡི༷ན་གྱི། དེའི་རྒྱུར་ཕྱི་དོན་ཡོད་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྒྱུ་གཞན་ནང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་ནི་ཕྱི་དོན་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའམ་ནང་བློ་ཡི་འདུ་བྱེད་ལས་འབྱུང་ཞེས་བསམ་པ་ན་ཕྱི་དོན་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་པས་ནམ་ཡང་མཐོང་མི་སྲིད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱི་དོན་ཉིད་ནམ་ཡང་བློས་དམིགས་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོ་མཐོང་མི་སྲིད་པ་ཡུལ་གྱི་བདག་པོའི་རེག་བདེ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་སྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
意受应理非受事
首先，执著外境的人们说：如果正如你们所认为的心自身能被体验一样，这个外境也能被心体验，有什么过失呢？现量体验对象的这种情况明明存在，否认对象被体验并不能获得任何额外的功德，而且"体验对象"和"体验心"将变得等同，因此我们承认对象被体验。
若对境被心体验能以量成立，那么即使对境被体验，也没有任何过失。我并非因为看到对境被体验有大过失而心被体验有功德，才否认对境被体验，因为即使有过失，若事物凭自力成立，谁也无法否认它。然而，当依循实在力量所启动的理性去分析"心如何体验与心相异的对境"时，无法成立对境被体验，而心自身作为对境形相的明了体验却能以量成立，因此我才如此说。即便你承认"体验对境"，也随你便，但是"外境被体验"这个语句只能是一种主张而已，应当思考它能表达什么真实的意义。
如此思考时，若是心无相地直接体验对象，由于心中没有由对象产生的形相，而且对象和心作为不同事物，二者之间毫无联系，因此说"彼知彼"如同说"知道是这样的"是合理的，就像仅仅说"在空中用各种颜色画了极为美丽的图画"并不能表达任何真实的意义一样。
那么你又是如何体验心的呢？心仅凭显现为蓝色等形相就成为被体验，这是由心自身所成立的，而这种体验方式不应该存在于裸露体验外境中，因为与心毫无关联，所以无论如何都无法思考对象自性的体验。
即使承认心若无相则体验不合理，但心以对境之相生起时不会无因而生，因此形相所依赖的、能够赋予形相的外境必定存在。对此，虽然形相确实存在且非无因而生，但这种无可否认的形相是从外境生起，还是从非外境的其他因，即内在习气中生起，这才是应当考察的，而并非已经确立其因必定是外境，因为这种形相从其他因——内在习气的觉醒中生起，理性上也没有障碍。
当思考这种形相究竟是仅从外境的力量生起，还是从内心的造作中产生时，理性上永远不可能看到它从外境生起，因为外境自身永远不可能被心所缘取，所以无法由任何量来证明它是因，如同不可能看到石女之子是国王触乐的因一样。


 །ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་མི་མཐོང་སྙམ་ན། ཡུལ་གང་དང་གང་ཡིན་ཀྱང་བློས་མཐོང༷་བའི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཏེ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང༷་བྲལ༷་བ་ན་ཡུལ་ཡན་གར་དུ་ནི་ནམ་ཡང་མི༷་འཛིན་ལ། ཡུལ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་བློས་ནམ་འཛི༷ན་པ་ན༷་བློའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་འཛིན་པའི་ཕྱིར༷་སྔོ༷ན་པོར༷་སྣང༷་བ༷་ལ་སོགས་པའི་གང་སྣང་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་སྣང་བའམ་བློས་མཐོང༷་བ༷་ཙམ་ཡི༷ན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ན་རྟག་ཏུ་བརྟན་པར་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་གང་ཅི་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་བརྒལ་བའི་ཕྱི༷་རོ༷ལ་ཡན་ག༷ར་བའི་དོན༷་ཡོ༷ད་པ་ནམ་ཡང་སྣང་བ་མི༷ན་ན་ཇི་ལྟར་དོན་མྱོང་བ་དང་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
遮其非理之争
གཉིས་པ། འདི་ལྟར་སྔོ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་མྱོང་བ་མིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་ཚང་ན་ཡང་སྐབས་འགར་
20-303b
བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་སོགས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་མིན་ན་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་སོགས་དོན་སྣང་གི་བློ་རྣམས་ཡུལ་དུས་རེས་འགའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མེ་ཆེན་པོ་འབར་བ་ལ་ཤིང་གི་ར་བ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པས་མཚོན་ནས་གང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བུམ་པ་མི་དམིགས་ལ། ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པས་དེ་ན་ཕྱི་དོན་བུམ་པ་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་སོ་ནམ་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ན་སྔ་ན་མེད་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོ་སོ་སོ་མཐོང་ནས་དེ་དང་དེ་ལ་བློ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། སྔར་མཐོང་བ་སླར་ཡང་མཐོང་ཞིང་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་སོགས་ཉིན་སྣང་ཇི་ལྟ་བར་འཆར་དུ་རུང་མོད་དེས་ཕྱི་དོན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་ཅི་འདྲ་བའི་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་མཐུན་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་པར་སྣང་སྟེ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་འདི་ཞེས་ཚད་གཟུང་བ་མེད་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཚད་མེད་པ་ལས་གང་དང་གང་སད་པ་དེ་ཙམ་མངོན་དུ་སྣང་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཡུལ་དུས་ངེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་གི་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་ཡང་ནང་བློ་ཡི་ཁྱད་པར་སྔ་མ་སྔ་མ་འག༷འ་ཞི༷ག་ནི༷་དོན་སྣང་གི་བློ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འག༷འ་ཞི༷ག་གི༷་བ༷ག་ཆ༷གས་ར༷བ་ཏུ༷་ས༷ད་པར་བྱེ༷ད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ༷་དེ་ཕྱིར༷་བློ༷་ནི༷་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྣམ༷་པར་ངེ༷ས་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་གནས་ཀྱི༷་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་ལ་ངེས་
20-304a
པར་ལྟོས་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་སོ་སོའི་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཡུལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡང་མི་སྲིད་ཅིང་། ཡུལ་ཆུང་ངུའི་གོར་ལས་སྣང་གི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་། དུས་ཐུང་ངུར་རིང་པོར་སྣང་བ་སོགས་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཤཱཀྱ་བློའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་ཤེས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །ནང་གི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་གནས་པའི་ནུས་པའོ། །རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
若问外境为何不见，任何对境被心见到的特点，即"这是这个"的形相，若离开它，则独立的对境永远不会被把握，而当任何对境被心把握时，心的形相也被把握，因此凡是显现为蓝色等的一切显现，都只是显现于心或仅为心所见，而非显现于心的颜色、形状、微尘的成立，以及外在恒常稳固地处于同一境处，或动作等任何所见的一切，都无差别地只是显现于心而已。超越这点的独立外境若从未显现，则如何能有对境的体验和对境的存在？对境存在的理由也将无法确立。
遮其非理之争
其次，这样体验蓝色等并非仅仅体验心的形相，因为即使根和作意具足，有时也不生起瓶子执取意识等，这是因为所缘缘不具足，若非如此，则执瓶眼识等显现对象的心将不会是境时偶尔生起的，因为无论有瓶无瓶，也将在一切处无定地生起。
对此，这就像在大火燃烧时围上木栅栏一样。也就是说，以有瓶和无瓶的方位等为例，对于主张一切显现唯心的观点，在无瓶的地方不见瓶，而在有瓶的地方见到瓶，因此认为那里有外境瓶，这就像做梦中的农业一样。
而且，在梦中也可以见到以前没有的种种特殊对象，并对它们生起新的心识，以及再次见到先前所见，显现为自他二者共同受用等，这些可以像白天显现一样出现，但这并不能证明外境的存在。由习气坚固产生的显现如对境的意识，会显现与外在对境成立一样的作用，具有相同习气的人也显现同样地受用，这是内在缘起力量的不可思议。
由于无法确定心的形相，习气的差别也无限，只有被唤醒的那部分才会显现，如同在梦中也显现为对境时间确定一样，而非处处显现。因此，在此也是前前内心的某些特殊性是后后某些显境心的习气极为唤醒的原因，因此心是在某些境时中作为确定形相而生起，而不是依赖外境而如此显现。
若必定依赖对境，则对同一对境也不会有不同的个别显现，且不可能有明显显现无境的情况。也不可能从小小的球体显现出种种安立的有情世界，以及梦中显现、短时显为长时等情况，这些将完全不存在。
此处，释迦慧的注释中说："所谓某些识，即任何现行识。内在习气，即阿赖耶识中安住的功能。极为唤醒，即在产生特殊识时，无碍地产生功能。"
;


 །
故此成意受
གསུམ་པ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་ཕྱིན་པ་ན་དེ་དང་དེའི་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་སྔ་ནས་ཡོད་པ་དེ་དག་མཐོང་བ་བཞིན་ཡུལ་ཕྱི་དོན་དུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་མེད་ཅེས་ཅི་ལྟར་སྨྲ་བར་ནུས་སྙམ་ན། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་ཞིང་སོ་སོའི་བཀོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་མཐོང་བའི་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་དེ་ན་གནས་པ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་སད་པ་ན་དེ་འདྲའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མི་འདྲ་བ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་སད་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་ཡུལ་ཐ་དད་མང་པོ་འགྲིམ་པའི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྣང་བ་དེས་ཕྱི་དོན་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བློ་ཉིད་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ནང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ཙམ་གྱིས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་བློ་གཅི༷ག་པུ་ལ༷་ཡང་གཟུང་བ་ཡུལ་ལྟར་སྣང་བ་དང་འཛིན་པ་བློ་ལྟར་སྣང་བའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཚུལ༷་གཉི༷ས་སུ་སྣང་བ་ཡོ༷ད་དེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར༷་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་རང་དུས་ཀྱི་བློ་རྟོག་པ་མེད་པས་དེ༷་ལྟར༷་མྱོང༷་བ༷་དང༷་། ཕྱིས་ཀྱི་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་
20-304b
ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་དྲ༷ན་པ༷ས་བློ་འདི༷་ཡི༷་ཚུལ༷་རྣམ་པ༷་གཉི༷ས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དེ་འཛིན་པས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་རང་རིག་ཉི༷ད་ནི་ཚད་མའི་འབྲ༷ས་བུ༷་སྟེ་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་འདིར་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་འཇོག་པ་ཡི༷ན་ནོ། །
依所现量果
གཉིས་པ་སྣང་ཚུལ་དོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཚད་འབྲས་ལ། དོན་ཡོད་ཀྱང་རང་རིག་འབྲས་ཡིན། །དེ་ལ་མི་འཐད་སྤང་བའོ། །
有色法自证依是果
དང་པོ་ལ། དོན་ཡོད་ཀྱང་དེ་དངོས་མི་སྣང་། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་འབྲས་བུར་འཐད། །
有色法未现
དང་པོ་ལ། གནས་ཚུལ་བློ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན། །སྣང་ཚུལ་དོན་ལྟར་ཞེན་པ་སྐྱེ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའོ། །
意受实相
དང་པོ་ནི། ཚད་མ་མདོ་ལས། ཡང་ན་རང་རིག་འབྲས་བུ་སྟེ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ལས་དོན་ངེས། །ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཉིད་དེ་འདིའི་། །ཚད་མ་དེ་ཡིས་འཇལ་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ཚུལ་ཕྱི་རོལ་དོན་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་ཡང་ཕྱི་དོན་གཞལ་བྱ་དང་། གཟུང་རྣམ་ཚད་མ། འཛིན་རྣམ་ཀྱིས་གཟུང་རྣམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་བློ་ལ་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་ཅི་སྣང་ཅི་མྱོང་ཡང་བློ་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཙམ་སྟེ། འདི་ལྟར་ག༷ང་གི་ཚེ༷་སྔོ་སོགས་རྣམ༷་པར་རི༷ག་པ་ཡི་རྣམ་པ་འདི་ལ་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ཡུལ༷་ཤེས་པ་ལས་གཞ༷ན་པའི་ཕྱི་དོན་འདོ༷ད་པ༷འམ༷། མི༷་འདོ༷ད་པ༷་ནང་གི་བག་ཆགས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་གཉིས་ཀས་ཀྱང་བློས་ཡུལ་ནམ་འཛིན་པ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷ར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་པོ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ལྟར༷་མྱོང༷་བ༷་ལས་འོས་མེད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་འགྱུར་འདི་ལྟར་ན་འདི་འདྲར་འཆད་དགོས་ཀྱང་བློ་རྣམ་གཉིས་འགྲེལ་པ༷་དང་ཅུང་མི་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་། །ཡང་ན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་
20-305a
ཡུལ་དེ་ཉིད་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བར་མཐོང་བ་དེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་གང་རུང་ཁོ་ན་དེའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་བློ་རྣམ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞེས་སྦྱར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
故此成意受
第三，如此当去往不同的地方时，若是以体验外境的方式成立先前存在的彼彼境界的布局，那么怎能说它不存在呢？对此，当与任何不同处所——广大虚空中各别刹土的布局相似的显境习气觉醒，与居于彼处者相符合时，就会体验到那样不同的各异显现，因为这种显境习气被唤醒，如同在梦中游历多处不同境域的显现一样。即使如此，那种显现也不能成立外境，因为心自身有二相显现的缘故。
而且，无需依赖外境，仅由内在习气的觉醒，即能显现种种显相，因此即使是单一心识，也能显现为所取如境显现与能取如心显现的二相，原因是无分别的当下心以二相方式体验，后来的分别念记忆有这样的二相，因此心的二相得以成立。因为有二相的缘故，所取被能取所体验的自证就是量果，在一切世俗量的场合，仅凭见闻等的体验就安立世俗义。
依所现量果
其次，依显现方式对境的量果：虽有对境，自证仍是果；对此不合理的遮除。
有色法自证依是果
首先：虽有对境，它的本身不显现；因此自证作为果是合理的。
有色法未现
首先：实相是心体验；显相对境执著生；除此之外不合理。
意受实相
首先，如《量经》中说："或者自证是果，从它本性确定对象，境的显现即是此量，由此量来度量。"就像这样，从显现方式显为外境来说，根据经部宗的观点，外境是所量，所取相是量，而能取相体验所取相的自证是果。如前所说，因为心有二相成立，无论什么显现和体验都只是心的体验。这样，当有蓝色等形相的了知时，无论是主张形相赋予者的因是异于心的外境，还是不主张而说只是内在习气的二种观点，当心把握对境时，除了体验非成立为外境实体的唯心形相之外别无他法。
这个偈颂按此译文应该如此解释，但似乎与《了义辨析论》有些不同。或者，所谓的"主张"和"不主张"，是指见到形相之因的对境本身可意或不可意，这两者中无论哪一种，都只是体验非成立为其实体的心相。
;


 །
所现如实执
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱང་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་ལས་དོན་དུ་ཞེན་པ་སྐྱེ་སྟེ། གང༷་གི་ཚེ༷་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས༷་པའི་ཆ༷་གཟུང་རྣམ་ལ་དོན༷་དུ་ནི་བཞ༷ག་པའི་ཕྱིར༷་དབང་པོའི་ཤེས༷་པ༷་ནི་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ཡུལ༷་དང་བཅས་པ༷་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་ཡི་ཚེ༷་གནས་ཚུལ་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་བ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ་བློ་འཁྲུལ་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བརྟགས་ཤིང་། རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྣམ༷་པ༷ར་ངེ༷ས་པར་བྱས་ནས་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་ངོར་བྱས་ན་དོན་རིག་པའམ་དོན་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཚད་འབྲས་སུ་བཞག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདྲ་ཞེས་པ་གཟུང་རྣམ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
除此非理
གསུམ་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་འདོད་མི་ནུས། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་འདི༷་དག་གི་ངོ་བོའམ་བདག༷་ཉིད་དེ་དག་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་པོའི་འདོད་པ་སྟེ་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་རྣ༷མ་པར་མྱོང་བ་ད༷ང་། རྣ༷མ་པ༷་གཞ༷ན་མི་འདོད་པ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དུ༷་མྱོང༷་བར༷་གྱུར་ན༷། འདོ༷ད་པ༷འམ༷་མི༷་འདོ༷ད་པ༷་དག་ཏུ་སྣང་བ་དེས༷་ཀྱང༷་དོ༷ན་རིག༷་པ༷ར་ནི༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་ཀྱི་གང་རུང་རེས་མ་མཐོང་ཞེས་ནི་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། གཉིས་ཀ་དོན་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི༷་རོལ༷་དོན༷་ནི༷་ཡོ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡ༷ང་རང་གིས་ཇི༷་ལྟར་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ་ཉི༷ད་དེ༷། ཡུལ་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ཉིད་དུ་ངེ༷ས་པའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་ལ། དེ་ལྟར་འདོད་མི་འདོད་དུ་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་རང༷་གི་ངོ༷་བོ༷ས་རྗེན་
20-305b
ཅེར་དུ་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཡུལ་གཅིག་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དུ་མ༷འི་བད༷ག་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་གཅིག་མཐོང་བ་ན་དགྲ་གཉེན་སོ་སོས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་དུ་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོ༷ས་པོ་ལ་ཡུལ་ཅན་སོ་སོའི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ན་དབང་ཤེས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་དང་ཡིད་རྟོག་མེད་ལའང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་གྲུབ་ལ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་བ་དེ་ལ་གྲུབ་དགོས་པས་ན་བློ་ཡི་རྣམ་པ་མེད་པར་ཡུལ་རང་ཉིད་རྗེན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། བསལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་བར་གྲུབ་པར་འདོད་ཅེས་ཁས༷་བླང༷ས་ན༷་ཡ༷ང་འདོད་མི་འདོད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་གཉིས་པོ༷་དེ་ད༷ག་གཅིག་ཅར་སྣང་གི་ཐ༷་ད༷ད་པར་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་སོ་སོའི་སྣང་བ་རེ་རེ་ནི་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །འདི་ནི་དོན་གྱིས། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་རིགས་པ་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་ཀྱང་འདིར་དོན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ནི་མ་བཀོད་དེ་དོན་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྣང་བ་ཐ་དད་ཡོད་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ན་དོན་མྱོང་བ་འདི་ཤེས་པ་ལས་འོས་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
所现如实执
其次，虽然仅仅是心识体验而已，但从习气坚固所生的显现如境的意识中，产生对境的执著。当习气坚固所生的意识的所取相分被安立为对象时，根识显现为具有外境对象一样，此时，实相中根与境也只是心的显现而已，别无他物，但对心自身的体验，错乱的心误执为外境，后起的心识也如此确定并执著，如同梦中的根和境一样。此时，就彼而言，若安立了知对境或思维对境为量果也可以，但如实考察则自证是果，因为所谓"对境相"除了所取相外别无所立。
除此非理
第三分为：安立过失和无法承许。
首先，若外境事物的体性或本质被观者喜爱，即符合意愿地体验其形相，或以其他形相不喜爱，即背离地体验，那么，按照显现为喜爱或不喜爱的方式，也应该变成了知对境，而不能说只见到其中之一，因为二者作为对境自相的对境无有差别。因此，即使承认外境存在，自己所体验的，就是确定这些对象如此安住的本质，这样喜爱或不喜爱的显现，并非对境自体的直接显现，因为一个对境将有喜爱与不喜爱多种本性的过失。
例如，见到一个人时，敌友各自见为可意或不可意，同样，当各自有境的根识见到色声等事物时，根识显现为与之相符或不相符，甚至无分别意识也有这样不同的显现，这是成立的。如果显现方式必须成立于对境自体的直接性质上，那么若无心识形相而对境自身直接显现，则应当对一切显现相同，而不应有差异。
其次分为：陈述所破和否定其答复。
首先，若承认对境本质上成立如此喜爱不喜爱的不同形相，则喜爱与不喜爱如何安住的这两者应当同时显现，而不是不同的人各自体验各自的一种显现。这在意义上与"一事由意异，故许境非成"相同，虽然推理方式一致，但此处并未用作无境的证明，意思是即使承认有境，不同显现也是无可否认的，因此体验对境除了心识外别无他法。
;


 །གཉིས་པ་ལ། ལས་ཀྱིས་ཅི༷ག་ཤོ༷ས་བསྒྲིབས་པ་དང་། །རྟོག་པས་གཉིས་སུ་སྣང་ལན་དགག །དང་པོ། ཡུལ་མཐོང་བ་པོ་དེས་གང་མ་མཐོང༷་པ་དེ་ནི་རང་གི། ལས་ཀྱིས་བསྒྲིབ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་གཉིས་ཀ་མཐོང་བ་མི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་དོན༷་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་དབ༷ང་གིས༷་དེ་དང་དེ་བློས་རྟོགས༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་སྣང་བ་དུ་མ༷འི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཅན་གྱི་དངོས༷་པོ་དེ༷་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་ལ༷་དམིགས་པའི་བློས་གང་
20-306a
རུང་གཅི༷ག་གི༷་བདག༷་ཉིད་དག་ཏུ་མཐོ༷ང་བར་བྱེ༷ད་པ༷་ན་མ༷་མཐོ༷ང་བ་དེ་ནི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི༷་ལྟར༷་ན༷་དོན༷་རང་ཉིད་ཤེས་པས་མཐོང༷་བར་བྱེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྣང་བ་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ་དོན་ཁོ་རང་གི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཆ་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ། དེའི་རྣམ་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་དེ་དོན་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བ་མིན་པར་གྲུབ་པས་ན་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ངེས་པར་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེ་འགའ་ན་མ་མཐོང་བ་ཞེས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲིབས་སོ་ཞེ་ན། ལས་དེས་དོན་དེ་ཉིད་རང་ངོར་སྣང་བ་དེ་གཅིག་པུའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད་ན་མ་མཐོང་བ་ཞེས་པ་ལས་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱི་དོན་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དོན་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དངོས་སུ་མི་སྣང་བར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་ཡང་སོ་སོའི་ལས་སྣང་ཙམ་ལས་དོན་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་དུའང་བཤད་དོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཡུལ་གཅིག་ལ་འདོ༷ད་དང༷་མི༷་འདོ༷ད་པར༷་སྣང༷་བ༷་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག༷་པ་ཙམ་ཡི༷ན་ཏེ། གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆགས་ལྡན་དང་ཡིད་ལོག་གིས་བུད་མེད་མཐོང་བ་བཞིན་ཡིན་གྱི་དོ༷ན་རང་ཉིད་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་བློ༷་ལ་འདྲ་མི་འདྲར་སྣང་བ་མི༷ན་ཏེ་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་རྗེན་པར་འཇལ་ལོ་སྙམ་ན། དབང་ཤེས་དེ༷་ལ༷འ༷ང་འཆི་ལྟས༷་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་མིག་སེར་དང་སྲོག་ཆགས་སོ་སོའི་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ལ༷་སོ༷གས་པ༷ར་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་ལྟར་ངེས་པ་མེད་པར་གང་རུང་གི་མཐོང་བའམ་སྔར་མཐོང་བ་དང་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ་མེ༷ད་པའམ་མི་མཐུན་པའི་སེ༷མས་གཞན་དང་གཞན་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་དབང་ཤེས་ལའང་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྗེན་པར་སྣང་བར་མ་ངེས་སོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་ལ་རབ་རིབ་སོགས་ཀྱིས་བསླད་པ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་མཐོང་བ་མི་འདྲ་བ་དང་སོ་སོའི་དབང་ཤེས་ལ་བདེ་བ་དང་
20-306b
སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྣམ་ལྡན་དུ་འགྱུར་བ་དུ་མར་མཐོང་སྟེ། འཆི་ལྟས་སུ་སྔར་རང་གི་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བ་ཕྱིས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་གཅིག་ལའང་ཉན་ཤེས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་དང་། སྲོག་ཆགས་འགའ་ཞིག་གི་དབང་པོ་ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དེས་ལ་ལར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཡིད་ཀྱིས་འདོར་ལེན་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་ཏེ་དུད་འགྲོ་སོགས་ལའང་སྔར་བཟའ་མ་མྱོང་བའི་ཟས་བྱིན་པ་ན་ལྕེ་ཤེས་བདེ་བའི་རྣམ་པས་མྱོང་ཞིང་བཟའ་བ་དང་འགའ་ཞིག་འདོར་བ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
其次分为：业力所遮障和分别念二现答辩遮破。
首先，若说见境者所未见到的，是由自己业力所遮障，因此不能同时见到二者。那么，由于外境的存在，心就不会认识到这个和那个，因为作为产生根识之因的显现多种本质的事物，即使在附近存在，缘取它的心也只见到某一种本质，那么未见到的虽然是对境，但心怎么能见到对境自身？因为虽然对境处于可见范围，却不能作为生起心识的因。
如此，对于所见到的，也会怀疑是否由对境力量所显，因为对境自身的实体中，喜爱与不喜爱无法区分，本性上是一体的，而与其形相不符的显现已证明不是由对境自力显现，因此如同双月等一样，对境也不会确定存在。有些例子中所说"未见到"是由业力使那种显现遮障了其他的，那么这种业使对境仅以一种形相显现于自前，所谓"未见到"的业如何是见到外境的因？因为它成为使多种本质的对境不直接显现而错乱为他相的因。如此，甚至可以解释为自己所见也仅是各自的业显，而非共同的境存在。
其次，若说一境显现为喜爱与不喜爱仅是意识的分别，如同由串习力，有贪者和厌离者见到女人一样，而非对境自身为根识所显为相似或不相似，因为一切无错乱的根识都能直接量度该对境。
那么，即使对于根识，也有因死亡征兆所触、黄眼病及各种众生根的差别等，见不像某些所见那样确定，或者见到与先前所见毫无连接或不一致的其他他相，因此根识也不一定显现对境的本来直接状态。
而且，即使根无翳障等过患，也见到不同的对境见解以及各自根识所生起的苦乐不同体性，例如死亡征兆中先前见到可爱的儿子，后来见为不可意的形相等；同样，对一声音也产生随顺或背离的耳识；某些生命的根所生起的乐受，对其他众生却生起苦受。
这些并非仅仅由意识取舍，因为动物等也有未曾食用的食物给予时，舌识以乐相体验而食用，或有些舍弃，就是如此。


 །འདིར་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་ཆ་བསྟུན་ནས་གསུངས་ཀྱང་དེས་མཚོན་པར་དཔྱད་ན། མིག་སེར་ཅན་གྱིས་དུང་སེར་པོར་དམིགས་པའང་དམིགས་རྐྱེན་དུང་མེད་ན་སྣང་བ་དེ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་མོད་དུང་གི་དབྱིབས་དུ་ཇི་ལྟ་བར་སྣང་ཡང་ཁ་དོག་སེར་པོ་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ན་དེ་འདྲའི་དུང་སེར་པོ་ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་མ་མྱོང་ཡང་སེར་པོ་དང་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་དབྱིབས་སྣང་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མིན་ན་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པས་རྗེན་པར་འཛིན་པའི་ལུགས་ལ་ནི་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་གསལ་སྣང་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དོན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་འགལ་བ་གནས་པ་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་དབང་པོ་བསླད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་ཡུལ་དུང་གི་རང་བཞིན་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་ཤེས་སྣང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ན། དུང་དཀར་སྣང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་སྣང་ཚུལ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ལ་དཔག་ནས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རེ་ཞིག་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དུང་དཀར་སྣང་དང་སེར་སྣང་གཉིས་ཀ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་སེར་སྣང་ནི་འཁྲུལ་
20-307a
པས་བསླད་ལ། དཀར་སྣང་ནི་མ་བསླད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དུང་རང་ཉིད་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་སྣང་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་སྣང་ཀུན་དང་ལས་སྣང་གི་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཀུན་ཀྱང་རྣམ་པ་སོ་སོར་མྱོང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་དེ་སོ་སོས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་དང་། ཡུལ་ཅན་གང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གཞག་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རང་རང་སོ་སོས་མཐོང་བ་དེས་དོན་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་རིག་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ལ་བརྟན་མི་བརྟན་དང་། ཡུལ་ཅན་མཐོང་བ་དེ་ལ་བསླད་པ་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཀྱི་ཆ་ལས་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་བློར་འཇོག་སྟེ་དུང་དཀར་འཛིན་དང་སེར་འཛིན་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་སྐབས་འདིར་དོན་རིག་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་དེ་འགལ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཅན་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ནམ་ཡང་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བས་རེ་ཞིག་དུང་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ལྟར་དགོས་པས་ན་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་ཁས་མི་ལེན་པར་ཡུལ་རང་གི་དངོས་པོ་རྗེན་ཅེར་དུ་སྣང་བ་ལྟར་ན་སོ་སོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་སོ་སོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱི་དོན་ཀྱང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སམ་ལས་སྣང་གིས་མཐོང་བ་དེ་མིན་པའི་ཐུན་མོང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུས་ཀྱང་བཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་སུ་གལ་ཆེ་བས་ཤིན་ཏུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
故而自证是果应理
གཉིས་པ་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ནི། སྔར་ཚད་འབྲས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་དོན་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་ཚད་འབྲས་
20-307b
སུ་བཤད་ཀྱང་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་དེ་རང་རིག་ལས་འོས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་ལུགས་ལའང་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
此处虽然依照那种程度而说，但若以此为例进行考察：黄眼病患者将白螺见为黄色，虽然在没有所缘缘白螺时不会产生那种显现，但当见到螺的形状如实显现而颜色见为黄色时，这种黄色的螺虽然从未作为外境成立过，但如果与黄色不是实质上不同的形状显现也不是心的形相，那么它将在对境自性中成立。
因此，主张外境自体被心直接把握的观点，不可能产生对境的错误明显显现，因为如何显现就是对境的自性，不可能在对境自身存在这样相互矛盾的性质。这种似现量的显现虽然产生于根的染污，但当白螺显为黄色的外境自性仅仅成立为心的显现时，白螺的显现也与此相似，显现方式与对境显现没有区别，依据体验的成立推知心有形相。
尽管如此，暂且就承认外境而言，白螺显现和黄螺显现作为心的形相虽无差别，但黄色显现是由错乱所染污，而白色显现则未被染污，因此可以说形相的赋予者——外境白螺自身是白色的。
同样，树木行走的显现等一切错乱显现和不同的业力显现，各种形相的体验都是无可否认的。如果共同的所见对境以各自所见的方式存在，那么一切见解都将成为量，因此在这方面将无法建立什么是对境的实际情况和哪个有境是量的安立。虽然各自根据所见施设了知此彼对境的名言，但依据对境显现的稳固与否以及有境见解是否有染污，安立为量或非量的心识，如把握白螺和把握黄螺一样。
因此，在承认外境的场合，对境了知量的所量绝不能安立为量所成立的具有各种矛盾性质的事物，所以暂且必须如同确定承认白螺就是白色一样，不承认各种不同显现仅仅是形相，如果是对境自身实体直接显现，那么各自如何显现，对境就如何成立。若不成立，则仅仅是各自习气的显现，共同的所见外境也不会成立，因为谁也无法安立除了各自习气力或业显所见之外的共同者"是这个"。这在考察世俗量的场合非常重要，应当深入思考。
故而自证是果应理
其次，自证是果：先前在第一量果时虽将了知对境说为量果，但若善加考察，除了自证外别无他法，因此即使在承认外境的观点中，自证也是果。
;


 །ཇི་ལྟར་ན། དོན་མྱོང་བ་འདི་ནི་བློ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་རྗེན་པར་མྱོང་བ་མིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་དོན་སྔོ་སོགས་གཞ༷ལ་བྱ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ༷འང༷་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་བའི་རང་རིག་འདི་ནི་ཚད་མའི་འབྲས༷་བུ་ཡི༷ན་པར་རི༷གས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཇི༷་ལྟར༷་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདི༷་ཡི་ར༷ང་བཞིན༷་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་ནི༷་དེ་ལྟར༷་རྣམ་པ༷ར་ངེ༷ས་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་ཕྱི་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་ངེས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་དོན་ཡོད་ཀྱང་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དོན་མི་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །
遮其非理之争
གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི༷་ལུགས་ལ་རང་རིག་ཚད་འབྲས་ཡིན་པ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་སྤང་ལ། འཛིན་རྣམ་ཚད་མར་ཐལ་བ་སྤང་། །ཕྱི་དོན་གཞལ་བྱར་མི་འཐད་སྤང་། །
遮了相量
དང་པོ་ལ། བསམ་པའི་དབང་གིས་འཛིན་རྣམ་མིན། །མིན་ཀྱང་རང་རིག་འབྲས་མི་འགལ། །
是故思非了相
དང་པོ། གལ་ཏེ་ནང་གི་ཤེས་པ་མྱོང་བ་ཙམ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་ན་འཛིན་རྣམ་དེ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་ལ་འཛིན་རྣམ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱི་དོན་འདོད་པ་དེའི༷་ཚེ༷་དོན༷་དུ་སྣང༷་བ་གཟུང་རྣམ་འདི༷་ཉི༷ད་ནི༷་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚད༷་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་འཛིན་རྣམ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་རྣམ་དེ་ཡོ༷ད་དུ་ཟི༷ན་ཀྱང༷་ནི་དེའི་ཡུལ་ནང་གི་བློའི་རྣམ་པ་དེ་ཡིན་གྱི་དོན༷་གཞ༷ན་པ་ཕྱི་དོན་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་ཕྱི༷་རོལ༷་ལ༷་འཛི༷ན་རྣམ་བདག༷་ཉིད་ནི་ལྟོ༷ས་པར༷་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་ཏེ། ཁ་ནང་ལྟའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྡེབ་སྦྱོར་གོ་བདེར་བསྡེབས་ན། དེ་ཚེ་དོན་སྣང་འདི་ཉིད་ནི། །ཚད་ཡིན་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་གཞན་གྱི། །
20-308a
ཕྱི་རོལ་ལྟོས་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཟུང་རྣམ་ཡང་ཕྱི་དོན་ལ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེས་ཀྱང་ཕྱི་དོན་དངོས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེས་ཕྱི་དོན་དངོས་སུ་མི་འཛིན་པར་འདོད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཇི༷་ལྟར༷་དོ༷ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བད༷ག་ཉིད་དེ༷་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རང་ངོ་ལ༷་གན༷ས་པ༷་དེ༷་ལྟ༷་བུར༷་ཕྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་དོན་འདི༷་ནི༷་བློ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ༷་ལྟར༷་དུ་གན༷ས་སོ༷་ཞེས༷་ངེས༷་པར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དོན་སྣང་དེ་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་ནི་རི༷ག་པ༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་ཉི༷ད་དོ༷ན་རི༷ག་པའམ་ཤེས་པ་ཞེས་སུ་འདོ༷ད་དེ། འདི༷་ལྟར༷་སྣང་བ་དེ་བློ་རང་ཉིད་དོན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དོན༷་གྱི་བདག༷་ཉིད་རྗེན་པར་སྣང༷་བ་ཉིད་མ༷་ཡི༷ན་ཀྱང་ཕྱི་དོན་དེ༷་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དམ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། བློ༷་ལ༷་ནི༷་གན༷ས་པའམ་སྣང་བའི་དོ༷ན་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱུའི་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་དེ༷་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཇི༷་ལྟར༷་སྔོ་སོགས་ཀྱི་དོན༷་དེ༷་ནི༷་བློ་ལ་གན༷ས་པ་དེ༷་ལྟར༷་ཕྱི་དོན་དེ༷་ཡང་ར༷བ་ཏུ་གསལ༷་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །
非了相却不违自证为果
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ན་རང་རིག་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཟུང་རྣམ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་དོན་རྟོགས་ཚད་འབྲས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱ་བ་མི་བྱེད་ན་ནི་དེ་ཚད་མར་ཡང་མི་རུང་སྟེ་དེ་ལ་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
怎样呢？对境的体验是体验心中的形相，而非直接体验对境，因此，即使在主张外境蓝色等为所量的观点中，心自身的体验——自证也是量果，原因是，如同体验显现为蓝等形相的本性即是心自身的体验，同样外境也是如此确定的，否则无法确定此外境是这样的。因此，若即使有对境自证仍是果，那么对于不承认对境的观点就更不必说了。
遮其非理之争
其次，遮除在承认外境观点中自证作为量果不合理的争论：遮除能取相为量的过失；遮除外境为所量不合理的过失。
遮了相量
首先：依思维力非能取相；虽非如此自证为果不相违。
是故思非了相
首先，若仅仅内心体验成为对外境的量，那么能取相将成为对外境的量，因为在显现为蓝色所取相上也有能取相的缘故。
对此，当承认外境时，显为对境的所取相就是对外境的量，而非能取相，因为即使有能取相，但它的对境是内心形相而非其他外境，因此能取相不取决于外境，因为它是向内观照的意识。若按易懂的诗体组织，则为：彼时境显正是量，非是能取之自性；即使存在非他境，不依外境故是也。
那么，所取相也不成为外境的量，因为它也不直接执取外境，这一点怎么说？虽然承认所取相不直接执取外境，但由于心自身中所具有的如蓝等对境的自性，依据对外境执著的意念，确定外境如心中显现那样安立，了知所取相的自性，因此称之为了知对境或认识。这样，显现是心自身显为似境，而非对境自性的直接显现，但它仍是外境的证成或量，因为心中所安住或显现的对境形相能够完成了解因境的作用。原因是，对境如蓝等在心中安住，外境也能如此明显了解。
非了相却不违自证为果
其次，若如此则自证不会是果，因为所取相自身完成了了解对境的作用，如前所说了解对境是量果。若不作用，则它也不合适作为量，因为它没有了解对境的作用。
;


 །གཞན་ཡང་འཛིན་རྣམ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དེས་ཕྱི་དོན་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པས་ཡིན་ན་རང་རིག་ཀྱང་དོན་རིག་གི་ཚད་འབྲས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པའང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་རང་རིག་ཚད་འབྲས་སུ་ཇི་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན། ཕྱི་དོན༷་འཇོ༷ག་པ་ནི་གཟུང་རྣམ་དེ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་དོན་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཤེས་པ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང༷་རི༷ག་པ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་སུ་རིག་པ་མེད་པ་ཡི༷ན་ཡ༷ང་ཕྱི་དོན་ལྐོག་ན་མོའི་ཚུལ་དུ་འདོད་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ཕྱིར་
20-308b
བལྟས་ཀྱི་དོན་རིག་པར་འདོད་དེ། ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་ཕན་ཆོད་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་བློ་ལ་སྣང་བ་འདི་ལས་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཚད་མ་གཟུང་རྣམ་དང་འབྲས་བུ་རང་རིག་གཉིས་ཀའི་ཡུལ༷་ཐ༷་དད་པ༷འ༷ང་མི༷ན་ཏེ། གཟུང་རྣམ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་སྔོན་པོ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་སྙམ་ན། སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་ཅི་ལྟར་མྱོང་ན་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་བསླད་པའི་དབང་གིས་སྣང་ཡང་། གཟུང་འཛིན་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ལ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ན༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གསལ། ཙམ་གྱི་ར༷ང་རི༷ག་པ་དེ་ཕྱི་དོན་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་འབྲས༷་བུ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་བློ་དེས་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ངོར་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་དང་ནང་བལྟས་ཀྱི་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་། བསླད་པའི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལྟར་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་ན་ཡང་ཤེས་པ་ཁ་ཕྱིར༷་བལྟས་ཏེ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་མྱོང་བའང་མེད་ལ། གཟུང་རྣམ་ལས་གཞན་པའི་འཛིན་པ་ཡན་གར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན༷་རི༷ག་པར་འདོད་པ་དེ༷་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་རིག་དེ་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་དང་དེར་གསལ་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ༷། །འདི་དག་གི་ཤན་ལེགས་པར་མ་ཕྱེད་ན་བློ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་མི་ཕྱེད་པས་ཞིབ་ཏུ་བསམ་པར་བྱ་བ་གལ་པོ་ཆེའོ། །
遮外色法非所量
གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་གཞལ་བྱར་མི་འཐད་པའི་རྩོད་སྤང་ལ། དོན་ནི་རྒྱུ་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ཡིན། །རྒྱུ་མིན་སྣང་བས་རྩོད་པ་མེད། །
其因为外色法
དང་པོ། ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ནི་དོན་མ་ཡིན་ལ། དོན་ནི་རྣམ་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་
20-309a
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཙམ་གཞལ་གྱི་ཕྱི་དོན་ཉིད་གཞལ་བྱར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་གཞལ་ཀྱང་དོན་མ་གཞལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་དོན་རང་མཚན་དེ་དང༷་འདྲ༷་བ༷འམ་གཞ༷ན་ནང་གི་བག་ཆགས་འཇོག་བྱེད་དང་འདྲ༷འང༷་རུང༷་སྟེ་རྒྱུ་ཡི་སྟོབས་ལས་ཤེས༷་པ༷་ཉིད་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ༷་ལྟར༷་སྣང༷་བ༷་ཙམ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་ནི༷་དོན་ཡང་ཡི༷ན་ཏེ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཤེས་པ་ཉིད་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་གཟུང་དོན་ཡོད་ན་དུས་མཉམ་པ་དེ་ཡིན་དགོས་ན་དེས་ཤེས་པ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས༷་ན༷་དེ་འདྲའི་དོན་ནི་གཞལ༷་བྱ་ཉི༷ད༷་དུ་འདོ༷ད་དེ། དེ་ཡང་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་དོན་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་དེའི་རྒྱུར་འདོད་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཡི་ངོར་བྱས་ནས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
此外，能取相之所以不成为量，是因为它不以外境为对象，那么自证也不会成为了知对境的量果，而且也不主张量和果有不同的对象，因此在主张有外境的观点中，自证如何安立为量果呢？
安立外境是所取相的自性，因此以心自身显现为蓝色等，心自身体验此显现的自证而已，别无对境的直接认识，然而依据主张外境为隐蔽方式的观点，承许向外观照的对境认识，因为只要承认外境，除了显现于心的证成外别无其他可能。
因此，量——所取相和果——自证这两者，其对象也不是不同的。若问所取相是如何完成了解外境蓝色的作用？仅仅是明显体验为蓝色就完成了作用。如何体验？虽然由染污力而显现为蓝色和蓝色执取的二相，但考察能取所取自性时，未成立为对境和有境二者的唯蓝色形相明显的自证，即使依据有外境而言也说为果，因为生起为蓝色形相的心已完成了解蓝色的作用。
因此，对于显现为有外境的角度，虽然分为向外观照和向内观照二种方式，以及依据染污显现而分为所取能取二者的不同方式解说，但心向外观照，除了心之外别无所体验的对象，也没有离开所取相的独立能取，因此所谓的了知对境，胜义中也是自证的自性，因为一切心的体验只是心自身明显为某某的自证，绝不超出这点。
若不能很好地区分这些要点，将无法分辨一切心如何成为自证，所以非常重要，应当详细思考。
遮外色法非所量
其次，遮除外境为所量不合理的争论：对境因为是因故为所量；非因显现故无争议。
其因为外色法
首先，若如主张心有形相者，显现于心的不是对境，而对境是有那种形相之因，因此仅仅度量自因，而外境本身不成为所量。
对此，虽度量因但不会成为未度量对境，因为无论该形相与外境自相相似，或与内在习气的赋予者相似，仅仅由因力心自身显现为如此蓝等形相，这是无可否认的，如此之因也是对境，因为除了在心中安立形相的因外，别无所谓其他的"对境"，不能生起心识的，如同石女儿等一样，也不合理是对境。
若非因的所取对境存在，则必定是同时的，但已证明它不能利益心识，所以这种对境被主张为所量。而且，主张所缘缘的对境产生心识，是它的因，这是依据显现而未经观察分析而趣入，所以没有任何过失。
;


 །
非因即现无争
གཉིས་པ། ཇི༷་ལྟ༷ར་ཟླ་གཉིས་དང་རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ༷་པ༷་འག༷འ་ཞི༷ག་ལྟར༷་རང་དུས་ན་དོན༷་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་སུ་སྣང་བ་མེ༷ད་པར༷་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་ལྟ་བུར་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་དེ༷་ཇི༷་ལྟར་ཕྱི༷་དོན་འཛི༷ན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་བཞག་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ༷་ནི་ཁྱོད་ཤིན་ཏུ་བདེན་ཏེ་ཁོ་བོས་ཀྱང་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་འདིའི་ངོར་བྱས་ནས་མ་བརྟགས་པར་ཕྱི་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ཕྱི་དོན་འཇལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་འཛིན་པ་དེ་འདྲ༷་ང༷ས་ཀྱང༷་མི༷་ཤེས༷་ཏེ། ནམ་ཡང་ཕྱི་དོན་ཤེས་པས་འཛིན་པར་མི་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་དོན་ལ་གནས་སོ༷། །
实相无类别
གཉིས་པ་དོན་ལ་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ལ། གསུམ་དུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པར་བསྟན། །དོན་ལ་དབྱེ་བས་སྟོང་པར་
20-309b
བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
说有三为错乱
དང་པོ་ལ། བསླད་པའི་དབང་གིས་གསུམ་དུ་སྣང་། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས། །དང་པོ། ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་པོ་བློ༷་ཡི་བདག༷་ཉིད་ཙམ་དུ་རྣམ༷་པ༷ར་དབྱེར༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་གཟུང༷་བ་གཞལ་བྱ་དང༷་། འཛི༷ན་པ༷་ཚད་མ་དང་། དེས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་འབྲས་བུ་རང་རིག་དག༷་དང་གསུམ་པོ་ཐ༷་དད་དུ་ལྡན༷་པ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་དང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅིང་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར༷་ན༷་དབང་པོ་སྔག༷ས་དང་རྫས་དང་ཏིང་འཛིན་སོ༷གས་ཀྱིས༷་བསླ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་འཇི༷མ་པའི་དུམ༷་བུ༷་དང་ཤིང་བུ་རྡེའུ་སོ༷གས་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ཡི༷་གཟུག༷ས་དང༷་བྲལ༷་བ༷་ཡང༷་རྣམ༷་པ༷་གཞ༷ན་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྣང༷་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་འཁྲུལ་སྣང་མ་ཡིན་ཏེ་སྔགས་དང་རྫས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་སྣང་བ་དེར་སྐྱེས་པའོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིམ་དུམ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་དག༷་དེར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་འགྱུར་དགོས་ཀྱང་སྔགས་སོགས་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེས་མ༷་བསླ༷ད་པའི་མི༷ག་ཅ༷ན་གྱིས༷་འཇིམ་དུམ་སོགས་རང་གི་དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ལྟར༷་མཐོ༷ང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན་ཐག༷་རི༷ང་པོའི་མྱ་ང༷མ༷་གྱི་ཐང་ན༷་གཟུག༷ས་ཆུང་ངུ་ཡང་ཆེན༷་པོར༷་སྣང༷་བ་བཞི༷ན་དུ་དོན་ལ་གཟུང༷་བ་དང་འཛི༷ན་པ༷་དང་དེས་དེ་རིག༷་པ༷་གསུམ་དག༷་སོ་སོར་ཡོ༷ད་པ༷་མིན༷་ཡང༷་བློ༷་ངོར་གཞལ༷་བྱ་ད༷ང་འཇལ༷་བྱེ༷ད་ཚད་མ་དང་། དེས་དེ་གཞལ་པའི་རང་རིག་པ་འབྲ༷ས་བུར༷་གན༷ས་པ༷་ཡི་ཚུལ་གསུམ་པོ་འདི༷་ནི༷་བློ་ངོར་ཇི༷་ལྟར༷་རྗེས༷་སུ་སྣང༷་བ་བཞི༷ན་དུ་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་བྱས༷་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་རྗེས་སུ་བྱས། །ཞེས་སོ། །
立实相无类别
གཉིས་པ་དོན་ལ་དབྱེ་བས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། སྣང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མིན་ན༷་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི༷་ངོ༷་བོ༷ར་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་བློ་ཡི་དངོ༷ས་པོ་གཅི༷ག་ལ༷་དེ་གསུམ་གྱི་རྣ༷མ་པ༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྣང་བ་དེ་ལྟར་
20-310a
བདེ༷ན་པར་འགྱུར༷་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་བདེན་པར་གྱུར་ན་གཅི༷ག་པ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རང་ལ་རང་ཡུལ་དུ་བདེན་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་དེ་རིག་པ་གསུམ་དུ་གནས་པས་དེ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཀ་བུམ་སྣམ་གསུམ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བློས་ཡུལ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ནི་གཏན་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་གསུམ་བློ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འབྲེལ་བ་ནམ་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
非因即现无争
其次，如同双月和梦中的马牛等形相一样，在自身当下没有对境事物直接显现，而是心自身显为似境，那么它如何执取外境？这种安立不合理。
对此，你说得非常对，我也只是依据似有外境的显现，不加观察地说"由外境所生的形相度量外境"，但如果如实观察，这种心执取外境的方式我也不知道，因为如上所示，外境从未被心所执取，这才是事实的真实安住。
实相无类别
其次，实相中量果所量三者无分别：说有三为错乱；立实相无类别；遮破诤论。
说有三为错乱
首先：由染污力显为三；依此假立名言。
首先，量果所量三者在心的自性上完全无法区分，然而具有错乱见解者执著所取为所量、能取为量、以及彼对彼的体验为自证果，将三者分别投射为不同，并如此施设名言和了解，如同根被咒语、药物、禅定等染污者，虽然泥块、木片、石子等远离马牛的形态，却显现为其他形相——马牛等一样。
若说这不是错乱显现，而是由咒语、药物等因缘而生起那种显现，不是的，因为若泥块等生为彼等，则自性必须改变，然而未被咒语等错乱因染污的眼者，不见泥块等自身事物之外的马牛等，这就是原因。
其次，如同在远处旷野中，小形也显为大一样，实相中所取、能取和对彼的了知三者并非各自存在，然而在心前，所量、度量的量和了知彼度量的自证果，这三种方式，是依照心前如何随显而施设彼彼名言的。或者可说："如何显现如是随。"
立实相无类别
其次，证成实相中空无分别：若依显现方式投射分为三者不是如此，那么显为各种形相自性的单一心的事物中，三者的形相将如何显现而真实，因为若显现差别的方式如此成为真实，则一性将被损害。
而且，若自成自境为真，则安住为境、有境和了知彼三者，三者将成为不同，若如此，虽可承许如柱瓶毯三者一样的不同法，但心体验对境的名言将彻底颠倒，因为三者成为一心本性的关联永远无法成立。
;


 །དེས་ན་དུ་མར་བདེན་པ་མི་སྲིད་ལ་དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བདེན་ནོ་སྙམ་ན། དུ་མར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གཞ༷ན་ལ༷་རང་མིན་པ་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་པ་ཉམ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། བདེ་སྡུག་དང་སྔོ་སེར་གྱི་རྣམ་པ་དང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དེ་དག་ཀྱང་སྣང་བ་དེའི་ངོར་ཐ་དད་དུ་སྣང་གི་རང༷་བཞི༷ན་གཅིག་ཏུ་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྣ་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བདེན་པ་མིན༷་ནོ། །ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་མ་ཡིན་པར་བློ༷་ཡི་དངོ༷ས་པོ་ལ་ཐ༷་དད་མེ༷ད་པར་མཐོང༷་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར༷་གཞལ་བྱ་སྔོ་སེར་སོགས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར༷་རིལ་གཅིག་ཏུ་ངེ༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་ག༷ང་གི༷ས་ཕྱི་ནང་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་དཔྱ༷ད་ན༷་གནས་ལུགས་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ་ན༷་དེ༷་ལ་དངོ༷ས་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེ༷ད་དེ། གང༷་གི༷་ཕྱིར༷་ན༷་སྣང་བ་དེ༷་དག༷་ལ༷་གཅི༷ག་བདེན་དང༷་དུ་མའི་རང༷་བཞི༷ན་དུ་བདེན་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱད་ན་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་བྱས་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །
遮迁其义
གསུམ་
20-310b
པ་རྩོད་སྤང་ལ། རིགས་པ་དང་ནི་ལུང་འགལ་སྤང་། །
遮违正理
དང་པོ་ལ། དེ་གསུམ་རྫུན་པར་མི་འཐད་དང་། །འཐད་ན་གསུམ་བཞག་མི་འཐད་རྩོད། །
其三不实非理
དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང་ནི་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ན་བདེན་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་རྫུན་པའི་དཔེ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། རྫུན་པ་ནི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྫུན་པར་བཞག་དགོས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་ལ་གང་གང་གི་དཔེར་རུང་སྟེ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་ཡང་དོགས་པར་འགྱུར་ལ། ཕན་ཚུན་ཆོ༷ས་མཐུན་པ༷་ཉི༷ད་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷ས་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་དང་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལྟར་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་མིན༷་ལ༷་དེ༷་ཡི་བདག༷་ཏུ་ཞེན༷་པས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ༷་དག༷་གི༷་འཁྲུལ༷་བ་སྐྱེ་བ༷་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བདེན་རྫུན་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་བཞག་པའོ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་འདི༷་ལ༷་དེ་འདྲའི་རྫུན་པའི་རྣམ་གཞག་དེ༷་མེ༷ད་དེ༷། སྐད་ཅིག་མི་སྡོད་པར་འགྲོ༷་བ༷་འདི༷་ལའམ་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ༷་བདེན་པ་དེ༷་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་གཅིག་ཀྱང༷་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་གང་སྣང་བ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཏེ་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུར་རྫུན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ཟའོ་ཟེར་ན། བདེན་པ་སྔོན་སོང་ལ་ལྟོས་ནས་རྫུན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་འགོད་མི་དགོས་ཏེ། རང་ཉིད་རྫུན་པའི་དཔེ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པ་ནང༷་གི༷་བསླ༷ད་པ༷་མ་རིག་པ་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཉེས༷་པ༷་ཅན་རྨོངས་པ་དེ་ལ༷ས་བྱུང༷་བས༷་ན། རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་ཙམ་ནས་རང་གི་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཕྱིན༷་ཅི་ལོག༷་ཏུ༷་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་འདི༷་ལྟ་བུའང༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་བདེན་པ་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མི་དགོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
因此，多样不可能真实，而三者为一真实，这样想的话：因为多样显现的形相中，非自为他的特性将被损害；而且，乐苦和蓝黄的形相以及境与有境的显现，在那种显现前显为不同，并未见为一自性，所以多样为一本性的真实性并不存在。若见为异显而实非如此，心的事物上无差别，那么因此，所量蓝黄等一切显现也必须确定为无差别的整体，但这不合理。
如此，以胜义观察的正理考察内外能取所取所摄的这些事物时，在真实义中，其中任何事物都不成立，因为在那些显现中，无论一真实或多自性真实都不存在，因此成立为二空的自性，因为无论如何观察二现的本质，都完全无法经受观察，所以二现是错乱显现，虽然显现但不真实，应当了知如幻术、阳焰、梦等一样，并趣入无二智慧的各自自证。
遮迁其义
第三，遮诤论：遮除违背正理和教证。
遮违正理
首先：三者非实不应理及若应理则三安立不应理之诤。
其三不实非理
首先：诤论及其回答。
首先，若所取能取的一切显现皆虚假，则一个真实也不存在，因此虚假的比喻也不存在，因为虚假必须依据真实而安立为虚假，若一切皆虚假，则什么都可作为例子，因此也会怀疑一切为真实。由见到彼此相同性质，而将阳焰执为水，螺母执为银，即非彼自性而执着为彼自性，世间人由此生起错乱，因此真假是依相互关系而安立的。在你的这种观点中，没有这种虚假的安立，因为在这刹那不住而动转的世间中，没有见到一个真实自性，因为你主张凡是显现为所取能取的一切都是虚假的缘故。因此，对于"一切皆虚假"这一点，如何相信，又怀疑：比如什么是虚假的呢？
对此，不需要依赖先前的真实来成立虚假的比喻，因为能以自身虚假的比喻——翳目显现等来成立。从无始以来安住的内在染污无明所生的能取所取二现，由于不见事物自性的如实性而颠倒显现的过失，此愚痴所生，所以仅从自性显现起，以自己自性颠倒显现的这种情况也存在，不必仅仅是从真实投射为他的虚假。
;


 །དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཆོ༷ས་མཐུན༷་པ་མཐོང་
20-311a
བས་གཞན་ལ་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། གཙོ་བོ་ལ་སོ༷གས་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་ཞེན་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་བ་ར༷བ་རི༷བ་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་ལ༷་སོག༷ས་པར་སྣང་བ་བཞི༷ན་དུ་ཡང་དག་པར་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ནི་སུས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མི་བཏུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
若应理立三非理之争
གཉིས་པ་དེ་གསུམ་རྫུན་པ་ཡིན་ན་འཛིན་རྣམ་གྱིས་གཟུང་རྣམ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འཛིན་རྣམ་རང་རིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་བཞག་ནས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མཐར་རང་རིག་པའི་མྱོང་བ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྫུན་པ་སྟེ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་དེ་གསུམ་དུ་མ་གྲུབ་པས་རྫུན་པ་ཡིན་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་བཞག་པ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ནི་སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་རྫུན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་རིག་པའི་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་དེ༷་ལ༷་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་དེར་སྣང་བའི་བློ༷་གཟུང་རྣམ་ཙམ་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། དེ་ནི༷་རང་གི་ཤེས་པས་ཡོང༷ས་སུ་གཅོ༷ད་པ༷་དེ་ནི་འཛིན༷་པའི༷་རྣམ༷་པ༷ར་འདོ༷ད་པ༷་སྟེ། འདི་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་བློ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་མྱོང་བ་ནི་ཕྱི་དོན་མྱོང་བ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་འདྲ་བར་མྱོང་མི་སྲིད་པས་ན་འཛིན་པ་དེ༷་ཡང་རིག་བྱ་དེ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་བདག༷་ཉིད་རིག༷་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱི༷ར་འཛིན་རྣམ་དེ་ནི་རང་རིག་དེ༷་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། དེར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་སོ། །དཔེ༷ར་ན༷་དོན་སྨྲ་བ་དག་གི་ཡང་འདོ༷ད་ཆག༷ས་སོག༷ས་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང༷་བར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རང༷་གི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཡུལ༷་དུ་བཞ༷ག་པ༷་སྟེ། སྔོན་
20-311b
པོར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པ་ལས་འོས་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་ན༷་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུང་རྣམ་གྱི་ཆ་གཞ༷ལ་བྱ་ད༷ང་། དེ་འཛིན་པ་ལྟར་སྣང་བའི་འཛིན་རྣམ་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་དང་། དེས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྲུབ་པའི་རང་རིག་འབྲས༷་བུར་གན༷ས་པ༷་ཡི་ཚུལ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་འདི༷་ནི༷་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་གཟུང་ངོ་ཅོག་ཀུན༷་ལ༷་སྦྱར༷་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡུལ་གང་དང་གང་ཤེས་པ་དེ༷་ལ༷འང༷་ཤེས་པ་རང་གིས་ཉམ༷ས༷་སུ་མྱོང༷་བའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཁོ་ན་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར༷། ཤེས་པ་དེ༷་དག༷་ནི་ར༷ང་གི་བདག༷་ཉིད་མྱོང༷་བ༷ར་རུང༷་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བརྟག་ཏུ་མེད་ལ། དེ༷་ལྟར༷་མྱོང་རུང༷་བ་ཉི༷ད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ༷་ནི་ཡུལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པས་ཚད༷་མ་དང་། ཤེས་པ་དེའི་བདག༷་ཉིད་གཞལ༷་བྱའ༷ང་ཡིན་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་ཙམ་གྱི་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་རང༷་རིག༷་པ་དེ་འབྲས༷་བུ༷འང་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་དག་ནི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
比如，如何通过见到相同性质而对他法执著为他，以及如同执著主体等为特殊而投射等，无须依赖于这些，以自性本身的错乱，如同翳眼力导致见到毛发和双月等显现一样，以如实观察的正理了知在实相中不成立，这是任何人都无法阻止的。
若应理立三非理之争
其次，若这三者是虚假的，那么能取相执取所取相，因而承许能取相是自证的证成，以及安立量果所量三者，最终证明一切显现仅是自证体验，这也是虚假即错乱。
对此，胜义中三者不成立所以是虚假，但这并无矛盾，而世俗中安立量果所量三者，以及一切体验仅安住为自证，这在显现方式的世俗层面上不是虚假的。因为在安立自证名言时，如此显现为彼的心——所取相，以自力成立，而它为自心所确定，被承许为能取相；这也是世俗中以现量成立的，而能取所取二者也不是由不同的心而体验为不同，就像考察外境体验一样，不可能有体验，因而能取也是所了知的自性，由于自体为了知，所以能取相是自证的证成，因为它是安立为彼的理由。
例如，如同主张有对境者也承许贪欲等由心自身体验一样。如此，心自身安立为对境，蓝色显现的形相已被证明除了心别无他法，那么依此，所取相分为所量，显为执取它的能取相为能量，由此证成体验彼的自证安住为果的三种方式，这应当适用于一切二显心所执取的对象，因为一切都以此方式显现。
如此，无论何种对象，于彼心也唯是心自身体验的自性而不超出此，因此，那些心具有体验自身的本性是事物的法性，无需寻求其他理由，如此体验本性以量成立，它是度量对象的心，所以是量；也是该心自性的所量，虽然显为二，但实际上仅从那个心的形相明显的体验角度而言，自证也是果，这些在无欺显现的世俗中如此成立，所以就是如此安住的。
;


 །
遮违经教
གཉིས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པའི་ཚད་མར་བཤད་ལ། འདིར་ནི་འཛིན་རྣམ་རང་རིག་གི་འཇོག་བྱེད་དུ་བཤད་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཤེས་པ་རང་གི་བདག༷་ཉིད་ལ༷་འཛིན༷་པའི༷་རྣམ༷་པ༷་ཞེས༷་པའི་མིང་ཅན་ནང་དུ་ཤེས་པ་ཡོང༷ས་སུ༷་གཅོ༷ད་པའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དེ༷་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བར་བྱེད་རུང༷་བ་ཉི༷ད་ཅེས༷་བྱ་བ༷འི་ཆ་ནས་ཚད་མ༷་དང༷་། ཡུལ་ཀྱང་བདག་ཡིན་པས་རང་རིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་རྣམ་དེ་རང༷་རི༷ག་ཅེས༷་ནི༷་རབ༷་ཏུ༷་བཤ༷ད་དེ། དེའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མའང་ཡིན་ཞིང་བློ་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རང་གིས་རང་འཛིན་པར་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་རང་རིག་ཏུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་འགྲུབ་པའང་ཡིན་ལ། 
20-312a
གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བློ་གཅིག་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་གཟུང་རྣམ་ལ་རང་རིག་མེད་པ་དང་། འཛིན་རྣམ་ལ་འཛི༷ན་རྣམ་གཞན་མེད་ཀྱང་རང་རིག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་བསྟན་པ་ན་མཛུབ་མོའི་རྩེ་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་ལྟར་ཚིག་གི་ཤན་གྱིས་བློ་མི་འཁྲུལ་བར་དོན་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན་རང་རིག་གི་གནད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །
广说能立因
གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་པ་ལ། །ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པས་རང་ཉིད་རིག་པར་བསྒྲུབ། །
立二识
དང་པོ་ལ། ཤེས་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ། །དུས་ཕྱིས་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ། །
由二识立
དང་པོ་ལ། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་འཐད་པ་སྟོན། །ཚུལ་གཉིས་མི་འདོད་ལ་གནོད་སྟོན། །
说二识应理
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་བསྒྲུབ་དང་། །ཕྱི་དོན་ཁས་མ་བླངས་ནས་བསྒྲུབ། །
许外色法所立
དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ། །དེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ། །
由识与境立二识
དང་པོ་ལ། གཟུང་དོན་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དང་། །མེད་པར་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པའོ། །
所取依识所立
དང་པོ་ལ། ཤེས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་སྐྱེ། །དཔེ་ལས་དེ་དོན་བསྒྲུབ་པའོ། དང་པོ། སྤྱིར་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་དང་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་འདི་དག་ཚད་མ་མདོ་ལས། །ཡུལ་ཤེས་པ་དང་དེ་ཤེས་པའི་། །དབྱེ་བས་བློ་ཡི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད། །དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་དེ། །ཚུལ་གཉིས་དང་ནི་རང་རིག་གྲུབ། །མ་མྱོང་བར་འདི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་མྱོང་ན། །ཐུག་མེད་དེ་ལའང་དྲན་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ། །མེད་འགྱུར་དེ་ཡང་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཡུལ་གཟུགས་
20-312b
ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ལ༷ས་ནི༷་བྱུང༷་བ༷་ཡི༷་སྒོ་ལྔའི་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དག༷་གཟུགས་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དབང་ཡིད་སོགས་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ན༷་ཡང༷་། དངོས་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་འགས༷་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡུལ༷་གྱི་རྣ༷མ༷་པར༷་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་གྱི་རྒྱུ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
遮违经教
其次，法称论师解说乐等为自证量，而此处解说能取相为安立自证的因，这不相互矛盾吗？
这二者意义相同，因为所量心自性上名为"能取相"的内在确定心的自性，就是从心自身可体验的角度而言是量，而对象也是自己，所以是自证，因此能取相被详细解释为"自证"，依据其对象而言也是量，而且由于心以二相显现的方式，自身能够执取自身，因此成立从它安立为自证的合理性。
虽然显为二，但实际上无二，仅仅是一心显为彼而已，因此独立的能取相成为自证，而所取相则无自证，虽然能取相没有另一能取相，但不会没有自证的一切安立轻易成立。如同以手指指月时只看手指尖一样，不要被文字混淆，若仔细思考义理，将通达自证的要点。
广说能立因
第二，解说证成：证成心具二相；证成心了知自身。
立二识
首先：依二识证成；从后时忆念因而证成。
由二识立
首先：显示二相成立的合理性；显示不承许二相的过失。
说二识应理
首先：承许外境而证成；不承许外境而证成。
许外色法所立
首先：依境识证成二相；依彼识证成二相。
由识与境立二识
首先：有所取境的心；无依而证成。
所取依识所立
首先：心自具境相生；依喻证成彼义。
首先，一般而言，这些证成心二相和自证，《量经》中说："由境识与彼识分别，心有二相；由后时忆念，证成二相与自证，因无体验则无此故；若由他识体验，则无穷；彼也有忆；如是无转向他境，然见有彼故。"
解释此义，首先依据承许外境的经部宗观点证成心二相：如是从色等境产生的五识一切，虽然有别于彼境的根意等为因，但由事物缘起的法性，以某种方式，彼心将生起为境相，而非其他因的形相。
;
;


 །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན༷་ཕ་མའི་བཟའ་བཏུང་གི་ཟ༷ས་ཟོས་པ་བཅུད་དུ་སྨིན་པ་དང༷་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་དུས༷་སུ་བབ་པ་དང་ལས་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཡང་བུ་སྐྱེ༷་བ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ཡི༷ན་ན་ཡང༷་བུ་དེ༷་ནི༷་ཕ༷་མ༷་གང་རུང་གཅི༷ག་གི༷་གཟུག༷ས་འཛི༷ན་པར་འགྱུར༷་གྱི་གཞན༷་ཟས་སོགས་འག༷འི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་བཞི༷ན་ཏེ། མངལ་གནས་དེ་བུའམ་བུ་མོ་གང་རུང་དང་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་སོགས་ཕ་མ་དང་ཆ་འདྲ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དབང་ཡིད་དང༷་ནི་ཡུལ༷་དག༷་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་དུ་མཚུང༷ས་ན༷་ཡ༷ང་། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ༷་ཆ༷ས་ཏེ་དེ་ཡི་ཆ་ནས་གཟུགས་སོགས་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ཡུལ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་དེ༷། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དེ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་དེ་འདྲའི་རྣམ་ལྡན་གྱི་ཤེས་པ་དེར༷་མི༷་འགྱུར༷་བས་ཡུལ་ཅན་མེད་ལ། དེ་མེད་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ལའང་དུས་མཉམ་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་བས་རྒྱུ་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །
无所依识立
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གཟུང་དོན༷་རང་མཚན་དང༷་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་ལྡན༷་པའི༷་སེ༷མས་ལ༷་ནི༷་དོན་རྗེན་ཅེར་དུ་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་དོན༷་གྱི་རྣམ༷་པ་མེ༷ད་པར༷་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་པར་ཁྱོད་དོག༷ས་པ་སྐྱེ་ན༷་ཡང༷་། ད་ལྟ་བའི་དོན་ཡུལ་དུ་མེད་པ་འད༷ས་པའི༷་དོན༷་ནི༷་འཛིན༷་པ༷་ལ༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདིས་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་གྱི་ཚུལ༷་གཉི༷ས་དང་། དེས་རང༷་
20-313a
རིག༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལ་གཟུང་རྣམ་མེད་ན་འདས་དོན་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་པར་ཐལ་བ་དང་། རང་རིག་མེད་ན་དེ་འདྲའི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ། དྲན་པས་རིགས་དོན་གཞན་འཛིན་དགག །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་འཛིན་པ་དགག །ཕྱི་རོལ་རང་མཚན་འཛིན་པ་དགག །དང་པོ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ན་རེ། འདས་དོན་གསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་དེའི་སྤྱི་མ་ཞིག་པས་ན་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ནི་སྤྱི་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་རང་གི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདས་པ་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་སྔོ༷་སོ༷གས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་སྣང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན་ཁ་དོག་སོགས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པ་མིན༷་པར་འདོད་པའི་རིག༷ས་ནི་འདས་པ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ཡུལ་གཟུང་དོན་དུ་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཞན་ཡང་རི༷གས་དེ༷འ༷ང་མི་རྟག་པའམ་རྟག་པར་འགྱུར་གྲང་ན་མི༷་རྟ༷ག་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་དུས་ཐ་དད་པའི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་སུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ཡུལ་དུས་དེ་ཉིད་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང༷་རྟག༷་ན༷འ༷ང་ཇི༷་ལྟར༷་ཤེས་པ་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱི་དོན་བྱེད་པས་སྟོང་པར་ལན་མང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ། འདས་དྲན་དེའི་ཡུལ་མི༷ང་དང་མཚན་མ་ཞེས་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིང་སོགས་བརྗོད་ན་འཆད་པོ་དང་། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྔ༷ར་ནི་བཀ༷ག་ཟི༷ན་ཏོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
其次，例如，父母饮食成熟为滋养、月经期来临和业等虽然是孩子出生的因，但孩子将具有父母某一方的形体，而不具有其他食物等的某种形相。正如胎儿成为男孩或女孩，形貌等与父母相似一样，虽然色等境之外的根意及境同样是根识之因，但因为生起为境相，从这一点上承认色等是彼心的境，如果没有赋予形相的境，则不会成为具有如此形相的心，因此无有境者，而无此则外境不会成为所知。因此，在具有所取外境的心中，虽然同时不能成为因果，但具有由因境所作的形相，如镜中由色力显现影像一样。
无所依识立
其次：正式及遮除答辩。
首先，对于具有所取自相及境有境的心，若你怀疑认为无境形相而执著直接接触对境，然而，当下境不存在，却对过去之境执取，显为似境与有境，这一无可否认的事实，证成二相——所取相和能取相，以及由此证成自证，因为若无所取相，则成过失：直接接触过去境，而若无自证，则无体验如此心的过失。
其次：以忆念否定执取类与他境；否定执取非相应行；否定执取外境自相。
首先，胜论师等说：过去境虽明显，但其共相未灭，因此忆念识的对象是共相，而非心自身的形相。
对此：过去忆念的对象显现为具有蓝等颜色及不同形状，因此你们承许的不具有颜色等不同法的类不是忆念过去心的所取显现境。
此外，此类是无常或常呢？若是无常，则不会成为遍随不同时处的一切明显事物的类，因为从因生起，在彼时处即灭，而若是常，则如何是生心的能生因？因为已多次证明常法空无次第和同时的作用。
其次，若说忆念过去的对象是名与相——非相应行的实体，则"若说名等能诠则成能说者"等已前破。


 །གསུམ་པ་ལ། གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་མིན་པར་བསྒྲུབ། །རྣམ་པ་ཤེས་ལས་གཞན་མིན་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལས་མྱོང་རྣམ་གྲུབ། དང་པོ། དྲན་པས་འདས་དོན་འཛིན་པའི་ཚུལ༷་འདི༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོ༷ན་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པའམ་ཉེ་བ་དང་ལྡ༷ན་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། ཕྱི་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ནང་གི་འདོ༷ད་པ༷་ཙ༷མ་དང༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ནམ་འདས་དོན་ལ་དམིགས་པའི་རྩོལ་བ་བྱས་ན་དེ་ཉིད་དུ་དེ་
20-313b
ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དམིགས་རྐྱེན་དོན༷་གྱི༷་ཤེས་པ་འདི་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས༷་པ༷་གྲུབ༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གང་ཡང་མི་བྱེད་པས་ཕྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འདས་པའི་དྲན་རྟོག་རྣམ་ལྡན་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྔར་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་འཛིན་དུས་ཀྱི་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་རྣམ་མེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདས་པའི་དོན་མི་གསལ་བ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་རྣམ༷་པ༷་འདི༷་འདྲ༷འི་ཤེས༷་པ༷་ནི༷་འདས་པ་དེ་དྲ༷ན་པ་ཡི༷ན་ལ། དེ༷་ཡ༷ང་སྔར་རང་མཚན་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་ལ༷ས་བྱུང༷་གི་སྔར་རང་མཚན་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་དེ༷་ཡ༷ང་དོ༷ན་གྱི་རྣམ༷་པས་སྟོང༷་པའམ་རྣམ་པར་མེད་ན། ད་ལྟ་འདས་དོན་དྲན་པའི་གང་ཟག་དེ༷་ཡི་དྲན་པ་དེ༷་ནི༷་ཅི༷་ལྟ༷ར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ༷་དང་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པས་ནི་ཡུལ་མྱོང་བ་ལས་རང་གི་རྣམ་པ་མྱོང་མི་སྲིད་པར་ཁྱོད་འདོད་ལ། དྲན་པས་སྔར་གྱི་དོན་དྲན་པ་འདི་ཡང་ཤེས་པ་རང་ལས་དོན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་མིན་ཞིང་། འདི་ལྟར་མྱོང་བའང་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོད་པས་སྔར་ཡང་རྣམ་པ་མེད་ན་ཡུལ་དྲན་པ་མི་སྲིད་དེ། དྲན་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སྔར་གྱི་གཟུང་དོན་ཞིག་ནས་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དོ༷ན་ཁོ་རང་གི་སྟོབས་ལ༷ས་དྲན་བློ་འབྱུང་བ་མི༷ན་པས་ན་སྔར་གྱི་དོན་ཉིད་ལས་ད་ལྟར་དྲན་པའི་བློ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་རུང་བ་དེ༷་ལྟར༷་སྔར་རང་མཚན་མྱོང༷་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷འང༷་རྣམ་བཅས་དེར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དྲན་པའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་སྔར་མཐོང་བའི་གཟུང་དོན༷་གྱི༷་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་སྔར་ཡུལ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དྲན་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་ན། དེ་མིན༷་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་པ་ཡིན་ན་སྔར་གྱི་རང་མཚན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྔར་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་རིགས་ནའང་དྲན་པའི་སྣང་ཡུལ་ནི་རང་མཚན་གས༷ལ་བ༷འི་རྣམ༷་པ༷ས་དབེ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་མཚན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །གལ་ཏེ་རང་མཚན་ཞིག་པའི་ཕྱིར་གསལ་
20-314a
པོར་མཐོང་དུ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་ན། ཞིག་པ་ལ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་གསལ་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བའང་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེས་ན་འདི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཡུལ་གཞན་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་མེད་དུ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་ཡུལ་མྱོང་ངོ་དྲན་ནོ་ཞེས་པ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པ་མྱོང་ཞིང་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་དྲན་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་ལ་མྱོང་བའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་ཡོད་པས་དེར་དོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་དྲན་པའི་དུས་ན་ཡུལ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་ཏེ་དྲན་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་བློ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཡུལ་དེ་མ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དཔྱད་ན་ཡུལ་མི་འཐད་ཀྱང་མ་དཔྱད་པར་ཡུལ་དྲན་ནོ་སྙམ་པ་ཙམ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པས་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོར་གཞུག་པ་འདིས་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། འདིའི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཙམ་གྱི་དཔྱད་པའང་མི་དགོས་ན་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པའང་མི་དགོས་ཤིང་རྐྱེན་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དང་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་སོགས་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ཡང་དཔྱད་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
第三：证成所取境非自相；证成形相非异于心。
首先：正式及由此成立体验形相。
首先，以忆念执取过去境的这种方式不是外境作为所缘缘而存在或接近，因为不依赖外境，仅与内在欲求相关联，因为当作意专注于过去境时，立即如是显现，因此所缘缘外境对此心的助益能力不成立，因为不随外境有无而增减，所以不缘于外境。
其次，即使承认过去的忆念分别具有形相，但之前执取色等自相时的根识是无分别无形相的，这样说的话：
具有执取不明显过去境的这种形相的心是忆念过去，而且它是从先前体验自相而生，若先前执取自相的根识空无或无有境形相，那么现在忆念过去境的人，其忆念如何具有境相？你承认心无法从体验对境而体验自身形相，而这种忆念过去的心也不是心自身之外的他境所缘，而且明确存在这样的体验，若过去无形相，则不可能忆念对境，因为忆念时过去所取境已灭而不存在，所以不是由境自身力量而生忆知，因此由过去境能生起具形相的忆知，如此，过去体验自相的根识也应成为具形相，由此可知。
若谓忆念的形相是由先前所见所取境的力量而生，只是忆念曾经体验的境而已，不是的，若非心的形相而是忆念境本身的裸露自性，那么因为是由过去自相力量而显现，应当像过去那样明显显现，然而忆念的显现对象缺乏自相明显的形相，因此不是从自相而生。
若想：自相已灭，怎能明显见到？灭法无任何形状颜色等形相，故怎能有明显的颜色形状显现？因此，除了心的形相外，绝不能以无形相方式说"此是他境"。
因此，体验境和忆念境二者都是体验和忆念形相，而非直接体验和忆念裸露的境，二者皆不可能。在体验时境存在，所以虽可怀疑，但在忆念时境已不存在，如何直接忆念？若忆念时的形相不是心而是裸露的境显现，则境应未灭。
若想：虽经观察境不合理，但未经观察仅认为忆念境，世间名言由此成立，何须作如此细致的观察？若连何为此境的观察都不需要，则仅从显现也不需观察外境，而且三缘等安立和微细无常等论典所说的大多数也将无须观察。


 །གཉིས་པ་རྣམ་པ་ཤེས་ལས་གཞན་མེད་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཐལ་བ་དངོས་དང་ལན་རིམ་བཀག །དང་པོ། ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་དྲན་ཤེས་རང་ལས་རྫས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་ཅིང་ཡུལ་དེས་བློ་དེ་དག་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན༷་ཡུལ་རུང་བ་གཞ༷ན་གྱིས༷་ཀྱང་དྲན་པ་པོ་དེ༷་བཞི༷ན་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། འདི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་གཟུང་དོན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་རང་སྣང་བའི་ཚེ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལྟར་སྣང་ཞིང་བློས་དེ་རྗེན་ཅེར་དུ་འཛིན་པར་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དེའི་ལན་བཀག་པ་ལ། རྣམ་པ་དེ་ཤེས་པ་མིན་ཏེ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་པོ་བད༷ག་ཁོ་ན་ལ༷་རྟག༷་ཏུ་འ༷བྲེལ་བ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། རང་གི་དྲན་པའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང༷་གཞན་གྱིས་དེ་རྟོག༷ས་པ༷ར་མི༷་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཁོ་ན་ལ་
20-293a
ཏེ། གཞལ་བྱ་གཟུགས་སོགས་ལའང་དེས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་ཏེ་དུས་མཉམ་པ་ལ་ཕན་གདགས་བྱ་མེད་པས་བྱ་བ་མི་བྱེད་ལ་མི་མཉམ་པ་ལས་སུ་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་འབྲས་བུར་བཞག་པ་དེ་ལའང་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ་བྱེད་པོ་དང་བྱ་བའི་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་སོ། །དེ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ལ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱང་རྒྱུན་ལས་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ས་བོན་འགགས་པ་ལ་བྱེད་པ་པོར་བཏགས་པའམ་ས་བོན་གྱི་དུས་ན་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ལས་སུ་བྱ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དཔྱད་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་བྱེད་པོར་མ་གྲུབ་ན༷་ཡ༷ང་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་ཐ་སྙད་ལས་འདི་ལྟར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྣང་བ་དེ༷་ཡི༷་དབ༷ང་གི༷ས་བྱེད་པོ་དང་བྱ་བ་དེ༷ར་བ༷ཞག་པའི་ཕྱིར༷་དོན་དང་འདྲ་བ་བྱེད་པ་པོ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་འགལ་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་འབྲས༷་བུ༷་ནི་རང་གི་རྒྱུ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དང་འདྲ༷་བར༷་འབྱུང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཙམ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་ལ་རྒྱུའི་གཟུགས་དངོས་སུ་འཛིན་པའི་བྱ༷་བ༷་ད་ལྟ་ལྡན༷་པ་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཡ༷ང་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་འབྲས་བུ་དེས་རྒྱུ་ཡི༷་གཟུག༷ས་འཛི༷ན་ནོ་ཞེས༷་བྱ་བ་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་བརྗོ༷ད་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་བུས་ཕའི་གཟུགས་བཟུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཕའི་གཟུགས་བྱེད་པ་པོ་བུས་འཛིན་པའི་བྱ་བ་ད་ལྟ་བ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
其次，证成形相非异于心：正式的过失及遮除回答。
首先，若心的对境所显现的形相与忆知有别体而存在，且由彼境生起彼心，那么其他能境者也将如同忆念者一样了知，因为这是能生心的所取境，且当其显现时，显为外在事物，理应承许心直接执取它。
其次，遮除彼回答：虽然形相非心而是心的对象，但其他人不能如是了知，因为它唯与忆念者自身恒常相关。对此：即使说"我的忆念形相是如此"，他人也不能了知，因为唯与自身相关。
因为，对于所量色等，它也没有做任何事，因为同时不能相互作用，而非同时者不存在成为作用对象的境。
同样，对于安立为自果者也不作用，因为作者与作用无有差别。这不仅如此，对一切因果皆同，一切法无有作者。然而，仅在此缘和合的显现上，假立作用、作者、所作三者，而生者与能生者也仅仅是从相续安立而已，如在果时，对已灭种子假立为作者，或在种子时，对未生芽假立为所作，仅此而已。
虽在观察时作者不成立，但从安立名言，如此显现为了知所量的作用，由此力而安立为作者与作用，因此，与境相似者为作者量，而了知境的作用为果，这样说并无矛盾。比如，因为果生起与自因相似，仅从果成立而言，彼果虽不具有现在执取因相的作用，然而世间上如同具有作用般说"彼果执取因相"的无过名言是存在的，如同说"子执取父相"时，所作父相、作者子、执取作用三者现在虽无差别，却如是安立一般。
;


 །
破他宗
གཉིས་པ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ལ། །སྤྱིར་བཀག་པ་དང་སོ་སོར་དགག །
破总
དང་པོ། དོན་འདྲ་ལས་གཞན་ཚད་མར་མི་འཐད་ཅིང་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དུ་མི་འཐད་
20-293b
པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དཔྱོད་པ་པ་དག་གིས་དོན་ལ་ལྟ་བའམ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་སོགས་རྟོགས་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་དང་། རྒྱལ་དཔོག་པས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཚད་མ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་སོགས་རྟོགས་པ་ཚད་འབྲས། རིགས་པ་ཅན་པས་དབང་དོན་འབྲེལ་བའམ་འཕྲད་པ་ཚད་མ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་སོགས་རྟོགས་པ་ཚད་འབྲས། ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་། སྤྱི་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཚད་མ། དེས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྫས་འཛིན་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དོན་མཐོ༷ང་བ་ཞེས་དང༷་དབ༷ང་པོ་དང་དབང་དོན་འབྲེ༷ལ་བ་དང༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི༷་ནི༷་བློ༷་དེ༷་དག༷་ནི་ཚད་མའི་བྱ༷་བ༷འམ་འབྲས་བུ་དོན་རྟོགས་ལ༷་ནི༷་ཆོད༷་པ་སྟེ་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པར་འདོད་པའི༷་ཕྱིར༷་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་དུས་ན་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པས་ན་གང་གཞལ་བྱ་མ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ༷་མི༷་འདོ༷ད་དེ། དེས་གཞལ་བྱ་གང་དུའང་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་འཇལ་བྱེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། བསྐལ་བའི་དོན་ལ་ཐ་མལ་བའི་བློ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་ཟད་དོ༷། །གལ་ཏེ་དེ་དུས་ཡུལ་མ་རྟོགས་ཀྱང་རྒྱུ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འཐད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་གཞལ་བྱའི་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་བྱེད་པ་དེ་ལ༷་ནི༷་ཕན་འདོགས་པར་བྱེ༷ད་པ༷་རྣ༷མས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བྱ་བ་དེའི་དོན་དུ་ཉེ༷་བར༷་སྦྱོར༷་ན༷་ཡ༷ང་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་དེ་མི་ནུས་ཀྱང་། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཐ༷་མ༷འི་མཐར་སྐྱེས་པའི་བློ་གང་ཞིག་དངོས་སུ་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པའམ་གཞན་ལས་ཐ༷་དད་པར་བྱེ༷ད་ནུས་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི། ཡུལ་དེ༷་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་པ་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དམ་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ༷་པ་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པ༷ར་འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་
20-294a
བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་མཐའ་དག་ཡུལ་ཇི་བཞིན་གཞལ་བའི་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་དོན་མེད་དེ། བཀྲེས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་ཟ་བ་ལ་ས་བོན་གྱི་ཕྱི་མོ་ཚོལ་བ་དང་མུན་པ་སེལ་ཕྱིར་མར་མེ་སྦར་བ་ལ་སྣུམ་དང་སྡོང་བུ་སོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །
破别相
གཉིས་པ་ལ། དབང་པོ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དགག །ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཚད་ཡིན་དགག །དབང་དོན་འབྲེལ་བའི་ཚད་མ་དགག །
破根量
དང་པོ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་རྣམས་ནི་རང་འབྲས་ཤེས་པ་ཀུན༷་གྱི༷་མཚུང༷ས་པ་སྟེ་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཙ༷མ་ཡི༷ན་བའི༷་ཕྱིར༷། དོན་འདྲ་ལ་དོན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་འདི༷་འདྲ༷་བ་དབ༷ང་པོ༷་རྣམས་ལ༷་ཡུལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་བྱ་བ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་དབང་ནི་སྔོ་འཛིན་དང་སེར་འཛིན་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་ཡུལ་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། དབང་པོ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་སོ་སོ་དང་ཕྲད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དབང་པོ་དེ་ཡུལ་དེའི་རྟོགས་བྱེད་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་རྟེན་གྱི་དབང་པོ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དབང་པོ་རང་ཉིད་ལ་ཡུལ་འབྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ། དོན་འདྲ་ལས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་རྟོགས་པ་མེ༷ད་ན་སྔོ་སེར་སོགས་ཐ་དད་དུ་འདི་ད༷ང་འདིའོ་ཞེས་སམ། ཡུལ་འདི༷འི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ནི་འདི༷འོ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བཞག་པར་མི་ནུས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
破他宗
其次，遮破他宗有：总破与别破。
破总
首先，非如境相似者而为量不应理，量果不应分别为异，因此，胜论师承许见境或见的心为安立的量，由彼生故，了知共相等为量果；顺世外道承许有色根为量，由彼生起的了知色等为量果；正理派承许根境关联或接触为量，由彼生的了知色等为量果；此外，还有：执取共相及德等差别的心为量，由彼生起的执取差别者实体为量果。彼等不知量的定义，如此，所谓见境、根境关联、差别心等，对于量的作用或果——了知境，认为是间隔的，即承许是先后的，因此承许见等在自时无了知境，不承许未了知所量者为量，因为它未断定任何所量，不能作为能量，仅如同凡常心对于不可知境一样而已。
若谓：虽彼时未了知境，但由此等因而能了知，故为量，不是如此的，凡是对了知所量境的作用有所助益者，虽皆为了彼作用而运作，然仅因不能成就了知境的作用，由因聚最后生起的心，能够直接区分彼境不混杂的本性或异于他，彼被承许为境存在与否、是与非之安立的殊胜能立，或了知境作用的究竟能立，而非承许彼的间接因全部为如实量度境的量，这无义，如为除饥渴而食米寻找种子远因，或为除暗而燃灯考察油及木棍等之来源一样。
破别相
其次：破根为量；破差别知为量；破根境联为量。
破根量
首先，如是诸有色根是一切自果心的共同唯因，因此，此种于似境了知各别境的作用诸根不具有量度对境的量作用。如是，眼根仅是执蓝、执黄等一切的因，仅在自性上无有任何辨别境各别的能力。
彼言：根也非无差别，与各别境接触时的根是彼境的了解者，不仅如此，根的明不明等差别也有不同，因此。
虽彼等所依根有差别，根自身无分辨境的能力，若无从似境别异了知，则蓝黄等差别，此与此，或此境之有境量是此，以何理由？丝毫也无法安立。


 །དེས་ན་དོན་འདྲའི་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་དམིགས་ཕྱེད་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་བསྐལ་པར་བསམ་ཀྱང་ཚད་མ་དང་དེའི་ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །རིགས་པ་འདིའི༷་ནི༷་ལྷག༷་མ༷་ལྟ་བ་སོགས་ཚད་མར་འདོད་པའང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཡུལ་ལྟ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ། དེ་ལས་
20-294b
རིགས་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུ། དེ་ལས་ཞེན་པ། དེ་ལས་ཡུལ་ལེན་པ་ལ་འཇུག་པ། དེ་ལས་ཡུལ་ཐོབ་པ། དེ་ལས་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་བར་རིམ་བཞིན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཚད་མ་དང་། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཀུན་ཀྱང་ཚད་མ་རང་ཉིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་གཞལ་བྱ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ལ། དོན་འདྲ་ཉིད་ལས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ༷་དུ་མས་ཡང་ཡང་བཅད་དུ་མེད་ལ། དོན་འདྲ་མེད་པར་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་བཞག་དེ་ལྟ་བུ་འབྲས་མེད་ཀྱི་ངལ་བ་ལོང་བས་ལོང་བ་ཁྲིད་པའི་དཔེ་བཞིན་ནོ། །
分别破识量
གཉིས་པ་ལ། བཀག་དང་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ། དོན་འདྲ་མ་གཏོགས་པར་ཁྱད་ཆོས་དང་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུར་འཇོག་པ་མི་འཐད་དེ། ཡུལ་གཞལ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་དངོ༷ས་པོར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་དོན་འདྲ་ཞེས་པ་དེ་མེ༷ད་ན༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་སྔོ་སོགས་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་བློ༷་ཞེས་པ་དེ་ཡང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཐ༷་ད༷ད་པར་དམིགས་ཕྱེད་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། མིག་འཛུམས་ནས་མདུན་གྱི་བུམ་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །བློ༷་གཞ༷ན་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པ་དག༷་ཀྱང༷་དེ༷་བཞིན༷་དུ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདྲ་མེད་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའང་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ༷། །དོན་འདྲ་ཡོད་ན་ནི་དོན་དེ་ཉིད་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ༷ས་ཡུལ་དེ་གཞལ་བྱའི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་ཅན་འཛིན་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་དོན་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་ད༷ང་ནི་དེའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཚད་མ་གཉི༷ས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷འ༷ང་ཁྱོད་མི༷་འདོ༷ད་པའང་ཡིན་ལ། ཐ་དད་དུ་འཐད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་འཛིན་ན་བུམ་པ་མ་བཟུང་བར་དེའི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་
20-295a
འཛིན་པ་དང་། ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་ན་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་བའི་བུམ་པ་འཛིན་དགོས་ནའང་དེ་འདྲ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་པར་ཟད་དོ༷། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་ཅན་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་མིན་པར་གྲུབ་ཅིང་འདོད་པས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་དོ༷ན་གཅི༷ག་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྔ་ཕྱི་གཉི༷ས་སུ་འཛིན་པ་དོ༷ན་མེ༷ད་དེ་དང་པོར་འཛིན་པའི་དུས་སུའང་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ཟད་ཡུལ་གཅིག་པོ་དེ་འཛིན་པའི་ངོ་གཉིས་སྔ་ཕྱི་རི༷མ་བཞི༷ན་འགྱུར༷་བ༷འང་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཚད་མ་སྔ་མས་ཡུལ་རྟོགས་ཟིན་པས་ན་ཡང་བསྣན་ནས་ཅི་ཞིག་རྟོགས་ཏེ། བཏགས་ཟིན་བཏགས་པ་དང་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བཞིན་ཕྱི་མ་ལ་ལས་སུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་དོན་མེད་དེ། འབྱུང་ན་ཤིང་བཅད་ཟིན་ལ་སྟ་རེས་སླར་ཡང་གཅོད་དགོས་པའི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པའི་བློ་གཉིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བའང་མི་རིགས་ཏེ་ཡུལ་གཅིག་པུ་དེས་རང་ལ་དམིགས་པའི་བློ་དུ་མ་བསྐྱེད་ན་ཅིག་ཅར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པའི་དོན་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཉེས་པ་དེར་དོགས་ནས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པའི་བློ་གཉིས་ནི༷་ཅི༷ག་ཅ༷ར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ་འདོད་ན༷། དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡིན་པ་ཉིད་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཕན་འདོགས་པ་མི་སྲིད་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
因此，若存在似境的心，则能如是辨明所缘，否则即使思考亿劫，也无法建立量与其境的关系，仅如同一群盲人而已。此理的剩余，如见等被承认为量也以相同方式解说，如胜论师等主张见境的心为量，由彼生起由类等所差别的事物确定为量果，由彼生起执着，由彼趣入取境，由彼获得对境，乃至从中体验成就所欲的安乐，如此次第，前前为量，后后对其而言为果。这一切，因量自身无有作用，故仅因不能断定所量，而恰恰因似境才能作出周遍断定对境的作用，因此，对一量境不可能由多量反复断定，而无似境则任何皆不能，因此这样的安立徒劳无果，如盲人引导盲人的比喻。
分别破识量
其次：遮破及非同于自宗。
首先，除似境外，将执取差别法及差别者安立为量与果是不合理的。若无现为所量境事物的心——所谓似境，则执取差别蓝等的心也无法辨明此与此等差别，如同闭眼欲执取眼前瓶子的颜色与形状差别一样。执取差别者的其他心也同样如是，因为无似境则无法了知差别者为何等。若有似境，则由显现彼境的心作为衡量对境的作用，因此区分执取差别与差别者无意义。
此外，了知境的作用与其能立量，二者的所量境，你既不承许为异，且差别成立也不合理，因为若仅执取差别，则未执瓶而执其形状与颜色，或不执取差别而执取差别者，则应执取空无形状、颜色等的瓶，然而这一切皆不可能。
如是，既已证成且承许执取差别与差别者的境无异，则彼二所量是一体，若如此说，则执取为二前后无意义，因为初执时已了知境故。不仅如此，也不会有对境一体，执取方式二种前后相继，因为前量已了知境，再加何所了知？如同已标而再标、已成而再成之喻，后者无所作业，故生起无意义。若生起，则如同砍已断树再用斧砍，成无穷过。
不同的二心反复生起也不合理，若一境能生多缘于自的心，则应同时生起，因无因差别，故次第生起毫无意义。担心彼过失，若承许执取差别与差别者的二心同时生起，则因同时，故因果或所立能立的关系不存在，因不可能有益故。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཞན་ཡང་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་ཁྱད༷་པར༷་རྟག་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་པ་རྫས་མི་རྟག་པ་ཐ་དད་པ་ལ་དུས་གཅིག་པར་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་མི༷་འཐད༷་དེ། རྟག་པ་ནི་ཡུལ་དུས་ཀུན་ཏུ་རང་དབང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དུས་དང་ཡུལ་ངེས་པར་ངོ་བོ་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པའི་མི་རྟག་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་བ་ལྟ་བུ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པ་ལས་དུ་བ་ཉིད་ལྟ་བུའི་སྤྱི་དང་དུ་བ་བཞིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་མིན་སྤྱི་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་རྟག་པ་སོགས་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་རྫས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མི༷་འཐད༷་པས༷་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་ཅན་འཛིན་པའི་བློ་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ནོ། །
破根境合论量
གསུམ་པ་ལ། ཡུལ་དུས་ཐ་དད་ན་ཐ་དད་བཀག །ཐ་དད་མིན་ན་བྱེད་པོ་མིན་པར་བསྟན། །དང་པོ་ལ། གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་ན་
20-295b
འཇལ་བྱེད་མིན་ཕྱིར་ཐ་དད་མིན་དགག །གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་མིན་ན་འཕྲད་མི་སྲིད། །དང་པོ། རིགས་པ་ཅན་པ་ལ་སོགས་པས་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་འཛིན་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་དབང་པོ་དང་འཕྲད་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཞིང་ཤེས་པའང་དེ་ཙམ་ཡིན་ལ། ནང་གི་བདག་ཉིད་སྣང་བའི་དོན་འདྲའི་ཆ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འདོད་ལ། དེ་ཡང་དབང་དོན་འཕྲད་པ་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་རགས་པ་རྡུལ་རེ་རེར་མཐོང་མི་སྲིད་ལ། རྡུལ་ཚོགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པའི་དབང་དོན་དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་མིན་པར་ཆ་ཤས་མེད་པའི་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་མི་རིགས་ཏེ་བུམ་པ་ལྟར་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཆ་ཅན་ཡིན་ལ། ཆ་ཅན་ལ་ནི་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་པས་དབང་པོ་དང༷་ནི༷་དོ༷ན་ད༷ག་གི༷་ཆ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅི༷ག་ཆ༷ར་ཏེ་ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་འཕྲད༷་པར་མི༷་འཐད༷་ལ༷། འགའ་ཞིག་ཐ་དད་དུ་འཕྲད་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་དོན་འཕྲད་པའང་གཞན་སུས་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་ལ། ཡོད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱ་ཉིད་དུ་ནི་གཞན་ལས་འཕྲད་པ་ལ་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུར་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་དུ་གསལ་བར་འཛིན་པའམ་ཞེན་པ་མི་སྲིད་དེ། གཞན་ལ་སྐད་ཅིག་ཇི་སྙེད་དུས་གཅིག་པའི་དབང་དོན་ཕྱེ་སྟེ་དེའི་རྣམ་པ་དང་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ཡང་དབང་པོ་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ངེས་པའི་གཞི་རྟེན་དུ་ཡོད་ཅེས་ཁྱེད་སྨྲའམ། ཐམས་ཅད་ཡིད་ཤེས་སུ་ཟད་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ནང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་འདོད་པ་ལྟར་ན་ནི་ཅིག་ཅར་ཡུལ་ལྔའི་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཡང་ན་དེ༷་དག༷་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དེ༷་ནི་རྣམ༷་པ་མེ༷ད་ཀྱང་ཤེས་པ་གཅི༷ག་ཁོ༷་ན་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་དང་དེར་འབྱེད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ཐ་དད་སྣང་བ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། སྣ་ཚོགས་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་དེ༷་ད༷ག་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་
20-296a
ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་དེ། རྣམ་པ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་ཤེས་ན་བདག་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་པའང་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་དགོས་ཤིང་དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་ཀྱི་གྲངས་ནང་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡང་ཡུལ་མྱོང་བའི་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དུས་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་དུས་གཅིག་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པའི་དུས་སུ་ཡང་དབང་དོན་ཕྲད་པ་མྱོང་བ་མེད་པས་དོན་མེད་དོ། །


 །གཉིས་པ་དུས་མཉམ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ན་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་སྔ་ཕྱིར་ཡོད་པར་མི་འདོད་པས་སོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དེ༷་ནི་ཡུལ་འཇལ་བ་དང་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ༷་གཞག༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་ནི༷་ལྡོག་པའི་ཆ༷་དག༷་ལས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་བཞ༷ག་པ་ཡིན་གྱི། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་
20-295b
རོ། །
破根事相属量
གསུམ་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །དང་པོ། དབང་དོན་འབྲེལ་བ་ཙམ་ཚད་མར་འདོད་པ་རིགས་པ་ཅན་པ་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུགས་ལ་འབྲེལ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་བ་དང་། སྦྱོར་བར་འདུ་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་འདུ་བར་འདུ་བ་དང་། འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་དང་། འདུ་བར་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བའོ། །དེ་དག་རིམ་བཞིན་མིག་གི་དབང་པོ་སོགས་དང་དོན་ཕྲད་པ་དང་། བུམ་པ་རང་གི་ཆོས་གཟུགས་སོགས་འདུ་བ་དང་། བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་བུམ་པའི་གཟུགས་ཉིད་དང་། རྣ་བ་དང་སྒྲ་འདུ་བ་དང་སྒྲ་ལ་སྒྲ་ཉིད་འདུ་བ་དང་། མིག་དབང་ས་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་དེར་བུམ་པ་མེད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུར་འདོད་དོ། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་རྣམས་དེ་དག་གི་སྤྱི་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་དབང་དོན་མ་ཕྲད་པ་ན་ཤེས་པ་ཡུལ་དེའི་འཇལ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ་ལ་ཕྲད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དབང་དོན་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཚད་མའོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་དོན་འདྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་མིན་པར་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ན་མིག་དབང་བུམ་གཟུགས་དང་འབྲེལ་བ་ན་བུམ་པའི་རེག་བྱ་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཀྱང་དེར་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་བུམ་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་བདག༷་ཉི༷ད་ཀུན༷་གྱིས༷་འབྲེལ༷་བ་ཡིན་དགོས་ན༷་ཡ༷ང་མིག་ཤེས་དེས་བུམ་པའི་གཟུགས་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས༷་འག༷འ་ཞིག༷་ནི༷་དམིགས་བསལ་ཏེ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་བའི༷་ངེས༷་པ་དེར༷་ནི༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་ཡུལ་འཇལ་བར་ཁས་བླངས་ལ་འབྲེལ༷་བ༷་ལ་ནི་བྱེ༷་བྲག༷་གང་ཡང་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་བ་དེ༷་ལ་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་བུམ་པའི་གཟུགས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་རེག་བྱ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དོན་གྱི་ཆོས་ཐ༷་ད༷ད་པར་རྟོགས་པ་དོན་འདྲ་དེ༷་ཡུལ་བུམ་པ་འདི༷འི་རྟོགས་བྱེད་
20-296a
ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་བས་ནི་དེ་རྟོག་པའི་དོན་གང་ཡང་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ་དབང་པོའི་སྐབས་སུ་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་འབྲེལ་གྲུབ་པའི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བློ་གཅིག་གིས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་དེ་བློའི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི། བདག་གི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པ་བློ་གོམས་པ་འདུས༷་བྱས༷་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ༷ས་ནི༷་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འཐད་པ་མིན༷་ཏེ་དོན་འདྲ་དེའི༷་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་ན༷་འདུས་བྱས་པ་ལས་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་ཞེས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་གཞ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། དོན་འདྲ་མེད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ལས་སོ་སོར་ངེས་ན་དོན་དང་འདྲ་བའི་བློ་མ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་ནས་ཀྱང་ཡུལ་སོ་སོ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དགོས་ཀྱང་། ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བློ་མེད་པའི་སྔོན་དུ་ཡུལ་ངེས་པ་ནི་ལོང་བས་གར་གྱི་ལྟད་མོ་མཐོང་ཞེས་པའི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་ཟད་དོ། །དོན་འདྲ་ཡོད་ན་ནི་དེས་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུས་བྱས་དེའི་རྒྱུར་བརྟགས་པ་དོན་མེད་དེ། མིག་ལྡན་གྱིས་གཟུགས་ལྟ་བ་ལ་ལག་ན་ཐོགས་པའི་དབྱུག་པ་འདིས་གཟུགས་སོ་སོར་མཐོང་བར་བྱས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
其次，若不能成为同时之所立能立，则你也相同，因为你不承许量果有先后故。
不同，因为在我宗中，量与果是依赖于衡量境和了知义的能作所作安立而从返体之分安立为所立能立的，而非承许为生所生之因果故。
破根事相属量
第三：安立过失及遮破其答。
首先，仅承许根境关联为量的正理师说：在我们的宗中有六种关联：和合的关联、和合中的集合、和合集合中的集合、集合的关联、集合中集合的关联，以及和合与差别差别者的关联。
它们依次是眼等根与境接触，瓶与自法色等的集合，瓶色中的瓶色性，耳与声集合及声中声性集合，眼根与地方关联时彼处无瓶作为差别法的关联。添加"性"字的部分应理解为彼等的共相。
因此，根境未接触时心不入为彼境度量者，接触后才入，故根境和合即是量，如此说。
对此，若非由似境了知境而是由关联力，则当眼根与瓶色关联时，瓶的触及共相等一切也皆与之关联，因此，执瓶眼识应与瓶一切法皆相关，然而眼识仅执瓶色等某些法，如此确定了解不会产生，因承许由关联力量度境，而关联无任何差别故。如是，虽关联无差别，但由何因了知瓶色是如此，触是如此等，了别对境诸法？似境是此瓶的了解者量，而关联则不能作此了解任何义，如同根的情况所观察的一样。
其次，如是成立和合关联时，虽然瓶的一切差别法都关联，但非一心能成一切为境，心境各别决定是：由我的功德所成的熟习心"积集"而各别决定境，如内心作意一样，若如此说。
这不合理，因为若无似境实体，则"由积集各别决定境"之说也无法安立，因为若无似境而由积集各别决定，则在未生与境相似的心之前也应有各别决定境，然而在无随境心之前确定境，仅如盲人说见歌舞表演之喻而已。若有似境，则因它分别辨明各别境，故考虑我的功德积集为其因无意义，如同有眼者见色时说"由手持杖而见各别色"一样。


 །
遮谴
གསུམ་པ་རྩ་བའི་རྩོད་སྤང་ནི། གལ༷་ཏེ༷་ཁྱེད་ལྟར་ན་བྱ༷་བ་དོན་རྟོགས་དང་བྱེ༷ད་པ་དོན་འདྲ་གཉིས་བློ་གཅི༷ག་ཡི༷ན་པས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་པར༷་འདོད་པ་འག༷ལ་ལོ༷་ཞེ༷་ན༷། སྨྲ་བ་དེ་མི༷་བདེ༷ན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུའང་ཐ་དད་མེད་པའི་གཅིག་ཡིན་ཞེའམ། དོན་དམ་པར་ཐ་དད་མེད་པས་འགལ་ཞེས་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་གཅིག་པར་མ་གྲུབ་སྟེ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་ལྡོག་པའི་ཆོས༷་ཐ༷་ད༷ད་བ༷་ཉིད་དུ་ཁ༷ས་ལེན༷་པའི་ཕྱིར༷། གཉིས་པ་ལྟར་ན་དོན་ནམ་ངོ་བོ་ལ་དངོ༷ས་སུ༷་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་བློ་དེ་ལས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་
20-296b
པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་འཐད་དེ། འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བྱ༷་བ༷་དང་བྱེ༷ད་པ༷འི་ཐ༷་སྙད༷་དག༷་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ལྟར༷་རྣམ༷་པ༷ར་གན༷ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟ་རེ་སོགས་ལས་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་དང་། ས་བོན་གྱི་བྱ་བ་འབྲས་བུས་རྟོགས་པ་དང་། མེའི་བྱ་བ་དུ་བས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་འདྲ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འདོ༷ད་པ༷འི་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་ཡང་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྦྱར་ནས་རྟོགས་པས་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་དུ་སྒྲོ༷་འདོ༷གས་པ༷ས་ནི༷་འཇུ༷ག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་སྟ་རེ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་སྔར་དཔྱད་ཟིན་པ་བཞིན་ཏེ། སྟ་རེ་ལས་ཐ་དད་པའི་འཕར་འབབ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་མེད་ལ། ཤིང་ལས་ཐ་དད་པའི་དུམ་བུར་སོང་བ་མེད་དེ་ཤིང་དང་སྟ་རེ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ནས་སྟ་རེ་ལས་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་པའི་ནུས་པ་དང་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུའི་བྱ་བ་ཞེས་རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་ལྟ་བུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་བྱེད་པ་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ལས་སུ་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དངོས་པོ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་བྱ་བ་སོགས་མེད་པར་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །
另说辨即如论
གཉིས་པ་བརྟགས་ནས་བསྟན་བཅོས་དང་མཐུན་པའི་ཚད་འབྲས་ལ། གནས་ཚུལ་ནང་གི་གཟུང་འཛིན་ཕྲ། །སྣང་ཚུལ་དོན་ལྟོས་ལུགས་ཚད་འབྲས། །
内实相细微二取
དང་པོ་ལ། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་འདོད་པ་བཀག །གཟུང་འཛིན་རྫས་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ། །
破二取为别法
དང་པོ་ལ། 
20-297a
དྲིས་ནས་དགག་པ་བརྗོད་མདོར་བསྟན། །དེ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
略说破所问
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པ་གཉིས། །དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། གང་ཚེ་སྣང་བ་དེ་གཞལ་བྱ། །ཚད་མ་དང་ནི་དེའི་འབྲས་བུ། །འཛིན་དང་རྣམ་རིག་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྣང་ཚོད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་འདི་དག་གིས་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་ཕྲ་བ་ནང་གི་གཟུང་འཛིན་ལ་གཞལ་བྱ་དང་ཚད་མར་འདོད་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་གཞལ་བྱ། འཛིན་རྣམ་ཚད་མ། རང་རིག་འབྲས་བུར་གནས་པ་འདི་ཙམ་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱོད་པའི་གྲུབ་དོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཕྱི་དོན་འདོད་པ་མདོ་སྡེ་པ་ལ་དོན༷་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲི་བ་མཛད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
遮谴
第三，根本诤论遮破：若如你所说，作用了知境与能作似境二者是一心，则承许量果为一相违。
此说不真，是说名言中也无差别为一？还是胜义中无差别而相违？若如第一，则不成一，因为承许作用与能作返体法有差别故。若如第二，则承许在义或体上直接无差别，因为于无误量度的心，量与果不成立为异故。
如是以名言与胜义而安立是合理的，不仅如此，世间上一切所知的作用与作者名言，皆如刚说的那样而安立，因此。
他方说：并非一切作用作者如此安立，因为见斧等与作用有别，以及由果了解种子的作用，由烟了解火的作用一样。
如是承许作用作者有别的诸事物上也非因在义自身上有别作用作者，而是由相互配合了解而假立作用作者有别而趣入而已。
如何呢？斧等作用如前已观察，无异于斧的举落等作用，无异于木的成为碎片，而是从木与斧聚合的因缘生起异于前的事相这方面，假立斧有别作用，而无有异于因的能力与作用，因自身刹那灭后果生起，从生果这方面，似乎异于因而假立为因的作用。
因此，若如实观察，无有作者加持而成办所作业，及异于彼事物的作用等，仅是缘起而已。
另说辨即如论
其次，考察与论典相符的量果：本性内在细微二取；显相依境规则量果。
内实相细微二取
首先：破执二取异体；证二取体一。
破二取为别法
首先：问后说破略说；其理广说。
略说破所问
首先：正式及破其答二。
首先，如《量经》云："彼时显为所量，量与及其果，执与了别识，故彼三不异。"如是，这些无可否认的显量体验本性，以入于事物力量的理智善加观察实相为何，在细微内在二取上承许为所量与量的唯识宗规：所取相为所量，能取相为量，自证为果，此仅为观察名言的究竟成就，为说明此，首先向承许外境的经部师问道：所谓"了知境"是什么？


 །དེའི་ལན་དུ། སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་བློས་སྔོ་སེར་སོགས་སོ༷་སོར༷་རི༷ག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་འདི༷་ཉི༷ད་དོ༷་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་དྲི་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྔོ་སོགས་མྱོང་བའི་མངོན་སུམ་ཙམ་ལ་དྲི་བ་མེད་པ་བདེན་ཀྱང་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོ༷ན་སྔོན་པོ་སོགས་རི༷ག་པ་ཡི༷ན་པར་འདོད་དེ་ཇི་ལྟར་རིག་ཅེས་འདྲི་བར་མཛད་པའོ། །དེ་ལ་ལན་དུ། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དེས་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་གཏད་པའི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་དེ༷་ནི་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ༷་བ་ལ༷ས་དོན་དེ་རིག་པ་ཞེས་སུ་འདོད་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན་དོན་དངོས་སུ་མ་མྱོངས་བར་དེ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་དོན་རིག་ཅེས་པ་འཁྲུལ༷་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ། མིག་བློ་ཆོས་ཅན། དོན་རིག་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་འདྲ་ཡུལ་གཞན་རིག་པའི་ཁྱབ་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་
20-297b
ནམ་ཡང་མྱོང་མི་ཤེས་པས་འདྲ་བ་ཡིན་ནམ་མིན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ཚུལ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དོན་སྨྲ་བ་ན་རེ། ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་རྩོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཕྱི་དོན་མེད་པ་ཞིག་ན་འོ༷ན་ཏེ༷་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་དོན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་འདི༷་ལྟར་མྱོང༷་བ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལྟར་ནང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བ་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ཅེས་ཁྱོད་ལ་དྲི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སུ་ལའང་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཁོ་བོས་གང་དྲི་ན་འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་འདི་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་འ༷དི་ཉིད་ཀྱིས་ནི༷་ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་རིག་ཅེས་ཕྱི་རོལ་ལྟར་མྱོང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ་རྣམ༷་པར་དཔྱོ༷ད་པ་བྱས་ཏེ་ཁྱོད་ལས་ཤེས་པར་འདོད་པས་ཁྱོད་རང་ལ་དྲི་བ་ཡི༷ན་ན། ཕྱི་རོལ་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་ཚུར་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་རློམ་ནས་འདྲི་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
广说其分法
གཉིས་པ་ལ། འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་འགྲུབ། །སྐྱེས་ལ་འདྲ་བས་ཀྱང་མི་ནུས། །སྐྱེས་འདྲ་ངེས་གསུམ་ཚོགས་ཀྱང་མིན། །
仅同未成事
དང་པོ་ལ། འདྲ་བ་མེད་དང་ཡོད་ཀྱང་འཁྲུལ། །དང་པོ། འདི་ལྟར་ཕྱི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་དོན་རིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བློ་ལ་ཕྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་འདིས་ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། དོན་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་འདིས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། རྣམ་པ་འདི་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ་བར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་འདི་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ་ན་ཕྱི་དོན་རགས་པ་དང་འདྲའམ་ཕྲ་བ་དང་འདྲ། དང་པོ་ལྟར་ན། ཕྱི་དོན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཆ་མེད་པ་རགས་པའི་གོང་བུ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་མེད་དེ་ཆ་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དུ་མ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་མེད་དེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
对此回答：人相续中的心各别了知蓝黄等的现量是什么，对此有何可问？
虽然对仅仅体验蓝等的现量无可质疑，但此体验现量以何理由承许是了知外境蓝色等，如何了知？这是所问。
对此回答：由投射形相的外境如同镜中影像投射的心形相，由与外境相似而承许了知彼境。
若未直接体验境而只体验与之相似者，则称此为了知境是错误的，因为若立论："眼识，有法，是了知境，因为相似故"，则仅由相似而能了知相似对境他者的周遍错误，因为相似对境之义永不能体验而了知，是否相似只能推理，而且推理也不能成立，此理将在下文解说。
对此，主张有外境者说：对外境存在有何诤论？若外境不存在，那么色等如此由现量体验为异于内心的外境，是何理由？
如是体验显现为异于内者的外境，我非问你"这是什么"，因为这于任何人都无欺无可否认而成立。
我所问的是，若此显为外境者也是心的形相，则以此如何了知外境？对显现为外境的体验本身作观察，想从你处了知，因此是问你，而不是对现量体验的外境"这是什么"而怀疑未成立者妄想成立而提问，这是不合理的。
广说其分法
其次：仅相似不成事；生及相似亦不能；生相定三聚亦非。
仅同未成事
首先：无相似及有亦错。
首先，如是，对承许外境成立之能立是了知境者问道："心上显现外境形相，如何能成立外境？"对此回答："由与境相似的心能成立有外境"。此形相未成立与外境相似，因为此形相若与外境相似，是与粗外境相似还是与细相似？若如第一，则外境瓶等不以无分粗块一体之形相，而是以分别差别而所缘，多不能成为一体性，因为相违故。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཉིས་པ་རྡུལ་ཕྲ་བ་དང་འདྲ་ན། རྡུལ་ཕྲ་བ་རྣམས་ཆ་ཐ་དད་ཚོགས་པས་བུམ་པ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་
20-298a
ལའང་ཆ་ཤས་དུ་མར་དབྱེ་དགོས་པས་ཤེས༷་པ༷འི་རྣམ་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་མེ༷ད་ལ། གང་ཚེ་འདྲ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་ལ། སྐྱེས་པས་ཕྱི་དོན་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་དོན་ལྟ་བུའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་འཇུག་གོ། །གཉིས་པ་ཡོད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པས་བུམ་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་དང་། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འཛིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་ཤེས༷་པ༷འི་རྣམ༷་པ༷་འདི༷་ཡོ༷ད་པ་ལ་རྩོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བློ་ལ་ཕྱི་རོལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་རྣམ་པའི་ཐ༷་སྙད་ཙམ་ལ་རྩོད་པ་མེད་མོད་ཀྱི། བུམ་པའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་འདིས་ཕྱི་དོན་གྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་བར་སྣང་ལ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལྟར་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདི་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་མེད་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་དོན་འགྲུབ་མི་འགྲུབ་དཔྱོད་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཡོད་པས་དོན་ཡོད་པར་མི་གྲུབ་སྟེ་མེད་ཀྱང་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡོད་པའང་ཕྱི་ཡི་སྐྱེད་བྱེད་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུས་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་སྣང་ཙམ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་པ་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཕྱི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་འདོད་ན། གང་ཚེ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་ཡིད་ཆེས་ཞེན་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་འདིར་ཁྱོད་འདོད་ན། སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཐ་མལ་བའི་མིག་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལོག་པར་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཐལ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་སེལ་ཏེ། ཤེས་པ་ལ་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་གཉིས་ནི་ལོག་པ་མིན་པའི་ཚད་མ་དང་ལོག་པར་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ནའང་ཤེས་པ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དང་
20-298b
ཡིད་ཆེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་པ་ཇི་ལྟར་སྤོང་། དེས་ན་འདྲ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་དོན་འགྲུབ་མི་ནུས་སོ།;
AI: 这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
其次，若与细微尘相似，则如微尘差别聚集显为瓶等，则于心的形相也应分为多种部分，因心形相离一具支体性，故也无与外境相似性，当相似性未成立时，你说"心生起与外境相似，由生起故有外境"的能立也不合理，因此如境心形相有何能立？以此破斥。
其次，有亦错：即使如此，心执瓶形相，及显现为腹圆等各种形相，因此不应争论有如瓶等相似的心形相。
虽然对心上显现如外境瓶等形相的名言不争论，但由显现瓶形相不能成立外境，因为如同翳眼者见空中发丝等一样，即使无外境，心如是显现也无有相违故。
此处是考察心的形相有无能否成立外境，而心有形相不成立有境，因即使无境亦如发丝等显现一样。有境也不必依赖外生因，因仅是习气力所显现，如梦中色声等唯是心的显现。
此外，若承许心与外境相似及具信任自性的根识能成立外境，那么当如是承许能立的遍及为可信执着与相似生起时，他人也以常规眼等识为错乱自性，这一过失如何排除？因为心有与外境相似的形相及具信任自性这两点，遍于非错量及错乱心二者，故遍及错乱，如翳眼者心显现二月相时，也并非心与心形相相似及具信任自性，因为是错乱自性，对此争论如何遣除？因此，不能以相似及可信任等成立外境。


 །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་འདས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ཕྲད་
20-298a
པ་ན་དབང་པོ་ལ་སྣང་རུང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་རྒྱང་རིང་བའི་སྤུ་རེ་རེ་ནས་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཡང་། སྤུ་མང་དུ་ཚོགས་པའི་གཡག་རྔ་ལྟ་བུས་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རགས་པར་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་ཡུལ་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཚོགས་པ་ཡན་ཆད་རགས་པར་གཏོགས་པས་ན་ཆ་མེད་པའི་རྡུལ་གྱི་སྣང་བ་ནི་ནམ་ཡང་དམིགས་མི་སྲིད་པས་བློ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདི་རགས་སྣང་སྟེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཡང་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱི་བར་དུ་ཆ་བཅས་སུ་མཐོང་གི་ཆ་མེད་པའི་ཕྲ་རབ་སྣང་བ་མི་སྲིད་པས་ཕྱི་དོན་ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་གང་ཡང་སྣང་མི་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་པ་དེ་བརྟགས་ན་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་བཤིག་པ་བཞིན་དུ་དོན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་དོན་མ་གྲུབ་ཀྱང་དོན་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཙམ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་རགས་པར་མེད་ལ། རྡུལ༷་ཕྲ༷ན་ཆ་མེད་དུ་ཡོད་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ༷་དག༷་ཆ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ན༷་དེ་རང་གི་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་འདི་ལྟར་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཚེ་ན་རགས༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་ཡིན་ལ། དེའི་རགས་སྣང་གི་རྣམ་པ་འདི་ཕྱི་དོན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ༷་འདྲར༷་ཏེ་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱེ༷ད་པ་ཅི་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ་སྡེབ་སྦྱོར་བསྡེབ་ན། རྡུལ་ཕྲན་དེ་དག་རགས་པར་སྣང་། །དེ་དང་གང་གིས་འདྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འཇོག་བྱེད་རྣམ་པ་འདི་ནི་ཕྱི་དོན་དང་མི་འདྲ་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱི་དོན་རྡུལ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནང་གི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ནི༷་དོན༷་གྱི་དངོས༷་པོར་ཡོད་པ་མིན༷་ཏེ། རྣམ་པའི་རྒྱུར་གྲུབ་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་དཔྱད་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ཕྱི་དོན་ཡོད་ཅིང་རྣམ་པ་
20-298b
དེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡི༷ན་དུ་ཆུག་ན་ཡང༷་ཤེས་རྣམ་དེ་ཕྱི་དོན་དེ་རྣམ་འཇོག་གི་ཚད་མར་འདོད་པ་ནི་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པ༷ས་བློ་དེ་ཉིད་ཕྱི་དོན་དེ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པར༷་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེ་དང་འདྲ་བ་ཅིག་ཤོས་མྱོང་བར་མི་འགྲུབ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ནང་གི་དེ་མྱོང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང་བར་འཇོག་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚེ་མ་ཅིག་ཤོས་མཐོང་བས་ཅིག་ཤོས་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཞག་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
生同亦不能
གཉིས་པ། འདྲ་བ་ཙམ་ཁོ་ནས་དོན་རིག་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་དོན་དེ༷་དང་འདྲ༷་བ༷་དང༷་དོན་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ན་གལ༷་ཏེ༷་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང༷་བའི༷་ཤེས་པའམ་དོན་རིག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་དོན༷་སྔ་མ་དང་མཚུངས༷་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ༷་དེ༷་ནི་རང་གི་མཚུངས་པ་དེ་མ༷་ཐག༷་པའི་བློ་རིག་པའམ་མྱོང༷་བའི་ཚད་མར་འགྱུར༷་ཏེ། མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་སྐྱེས་པ་ན་ཕྱི་མ་དེ་སྔ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་། སྔ་མ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ། ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་མྱོང་བས་ཅིག་ཤོས་མྱོང་བར་ནམ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གང་ཞིག་བློས་ཡང་དག་པར་མ་མྱོང་བ་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མི་སྲིད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
此外，名言中如前所说，超微细尘境界相接时，于根产生可显现的特性，如同远处的单根毛不能成为根识对境，但如犛牛尾等多毛聚集可生根识，此不可否认，然仅凭此，非粗相的微细尘并未成为根识对境，因为二微尘以上的聚合即属于粗相，无分微尘的显现绝不可能被缘取，因此心上显现的此形相是粗显，无论如何分析，在显现未灭之前都是见为有分，不可能显现无分微细，因而既不能显现细外境也不能显现粗外境，所谓外境自身显现于心，若观察则如同分析木芯树干一样变成离义，虽外境未成，但显为蓝等境这一点确立不可否认，唯心如是显现以自力成立。因此，粗外境不存在，若无分微尘存在，则彼等无分微尘以何理由不顺自本性而如此显现于心为粗相？此粗显形相与外境微尘的本性相同或相似是什么？若编成偈颂：微尘彼等显粗相，以何使与彼相似？此是其义。
安立外境存在的此形相与外境不相似，因此，承许由多尘组成的外境异于内心，彼不是事物实有，因为成为形相之因被自力观察遮破故。
其次，即使外境存在且形相与之相似，承许心形相是彼外境安立的量，是具错误的，故彼心不能成立为体验彼外境的体性，因为体验心的形相不能成立体验与之相似的他者，因为二者有别，而安立体验内在者为体验外境是错误的，如见一肖像不能安立另一肖像为"如是"一般。
生同亦不能
其次，不仅以相似安立了知境，因为此形相与彼境相似及从彼境生起二者，若如是"生起且相似"的形相是体验外境的心或了知境的定义，若如此，则以所缘缘前境为等同相的识即成为体验其等无间心的量，如当以一蓝花为所缘缘生起刹那二心时，后者与前者相似，且由前者生起故。因此，即使承许从彼生起且相似，对于事物有别者，实际上以体验一者而体验他者绝不合理。凡是心未真实体验者，于彼不可能有能立量，如同石女子一般。


 །བློ་ཕྱི་མ་དེ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ་དང་འདྲ་བ་དང་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དང་དོན་ཆེས་འདྲའོ་སྙམ་ན། བློ་དང་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཐ་དད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སོང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་སོང་ན་བློ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །
生,同,定三集亦非
གསུམ་པ་རྣམ་པ་དེ་དོན་རིག་ཡིན་པའི་
20-299a
སྒྲུབ་བྱེད་ནི་སྐྱེས་ལ་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དེ་དེ་ཉིད་དོན་རིག་ཡིན་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། ཕྱི་དོན་གཟུགས་འདི་མཐོང༷་ངོ་། །སྒྲ་འདི༷་ལྟར་ཐོས༷་སོ། །དེ་བཞིན་དྲི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷ར་ཡུལ་གང༷་ལ༷་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་ནི༷་ཞུགས་ཤིང་དེ་དེའི་རྟོགས་བྱེད་དུ་ངེས༷་པ༷་དེ་ནི་བློ་དེས༷་ཡུལ་དེ་མྱོང་བ་ཡི༷ན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་འདིའི་མྱོང་བྱེད་དོ་ཞེས་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ངེས་པ་དེ༷་དོན་རིག་དེ༷་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་པ༷་ན་སྣང་བ་ཡུལ་དེ་དང༷་ཡུལ་ཅན་བློས་མཐོང༷་བ༷་དེ༷་དག༷་གི༷་ཉེ༷་བ༷་སྟེ་འབྲེལ་བ་དེ༷་ཉི༷ད་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དོན་དང་དོན་རིག་དེ༷་དག༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་འབྲེལ༷་བ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་ཡུལ་ལ་ལྟ༷་བ༷་པོ༷་དང་ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡི༷་ཡུལ་འདིའི་ཡུལ་ཅན་ནི་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པ་དེ༷་སྐྱེ་དགོས་པ་ཡི༷ན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཉིད་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པར་འདི་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པ་འདྲེན་མི་སྲིད་དེ་བུམ་སྣམ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་པ་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཁོང་དུ་ཆུབ་མི་ནུས་ཏེ། དོན་རང་ཉིད་ནི་ནམ་ཡང་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་ལ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཟླ་གཉིས་དང་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཐོགས་རེག་ཡོད་པ་དང་ལས་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཀུན་གྱིས་ཐུན་མོང་བར་དམིགས་པ་སོགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་མི་ནུས་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཐོགས་བཅས་དང་། བརྟན་པར་སྣང་བ་དང་། ལས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བ་དང་། བག་ཆགས་མཐུན་པའི་དབང་གིས་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གང་ལྟར་ཀྱང་སོ་སོའི་ནང་གི་སྣང་བ་ནི་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་བ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཀར་འདྲ་བར་ཟད་པས་ན་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་བརྟན་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལ་དོན་དུ་བརྟགས་པ་ལས་གཞན་མེད་དེ། ཡུལ་མྱོང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི་གྲུབ་ཕན་ཆད་འདི་རང་སྣང་ཙམ་དུ་འགྲུབ་པ་ནི་ཐ་སྙད་མཐོང་ཐོས་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་འོང་
20-299b
པ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐར་ཐུག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་དང་མགོ་མཉམ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་ཀྱང་གྲུབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གནས་ཚུལ་དོན་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱས་ནས་སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དཔྱད་པ་མ་གཞུག་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ལ། སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་རང་ལ་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ནི་ཁེགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེས་སྣང་བ་སེམས་སུ་མི་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མིག་དང་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྔོ་སོགས་མཐོང་བ་ནི་མིག་ཤེས་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་ཀྱི་གཉིས་ཀ་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ་མགོ་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
后心虽与等无间心相似且仅从前者生起，但并非在一切方面相似，若想"形相与境极其相似"，则心与境也不是在一切方面相似，因为对不同法不可能在一切方面随顺，若能随顺，则心与境将成为一。
生,同,定三集亦非
第三，彼形相是了知境的能立不仅是生起且相似，还因为确定彼即是了知境。如何？见此色境，如是闻此声，如是嗅觉等，于任何境入趣有境心，确定彼为彼的了解者，此是彼心体验彼境的能立。
若有以自力确定"此是彼的体验者"，虽可如是承许，但以何理由承许彼确定是了知境的能立？应考察彼显现境与有境心见彼等的密切关系，因为依赖境与了知境彼等作为境与有境的关联，而生起于境的见者、闻者等"此境的有境是此"的确定，若未确认关联本身，则不可能引生"此是此"的确定，如瓶与氆氇一样。
如是观察境与有境的关联时，不能通达无则不生的关系，因为境自身从未被心异于形相而缘取，以推理也不能成立无则不生的关系，如二月与梦境显现一样。也不能从有阻碍触、显现如业力相符、为众人共同所缘等而推理，因为在梦中也有显现为有阻碍、坚固、从业力相符因而共同显现，以及因习气相符而共同显现，有何差别？无论如何，各自内在显现并非一，而共同显现的因在两种情况中相同，因此仅是坚固生起习气的心自身显现为坚固外在事物，于此妄执为境，别无他义。这不可否认的体验境一旦成立，则成立为自显而已，此乃以自力明了名言见闻等的实相，因此是名言实相的究竟，唯如是安住，若如实观察则心也不成立，故与外境同等，而在名言中外境也成立。所说之理乃就实相胜义空性而言，就显相名言而言，是不加观察的意趣，若观察显相名言自身，则不能遮破其唯是心的显现，因为若以胜义观察观之，虽心也不成立，但此不能使显现非是心，如同以胜义观察观之，虽眼与眼识二者不成立为谛实，然在名言中见蓝等是眼识而非根，此无妨害，二者不会同等于见境一样。


 །
立二取为一
གཉིས་པ་ལ། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ། །དེ་ཡི་རྣམ་གཞག་འཐད་པར་སྟོན། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་གྲུབ་དོན་བསྡུ། །
立二取非别
དང་པོ། ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་སྔོན་པོ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་རང་གི་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་དེ༷། དེ༷་ཡང༷་ཤེས་པ་རང་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར་པ་འགའ༷་ཞིག༷་གི༷་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མིན༷་ནོ། །དེས་ན་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་དོན་མྱོང་བ་ལྟར་སྣང་བ་ན་ཡང་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་སོ༷་སོར༷་རིག༷་པར་བྱ་བ་ཡི༷ན་པས་ན་སྔོ་འཛིན་དེ༷་ཡི༷་མྱང་བྱ་སྔོན་པོ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་དེའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། གསལ་རིག་གི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས༷་ན༷་ཤེས་པས་ཉམ༷ས་སུ་མྱང༷་བར་བྱ༷་བ་ཤེས་པ་རང་ལས་རྫས་གཞན༷་དུ་མེ༷ད་ལ། མྱང་བྱ་དེ༷་ལ༷འང༷་མྱོང༷་བ༷་གཞན༷་དུ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་གནས་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རང་གསལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་དེ་ཕྱི་དོན་ཡིན་པ་ཁེགས་
20-300a
ཀྱང་སྔོ་འཛིན་ལས་སྔོན་པོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱང་བའི་ངོར་གྲུབ་པ་འདི་ཁེགས་པར་མི་ནུས་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་སྙམ་ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཆ་གཉིས་སུ་ཐ་དད་པར་ཡོད་ན། དེ༷ར་ཡ༷ང་མྱ༷ང་བྱ་དེ་མྱོང་བྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མྱོང་ཞེས་ཕྱི་དོན་དང་དེ་འཛིན་ལ་བརྩ༷ད་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཤེས་པ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཤེས་པས་མྱོང་བ་ལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་ན་འབྲེལ་བ་མེད་ཅིང་། རྣམ་བཅས་སུ་མྱོང་ན་རྣམ་པ་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་ཡུལ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་གང་དང་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་གསལ༷་བ༷་ཙམ་ཡི༷ན་ནོ། །
说其宗应理
གཉིས་པ་ལ། རང་རིག་པ་ལ་མྱོང་བ་འཐད། །གཞན་རིག་པ་ལས་དེ་མི་འཐད། །གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སྣང་བ་འཐད། །
受自证应理
དང་པོ། དངོས་དང་རང་མྱོང་བ་ཡི་དཔེ། །དང་པོ། ཕྱི་དོན་མེད་ན་འདི་ལྟར་ཕྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསླུ་མེད་འདིའི་ཕྱིར་ན་བློ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བློས་གསལ་པོར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་བློ་རང་གིས་མྱོང་བ་ཞེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷་དེ༷་སྔོ༷་སོ༷གས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའམ་གསལ་བའི་ཕྱི༷ར་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང༷་བཞི༷ན་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ༷འང༷་དེ༷་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་འདི་བོར་ནས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་བློ་ཡུལ་ན་གསལ་པོར་གནས་པ་འདི་ལས་གཞན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། འདི་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་ན་ཤེས་པ་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷་མྱོང༷་བར་གྱུར་ཀྱང༷་སྣང་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་སྔོ༷་སོ༷གས་ཤེས་པས་མྱོང༷་བ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྔོ་སོགས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རལ་གྲིས་རང་གིས་རང་མི་གཅོད་པ་
20-300b
བཞིན་དུ་ཤེས་པས་རང་གིས་རང་རིག་པ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མེད་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་འདི་ནི་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པས་ན་འདི་མི་གསལ་ཞེས་སུས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་འདིང་དུ་མེད་ཀྱང་མིག་གིས་རང་མཐོང་དུ་མི་རུང་བ་ལྟར་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་རང་གིས་ཤེས་མི་སྲིད་དོ།

 །
立二取为一
གཉིས་པ་ལ། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ། །དེ་ཡི་རྣམ་གཞག་འཐད་པར་སྟོན། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་གྲུབ་དོན་བསྡུ། །
立二取非别
དང་པོ། ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་སྔོན་པོ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་རང་གི་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་དེ༷། དེ༷་ཡང༷་ཤེས་པ་རང་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར་པ་འགའ༷་ཞིག༷་གི༷་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མིན༷་ནོ། །དེས་ན་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་དོན་མྱོང་བ་ལྟར་སྣང་བ་ན་ཡང་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་སོ༷་སོར༷་རིག༷་པར་བྱ་བ་ཡི༷ན་པས་ན་སྔོ་འཛིན་དེ༷་ཡི༷་མྱང་བྱ་སྔོན་པོ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་དེའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། གསལ་རིག་གི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས༷་ན༷་ཤེས་པས་ཉམ༷ས་སུ་མྱང༷་བར་བྱ༷་བ་ཤེས་པ་རང་ལས་རྫས་གཞན༷་དུ་མེ༷ད་ལ། མྱང་བྱ་དེ༷་ལ༷འང༷་མྱོང༷་བ༷་གཞན༷་དུ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་གནས་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རང་གསལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་དེ་ཕྱི་དོན་ཡིན་པ་ཁེགས་
20-300a
ཀྱང་སྔོ་འཛིན་ལས་སྔོན་པོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱང་བའི་ངོར་གྲུབ་པ་འདི་ཁེགས་པར་མི་ནུས་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་སྙམ་ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཆ་གཉིས་སུ་ཐ་དད་པར་ཡོད་ན། དེ༷ར་ཡ༷ང་མྱ༷ང་བྱ་དེ་མྱོང་བྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མྱོང་ཞེས་ཕྱི་དོན་དང་དེ་འཛིན་ལ་བརྩ༷ད་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཤེས་པ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཤེས་པས་མྱོང་བ་ལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་ན་འབྲེལ་བ་མེད་ཅིང་། རྣམ་བཅས་སུ་མྱོང་ན་རྣམ་པ་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་ཡུལ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་གང་དང་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་གསལ༷་བ༷་ཙམ་ཡི༷ན་ནོ། །
说其宗应理
གཉིས་པ་ལ། རང་རིག་པ་ལ་མྱོང་བ་འཐད། །གཞན་རིག་པ་ལས་དེ་མི་འཐད། །གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སྣང་བ་འཐད། །
受自证应理
དང་པོ། དངོས་དང་རང་མྱོང་བ་ཡི་དཔེ། །དང་པོ། ཕྱི་དོན་མེད་ན་འདི་ལྟར་ཕྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསླུ་མེད་འདིའི་ཕྱིར་ན་བློ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བློས་གསལ་པོར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་བློ་རང་གིས་མྱོང་བ་ཞེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷་དེ༷་སྔོ༷་སོ༷གས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའམ་གསལ་བའི་ཕྱི༷ར་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང༷་བཞི༷ན་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ༷འང༷་དེ༷་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་འདི་བོར་ནས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་བློ་ཡུལ་ན་གསལ་པོར་གནས་པ་འདི་ལས་གཞན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། འདི་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་ན་ཤེས་པ་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷་མྱོང༷་བར་གྱུར་ཀྱང༷་སྣང་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་སྔོ༷་སོ༷གས་ཤེས་པས་མྱོང༷་བ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྔོ་སོགས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རལ་གྲིས་རང་གིས་རང་མི་གཅོད་པ་
20-300b
བཞིན་དུ་ཤེས་པས་རང་གིས་རང་རིག་པ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མེད་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་འདི་ནི་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པས་ན་འདི་མི་གསལ་ཞེས་སུས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་འདིང་དུ་མེད་ཀྱང་མིག་གིས་རང་མཐོང་དུ་མི་རུང་བ་ལྟར་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་རང་གིས་ཤེས་མི་སྲིད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
立二取为一
第二部分。证明所取所执不是实体上分开的，展示这种观点的合理性，因此证明自证（自我觉知）成立并总结要点。
立二取非别
第一部分。那个意识对蓝色等的体验，被认为是意识本身的自性。而且，它不是成为某种与意识自身不同的本性。因此，当通过直接感知体验对象时，眼识直接分别地认知蓝色，因此蓝色执取者（眼识）所体验的蓝色就是该意识的自性。因为以清晰认知的方式被分别认知的，不可能是除了该意识自性之外的其他东西。因此，被意识所体验的对象在实体上不异于意识本身，对于所体验的对象，也不存在与之不同的体验者，因此所取与能取在实体上并非分离，在实际情况中，意识仅仅是以对象的形式自明而已。
即使否认了蓝色是外部对象，但无法否认在体验中，蓝色显现为与蓝色执取者（意识）分离的现象，因此无法否认所取与能取在实体上是分离的，这种想法是错误的。如果所取和能取作为两个部分确实是分开的，那么，对于"所体验的对象如何被能体验者体验"这个问题，与外部对象及其执取者的情况相同。因为，若意识体验与自身不同的对象时，如果是无相地体验，则无关联；如果是有相地体验，则仅仅是与相似而已，不能成为真正体验对象。因此，究竟而言，一切所显现的对象，都只是意识自身以各种形式的清明性而已。
说其宗应理
第二部分分为：自证的体验是合理的；他证的体验是不合理的；虽无二取但二取的显现是合理的。
受自证应理
第一部分。直接和以自我体验为喻。
首先，若无外境，那么这种似乎体验外境的情况是如何发生的？这种无欺的体验正是因为是心本身的体验，若心没有清晰地体验，就不能称为心自身的体验。如何呢？因为该意识的存在以蓝色等的形式产生或明显，所以体验蓝色等的自性也是它（意识）本身，离开以对象形相显现的意识，所谓体验对象的自性是完全不可能的。因此，所谓对象蓝色等的自性，除了在心中明显存在的这种情况外，别无他物；而这是意识自身的形相，所以虽然实际上是体验意识自身的自性，但在显现方式上，显得是意识体验不同于意识的蓝色等，就像梦中的蓝色等一样。
第二，如果认为像刀不能自割一样，意识不能自我认知，这种想法是错误的。若真正观察，虽然由于无所知与能知的区别，所以认为无作用与作者的关系，但仅此并不能否认自证的存在。因为胜义中无所取能取的差别，意识作为清明与了知的本性而生起的体验，是无欺且无可否认的，没人能说这不清明。虽然不能否认意识是清明且有认知的，但就像眼睛不能看见自己一样，意识了知外境但不可能自己了知自己，这种想法是错误的。


 །ཞེས་སུ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔོ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་ཡང་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མྱོང་བ་དང་དྲན་པས་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །ལྷག་པར་ཡང་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་བློས་དོན་མྱོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ནང་བློ་ཡི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་རང་གི་བློས་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བརྗོད་དམ་མི་མྱོང་ཞེས་བརྗོད། མྱོང་ན་དུས་མཉམ་པར་མྱོང་ངམ་འདས་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་། དང་པོ་ལྟར་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ལ་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ནམ་མི་ལེན། ལེན་ན་སྔོན་པོ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་སྔོན་པོ་རིག་པ་གཅིག་དང་། ནང་བལྟས་སྔོ་འཛིན་ཁོ་ན་རིག་པའི་བློ་གཉིས་སོགས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་ལེན་ན་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་མེད་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཡུལ་དེ་ད་ལྟ་བ་མིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་སྟེ་དེས་ན་རང་རིག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ནང་གི་བློ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པས་རང་ལ་བློ་དེ་སྐྱེས་པ་དེ་ཙམ་ལས་རང་གིས་རང་རིག་མ་རིག་གི་ཐ་སྙད་དཔྱད་མི་དགོས་སོ་སྙམ་ན། རང་བློའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་ཡུལ་
20-301a
ཡིན་པས་ཡུལ་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་རིག་མ་རིག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་མི་དགོས་པར་འགྱུར་བར་མཚུངས་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་ཤེས་པ་འདིས་གཞན་རིག་གོ་ཞེས་སུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་ངོ་། །གཞན་རིག་ཅེས་པ་དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་གཞལ་ན་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཙམ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མིན་ན་དེ་ནི་ནང་གི་བློ་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་འདོད་ན་ཡང་རང་རིག་ཆེད་དུ་དགག་པ་ནི་དོན་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོའི་ཐ་སྙད་ལའང་རང་སེམས་རང་གིས་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཇི༷་ལྟར༷་ན་སྒྲོན་མེ་དེ་ནི་གསལ་བ་དེ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར༷་གསལ་བྱེ༷ད་ཡིན་ལ། དེ་དེ་ལྟར་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བ༷་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གང་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་དུ་རང་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན༷་སྒྲོན་མེ་ནི་གཞན་བུམ་སོགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པར་མ་ཟད། ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷འང་གས༷ལ་བར་བྱེ༷ད་ཅེས་འདོ༷ད་ལ། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དེ་དག་དོན་མཐུན་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟར༷་བློ༷་ཡིས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པ་ཅ༷ན་ཡང་ཡི༷ན་ཏེ། བློ་བེམ་པོ་སོགས་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ལོག་སྟེ་གསལ་བར་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་འདོད་དེ། ཡང་དག་པར་ན་མར་མེས་མར་མེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཀྱང་མར་མེ་རང་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་ལས་གསལ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་པ་ནི་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རང་གིས་རང་ཉིད་གསལ་ཞེས་བཏགས་པའང་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དགག་དུ་མེད་དོ། །འདི་ལ་ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་གསལ་བྱེད་རང་ངོ་བོ། །གསལ་བ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་ལྟར་བློ་བདག་རིག་ཅན་ཡིན། །ཞེས་སོ།

直译
也没有人能够这样声称。不可否认的是，就像人相续中的意识能知蓝色等一样，蓝色执取（蓝色的意识）也通过对自心不隐蔽的体验和回忆而成立。尤其是，对于那些主张无相体验对象的人来说，即使承认外向的心能体验对象，但由此产生的内在心之自性如乐、苦等，是由自己的心直接体验，还是不体验？若体验，是同时体验还是事后体验？若如第一种情况，那么对于直接感知中清晰显现的对象，你是否承认有另一个能体验的意识？若承认，则在执取蓝色的同时，会有一个外向认知蓝色的心和一个内向仅认知蓝色执取的心，这样会导致无穷的心识。若不承认，则乐等不会被直接体验。若说是执取过去的，那么按照这些主张无相的人的观点，如果清晰显现的对象不是现在的，它怎么能清晰显现？因此，世俗中必须承认自证。
若认为：内在的心是自己相续的心，仅仅是在自身生起心的程度上，不需要分析自己是否认知自己的名言。[对此回应：]那么心的对象是自己的对象，仅仅是见到对象就不需要建立认知不认知的名言，这两者是相同的，但我们看到你们还是使用"此识知他"的名言。如果分析所谓的"知他"是什么，除了体验对象之外别无他义，而这对内在心也同样适用，因此若主张不经分析考察就进入名言，那么特意否认自证是没有意义的，因为在世间老人的名言中也看到"自心自知"的说法。
因此，如同灯因以光明为自性而生起，所以是能照明者，它无需依赖其他条件，自身即能极为明显，即在自身所在之处显现自身，故灯不仅是其他如瓶等的照明者，也认为[灯]能照明自身的自性。正如这些名言与实际相符一样，心也是自证者，因为心与无情物等非明显的本性相反，仅仅以明显而生起，就能显现对境和有境二者，故如是认为。虽然事实上灯并非以灯为对象而照明，但灯自身不需要除自身外的照明者，这是无可否认成立的，而"自身照明自身"的假名也是表达这种含义的，因此这种名言是不可否认的。关于这点，依照提婆臣菩萨的注释的译本："如何能照明自性，由于是明显自性故，认为即是能照明，如是心是自证者。"


 །
其他证非理
གཉིས་པ། ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་རི༷ག་བྱ༷་
20-301b
ནི་རང་ལས་དོ༷ན་གཞ༷ན་པ་ཡིན་ན༷་ཚོ༷ར་བྱ༷་དང་ཚོ༷ར་བྱེ༷ད་དུ་འཐ༷ད་པ༷ར་དཀ༷འ་སྟེ། རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་བློས་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ལ། ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པ་བློ་ཡི་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པའང་མི་རུང་སྟེ། ཡུལ་ད་ལྟ་བ་རྣམ་མེད་དུ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་དུས་ཀྱི་དབང་ཡུལ་ཤེས་གསུམ་དུས་མཉམ་པས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་རྒྱུ་གཅིག་མ་ཡིན་པས་དོན་རིག་གི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ངང་ཚུལ་ལས་ཀྱང་འདའ་བའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པ་སྔ་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདི་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་དེ་དོན་སྔ་མས་བཞག་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་རང་དུས་ཀྱི་དེ་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བས་ཅིས་ཀྱང་རྣམ་བཅས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་བློ་ཡི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་ལེན་པ་ཤཱཀྱའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བསམ་པར་འོས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་སྤོམ་ཡོར་དུ་བྱས་པས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུབ་མི་ནུས་སོ། །
二者亦现二应理
གསུམ་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཐད་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་མེད་ན་མཁས་ནས་བྱིས་པའི་བར་ལ་དེ་གཉིས་སུ་སྣང་ནས་ཁོ་བོའི་བློས་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་པར་ཅི་སྟེ་བརྗོད་ཅེ་ན། དོན་དམ་པར་རི༷ག་བྱ༷་གཟུང་བ་དང་རི༷ག་བྱེ༷ད་འཛིན་པའི་རྣམ༷་པ༷་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མེ༷ད་ཀྱང་མིག་བསླད་པ་དག་གི་སྐྲ༷་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་སོ༷གས་ཤེས༷་པ༷འི་ངོར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་ཁོ་བོས་སྐྲ་ཤད་འདི་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་བཞི༷ན། གང༷་གི་ཚེ༷་ན་གཟུང༷་བ་དང་འཛི༷ན་པ་གཉིས་སུ་རྣ༷མ་པར༷་ཕྱེ༷་བ༷འི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དུ་
20-302a
སྣང་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རྣམ༷་པ༷ར་བསླ༷ད་པ༷་ལས་བྱུང་བ་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། ཇི༷་ལྟར༷་འཁྲུལ༷་པས༷་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་པ་ལྟར་མཐོ༷ང་བར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ལྟར༷་སྣང་བ་ཙམ་པོ་དེ་ཡི་ངོར་བྱས་ནས་གཟུང་བ་ཡུལ་དང་འཛིན་པ་ཡུལ་ཅན་འདི༷་ཡི་ཐ་སྙད་རྣམ༷་པར་གཞག༷་པར་བྱས༷་པ༷་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་གཟུང་བ་དང༷་འཛི༷ན་པ༷་ཡི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཐ་དད་པ་འདི་ལ༷་ནི༷་གཉིས་སུ་མེད་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མི་འཐད་ཅེས་དང་། གཉིས་སུ་སྣང་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་མི་འཐད་ཅེས་བརྩ༷ད་བར་བྱ་བ༷་མིན༷་ཏེ༷། གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་ལམ། ཡང་དག་པའི་དོན་དང་ཡང་དག་པ་མིན་པའི་ཚུལ་ལམ། དོན་དམ་པ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཁས་ལེན་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོར་བྱས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་པའང་མི་འགལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །
故此成自证义略
གསུམ་པ་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་བསྒྲུབ། །
正行
དང་པོ། གོང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་ཕྱི་དོན་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པ་དེས༷་ན༷་ཤེས་པ་ལས་གཞན༷་པའི་ཡུལ་ཤེས་པས་རི༷ག་པ་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་ར༷ང་རི༷ག་པ་ནི་ཚད་མའི་འབྲ༷ས་བུ་ཡི༷ན་པར༷་འདོ༷ད་དོ། །
立其应理
གཉིས་པ་ལ། བློ་མྱོང་འཐད་ཀྱི་དོན་མྱོང་མིན། །དེ་ལ་མི་འཐད་རྩོད་པ་སྤང་། །དེ་ཕྱིར་བློ་མྱོང་ཉིད་གྲུབ་པའོ།

其他证非理
第二部分。该意识的所知对象如果是异于自己的外境，则难以成立为所感和能感，因为在无相中，对境与有境之间毫无联系，这将导致心的一切体验都断绝。也不能接受将对境、感官和意识三者和合作为心的因，因为对于主张无相地执取当下对象的观点，当时的根、境、识三者是同时的，互不能作为彼此的因，所以这个了知对象的意识也超出了依靠感官和对象而生的缘起性质，因此将成为自生。
若说是由前一刹那的境、根、识三和合的力量产生现在的识，那么当下的意识将只成为前一刹那对象留下的相而已，不会成为缘当下对象，所以无论如何必须承认是有相的，若如此，那么体验蓝色不是心的本性，而如何能体验对象本身？持守因果缘起的释迦教法追随者们应当如此深入思考，而不是仅仅在名言上草率行事，否则无法了解深奥的名言缘起。
二者亦现二应理
第三部分，所取能取虽无二性但显现为二性是合理的。问：如果所取能取不是分开的，为什么从智者到凡夫，都显现为两者，并说"我的心知道这样那样的对象"，为什么会说所取能取是分开的？
答：虽然胜义中，所知对象和能知主体的相状并不是真实成立为分开的，但就像眼睛有障碍的人[看到]毛发和双月等一样，在心识前显现为对境与有境分离的样子，并且说"我看到如此的毛发"等名言，同样，当显现为所取和能取两者区分的特性时，这是由无始以来随逐的习气所染污而产生的。就像由于错乱而见到所取和能取分离一样，仅仅基于那种显现，建立了所取对境和能取有境的名言，此时，对于所取和能取的不同特性，不应质疑说"若无二则不应显现为二"或"若显现为二则不应无二"，因为这样的安立是基于实际情况与显现方式，或真实义与非真实方式，或胜义谛与世俗谛的方式而成立的。因此，应知基于显现为二的角度，假立外在的色等也不相违，就像一切法虽无生，但在世俗中假立为生等不相违一样。
故此成自证义略
第三部分，总结成立的要点分为：直接[总结]和成立其合理性。
正行
第一部分。如上所述，因为外境不能由量成立，所以由于心无法了知异于心的对象，因此自证是量果。
立其应理
第二部分分为：心的体验是合理的而对象的体验不是；驳斥对此的不合理争论；因此确立了心的体验本身。


 །
意受应理非受事
དང་པོ། ཕྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་བློ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན་འདི་ཡང་བློས་མྱོང༷་བར་གྱུར༷་ན༷་ཉེས༷་པ༷་ཅི༷་ཞིག་ཡོ༷ད་དེ། དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མངོན་སུམ་པ་འདི་ཡོད་བཞིན་དུ་དོན་མི་མྱོང་ཞེས་བཀག་པས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པོ་གང་ཡང་མི་ཐོབ་ལ། དོན་མྱོང་ཞེས་པ་དང་བློ་མྱོང་ཞེས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དོན་མྱོང་བར་ཁས་ལེན་ནོ་ཟེར་ན་
20-302b
དོན་བློས་མྱོང་བར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་དོན་མྱོང་བར་གྱུར་ཀྱང་ཉེས་པ་ཅི༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་མོད། ཁོ་བོས་ནི་དོན་མྱོང་བ་ལ་ཉེས་པ་ཆེ་བ་དང་བློ་མྱོང་བ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་ནས་དོན་མི་མྱོང་ཞེས་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དེ་སུས་ཀྱང་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ༷འི་དོན་དེ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་མྱོང་ཞེས་གཞིག་པའི་ཚེ་དོན་མྱོང་བར་མི་འགྲུབ་ལ། ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་རིག་ཙམ་དུ་མྱོང་བར་ཚད་མས་གྲུབ་པས་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡིན་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་མྱོང་ངོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ནའང་ཅི་དགར་རག་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན༷་ནི༷་མྱོང༷་བར་གྱུར༷་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ནུས་ཀྱང་དོན་བདེན་པ་ཅི༷་ཞིག་བརྗོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཞེས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསམ་པ་ན་བློ་རྣམ་པ་མེད་པས་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་བ་ཞིག་ན་བློ་ལ་ནི་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་དེས་དེ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་རི་མོ་བྲིས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་བདེན་པའི་དོན་གང་ཡང་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་བློ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེ་ན། བློ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྲོ་སྟེ། འདི་ནི་རང་གི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ལ་དེ་འདྲའི་མྱོང་ཚུལ་དེ་ཕྱི་དོན་རྗེན་པར་མྱོང་བ་ལ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ་བློ་དང་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཡང་མྱོང་པ་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་བློ་ལ་རྣམ་པ་མེད་ན་མྱོང་བ་མི་འཐད་དུ་ཆུག་མོད། བློ་ནི༷་ཡུལ་དེ༷་ཡི་རྣམ༷་པ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་ན་རྣམ༷་པ༷་དེ་གང་ལ་རྗེ༷ས་སུ་ཞུག༷ས་པ་ཅ༷ན་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དེ༷་ནི་ངེས་པར་ཡོ༷ད་དོ་
20-303a
ཞེ་ན་རྣམ་པ་ཡོད་ལ་དེ་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་ནི་བདེན་ཀྱང་དེ་འདྲའི་རྣམ་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་དེ༷་ནི༷་ཕྱི༷་དོན་ལས་སྐྱེ་བའམ༷། ཕྱི་དོན་མིན་པའི་རྒྱུ་གཞན༷་ནང་གི་བག་ཆགས་ལ༷ས་སྐྱེ་ཞེས༷་འདི༷་ནི༷་དཔྱ༷ད་པར༷་རི༷གས་པ༷་ཡི༷ན་གྱི། དེའི་རྒྱུར་ཕྱི་དོན་ཡོད་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྒྱུ་གཞན་ནང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་ནི་ཕྱི་དོན་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའམ་ནང་བློ་ཡི་འདུ་བྱེད་ལས་འབྱུང་ཞེས་བསམ་པ་ན་ཕྱི་དོན་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་པས་ནམ་ཡང་མཐོང་མི་སྲིད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱི་དོན་ཉིད་ནམ་ཡང་བློས་དམིགས་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོ་མཐོང་མི་སྲིད་པ་ཡུལ་གྱི་བདག་པོའི་རེག་བདེ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་སྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།

意受应理非受事
第一部分。执著外境的人说：如果如你所主张的心自身被体验，那么外境也被心体验，有什么过失呢？在直接体验对象的情况存在时，否认体验对象而获得什么额外的好处呢？说"体验对象"和说"体验心"应该是相同的，因此我们接受体验对象的观点。
若对象被心体验是由量成立的，则体验对象也没有任何过失。但我不是因为看到体验对象有大过失而体验心有好处，才否认体验对象的。即使有过失，若由事物本身的力量成立，谁也无法否认。然而，当我们遵循依事物本身力量而运行的理性，分析心如何体验异于心的对象时，体验对象是不成立的；而心本身以对象的形相明了认知的方式体验，是由量成立的，所以我这样说。虽然你无论如何接受"体验对象"也无关紧要，但应当考虑"外境被体验"这句话本身只能作为承诺，能表达什么真实意义？
经过这样的思考，如果心无相而直接体验对象，由于心中没有由对象产生的相，而且对象作为异于心的他法，二者之间没有丝毫关联，所以说"它知道它"是不合理的，就像说"在空中用各种颜色画了非常美丽的图画"，仅仅这样说并不表达任何真实意义。
那么，你如何体验心呢？心仅仅通过显现为蓝色等的相而成为体验，这是由自心成立的，而这种体验方式不可能存在于直接体验外境的情况中，因为[外境]与心极不相关，所以无论如何都不能考虑如何体验对象的本性。
若说：如果心无相，那就承认体验不合理吧。但心生起为具有对象的相时，不会无因而生，因此相随附的那个能产生相的外境必定存在。
[回答：]有相且相非无因而生是真实的，但这无可否认的相是从外境生还是从非外境的其他因——内在习气生，这应当观察，而不是已确定其因必为外境。因为相从其他因——内在习气觉醒而生，在理性上没有障碍。
这样，当思考这相是仅从外境力量生还是从内心的行为生时，通过理性永远不可能看到从外境生，其理由是外境本身永远不可能被心所缘，因此任何量都无法证明它是因，就像不可能看到石女的儿子能产生领主的乐触一样。
;


 །ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་མི་མཐོང་སྙམ་ན། ཡུལ་གང་དང་གང་ཡིན་ཀྱང་བློས་མཐོང༷་བའི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཏེ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང༷་བྲལ༷་བ་ན་ཡུལ་ཡན་གར་དུ་ནི་ནམ་ཡང་མི༷་འཛིན་ལ། ཡུལ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་བློས་ནམ་འཛི༷ན་པ་ན༷་བློའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་འཛིན་པའི་ཕྱིར༷་སྔོ༷ན་པོར༷་སྣང༷་བ༷་ལ་སོགས་པའི་གང་སྣང་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་སྣང་བའམ་བློས་མཐོང༷་བ༷་ཙམ་ཡི༷ན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ན་རྟག་ཏུ་བརྟན་པར་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་གང་ཅི་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་བརྒལ་བའི་ཕྱི༷་རོ༷ལ་ཡན་ག༷ར་བའི་དོན༷་ཡོ༷ད་པ་ནམ་ཡང་སྣང་བ་མི༷ན་ན་ཇི་ལྟར་དོན་མྱོང་བ་དང་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
遮其非理之争
གཉིས་པ། འདི་ལྟར་སྔོ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་མྱོང་བ་མིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་ཚང་ན་ཡང་སྐབས་འགར་
20-303b
བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་སོགས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་མིན་ན་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་སོགས་དོན་སྣང་གི་བློ་རྣམས་ཡུལ་དུས་རེས་འགའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མེ་ཆེན་པོ་འབར་བ་ལ་ཤིང་གི་ར་བ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པས་མཚོན་ནས་གང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བུམ་པ་མི་དམིགས་ལ། ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པས་དེ་ན་ཕྱི་དོན་བུམ་པ་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་སོ་ནམ་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ན་སྔ་ན་མེད་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོ་སོ་སོ་མཐོང་ནས་དེ་དང་དེ་ལ་བློ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། སྔར་མཐོང་བ་སླར་ཡང་མཐོང་ཞིང་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་སོགས་ཉིན་སྣང་ཇི་ལྟ་བར་འཆར་དུ་རུང་མོད་དེས་ཕྱི་དོན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་ཅི་འདྲ་བའི་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་མཐུན་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་པར་སྣང་སྟེ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་འདི་ཞེས་ཚད་གཟུང་བ་མེད་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཚད་མེད་པ་ལས་གང་དང་གང་སད་པ་དེ་ཙམ་མངོན་དུ་སྣང་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཡུལ་དུས་ངེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་གི་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་ཡང་ནང་བློ་ཡི་ཁྱད་པར་སྔ་མ་སྔ་མ་འག༷འ་ཞི༷ག་ནི༷་དོན་སྣང་གི་བློ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འག༷འ་ཞི༷ག་གི༷་བ༷ག་ཆ༷གས་ར༷བ་ཏུ༷་ས༷ད་པར་བྱེ༷ད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ༷་དེ་ཕྱིར༷་བློ༷་ནི༷་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྣམ༷་པར་ངེ༷ས་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་གནས་ཀྱི༷་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་ལ་ངེས་
20-304a
པར་ལྟོས་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་སོ་སོའི་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཡུལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡང་མི་སྲིད་ཅིང་། ཡུལ་ཆུང་ངུའི་གོར་ལས་སྣང་གི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་། དུས་ཐུང་ངུར་རིང་པོར་སྣང་བ་སོགས་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཤཱཀྱ་བློའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་ཤེས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །ནང་གི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་གནས་པའི་ནུས་པའོ། །རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

直译
如果问如何不见到外境，[答]：无论什么对象，当它与心所见的特性（即所谓"这个和那个"的形相）分离时，单独的对象永远不被执取；而当任何对象被心执取时，也执取心的相，因此一切显现为蓝色等的任何显现都只是显现于心或仅被心所见，而非心中显现的颜色、形状、微尘的成立，或在外部常恒固定地处于一处，或动等行为，凡所见皆无差别地只是显现于心；超出这些的单独外境对象永不显现，那么如何能体验对象和认为对象存在呢？将无法确立所说的对象存在的理由。
遮其非理之争
第二部分。这样体验蓝色等不仅仅是体验心的相，因为即使感官和作意具足，有时也不生起瓶执识等，这是由于所缘缘不具足。若非如此，则瓶执眼识等显现对象的心就不会成为某些时处[才生起]，而会在有瓶无瓶的一切方向无定地生起。
[答]：这就像在大火燃烧处围上木栅栏一样。这样，以有瓶和无瓶的方向等为例，对于一切显现皆唯心的说法，在无瓶方向不见瓶，在有瓶方向见瓶，因此认为那里有外境瓶，这与梦中耕种相似。也就是说，在梦中，可以看到先前不存在的各种不同对象，对它们产生新的认知，以及再次看到先前见过的东西，似乎自己和他人都能享用等，可以像白天显现一样出现，但这并不能证明外境存在。从坚固习气生起的显现如对象的心，显得能执行与外境成立相似的作用，且由相似习气的人也似乎同样享用，这是内在缘起不可思议的力量。
由于心的相无法确定为"就是这个"，习气的差别也无限，只要何种习气被唤醒，就显现那种[相]，就像在梦中显得有确定的时处，而不是在一切处显现一样。因此，此处也是前前内心的某些特性是后后某些显现对象之心的习气被极度唤醒的因，因此心以某些时处限定的方式生起，而不是依赖外境而如此显现。如果必定依赖对象，则对同一对象就不会有不同的个人显现，也不可能有无对象的清晰显现，且从小小的球体显现生物世界的各种布局，以及梦境的显现，短时显为长时等，都将完全不存在。
关于这点，释迦慧的注释中说："所谓'某些识'，是指任何转识。所谓'内习气'，是指阿赖耶识中存在的能力。'极度唤醒'是指在产生特殊识时无障碍地生起[识]的能力。"


 །
故此成意受
གསུམ་པ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་ཕྱིན་པ་ན་དེ་དང་དེའི་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་སྔ་ནས་ཡོད་པ་དེ་དག་མཐོང་བ་བཞིན་ཡུལ་ཕྱི་དོན་དུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་མེད་ཅེས་ཅི་ལྟར་སྨྲ་བར་ནུས་སྙམ་ན། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་ཞིང་སོ་སོའི་བཀོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་མཐོང་བའི་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་དེ་ན་གནས་པ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་སད་པ་ན་དེ་འདྲའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མི་འདྲ་བ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་སད་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་ཡུལ་ཐ་དད་མང་པོ་འགྲིམ་པའི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྣང་བ་དེས་ཕྱི་དོན་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བློ་ཉིད་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ནང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ཙམ་གྱིས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་བློ་གཅི༷ག་པུ་ལ༷་ཡང་གཟུང་བ་ཡུལ་ལྟར་སྣང་བ་དང་འཛིན་པ་བློ་ལྟར་སྣང་བའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཚུལ༷་གཉི༷ས་སུ་སྣང་བ་ཡོ༷ད་དེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར༷་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་རང་དུས་ཀྱི་བློ་རྟོག་པ་མེད་པས་དེ༷་ལྟར༷་མྱོང༷་བ༷་དང༷་། ཕྱིས་ཀྱི་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་
20-304b
ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་དྲ༷ན་པ༷ས་བློ་འདི༷་ཡི༷་ཚུལ༷་རྣམ་པ༷་གཉི༷ས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དེ་འཛིན་པས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་རང་རིག་ཉི༷ད་ནི་ཚད་མའི་འབྲ༷ས་བུ༷་སྟེ་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་འདིར་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་འཇོག་པ་ཡི༷ན་ནོ། །
依所现量果
གཉིས་པ་སྣང་ཚུལ་དོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཚད་འབྲས་ལ། དོན་ཡོད་ཀྱང་རང་རིག་འབྲས་ཡིན། །དེ་ལ་མི་འཐད་སྤང་བའོ། །
有色法自证依是果
དང་པོ་ལ། དོན་ཡོད་ཀྱང་དེ་དངོས་མི་སྣང་། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་འབྲས་བུར་འཐད། །
有色法未现
དང་པོ་ལ། གནས་ཚུལ་བློ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན། །སྣང་ཚུལ་དོན་ལྟར་ཞེན་པ་སྐྱེ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའོ། །
意受实相
དང་པོ་ནི། ཚད་མ་མདོ་ལས། ཡང་ན་རང་རིག་འབྲས་བུ་སྟེ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ལས་དོན་ངེས། །ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཉིད་དེ་འདིའི་། །ཚད་མ་དེ་ཡིས་འཇལ་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ཚུལ་ཕྱི་རོལ་དོན་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་ཡང་ཕྱི་དོན་གཞལ་བྱ་དང་། གཟུང་རྣམ་ཚད་མ། འཛིན་རྣམ་ཀྱིས་གཟུང་རྣམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་བློ་ལ་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་ཅི་སྣང་ཅི་མྱོང་ཡང་བློ་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཙམ་སྟེ། འདི་ལྟར་ག༷ང་གི་ཚེ༷་སྔོ་སོགས་རྣམ༷་པར་རི༷ག་པ་ཡི་རྣམ་པ་འདི་ལ་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ཡུལ༷་ཤེས་པ་ལས་གཞ༷ན་པའི་ཕྱི་དོན་འདོ༷ད་པ༷འམ༷། མི༷་འདོ༷ད་པ༷་ནང་གི་བག་ཆགས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་གཉིས་ཀས་ཀྱང་བློས་ཡུལ་ནམ་འཛིན་པ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷ར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་པོ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ལྟར༷་མྱོང༷་བ༷་ལས་འོས་མེད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་འགྱུར་འདི་ལྟར་ན་འདི་འདྲར་འཆད་དགོས་ཀྱང་བློ་རྣམ་གཉིས་འགྲེལ་པ༷་དང་ཅུང་མི་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་། །ཡང་ན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་
20-305a
ཡུལ་དེ་ཉིད་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བར་མཐོང་བ་དེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་གང་རུང་ཁོ་ན་དེའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་བློ་རྣམ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞེས་སྦྱར་རོ།

故此成意受
第三部分。如是，当前往不同地方时，似乎看到了先前存在于那些地方的布局，如此通过体验外境而成立，怎能说外境不存在呢？
[答：]当与各种不同地方——无量虚空界各自的任何布局相似的显现对象的习气，与安住于那里的众生相应而被唤醒时，就体验到这样不同且各异的显现，就像由于这种显现对象的习气被唤醒，在梦中显现游历许多不同地方一样。即便如此，那种显现并不能证明外境的存在，因为心自身有以二种方式显现的情况。
也就是说，不依赖外境，仅由内在习气的唤醒，就能显现各种现象，因此，即使在单一的心中，也有显现为所取对象和能取心的二取方式的显现。理由是：在当时，由于无分别的心以所取与能取两种方式如此体验，以及后来的分别心如此回忆这两种方式的存在，所以成立了这心的二种相。
因为存在这两种方式，所以所取被能取所体验的自证本身是量果，在这一切世俗量的语境中，仅仅通过见闻等的体验就建立世俗义。
依所现量果
第二部分，显现方式依存于对象的量果分为：即使对象存在，自证仍是果；驳斥对此的不合理[见解]。
有色法自证依是果
第一部分分为：即使对象存在，它的实体也不显现；因此自证为果是合理的。
有色法未现
第一部分分为：实际情况是体验心自身；显现方式生起执著如对象；除此之外不合理。
意受实相
第一部分。如《量论》所说："或者自证是果，从它的本性确定对象。对象的显现本身，即是此量所量。"依照显现方式如外境的观点，即使按照经部宗的观点，外境是所量，取相是量，由执相体验取相的自证是果。如刚才所解释的，由于心有二相成立，所以无论显现什么，体验什么，都只是心自身的体验。这样，当以蓝色等形相认知时，无论是认为形相的产生因是异于心的外境的观点，还是不认为[如此]而说只是内在习气的立场，这两者都认为当心执取对象时，未成立为外境事物的仅仅是心的相，除此体验别无他法。
虽然依照这种译文应该如此解释这个偈颂，但[这解释]似乎与《二分别智论》的注释有些不同。或者，所谓的认为和不认为是指，无论是见到相的因——对象本身是可爱的还是不可爱的，两者都只是体验未成立为任何一种实体的心相。
;


 །
所现如实执
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱང་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་ལས་དོན་དུ་ཞེན་པ་སྐྱེ་སྟེ། གང༷་གི་ཚེ༷་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས༷་པའི་ཆ༷་གཟུང་རྣམ་ལ་དོན༷་དུ་ནི་བཞ༷ག་པའི་ཕྱིར༷་དབང་པོའི་ཤེས༷་པ༷་ནི་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ཡུལ༷་དང་བཅས་པ༷་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་ཡི་ཚེ༷་གནས་ཚུལ་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་བ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ་བློ་འཁྲུལ་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བརྟགས་ཤིང་། རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྣམ༷་པ༷ར་ངེ༷ས་པར་བྱས་ནས་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་ངོར་བྱས་ན་དོན་རིག་པའམ་དོན་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཚད་འབྲས་སུ་བཞག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདྲ་ཞེས་པ་གཟུང་རྣམ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
除此非理
གསུམ་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་འདོད་མི་ནུས། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་འདི༷་དག་གི་ངོ་བོའམ་བདག༷་ཉིད་དེ་དག་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་པོའི་འདོད་པ་སྟེ་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་རྣ༷མ་པར་མྱོང་བ་ད༷ང་། རྣ༷མ་པ༷་གཞ༷ན་མི་འདོད་པ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དུ༷་མྱོང༷་བར༷་གྱུར་ན༷། འདོ༷ད་པ༷འམ༷་མི༷་འདོ༷ད་པ༷་དག་ཏུ་སྣང་བ་དེས༷་ཀྱང༷་དོ༷ན་རིག༷་པ༷ར་ནི༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་ཀྱི་གང་རུང་རེས་མ་མཐོང་ཞེས་ནི་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། གཉིས་ཀ་དོན་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི༷་རོལ༷་དོན༷་ནི༷་ཡོ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡ༷ང་རང་གིས་ཇི༷་ལྟར་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ་ཉི༷ད་དེ༷། ཡུལ་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ཉིད་དུ་ངེ༷ས་པའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་ལ། དེ་ལྟར་འདོད་མི་འདོད་དུ་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་རང༷་གི་ངོ༷་བོ༷ས་རྗེན་
20-305b
ཅེར་དུ་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཡུལ་གཅིག་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དུ་མ༷འི་བད༷ག་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་གཅིག་མཐོང་བ་ན་དགྲ་གཉེན་སོ་སོས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་དུ་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོ༷ས་པོ་ལ་ཡུལ་ཅན་སོ་སོའི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ན་དབང་ཤེས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་དང་ཡིད་རྟོག་མེད་ལའང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་གྲུབ་ལ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་བ་དེ་ལ་གྲུབ་དགོས་པས་ན་བློ་ཡི་རྣམ་པ་མེད་པར་ཡུལ་རང་ཉིད་རྗེན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། བསལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་བར་གྲུབ་པར་འདོད་ཅེས་ཁས༷་བླང༷ས་ན༷་ཡ༷ང་འདོད་མི་འདོད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་གཉིས་པོ༷་དེ་ད༷ག་གཅིག་ཅར་སྣང་གི་ཐ༷་ད༷ད་པར་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་སོ་སོའི་སྣང་བ་རེ་རེ་ནི་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །འདི་ནི་དོན་གྱིས། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་རིགས་པ་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་ཀྱང་འདིར་དོན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ནི་མ་བཀོད་དེ་དོན་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྣང་བ་ཐ་དད་ཡོད་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ན་དོན་མྱོང་བ་འདི་ཤེས་པ་ལས་འོས་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

所现如实执
第二部分。虽然如此，仅仅是体验心而已，但从坚固习气产生的显现如对象的心生起对对象的执著。当从坚固习气产生的心的取相方面被安立为对象时，感官意识显现为具有外境对象，此时实际上感官和对象也只是显现为心的样子而无他，但对于心自身所体验的，错乱心意指为外境，且后来的心也确定为如此并执著，就像梦中的感官和对象一样。此时就它[错乱心]而言，即使安立了认知对象或分别对象为量和量果，但如实考察时，自证是果，因为所谓对象相似除了取相外不能成立。
除此非理
第三部分分为：安立应成与不能承许。
第一部分。如果外境事物的本性或自体被观察者以符合自己意愿的方式体验，以及以其他相——不愿意的方式，即背向的方式体验，那么通过这些显现为可爱或不可爱的也应成为了知对象，而不能说只见到其中某一方面，因为二者在以对象自相为所缘上无差别。因此，即使外境对象存在，自己如何体验，就确定认为对象就是那样存在的，但如此显现为可爱不可爱并非由对象自身本性直接显现，因为这会导致同一对象有多种可爱不可爱的本性的过失。例如，看到同一个人时，敌人和亲友各自见为不悦意和悦意，同样，当各自有境的感官意识见到色声等事物时，显现为与那感官意识相符或不相符，甚至对无分别意也有不同的显现，这是已成立的。如果如何显现必须成立于对象自身的直接本性，那么若无心的相而对象自身直接显现，则应对一切[有情]显现相同，不应有差别。
第二部分分为：表述[对方的]遮破与破斥其回答。
第一部分。即使接受对象自性中成立这样可爱不可爱的不同相，可爱不可爱两者如何存在也应同时显现，而不会[各自]分别地被不同的人各自体验一种显现。这在含义上与"一事由异意，故许境非成"相同，虽然推理方式一致，但此处未用作证明无对象的论据，而是意在说明：即使对象存在，不同显现的存在也是无可否认的，所以这个所谓的体验对象除了心以外别无他物。


 །གཉིས་པ་ལ། ལས་ཀྱིས་ཅི༷ག་ཤོ༷ས་བསྒྲིབས་པ་དང་། །རྟོག་པས་གཉིས་སུ་སྣང་ལན་དགག །དང་པོ། ཡུལ་མཐོང་བ་པོ་དེས་གང་མ་མཐོང༷་པ་དེ་ནི་རང་གི། ལས་ཀྱིས་བསྒྲིབ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་གཉིས་ཀ་མཐོང་བ་མི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་དོན༷་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་དབ༷ང་གིས༷་དེ་དང་དེ་བློས་རྟོགས༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་སྣང་བ་དུ་མ༷འི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཅན་གྱི་དངོས༷་པོ་དེ༷་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་ལ༷་དམིགས་པའི་བློས་གང་
20-306a
རུང་གཅི༷ག་གི༷་བདག༷་ཉིད་དག་ཏུ་མཐོ༷ང་བར་བྱེ༷ད་པ༷་ན་མ༷་མཐོ༷ང་བ་དེ་ནི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི༷་ལྟར༷་ན༷་དོན༷་རང་ཉིད་ཤེས་པས་མཐོང༷་བར་བྱེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྣང་བ་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ་དོན་ཁོ་རང་གི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཆ་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ། དེའི་རྣམ་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་དེ་དོན་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བ་མིན་པར་གྲུབ་པས་ན་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ངེས་པར་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེ་འགའ་ན་མ་མཐོང་བ་ཞེས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲིབས་སོ་ཞེ་ན། ལས་དེས་དོན་དེ་ཉིད་རང་ངོར་སྣང་བ་དེ་གཅིག་པུའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད་ན་མ་མཐོང་བ་ཞེས་པ་ལས་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱི་དོན་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དོན་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དངོས་སུ་མི་སྣང་བར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་ཡང་སོ་སོའི་ལས་སྣང་ཙམ་ལས་དོན་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་དུའང་བཤད་དོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཡུལ་གཅིག་ལ་འདོ༷ད་དང༷་མི༷་འདོ༷ད་པར༷་སྣང༷་བ༷་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག༷་པ་ཙམ་ཡི༷ན་ཏེ། གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆགས་ལྡན་དང་ཡིད་ལོག་གིས་བུད་མེད་མཐོང་བ་བཞིན་ཡིན་གྱི་དོ༷ན་རང་ཉིད་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་བློ༷་ལ་འདྲ་མི་འདྲར་སྣང་བ་མི༷ན་ཏེ་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་རྗེན་པར་འཇལ་ལོ་སྙམ་ན། དབང་ཤེས་དེ༷་ལ༷འ༷ང་འཆི་ལྟས༷་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་མིག་སེར་དང་སྲོག་ཆགས་སོ་སོའི་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ལ༷་སོ༷གས་པ༷ར་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་ལྟར་ངེས་པ་མེད་པར་གང་རུང་གི་མཐོང་བའམ་སྔར་མཐོང་བ་དང་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ་མེ༷ད་པའམ་མི་མཐུན་པའི་སེ༷མས་གཞན་དང་གཞན་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་དབང་ཤེས་ལའང་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྗེན་པར་སྣང་བར་མ་ངེས་སོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་ལ་རབ་རིབ་སོགས་ཀྱིས་བསླད་པ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་མཐོང་བ་མི་འདྲ་བ་དང་སོ་སོའི་དབང་ཤེས་ལ་བདེ་བ་དང་
20-306b
སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྣམ་ལྡན་དུ་འགྱུར་བ་དུ་མར་མཐོང་སྟེ། འཆི་ལྟས་སུ་སྔར་རང་གི་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བ་ཕྱིས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་གཅིག་ལའང་ཉན་ཤེས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་དང་། སྲོག་ཆགས་འགའ་ཞིག་གི་དབང་པོ་ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དེས་ལ་ལར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཡིད་ཀྱིས་འདོར་ལེན་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་ཏེ་དུད་འགྲོ་སོགས་ལའང་སྔར་བཟའ་མ་མྱོང་བའི་ཟས་བྱིན་པ་ན་ལྕེ་ཤེས་བདེ་བའི་རྣམ་པས་མྱོང་ཞིང་བཟའ་བ་དང་འགའ་ཞིག་འདོར་བ་བཞིན་ནོ།

直译
第二部分分为：业力遮蔽某些[对象]和分别念显二[相]的回答的否定。
第一部分。若说：观察者未见到的是被自己的业力所遮蔽，因此不见两者。
[回答：]若如此，则不会因外境存在而被心了解，因为这样，当作为产生感官识的因——具有多种显现本性的事物在对象近前存在时，缘它的心见到其中某一本性，则未见到的虽然是对象，但如何能说对象自身被心所见呢？因为虽然对象处于可见范围，却不作为产生识的因。如此，对于已见的也会怀疑是否由对象力量而显现，因为对象自身实体中可爱与不可爱的各别方面本性上不可分离地存在，而与其相不符的显现不是由对象自力显现，这已成立，所以就像双月等一样，对象也不一定存在。
若说：有些例中"未见到"是指由业力显现，而其他则被遮蔽。[答：]若该业使那对象在自前仅显为单一相，怎样算是"未见"的业是见外境的因？[这业]反而成为不直接显现具有多种本性的对象，而错乱为其他相的原因。这样一来，这也可解释为：自己所见仅是各自业的显现，不存在共同对象。
第二部分。若说：同一对象显现为可爱和不可爱仅是意识的分别，如同由习惯力，贪执者和厌恶者见到女人一样，而非在执取对象自身的感官心中显现为相似或不相似，因为所有无错乱的感官识都直接衡量那对象。
[答：]即使对于感官识，由临死预兆所摄、黄眼病及各种生物感官的差异等，没有如一者所见的确定性，而是见到任一[相]，或与先前所见无连接或不符的其他与其他心所见，因此感官识也不一定显现对象如其本然的直接[相]。而且，即使感官无翳障等所染，也见到不同的对象见解，及在各自感官识中产生乐与苦的具相，如在临死预兆中，先前所见可爱的自己儿子后来见为不可爱的相等；同样，对于同一声音，也生起随顺的耳识和背离的性质；某些生物感官中产生乐的，对其他[生物]却产生苦。这些并不一定只是由意识取舍，如同在动物等面前，当给予它们先前未曾吃过的食物时，舌识以乐相体验而食用，有些则舍弃一样。


 །འདིར་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་ཆ་བསྟུན་ནས་གསུངས་ཀྱང་དེས་མཚོན་པར་དཔྱད་ན། མིག་སེར་ཅན་གྱིས་དུང་སེར་པོར་དམིགས་པའང་དམིགས་རྐྱེན་དུང་མེད་ན་སྣང་བ་དེ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་མོད་དུང་གི་དབྱིབས་དུ་ཇི་ལྟ་བར་སྣང་ཡང་ཁ་དོག་སེར་པོ་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ན་དེ་འདྲའི་དུང་སེར་པོ་ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་མ་མྱོང་ཡང་སེར་པོ་དང་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་དབྱིབས་སྣང་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མིན་ན་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པས་རྗེན་པར་འཛིན་པའི་ལུགས་ལ་ནི་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་གསལ་སྣང་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དོན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་འགལ་བ་གནས་པ་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་དབང་པོ་བསླད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་ཡུལ་དུང་གི་རང་བཞིན་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་ཤེས་སྣང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ན། དུང་དཀར་སྣང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་སྣང་ཚུལ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ལ་དཔག་ནས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རེ་ཞིག་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དུང་དཀར་སྣང་དང་སེར་སྣང་གཉིས་ཀ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་སེར་སྣང་ནི་འཁྲུལ་
20-307a
པས་བསླད་ལ། དཀར་སྣང་ནི་མ་བསླད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དུང་རང་ཉིད་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་སྣང་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་སྣང་ཀུན་དང་ལས་སྣང་གི་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཀུན་ཀྱང་རྣམ་པ་སོ་སོར་མྱོང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་དེ་སོ་སོས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་དང་། ཡུལ་ཅན་གང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གཞག་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རང་རང་སོ་སོས་མཐོང་བ་དེས་དོན་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་རིག་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ལ་བརྟན་མི་བརྟན་དང་། ཡུལ་ཅན་མཐོང་བ་དེ་ལ་བསླད་པ་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཀྱི་ཆ་ལས་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་བློར་འཇོག་སྟེ་དུང་དཀར་འཛིན་དང་སེར་འཛིན་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་སྐབས་འདིར་དོན་རིག་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་དེ་འགལ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཅན་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ནམ་ཡང་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བས་རེ་ཞིག་དུང་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ལྟར་དགོས་པས་ན་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་ཁས་མི་ལེན་པར་ཡུལ་རང་གི་དངོས་པོ་རྗེན་ཅེར་དུ་སྣང་བ་ལྟར་ན་སོ་སོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་སོ་སོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱི་དོན་ཀྱང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སམ་ལས་སྣང་གིས་མཐོང་བ་དེ་མིན་པའི་ཐུན་མོང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུས་ཀྱང་བཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་སུ་གལ་ཆེ་བས་ཤིན་ཏུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
故而自证是果应理
གཉིས་པ་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ནི། སྔར་ཚད་འབྲས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་དོན་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་ཚད་འབྲས་
20-307b
སུ་བཤད་ཀྱང་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་དེ་རང་རིག་ལས་འོས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་ལུགས་ལའང་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

直译
此处虽然仅就这些方面进行了说明，但如果以此为例进行考察，黄眼病患者将海螺看作黄色，如果没有海螺作为所缘缘，那种显现就不会产生，虽然海螺的形状如何显现，但当将它视为具有黄色时，这样的黄色海螺虽然从未在外境中成立过，但如果与黄色不异体的形状显现不是心的相，则应在对象自身的本性中成立。因此，在主张外境自体直接被心执取的系统中，不可能产生对境错乱的明显显现，因为如何显现就是那对象的本性，所以不可能在对象自身中存在这样相互矛盾的性质。
这样的似现量虽是由感官染污而生，但当了解到海螺显现为黄色的外境海螺自性仅仅是心的显现时，海螺显为白色也同样如此，通过体验可以确认显现方式作为对象显现没有差别，据此推知心有形相。即便如此，如果暂时就接受外境而言，白色显现和黄色显现虽作为心的相没有差别，但黄色显现是被错乱染污的，而白色显现是未被染污的，因此应该说产生形相的外境海螺自身是白色的。
同样，树木显现为移动等一切错乱显现和一切不同的业力显现，也都是无可否认地体验为各自的形相；如果共同所见的对象如各自所见那样存在，那么所有见解都将成为量，因此就无法确立什么是对象的实际情况以及哪个有境是量。虽然各自以其所见来进行了知对象的名言活动，但根据对境显现的坚固与否，以及有境见解中有无染污，而安立为量和非量之心，如同执取白色海螺和黄色海螺一样。
因此，在这接受外境的语境中，量所认知对象的所量不应被量成立为具有各种矛盾性质的事物，所以暂且需要像确定承许海螺就是白色一样，而其他各种显现仅仅作为相而不接受，若像直接显现对象自身实体一样，则各自如何显现就如何在那对象上成立。如果不成立，则仅仅是各自习气的显现，共同所见的外境也不会成立，因为由各自习气力或业力所见之外的共同[对象]是什么，谁也无法确立。这在考察名言的量的语境中非常重要，应当深思。
故而自证是果应理
第二部分，自证是果。虽然在前面第一量果的语境中将了解对象解释为量果，但经过仔细考察，这除了自证别无他法，因此即使在接受外境的系统中，自证也成为量果。
;


 །ཇི་ལྟར་ན། དོན་མྱོང་བ་འདི་ནི་བློ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་རྗེན་པར་མྱོང་བ་མིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་དོན་སྔོ་སོགས་གཞ༷ལ་བྱ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ༷འང༷་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་བའི་རང་རིག་འདི་ནི་ཚད་མའི་འབྲས༷་བུ་ཡི༷ན་པར་རི༷གས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཇི༷་ལྟར༷་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདི༷་ཡི་ར༷ང་བཞིན༷་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་ནི༷་དེ་ལྟར༷་རྣམ་པ༷ར་ངེ༷ས་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་ཕྱི་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་ངེས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་དོན་ཡོད་ཀྱང་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དོན་མི་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །
遮其非理之争
གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི༷་ལུགས་ལ་རང་རིག་ཚད་འབྲས་ཡིན་པ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་སྤང་ལ། འཛིན་རྣམ་ཚད་མར་ཐལ་བ་སྤང་། །ཕྱི་དོན་གཞལ་བྱར་མི་འཐད་སྤང་། །
遮了相量
དང་པོ་ལ། བསམ་པའི་དབང་གིས་འཛིན་རྣམ་མིན། །མིན་ཀྱང་རང་རིག་འབྲས་མི་འགལ། །
是故思非了相
དང་པོ། གལ་ཏེ་ནང་གི་ཤེས་པ་མྱོང་བ་ཙམ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་ན་འཛིན་རྣམ་དེ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་ལ་འཛིན་རྣམ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱི་དོན་འདོད་པ་དེའི༷་ཚེ༷་དོན༷་དུ་སྣང༷་བ་གཟུང་རྣམ་འདི༷་ཉི༷ད་ནི༷་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚད༷་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་འཛིན་རྣམ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་རྣམ་དེ་ཡོ༷ད་དུ་ཟི༷ན་ཀྱང༷་ནི་དེའི་ཡུལ་ནང་གི་བློའི་རྣམ་པ་དེ་ཡིན་གྱི་དོན༷་གཞ༷ན་པ་ཕྱི་དོན་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་ཕྱི༷་རོལ༷་ལ༷་འཛི༷ན་རྣམ་བདག༷་ཉིད་ནི་ལྟོ༷ས་པར༷་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་ཏེ། ཁ་ནང་ལྟའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྡེབ་སྦྱོར་གོ་བདེར་བསྡེབས་ན། དེ་ཚེ་དོན་སྣང་འདི་ཉིད་ནི། །ཚད་ཡིན་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་གཞན་གྱི། །
20-308a
ཕྱི་རོལ་ལྟོས་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཟུང་རྣམ་ཡང་ཕྱི་དོན་ལ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེས་ཀྱང་ཕྱི་དོན་དངོས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེས་ཕྱི་དོན་དངོས་སུ་མི་འཛིན་པར་འདོད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཇི༷་ལྟར༷་དོ༷ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བད༷ག་ཉིད་དེ༷་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རང་ངོ་ལ༷་གན༷ས་པ༷་དེ༷་ལྟ༷་བུར༷་ཕྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་དོན་འདི༷་ནི༷་བློ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ༷་ལྟར༷་དུ་གན༷ས་སོ༷་ཞེས༷་ངེས༷་པར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དོན་སྣང་དེ་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་ནི་རི༷ག་པ༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་ཉི༷ད་དོ༷ན་རི༷ག་པའམ་ཤེས་པ་ཞེས་སུ་འདོ༷ད་དེ། འདི༷་ལྟར༷་སྣང་བ་དེ་བློ་རང་ཉིད་དོན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དོན༷་གྱི་བདག༷་ཉིད་རྗེན་པར་སྣང༷་བ་ཉིད་མ༷་ཡི༷ན་ཀྱང་ཕྱི་དོན་དེ༷་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དམ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། བློ༷་ལ༷་ནི༷་གན༷ས་པའམ་སྣང་བའི་དོ༷ན་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱུའི་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་དེ༷་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཇི༷་ལྟར༷་སྔོ་སོགས་ཀྱི་དོན༷་དེ༷་ནི༷་བློ་ལ་གན༷ས་པ་དེ༷་ལྟར༷་ཕྱི་དོན་དེ༷་ཡང་ར༷བ་ཏུ་གསལ༷་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །
非了相却不违自证为果
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ན་རང་རིག་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཟུང་རྣམ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་དོན་རྟོགས་ཚད་འབྲས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱ་བ་མི་བྱེད་ན་ནི་དེ་ཚད་མར་ཡང་མི་རུང་སྟེ་དེ་ལ་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

直译
如何呢？这个所谓的体验对象实际上是体验存在于心中的相，而不是直接体验对象，因此，即使在承许外境蓝等为所量的系统中，这个体验自身的自证也应当是量果，理由是：正如心自身体验蓝等显现相的本性那样，外境也如此被确定，否则无法确定外境是这个或那个样子。因此，即使对象存在，自证也是量果，那么在不承认对象的系统中就更无需赘述了。
遮其非理之争
第二部分，外境系统中自证为量果不合理的争议遮破分为：遮破能取相为量的过失；遮破外境为所量不合理[的说法]。
遮了相量
第一部分分为：由于思考[外境]因此非能取相；虽非[能取相]但不违自证为果。
第一部分。若有人说：如果仅仅体验内心是外境的量，那么能取相也应成为外境的量，因为对于显现为蓝的所取，也有能取相。
[答：]当接受外境时，显现为对象的所取相才成为外境的量，而非能取相，因为即使存在能取相，但其对象是内心的相而非他法外境，因此能取相自身不需关注外境，因为它是向内的识。此处若整理韵文使其易于理解，应为："彼时此对境，显现是量已，能取相自性，虽有非观外。"
[问：]那么所取相也不应成为外境的量，因为它也不直接执取外境。
[答：]虽然承认它不直接执取外境，但因为如何了知蓝等对象的自性，它是如此住于心之自面，通过对外境的执著之思考，确定外境如在心中显现那样存在；而这对境显现自性是了知的，因此它就被认为是了知对象或识。这样，显现是心自身如对象般显现，而非直接显现对象自性，但它是外境的能成或量，因为住于或显现于心的对象相能完成了解因对象的作用。因为蓝等对象如何住于心中，外境也被如是清楚地了解。
非了相却不违自证为果
第二部分。这样一来，自证不应成为量果，因为所取相自身执行了解对象的作用，如前面解释了解对象为量果一样。若不执行作用，则不应成为量，因为它没有了解对象的作用。
;


 །གཞན་ཡང་འཛིན་རྣམ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དེས་ཕྱི་དོན་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པས་ཡིན་ན་རང་རིག་ཀྱང་དོན་རིག་གི་ཚད་འབྲས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པའང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་རང་རིག་ཚད་འབྲས་སུ་ཇི་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན། ཕྱི་དོན༷་འཇོ༷ག་པ་ནི་གཟུང་རྣམ་དེ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་དོན་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཤེས་པ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང༷་རི༷ག་པ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་སུ་རིག་པ་མེད་པ་ཡི༷ན་ཡ༷ང་ཕྱི་དོན་ལྐོག་ན་མོའི་ཚུལ་དུ་འདོད་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ཕྱིར་
20-308b
བལྟས་ཀྱི་དོན་རིག་པར་འདོད་དེ། ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་ཕན་ཆོད་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་བློ་ལ་སྣང་བ་འདི་ལས་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཚད་མ་གཟུང་རྣམ་དང་འབྲས་བུ་རང་རིག་གཉིས་ཀའི་ཡུལ༷་ཐ༷་དད་པ༷འ༷ང་མི༷ན་ཏེ། གཟུང་རྣམ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་སྔོན་པོ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་སྙམ་ན། སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་ཅི་ལྟར་མྱོང་ན་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་བསླད་པའི་དབང་གིས་སྣང་ཡང་། གཟུང་འཛིན་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ལ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ན༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གསལ། ཙམ་གྱི་ར༷ང་རི༷ག་པ་དེ་ཕྱི་དོན་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་འབྲས༷་བུ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་བློ་དེས་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ངོར་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་དང་ནང་བལྟས་ཀྱི་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་། བསླད་པའི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལྟར་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་ན་ཡང་ཤེས་པ་ཁ་ཕྱིར༷་བལྟས་ཏེ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་མྱོང་བའང་མེད་ལ། གཟུང་རྣམ་ལས་གཞན་པའི་འཛིན་པ་ཡན་གར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན༷་རི༷ག་པར་འདོད་པ་དེ༷་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་རིག་དེ་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་དང་དེར་གསལ་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ༷། །འདི་དག་གི་ཤན་ལེགས་པར་མ་ཕྱེད་ན་བློ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་མི་ཕྱེད་པས་ཞིབ་ཏུ་བསམ་པར་བྱ་བ་གལ་པོ་ཆེའོ། །
遮外色法非所量
གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་གཞལ་བྱར་མི་འཐད་པའི་རྩོད་སྤང་ལ། དོན་ནི་རྒྱུ་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ཡིན། །རྒྱུ་མིན་སྣང་བས་རྩོད་པ་མེད། །
其因为外色法
དང་པོ། ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ནི་དོན་མ་ཡིན་ལ། དོན་ནི་རྣམ་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་
20-309a
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཙམ་གཞལ་གྱི་ཕྱི་དོན་ཉིད་གཞལ་བྱར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་གཞལ་ཀྱང་དོན་མ་གཞལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་དོན་རང་མཚན་དེ་དང༷་འདྲ༷་བ༷འམ་གཞ༷ན་ནང་གི་བག་ཆགས་འཇོག་བྱེད་དང་འདྲ༷འང༷་རུང༷་སྟེ་རྒྱུ་ཡི་སྟོབས་ལས་ཤེས༷་པ༷་ཉིད་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ༷་ལྟར༷་སྣང༷་བ༷་ཙམ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་ནི༷་དོན་ཡང་ཡི༷ན་ཏེ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཤེས་པ་ཉིད་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་གཟུང་དོན་ཡོད་ན་དུས་མཉམ་པ་དེ་ཡིན་དགོས་ན་དེས་ཤེས་པ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས༷་ན༷་དེ་འདྲའི་དོན་ནི་གཞལ༷་བྱ་ཉི༷ད༷་དུ་འདོ༷ད་དེ། དེ་ཡང་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་དོན་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་དེའི་རྒྱུར་འདོད་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཡི་ངོར་བྱས་ནས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ།

直译
此外，能取相不能成为量是因为它不以外境为对象，那么自证也不应成为了知对象的量果，而且不承认量和量果具有不同的对象，那么在主张对象存在的系统中，如何建立自证为量果呢？
[答：]建立外境是所取相的自性，因此对于心自身显现为蓝等，由心自身体验的自证，除了这个以外没有直接了知对象的，虽然如此，但就其将外境视为隐蔽方式所承许的角度而言，认为是向外观看的了知对象，因为一旦承认外境，除了显现于心的这个能成外，不可能有其他。
因此，量——所取相和量果——自证，两者的对象也不是不同的。若问所取相如何完成了解外境蓝色的作用？[答：]仅仅通过明显地体验为蓝色就完成了作用，至于如何体验，虽然由染污力显现为蓝色和蓝色执取两者，但当考察所取和能取的自性时，未成立为境和有境二者的仅仅明显为蓝色相的自证，即使在外境存在的情况下也被解释为是果，因为生起为蓝色相的心完成了了解蓝色的作用。
因此，针对显现有外境的角度，虽然区分为向外看和向内看的两种方式，以及依据染污显现而区分为所取能取二者的不同方式来解释，但心向外看并不存在体验异于心的境，也没有独立于所取相之外的能取，因此所谓了知对象在胜义中也是自证的自性，因为心所体验的一切都只是心自身明显为此或彼的自证，完全不超出此范围。
如果没有很好地区分这些，就不能辨别一切心如何成为自证，所以需要仔细思考，这是非常重要的。
遮外色法非所量
第二部分，遮破外境为所量不合理的争论分为：对象因为是因故为所量；非因[是]显现故无争论。
其因为外色法
第一部分。如果按照主张识有相的观点，显现于心的不是对象，而对象是具有那相的因，因此仅量度其因，外境自身不会成为所量。
[答：]虽然量度其因，但并不意味着没有量度对象，因为那相无论是相似于外境自相，或者相似于内在安立习气的他者，仅由因的力量心显现为如此蓝等相，这是无可否认的，而这样的因也是对象，因为除了安立心相的因以外，没有任何所谓的对象，不能产生心的就像石女儿一样，也不能成立为对象。
若有非因的所取对象，则必定是同时的，而已经证明它不能利益心，因此承认这样的对象为所量。这是指承认所缘缘的对象产生心，是基于如何显现的角度，无观察无分析地趋入，所以没有任何过失。
;


 །
非因即现无争
གཉིས་པ། ཇི༷་ལྟ༷ར་ཟླ་གཉིས་དང་རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ༷་པ༷་འག༷འ་ཞི༷ག་ལྟར༷་རང་དུས་ན་དོན༷་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་སུ་སྣང་བ་མེ༷ད་པར༷་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་ལྟ་བུར་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་དེ༷་ཇི༷་ལྟར་ཕྱི༷་དོན་འཛི༷ན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་བཞག་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ༷་ནི་ཁྱོད་ཤིན་ཏུ་བདེན་ཏེ་ཁོ་བོས་ཀྱང་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་འདིའི་ངོར་བྱས་ནས་མ་བརྟགས་པར་ཕྱི་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ཕྱི་དོན་འཇལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་འཛིན་པ་དེ་འདྲ༷་ང༷ས་ཀྱང༷་མི༷་ཤེས༷་ཏེ། ནམ་ཡང་ཕྱི་དོན་ཤེས་པས་འཛིན་པར་མི་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་དོན་ལ་གནས་སོ༷། །
实相无类别
གཉིས་པ་དོན་ལ་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ལ། གསུམ་དུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པར་བསྟན། །དོན་ལ་དབྱེ་བས་སྟོང་པར་
20-309b
བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
说有三为错乱
དང་པོ་ལ། བསླད་པའི་དབང་གིས་གསུམ་དུ་སྣང་། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས། །དང་པོ། ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་པོ་བློ༷་ཡི་བདག༷་ཉིད་ཙམ་དུ་རྣམ༷་པ༷ར་དབྱེར༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་གཟུང༷་བ་གཞལ་བྱ་དང༷་། འཛི༷ན་པ༷་ཚད་མ་དང་། དེས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་འབྲས་བུ་རང་རིག་དག༷་དང་གསུམ་པོ་ཐ༷་དད་དུ་ལྡན༷་པ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་དང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅིང་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར༷་ན༷་དབང་པོ་སྔག༷ས་དང་རྫས་དང་ཏིང་འཛིན་སོ༷གས་ཀྱིས༷་བསླ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་འཇི༷མ་པའི་དུམ༷་བུ༷་དང་ཤིང་བུ་རྡེའུ་སོ༷གས་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ཡི༷་གཟུག༷ས་དང༷་བྲལ༷་བ༷་ཡང༷་རྣམ༷་པ༷་གཞ༷ན་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྣང༷་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་འཁྲུལ་སྣང་མ་ཡིན་ཏེ་སྔགས་དང་རྫས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་སྣང་བ་དེར་སྐྱེས་པའོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིམ་དུམ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་དག༷་དེར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་འགྱུར་དགོས་ཀྱང་སྔགས་སོགས་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེས་མ༷་བསླ༷ད་པའི་མི༷ག་ཅ༷ན་གྱིས༷་འཇིམ་དུམ་སོགས་རང་གི་དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ལྟར༷་མཐོ༷ང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན་ཐག༷་རི༷ང་པོའི་མྱ་ང༷མ༷་གྱི་ཐང་ན༷་གཟུག༷ས་ཆུང་ངུ་ཡང་ཆེན༷་པོར༷་སྣང༷་བ་བཞི༷ན་དུ་དོན་ལ་གཟུང༷་བ་དང་འཛི༷ན་པ༷་དང་དེས་དེ་རིག༷་པ༷་གསུམ་དག༷་སོ་སོར་ཡོ༷ད་པ༷་མིན༷་ཡང༷་བློ༷་ངོར་གཞལ༷་བྱ་ད༷ང་འཇལ༷་བྱེ༷ད་ཚད་མ་དང་། དེས་དེ་གཞལ་པའི་རང་རིག་པ་འབྲ༷ས་བུར༷་གན༷ས་པ༷་ཡི་ཚུལ་གསུམ་པོ་འདི༷་ནི༷་བློ་ངོར་ཇི༷་ལྟར༷་རྗེས༷་སུ་སྣང༷་བ་བཞི༷ན་དུ་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་བྱས༷་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་རྗེས་སུ་བྱས། །ཞེས་སོ། །
立实相无类别
གཉིས་པ་དོན་ལ་དབྱེ་བས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། སྣང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མིན་ན༷་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི༷་ངོ༷་བོ༷ར་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་བློ་ཡི་དངོ༷ས་པོ་གཅི༷ག་ལ༷་དེ་གསུམ་གྱི་རྣ༷མ་པ༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྣང་བ་དེ་ལྟར་
20-310a
བདེ༷ན་པར་འགྱུར༷་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་བདེན་པར་གྱུར་ན་གཅི༷ག་པ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རང་ལ་རང་ཡུལ་དུ་བདེན་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་དེ་རིག་པ་གསུམ་དུ་གནས་པས་དེ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཀ་བུམ་སྣམ་གསུམ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བློས་ཡུལ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ནི་གཏན་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་གསུམ་བློ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འབྲེལ་བ་ནམ་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

非因即现无争
第二部分。如同双月和梦中的马牛等相一样，当时没有对象事物直接显现，而是心自身显现如对象，这如何能执取外境呢？如此安立不合理。
[答：]你说得非常对，我也只是针对这种显现似有外境的角度，在未经观察的情况下说"从外境产生的相量度外境"。若真实观察，我也不知道有这样一种心执取外境的[情况]，如前所示，心不能执取外境的道理在事实上就是如此。
实相无类别
第二部分，实际上量果所量三者没有差别，分为：说明三者显现为错乱；证明实际上无差别；遮破对此的争论。
说有三为错乱
第一部分分为：由染污力显现为三；依此安立名言。
第一部分。量果所量三者虽然不可分地仅是心的本性，但具有颠倒见解者将所取所量、能取量和体验它的自证量果三者投射为各自区别，并以此进行名言表述和了解，如同被咒语、物质、三昧等染污的感官中，虽然泥块木块石子等没有马牛等的形体，却显现为其他相——马牛等一样。
[问：]这不是错乱显现，而是由咒语和物质等因缘生起那种显现。
[答：]不是的，因为如果泥块等真的变成了那些，就应该改变自己的本性，但是没有被那些咒语等错乱因染污的眼睛拥有者看不到泥块等自身事物变为其他如马牛等。
第二部分。如同在遥远荒野上的小形体显现为大物体一样，实际上所取、能取和了知它的三者并非各自存在，但在心面前作为所量和能量度的量以及量它的自证量果，这三种方式是按照在心前如何随后显现而进行的各种名言表述。或者说："如何显现就如何随行。"
立实相无类别
第二部分，证明实际上无差别。如果不是依据显现方式而增益[分别]为三，那么在显现为各种相本性的单一心事物上，这三者的相如何显现就应该如何真实，但如果这些不同显现方式真实，则其单一性就会失坏。
也就是说，如果自身对自身作为对境而真实，则会存在境、有境和了知它三者，这三者将成为互异；如此一来，即使像柱子、瓶子、毯子三者那样成为不同的法，但心体验对象的名言将完全消失，因为永远无法成立这三者关联为单一心的本性。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དེ་ལྟ་ན་དོན་མེད་པར་མ་ཟད་རང་རིག་པའང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ་དོན་རིག་པའི་ཐ་སྙད་ལྟར་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུའི་འཁོར་ལོ་དཔག་མེད་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་པས་འཛིན་རྣམ་གཅིག་ལ་ཡང་རང་ངོ་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་གཉིས་པ་དང་དེ་མཐོང་བའི་གསུམ་པ་སོགས་ཐུག་མེད་འོང་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་མི་འཐད་པས་ན་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ནང༷་གི༷་བློ༷་ངོར༷་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ཅ༷ན་དུ་གྲུབ་པ་ནི༷་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བཞིན་ཡིན་ལ། བསླད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་གཟུང་འཛིན་དབྱེར་མེད་པ་ནི༷་བློ་ལ་རང་ཉིད་ཙམ་ལས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བདེ༷ན་པ་མ་ཡི༷ན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་དབྱེར་མེད་རྟོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཕྱེད་མི་དགོས་པར། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་གཟུང་འཛིན་དབྱེར་མེད་པ་ནི་སྟོང༷་པ་ཉིད་དམ་ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་གདོད་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ལ་དཔྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གཞལ་བྱ་དང་འཇལ་བྱེད་དང་། དེའི་བྱ་བ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཙམ་མོ།;
;
ASSISTANT: # 直译
如此一来，不仅对象不存在，自证也会变得不可能，因为按照了知对象的名言，境、有境以及有境的有境这样的循环将成为无量无尽，这样即使对一个能取相也需要有见到自面的第二个感官识，以及见到它的第三个等无尽[识]，这也不合理，所以一切承许都将崩溃。
就名言而言，在内心前成立为显现为三者，就像梦中的显现一样；而从这种染污的名言显现方式来看，真实的所取能取无别并非在心中除了自身之外有所取能取二者的名言上是真实的。[也就是说，]对于了解所取能取无别来说，不需要那样区分，如果仅仅按照显现进行所取能取的名言表述，则所取能取无别就会成为空性或者在世俗中也是本来不存在的东西，因此，尽管按照显现那样接受，也是在对各种名言建立进行观察，仅仅是按照心中如何显现而分为所量、能量和其作用三者而已。
;
;


 །དེས་ན་དུ་མར་བདེན་པ་མི་སྲིད་ལ་དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བདེན་ནོ་སྙམ་ན། དུ་མར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གཞ༷ན་ལ༷་རང་མིན་པ་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་པ་ཉམ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། བདེ་སྡུག་དང་སྔོ་སེར་གྱི་རྣམ་པ་དང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དེ་དག་ཀྱང་སྣང་བ་དེའི་ངོར་ཐ་དད་དུ་སྣང་གི་རང༷་བཞི༷ན་གཅིག་ཏུ་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྣ་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བདེན་པ་མིན༷་ནོ། །ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་མ་ཡིན་པར་བློ༷་ཡི་དངོ༷ས་པོ་ལ་ཐ༷་དད་མེ༷ད་པར་མཐོང༷་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར༷་གཞལ་བྱ་སྔོ་སེར་སོགས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར༷་རིལ་གཅིག་ཏུ་ངེ༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་ག༷ང་གི༷ས་ཕྱི་ནང་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་དཔྱ༷ད་ན༷་གནས་ལུགས་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ་ན༷་དེ༷་ལ་དངོ༷ས་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེ༷ད་དེ། གང༷་གི༷་ཕྱིར༷་ན༷་སྣང་བ་དེ༷་དག༷་ལ༷་གཅི༷ག་བདེན་དང༷་དུ་མའི་རང༷་བཞི༷ན་དུ་བདེན་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱད་ན་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་བྱས་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །
遮迁其义
གསུམ་
20-310b
པ་རྩོད་སྤང་ལ། རིགས་པ་དང་ནི་ལུང་འགལ་སྤང་། །
遮违正理
དང་པོ་ལ། དེ་གསུམ་རྫུན་པར་མི་འཐད་དང་། །འཐད་ན་གསུམ་བཞག་མི་འཐད་རྩོད། །
其三不实非理
དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང་ནི་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ན་བདེན་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་རྫུན་པའི་དཔེ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། རྫུན་པ་ནི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྫུན་པར་བཞག་དགོས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་ལ་གང་གང་གི་དཔེར་རུང་སྟེ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་ཡང་དོགས་པར་འགྱུར་ལ། ཕན་ཚུན་ཆོ༷ས་མཐུན་པ༷་ཉི༷ད་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷ས་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་དང་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལྟར་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་མིན༷་ལ༷་དེ༷་ཡི་བདག༷་ཏུ་ཞེན༷་པས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ༷་དག༷་གི༷་འཁྲུལ༷་བ་སྐྱེ་བ༷་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བདེན་རྫུན་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་བཞག་པའོ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་འདི༷་ལ༷་དེ་འདྲའི་རྫུན་པའི་རྣམ་གཞག་དེ༷་མེ༷ད་དེ༷། སྐད་ཅིག་མི་སྡོད་པར་འགྲོ༷་བ༷་འདི༷་ལའམ་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ༷་བདེན་པ་དེ༷་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་གཅིག་ཀྱང༷་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་གང་སྣང་བ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཏེ་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུར་རྫུན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ཟའོ་ཟེར་ན། བདེན་པ་སྔོན་སོང་ལ་ལྟོས་ནས་རྫུན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་འགོད་མི་དགོས་ཏེ། རང་ཉིད་རྫུན་པའི་དཔེ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པ་ནང༷་གི༷་བསླ༷ད་པ༷་མ་རིག་པ་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཉེས༷་པ༷་ཅན་རྨོངས་པ་དེ་ལ༷ས་བྱུང༷་བས༷་ན། རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་ཙམ་ནས་རང་གི་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཕྱིན༷་ཅི་ལོག༷་ཏུ༷་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་འདི༷་ལྟ་བུའང༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་བདེན་པ་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མི་དགོས་སོ།

直译
因此，多种真实不可能，如果认为这三者是一体真实，[这不合理]，因为在显现为多种的其他相中，自己不是他者的[特征]已经消失，并且乐苦和蓝黄之相以及显现为境和有境者，在那显现的角度上显为各异，而不见为一体自性，因此多样性不真实为一体的本性。
虽然显现为差别，但若见心的事物无差别，则因此[应当]所量蓝黄等一切显现也应无差别确定为一整体，但这不合理。
如此，以观察胜义的理性观察这些包含内外所取能取的事物时，在真实性[即]如所是性中，不成立为任何事物，因为对于那些显现，无论是一体真实还是多体自性真实都不存在，所以成立为二空的自性。因为如何如何观察二现的本性，就如何如何[发现它]不能耐受观察。因此，应当了解二现是错乱显现，虽显现但不真实，如幻术、海市蜃楼、梦等，然后趣入由各自证知的无二智慧。
遮迁其义
第三部分，遮破争论分为：遮破[所谓]违背理和教。
遮违正理
第一部分分为：[所谓]三者不实不合理和若合理则不应安立三者的争论。
第一部分分为：争论与回答。
第一部分。如果一切显现为所取能取的都是虚假的，则连一个真实也不存在，虚假的比喻也不存在，因为虚假是相对于真实而建立为虚假的，如果一切都是虚假，那么什么都可以成为什么的比喻，因此也会怀疑一切是真实的。由于见到相互的法相同性，才会如同在海市蜃楼上增益为水，在螺贝上增益为银一样，由于执著非彼体性为彼体而生起世间的错乱，如此，真假是相互依靠而安立的。在你的系统中，没有这种虚假的建立，因为在这刹那不住而流变的[世间]或世间中，不见一个真实的自性，因为主张一切所现所取能取所摄都是虚假。因此，对于"一切虚假"的说法，怎能相信？会怀疑何种比喻才能成为虚假。
[答：]不需要依靠先前的真实来成立虚假的譬喻，因为可以用自身虚假的比喻如眼翳的显现等来成立。从无始以来进入的内在染污——无明所生的显现为所取能取二者，是因为不见事物的自性如实而颠倒显现的过失具有者——愚痴所生，因此仅从自体显现开始，以自性颠倒显现的这种[情况]也是存在的，而不必定仅是从他真实增益为他的虚假。


 །དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཆོ༷ས་མཐུན༷་པ་མཐོང་
20-311a
བས་གཞན་ལ་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། གཙོ་བོ་ལ་སོ༷གས་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་ཞེན་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་བ་ར༷བ་རི༷བ་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་ལ༷་སོག༷ས་པར་སྣང་བ་བཞི༷ན་དུ་ཡང་དག་པར་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ནི་སུས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མི་བཏུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
若应理立三非理之争
གཉིས་པ་དེ་གསུམ་རྫུན་པ་ཡིན་ན་འཛིན་རྣམ་གྱིས་གཟུང་རྣམ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འཛིན་རྣམ་རང་རིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་བཞག་ནས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མཐར་རང་རིག་པའི་མྱོང་བ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྫུན་པ་སྟེ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་དེ་གསུམ་དུ་མ་གྲུབ་པས་རྫུན་པ་ཡིན་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་བཞག་པ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ནི་སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་རྫུན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་རིག་པའི་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་དེ༷་ལ༷་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་དེར་སྣང་བའི་བློ༷་གཟུང་རྣམ་ཙམ་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། དེ་ནི༷་རང་གི་ཤེས་པས་ཡོང༷ས་སུ་གཅོ༷ད་པ༷་དེ་ནི་འཛིན༷་པའི༷་རྣམ༷་པ༷ར་འདོ༷ད་པ༷་སྟེ། འདི་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་བློ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་མྱོང་བ་ནི་ཕྱི་དོན་མྱོང་བ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་འདྲ་བར་མྱོང་མི་སྲིད་པས་ན་འཛིན་པ་དེ༷་ཡང་རིག་བྱ་དེ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་བདག༷་ཉིད་རིག༷་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱི༷ར་འཛིན་རྣམ་དེ་ནི་རང་རིག་དེ༷་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། དེར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་སོ། །དཔེ༷ར་ན༷་དོན་སྨྲ་བ་དག་གི་ཡང་འདོ༷ད་ཆག༷ས་སོག༷ས་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང༷་བར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རང༷་གི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཡུལ༷་དུ་བཞ༷ག་པ༷་སྟེ། སྔོན་
20-311b
པོར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པ་ལས་འོས་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་ན༷་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུང་རྣམ་གྱི་ཆ་གཞ༷ལ་བྱ་ད༷ང་། དེ་འཛིན་པ་ལྟར་སྣང་བའི་འཛིན་རྣམ་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་དང་། དེས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྲུབ་པའི་རང་རིག་འབྲས༷་བུར་གན༷ས་པ༷་ཡི་ཚུལ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་འདི༷་ནི༷་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་གཟུང་ངོ་ཅོག་ཀུན༷་ལ༷་སྦྱར༷་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡུལ་གང་དང་གང་ཤེས་པ་དེ༷་ལ༷འང༷་ཤེས་པ་རང་གིས་ཉམ༷ས༷་སུ་མྱོང༷་བའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཁོ་ན་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར༷། ཤེས་པ་དེ༷་དག༷་ནི་ར༷ང་གི་བདག༷་ཉིད་མྱོང༷་བ༷ར་རུང༷་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བརྟག་ཏུ་མེད་ལ། དེ༷་ལྟར༷་མྱོང་རུང༷་བ་ཉི༷ད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ༷་ནི་ཡུལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པས་ཚད༷་མ་དང་། ཤེས་པ་དེའི་བདག༷་ཉིད་གཞལ༷་བྱའ༷ང་ཡིན་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་ཙམ་གྱི་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་རང༷་རིག༷་པ་དེ་འབྲས༷་བུ༷འང་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་དག་ནི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་སོ།

直译
例如，如何由见到法相同性而对他增益为他，以及如同对胜义等特别执著而增益等，不依赖于具有这些[错因]，而是以自性错乱，如同由眼翳力显现为毛发和双月等，通过如实观察的理性了解在实际上不成立，这是任何人都无法否认的。
若应理立三非理之争
第二部分。如果这三者是虚假的，那么能取相执取所取相，因此主张能取相是自证的证成，以及安立量果所量三者后，证明一切显现最终仅是自证体验，这些也应成为虚假即错乱。
[答：]虽然在胜义中这三者未成立故为虚假，但没有矛盾；在名言中安立量果所量三者，以及一切体验仅住于自证，这在显现方式名言的层面上不成为虚假，因为在安立自证名言时，如何显现，显现为此的心所取相仅仅由自力成立，而它为自身知识所决定，被认为是能取相，这也是在名言中由现量成立的，所取能取二者也不可能由不同的心体验为相异，如同考察体验外境一样[是不可能的]，因此那能取也是所知的自性，因为是自体了知，所以能取相是自证的证成，即是安立为彼的理由。例如，如同主张对境的人也认为贪欲等为自心所体验一样。
如此，心自身安立为对境，即蓝色显现相被成立为心之外别无他法的方式，那么依此而言，所取相方面为所量，显现为执取它的能取相为能量，以及成立为体验它的自证住为量果的三种方式，这是应当运用于一切具二现心的所取对境，一切都以这种方式显现。
如此，对于任何对象，心也仅仅是心自身体验的自性而不超出此范围，因此，那些心适合体验自体是事物的法性，不必寻求其他理由，如此适合体验正是由量所成立，它是量度对象的心故为量，也是那心自身的所量，虽然显现为二，但实际上仅从那心的明显相的体验方面，自证也是量果，这些是在无欺显现的名言中如此成立的，所以就是如此存在的。
;


 །
遮违经教
གཉིས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པའི་ཚད་མར་བཤད་ལ། འདིར་ནི་འཛིན་རྣམ་རང་རིག་གི་འཇོག་བྱེད་དུ་བཤད་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཤེས་པ་རང་གི་བདག༷་ཉིད་ལ༷་འཛིན༷་པའི༷་རྣམ༷་པ༷་ཞེས༷་པའི་མིང་ཅན་ནང་དུ་ཤེས་པ་ཡོང༷ས་སུ༷་གཅོ༷ད་པའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དེ༷་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བར་བྱེད་རུང༷་བ་ཉི༷ད་ཅེས༷་བྱ་བ༷འི་ཆ་ནས་ཚད་མ༷་དང༷་། ཡུལ་ཀྱང་བདག་ཡིན་པས་རང་རིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་རྣམ་དེ་རང༷་རི༷ག་ཅེས༷་ནི༷་རབ༷་ཏུ༷་བཤ༷ད་དེ། དེའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མའང་ཡིན་ཞིང་བློ་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རང་གིས་རང་འཛིན་པར་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་རང་རིག་ཏུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་འགྲུབ་པའང་ཡིན་ལ། 
20-312a
གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བློ་གཅིག་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་གཟུང་རྣམ་ལ་རང་རིག་མེད་པ་དང་། འཛིན་རྣམ་ལ་འཛི༷ན་རྣམ་གཞན་མེད་ཀྱང་རང་རིག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་བསྟན་པ་ན་མཛུབ་མོའི་རྩེ་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་ལྟར་ཚིག་གི་ཤན་གྱིས་བློ་མི་འཁྲུལ་བར་དོན་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན་རང་རིག་གི་གནད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །
广说能立因
གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་པ་ལ། །ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པས་རང་ཉིད་རིག་པར་བསྒྲུབ། །
立二识
དང་པོ་ལ། ཤེས་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ། །དུས་ཕྱིས་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ། །
由二识立
དང་པོ་ལ། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་འཐད་པ་སྟོན། །ཚུལ་གཉིས་མི་འདོད་ལ་གནོད་སྟོན། །
说二识应理
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་བསྒྲུབ་དང་། །ཕྱི་དོན་ཁས་མ་བླངས་ནས་བསྒྲུབ། །
许外色法所立
དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ། །དེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ། །
由识与境立二识
དང་པོ་ལ། གཟུང་དོན་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དང་། །མེད་པར་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པའོ། །
所取依识所立
དང་པོ་ལ། ཤེས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་སྐྱེ། །དཔེ་ལས་དེ་དོན་བསྒྲུབ་པའོ། དང་པོ། སྤྱིར་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་དང་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་འདི་དག་ཚད་མ་མདོ་ལས། །ཡུལ་ཤེས་པ་དང་དེ་ཤེས་པའི་། །དབྱེ་བས་བློ་ཡི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད། །དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་དེ། །ཚུལ་གཉིས་དང་ནི་རང་རིག་གྲུབ། །མ་མྱོང་བར་འདི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་མྱོང་ན། །ཐུག་མེད་དེ་ལའང་དྲན་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ། །མེད་འགྱུར་དེ་ཡང་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཡུལ་གཟུགས་
20-312b
ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ལ༷ས་ནི༷་བྱུང༷་བ༷་ཡི༷་སྒོ་ལྔའི་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དག༷་གཟུགས་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དབང་ཡིད་སོགས་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ན༷་ཡང༷་། དངོས་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་འགས༷་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡུལ༷་གྱི་རྣ༷མ༷་པར༷་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་གྱི་རྒྱུ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

直译
遮违经教
第二部分。法称论师解释乐等为自证的量，而在这里解释能取相是自证的能安立，这不是矛盾吗？
[答：]这两者的意思相同，所量是心自性的称为能取相的名称的内在决定心之自性，它是从"心自身适合体验"的方面而言是量，对象也是自己，所以是自证，因此能取相被详细解释为自证。依靠其对象而言也是量，并且由于心以二相显现的方式适合自己执取自己，所以从它建立为自证的合理性得以成立，虽然显现为二，但实际上不是二，仅仅是单一心显现为彼而已，因此独立的能取相成为自证，而所取相没有自证，能取相虽然没有其他能取相，但不会没有自证，所有这些建立都易于成立。如同用手指指月亮时只看手指尖一样，不要被词句所迷惑，如果仔细思考实义，就会领悟自证的关键。
广说能立因
第二部分，解释证成分为：证成心有二相；证成心了知自身。
立二识
第一部分分为：依靠二识证成；从后时忆念的因证成。
由二识立
第一部分分为：显示二相的合理性；显示对不承认二相者的过失。
说二识应理
第一部分分为：承许外境后证成；未承许外境后证成。
许外色法所立
第一部分分为：依靠对境识证成二相；依靠彼识证成二相。
由识与境立二识
第一部分分为：依有所取对象的识和依无[所取对象]证成。
所取依识所立
第一部分分为：识自身生起为对境相具；从譬喻证成其义。
第一部分。总的来说，证成心二相和自证是根据《量论》中所说："由境识和彼识，区分心有二相，从后时忆念，二相及自证成，因为若无体验此不会有，若由他识体验，无穷亦有忆，同样不会转向他境，因为见到那样。"
首先，依据承许外境的经部宗义来证成心有二相，如此，一切从色等境生起的五识，虽然它们有异于彼的根意等因，但由事物缘起法性的某种方式，那识生起为境相，而非其他因的相。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །རྣམ་པར་ཤེས༷་པ༷་རྣ༷མས༷་ནི༷། །གཟུགས་སོགས་རྒྱུ༷་ལས༷་རྣམ༷་གསལ༷་བ༷། །དེ་ལས་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཅན། །སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་གཉིས་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་འོད་ཟེར་དང་ཆུ་དང་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་ད༷ག་ནི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ལ༷ས་ནི༷་ར༷ང་གི་ངོ་བོར་ཁ་དོག་དེ་ལྟར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས༷་པ༷འང༷་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་རྣམ༷་པ་ད༷ང་འདྲ༷་བ་ཉི༷ད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །
非有所取能立
གཉིས་པ་གཟུང་བྱ་མེད་པར་བརྟེན་ནས་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྔར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྟན་ལ། འདིར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་པའི་སྔ་མར་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་རང་ཉིད་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཉིས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་གཉི༷ས་སུ༷་སྣང༷་བའི༷་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་སྔོ་སོགས་དང་དེ་འཛིན་པ་པོ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར༷་ཚུལ་གཉིས་པར་འདོད་ཅེས་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མདོར་ན། སྔོ་ཉམས་མྱོང་མཉམ་དུས་པ་གསུམ། །ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་འདོད་ན། །ཐ་དད་པར་མྱོང་མེད་པ་དང་། །བསླད་པས་ཡུལ་དབྱེ་ཕྱེད་མེད་ཕྱིར། །གཉིས་མེད་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་སྣང་། །ཞེས་པའོ།
论由彼识立二识
གཉིས་པ་དེ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཕྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་དེ་ལའང་ཕྱི་དོན་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་རང་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་ཤེས་ཞེས་པ་མྱོ༷ང་བ༷ར་
20-313a
བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ལས། བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ལ། །གཟུང་འཛིན་མྱོང་དེ་རྣམ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡུལ་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་དེ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་མྱོང་བྱེད་རིམ་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པར་ཐུག༷་པ་མེ༷ད་པ༷ར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་བྱེད་ནི་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་གསལ་བར་བྱེད་ན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་མིན་པས་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པ་དང་། ཤེས་པ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ལ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གློག་འོད་དང་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པས་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་པ་ཡང་རང་ཉིད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་འཛིན་ཡུལ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱང་རང་ཉིད་གསལ་བ་ལ་མྱོང་བྱེད་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཚུལ་འདིས་ཤེས་པ་རྣམས་ནི༷་ཐམས་ཅད་དུ༷་ར༷ང་ཉིད་གསལ་བར་རི༷ག་པ་ཡི༷་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ལ། དེའི་ཕྱིར༷་གཞན༷་གྱི་ཡུལ༷་ཅན་ཤེས་པ་དེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གཞན་པོ་ཡི༷་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །


 །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན༷་ཕ་མའི་བཟའ་བཏུང་གི་ཟ༷ས་ཟོས་པ་བཅུད་དུ་སྨིན་པ་དང༷་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་དུས༷་སུ་བབ་པ་དང་ལས་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཡང་བུ་སྐྱེ༷་བ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ཡི༷ན་ན་ཡང༷་བུ་དེ༷་ནི༷་ཕ༷་མ༷་གང་རུང་གཅི༷ག་གི༷་གཟུག༷ས་འཛི༷ན་པར་འགྱུར༷་གྱི་གཞན༷་ཟས་སོགས་འག༷འི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་བཞི༷ན་ཏེ། མངལ་གནས་དེ་བུའམ་བུ་མོ་གང་རུང་དང་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་སོགས་ཕ་མ་དང་ཆ་འདྲ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དབང་ཡིད་དང༷་ནི་ཡུལ༷་དག༷་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་དུ་མཚུང༷ས་ན༷་ཡ༷ང་། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ༷་ཆ༷ས་ཏེ་དེ་ཡི་ཆ་ནས་གཟུགས་སོགས་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ཡུལ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་དེ༷། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དེ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་དེ་འདྲའི་རྣམ་ལྡན་གྱི་ཤེས་པ་དེར༷་མི༷་འགྱུར༷་བས་ཡུལ་ཅན་མེད་ལ། དེ་མེད་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ལའང་དུས་མཉམ་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་བས་རྒྱུ་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །
无所依识立
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གཟུང་དོན༷་རང་མཚན་དང༷་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་ལྡན༷་པའི༷་སེ༷མས་ལ༷་ནི༷་དོན་རྗེན་ཅེར་དུ་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་དོན༷་གྱི་རྣམ༷་པ་མེ༷ད་པར༷་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་པར་ཁྱོད་དོག༷ས་པ་སྐྱེ་ན༷་ཡང༷་། ད་ལྟ་བའི་དོན་ཡུལ་དུ་མེད་པ་འད༷ས་པའི༷་དོན༷་ནི༷་འཛིན༷་པ༷་ལ༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདིས་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་གྱི་ཚུལ༷་གཉི༷ས་དང་། དེས་རང༷་
20-313a
རིག༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལ་གཟུང་རྣམ་མེད་ན་འདས་དོན་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་པར་ཐལ་བ་དང་། རང་རིག་མེད་ན་དེ་འདྲའི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ། དྲན་པས་རིགས་དོན་གཞན་འཛིན་དགག །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་འཛིན་པ་དགག །ཕྱི་རོལ་རང་མཚན་འཛིན་པ་དགག །དང་པོ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ན་རེ། འདས་དོན་གསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་དེའི་སྤྱི་མ་ཞིག་པས་ན་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ནི་སྤྱི་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་རང་གི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདས་པ་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་སྔོ༷་སོ༷གས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་སྣང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན་ཁ་དོག་སོགས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པ་མིན༷་པར་འདོད་པའི་རིག༷ས་ནི་འདས་པ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ཡུལ་གཟུང་དོན་དུ་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཞན་ཡང་རི༷གས་དེ༷འ༷ང་མི་རྟག་པའམ་རྟག་པར་འགྱུར་གྲང་ན་མི༷་རྟ༷ག་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་དུས་ཐ་དད་པའི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་སུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ཡུལ་དུས་དེ་ཉིད་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང༷་རྟག༷་ན༷འ༷ང་ཇི༷་ལྟར༷་ཤེས་པ་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱི་དོན་བྱེད་པས་སྟོང་པར་ལན་མང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ། འདས་དྲན་དེའི་ཡུལ་མི༷ང་དང་མཚན་མ་ཞེས་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིང་སོགས་བརྗོད་ན་འཆད་པོ་དང་། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྔ༷ར་ནི་བཀ༷ག་ཟི༷ན་ཏོ།

直译
第二部分。例如，父母的饮食食物成为精华，以及月经期来临和业等也是生子的因，但是孩子会取父母任一方的形体，而不会取其他如食物等某些相，就像胎儿成为男孩或女孩以及相貌等特征相似于父母一样，同样，虽然除了色等境外，根意以及境等同样是根识的因，但由于生起境相的缘故，在此方面承认色等是那识的对象，若无能安立相的境，就不会有具有那种相的识，就没有有境，没有它就不会了知外境。因此，虽然对有所取外境的识，由于同时不能成为因果，所以是具有由因境所作的相，如同镜子中由形体力显现形象一样。
无所依识立
第二部分分为：本义及否定回答。
第一部分。对有所取自相以及境有境关系的心，若你怀疑无境相而直接执取裸露的对象，那么以现在的对象不是对境的已过去对象的执取中显现为境和有境，这是无可否认的，由此成立所取相和能取相的二相，以及由此成立自证，因为如果无所取相，就会导致直接执取已过境的过失，若无自证，就会导致无法体验那种心的过失。
第二部分分为：否定忆念执取差别义他者；否定执取非相应行；否定执取外境自相。
第一部分。毗婆沙师等说：虽然过去境已消失，但由于其共相未毁坏，所以忆知的对象是共相，而非心自己的相。
[答：]过去忆念的对象也显现为蓝等颜色和具有差别形状，因此无法接受不具有颜色等差别法的共相为忆念过去的识的所取对境。
此外，该共相是无常的还是常的呢？若是无常，就不会成为遍随一切异时异地诸别相的共相，因为它由因产生且在彼时地灭亡；若是常的，又如何能产生识，因为已多次证明常法空无渐次和顿时的作用。
第二部分。若说那忆念过去的对象是名称和相——非相应行的实体，[答：]"若说名等，则讲者等"等论述已经在前面否定了。
;


 །གསུམ་པ་ལ། གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་མིན་པར་བསྒྲུབ། །རྣམ་པ་ཤེས་ལས་གཞན་མིན་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལས་མྱོང་རྣམ་གྲུབ། དང་པོ། དྲན་པས་འདས་དོན་འཛིན་པའི་ཚུལ༷་འདི༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོ༷ན་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པའམ་ཉེ་བ་དང་ལྡ༷ན་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། ཕྱི་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ནང་གི་འདོ༷ད་པ༷་ཙ༷མ་དང༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ནམ་འདས་དོན་ལ་དམིགས་པའི་རྩོལ་བ་བྱས་ན་དེ་ཉིད་དུ་དེ་
20-313b
ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དམིགས་རྐྱེན་དོན༷་གྱི༷་ཤེས་པ་འདི་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས༷་པ༷་གྲུབ༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གང་ཡང་མི་བྱེད་པས་ཕྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འདས་པའི་དྲན་རྟོག་རྣམ་ལྡན་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྔར་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་འཛིན་དུས་ཀྱི་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་རྣམ་མེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདས་པའི་དོན་མི་གསལ་བ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་རྣམ༷་པ༷་འདི༷་འདྲ༷འི་ཤེས༷་པ༷་ནི༷་འདས་པ་དེ་དྲ༷ན་པ་ཡི༷ན་ལ། དེ༷་ཡ༷ང་སྔར་རང་མཚན་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་ལ༷ས་བྱུང༷་གི་སྔར་རང་མཚན་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་དེ༷་ཡ༷ང་དོ༷ན་གྱི་རྣམ༷་པས་སྟོང༷་པའམ་རྣམ་པར་མེད་ན། ད་ལྟ་འདས་དོན་དྲན་པའི་གང་ཟག་དེ༷་ཡི་དྲན་པ་དེ༷་ནི༷་ཅི༷་ལྟ༷ར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ༷་དང་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པས་ནི་ཡུལ་མྱོང་བ་ལས་རང་གི་རྣམ་པ་མྱོང་མི་སྲིད་པར་ཁྱོད་འདོད་ལ། དྲན་པས་སྔར་གྱི་དོན་དྲན་པ་འདི་ཡང་ཤེས་པ་རང་ལས་དོན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་མིན་ཞིང་། འདི་ལྟར་མྱོང་བའང་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོད་པས་སྔར་ཡང་རྣམ་པ་མེད་ན་ཡུལ་དྲན་པ་མི་སྲིད་དེ། དྲན་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སྔར་གྱི་གཟུང་དོན་ཞིག་ནས་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དོ༷ན་ཁོ་རང་གི་སྟོབས་ལ༷ས་དྲན་བློ་འབྱུང་བ་མི༷ན་པས་ན་སྔར་གྱི་དོན་ཉིད་ལས་ད་ལྟར་དྲན་པའི་བློ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་རུང་བ་དེ༷་ལྟར༷་སྔར་རང་མཚན་མྱོང༷་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷འང༷་རྣམ་བཅས་དེར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དྲན་པའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་སྔར་མཐོང་བའི་གཟུང་དོན༷་གྱི༷་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་སྔར་ཡུལ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དྲན་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་ན། དེ་མིན༷་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་པ་ཡིན་ན་སྔར་གྱི་རང་མཚན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྔར་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་རིགས་ནའང་དྲན་པའི་སྣང་ཡུལ་ནི་རང་མཚན་གས༷ལ་བ༷འི་རྣམ༷་པ༷ས་དབེ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་མཚན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །གལ་ཏེ་རང་མཚན་ཞིག་པའི་ཕྱིར་གསལ་
20-314a
པོར་མཐོང་དུ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་ན། ཞིག་པ་ལ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་གསལ་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བའང་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེས་ན་འདི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཡུལ་གཞན་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་མེད་དུ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་ཡུལ་མྱོང་ངོ་དྲན་ནོ་ཞེས་པ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པ་མྱོང་ཞིང་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་དྲན་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་ལ་མྱོང་བའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་ཡོད་པས་དེར་དོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་དྲན་པའི་དུས་ན་ཡུལ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་ཏེ་དྲན་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་བློ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཡུལ་དེ་མ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དཔྱད་ན་ཡུལ་མི་འཐད་ཀྱང་མ་དཔྱད་པར་ཡུལ་དྲན་ནོ་སྙམ་པ་ཙམ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པས་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོར་གཞུག་པ་འདིས་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། འདིའི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཙམ་གྱི་དཔྱད་པའང་མི་དགོས་ན་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པའང་མི་དགོས་ཤིང་རྐྱེན་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དང་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་སོགས་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ཡང་དཔྱད་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།

直译
第三部分分为：证明所取对境非自相；证明相非异于识。
第一部分分为：本义和由此证成体验相。
第一部分。忆念执取已过境的方式并非是外境作为所缘缘存在或接近，因为不依赖外境，仅与内在欲望相关联，因为当对过去境生起专注力时，立即如此显现，所以并未成立对境能利益此识的能力，因为[此识]不随对境有无而生灭，所以非缘外境。
第二部分。若说过去的忆念分别具相，但先前执取色等自相时的根识是无分别无相的。
[答：]执取不明显的过去境的这种相的识是忆念彼[过去境]，而它是从先前体验自相而生，若先前执取自相的根识也是空无境相或无相，那么现在忆念过去境的补特伽罗，其忆念如何能具有境相？因为你承许识不可能体验境而[只能]体验自相，而此忆念先前境也非异于识自身的他境之有境，而如此体验又确实无可否认地存在，所以若先前也无相，则不可能忆念对象，因为在忆念时，先前的所取境已灭无，所以并非从境自身力而生忆心，因此，如此从先前境本身可生起具相的现在忆心，由此可知先前体验自相的根识也应当是具相的。
若想：忆念的相是从先前所见所取境的力量而生，只是忆念先前体验的境而已。
[答：]不是的，如果不是识的相，而是忆念境自体的明显状态，那么因为是从先前自相的力量而显现，应该像先前一样明显显现，但忆念的显现对象是远离自相明显相的，因此不可能是从自相而生。
若想：因为自相已灭，如何能明显见到？
[答：]已灭的[事物]没有任何形状和颜色等相，所以如何能显现为明显的颜色和形状？因此，除了心的相外，无法以任何方式说这是无相的其他境。
因此，"体验境"和"忆念"两者都是体验和忆念相，而不可能直接体验和忆念境，虽然在体验时由于境存在可以怀疑[有直接体验]，但在忆念时境已不存在，如何能直接忆念？如果忆念时的相不是心而是直接显现的境，那么境就应该未灭。
若想：虽然观察则境不合理，但不加观察时，仅仅认为"忆念境"就能成立世间名言，为何要进行如此细致的观察？
[答：]如果连何为对境的观察都不需要，那么也不需要观察仅从显现的外境，以及三缘等安立，以及经论中所说的细微无常等大多数内容也将变得不需观察。


 །གཉིས་པ་རྣམ་པ་ཤེས་ལས་གཞན་མེད་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཐལ་བ་དངོས་དང་ལན་རིམ་བཀག །དང་པོ། ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་དྲན་ཤེས་རང་ལས་རྫས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་ཅིང་ཡུལ་དེས་བློ་དེ་དག་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན༷་ཡུལ་རུང་བ་གཞ༷ན་གྱིས༷་ཀྱང་དྲན་པ་པོ་དེ༷་བཞི༷ན་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། འདི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་གཟུང་དོན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་རང་སྣང་བའི་ཚེ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལྟར་སྣང་ཞིང་བློས་དེ་རྗེན་ཅེར་དུ་འཛིན་པར་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དེའི་ལན་བཀག་པ་ལ། རྣམ་པ་དེ་ཤེས་པ་མིན་ཏེ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་པོ་བད༷ག་ཁོ་ན་ལ༷་རྟག༷་ཏུ་འ༷བྲེལ་བ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། རང་གི་དྲན་པའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང༷་གཞན་གྱིས་དེ་རྟོག༷ས་པ༷ར་མི༷་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཁོ་ན་ལ་
20-293a
ཏེ། གཞལ་བྱ་གཟུགས་སོགས་ལའང་དེས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་ཏེ་དུས་མཉམ་པ་ལ་ཕན་གདགས་བྱ་མེད་པས་བྱ་བ་མི་བྱེད་ལ་མི་མཉམ་པ་ལས་སུ་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་འབྲས་བུར་བཞག་པ་དེ་ལའང་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ་བྱེད་པོ་དང་བྱ་བའི་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་སོ། །དེ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ལ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱང་རྒྱུན་ལས་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ས་བོན་འགགས་པ་ལ་བྱེད་པ་པོར་བཏགས་པའམ་ས་བོན་གྱི་དུས་ན་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ལས་སུ་བྱ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དཔྱད་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་བྱེད་པོར་མ་གྲུབ་ན༷་ཡ༷ང་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་ཐ་སྙད་ལས་འདི་ལྟར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྣང་བ་དེ༷་ཡི༷་དབ༷ང་གི༷ས་བྱེད་པོ་དང་བྱ་བ་དེ༷ར་བ༷ཞག་པའི་ཕྱིར༷་དོན་དང་འདྲ་བ་བྱེད་པ་པོ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་འགལ་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་འབྲས༷་བུ༷་ནི་རང་གི་རྒྱུ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དང་འདྲ༷་བར༷་འབྱུང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཙམ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་ལ་རྒྱུའི་གཟུགས་དངོས་སུ་འཛིན་པའི་བྱ༷་བ༷་ད་ལྟ་ལྡན༷་པ་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཡ༷ང་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་འབྲས་བུ་དེས་རྒྱུ་ཡི༷་གཟུག༷ས་འཛི༷ན་ནོ་ཞེས༷་བྱ་བ་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་བརྗོ༷ད་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་བུས་ཕའི་གཟུགས་བཟུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཕའི་གཟུགས་བྱེད་པ་པོ་བུས་འཛིན་པའི་བྱ་བ་ད་ལྟ་བ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ།

直译
第二部分，证明相非异于识分为：正式过失与遮破答复。
第一部分。若认为显现为识对象的相异于忆知自身且以实体差别存在，并且由该对象产生那些心，则其他有能力[感知]的对象也应能像忆念者一样了解，因为这是能生识的所取对境，且在其显现时如外在事物显现，应当认为心直接执取它的缘故。
第二部分，遮破其答分为：[如果回答说]那相非是识而是识的对象，其他人也不会如此了解，因为它只与忆念者自己恒常相关，[答：]即使说"我的忆念相是如此这般"，其他人也不能了解，因为只与自己相关。
[这里似乎有文本缺失]...所量色等也未被它做任何事，因为同时不能有利益作用所以不为作业，而不同时则[对境]不存在为所作对象。同样，对于安立为自果也不为作业，因为作者与作业不存在差别。这不仅如此，一切因果也相同，一切法无作者。然而，仅仅依"此缘性"的显现，增益为能作所作作业三者，生所生能生也只是从相续而假立，如在果时种子已灭而安立为作者，或在种子时苗未生而安立为所作对象。
观察时虽然未成立为如此作者，但从安立施设的名言上，由于显现为如此了解所量的作业之力，安立为作者和作业，所以与对象相似者为作者即量，了解对象的作业为果，如此说不矛盾。例如，因为果以与自因相似方式生起，所以仅仅成立为果，而并非现在果上实际具有执取因相的作业，但世间上说"那果执取因相"这种似有作业的表述是无过的。例如当说"儿子取了父亲的相貌"时，所作对象父亲相貌、作者儿子和执取的现在作业三者虽然不是各异的，但仍然这样安立。
;


 །
破他宗
གཉིས་པ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ལ། །སྤྱིར་བཀག་པ་དང་སོ་སོར་དགག །
破总
དང་པོ། དོན་འདྲ་ལས་གཞན་ཚད་མར་མི་འཐད་ཅིང་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དུ་མི་འཐད་
20-293b
པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དཔྱོད་པ་པ་དག་གིས་དོན་ལ་ལྟ་བའམ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་སོགས་རྟོགས་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་དང་། རྒྱལ་དཔོག་པས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཚད་མ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་སོགས་རྟོགས་པ་ཚད་འབྲས། རིགས་པ་ཅན་པས་དབང་དོན་འབྲེལ་བའམ་འཕྲད་པ་ཚད་མ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་སོགས་རྟོགས་པ་ཚད་འབྲས། ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་། སྤྱི་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཚད་མ། དེས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྫས་འཛིན་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དོན་མཐོ༷ང་བ་ཞེས་དང༷་དབ༷ང་པོ་དང་དབང་དོན་འབྲེ༷ལ་བ་དང༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི༷་ནི༷་བློ༷་དེ༷་དག༷་ནི་ཚད་མའི་བྱ༷་བ༷འམ་འབྲས་བུ་དོན་རྟོགས་ལ༷་ནི༷་ཆོད༷་པ་སྟེ་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པར་འདོད་པའི༷་ཕྱིར༷་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་དུས་ན་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པས་ན་གང་གཞལ་བྱ་མ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ༷་མི༷་འདོ༷ད་དེ། དེས་གཞལ་བྱ་གང་དུའང་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་འཇལ་བྱེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། བསྐལ་བའི་དོན་ལ་ཐ་མལ་བའི་བློ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བར་ཟད་དོ༷། །གལ་ཏེ་དེ་དུས་ཡུལ་མ་རྟོགས་ཀྱང་རྒྱུ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འཐད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་གཞལ་བྱའི་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་བྱེད་པ་དེ་ལ༷་ནི༷་ཕན་འདོགས་པར་བྱེ༷ད་པ༷་རྣ༷མས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བྱ་བ་དེའི་དོན་དུ་ཉེ༷་བར༷་སྦྱོར༷་ན༷་ཡ༷ང་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་དེ་མི་ནུས་ཀྱང་། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཐ༷་མ༷འི་མཐར་སྐྱེས་པའི་བློ་གང་ཞིག་དངོས་སུ་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པའམ་གཞན་ལས་ཐ༷་དད་པར་བྱེ༷ད་ནུས་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི། ཡུལ་དེ༷་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་པ་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དམ་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ༷་པ་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པ༷ར་འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་
20-294a
བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་མཐའ་དག་ཡུལ་ཇི་བཞིན་གཞལ་བའི་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་དོན་མེད་དེ། བཀྲེས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་ཟ་བ་ལ་ས་བོན་གྱི་ཕྱི་མོ་ཚོལ་བ་དང་མུན་པ་སེལ་ཕྱིར་མར་མེ་སྦར་བ་ལ་སྣུམ་དང་སྡོང་བུ་སོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །
破别相
གཉིས་པ་ལ། དབང་པོ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དགག །ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཚད་ཡིན་དགག །དབང་དོན་འབྲེལ་བའི་ཚད་མ་དགག །
破根量
དང་པོ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་རྣམས་ནི་རང་འབྲས་ཤེས་པ་ཀུན༷་གྱི༷་མཚུང༷ས་པ་སྟེ་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཙ༷མ་ཡི༷ན་བའི༷་ཕྱིར༷། དོན་འདྲ་ལ་དོན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་འདི༷་འདྲ༷་བ་དབ༷ང་པོ༷་རྣམས་ལ༷་ཡུལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་བྱ་བ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་དབང་ནི་སྔོ་འཛིན་དང་སེར་འཛིན་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་ཡུལ་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། དབང་པོ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་སོ་སོ་དང་ཕྲད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དབང་པོ་དེ་ཡུལ་དེའི་རྟོགས་བྱེད་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་རྟེན་གྱི་དབང་པོ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དབང་པོ་རང་ཉིད་ལ་ཡུལ་འབྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ། དོན་འདྲ་ལས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་རྟོགས་པ་མེ༷ད་ན་སྔོ་སེར་སོགས་ཐ་དད་དུ་འདི་ད༷ང་འདིའོ་ཞེས་སམ། ཡུལ་འདི༷འི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ནི་འདི༷འོ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བཞག་པར་མི་ནུས་སོ།

直译
破他宗
第二部分，破斥他宗分为：总破和别破。
破总
第一部分。异于相似对象的量不合理，量与量果分离也不合理，因此，顺世派主张见或看对象的识是安立量，由此生起的了解共相等为量果；胜论派主张色根为量，由此生起的了解色等为量果；正理派主张根境和合或接触为量，由此生起的了解色等为量果；其他还有：主张了解共相和德性等差别的心为量，由它产生的了解具差别实体为量果。这些都是不了解量的定义，如此，称为见境以及根与根境和合以及了解差别的心，这些都被认为是量的作业或果即了解对象的间隔，因为认为[它们]先后发生，所以承认见等在自身时无了解对象，若不了解所量，则不认为是量，因为没有确定任何所量，所以不适合作为能量，只不过如同凡常心对不能及的对象一样。
若想：虽然当时不了解对境，但因通过这些因而令了解，所以合理为量。
[答：]不是这样的，对于能作了解所量对象作业者，一切能给予助益者虽皆为此目的而接近，但仅仅作为因也不能[完成]了解对象的作业，在最终因聚集后所生的心，能直接辨别那境不混杂的本性或能辨别为异于他者，这才是安立境为有无或是非之作成者，或是了解对象作业的殊胜作成者，即是被认为的真实作成者，而[如果]承许它的全部间接因是如境能量，则无意义，如同为解饥饿而寻找米饭的最初种子，或为驱除黑暗而点灯时考察油和木柴等的来源一样。
破别相
第二部分分为：破根为量；破差别识为量；破根境和合为量。
破根量
第一部分。如此，色根等只是一切自果识的共同因，所以，于相似对象能有分辨各别对象作业的这种[能力]不存在于诸根作为量度对象的量之作业，如此，眼根只是能执取蓝、执取黄等一切的因而已，在自性中没有任何辨别对境的能力。
[对方说：]根也并非没有差别，与各别对象接触时的根是该境的了解者，不仅如此，根的明晰不明晰等差别也存在异，所以[有辨别能力]。
[答：]虽然有如此不同的根，但根自身无辨别对境的能力，若无异于相似[对象]的了解，则无法安立蓝黄等为差别的此与彼，或无法以任何理由安立此境的有境量是此，根本无法建立。


 །དེས་ན་དོན་འདྲའི་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་དམིགས་ཕྱེད་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་བསྐལ་པར་བསམ་ཀྱང་ཚད་མ་དང་དེའི་ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །རིགས་པ་འདིའི༷་ནི༷་ལྷག༷་མ༷་ལྟ་བ་སོགས་ཚད་མར་འདོད་པའང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཡུལ་ལྟ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ། དེ་ལས་
20-294b
རིགས་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུ། དེ་ལས་ཞེན་པ། དེ་ལས་ཡུལ་ལེན་པ་ལ་འཇུག་པ། དེ་ལས་ཡུལ་ཐོབ་པ། དེ་ལས་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་བར་རིམ་བཞིན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཚད་མ་དང་། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཀུན་ཀྱང་ཚད་མ་རང་ཉིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་གཞལ་བྱ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ལ། དོན་འདྲ་ཉིད་ལས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ༷་དུ་མས་ཡང་ཡང་བཅད་དུ་མེད་ལ། དོན་འདྲ་མེད་པར་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་བཞག་དེ་ལྟ་བུ་འབྲས་མེད་ཀྱི་ངལ་བ་ལོང་བས་ལོང་བ་ཁྲིད་པའི་དཔེ་བཞིན་ནོ། །
分别破识量
གཉིས་པ་ལ། བཀག་དང་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ། དོན་འདྲ་མ་གཏོགས་པར་ཁྱད་ཆོས་དང་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུར་འཇོག་པ་མི་འཐད་དེ། ཡུལ་གཞལ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་དངོ༷ས་པོར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་དོན་འདྲ་ཞེས་པ་དེ་མེ༷ད་ན༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་སྔོ་སོགས་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་བློ༷་ཞེས་པ་དེ་ཡང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཐ༷་ད༷ད་པར་དམིགས་ཕྱེད་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། མིག་འཛུམས་ནས་མདུན་གྱི་བུམ་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །བློ༷་གཞ༷ན་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པ་དག༷་ཀྱང༷་དེ༷་བཞིན༷་དུ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདྲ་མེད་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའང་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ༷། །དོན་འདྲ་ཡོད་ན་ནི་དོན་དེ་ཉིད་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ༷ས་ཡུལ་དེ་གཞལ་བྱའི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་ཅན་འཛིན་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་དོན་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་ད༷ང་ནི་དེའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཚད་མ་གཉི༷ས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ༷འ༷ང་ཁྱོད་མི༷་འདོ༷ད་པའང་ཡིན་ལ། ཐ་དད་དུ་འཐད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་འཛིན་ན་བུམ་པ་མ་བཟུང་བར་དེའི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་
20-295a
འཛིན་པ་དང་། ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་ན་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་བའི་བུམ་པ་འཛིན་དགོས་ནའང་དེ་འདྲ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་པར་ཟད་དོ༷། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་ཅན་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་མིན་པར་གྲུབ་ཅིང་འདོད་པས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་དོ༷ན་གཅི༷ག་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྔ་ཕྱི་གཉི༷ས་སུ་འཛིན་པ་དོ༷ན་མེ༷ད་དེ་དང་པོར་འཛིན་པའི་དུས་སུའང་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ཟད་ཡུལ་གཅིག་པོ་དེ་འཛིན་པའི་ངོ་གཉིས་སྔ་ཕྱི་རི༷མ་བཞི༷ན་འགྱུར༷་བ༷འང་མེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཚད་མ་སྔ་མས་ཡུལ་རྟོགས་ཟིན་པས་ན་ཡང་བསྣན་ནས་ཅི་ཞིག་རྟོགས་ཏེ། བཏགས་ཟིན་བཏགས་པ་དང་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བཞིན་ཕྱི་མ་ལ་ལས་སུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་དོན་མེད་དེ། འབྱུང་ན་ཤིང་བཅད་ཟིན་ལ་སྟ་རེས་སླར་ཡང་གཅོད་དགོས་པའི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པའི་བློ་གཉིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བའང་མི་རིགས་ཏེ་ཡུལ་གཅིག་པུ་དེས་རང་ལ་དམིགས་པའི་བློ་དུ་མ་བསྐྱེད་ན་ཅིག་ཅར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པའི་དོན་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཉེས་པ་དེར་དོགས་ནས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པའི་བློ་གཉིས་ནི༷་ཅི༷ག་ཅ༷ར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ་འདོད་ན༷། དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡིན་པ་ཉིད་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཕན་འདོགས་པ་མི་སྲིད་པས་སོ།

直译
因此，若有相似对象的识则能如此辨别对境，否则即使考虑无数劫也无法建立量与其对象的关系，仅仅是一连串的盲人而已。此理论的余下部分，对于主张见等为量的也应以同样方式解释，如毗婆沙师等[主张]见境的识为量，由此通过共相等差别的确定事物为量果，从此生执著，从此趋入取境，从此获得境，从此到体验成就所欲的乐，次第地前前为量，相对于它后后为果，所说的一切也因为量自身无作业，所以仅仅作为因无法断定所量，又因为正是从相似[对象]而作断定境的作业，所以一个量境不可被多量反复断定，而无相似[对象]则任何[量]都不能[断定]，因此这种安立是无果的劳累，如盲人引导盲人的比喻。
分别破识量
第二部分分为：破斥和[回答]于自不相同。
第一部分。除了相似对象外，安立执取特性和所相者为量和量果不合理，因为如果没有显现为所量对象事物的心即所谓的相似对象，则执取蓝等差别的心也将无法辨别为此与彼，如同闭眼后欲执取前方瓶子颜色和形状的差别一样。其他执取所相者的心也是如此，因为若无相似对象，则无法了知所相者是什么样的。如果有相似对象，则显现彼对象的识能完成量度彼境的作业，因此区分执取差别和所相者无意义。此外，你既不承认了解对象的作业和其成立者量二者的所量对境相异，[这种相异]也不合理，如果只执取差别，则未取瓶子而取其形状和颜色，若不取差别而取所相者，则必须取离形状和颜色等的空瓶，而这在任何情况下都不可能。
如此，既已证成执取差别和所相者的对境非异且被承许，则你说它们二者的所量是一个对象？[答：]前后二次执取无意义，因为在第一次执取时也了解了对象。不仅如此，也不会有对同一对象二种执取方式的前后相继，因为前量已了解对象，再加上又了解什么？如同已标者再标和已成者再成的比喻，后者无所作对象，所以生起无意义，若生起，则已砍木后斧头还需再砍，成为无穷。
异体的两心反复生起也不合理，因为若单一对象产生多个缘于自己的心，应当同时产生，因为因无差别，所以顺序产生无任何意义。若担忧那个过失而承许执取差别和所相者的二心同时生起，则因为同时，所以无因果或所成与能成的关系，因为无法互相帮助。


 །གཉིས་པ་དུས་མཉམ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ན་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་སྔ་ཕྱིར་ཡོད་པར་མི་འདོད་པས་སོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དེ༷་ནི་ཡུལ་འཇལ་བ་དང་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ༷་གཞག༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་ནི༷་ལྡོག་པའི་ཆ༷་དག༷་ལས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་བཞ༷ག་པ་ཡིན་གྱི། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་
20-295b
རོ། །
破根事相属量
གསུམ་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །དང་པོ། དབང་དོན་འབྲེལ་བ་ཙམ་ཚད་མར་འདོད་པ་རིགས་པ་ཅན་པ་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུགས་ལ་འབྲེལ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་བ་དང་། སྦྱོར་བར་འདུ་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་འདུ་བར་འདུ་བ་དང་། འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་དང་། འདུ་བར་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བའོ། །དེ་དག་རིམ་བཞིན་མིག་གི་དབང་པོ་སོགས་དང་དོན་ཕྲད་པ་དང་། བུམ་པ་རང་གི་ཆོས་གཟུགས་སོགས་འདུ་བ་དང་། བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་བུམ་པའི་གཟུགས་ཉིད་དང་། རྣ་བ་དང་སྒྲ་འདུ་བ་དང་སྒྲ་ལ་སྒྲ་ཉིད་འདུ་བ་དང་། མིག་དབང་ས་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་དེར་བུམ་པ་མེད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུར་འདོད་དོ། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་རྣམས་དེ་དག་གི་སྤྱི་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་དབང་དོན་མ་ཕྲད་པ་ན་ཤེས་པ་ཡུལ་དེའི་འཇལ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ་ལ་ཕྲད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དབང་དོན་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཚད་མའོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་དོན་འདྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་མིན་པར་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ན་མིག་དབང་བུམ་གཟུགས་དང་འབྲེལ་བ་ན་བུམ་པའི་རེག་བྱ་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཀྱང་དེར་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་བུམ་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་བདག༷་ཉི༷ད་ཀུན༷་གྱིས༷་འབྲེལ༷་བ་ཡིན་དགོས་ན༷་ཡ༷ང་མིག་ཤེས་དེས་བུམ་པའི་གཟུགས་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས༷་འག༷འ་ཞིག༷་ནི༷་དམིགས་བསལ་ཏེ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་བའི༷་ངེས༷་པ་དེར༷་ནི༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་ཡུལ་འཇལ་བར་ཁས་བླངས་ལ་འབྲེལ༷་བ༷་ལ་ནི་བྱེ༷་བྲག༷་གང་ཡང་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་བ་དེ༷་ལ་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་བུམ་པའི་གཟུགས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་རེག་བྱ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དོན་གྱི་ཆོས་ཐ༷་ད༷ད་པར་རྟོགས་པ་དོན་འདྲ་དེ༷་ཡུལ་བུམ་པ་འདི༷འི་རྟོགས་བྱེད་
20-296a
ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་བས་ནི་དེ་རྟོག་པའི་དོན་གང་ཡང་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ་དབང་པོའི་སྐབས་སུ་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་འབྲེལ་གྲུབ་པའི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བློ་གཅིག་གིས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་དེ་བློའི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི། བདག་གི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པ་བློ་གོམས་པ་འདུས༷་བྱས༷་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ༷ས་ནི༷་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འཐད་པ་མིན༷་ཏེ་དོན་འདྲ་དེའི༷་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་ན༷་འདུས་བྱས་པ་ལས་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་ཞེས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་གཞ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། དོན་འདྲ་མེད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ལས་སོ་སོར་ངེས་ན་དོན་དང་འདྲ་བའི་བློ་མ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་ནས་ཀྱང་ཡུལ་སོ་སོ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དགོས་ཀྱང་། ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བློ་མེད་པའི་སྔོན་དུ་ཡུལ་ངེས་པ་ནི་ལོང་བས་གར་གྱི་ལྟད་མོ་མཐོང་ཞེས་པའི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་ཟད་དོ། །དོན་འདྲ་ཡོད་ན་ནི་དེས་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུས་བྱས་དེའི་རྒྱུར་བརྟགས་པ་དོན་མེད་དེ། མིག་ལྡན་གྱིས་གཟུགས་ལྟ་བ་ལ་ལག་ན་ཐོགས་པའི་དབྱུག་པ་འདིས་གཟུགས་སོ་སོར་མཐོང་བར་བྱས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ།

直译
第二部分。若同时的所成与能成不合理，则于你也相同，因为你不承许量与果有前后故。
[答：]不相同，因为在我们的宗义中，量与果是依靠量度对境与了解对象的作用与作者安立上，从返体角度安立为所成与能成的，而不承许为所生与能生的因果，故[不相同]。
破根事相属量
第三部分分为：立过失和破其答复。
第一部分。正理派认为仅根境关系为量，说：在我们的宗义中有六种关系：和合关系、和合中的聚集、和合聚集中的聚集、聚集的关系、聚集中聚集的关系、和合与差别所差别的关系。这些依次是眼根等与对境接触、瓶子与自身法色等聚集、瓶色与瓶色性、耳与声聚集、声与声性聚集、眼根与方位关系时，该方位无瓶为差别法的关系等。
加"性"字的是指它们的共相。因此，当根境未接触时，识不能成为度量彼境者，接触后才能，所以根境和合即是量。
对此，若不是因为相似对象而了解对象，而是由关系之力，则眼根与瓶色相关时，瓶子的触、共相等一切也都相关存在，因此，执瓶眼识虽需与瓶子一切性质全面相关，但眼识只执取瓶色而已，像这样对某些法特别了解的确定性就不会产生，因为已承许由关系力而量度对境，而关系本身没有任何差别的缘故。如此，虽然那关系无差别，但由什么原因而了解瓶子的色是如此，触是如此等对象法的差别，正是相似对象是了解此瓶的量，而关系则不能做任何了解对象的事，如同在根的情况下已考察的那样。
第二部分。[对方回答：]如此已成立和合关系时，虽然与瓶子的一切差别法相关，但并非一心能对一切作为对境，心对境的各别确定是由我的功德之一称为"心熟习造作"而确定各别境，如同内心作意一样。
[答：]这不合理，因为若无相似对象的事物，则由造作而确定各别境的说法也无法建立，因为若无相似[对象]而由造作确定各别，则在未生与对象相似的心之前也应有确定各别境的情况，然而在无随顺对境之心之前确定对境，不过如同盲人看舞蹈表演的比喻一样。若有相似对象，则由它分辨各别对境，所以观想我的功德造作为其因无意义，如同有眼者见色时说"由手持的杖见到各别色"一样。
;


 །
遮谴
གསུམ་པ་རྩ་བའི་རྩོད་སྤང་ནི། གལ༷་ཏེ༷་ཁྱེད་ལྟར་ན་བྱ༷་བ་དོན་རྟོགས་དང་བྱེ༷ད་པ་དོན་འདྲ་གཉིས་བློ་གཅི༷ག་ཡི༷ན་པས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་པར༷་འདོད་པ་འག༷ལ་ལོ༷་ཞེ༷་ན༷། སྨྲ་བ་དེ་མི༷་བདེ༷ན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུའང་ཐ་དད་མེད་པའི་གཅིག་ཡིན་ཞེའམ། དོན་དམ་པར་ཐ་དད་མེད་པས་འགལ་ཞེས་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་གཅིག་པར་མ་གྲུབ་སྟེ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་ལྡོག་པའི་ཆོས༷་ཐ༷་ད༷ད་བ༷་ཉིད་དུ་ཁ༷ས་ལེན༷་པའི་ཕྱིར༷། གཉིས་པ་ལྟར་ན་དོན་ནམ་ངོ་བོ་ལ་དངོ༷ས་སུ༷་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་བློ་དེ་ལས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་
20-296b
པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་འཐད་དེ། འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བྱ༷་བ༷་དང་བྱེ༷ད་པ༷འི་ཐ༷་སྙད༷་དག༷་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ལྟར༷་རྣམ༷་པ༷ར་གན༷ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟ་རེ་སོགས་ལས་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་དང་། ས་བོན་གྱི་བྱ་བ་འབྲས་བུས་རྟོགས་པ་དང་། མེའི་བྱ་བ་དུ་བས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་འདྲ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འདོ༷ད་པ༷འི་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་ཡང་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྦྱར་ནས་རྟོགས་པས་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་དུ་སྒྲོ༷་འདོ༷གས་པ༷ས་ནི༷་འཇུ༷ག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཇི་ལྟར་ན་སྟ་རེ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་སྔར་དཔྱད་ཟིན་པ་བཞིན་ཏེ། སྟ་རེ་ལས་ཐ་དད་པའི་འཕར་འབབ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་མེད་ལ། ཤིང་ལས་ཐ་དད་པའི་དུམ་བུར་སོང་བ་མེད་དེ་ཤིང་དང་སྟ་རེ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ནས་སྟ་རེ་ལས་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་པའི་ནུས་པ་དང་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུའི་བྱ་བ་ཞེས་རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་ལྟ་བུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་བྱེད་པ་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ལས་སུ་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དངོས་པོ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་བྱ་བ་སོགས་མེད་པར་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །
另说辨即如论
གཉིས་པ་བརྟགས་ནས་བསྟན་བཅོས་དང་མཐུན་པའི་ཚད་འབྲས་ལ། གནས་ཚུལ་ནང་གི་གཟུང་འཛིན་ཕྲ། །སྣང་ཚུལ་དོན་ལྟོས་ལུགས་ཚད་འབྲས། །
内实相细微二取
དང་པོ་ལ། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་འདོད་པ་བཀག །གཟུང་འཛིན་རྫས་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ། །
破二取为别法
དང་པོ་ལ། 
20-297a
དྲིས་ནས་དགག་པ་བརྗོད་མདོར་བསྟན། །དེ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
略说破所问
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པ་གཉིས། །དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། གང་ཚེ་སྣང་བ་དེ་གཞལ་བྱ། །ཚད་མ་དང་ནི་དེའི་འབྲས་བུ། །འཛིན་དང་རྣམ་རིག་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྣང་ཚོད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་འདི་དག་གིས་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་ཕྲ་བ་ནང་གི་གཟུང་འཛིན་ལ་གཞལ་བྱ་དང་ཚད་མར་འདོད་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་གཞལ་བྱ། འཛིན་རྣམ་ཚད་མ། རང་རིག་འབྲས་བུར་གནས་པ་འདི་ཙམ་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱོད་པའི་གྲུབ་དོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཕྱི་དོན་འདོད་པ་མདོ་སྡེ་པ་ལ་དོན༷་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲི་བ་མཛད་པའོ།

直译
遮谴
第三部分，根本辩诤回答：若据你所说，作业了解对象与作者相似对象两者是一心，则承许量与果是一体相违。
[答：]此说不实。是说名言中也无别为一，还是说胜义中无别而相违？如果是第一种，则未成立为一体，因为已承许作业与作者返体法是各异的缘故。如果是第二种，则承许在义或本性上实体无异，因为从无错量度的心中，量与果这两者并未成立为相异。
如此依据名言与胜义而安立是合理的。不仅如此，因为世间上一切普遍公认的作业与作者的名言都如刚才解释的那样存在。
[对方说：]作业作者不都是那样存在，如同斧子等与作业有别地被观察，以及种子的作业由果了解，火的作业由烟了解一样。
[答：]对于这类承许作业与作者为异体的事物，也不是因为在对象自身上有异体的作业作者，而仅仅是通过相互连接了解而增益作业作者为异体而趋入而已。例如，斧子等的作业已如前所考察，即无异于斧子的挥下等作业，也无异于木头的变成碎片，而是从木头和斧子聚集的因缘中生起与先前事物形态不同的角度，而增益为异于斧子的作业，并且没有所谓异于因的功能和作业，只是因自身刹那灭后生起果，从产生果的角度而增益为似乎异于因的因的作业。
因此，若真实考察，则无作者加持而成办所作，也无异于事物的作业等，仅仅是"此缘性"而已。
另说辨即如论
第二部分，通过观察而与论典相应的量果分为：内部实相的细微能取所取；及显现方式依于对象的宗义量果。
内实相细微二取
第一部分分为：破二取为异体；证二取是一体。
破二取为别法
第一部分分为：简略说明破所问；广说其方式。
略说破所问
第一部分分为：直接和破其回答两部分。
第一部分。如《量经》所说："其时显现是所量，量及与其果，执与识别故，彼三无差别。"如此，通过这些无可否认的显现程度的体验本性，以入于事物力的正理详细考察实相如何，在细微内部二取中承许所量和量的唯识宗义：所取相为所量，能取相为量，自证为果，这样的安立才是考察名言最终成立义，为解释它，首先向承许外境的经部师请问：所谓"了知对境"是什么？
;
;


 །དེའི་ལན་དུ། སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་བློས་སྔོ་སེར་སོགས་སོ༷་སོར༷་རི༷ག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་འདི༷་ཉི༷ད་དོ༷་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་དྲི་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྔོ་སོགས་མྱོང་བའི་མངོན་སུམ་ཙམ་ལ་དྲི་བ་མེད་པ་བདེན་ཀྱང་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོ༷ན་སྔོན་པོ་སོགས་རི༷ག་པ་ཡི༷ན་པར་འདོད་དེ་ཇི་ལྟར་རིག་ཅེས་འདྲི་བར་མཛད་པའོ། །དེ་ལ་ལན་དུ། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དེས་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་གཏད་པའི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་དེ༷་ནི་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ༷་བ་ལ༷ས་དོན་དེ་རིག་པ་ཞེས་སུ་འདོད་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན་དོན་དངོས་སུ་མ་མྱོངས་བར་དེ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་དོན་རིག་ཅེས་པ་འཁྲུལ༷་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ། མིག་བློ་ཆོས་ཅན། དོན་རིག་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་འདྲ་ཡུལ་གཞན་རིག་པའི་ཁྱབ་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་
20-297b
ནམ་ཡང་མྱོང་མི་ཤེས་པས་འདྲ་བ་ཡིན་ནམ་མིན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ཚུལ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དོན་སྨྲ་བ་ན་རེ། ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་རྩོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཕྱི་དོན་མེད་པ་ཞིག་ན་འོ༷ན་ཏེ༷་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་དོན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་འདི༷་ལྟར་མྱོང༷་བ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལྟར་ནང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བ་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ཅེས་ཁྱོད་ལ་དྲི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སུ་ལའང་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཁོ་བོས་གང་དྲི་ན་འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་འདི་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་འ༷དི་ཉིད་ཀྱིས་ནི༷་ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་རིག་ཅེས་ཕྱི་རོལ་ལྟར་མྱོང་བ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ་རྣམ༷་པར་དཔྱོ༷ད་པ་བྱས་ཏེ་ཁྱོད་ལས་ཤེས་པར་འདོད་པས་ཁྱོད་རང་ལ་དྲི་བ་ཡི༷ན་ན། ཕྱི་རོལ་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་ཚུར་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་རློམ་ནས་འདྲི་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
广说其分法
གཉིས་པ་ལ། འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་འགྲུབ། །སྐྱེས་ལ་འདྲ་བས་ཀྱང་མི་ནུས། །སྐྱེས་འདྲ་ངེས་གསུམ་ཚོགས་ཀྱང་མིན། །
仅同未成事
དང་པོ་ལ། འདྲ་བ་མེད་དང་ཡོད་ཀྱང་འཁྲུལ། །དང་པོ། འདི་ལྟར་ཕྱི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་དོན་རིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བློ་ལ་ཕྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་འདིས་ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། དོན་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་འདིས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། རྣམ་པ་འདི་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ་བར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་འདི་ཕྱི་དོན་དང་འདྲ་ན་ཕྱི་དོན་རགས་པ་དང་འདྲའམ་ཕྲ་བ་དང་འདྲ། དང་པོ་ལྟར་ན། ཕྱི་དོན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཆ་མེད་པ་རགས་པའི་གོང་བུ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་མེད་དེ་ཆ་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དུ་མ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་མེད་དེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

直译
其回答：人的相续中了别蓝黄等的现量，这是什么可问的呢？
[答：]虽然对仅有体验蓝等的现量无可询问，但那现量体验因何理由被认为了知外在对象蓝等，如何了知，这是所问。
对此回答：由投射相的外境，如同镜中影像般投射到心的相，因与外境相似而被认为了知那境。
[答：]未直接体验对象而仅体验与它相似者，却说由此了知对象，将成错乱，因为立"眼识为有法，是了知对象，因为相似"时，仅仅相似并不能遍及了知相异对象，因为对相似对象的事物永远无法体验，所以是否相似只能推断，而推断也无法成立，将在下文解释。
对此，持外境者说：外境存在有何可争？若外境不存在，那么色等与内识差别的外境如此被现量体验，这是什么原因？
[答：]这样不同于内的如外境显现被现量体验是什么，并非对你提问，这对任何人都是无欺无可否认的成立。我所问的是，如果这外境显现也是识相，那么这如何了知外境？对于如外境般体验的这点进行观察而欲从你处了解，是对你自己的提问，而你却把外境现量体验是什么反问我，将未成立者视为已成立而提问是不恰当的。
广说其分法
第二部分分为：仅相似不成立事物；已生相似亦不能；生相似定三者和合也非。
仅同未成事
第一部分分为：无相似与虽有亦错乱。
第一部分。如此，对于认为外境证成者是了知对象的人，问及心显现外境相如何证成外境，他们回答"与对象相似的识证成有外境"。
[答：]未成立此相与外境相似。在此，若此相与外境相似，是与粗外境相似还是细外境相似？若是第一种，则外境如瓶子无分粗团一相不存在，因为被观察为有部分差别，而多体成一体不存在，因为相违。
;


 །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་འདས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ཕྲད་
20-298a
པ་ན་དབང་པོ་ལ་སྣང་རུང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་རྒྱང་རིང་བའི་སྤུ་རེ་རེ་ནས་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཡང་། སྤུ་མང་དུ་ཚོགས་པའི་གཡག་རྔ་ལྟ་བུས་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རགས་པར་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་ཡུལ་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཚོགས་པ་ཡན་ཆད་རགས་པར་གཏོགས་པས་ན་ཆ་མེད་པའི་རྡུལ་གྱི་སྣང་བ་ནི་ནམ་ཡང་དམིགས་མི་སྲིད་པས་བློ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདི་རགས་སྣང་སྟེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཡང་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱི་བར་དུ་ཆ་བཅས་སུ་མཐོང་གི་ཆ་མེད་པའི་ཕྲ་རབ་སྣང་བ་མི་སྲིད་པས་ཕྱི་དོན་ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་གང་ཡང་སྣང་མི་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་པ་དེ་བརྟགས་ན་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་བཤིག་པ་བཞིན་དུ་དོན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་དོན་མ་གྲུབ་ཀྱང་དོན་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཙམ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་རགས་པར་མེད་ལ། རྡུལ༷་ཕྲ༷ན་ཆ་མེད་དུ་ཡོད་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ༷་དག༷་ཆ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ན༷་དེ་རང་གི་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་འདི་ལྟར་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཚེ་ན་རགས༷་པར༷་སྣང༷་བ༷་ཡིན་ལ། དེའི་རགས་སྣང་གི་རྣམ་པ་འདི་ཕྱི་དོན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ༷་འདྲར༷་ཏེ་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱེ༷ད་པ་ཅི་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ་སྡེབ་སྦྱོར་བསྡེབ་ན། རྡུལ་ཕྲན་དེ་དག་རགས་པར་སྣང་། །དེ་དང་གང་གིས་འདྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འཇོག་བྱེད་རྣམ་པ་འདི་ནི་ཕྱི་དོན་དང་མི་འདྲ་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱི་དོན་རྡུལ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནང་གི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ནི༷་དོན༷་གྱི་དངོས༷་པོར་ཡོད་པ་མིན༷་ཏེ། རྣམ་པའི་རྒྱུར་གྲུབ་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་དཔྱད་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ཕྱི་དོན་ཡོད་ཅིང་རྣམ་པ་
20-298b
དེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡི༷ན་དུ་ཆུག་ན་ཡང༷་ཤེས་རྣམ་དེ་ཕྱི་དོན་དེ་རྣམ་འཇོག་གི་ཚད་མར་འདོད་པ་ནི་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པ༷ས་བློ་དེ་ཉིད་ཕྱི་དོན་དེ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པར༷་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེ་དང་འདྲ་བ་ཅིག་ཤོས་མྱོང་བར་མི་འགྲུབ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ནང་གི་དེ་མྱོང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང་བར་འཇོག་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚེ་མ་ཅིག་ཤོས་མཐོང་བས་ཅིག་ཤོས་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཞག་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
生同亦不能
གཉིས་པ། འདྲ་བ་ཙམ་ཁོ་ནས་དོན་རིག་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་དོན་དེ༷་དང་འདྲ༷་བ༷་དང༷་དོན་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ན་གལ༷་ཏེ༷་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང༷་བའི༷་ཤེས་པའམ་དོན་རིག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་དོན༷་སྔ་མ་དང་མཚུངས༷་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ༷་དེ༷་ནི་རང་གི་མཚུངས་པ་དེ་མ༷་ཐག༷་པའི་བློ་རིག་པའམ་མྱོང༷་བའི་ཚད་མར་འགྱུར༷་ཏེ། མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་སྐྱེས་པ་ན་ཕྱི་མ་དེ་སྔ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་། སྔ་མ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ། ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་མྱོང་བས་ཅིག་ཤོས་མྱོང་བར་ནམ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གང་ཞིག་བློས་ཡང་དག་པར་མ་མྱོང་བ་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མི་སྲིད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ།

直译
也就是说，仅在名言中，如前所述，极微超出感官的对象互相接触时，虽然在感官上只产生可显现的特征，如同远处的单根毛发不成为感官对象，但多数毛发聚集如牦牛尾巴般产生感官识，虽无可否认，但仅此不能将不存在粗相的极微成为感官对象，因为从两极微聚集以上就属于粗相，所以无分的极微显现永远不可能被观察，因此心中显现的这种相是粗显，无论如何分析，只要显现未消失就被见为有部分，而无部分的极微显现不可能存在，因此外境细或粗都不能显现，所谓外境自身显现于识，经观察如同分析芭蕉树干一样成为无实，尽管外境未成立，但对境显为蓝等，这点无可否认，所以仅是识自身如此显现由事物力成立。因此，外境粗相不存在，若无分极微存在，这些极微是无分，以何理由当显现于心时显现为粗相，此粗显相如何成为与外境极微的本性那样，即与之相似？组织偈颂则为："极微彼等显粗相，以何使之成相似？"此义。
外境存在的安立者此相与外境不相似，因此，认为由多极微组成的外境异于内识是不存在事实的，因为已被直接考察力破除为相的因。
第二，即使假设外境存在，且相与之相似，认为心相是外境安立的量是错乱的，所以那心不能成立为体验外境的本性，因为体验识相不能成立体验与之相似的他者，这两者存在差别，而将体验内在者安立为体验外境是错乱，如同见到一个双胞胎不能由此安立另一个是这样。
生同亦不能
第二，非仅由相似安立为了知对象，而是因为此相与彼境相似且从彼境所生两者，若此种生且相似的相是体验外境的识或了知对象的定义，那么，与前行所缘缘境相似的识将成为体验紧邻自己相似心的量，例如，以一朵蓝花为所缘缘生起两个刹那识时，后者与前者相似，且由前者所生故。因此，即使是由彼生且与彼相似，对于不同事物，实际上由体验一者永远不合理体验他者。凡是心未真实体验者，对它不可能有成立的量，如同石女儿一样。


 །བློ་ཕྱི་མ་དེ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ་དང་འདྲ་བ་དང་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དང་དོན་ཆེས་འདྲའོ་སྙམ་ན། བློ་དང་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཐ་དད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སོང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་སོང་ན་བློ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །
生,同,定三集亦非
གསུམ་པ་རྣམ་པ་དེ་དོན་རིག་ཡིན་པའི་
20-299a
སྒྲུབ་བྱེད་ནི་སྐྱེས་ལ་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དེ་དེ་ཉིད་དོན་རིག་ཡིན་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། ཕྱི་དོན་གཟུགས་འདི་མཐོང༷་ངོ་། །སྒྲ་འདི༷་ལྟར་ཐོས༷་སོ། །དེ་བཞིན་དྲི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷ར་ཡུལ་གང༷་ལ༷་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་ནི༷་ཞུགས་ཤིང་དེ་དེའི་རྟོགས་བྱེད་དུ་ངེས༷་པ༷་དེ་ནི་བློ་དེས༷་ཡུལ་དེ་མྱོང་བ་ཡི༷ན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་འདིའི་མྱོང་བྱེད་དོ་ཞེས་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་ངེས་པ་དེ༷་དོན་རིག་དེ༷་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་པ༷་ན་སྣང་བ་ཡུལ་དེ་དང༷་ཡུལ་ཅན་བློས་མཐོང༷་བ༷་དེ༷་དག༷་གི༷་ཉེ༷་བ༷་སྟེ་འབྲེལ་བ་དེ༷་ཉི༷ད་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དོན་དང་དོན་རིག་དེ༷་དག༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་འབྲེལ༷་བ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་ཡུལ་ལ་ལྟ༷་བ༷་པོ༷་དང་ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡི༷་ཡུལ་འདིའི་ཡུལ་ཅན་ནི་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པ་དེ༷་སྐྱེ་དགོས་པ་ཡི༷ན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཉིད་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པར་འདི་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པ་འདྲེན་མི་སྲིད་དེ་བུམ་སྣམ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་པ་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཁོང་དུ་ཆུབ་མི་ནུས་ཏེ། དོན་རང་ཉིད་ནི་ནམ་ཡང་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་ལ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཟླ་གཉིས་དང་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཐོགས་རེག་ཡོད་པ་དང་ལས་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཀུན་གྱིས་ཐུན་མོང་བར་དམིགས་པ་སོགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་མི་ནུས་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཐོགས་བཅས་དང་། བརྟན་པར་སྣང་བ་དང་། ལས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བ་དང་། བག་ཆགས་མཐུན་པའི་དབང་གིས་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གང་ལྟར་ཀྱང་སོ་སོའི་ནང་གི་སྣང་བ་ནི་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་བ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཀར་འདྲ་བར་ཟད་པས་ན་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་བརྟན་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལ་དོན་དུ་བརྟགས་པ་ལས་གཞན་མེད་དེ། ཡུལ་མྱོང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི་གྲུབ་ཕན་ཆད་འདི་རང་སྣང་ཙམ་དུ་འགྲུབ་པ་ནི་ཐ་སྙད་མཐོང་ཐོས་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་འོང་
20-299b
པ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐར་ཐུག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་དང་མགོ་མཉམ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་ཀྱང་གྲུབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གནས་ཚུལ་དོན་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱས་ནས་སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དཔྱད་པ་མ་གཞུག་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ལ། སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་རང་ལ་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ནི་ཁེགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེས་སྣང་བ་སེམས་སུ་མི་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མིག་དང་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྔོ་སོགས་མཐོང་བ་ནི་མིག་ཤེས་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་ཀྱི་གཉིས་ཀ་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ་མགོ་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

直译
后者心虽与紧邻心相似且从前者生起，但并非各方面都相似，若想：相与对境更加相似。[答：]心与对境也非各方面都相似，因为不同法不可能在各方面都相随，若相随，则心与对境将成为一。
生、同、定三集亦非
第三，彼相是了知对象的证成不仅是生起且相似，还因为确定它就是了知对象。怎样呢？"见到此色、如此听到此声，同样感受气味等"，对境被有境心趋入并确定其为了知者，这是心体验彼境的证成。[答：]若有事物力确定"此是彼的体验者"，虽可如此，但以何理由承认该确定是了知对象的证成，应考察显现彼境与有境见心的接近即关系，依靠对象与了知对象作为境与有境的关联，而生起"对境的观者、听者等，此境的有境是此"的确定，若未确立关系本身，不可能引生"此是此"的确定，如同瓶子与毛毯一样。如此，考察境与有境的关系，不能理解因果关系，因为对象本身从未被识察知为异于相，而因果关系也无法以推理成立，如双月与梦中显现一样。也不能从有障碍触、符合业力显现、共同观察等推断，因为梦中也有障碍性、坚固显现、由符合业因而共同显现、依相同习气力而共同显现，有何差别？无论如何，各自内在显现并非同一，而共同显现之因只是两者相似而已，所以只有将稳固生起习气的识本身显现为稳固外物，执为对境，别无他物。一旦成立无可否认的体验对境，成立这是自显而已，这是依事物力明显呈现名言见闻等的实况，这是名言实况的究竟，虽安住如是，但若真实考察，因为心也不成立，与外境平等，而名言中外境也成立的说法，是就实相胜义空性而言，就显现名言而言是不加考察的意思，若考察显现方式名言本身，则心的显现而已的成立无法遮遣，因为胜义考察虽然心也不成立，但并非由此不成立显现为心，如同胜义考察时眼与眼识二者均不成立为实，但名言中见蓝等是眼识非根，无害于此，两者不会在见境上平等。


 །
立二取为一
གཉིས་པ་ལ། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ། །དེ་ཡི་རྣམ་གཞག་འཐད་པར་སྟོན། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་གྲུབ་དོན་བསྡུ། །
立二取非别
དང་པོ། ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་སྔོན་པོ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་རང་གི་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་དེ༷། དེ༷་ཡང༷་ཤེས་པ་རང་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར་པ་འགའ༷་ཞིག༷་གི༷་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མིན༷་ནོ། །དེས་ན་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་དོན་མྱོང་བ་ལྟར་སྣང་བ་ན་ཡང་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་སོ༷་སོར༷་རིག༷་པར་བྱ་བ་ཡི༷ན་པས་ན་སྔོ་འཛིན་དེ༷་ཡི༷་མྱང་བྱ་སྔོན་པོ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་དེའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། གསལ་རིག་གི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས༷་ན༷་ཤེས་པས་ཉམ༷ས་སུ་མྱང༷་བར་བྱ༷་བ་ཤེས་པ་རང་ལས་རྫས་གཞན༷་དུ་མེ༷ད་ལ། མྱང་བྱ་དེ༷་ལ༷འང༷་མྱོང༷་བ༷་གཞན༷་དུ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་གནས་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རང་གསལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་དེ་ཕྱི་དོན་ཡིན་པ་ཁེགས་
20-300a
ཀྱང་སྔོ་འཛིན་ལས་སྔོན་པོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱང་བའི་ངོར་གྲུབ་པ་འདི་ཁེགས་པར་མི་ནུས་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་སྙམ་ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཆ་གཉིས་སུ་ཐ་དད་པར་ཡོད་ན། དེ༷ར་ཡ༷ང་མྱ༷ང་བྱ་དེ་མྱོང་བྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མྱོང་ཞེས་ཕྱི་དོན་དང་དེ་འཛིན་ལ་བརྩ༷ད་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཤེས་པ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཤེས་པས་མྱོང་བ་ལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་ན་འབྲེལ་བ་མེད་ཅིང་། རྣམ་བཅས་སུ་མྱོང་ན་རྣམ་པ་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་ཡུལ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་གང་དང་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་གསལ༷་བ༷་ཙམ་ཡི༷ན་ནོ། །
说其宗应理
གཉིས་པ་ལ། རང་རིག་པ་ལ་མྱོང་བ་འཐད། །གཞན་རིག་པ་ལས་དེ་མི་འཐད། །གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སྣང་བ་འཐད། །
受自证应理
དང་པོ། དངོས་དང་རང་མྱོང་བ་ཡི་དཔེ། །དང་པོ། ཕྱི་དོན་མེད་ན་འདི་ལྟར་ཕྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསླུ་མེད་འདིའི་ཕྱིར་ན་བློ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བློས་གསལ་པོར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་བློ་རང་གིས་མྱོང་བ་ཞེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷་དེ༷་སྔོ༷་སོ༷གས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའམ་གསལ་བའི་ཕྱི༷ར་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང༷་བཞི༷ན་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ༷འང༷་དེ༷་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་འདི་བོར་ནས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་བློ་ཡུལ་ན་གསལ་པོར་གནས་པ་འདི་ལས་གཞན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། འདི་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་ན་ཤེས་པ་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷་མྱོང༷་བར་གྱུར་ཀྱང༷་སྣང་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་སྔོ༷་སོ༷གས་ཤེས་པས་མྱོང༷་བ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྔོ་སོགས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རལ་གྲིས་རང་གིས་རང་མི་གཅོད་པ་
20-300b
བཞིན་དུ་ཤེས་པས་རང་གིས་རང་རིག་པ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མེད་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་འདི་ནི་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པས་ན་འདི་མི་གསལ་ཞེས་སུས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་འདིང་དུ་མེད་ཀྱང་མིག་གིས་རང་མཐོང་དུ་མི་རུང་བ་ལྟར་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་རང་གིས་ཤེས་མི་སྲིད་དོ།

直译
立二取为一
第二部分分为：证二取非异体；展示其安立合理；因此总结自证成立。
立二取非别
第一部分。彼识体验蓝等，承许为识自体，而且它不是成为识以外的任何他体的本性。因此，当以现量似乎体验对境时，由眼识现量了别蓝色，所以彼蓝取的所感蓝色是彼识之体，因为以明觉方式所了别者在非彼识本性的他者上不可能存在故。因此，被识所体验者不存在为异于识自体，且在彼所感境上也无异体的能感，所以二取不存在实异体，在实相上，只是识本身显为境相的自明而已。
若想，虽已破蓝色为外境，但在体验的观点上成立蓝取与蓝异显，这点无法破除，因此未破二取实异，[答：]若所取与能取二分异体而有，则在此也会询问所感是如何被能感者所感，这与询问外境及其能取相同，因为识对异于自己的境若无相而体验则无关联，若有相而体验则无穷或仅相似而不能体验境。因此，胜义中无论什么及一切显现，皆是彼与彼的识自身明现而已。
说其宗应理
第二部分分为：自证者体验合理；他证者体验不合理；虽无二却二现合理。
受自证应理
第一部分分为：实体和自体验的比喻。
第一部分。若无外境，这样体验外境是如何？[答：]这样无欺体验正因为是心的体验，若心未明显体验，则不能成为心自身的体验。如何呢？因为彼识的事物生起或显现为蓝等相，所以体验蓝等的自性也是彼[识]，舍弃此识显现为境相而言体验境的自性，在任何情况下都是不可能的。因此，所谓境蓝等的自性，除了明显安住于心境中的这点外，丝毫无他，而这是识本身的相，所以实际上虽体验识自体，但在显现方式上显为识体验异于识的蓝等，如同梦中的蓝等一样。
第二部分。若想，如同剑不能自割一样，识不可能自证，[答：]若真实考察，因为无所证与能证，所以虽承许无作业与作者事，仅此不表示无自证，因为胜义中无二取差别而识生为明觉本性的体验，这是无欺无可否认的成立，所以谁也不能说它不明显。尽管识明觉的成立无可否认，但如同眼不能自见一样，识了知外境，但不可能识自身被自身了知。
;


 །ཞེས་སུ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔོ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་ཡང་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མྱོང་བ་དང་དྲན་པས་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །ལྷག་པར་ཡང་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་བློས་དོན་མྱོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ནང་བློ་ཡི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་རང་གི་བློས་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བརྗོད་དམ་མི་མྱོང་ཞེས་བརྗོད། མྱོང་ན་དུས་མཉམ་པར་མྱོང་ངམ་འདས་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་། དང་པོ་ལྟར་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ལ་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ནམ་མི་ལེན། ལེན་ན་སྔོན་པོ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་སྔོན་པོ་རིག་པ་གཅིག་དང་། ནང་བལྟས་སྔོ་འཛིན་ཁོ་ན་རིག་པའི་བློ་གཉིས་སོགས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་ལེན་ན་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་མེད་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཡུལ་དེ་ད་ལྟ་བ་མིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་སྟེ་དེས་ན་རང་རིག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ནང་གི་བློ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པས་རང་ལ་བློ་དེ་སྐྱེས་པ་དེ་ཙམ་ལས་རང་གིས་རང་རིག་མ་རིག་གི་ཐ་སྙད་དཔྱད་མི་དགོས་སོ་སྙམ་ན། རང་བློའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་ཡུལ་
20-301a
ཡིན་པས་ཡུལ་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་རིག་མ་རིག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་མི་དགོས་པར་འགྱུར་བར་མཚུངས་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་ཤེས་པ་འདིས་གཞན་རིག་གོ་ཞེས་སུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་ངོ་། །གཞན་རིག་ཅེས་པ་དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་གཞལ་ན་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཙམ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མིན་ན་དེ་ནི་ནང་གི་བློ་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་འདོད་ན་ཡང་རང་རིག་ཆེད་དུ་དགག་པ་ནི་དོན་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོའི་ཐ་སྙད་ལའང་རང་སེམས་རང་གིས་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཇི༷་ལྟར༷་ན་སྒྲོན་མེ་དེ་ནི་གསལ་བ་དེ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར༷་གསལ་བྱེ༷ད་ཡིན་ལ། དེ་དེ་ལྟར་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བ༷་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གང་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་དུ་རང་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན༷་སྒྲོན་མེ་ནི་གཞན་བུམ་སོགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པར་མ་ཟད། ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷འང་གས༷ལ་བར་བྱེ༷ད་ཅེས་འདོ༷ད་ལ། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དེ་དག་དོན་མཐུན་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟར༷་བློ༷་ཡིས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པ་ཅ༷ན་ཡང་ཡི༷ན་ཏེ། བློ་བེམ་པོ་སོགས་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ལོག་སྟེ་གསལ་བར་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་འདོད་དེ། ཡང་དག་པར་ན་མར་མེས་མར་མེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཀྱང་མར་མེ་རང་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་ལས་གསལ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་པ་ནི་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རང་གིས་རང་ཉིད་གསལ་ཞེས་བཏགས་པའང་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དགག་དུ་མེད་དོ། །འདི་ལ་ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་གསལ་བྱེད་རང་ངོ་བོ། །གསལ་བ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་ལྟར་བློ་བདག་རིག་ཅན་ཡིན། །ཞེས་སོ།

 །ཞེས་སུ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔོ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་ཡང་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མྱོང་བ་དང་དྲན་པས་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །ལྷག་པར་ཡང་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་བློས་དོན་མྱོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ནང་བློ་ཡི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་རང་གི་བློས་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བརྗོད་དམ་མི་མྱོང་ཞེས་བརྗོད། མྱོང་ན་དུས་མཉམ་པར་མྱོང་ངམ་འདས་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་། དང་པོ་ལྟར་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ལ་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ནམ་མི་ལེན། ལེན་ན་སྔོན་པོ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་སྔོན་པོ་རིག་པ་གཅིག་དང་། ནང་བལྟས་སྔོ་འཛིན་ཁོ་ན་རིག་པའི་བློ་གཉིས་སོགས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་ལེན་ན་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་མེད་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཡུལ་དེ་ད་ལྟ་བ་མིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་སྟེ་དེས་ན་རང་རིག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ནང་གི་བློ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པས་རང་ལ་བློ་དེ་སྐྱེས་པ་དེ་ཙམ་ལས་རང་གིས་རང་རིག་མ་རིག་གི་ཐ་སྙད་དཔྱད་མི་དགོས་སོ་སྙམ་ན། རང་བློའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་ཡུལ་
20-301a
ཡིན་པས་ཡུལ་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་རིག་མ་རིག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་མི་དགོས་པར་འགྱུར་བར་མཚུངས་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་ཤེས་པ་འདིས་གཞན་རིག་གོ་ཞེས་སུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་ངོ་། །གཞན་རིག་ཅེས་པ་དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་གཞལ་ན་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཙམ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མིན་ན་དེ་ནི་ནང་གི་བློ་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་འདོད་ན་ཡང་རང་རིག་ཆེད་དུ་དགག་པ་ནི་དོན་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོའི་ཐ་སྙད་ལའང་རང་སེམས་རང་གིས་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཇི༷་ལྟར༷་ན་སྒྲོན་མེ་དེ་ནི་གསལ་བ་དེ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར༷་གསལ་བྱེ༷ད་ཡིན་ལ། དེ་དེ་ལྟར་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བ༷་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གང་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་དུ་རང་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན༷་སྒྲོན་མེ་ནི་གཞན་བུམ་སོགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པར་མ་ཟད། ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷འང་གས༷ལ་བར་བྱེ༷ད་ཅེས་འདོ༷ད་ལ། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དེ་དག་དོན་མཐུན་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟར༷་བློ༷་ཡིས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པ་ཅ༷ན་ཡང་ཡི༷ན་ཏེ། བློ་བེམ་པོ་སོགས་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ལོག་སྟེ་གསལ་བར་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་འདོད་དེ། ཡང་དག་པར་ན་མར་མེས་མར་མེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཀྱང་མར་མེ་རང་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་ལས་གསལ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་པ་ནི་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རང་གིས་རང་ཉིད་གསལ་ཞེས་བཏགས་པའང་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དགག་དུ་མེད་དོ། །འདི་ལ་ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་གསལ་བྱེད་རང་ངོ་བོ། །གསལ་བ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་ལྟར་བློ་བདག་རིག་ཅན་ཡིན། །ཞེས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些不能被称为能够如此说。因为，就像人的身心相续中的知觉（如蓝色等）的知觉一样，蓝色的认知对于自身的心灵来说不是隐藏的，通过经验和回忆可以确立，这是无可争辩的。特别是，根据那些主张对象无相地被体验的人们的观点，即使承认外向心识能体验对象，但是从该对象产生的快乐痛苦等等，作为内心本质的各种[心理现象]，是被自己的心直接体验，还是说不被体验？如果被体验，是同时体验还是在过后体验？如果是第一种情况，你承认还是不承认在那个明显呈现为直接感知对象的[体验]中存在另一个体验主体的心识？如果承认，那么在认知蓝色的时候，就会有一个向外看的识别蓝色的[心识]，和一个向内看仅识别蓝色认知的心识，如此将会无限增加[心识]。如果不承认，那么就不会有对快乐等的直接体验。如果说是认知过去的，那么，按照无相论者的系统，如果明显呈现的对象不是现在的，它怎么会明显呈现呢？因此，自我认知在名言中是不可或缺的。
内在的心识是自己相续的心识，所以仅凭在自己[内心]中产生了这种心识这一事实，就不需要考究自己是否认知自己的名言。如果[你]这样认为，那么，心的对象是自己的对象，仅因为看到那个对象就不需要使用是否认知的术语，这种说法同样成立。然而，我们看到你们使用"这个知觉认知其他"的术语。如果分析"认知其他"是什么意思，除了体验对象外别无其他，那么这对内在心识也同样适用。因此，如果希望不经检验不经分析地进入名言，那么专门否认自我认知就没有意义，因为在世间老人的语言习惯中也可以见到"自己的心自己知道"这样的说法。
因此，正如灯笼以光明的本质而生，所以是照明者，同样地，它不依赖其他条件，使自己极为明亮，即它在自己所在处显现自己，因此灯笼不仅仅是其他如瓶子等的照明者，也被认为照亮自己的本质。正如这些符合意义的术语一样，心也具有自我认知的能力。心由于从非明了本性的无情物体中超脱，仅以明了而生，能显现对象和主体二者，因此被如此认为。实际上，虽然灯不是将灯作为对象来照明，但灯本身不需要其他照明者来照亮自己，这是无可争辩的事实。而所谓的"自己照亮自己"，也是表达这种意义的语言，因此这种术语不应被否认。
关于这一点，根据提婆菩提（Devabuddhi）的注释的翻译："如同照明者自身本质，由于是明亮本质故，被认为是照明者；同样，心也是自我认知者。"


 །
其他证非理
གཉིས་པ། ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་རི༷ག་བྱ༷་
20-301b
ནི་རང་ལས་དོ༷ན་གཞ༷ན་པ་ཡིན་ན༷་ཚོ༷ར་བྱ༷་དང་ཚོ༷ར་བྱེ༷ད་དུ་འཐ༷ད་པ༷ར་དཀ༷འ་སྟེ། རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་བློས་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ལ། ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པ་བློ་ཡི་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པའང་མི་རུང་སྟེ། ཡུལ་ད་ལྟ་བ་རྣམ་མེད་དུ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་དུས་ཀྱི་དབང་ཡུལ་ཤེས་གསུམ་དུས་མཉམ་པས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་རྒྱུ་གཅིག་མ་ཡིན་པས་དོན་རིག་གི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ངང་ཚུལ་ལས་ཀྱང་འདའ་བའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པ་སྔ་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདི་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་དེ་དོན་སྔ་མས་བཞག་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་རང་དུས་ཀྱི་དེ་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བས་ཅིས་ཀྱང་རྣམ་བཅས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་བློ་ཡི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་ལེན་པ་ཤཱཀྱའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བསམ་པར་འོས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་སྤོམ་ཡོར་དུ་བྱས་པས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུབ་མི་ནུས་སོ། །
二者亦现二应理
གསུམ་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཐད་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་མེད་ན་མཁས་ནས་བྱིས་པའི་བར་ལ་དེ་གཉིས་སུ་སྣང་ནས་ཁོ་བོའི་བློས་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་པར་ཅི་སྟེ་བརྗོད་ཅེ་ན། དོན་དམ་པར་རི༷ག་བྱ༷་གཟུང་བ་དང་རི༷ག་བྱེ༷ད་འཛིན་པའི་རྣམ༷་པ༷་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མེ༷ད་ཀྱང་མིག་བསླད་པ་དག་གི་སྐྲ༷་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་སོ༷གས་ཤེས༷་པ༷འི་ངོར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་ཁོ་བོས་སྐྲ་ཤད་འདི་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་བཞི༷ན། གང༷་གི་ཚེ༷་ན་གཟུང༷་བ་དང་འཛི༷ན་པ་གཉིས་སུ་རྣ༷མ་པར༷་ཕྱེ༷་བ༷འི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དུ་
20-302a
སྣང་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རྣམ༷་པ༷ར་བསླ༷ད་པ༷་ལས་བྱུང་བ་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། ཇི༷་ལྟར༷་འཁྲུལ༷་པས༷་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་པ་ལྟར་མཐོ༷ང་བར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ལྟར༷་སྣང་བ་ཙམ་པོ་དེ་ཡི་ངོར་བྱས་ནས་གཟུང་བ་ཡུལ་དང་འཛིན་པ་ཡུལ་ཅན་འདི༷་ཡི་ཐ་སྙད་རྣམ༷་པར་གཞག༷་པར་བྱས༷་པ༷་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་གཟུང་བ་དང༷་འཛི༷ན་པ༷་ཡི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཐ་དད་པ་འདི་ལ༷་ནི༷་གཉིས་སུ་མེད་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མི་འཐད་ཅེས་དང་། གཉིས་སུ་སྣང་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་མི་འཐད་ཅེས་བརྩ༷ད་བར་བྱ་བ༷་མིན༷་ཏེ༷། གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་ལམ། ཡང་དག་པའི་དོན་དང་ཡང་དག་པ་མིན་པའི་ཚུལ་ལམ། དོན་དམ་པ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཁས་ལེན་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོར་བྱས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་པའང་མི་འགལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །
故此成自证义略
གསུམ་པ་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་བསྒྲུབ། །
正行
དང་པོ། གོང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་ཕྱི་དོན་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པ་དེས༷་ན༷་ཤེས་པ་ལས་གཞན༷་པའི་ཡུལ་ཤེས་པས་རི༷ག་པ་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་ར༷ང་རི༷ག་པ་ནི་ཚད་མའི་འབྲ༷ས་བུ་ཡི༷ན་པར༷་འདོ༷ད་དོ། །
立其应理
གཉིས་པ་ལ། བློ་མྱོང་འཐད་ཀྱི་དོན་མྱོང་མིན། །དེ་ལ་མི་འཐད་རྩོད་པ་སྤང་། །དེ་ཕྱིར་བློ་མྱོང་ཉིད་གྲུབ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
其他证非理
第二，若说那个知觉的认知对象是自己以外的其他对象，则难以成立为被感受者与感受者的关系。因为在无相之中，对象与有对象者之间完全没有联系，这将导致心识的一切体验都中断。而且，承认对象、根官和意识三者的集合作为心识的因也是不合理的。对于主张以无相方式把握当下对象的人来说，由于当时的根官、对象和意识三者是同时的，它们相互之间不能一个作为另一个的因，所以这个认知对象的意识也将超越依赖根官和对象而生起的缘起法则，从而变成自生的东西。如果说是由前一刻对象、根官和意识三者集合的力量产生这个[意识]，那么当下的意识就仅仅是前一刻对象留下的影像，而不是缘取同时的对象，因此无论如何也必须承认[意识]具有相（影像）。若如此，体验蓝色不是心识的本质，那么如何能体验对象自身呢？持释迦牟尼教法的人们应当深入思考这种因果缘起，而不是在名言上傲慢自大，否则将无法通达名言缘起的深奥道理。
二者亦现二应理
第三，虽然所取能取不是二，但显现为二是合理的：如果所取和能取不是不同的，那么从智者到凡夫都会显现这两者，并说"我的心知道这个和那个对象"，为什么这样表述所取能取是不同的呢？
虽然胜义中认知对象的所取和认知主体的能取的相状不成立为不同，但就像眼睛有障碍的人[看到]的毛发飘动和双月等，在心识前显现为对象和有对象者似乎是不同的，并且表述为"我看到如此的毛发飘动"等名言。当所取和能取显现为二分的特征时，这是由无始以来随逐的习气所染污而产生的。就像被迷乱所见到的所取和能取是不同的那样，仅仅依据那个显现而建立所取对象和能取主体的名言安立时，对于所取和能取的特征是不同这一点，不应质疑"若是不二，不应现为二"或"若现为二，不应是不二"。这是由实际情况和显现方式，或者说真实义和非真实方式，或胜义和世俗方式而建立的承认安立。因此，应当了解，依据显现为二的角度，将外在色法等安立为名言也不相违，就像一切法虽无生，但在世俗中安立为生等也不相违一样。
故此成自证义略
第三，总结所成立的义理分两部分：正行和立其应理。
正行
第一，如前所述，外境不能被量所成立，因此，由于除了心识以外的对象不能被心识所认知，所以自证是量的结果。
立其应理
第二，分为：心识的体验是合理的，而对象的体验不是；驳斥对此不合理的争论；因此，心识的体验自身得以成立。


 །
意受应理非受事
དང་པོ། ཕྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་བློ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན་འདི་ཡང་བློས་མྱོང༷་བར་གྱུར༷་ན༷་ཉེས༷་པ༷་ཅི༷་ཞིག་ཡོ༷ད་དེ། དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མངོན་སུམ་པ་འདི་ཡོད་བཞིན་དུ་དོན་མི་མྱོང་ཞེས་བཀག་པས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པོ་གང་ཡང་མི་ཐོབ་ལ། དོན་མྱོང་ཞེས་པ་དང་བློ་མྱོང་ཞེས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དོན་མྱོང་བར་ཁས་ལེན་ནོ་ཟེར་ན་
20-302b
དོན་བློས་མྱོང་བར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་དོན་མྱོང་བར་གྱུར་ཀྱང་ཉེས་པ་ཅི༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་མོད། ཁོ་བོས་ནི་དོན་མྱོང་བ་ལ་ཉེས་པ་ཆེ་བ་དང་བློ་མྱོང་བ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་ནས་དོན་མི་མྱོང་ཞེས་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དེ་སུས་ཀྱང་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ༷འི་དོན་དེ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་མྱོང་ཞེས་གཞིག་པའི་ཚེ་དོན་མྱོང་བར་མི་འགྲུབ་ལ། ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་རིག་ཙམ་དུ་མྱོང་བར་ཚད་མས་གྲུབ་པས་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡིན་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་མྱོང་ངོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ནའང་ཅི་དགར་རག་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན༷་ནི༷་མྱོང༷་བར་གྱུར༷་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ནུས་ཀྱང་དོན་བདེན་པ་ཅི༷་ཞིག་བརྗོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཞེས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསམ་པ་ན་བློ་རྣམ་པ་མེད་པས་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་བ་ཞིག་ན་བློ་ལ་ནི་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་དེས་དེ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་རི་མོ་བྲིས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་བདེན་པའི་དོན་གང་ཡང་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་བློ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེ་ན། བློ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྲོ་སྟེ། འདི་ནི་རང་གི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ལ་དེ་འདྲའི་མྱོང་ཚུལ་དེ་ཕྱི་དོན་རྗེན་པར་མྱོང་བ་ལ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ་བློ་དང་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཡང་མྱོང་པ་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་བློ་ལ་རྣམ་པ་མེད་ན་མྱོང་བ་མི་འཐད་དུ་ཆུག་མོད། བློ་ནི༷་ཡུལ་དེ༷་ཡི་རྣམ༷་པ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་ན་རྣམ༷་པ༷་དེ་གང་ལ་རྗེ༷ས་སུ་ཞུག༷ས་པ་ཅ༷ན་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དེ༷་ནི་ངེས་པར་ཡོ༷ད་དོ་
20-303a
ཞེ་ན་རྣམ་པ་ཡོད་ལ་དེ་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་ནི་བདེན་ཀྱང་དེ་འདྲའི་རྣམ་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་དེ༷་ནི༷་ཕྱི༷་དོན་ལས་སྐྱེ་བའམ༷། ཕྱི་དོན་མིན་པའི་རྒྱུ་གཞན༷་ནང་གི་བག་ཆགས་ལ༷ས་སྐྱེ་ཞེས༷་འདི༷་ནི༷་དཔྱ༷ད་པར༷་རི༷གས་པ༷་ཡི༷ན་གྱི། དེའི་རྒྱུར་ཕྱི་དོན་ཡོད་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྒྱུ་གཞན་ནང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་ནི་ཕྱི་དོན་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའམ་ནང་བློ་ཡི་འདུ་བྱེད་ལས་འབྱུང་ཞེས་བསམ་པ་ན་ཕྱི་དོན་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་པས་ནམ་ཡང་མཐོང་མི་སྲིད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱི་དོན་ཉིད་ནམ་ཡང་བློས་དམིགས་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོ་མཐོང་མི་སྲིད་པ་ཡུལ་གྱི་བདག་པོའི་རེག་བདེ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་སྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
意受应理非受事
第一，执著外境的人们说："如果如你所主张的心识本身被体验，那么这外在对象也被心识体验，有什么过失呢？在明明存在体验对象的现量的情况下，否定'不体验对象'能获得什么额外的功德呢？'体验对象'和'体验心识'将是相同的，因此我们承认体验对象。"
若由量证成对象被心识所体验，即使体验对象也没有任何过失。我并非因为看到体验对象有大过失而体验心识是功德，才否定"不体验对象"。即使有过失，如果由事物自身力量所成立，任何人都无法否定它。然而，当按照由事物自身力量运行的理性推理，考察与心识相异的对象如何被心识体验时，体验对象并不成立；而心识本身体验为对象影像的明了认知，是由量所成立的，所以才这样说。虽然你承认体验对象也无妨，但应当思考："外在对象被体验"这句话本身虽能作为主张，却能表达什么真实的意义呢？
如此思考时，如果心识无影像而直接体验裸露的对象，心识中没有由对象产生的影像，而对象又是与心识相异的事物，两者之间完全没有联系，那么说"它知道它"，也就是说"它这样知道"是合理的吗？这就好像说"在虚空中用各种颜色画了极美丽的图画"这样的表述，并不能表达任何真实的意义。
那么，你又是如何体验心识的呢？心识仅仅通过显现为蓝色等的影像而被体验，这是由自己的心识所确立的。这种体验方式不适用于直接体验外部对象，因为心识与外部对象毫无关联，所以无法思考如何体验对象的本性。
如果说，若心识无影像则不能体验，姑且承认。但当心识生起为具有那个对象影像时，因为不会无因而生，所以那个影像所依据的、能赋予影像的外在对象必定存在。
对此回答：虽然确实有影像，而且它不会无因而生，但这无可否认的影像是从外在对象生起，还是从非外在对象的其他因——内在习气生起，这才是应当考察的问题。并非已经确定其因必定是外在对象，因为它也可能从其他因——内在习气的激发中产生，理性推理对此并无妨碍。
这样，当思考这个影像是仅从外在对象的力量生起，还是从内在心识的造作中产生时，通过理性推理绝不可能看到它从外在对象生起。其原因是外在对象本身永远不可能被心识所缘取，因此任何量都无法证明它是原因，就像无法证明石女的儿子是所见，是产生领主触乐的因一样。


 །ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་མི་མཐོང་སྙམ་ན། ཡུལ་གང་དང་གང་ཡིན་ཀྱང་བློས་མཐོང༷་བའི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཏེ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང༷་བྲལ༷་བ་ན་ཡུལ་ཡན་གར་དུ་ནི་ནམ་ཡང་མི༷་འཛིན་ལ། ཡུལ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་བློས་ནམ་འཛི༷ན་པ་ན༷་བློའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་འཛིན་པའི་ཕྱིར༷་སྔོ༷ན་པོར༷་སྣང༷་བ༷་ལ་སོགས་པའི་གང་སྣང་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་སྣང་བའམ་བློས་མཐོང༷་བ༷་ཙམ་ཡི༷ན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ན་རྟག་ཏུ་བརྟན་པར་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་གང་ཅི་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་བརྒལ་བའི་ཕྱི༷་རོ༷ལ་ཡན་ག༷ར་བའི་དོན༷་ཡོ༷ད་པ་ནམ་ཡང་སྣང་བ་མི༷ན་ན་ཇི་ལྟར་དོན་མྱོང་བ་དང་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
遮其非理之争
གཉིས་པ། འདི་ལྟར་སྔོ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་མྱོང་བ་མིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་ཚང་ན་ཡང་སྐབས་འགར་
20-303b
བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་སོགས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་མིན་ན་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་སོགས་དོན་སྣང་གི་བློ་རྣམས་ཡུལ་དུས་རེས་འགའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མེ་ཆེན་པོ་འབར་བ་ལ་ཤིང་གི་ར་བ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པས་མཚོན་ནས་གང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བུམ་པ་མི་དམིགས་ལ། ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པས་དེ་ན་ཕྱི་དོན་བུམ་པ་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་སོ་ནམ་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ན་སྔ་ན་མེད་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོ་སོ་སོ་མཐོང་ནས་དེ་དང་དེ་ལ་བློ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། སྔར་མཐོང་བ་སླར་ཡང་མཐོང་ཞིང་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་སོགས་ཉིན་སྣང་ཇི་ལྟ་བར་འཆར་དུ་རུང་མོད་དེས་ཕྱི་དོན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་ཅི་འདྲ་བའི་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་མཐུན་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་པར་སྣང་སྟེ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་འདི་ཞེས་ཚད་གཟུང་བ་མེད་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཚད་མེད་པ་ལས་གང་དང་གང་སད་པ་དེ་ཙམ་མངོན་དུ་སྣང་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཡུལ་དུས་ངེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་གི་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་ཡང་ནང་བློ་ཡི་ཁྱད་པར་སྔ་མ་སྔ་མ་འག༷འ་ཞི༷ག་ནི༷་དོན་སྣང་གི་བློ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འག༷འ་ཞི༷ག་གི༷་བ༷ག་ཆ༷གས་ར༷བ་ཏུ༷་ས༷ད་པར་བྱེ༷ད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ༷་དེ་ཕྱིར༷་བློ༷་ནི༷་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྣམ༷་པར་ངེ༷ས་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་གནས་ཀྱི༷་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་ལ་ངེས་
20-304a
པར་ལྟོས་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་སོ་སོའི་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཡུལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡང་མི་སྲིད་ཅིང་། ཡུལ་ཆུང་ངུའི་གོར་ལས་སྣང་གི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་། དུས་ཐུང་ངུར་རིང་པོར་སྣང་བ་སོགས་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཤཱཀྱ་བློའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་ཤེས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །ནང་གི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་གནས་པའི་ནུས་པའོ། །རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
如果想知道为何不见外境，[可以这样理解]：无论是什么对象，当它失去被心识所见的特性，即"这是这个"等的影像时，就永远不会单独把握对象本身。当心识把握任何对象时，也把握心识的影像，因此所有显现为蓝色等的一切显现都只是显现于心识或仅仅被心识所见，而不是心识中显现的颜色、形状、微尘所成，也不是常恒稳固地存在于外部某处，或是所见的一切动作等活动，这些都无区别地只是显现于心识而已。既然超越此外的单独外在对象从未显现，那么怎么会有体验对象和存在对象呢？这将导致无法确立对象存在的理由。
遮其非理之争
第二，[有人说]：体验蓝色等并非只是体验心识的影像，因为即使具足根官和作意，有时也不会生起瓶子认知的意识等，这是由于所缘缘的不具足。若非如此，见瓶眼识等显现对象的心识就不会是某些时空所限定的，因为无论瓶子是否存在，[心识]都将在各处不确定地生起。
对此回答：这就像在烈火熊熊燃烧的周围筑起木栅栏一样[徒劳]。对于主张一切显现皆是唯心的人来说，以瓶子存在与否的方位等为例，在瓶子不存在的地方不见瓶子，而在存在的地方见到，从而确立那里有外境瓶子的做法，就像在梦中耕作一样。
在梦中，也可能显现以前不存在的特殊对象，分别见到不同事物而对此生起新的心识，以及再次看到之前所见并似乎与自他二者共同享用等，这些都可能像白天所见一样显现，但这并不能证明外境的存在。从坚固习气产生的心识虽然显现如对象，但它能像外境一样地发挥作用，而习气相同的[其他有情]也同样享用它，这是内在缘起力量的不可思议之处。
由于心识的影像没有固定的限度，习气的差别也是无限的，被激发多少就显现多少。就像在梦中也显现为时空确定，而不是显现于一切处一样。
因此，在此也是如此，前前某些内在心识差别是后后某些显现对象的心识的习气被充分激发的原因。因此，心识是在某些时空中以确定的影像生起，而不是依靠外在对象而如此显现。
如果必定依赖对象，那么对于同一对象就不会有不同的各自显现；对不存在的对象的明显显现也将不可能；从小小物体上显现出多样安排的有情世界，梦中的显现，以及短时间显现为长时间等现象将完全不存在。
在这里，根据释迦智的注释所说："'某些识'指任何转识。'内在习气'指存在于阿赖耶识中的功能。'充分激发'指在产生特殊识时，能无碍地产生功能。"
;


 །
故此成意受
གསུམ་པ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་ཕྱིན་པ་ན་དེ་དང་དེའི་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་སྔ་ནས་ཡོད་པ་དེ་དག་མཐོང་བ་བཞིན་ཡུལ་ཕྱི་དོན་དུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་མེད་ཅེས་ཅི་ལྟར་སྨྲ་བར་ནུས་སྙམ་ན། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་ཞིང་སོ་སོའི་བཀོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་མཐོང་བའི་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་དེ་ན་གནས་པ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་སད་པ་ན་དེ་འདྲའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མི་འདྲ་བ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་སད་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་ཡུལ་ཐ་དད་མང་པོ་འགྲིམ་པའི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྣང་བ་དེས་ཕྱི་དོན་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བློ་ཉིད་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ནང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ཙམ་གྱིས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་བློ་གཅི༷ག་པུ་ལ༷་ཡང་གཟུང་བ་ཡུལ་ལྟར་སྣང་བ་དང་འཛིན་པ་བློ་ལྟར་སྣང་བའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཚུལ༷་གཉི༷ས་སུ་སྣང་བ་ཡོ༷ད་དེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར༷་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་རང་དུས་ཀྱི་བློ་རྟོག་པ་མེད་པས་དེ༷་ལྟར༷་མྱོང༷་བ༷་དང༷་། ཕྱིས་ཀྱི་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་
20-304b
ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་དྲ༷ན་པ༷ས་བློ་འདི༷་ཡི༷་ཚུལ༷་རྣམ་པ༷་གཉི༷ས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དེ་འཛིན་པས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་རང་རིག་ཉི༷ད་ནི་ཚད་མའི་འབྲ༷ས་བུ༷་སྟེ་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་འདིར་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་འཇོག་པ་ཡི༷ན་ནོ། །
依所现量果
གཉིས་པ་སྣང་ཚུལ་དོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཚད་འབྲས་ལ། དོན་ཡོད་ཀྱང་རང་རིག་འབྲས་ཡིན། །དེ་ལ་མི་འཐད་སྤང་བའོ། །
有色法自证依是果
དང་པོ་ལ། དོན་ཡོད་ཀྱང་དེ་དངོས་མི་སྣང་། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་འབྲས་བུར་འཐད། །
有色法未现
དང་པོ་ལ། གནས་ཚུལ་བློ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན། །སྣང་ཚུལ་དོན་ལྟར་ཞེན་པ་སྐྱེ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའོ། །
意受实相
དང་པོ་ནི། ཚད་མ་མདོ་ལས། ཡང་ན་རང་རིག་འབྲས་བུ་སྟེ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ལས་དོན་ངེས། །ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཉིད་དེ་འདིའི་། །ཚད་མ་དེ་ཡིས་འཇལ་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ཚུལ་ཕྱི་རོལ་དོན་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་ཡང་ཕྱི་དོན་གཞལ་བྱ་དང་། གཟུང་རྣམ་ཚད་མ། འཛིན་རྣམ་ཀྱིས་གཟུང་རྣམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་བློ་ལ་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་ཅི་སྣང་ཅི་མྱོང་ཡང་བློ་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཙམ་སྟེ། འདི་ལྟར་ག༷ང་གི་ཚེ༷་སྔོ་སོགས་རྣམ༷་པར་རི༷ག་པ་ཡི་རྣམ་པ་འདི་ལ་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་ཡི༷་ཡུལ༷་ཤེས་པ་ལས་གཞ༷ན་པའི་ཕྱི་དོན་འདོ༷ད་པ༷འམ༷། མི༷་འདོ༷ད་པ༷་ནང་གི་བག་ཆགས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་གཉིས་ཀས་ཀྱང་བློས་ཡུལ་ནམ་འཛིན་པ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷ར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་པོ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ལྟར༷་མྱོང༷་བ༷་ལས་འོས་མེད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་འགྱུར་འདི་ལྟར་ན་འདི་འདྲར་འཆད་དགོས་ཀྱང་བློ་རྣམ་གཉིས་འགྲེལ་པ༷་དང་ཅུང་མི་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་། །ཡང་ན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་
20-305a
ཡུལ་དེ་ཉིད་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བར་མཐོང་བ་དེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་གང་རུང་ཁོ་ན་དེའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་བློ་རྣམ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞེས་སྦྱར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
故此成意受
第三，[有人认为]：当去往不同地方时，看到那些地方原本存在的各种景观布局，这似乎证明了外境对象是通过体验而成立的，那么怎能说它不存在呢？
[回答]：当与处于不同地方的无量虚空中各个刹土布局相似的显现对象的习气相应地被激发时，就会体验到这种不同而各异的显现。这就像在梦中游历许多不同地方的显现一样，是因为这类显现对象的习气被激发所致。即便如此，这种显现也不能证明外境的存在，因为心识本身可以显现为二相。
这也是因为，不依赖外境，仅由内在习气的激发，就能显现为各种显现。因此，即使是单一心识也具有显现为所取对象和能取心识的二相方式。其原因是，无分别的当下心识以所取和能取二相方式如此体验，而后来的分别心通过回忆有这两种方式，从而确立此心具有二相。
由于存在这二相，所取被能取所体验，自证本身即是量果。在这一切世俗量的语境中，仅仅通过体验见闻等来安立世俗义。
依所现量果
第二，依据显现方式对境的量果，分为：即使有对象，自证也是果；驳斥对此不合理[的反驳]。
有色法自证依是果
第一分为：即使有对象，它的实体也不显现；因此，自证为果是合理的。
有色法未现
第一分为：实际情况是体验心识本身；显现方式是产生执著如对象；除此之外不合理。
意受实相
第一，如《量经》所说："或者自证是果，通过它的本性确定对象。对象的显现本身，是被它的量所衡量。"就如此，依据显现方式如外境对象的显现，即使按照经部宗的观点，外境对象是所量，所取相是量，能取相体验所取相的自证是果。如前所述，由于心识中成立二相，因此无论显现什么，体验什么，都只是心识本身的体验。这样，当识别蓝色等相时，不论认为赋予此相的因的对象是心外的外境，还是主张仅是内在习气的两种系统，当心识把握对象时，都只是体验那个未成立为外境事物实体的唯心识相而已。
虽然按照这个偈颂的这种译法应如此解释，但[这个解释]似乎与《心识二相》注释略有不同。或者，"认为"和"不认为"可理解为：无论是见到那个相的因——对象本身是悦意的还是不悦意的两者中任何一种，都只是体验未成立为其实体的心识相。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
如现状物
གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་དོན་འདོད་པ་དེའི་ལྟར་ན། །སྣང་ཚུལ་དོན་མཐུན་ཁྱད་འདི་ཡོད། །དོན་དངོས་དེ་ཡི་རྣམ་ལྡན་དུ། །བློ་ནི་སྐྱེ་ཕྱིར་དོན་མཐུན་ལ། །བར་མེད་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ནི། །མི་མཐུན་དོན་གཞན་མེད་མཐུན་ངེས།
第三遍远无一法
གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་མི་འདོད་བག་ཆགས་སོགས། །རྒྱུ་ཡིས་མྱོང་ན་དོན་མི་འགྲུབ། །དེས་ན་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ནི། །ནང་གི་རང་རིག་ཡིན་ནོ། །
色法自证善成立
གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་ཡི་དོན་ནི་ཡོད་མེད་ཀྱི། །ལོག་གྱུར་ཙམ་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད། །དེ་ལས་མ་གཏོགས་གཞན་ཉམས་མྱོང་། །བློ་ཡི་མྱོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན།
具有自证答反对
གཉིས་པ་ལ། འདི་ལྟ་བུ་ཡི་དབང་ཤེས་ལ། །དོན་དངོས་མི་སྣང་དེ་ཉེས་མིན། །རང་རིག་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད། །
立宗意受
དང་པོ། བློ་ཡིས་སྔོ་སོགས་མྱོང་ན་ཡང་། །དོན་དངོས་སྔོ་སོགས་མྱོང་མིན་གྱི། །སྔོ་སོགས་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཙམ། །རང་གི་བློ་ལ་ཉམས་མྱོང་ངོ་། །
ག༷ལ་ཏེ༷་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལས་བྱུང་བ་ཡི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིས་བློ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡུལ་ཡིན་པར་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བུད་མེ༷ད་ཉིད་བུད་མེད་ཀྱི་
20-305b
གཟུགས་སུ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའམ་ཡང་ན་བ་གླང་གི་རྫི་ནི་བ་གླང་དང་འབྲེལ་བས་སོ་སོར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་མིང་གིས་བུད་མེད་རྫས་སུ་གཟུང་བ་དང་། བ་གླང་གི་རྫི་ཡི་མིང་གིས་བ་གླང་གི་རྫས་འཛིན་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ། དོན་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པའི་བློས་དོན་ཙམ་འཛིན་པ་ནི་བློས་དོན་མྱོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་དུ་རུང་ཡང་། རྣམ་པ་དེ་ལས་དོན་གཞན་པའི་དེའི་རྫས་འཛིན་པ་ནི་མིན་པས་ན་དེའི་རྫས་ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་མྱོང་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་སྔོན་པོ་དངོས་མྱོང་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །
非有失
གཉིས་པ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་མི་མྱོང་ན་མིག་གི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་མཐོང་གི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཚིག་གིས་སྨྲས་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡིན་གྱི། སྔོ་སོགས་དོ༷ན་གྱི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་རང༷་གི་བློ༷་ཡི༷ས་སྔོ་སོ༷གས་ཀྱི་རྣམ་པར་གསལ་བ་མྱོང་བ་ལ་སྔོ་སོ༷གས་མཐོ༷ང་ངོ༷་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པས་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །སྔོ་སོགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་ཡང་དོན་ནི་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིས་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་མ་འདས་སོ། །
非违现
གསུམ་པ། གལ་ཏེ་སྔོ་འཛིན་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནང་གི་ཉམས་མྱོང་ཙམ་ཡིན་ན་བསམ་གཏན་པ་ལ་ནང་གི་མྱོང་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནམ། ལུས་ལ་ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱི་
20-306a
མྱོང་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་མྱོང་བ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལྟར་སྣང་ཞིང་དེར་ཡིད་ཆེས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱི་ནང་གི་སྣང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཚུལ་དེ༷་ནི༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་བསམ་ཡང་ལན་འཇོག་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་དང་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་འདྲ་བ་ནི་ནང་གི་ཉམས་མྱོང་ཁོ་ན་ཡིན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་པའི་དབང་གིས་འགའ་ཞིག་ནི༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལྟར་སྣང་ལ་འགའ་ཞི༷ག་ནི༷་ནང་གི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མྱོང་བ་ལྟར་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ནང་གི་མྱོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཡང་གོམས་པའི་དབང་གིས་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་འབྱུང་བས་རང་རིག་པའི་ཚད་འབྲས་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་ལ་ཕྱི་དོན་མྱོང་བར་འདོད་པ་ལ་ནི་དོན་དེ་བློས་དངོས་སུ་མྱོང་བར་སྨྲར་མེད་པས་ཇི་ལྟར་སྨྲ་ཡང་འགལ་འདུ་མི་འཁྲུགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །
遮其相违立自证
བཞི་པ་རྩོད་པ་བཞི་ཡིས་དེ་གནོད་སྤང་ལ། ཚད་འབྲས་རྫས་གཞན་འབྲེལ་མེད་ལོ། །སྟོན་པའི་ལུང་དང་འགལ་ཟེར་ལོ། །ཡུལ་རིག་མེད་ན་ཡུལ་ཅན་མེད། །ཕྱི་དོན་བཀག་ན་གཞན་སེམས་མེད། །
无不相
དང་པོ། གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཤེས་པས་ཡུལ་ཀུན་མྱོང་བའི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ནི་བློ་དེ་ཉིད་རང་རིག་ཡིན་ན་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་རྫས་ཐ་དད་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་འཇལ་བར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དང་། སྔོན་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་རྫས་ཐ་དད་མེད་ན་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དུ་སོ་སོར་བཞག་པ་འདི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་གཞི་གཅིག་ལ་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པ་དུ་མ་བཏགས་
20-306b
པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེ༷ས་པའམ༷་ཡི༷ད་ཀྱི་བློ༷་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ལ་ཡང་ཡུལ་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཚ༷ད་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡུལ་ཅན་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ལ་དངོ༷ས་སུ་ནི་འབྲ༷ས་བུ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་ལ། རྣམ་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་ངོ༷་བོ༷་ནི༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ༷། ཤེས་པའམ་གསལ་རིག་ཙམ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གཅིག་ཡིན་ཡང་། རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཚུལ་གཉིས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་འབྲས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་འདི་ནི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་ལ་བྱས་ཀྱི། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
不违教
གཉིས་པ། སྡེ་བདུན་ལས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་གསུངས་པས་ན་ཚད་མ་ཡང་ཤེས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་ཐ་དད་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལས། ཚད་འབྲས་ཐ་དད་དུ་གསུངས་པས་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་ཕྱི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་ནི་འདིར་ཡང་ཚད་འབྲས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཚད་འབྲས་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པ་ནི་འདིར་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་ཆ་ལ་བྱས་ནས་འཇོག་པར་འབྱེད་ལ། དེས་ན་སྡེ་བདུན་ལས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་གསུང་པ་ནི་ཕྱི་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།;


 །
所现如实执
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱང་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་ལས་དོན་དུ་ཞེན་པ་སྐྱེ་སྟེ། གང༷་གི་ཚེ༷་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས༷་པའི་ཆ༷་གཟུང་རྣམ་ལ་དོན༷་དུ་ནི་བཞ༷ག་པའི་ཕྱིར༷་དབང་པོའི་ཤེས༷་པ༷་ནི་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ཡུལ༷་དང་བཅས་པ༷་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་ཡི་ཚེ༷་གནས་ཚུལ་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་བ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ་བློ་འཁྲུལ་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བརྟགས་ཤིང་། རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྣམ༷་པ༷ར་ངེ༷ས་པར་བྱས་ནས་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་ངོར་བྱས་ན་དོན་རིག་པའམ་དོན་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཚད་འབྲས་སུ་བཞག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདྲ་ཞེས་པ་གཟུང་རྣམ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
除此非理
གསུམ་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་འདོད་མི་ནུས། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་འདི༷་དག་གི་ངོ་བོའམ་བདག༷་ཉིད་དེ་དག་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་པོའི་འདོད་པ་སྟེ་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་རྣ༷མ་པར་མྱོང་བ་ད༷ང་། རྣ༷མ་པ༷་གཞ༷ན་མི་འདོད་པ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དུ༷་མྱོང༷་བར༷་གྱུར་ན༷། འདོ༷ད་པ༷འམ༷་མི༷་འདོ༷ད་པ༷་དག་ཏུ་སྣང་བ་དེས༷་ཀྱང༷་དོ༷ན་རིག༷་པ༷ར་ནི༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་ཀྱི་གང་རུང་རེས་མ་མཐོང་ཞེས་ནི་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། གཉིས་ཀ་དོན་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི༷་རོལ༷་དོན༷་ནི༷་ཡོ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡ༷ང་རང་གིས་ཇི༷་ལྟར་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ་ཉི༷ད་དེ༷། ཡུལ་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ཉིད་དུ་ངེ༷ས་པའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་ལ། དེ་ལྟར་འདོད་མི་འདོད་དུ་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་རང༷་གི་ངོ༷་བོ༷ས་རྗེན་
20-305b
ཅེར་དུ་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཡུལ་གཅིག་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དུ་མ༷འི་བད༷ག་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་གཅིག་མཐོང་བ་ན་དགྲ་གཉེན་སོ་སོས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་དུ་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོ༷ས་པོ་ལ་ཡུལ་ཅན་སོ་སོའི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ན་དབང་ཤེས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་དང་ཡིད་རྟོག་མེད་ལའང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་གྲུབ་ལ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་བ་དེ་ལ་གྲུབ་དགོས་པས་ན་བློ་ཡི་རྣམ་པ་མེད་པར་ཡུལ་རང་ཉིད་རྗེན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། བསལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་བར་གྲུབ་པར་འདོད་ཅེས་ཁས༷་བླང༷ས་ན༷་ཡ༷ང་འདོད་མི་འདོད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་གཉིས་པོ༷་དེ་ད༷ག་གཅིག་ཅར་སྣང་གི་ཐ༷་ད༷ད་པར་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་སོ་སོའི་སྣང་བ་རེ་རེ་ནི་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །འདི་ནི་དོན་གྱིས། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་རིགས་པ་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་ཀྱང་འདིར་དོན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ནི་མ་བཀོད་དེ་དོན་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྣང་བ་ཐ་དད་ཡོད་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ན་དོན་མྱོང་བ་འདི་ཤེས་པ་ལས་འོས་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
所现如实执
第二，虽然仅仅是体验心识而已，但从坚固习气产生的显现如对象的心识中生起执著对象[的心]。当从坚固习气所生起的心识的部分——所取相被安立为对象时，根识似乎具有外境对象，而那时，在实际情况中，根官和对象也只是显现为心识而已，除此之外别无他物，然而对于所体验的心识本身，迷乱心误认为是外在对象，而随后的心识也如此确定并执著，就像梦中的根官和对象一样。那时，就它而言，即使将认知对象或思考对象本身安立为量果，但如果如实考察，自证是果，因为所谓的"相似对象"除了所取相外不合理。
除此非理
第三分为：立出过失和不能承认。
第一，如果这些外境事物的本质或自性是被观察者随自己的喜好，即与意相顺的相而体验，或不喜欢的相背离而体验，那么，通过这些显现为所喜或不喜的[相]，也应承认能认知对象，而不能说只见到其中任何一种，因为两者作为对象自相的对境是没有差别的。因此，即使允许外境存在，[我们]认为自己如何体验的本身就是确定那些对象如此存在的本质；而这样显现为所喜不喜，并非由对象自身本质直接显现，因为[这将导致]一个对象成为多种所喜不喜的相的本质的过失。
这一点可以从一个人被看到时，敌人和亲友分别看到不悦意和悦意[的对象]得到证明。同样地，对于色声等事物，当被各自的根识所见时，显现为与那些根识相顺或不顺，即使对无分别的意[识]也有如此不同的显现。既然如此显现必须成立于对象自身直接的本质上，那么如果没有心识的影像而是对象自身直接显现，[对象]就应当对一切[心识]显现相同，不应有差别。
第二分为：表述所破和破斥其回答。
第一，如果承认对象的本质上成立如此所喜不喜的不同影像，那么这两种所喜不喜的如何存在，就应当同时显现，而不会各自的显现只被各个补特伽罗单独体验。这与[《量决定》中]所说的"一事由异意，故许境非成"意义相同，虽然推理方式一致，但此处不是作为无对象的证明而提出，而是意在说即使允许有对象，也不可否认有不同的显现，因此这种体验对象只能是心识。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཉིས་པ། འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཅིག་ཆར་སྣང་བས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུན་པར་གཉིས་ཀ་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཀྱང་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རིགས་པ་གཏན་མིན་ཏེ། རིགས་པ་འདི་ལྟར་བརྗོད་དགོས་པ་ནི་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཆར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསལ་བར་བརྗོད་དགོས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ལ་གཉིས་ཀ་སྣང་ཞེས་ཟེར་ན་གཞུང་གི་སྐབས་དོན་དང་ཡང་མི་མཐུན་ལ། ཐམས་ཅད་ལ་གཉིས་ཀ་སྣང་བས་སྐྱེས་བུ་སོ་སོའི་དབང་གིས་འདོད་མི་འདོད་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཡང་དག་གི་རིགས་པ་མིན་ནོ། །དོན་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གནས་ལ། གཉིས་ཀ་རྣལ་མར་
20-307a
གནས་ན་ནི་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཆར་དུ་མཐོང་ཡང་མི་འགལ་ཡང་། དམ་བཅའ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་འགལ་བའི་དབང་གིས་གཅིག་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་ངོ་བོ་འགལ་བ་གཉིས་སུ་གནས་པ་ཞེས་བཞག་པས་ན་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བློ་ཡི་འཛིན་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པར་གནས་པ་མིན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཡུལ་ཀུན་མཐོང་བའི་བློ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་གཉིས་སུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་བྱ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་ལུགས་ལ་ནི་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་གང་ཡང་མིན་གྱི། ནང་ཤེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཤར་བ་ལྟར་སྣང་ལ། དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་རྣམ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་པའི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །
非无境亦有无境证
གསུམ་པ་ཡུལ་ཅན་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་མེད་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ལ། འོག་ནས་འཆད་ལ་འདིར་མདོ་ཙམ། །
略说
དང་པོ། འོག་ནས་ཤེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཡོད་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་པའི་དོན་ལ་མོས་པ་ཅན་ནི་གཞུང་དེ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །
显示
གཉིས་པ། ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་ཙམ་ནི། ཇི༷་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་བློ༷་ནི༷་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་དངོ༷ས་པོ་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ་ལས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་དོན་ལ་མི་ལྟོས་ཀྱང་ནང་གི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ན་གང་ཅི་ཡང་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་དོན་ལས་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ངེས་པར་དེ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་དབང་ཤེས་ཚོགས་
20-307b
པ་མེད་པར་གསལ་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་དོན་རྗེན་པ་སྣང་ན་བསད་པ་ན་ཡང་སྣང་དགོས་ཀྱི། ནང་ཉིད་དོན་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པས་གཉིད་ལོག་པ་ན་སྣང་བར་མི་འགལ་ཏེ་མེས་བསྲེགས་པ་ཡང་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །རྨི་ལམ་དུ་ཡུལ་ཡོད་པར་སེམས་པ་ནི་ཉིན་པར་ཡོད་པའི་དབང་གིས་སོ། །ཐ་མར་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་པ་མེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་པའི་སྣང་བའི་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཡང་ཐ་སྙད་བྱས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་བྱ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་སྐྱོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །
色法无世间义有
Cognitive Assistant: 这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第二，[有人说]：所喜不喜的不同影像在同一时间一起显现，因此对所有人一致显现两者，"显现如何存在"的意义也得以成立。
[回答]：这完全不合理。应该这样表述这个推理：因为单一对象存在所喜不喜的两种影像，所以这两者应同时、一起对一切人显现。而你说"对一切人显现两者"，这与论著的语境不符；即使说"对一切人显现两者，因此根据各个补特伽罗[的不同]而显现为所喜不喜的不同本质"，这也不是正确的推理。
如果一个对象中存在两种影像，且两者都如实存在，那么同时看到两者也无矛盾。但这里的宗义是：由于两种影像相违，主张单一[对象]本身存在所喜不喜的两种相违本质。因此，若是成立于对象本质，而不是因心识执取方式不同而有差别，那么一切见到该对象的心识应当同时看到该对象本质的一切方面；而由于没有[同时]显现，所以对象本身不存在两种不同的本质——这是破除所破。
实际上，[对象]不以任何方式存在于对象自身的本质中，仅仅是内在心识的变现而已，所以如何在心识中生起就如何显现。这是我们有相一方的系统。
非无境亦有无境证
第三，通过推理门说明虽有有境但无境，分为：后面将详解此处略说。
略说
第一，在后面的真实心识入门的部分会广泛解释虽无外境但有有境心识，所以希求大乘了义者应当查看那些论著。
显示
第二，虽无外境，但仅有体验心识：如前所述，显现为蓝色等的心识是依业而生的事物性，而诸业也只是成就心识习气的因，即使不依赖外境，如果有内在生起的因，任何[现象]生起都不相违。
虽然似乎是从外境产生根识，但并不必然依赖于它，因为在梦中没有对象、根官、意识的聚合也有明显的显现。如果是直接显现外境，那么在睡着时也应该显现；而由于是内在显现如对象，所以在睡眠时显现并不相违，就像被火烧也不相违一样。在梦中认为有对象是因为白天有[对象]的缘故。
最终，除了心识外，所谓的世间"存在"虽然没有，但依据世间名言，基于心识的显现部分，也在论典和世俗谛中做了名言安立，因此一切世间的作用都成立，所以即使无外境也没有任何过失。
色法无世间义有


 །གཉིས་པ་ལ། ལས་ཀྱིས་ཅི༷ག་ཤོ༷ས་བསྒྲིབས་པ་དང་། །རྟོག་པས་གཉིས་སུ་སྣང་ལན་དགག །དང་པོ། ཡུལ་མཐོང་བ་པོ་དེས་གང་མ་མཐོང༷་པ་དེ་ནི་རང་གི། ལས་ཀྱིས་བསྒྲིབ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་གཉིས་ཀ་མཐོང་བ་མི༷ན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་དོན༷་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་དབ༷ང་གིས༷་དེ་དང་དེ་བློས་རྟོགས༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་སྣང་བ་དུ་མ༷འི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཅན་གྱི་དངོས༷་པོ་དེ༷་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་ལ༷་དམིགས་པའི་བློས་གང་
20-306a
རུང་གཅི༷ག་གི༷་བདག༷་ཉིད་དག་ཏུ་མཐོ༷ང་བར་བྱེ༷ད་པ༷་ན་མ༷་མཐོ༷ང་བ་དེ་ནི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི༷་ལྟར༷་ན༷་དོན༷་རང་ཉིད་ཤེས་པས་མཐོང༷་བར་བྱེ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྣང་བ་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ་དོན་ཁོ་རང་གི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཆ་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ། དེའི་རྣམ་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་དེ་དོན་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བ་མིན་པར་གྲུབ་པས་ན་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ངེས་པར་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེ་འགའ་ན་མ་མཐོང་བ་ཞེས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲིབས་སོ་ཞེ་ན། ལས་དེས་དོན་དེ་ཉིད་རང་ངོར་སྣང་བ་དེ་གཅིག་པུའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད་ན་མ་མཐོང་བ་ཞེས་པ་ལས་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱི་དོན་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དོན་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དངོས་སུ་མི་སྣང་བར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་ཡང་སོ་སོའི་ལས་སྣང་ཙམ་ལས་དོན་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་དུའང་བཤད་དོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཡུལ་གཅིག་ལ་འདོ༷ད་དང༷་མི༷་འདོ༷ད་པར༷་སྣང༷་བ༷་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག༷་པ་ཙམ་ཡི༷ན་ཏེ། གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆགས་ལྡན་དང་ཡིད་ལོག་གིས་བུད་མེད་མཐོང་བ་བཞིན་ཡིན་གྱི་དོ༷ན་རང་ཉིད་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་བློ༷་ལ་འདྲ་མི་འདྲར་སྣང་བ་མི༷ན་ཏེ་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་རྗེན་པར་འཇལ་ལོ་སྙམ་ན། དབང་ཤེས་དེ༷་ལ༷འ༷ང་འཆི་ལྟས༷་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་མིག་སེར་དང་སྲོག་ཆགས་སོ་སོའི་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ལ༷་སོ༷གས་པ༷ར་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་ལྟར་ངེས་པ་མེད་པར་གང་རུང་གི་མཐོང་བའམ་སྔར་མཐོང་བ་དང་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བ་མེ༷ད་པའམ་མི་མཐུན་པའི་སེ༷མས་གཞན་དང་གཞན་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་དབང་ཤེས་ལའང་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྗེན་པར་སྣང་བར་མ་ངེས་སོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་ལ་རབ་རིབ་སོགས་ཀྱིས་བསླད་པ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་མཐོང་བ་མི་འདྲ་བ་དང་སོ་སོའི་དབང་ཤེས་ལ་བདེ་བ་དང་
20-306b
སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྣམ་ལྡན་དུ་འགྱུར་བ་དུ་མར་མཐོང་སྟེ། འཆི་ལྟས་སུ་སྔར་རང་གི་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བ་ཕྱིས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་གཅིག་ལའང་ཉན་ཤེས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་དང་། སྲོག་ཆགས་འགའ་ཞིག་གི་དབང་པོ་ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དེས་ལ་ལར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཡིད་ཀྱིས་འདོར་ལེན་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་ཏེ་དུད་འགྲོ་སོགས་ལའང་སྔར་བཟའ་མ་མྱོང་བའི་ཟས་བྱིན་པ་ན་ལྕེ་ཤེས་བདེ་བའི་རྣམ་པས་མྱོང་ཞིང་བཟའ་བ་དང་འགའ་ཞིག་འདོར་བ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第二分为：业力遮障部分和破斥分别显为二的回答。
第一，[有人说]：观察者所未见到的，是被自己的业力所遮障，因此不见两者。
[回答]：如果这样，则不会由于外境的存在而使此彼被心识了知。因为，被认为是产生根识之因、具有多种显现本质的事物，虽在附近存在，但当了知它的心识只见到任一种本质时，即使未见到的确实是对象，但如何说对象自身被心识所见呢？因为虽然对象处于可见范围，但它不作为产生心识的因。如此，即使所见的也令人怀疑是否从对象力量而显现，因为在对象自身的实体中，所喜和不喜的部分本来是不可分的，自性存在的，而与其影像不符的显现已被证明不是由对象自力所显现，所以像双月等一样，对象也不一定存在。
某些例子中说"未见"是由业力使那种显现以外的被遮障，[对此回答]：如果那种业使对象自身只显现为一种影像，那么所谓"未见"，这种业如何是见到外境的因呢？它将成为使多种本质的对象不直接显现而错乱为其他影像的因。如此，自己所见到的也只是各自业力的显现，而没有共同的对象，这也是其中的含义。
第二，[有人说]：同一对象显现为所喜不喜，只是意识的分别而已，就像因习惯而有贪恋者和厌恶者看见女人一样，而不是执取对象自身的根识智以不同方式显现，因为一切无错乱的根识都直接衡量那个对象。
[回答]：在根识中也有被死兆所侵、黄眼病和各种生物根官的差异等情况，而不是像一个所见那样确定，或者是任何[根识]所见，或者是与先前所见无连续或不一致的其他心所见，因此根识也不一定显现对象的直接真实状态。
即使根官没有被眼翳等染污，也可见到对象的不同显现，以及在各自的根识中产生快乐和痛苦的各种具相[显现]。例如，作为死兆的，先前见到可爱的儿子，后来见到不可爱的样子等；同样地，对于同一声音，听识也生起随顺或背离的状态等；有些生物的根官所生的乐，对某些[生物]却产生苦。这些不仅限于意识的取舍，因为动物等，当给予先前未曾食用的食物时，舌识也以快乐的方式体验并食用，而有些则舍弃，就是这样。


 །འདིར་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་ཆ་བསྟུན་ནས་གསུངས་ཀྱང་དེས་མཚོན་པར་དཔྱད་ན། མིག་སེར་ཅན་གྱིས་དུང་སེར་པོར་དམིགས་པའང་དམིགས་རྐྱེན་དུང་མེད་ན་སྣང་བ་དེ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་མོད་དུང་གི་དབྱིབས་དུ་ཇི་ལྟ་བར་སྣང་ཡང་ཁ་དོག་སེར་པོ་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ན་དེ་འདྲའི་དུང་སེར་པོ་ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་མ་མྱོང་ཡང་སེར་པོ་དང་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་དབྱིབས་སྣང་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མིན་ན་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པས་རྗེན་པར་འཛིན་པའི་ལུགས་ལ་ནི་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་གསལ་སྣང་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དོན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་འགལ་བ་གནས་པ་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་དབང་པོ་བསླད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་ཡུལ་དུང་གི་རང་བཞིན་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་ཤེས་སྣང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ན། དུང་དཀར་སྣང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་སྣང་ཚུལ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ལ་དཔག་ནས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རེ་ཞིག་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དུང་དཀར་སྣང་དང་སེར་སྣང་གཉིས་ཀ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་སེར་སྣང་ནི་འཁྲུལ་
20-307a
པས་བསླད་ལ། དཀར་སྣང་ནི་མ་བསླད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དུང་རང་ཉིད་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་སྣང་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་སྣང་ཀུན་དང་ལས་སྣང་གི་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཀུན་ཀྱང་རྣམ་པ་སོ་སོར་མྱོང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་དེ་སོ་སོས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་དང་། ཡུལ་ཅན་གང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གཞག་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རང་རང་སོ་སོས་མཐོང་བ་དེས་དོན་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་རིག་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ལ་བརྟན་མི་བརྟན་དང་། ཡུལ་ཅན་མཐོང་བ་དེ་ལ་བསླད་པ་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཀྱི་ཆ་ལས་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་བློར་འཇོག་སྟེ་དུང་དཀར་འཛིན་དང་སེར་འཛིན་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་སྐབས་འདིར་དོན་རིག་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་དེ་འགལ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཅན་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ནམ་ཡང་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བས་རེ་ཞིག་དུང་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ལྟར་དགོས་པས་ན་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་ཁས་མི་ལེན་པར་ཡུལ་རང་གི་དངོས་པོ་རྗེན་ཅེར་དུ་སྣང་བ་ལྟར་ན་སོ་སོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་སོ་སོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱི་དོན་ཀྱང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སམ་ལས་སྣང་གིས་མཐོང་བ་དེ་མིན་པའི་ཐུན་མོང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུས་ཀྱང་བཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་སུ་གལ་ཆེ་བས་ཤིན་ཏུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
故而自证是果应理
གཉིས་པ་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ནི། སྔར་ཚད་འབྲས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་དོན་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་ཚད་འབྲས་
20-307b
སུ་བཤད་ཀྱང་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་དེ་རང་རིག་ལས་འོས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་ལུགས་ལའང་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

 །འདིར་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་ཆ་བསྟུན་ནས་གསུངས་ཀྱང་དེས་མཚོན་པར་དཔྱད་ན། མིག་སེར་ཅན་གྱིས་དུང་སེར་པོར་དམིགས་པའང་དམིགས་རྐྱེན་དུང་མེད་ན་སྣང་བ་དེ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་མོད་དུང་གི་དབྱིབས་དུ་ཇི་ལྟ་བར་སྣང་ཡང་ཁ་དོག་སེར་པོ་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ན་དེ་འདྲའི་དུང་སེར་པོ་ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་མ་མྱོང་ཡང་སེར་པོ་དང་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་དབྱིབས་སྣང་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མིན་ན་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པས་རྗེན་པར་འཛིན་པའི་ལུགས་ལ་ནི་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་གསལ་སྣང་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དོན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་འགལ་བ་གནས་པ་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་དབང་པོ་བསླད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་ཡུལ་དུང་གི་རང་བཞིན་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་ཤེས་སྣང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ན། དུང་དཀར་སྣང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་སྣང་ཚུལ་དོན་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ལ་དཔག་ནས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རེ་ཞིག་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དུང་དཀར་སྣང་དང་སེར་སྣང་གཉིས་ཀ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་སེར་སྣང་ནི་འཁྲུལ་
20-307a
པས་བསླད་ལ། དཀར་སྣང་ནི་མ་བསླད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དུང་རང་ཉིད་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་སྣང་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་སྣང་ཀུན་དང་ལས་སྣང་གི་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཀུན་ཀྱང་རྣམ་པ་སོ་སོར་མྱོང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་དེ་སོ་སོས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་དང་། ཡུལ་ཅན་གང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གཞག་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རང་རང་སོ་སོས་མཐོང་བ་དེས་དོན་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་རིག་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ལ་བརྟན་མི་བརྟན་དང་། ཡུལ་ཅན་མཐོང་བ་དེ་ལ་བསླད་པ་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཀྱི་ཆ་ལས་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་བློར་འཇོག་སྟེ་དུང་དཀར་འཛིན་དང་སེར་འཛིན་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་སྐབས་འདིར་དོན་རིག་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་དེ་འགལ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཅན་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ནམ་ཡང་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བས་རེ་ཞིག་དུང་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ལྟར་དགོས་པས་ན་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་ཁས་མི་ལེན་པར་ཡུལ་རང་གི་དངོས་པོ་རྗེན་ཅེར་དུ་སྣང་བ་ལྟར་ན་སོ་སོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་སོ་སོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱི་དོན་ཀྱང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སམ་ལས་སྣང་གིས་མཐོང་བ་དེ་མིན་པའི་ཐུན་མོང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུས་ཀྱང་བཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་སུ་གལ་ཆེ་བས་ཤིན་ཏུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
故而自证是果应理
གཉིས་པ་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ནི། སྔར་ཚད་འབྲས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་དོན་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་ཚད་འབྲས་
20-307b
སུ་བཤད་ཀྱང་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་དེ་རང་རིག་ལས་འོས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་ལུགས་ལའང་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是所提供藏文的完整直译：
在此虽然按照一定程度进行说明，但通过分析其所代表的含义可以发现：患黄疸症者看到白螺为黄色，虽然若没有螺作为所缘条件，这种显现不会产生，但当他看到螺的形状如实显现却呈现黄色时，这种黄色的螺虽然从未作为外境存在过，但若那与黄色本体不异的形状显现不是识的相分，则将成为对象自身的本体所成就。因此，在主张外境自体被心识直接把握的系统中，不可能产生对境的错误明显显现。因为显现如何即是对象的本性，所以对象本身不可能同时存在相互矛盾的属性。
这种情况虽是由感官损害所产生的似现量，但当黄色螺的显现作为对境螺的本性、外境的本体显现仅仅是识的显现时确立后，白螺的显现也与之相同。在显现方式上作为对象显现没有差异，这由经验证实，由此可以推知有识的相分存在。
即便如此，暂且从承认外境的角度而言，虽然白螺显现与黄螺显现作为识的相分没有差异，但黄螺显现是被错觉所损害，而白螺显现未被损害，因此可以说产生相分的外境螺本身是白色的。同样，对于树木似乎移动的显现等一切错觉显现，以及不同的业感显现，各自的相分体验是不可否认的。如果作为产生相分的所见共同对象按照各自所见的方式实际存在，那么所有的见解都将成为有效量，因此在这种情况下无法建立什么是对象的实际情况，以及哪个认知主体是有效量的区分。
虽然各自按照自己所见来表述认识该对象的语言，但基于对象显现的稳定性与否，以及认知主体的见解是否掺杂损害，来确立为量或非量的认知，如同执白螺与执黄螺一样。
因此，在承认外境的立场上，有效量所衡量的对象不能被有效量确立为具有各种矛盾特征的实体，所以暂且必须如同确定地承认螺是白色那样，而对于其他不同的显现，若不承认仅是相分，而认为是对象自体的赤裸显现，那么各自的显现方式将成为那对象的实际情况。若实际上并非如此，则仅是各自习气的显现，连共同所见的外境也不能成立，因为由各自习气力量或业力显现所见之外的共同[对象]，谁也无法确立"这就是它"。这在考察名言的有效量环境中非常重要，应当深入思考。
故而自证是果应理
其次，自证是结果的道理：前面虽在第一种量果关系中解释仅了解对象为量果，但经过细致分析，这离不开自证，因此即使在承认外境的系统中，自证也是结果。


 །ཇི་ལྟར་ན། དོན་མྱོང་བ་འདི་ནི་བློ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་རྗེན་པར་མྱོང་བ་མིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་དོན་སྔོ་སོགས་གཞ༷ལ་བྱ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ༷འང༷་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་བའི་རང་རིག་འདི་ནི་ཚད་མའི་འབྲས༷་བུ་ཡི༷ན་པར་རི༷གས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཇི༷་ལྟར༷་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདི༷་ཡི་ར༷ང་བཞིན༷་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་ནི༷་དེ་ལྟར༷་རྣམ་པ༷ར་ངེ༷ས་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་ཕྱི་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་ངེས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་དོན་ཡོད་ཀྱང་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དོན་མི་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །
遮其非理之争
གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི༷་ལུགས་ལ་རང་རིག་ཚད་འབྲས་ཡིན་པ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་སྤང་ལ། འཛིན་རྣམ་ཚད་མར་ཐལ་བ་སྤང་། །ཕྱི་དོན་གཞལ་བྱར་མི་འཐད་སྤང་། །
遮了相量
དང་པོ་ལ། བསམ་པའི་དབང་གིས་འཛིན་རྣམ་མིན། །མིན་ཀྱང་རང་རིག་འབྲས་མི་འགལ། །
是故思非了相
དང་པོ། གལ་ཏེ་ནང་གི་ཤེས་པ་མྱོང་བ་ཙམ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་ན་འཛིན་རྣམ་དེ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་ལ་འཛིན་རྣམ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱི་དོན་འདོད་པ་དེའི༷་ཚེ༷་དོན༷་དུ་སྣང༷་བ་གཟུང་རྣམ་འདི༷་ཉི༷ད་ནི༷་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚད༷་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་འཛིན་རྣམ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་རྣམ་དེ་ཡོ༷ད་དུ་ཟི༷ན་ཀྱང༷་ནི་དེའི་ཡུལ་ནང་གི་བློའི་རྣམ་པ་དེ་ཡིན་གྱི་དོན༷་གཞ༷ན་པ་ཕྱི་དོན་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་ཕྱི༷་རོལ༷་ལ༷་འཛི༷ན་རྣམ་བདག༷་ཉིད་ནི་ལྟོ༷ས་པར༷་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་ཏེ། ཁ་ནང་ལྟའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྡེབ་སྦྱོར་གོ་བདེར་བསྡེབས་ན། དེ་ཚེ་དོན་སྣང་འདི་ཉིད་ནི། །ཚད་ཡིན་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་གཞན་གྱི། །
20-308a
ཕྱི་རོལ་ལྟོས་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཟུང་རྣམ་ཡང་ཕྱི་དོན་ལ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེས་ཀྱང་ཕྱི་དོན་དངོས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེས་ཕྱི་དོན་དངོས་སུ་མི་འཛིན་པར་འདོད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཇི༷་ལྟར༷་དོ༷ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བད༷ག་ཉིད་དེ༷་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རང་ངོ་ལ༷་གན༷ས་པ༷་དེ༷་ལྟ༷་བུར༷་ཕྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་དོན་འདི༷་ནི༷་བློ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ༷་ལྟར༷་དུ་གན༷ས་སོ༷་ཞེས༷་ངེས༷་པར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དོན་སྣང་དེ་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་ནི་རི༷ག་པ༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་ཉི༷ད་དོ༷ན་རི༷ག་པའམ་ཤེས་པ་ཞེས་སུ་འདོ༷ད་དེ། འདི༷་ལྟར༷་སྣང་བ་དེ་བློ་རང་ཉིད་དོན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དོན༷་གྱི་བདག༷་ཉིད་རྗེན་པར་སྣང༷་བ་ཉིད་མ༷་ཡི༷ན་ཀྱང་ཕྱི་དོན་དེ༷་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དམ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། བློ༷་ལ༷་ནི༷་གན༷ས་པའམ་སྣང་བའི་དོ༷ན་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱུའི་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་དེ༷་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཇི༷་ལྟར༷་སྔོ་སོགས་ཀྱི་དོན༷་དེ༷་ནི༷་བློ་ལ་གན༷ས་པ་དེ༷་ལྟར༷་ཕྱི་དོན་དེ༷་ཡང་ར༷བ་ཏུ་གསལ༷་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །
非了相却不违自证为果
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ན་རང་རིག་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཟུང་རྣམ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་དོན་རྟོགས་ཚད་འབྲས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱ་བ་མི་བྱེད་ན་ནི་དེ་ཚད་མར་ཡང་མི་རུང་སྟེ་དེ་ལ་དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
怎样呢？对境的体验实际上是体验心识中存在的相分，而非直接体验裸露的对象。因此，即便在主张外在对象如蓝色等为所量的系统中，这种心识自身的体验——自证，也应当是量果。其原因是，正如心识自身体验显现为蓝色等的相分的本质那样，才能确定外境对象，除此之外，不可能确定这个外境对象是这样或那样的。因此，即使承认对象存在，自证仍然是量果，更不必说在不承认外境的系统中了。
遮其非理之争
第二，遮除在承认外境的系统中自证作为量果不合理的争论分为：遮遣能取相分成为量的过失；遮遣外境不应为所量的过失。
遮了相量
第一又分为：通过思考非能取相分；虽非[能取相分]但自证为果不相违。
是故思非了相
第一，若有人说：如果仅仅体验内心识就能成为对外境的量，那么能取相分就将成为对外境的量，因为在显现为所取蓝色的对象上也有能取相分的缘故。
回答：当承认外境时，这显现为对象的所取相分本身成为对外境的量，而非能取相分。因为即使能取相分存在，其对象是内在识的相分，而非其他对象即外境。因此，能取相分本身不需要关照外境，因为它是面向内心的识。若以易懂的诗偈形式表述："彼时此所取相，为量非能取相，纵然彼能取相，不须关照外境。"
问：那么所取相分也不应成为对外境的量，因为它也不直接把握外境。
答：虽然承认它不直接把握外境，但由于我们通过思维执著外境，认为外在蓝色等对象的本质如何存在于心识自身中，就如何存在于外境中，从而确定"外境就像它在心识中显现的那样存在"。而那显现的对象本质是认知，因此被称为对境识或心识。这样的显现实际上是心识自身显现为类似对象，而非对象本质的裸露显现，却仍是外境的能成立者或有效量。因为存在于心识中或显现的对象相分能够执行了解作为因的对象的功能。因此，正如蓝色等对象存在于心识中那样，外境对象也被清晰地了解。
非了相却不违自证为果
第二，如此一来，自证就不会成为量果，因为所取相分自身执行了解对象的功能，如前所说对境了解为量果。若不执行功能，则它也不适合作为有效量，因为它不具有了解对象的功能。


 །གཞན་ཡང་འཛིན་རྣམ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དེས་ཕྱི་དོན་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པས་ཡིན་ན་རང་རིག་ཀྱང་དོན་རིག་གི་ཚད་འབྲས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པའང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་རང་རིག་ཚད་འབྲས་སུ་ཇི་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན། ཕྱི་དོན༷་འཇོ༷ག་པ་ནི་གཟུང་རྣམ་དེ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་དོན་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཤེས་པ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང༷་རི༷ག་པ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་སུ་རིག་པ་མེད་པ་ཡི༷ན་ཡ༷ང་ཕྱི་དོན་ལྐོག་ན་མོའི་ཚུལ་དུ་འདོད་པ་དེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ཕྱིར་
20-308b
བལྟས་ཀྱི་དོན་རིག་པར་འདོད་དེ། ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་ཕན་ཆོད་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་བློ་ལ་སྣང་བ་འདི་ལས་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཚད་མ་གཟུང་རྣམ་དང་འབྲས་བུ་རང་རིག་གཉིས་ཀའི་ཡུལ༷་ཐ༷་དད་པ༷འ༷ང་མི༷ན་ཏེ། གཟུང་རྣམ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་སྔོན་པོ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་སྙམ་ན། སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་ཅི་ལྟར་མྱོང་ན་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་བསླད་པའི་དབང་གིས་སྣང་ཡང་། གཟུང་འཛིན་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ལ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ན༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གསལ། ཙམ་གྱི་ར༷ང་རི༷ག་པ་དེ་ཕྱི་དོན་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་འབྲས༷་བུ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་བློ་དེས་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ངོར་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་དང་ནང་བལྟས་ཀྱི་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་། བསླད་པའི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལྟར་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་ན་ཡང་ཤེས་པ་ཁ་ཕྱིར༷་བལྟས་ཏེ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་མྱོང་བའང་མེད་ལ། གཟུང་རྣམ་ལས་གཞན་པའི་འཛིན་པ་ཡན་གར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན༷་རི༷ག་པར་འདོད་པ་དེ༷་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་རིག་དེ་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་དང་དེར་གསལ་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ༷། །འདི་དག་གི་ཤན་ལེགས་པར་མ་ཕྱེད་ན་བློ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་མི་ཕྱེད་པས་ཞིབ་ཏུ་བསམ་པར་བྱ་བ་གལ་པོ་ཆེའོ། །
遮外色法非所量
གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་གཞལ་བྱར་མི་འཐད་པའི་རྩོད་སྤང་ལ། དོན་ནི་རྒྱུ་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ཡིན། །རྒྱུ་མིན་སྣང་བས་རྩོད་པ་མེད། །
其因为外色法
དང་པོ། ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ནི་དོན་མ་ཡིན་ལ། དོན་ནི་རྣམ་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་
20-309a
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཙམ་གཞལ་གྱི་ཕྱི་དོན་ཉིད་གཞལ་བྱར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་གཞལ་ཀྱང་དོན་མ་གཞལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་དོན་རང་མཚན་དེ་དང༷་འདྲ༷་བ༷འམ་གཞ༷ན་ནང་གི་བག་ཆགས་འཇོག་བྱེད་དང་འདྲ༷འང༷་རུང༷་སྟེ་རྒྱུ་ཡི་སྟོབས་ལས་ཤེས༷་པ༷་ཉིད་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ༷་ལྟར༷་སྣང༷་བ༷་ཙམ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་ནི༷་དོན་ཡང་ཡི༷ན་ཏེ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཤེས་པ་ཉིད་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་གཟུང་དོན་ཡོད་ན་དུས་མཉམ་པ་དེ་ཡིན་དགོས་ན་དེས་ཤེས་པ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས༷་ན༷་དེ་འདྲའི་དོན་ནི་གཞལ༷་བྱ་ཉི༷ད༷་དུ་འདོ༷ད་དེ། དེ་ཡང་དམིགས་རྐྱེན་གྱི་དོན་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་དེའི་རྒྱུར་འདོད་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཡི་ངོར་བྱས་ནས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
此外，若能取相分不成为量是因为它不以外境为对象，那么自证也不应成为对境了知的量果。并且由于不承认量和量果有不同的对象，那么在主张外境的系统中，自证如何能够安立为量果呢？
回答：安立外境是基于它是所取相分的本质，因此心识显现为蓝色等，这种心识自身体验的自证，除此之外并无直接了知实际对象的情况。然而，依据承认外境作为隐蔽对象的立场，认为这是面向外的对境了知。因为一旦承认外境，除了心识中的显现，不可能有其他能够证成它的方法。
因此，以所取相分为量，以自证为果，这二者的对象并非不同。若问所取相分如何执行了解外境蓝色的功能？答：仅仅通过明显地体验蓝色本身就完成了这个功能。如何体验呢？虽然由于受损的影响，显现为蓝色和蓝色执取二者，但若考察所取和能取的本质，则未成立为对象和对象持有者二者，而是仅仅明显呈现为蓝色相分的自证。即使从承认外境的角度而言，这也被解释为量果。由显现为蓝色相分而生的心识完成了了解蓝色的功能。
因此，从显现为存在外境的角度，区分为向外观照和向内观照两种方式；从受损的显现来看，区分为所取和能取两种。虽然可以以此差异方式解释，但实际上心识向外观照而体验心识之外的对象是不存在的，也没有独立于所取相分之外的能取。因此，所谓的对境了知，在胜义中就是自证的本质。因为心识的所有体验都只是心识本身显现为这样或那样的明了，完全不超出自证的范畴。
如果不能很好地区分这些观点，就无法区分所有心识都成为自证的方式，所以这是需要详细思考的重要问题。
遮外色法非所量
第二，遮遣外境不应为所量的争论：因是对象故为所量；非因显现故无争论。
其因为外色法
第一，按照主张心识具有相分的说法，显现在心识中的并非对象，而对象是具有那相分之因，因此仅衡量自己的因，外境本身不会成为所量。
回答：虽然衡量因，但并非不衡量对象，因为无论相分与外境自相相似，或与能够安立内在习气的[因]相似，仅仅心识本身显现为如此蓝色等相分，这一点是无可否认的。这样的因也是对象，因为除了在心识中安立相分的因之外，没有任何所谓的"对象"。若不产生心识，就像石女之子等一样，也不能成立为对象。
如果存在非因的所取对象，则必须是同时的，而前已证明它不能对心识有所帮助，所以这样的对象被承认为所量。也就是说，心识从所缘缘的对象而生，这种认为它是因的观点是基于如此显现的立场，在未经详细观察的情况下运作，因此没有任何过失。


 །
非因即现无争
གཉིས་པ། ཇི༷་ལྟ༷ར་ཟླ་གཉིས་དང་རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ༷་པ༷་འག༷འ་ཞི༷ག་ལྟར༷་རང་དུས་ན་དོན༷་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་སུ་སྣང་བ་མེ༷ད་པར༷་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་ལྟ་བུར་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་དེ༷་ཇི༷་ལྟར་ཕྱི༷་དོན་འཛི༷ན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་བཞག་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ༷་ནི་ཁྱོད་ཤིན་ཏུ་བདེན་ཏེ་ཁོ་བོས་ཀྱང་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་འདིའི་ངོར་བྱས་ནས་མ་བརྟགས་པར་ཕྱི་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ཕྱི་དོན་འཇལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་འཛིན་པ་དེ་འདྲ༷་ང༷ས་ཀྱང༷་མི༷་ཤེས༷་ཏེ། ནམ་ཡང་ཕྱི་དོན་ཤེས་པས་འཛིན་པར་མི་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་དོན་ལ་གནས་སོ༷། །
实相无类别
གཉིས་པ་དོན་ལ་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ལ། གསུམ་དུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པར་བསྟན། །དོན་ལ་དབྱེ་བས་སྟོང་པར་
20-309b
བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
说有三为错乱
དང་པོ་ལ། བསླད་པའི་དབང་གིས་གསུམ་དུ་སྣང་། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས། །དང་པོ། ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་པོ་བློ༷་ཡི་བདག༷་ཉིད་ཙམ་དུ་རྣམ༷་པ༷ར་དབྱེར༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣ༷མས་ཀྱིས༷་གཟུང༷་བ་གཞལ་བྱ་དང༷་། འཛི༷ན་པ༷་ཚད་མ་དང་། དེས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་འབྲས་བུ་རང་རིག་དག༷་དང་གསུམ་པོ་ཐ༷་དད་དུ་ལྡན༷་པ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་དང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅིང་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར༷་ན༷་དབང་པོ་སྔག༷ས་དང་རྫས་དང་ཏིང་འཛིན་སོ༷གས་ཀྱིས༷་བསླ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་འཇི༷མ་པའི་དུམ༷་བུ༷་དང་ཤིང་བུ་རྡེའུ་སོ༷གས་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ཡི༷་གཟུག༷ས་དང༷་བྲལ༷་བ༷་ཡང༷་རྣམ༷་པ༷་གཞ༷ན་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྣང༷་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་འཁྲུལ་སྣང་མ་ཡིན་ཏེ་སྔགས་དང་རྫས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་སྣང་བ་དེར་སྐྱེས་པའོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིམ་དུམ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་དག༷་དེར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་འགྱུར་དགོས་ཀྱང་སྔགས་སོགས་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེས་མ༷་བསླ༷ད་པའི་མི༷ག་ཅ༷ན་གྱིས༷་འཇིམ་དུམ་སོགས་རང་གི་དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ལྟར༷་མཐོ༷ང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན་ཐག༷་རི༷ང་པོའི་མྱ་ང༷མ༷་གྱི་ཐང་ན༷་གཟུག༷ས་ཆུང་ངུ་ཡང་ཆེན༷་པོར༷་སྣང༷་བ་བཞི༷ན་དུ་དོན་ལ་གཟུང༷་བ་དང་འཛི༷ན་པ༷་དང་དེས་དེ་རིག༷་པ༷་གསུམ་དག༷་སོ་སོར་ཡོ༷ད་པ༷་མིན༷་ཡང༷་བློ༷་ངོར་གཞལ༷་བྱ་ད༷ང་འཇལ༷་བྱེ༷ད་ཚད་མ་དང་། དེས་དེ་གཞལ་པའི་རང་རིག་པ་འབྲ༷ས་བུར༷་གན༷ས་པ༷་ཡི་ཚུལ་གསུམ་པོ་འདི༷་ནི༷་བློ་ངོར་ཇི༷་ལྟར༷་རྗེས༷་སུ་སྣང༷་བ་བཞི༷ན་དུ་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་བྱས༷་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་རྗེས་སུ་བྱས། །ཞེས་སོ། །
立实相无类别
གཉིས་པ་དོན་ལ་དབྱེ་བས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། སྣང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མིན་ན༷་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི༷་ངོ༷་བོ༷ར་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་བློ་ཡི་དངོ༷ས་པོ་གཅི༷ག་ལ༷་དེ་གསུམ་གྱི་རྣ༷མ་པ༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྣང་བ་དེ་ལྟར་
20-310a
བདེ༷ན་པར་འགྱུར༷་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་བདེན་པར་གྱུར་ན་གཅི༷ག་པ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རང་ལ་རང་ཡུལ་དུ་བདེན་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་དེ་རིག་པ་གསུམ་དུ་གནས་པས་དེ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཀ་བུམ་སྣམ་གསུམ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བློས་ཡུལ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ནི་གཏན་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་གསུམ་བློ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འབྲེལ་བ་ནམ་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
非因即现无争
第二，如同二月（月亮的重影）和梦中的马牛等某些相分一样，在其自身时间里并无外境事物直接显现，心识本身显现如同对象，这样怎能执取外境呢？如此安立似乎不合理。
答：你说得非常正确。我也只是基于这种似乎有外境的显现，在未经详细观察的情况下说"由外境产生的相分测量外境"。若真正详细分析，我也不知道有什么心识能执取外境，如前所述，外境永远不能被心识所执取，这是事物的真实情况。
实相无类别
第二，在实际上量果所量三者没有区别，分为：说明显现为三是错乱；证明实际上空无区别；遮除对此的争论。
说有三为错乱
第一又分为：由受损而显现为三；依此安立名言。
第一，量、果、所量三者作为心识本身实际上无法区分，但具有错误见解的人们，将所取视为所量，能取视为量，以及对此的体验视为量果自证，如同这三者各自存在一样妄加分别，并据此进行表述和理解。例如，对于被咒语、药物、禅定等所损害的感官而言，土块、木片、石子等虽然没有马牛等的形状，却显现为马牛等的其他相分一样。
若认为这不是错觉显现，而是由咒语和药物等因缘而生的显现，这是不对的。因为如果那些土块等真的转变成了马牛，就应该改变其本质，但未被咒语等错乱因素损害的眼睛持有者不会看到土块等变成马牛等，这证明它们并非如此。
第二，如同在遥远的荒野中，小形体也显现为大一样，实际上所取、能取和对此的了知三者并非各自存在，但在心识前却显现为所量、能量和作为量果的自证三种方式，并按照心识中如何显现而作出相应的表述。或者说："依照显现而随之安立。"
立实相无类别
第二，证明实际上空无区别：如果不是依赖显现方式而妄加分别为三，那么对于显现为各种相分本质的单一心识事物，这三者的相分如何显现就应该如实存在。若显现差异的方式真实存在，那么它们的单一性就会被破坏。
若自身对自身成为真实对象，则将成立为对象、认知者和了知三者，这三者将成为各自独立的存在。如果是这样，即使像柱子、瓶子、毯子三者那样作为不同的事物，心识体验对象的表达方式将完全消失，因为永远无法证明这三者作为单一心识本质的关联。


 །དེས་ན་དུ་མར་བདེན་པ་མི་སྲིད་ལ་དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བདེན་ནོ་སྙམ་ན། དུ་མར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གཞ༷ན་ལ༷་རང་མིན་པ་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་པ་ཉམ༷ས་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། བདེ་སྡུག་དང་སྔོ་སེར་གྱི་རྣམ་པ་དང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དེ་དག་ཀྱང་སྣང་བ་དེའི་ངོར་ཐ་དད་དུ་སྣང་གི་རང༷་བཞི༷ན་གཅིག་ཏུ་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྣ་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བདེན་པ་མིན༷་ནོ། །ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་མ་ཡིན་པར་བློ༷་ཡི་དངོ༷ས་པོ་ལ་ཐ༷་དད་མེ༷ད་པར་མཐོང༷་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར༷་གཞལ་བྱ་སྔོ་སེར་སོགས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར༷་རིལ་གཅིག་ཏུ་ངེ༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་ག༷ང་གི༷ས་ཕྱི་ནང་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་དཔྱ༷ད་ན༷་གནས་ལུགས་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དུ་ན༷་དེ༷་ལ་དངོ༷ས་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེ༷ད་དེ། གང༷་གི༷་ཕྱིར༷་ན༷་སྣང་བ་དེ༷་དག༷་ལ༷་གཅི༷ག་བདེན་དང༷་དུ་མའི་རང༷་བཞི༷ན་དུ་བདེན་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱད་ན་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་བྱས་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །
遮迁其义
གསུམ་
20-310b
པ་རྩོད་སྤང་ལ། རིགས་པ་དང་ནི་ལུང་འགལ་སྤང་། །
遮违正理
དང་པོ་ལ། དེ་གསུམ་རྫུན་པར་མི་འཐད་དང་། །འཐད་ན་གསུམ་བཞག་མི་འཐད་རྩོད། །
其三不实非理
དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང་ནི་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ན་བདེན་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་རྫུན་པའི་དཔེ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། རྫུན་པ་ནི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྫུན་པར་བཞག་དགོས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་ལ་གང་གང་གི་དཔེར་རུང་སྟེ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་ཡང་དོགས་པར་འགྱུར་ལ། ཕན་ཚུན་ཆོ༷ས་མཐུན་པ༷་ཉི༷ད་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷ས་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་དང་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལྟར་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་མིན༷་ལ༷་དེ༷་ཡི་བདག༷་ཏུ་ཞེན༷་པས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་པ༷་དག༷་གི༷་འཁྲུལ༷་བ་སྐྱེ་བ༷་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བདེན་རྫུན་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་བཞག་པའོ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་འདི༷་ལ༷་དེ་འདྲའི་རྫུན་པའི་རྣམ་གཞག་དེ༷་མེ༷ད་དེ༷། སྐད་ཅིག་མི་སྡོད་པར་འགྲོ༷་བ༷་འདི༷་ལའམ་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ༷་བདེན་པ་དེ༷་ཡི་བདག༷་ཉི༷ད་གཅིག་ཀྱང༷་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ་གང་སྣང་བ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཏེ་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུར་རྫུན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ཟའོ་ཟེར་ན། བདེན་པ་སྔོན་སོང་ལ་ལྟོས་ནས་རྫུན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་འགོད་མི་དགོས་ཏེ། རང་ཉིད་རྫུན་པའི་དཔེ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པ་ནང༷་གི༷་བསླ༷ད་པ༷་མ་རིག་པ་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཉེས༷་པ༷་ཅན་རྨོངས་པ་དེ་ལ༷ས་བྱུང༷་བས༷་ན། རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་ཙམ་ནས་རང་གི་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཕྱིན༷་ཅི་ལོག༷་ཏུ༷་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་འདི༷་ལྟ་བུའང༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་བདེན་པ་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མི་དགོས་སོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
因此，若认为多样不可能为真而这三者为一体真实，则由于多样显现的相分对于自身而言是他者，他性已被破坏；又因为乐苦、蓝黄的相分以及显现为对象和认知者等，在显现面前显为各别，而不见为一体本质，所以多样作为一体本质并非真实。若见为显现为差异而实际上心识事物无差别，那么因此所量的蓝黄等一切显现也应当确定为无差别的整体，但这是不合理的。
如此，当以观察胜义的正理观察包含内外所取能取的这些事物时，在究竟实相中，其中没有任何事物实际成立。因为在那些显现中，无论是一体真实还是多体本质真实都不存在，因此成立为远离二边的本质。无论如何观察二元显现的本质，都无法经受推敲，仅此而已。因此，应当了解二元显现是错乱的显现，虽然显现但不真实，如同幻术、海市蜃楼、梦境等，由此进入非二元智慧的自证状态。
遮迁其义
第三，遮除争论分为：遮除违背正理和经教的过失。
遮违正理
第一分为：三者非实不合理之争；若合理则不应安立为三之争。
其三不实非理
第一分为：争论与回答。
第一，如果所取能取的一切显现都是虚假的，则连一个真实也不可能存在，虚假的比喻也不可能存在。因为虚假必须依赖真实而安立为虚假，若一切都是虚假，任何事物都可以作为任何事物的比喻，这样也会怀疑一切皆为真实。世间人的错误产生是由于见到彼此的共同属性，而将海市蜃楼视为水，将珍珠母视为银，执著非其本质为其本质。如此，真假是相互依存而安立的。
在你的这个系统中，这样的虚假安立是不存在的。因为在这转瞬即逝的世间中，不见有任何真实的本质，因为你主张一切所取能取的显现皆为虚假。因此，对于"一切皆假"这一说法，应当如何相信呢？比如将成为什么样的虚假呢？这是令人怀疑的。
回答：无需依靠先前存在的真实来安立虚假的比喻，因为可以用自身虚假的比喻，如眼翳的显现等来证明。由无始以来存在的内部损害——无明所产生的二元所取能取显现，由于不见事物本质如实，而显现为颠倒的过失所生。因此，从显现为自体的那一刻起，以自性而言，这种颠倒显现也是存在的，而不必一定是从真实中妄加分别的虚假。
;


 །དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཆོ༷ས་མཐུན༷་པ་མཐོང་
20-311a
བས་གཞན་ལ་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། གཙོ་བོ་ལ་སོ༷གས་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་ཞེན་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་བ་ར༷བ་རི༷བ་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་ལ༷་སོག༷ས་པར་སྣང་བ་བཞི༷ན་དུ་ཡང་དག་པར་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ནི་སུས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མི་བཏུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
若应理立三非理之争
གཉིས་པ་དེ་གསུམ་རྫུན་པ་ཡིན་ན་འཛིན་རྣམ་གྱིས་གཟུང་རྣམ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འཛིན་རྣམ་རང་རིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་བཞག་ནས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མཐར་རང་རིག་པའི་མྱོང་བ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྫུན་པ་སྟེ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་དེ་གསུམ་དུ་མ་གྲུབ་པས་རྫུན་པ་ཡིན་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་བཞག་པ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ནི་སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་རྫུན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་རིག་པའི་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་དེ༷་ལ༷་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་དེར་སྣང་བའི་བློ༷་གཟུང་རྣམ་ཙམ་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། དེ་ནི༷་རང་གི་ཤེས་པས་ཡོང༷ས་སུ་གཅོ༷ད་པ༷་དེ་ནི་འཛིན༷་པའི༷་རྣམ༷་པ༷ར་འདོ༷ད་པ༷་སྟེ། འདི་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་བློ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་མྱོང་བ་ནི་ཕྱི་དོན་མྱོང་བ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་འདྲ་བར་མྱོང་མི་སྲིད་པས་ན་འཛིན་པ་དེ༷་ཡང་རིག་བྱ་དེ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་བདག༷་ཉིད་རིག༷་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱི༷ར་འཛིན་རྣམ་དེ་ནི་རང་རིག་དེ༷་ཡི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། དེར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་སོ། །དཔེ༷ར་ན༷་དོན་སྨྲ་བ་དག་གི་ཡང་འདོ༷ད་ཆག༷ས་སོག༷ས་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང༷་བར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རང༷་གི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཡུལ༷་དུ་བཞ༷ག་པ༷་སྟེ། སྔོན་
20-311b
པོར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པ་ལས་འོས་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་ན༷་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུང་རྣམ་གྱི་ཆ་གཞ༷ལ་བྱ་ད༷ང་། དེ་འཛིན་པ་ལྟར་སྣང་བའི་འཛིན་རྣམ་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་དང་། དེས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྲུབ་པའི་རང་རིག་འབྲས༷་བུར་གན༷ས་པ༷་ཡི་ཚུལ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་འདི༷་ནི༷་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་གཟུང་ངོ་ཅོག་ཀུན༷་ལ༷་སྦྱར༷་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡུལ་གང་དང་གང་ཤེས་པ་དེ༷་ལ༷འང༷་ཤེས་པ་རང་གིས་ཉམ༷ས༷་སུ་མྱོང༷་བའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཁོ་ན་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར༷། ཤེས་པ་དེ༷་དག༷་ནི་ར༷ང་གི་བདག༷་ཉིད་མྱོང༷་བ༷ར་རུང༷་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བརྟག་ཏུ་མེད་ལ། དེ༷་ལྟར༷་མྱོང་རུང༷་བ་ཉི༷ད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ༷་ནི་ཡུལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པས་ཚད༷་མ་དང་། ཤེས་པ་དེའི་བདག༷་ཉིད་གཞལ༷་བྱའ༷ང་ཡིན་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་ཙམ་གྱི་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་རང༷་རིག༷་པ་དེ་འབྲས༷་བུ༷འང་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་དག་ནི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་སོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
例如，通过看到共同属性而将此执著为彼的情况，以及如同对主要等特别执著而妄加分别等，不依赖于这些，而是以自身本质产生错乱，如同因眼翳而显现为发丝、二月等一样，通过如理观察的方法了知实际上未成立，这是任何人都无法否认的。
若应理立三非理之争
第二，若这三者是虚假的，那么主张能取相分把握所取相分而能取相分成为自证的证成，以及安立量、果、所量三者，最终证明一切显现仅是自证体验，这些也将成为虚假或错乱。
回答：虽然在胜义中这三者不成立因而是虚假的，但并无矛盾。在名言中安立量、果、所量三者，以及一切体验仅存在于自证之中，从显现方式和名言角度不会成为虚假。因为在安立自证的名言表达上，对于所显现的对象，心识仅仅是所取相分，这是通过实际力量所成立的；而由自心所判定的，被认为是能取相分。这在名言中也是由现量所成立的。这两种所取能取不可能由不同的心识各自体验，如同考察外境体验一样不可能体验，所以由于那能取也是所了知的本质，因此是对自身的了知，因此能取相分是自证的证成，即是安立它的理由。
例如，如同主张外境的人也承认贪欲等是由心识自身所体验的一样。如此，心识自身本质安立为对象，蓝色的显现相分确立为唯识而无其他。在这种方式下，依此而言，所取相分的部分是所量，显现为执取它的能取相分是能量，由此成立的对它的体验之自证为量果，这三个方面的存在，应该应用于一切由具有二元显现的心识所取的对象上，一切都以这种方式显现。
因此，对于任何被心识了知的对象，都不超出心识自身体验的本质，所以这些心识能够体验自身的本质，这是事物的法性，无需寻求其他理由。如此，由量确立为可体验的本身，作为衡量对象的心识是量；那心识的本质也是所量；虽然显现为二元，但实际上仅是那心识相分的明显体验，从这个方面来说，自证也是量果。这些在非欺诳显现的名言中如此成立，所以就是如此安立的。
;


 །
遮违经教
གཉིས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པའི་ཚད་མར་བཤད་ལ། འདིར་ནི་འཛིན་རྣམ་རང་རིག་གི་འཇོག་བྱེད་དུ་བཤད་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཤེས་པ་རང་གི་བདག༷་ཉིད་ལ༷་འཛིན༷་པའི༷་རྣམ༷་པ༷་ཞེས༷་པའི་མིང་ཅན་ནང་དུ་ཤེས་པ་ཡོང༷ས་སུ༷་གཅོ༷ད་པའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དེ༷་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བར་བྱེད་རུང༷་བ་ཉི༷ད་ཅེས༷་བྱ་བ༷འི་ཆ་ནས་ཚད་མ༷་དང༷་། ཡུལ་ཀྱང་བདག་ཡིན་པས་རང་རིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་རྣམ་དེ་རང༷་རི༷ག་ཅེས༷་ནི༷་རབ༷་ཏུ༷་བཤ༷ད་དེ། དེའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མའང་ཡིན་ཞིང་བློ་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རང་གིས་རང་འཛིན་པར་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་རང་རིག་ཏུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་འགྲུབ་པའང་ཡིན་ལ། 
20-312a
གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བློ་གཅིག་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་གཟུང་རྣམ་ལ་རང་རིག་མེད་པ་དང་། འཛིན་རྣམ་ལ་འཛི༷ན་རྣམ་གཞན་མེད་ཀྱང་རང་རིག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་བསྟན་པ་ན་མཛུབ་མོའི་རྩེ་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་ལྟར་ཚིག་གི་ཤན་གྱིས་བློ་མི་འཁྲུལ་བར་དོན་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན་རང་རིག་གི་གནད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །
广说能立因
གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་པ་ལ། །ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པས་རང་ཉིད་རིག་པར་བསྒྲུབ། །
立二识
དང་པོ་ལ། ཤེས་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ། །དུས་ཕྱིས་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ། །
由二识立
དང་པོ་ལ། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་འཐད་པ་སྟོན། །ཚུལ་གཉིས་མི་འདོད་ལ་གནོད་སྟོན། །
说二识应理
དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་བསྒྲུབ་དང་། །ཕྱི་དོན་ཁས་མ་བླངས་ནས་བསྒྲུབ། །
许外色法所立
དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ། །དེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ། །
由识与境立二识
དང་པོ་ལ། གཟུང་དོན་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དང་། །མེད་པར་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པའོ། །
所取依识所立
དང་པོ་ལ། ཤེས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་སྐྱེ། །དཔེ་ལས་དེ་དོན་བསྒྲུབ་པའོ། དང་པོ། སྤྱིར་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་དང་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་འདི་དག་ཚད་མ་མདོ་ལས། །ཡུལ་ཤེས་པ་དང་དེ་ཤེས་པའི་། །དབྱེ་བས་བློ་ཡི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད། །དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་དེ། །ཚུལ་གཉིས་དང་ནི་རང་རིག་གྲུབ། །མ་མྱོང་བར་འདི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་མྱོང་ན། །ཐུག་མེད་དེ་ལའང་དྲན་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ། །མེད་འགྱུར་དེ་ཡང་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཡུལ་གཟུགས་
20-312b
ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ལ༷ས་ནི༷་བྱུང༷་བ༷་ཡི༷་སྒོ་ལྔའི་རྣམ༷་པར༷་ཤེས༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དག༷་གཟུགས་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དབང་ཡིད་སོགས་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་ན༷་ཡང༷་། དངོས་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་འགས༷་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡུལ༷་གྱི་རྣ༷མ༷་པར༷་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་གྱི་རྒྱུ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
遮违经教
第二，法称论师说乐等是自证的量，而此处说能取相分是自证的安立因，这是否矛盾？
回答：这两者意义相同。所量是心识自身本质，被称为"能取相分"的内在心识判定的本质，从心识本身可以体验的方面来说是量；由于对象也是自身，所以是自证，因此能取相分被详细解释为自证。相对于其对象而言，它也是量；由于心识显现为二种方式，能够由自身执取自身，所以由此成立安立自证的合理性。
虽然显现为二，但实际上不是二，仅仅是一个心识显现为那样而已。因此能取相分单独成为自证，而所取相分没有自证；以及虽然能取相分没有其他能取相分，但不会没有自证的所有安立都轻易成立。如同用手指指月亮时，不要只盯着指尖，如果不被言辞所迷惑，而细致思考实际意义，就能领悟自证的要义。
广说能立因
第二，解释证成分为：证成心识具有二种方式；证成心识了知自身。
立二识
第一分为：依据二种心识证成；依据后时忆念的因相证成。
由二识立
第一分为：说明证成二种方式的合理性；显示不承认二种方式的过失。
说二识应理
第一分为：在承认外境的情况下证成；在不承认外境的情况下证成。
许外色法所立
第一分为：依据对象和心识证成二种方式；依据知道它的心识证成二种方式。
由识与境立二识
第一分为：依据有所取对象的心识证成；依据无所取对象证成。
所取依识所立
第一分为：心识本身生起具有对象相分；由譬喻证成其义。
第一，一般来说，证成心识具有二种方式和自证，《量论》中说："由对象心识和知道它的区分，心识有二种方式；后时忆念也能证成二种方式和自证。因为没有体验就不会有此忆念。若由其他心识体验，将导致无穷，对此也有忆念；同样，不会转向其他对象，而这也是可见的。"解释这段意思，首先依据承认外境的经部宗观点证成心识具有二种方式：
此处，一切从色等对象而生起的五识，虽然眼根、意等不同于色等而是因，但由于事物缘起的法性，心识以某种相分生起为对象的相分，而不是其他因的相分。


 །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན༷་ཕ་མའི་བཟའ་བཏུང་གི་ཟ༷ས་ཟོས་པ་བཅུད་དུ་སྨིན་པ་དང༷་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་དུས༷་སུ་བབ་པ་དང་ལས་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཡང་བུ་སྐྱེ༷་བ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ཡི༷ན་ན་ཡང༷་བུ་དེ༷་ནི༷་ཕ༷་མ༷་གང་རུང་གཅི༷ག་གི༷་གཟུག༷ས་འཛི༷ན་པར་འགྱུར༷་གྱི་གཞན༷་ཟས་སོགས་འག༷འི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་བཞི༷ན་ཏེ། མངལ་གནས་དེ་བུའམ་བུ་མོ་གང་རུང་དང་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་སོགས་ཕ་མ་དང་ཆ་འདྲ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་དབང་ཡིད་དང༷་ནི་ཡུལ༷་དག༷་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི་རྒྱུ༷་ཉི༷ད་དུ་མཚུང༷ས་ན༷་ཡ༷ང་། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ༷་ཆ༷ས་ཏེ་དེ་ཡི་ཆ་ནས་གཟུགས་སོགས་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ཡུལ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་དེ༷། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དེ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་དེ་འདྲའི་རྣམ་ལྡན་གྱི་ཤེས་པ་དེར༷་མི༷་འགྱུར༷་བས་ཡུལ་ཅན་མེད་ལ། དེ་མེད་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ལའང་དུས་མཉམ་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་བས་རྒྱུ་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །
无所依识立
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གཟུང་དོན༷་རང་མཚན་དང༷་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་ལྡན༷་པའི༷་སེ༷མས་ལ༷་ནི༷་དོན་རྗེན་ཅེར་དུ་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་དོན༷་གྱི་རྣམ༷་པ་མེ༷ད་པར༷་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་པར་ཁྱོད་དོག༷ས་པ་སྐྱེ་ན༷་ཡང༷་། ད་ལྟ་བའི་དོན་ཡུལ་དུ་མེད་པ་འད༷ས་པའི༷་དོན༷་ནི༷་འཛིན༷་པ༷་ལ༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདིས་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་གྱི་ཚུལ༷་གཉི༷ས་དང་། དེས་རང༷་
20-313a
རིག༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལ་གཟུང་རྣམ་མེད་ན་འདས་དོན་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་པར་ཐལ་བ་དང་། རང་རིག་མེད་ན་དེ་འདྲའི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ། དྲན་པས་རིགས་དོན་གཞན་འཛིན་དགག །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་འཛིན་པ་དགག །ཕྱི་རོལ་རང་མཚན་འཛིན་པ་དགག །དང་པོ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ན་རེ། འདས་དོན་གསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་དེའི་སྤྱི་མ་ཞིག་པས་ན་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ནི་སྤྱི་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་རང་གི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདས་པ་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་སྔོ༷་སོ༷གས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་སྣང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན་ཁ་དོག་སོགས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པ་མིན༷་པར་འདོད་པའི་རིག༷ས་ནི་འདས་པ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ཡུལ་གཟུང་དོན་དུ་སྣང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཞན་ཡང་རི༷གས་དེ༷འ༷ང་མི་རྟག་པའམ་རྟག་པར་འགྱུར་གྲང་ན་མི༷་རྟ༷ག་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་དུས་ཐ་དད་པའི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་སུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ཡུལ་དུས་དེ་ཉིད་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང༷་རྟག༷་ན༷འ༷ང་ཇི༷་ལྟར༷་ཤེས་པ་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱི་དོན་བྱེད་པས་སྟོང་པར་ལན་མང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ། འདས་དྲན་དེའི་ཡུལ་མི༷ང་དང་མཚན་མ་ཞེས་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིང་སོགས་བརྗོད་ན་འཆད་པོ་དང་། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྔ༷ར་ནི་བཀ༷ག་ཟི༷ན་ཏོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第二，例如，虽然父母的饮食、月经适时而至以及业等都是生子的因，但那孩子会具有父母任一方的形貌，而不会具有其他食物等的相分一样。就像胎儿是男孩还是女孩，以及面貌等与父母相似，同样地，虽然不同于色等对象的根、意等同样是眼识等的因，但由于它以对象相分生起，从这方面来说，色等被认为是那心识的对象。若没有能赋予相分的对象，就不会有具有这种相分的心识，因而没有了认知者，没有了认知者就不能了知外在对象。
因此，即使对于具有所取外境的心识，由于同时存在的事物不能成为因果关系，所以是具有由对象因所产生的相分，就像镜子中由物体的力量而显现的影像一样。
无所依识立
第二分为：直接遮破和驳斥回答。
第一，若你怀疑对于具有所取自相与对象和认知者关系的心，会以为无对象相分而直接接触执取对象，那么对于执取不存在现在对象的过去对象时，显现为对象与认知者关系是无可否认的，这证明了所取相分和能取相分的二种方式，以及由此所成立的自证。若无所取相分，将导致直接接触执取过去对象的过失；若无自证，将导致无法体验这种心识的过失。
第二分为：否定忆念执取别种性；否定执取无所依行；否定执取外境自相。
第一，胜论师等说：虽然过去对象已消失，但它的共相未灭，所以忆念心识的对象是共相，而非心识自身的相分。
回答：因为所忆念的过去对象也显现为具有蓝等差别颜色和形状，所以不承认具有这些差别性质的类性不是忆过去的心识的所取对象。
此外，这类性是无常还是常住？若是无常，则不能成为跟随一切不同时空的差别相的类性，因为它是从因而生，会在那时空中灭去；若是常住，则如何能产生心识？因为常住空无渐次和同时的作用，这已多次证明。
第二，若说忆念过去的对象是名称和相等无所依行的实体，则如"提及名等时讲述者..."等论述已经否定过了。


 །གསུམ་པ་ལ། གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་མིན་པར་བསྒྲུབ། །རྣམ་པ་ཤེས་ལས་གཞན་མིན་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལས་མྱོང་རྣམ་གྲུབ། དང་པོ། དྲན་པས་འདས་དོན་འཛིན་པའི་ཚུལ༷་འདི༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོ༷ན་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པའམ་ཉེ་བ་དང་ལྡ༷ན་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། ཕྱི་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ནང་གི་འདོ༷ད་པ༷་ཙ༷མ་དང༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ནམ་འདས་དོན་ལ་དམིགས་པའི་རྩོལ་བ་བྱས་ན་དེ་ཉིད་དུ་དེ་
20-313b
ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དམིགས་རྐྱེན་དོན༷་གྱི༷་ཤེས་པ་འདི་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས༷་པ༷་གྲུབ༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གང་ཡང་མི་བྱེད་པས་ཕྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འདས་པའི་དྲན་རྟོག་རྣམ་ལྡན་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྔར་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་འཛིན་དུས་ཀྱི་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་རྣམ་མེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདས་པའི་དོན་མི་གསལ་བ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་རྣམ༷་པ༷་འདི༷་འདྲ༷འི་ཤེས༷་པ༷་ནི༷་འདས་པ་དེ་དྲ༷ན་པ་ཡི༷ན་ལ། དེ༷་ཡ༷ང་སྔར་རང་མཚན་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་ལ༷ས་བྱུང༷་གི་སྔར་རང་མཚན་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་དེ༷་ཡ༷ང་དོ༷ན་གྱི་རྣམ༷་པས་སྟོང༷་པའམ་རྣམ་པར་མེད་ན། ད་ལྟ་འདས་དོན་དྲན་པའི་གང་ཟག་དེ༷་ཡི་དྲན་པ་དེ༷་ནི༷་ཅི༷་ལྟ༷ར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ༷་དང་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པས་ནི་ཡུལ་མྱོང་བ་ལས་རང་གི་རྣམ་པ་མྱོང་མི་སྲིད་པར་ཁྱོད་འདོད་ལ། དྲན་པས་སྔར་གྱི་དོན་དྲན་པ་འདི་ཡང་ཤེས་པ་རང་ལས་དོན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་མིན་ཞིང་། འདི་ལྟར་མྱོང་བའང་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོད་པས་སྔར་ཡང་རྣམ་པ་མེད་ན་ཡུལ་དྲན་པ་མི་སྲིད་དེ། དྲན་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སྔར་གྱི་གཟུང་དོན་ཞིག་ནས་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དོ༷ན་ཁོ་རང་གི་སྟོབས་ལ༷ས་དྲན་བློ་འབྱུང་བ་མི༷ན་པས་ན་སྔར་གྱི་དོན་ཉིད་ལས་ད་ལྟར་དྲན་པའི་བློ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་རུང་བ་དེ༷་ལྟར༷་སྔར་རང་མཚན་མྱོང༷་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷འང༷་རྣམ་བཅས་དེར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དྲན་པའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་སྔར་མཐོང་བའི་གཟུང་དོན༷་གྱི༷་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་སྔར་ཡུལ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དྲན་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་ན། དེ་མིན༷་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་པ་ཡིན་ན་སྔར་གྱི་རང་མཚན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྔར་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་རིགས་ནའང་དྲན་པའི་སྣང་ཡུལ་ནི་རང་མཚན་གས༷ལ་བ༷འི་རྣམ༷་པ༷ས་དབེ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་མཚན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །གལ་ཏེ་རང་མཚན་ཞིག་པའི་ཕྱིར་གསལ་
20-314a
པོར་མཐོང་དུ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་ན། ཞིག་པ་ལ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་གསལ་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བའང་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེས་ན་འདི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཡུལ་གཞན་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་མེད་དུ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་ཡུལ་མྱོང་ངོ་དྲན་ནོ་ཞེས་པ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པ་མྱོང་ཞིང་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་དྲན་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་ལ་མྱོང་བའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་ཡོད་པས་དེར་དོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་དྲན་པའི་དུས་ན་ཡུལ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་ཏེ་དྲན་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་བློ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཡུལ་དེ་མ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དཔྱད་ན་ཡུལ་མི་འཐད་ཀྱང་མ་དཔྱད་པར་ཡུལ་དྲན་ནོ་སྙམ་པ་ཙམ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པས་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོར་གཞུག་པ་འདིས་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། འདིའི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཙམ་གྱི་དཔྱད་པའང་མི་དགོས་ན་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པའང་མི་དགོས་ཤིང་རྐྱེན་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དང་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་སོགས་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ཡང་དཔྱད་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第三分为：证明所取对象非自相；证明相分不异于心识。
第一分为：直接论述和由此证成体验相分。
第一，忆念执取过去对象的这种方式，不是以外境为所缘缘或与之相近，因为它不依赖外境而仅仅与内在欲望相联系。当对过去对象作意时，立即如此显现，因此所缘缘对境对此心识无力提供帮助，不随对象存在与否而有任何增减，所以不是缘取外境。
第二，即使承认过去的忆念分别具有相分，但之前执取色等自相时的根识是无分别无相分的，这种说法不对。过去对象不清晰执取的这种相分的心识是对过去的忆念，这也是从先前体验自相而生，若之前执取自相的根识也空无对象相分或无相分，那么现在忆念过去对象的那个人的忆念如何能具有那对象的相分？因为你承认心识不可能在体验对象的同时体验自己的相分，而此忆念对先前对象的忆念也不是以心识自身以外的对象为对境，这种体验又确实存在，所以若之前也无相分，就不可能忆念对象。因为忆念时先前的所取对象已灭而不存在，所以不是仅凭对象自身的力量而生忆念心识，因此如同从先前对象而生具相分的现在忆念心识一样，先前体验自相的根识也应成为具相分的，应当了解这一点。
若认为那忆念相分是从先前所见的所取对象力量而生，只是忆念当时体验对象，这是不对的。若不是心识的相分而是直接忆念对象自身本质，则因为它是从先前自相的力量而显现，应当像先前一样清晰显现，然而忆念的显现对象缺乏清晰自相的相分，所以不是从自相而生。
若想："因为自相已灭，怎么可能清晰地见到？"那么已灭的事物没有任何形状和颜色等相分，所以怎么可能显现为清晰的颜色和形状呢？因此，除了心识的相分外，绝不能说"这是其他对象"而无相分。
因此，所谓"体验对象"和"忆念对象"，这两种情况都是体验和忆念相分，而不可能直接体验和忆念对象。在体验时，由于对象存在，可以容许怀疑，但在忆念时对象已不存在，如何直接忆念？若忆念时的这相分不是心识而是对象直接显现，那么对象应未灭去。
虽然经过分析对象不合理，但世间名言仅凭"忆念对象"的想法而成立，为何要进行如此细致的分析？若连"这是什么对象"的分析都不需要，那么从显现而分析外境也不需要，三缘等的建立以及微细无常等论典中所说的大部分内容也都不需要分析了。


 །གཉིས་པ་རྣམ་པ་ཤེས་ལས་གཞན་མེད་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཐལ་བ་དངོས་དང་ལན་རིམ་བཀག །དང་པོ། ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་དྲན་ཤེས་རང་ལས་རྫས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་ཅིང་ཡུལ་དེས་བློ་དེ་དག་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན༷་ཡུལ་རུང་བ་གཞ༷ན་གྱིས༷་ཀྱང་དྲན་པ་པོ་དེ༷་བཞི༷ན་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། འདི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་གཟུང་དོན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་རང་སྣང་བའི་ཚེ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལྟར་སྣང་ཞིང་བློས་དེ་རྗེན་ཅེར་དུ་འཛིན་པར་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དེའི་ལན་བཀག་པ་ལ། རྣམ་པ་དེ་ཤེས་པ་མིན་ཏེ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་པོ་བད༷ག་ཁོ་ན་ལ༷་རྟག༷་ཏུ་འ༷བྲེལ་བ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། རང་གི་དྲན་པའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང༷་གཞན་གྱིས་དེ་རྟོག༷ས་པ༷ར་མི༷་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཁོ་ན་ལ་
20-314b
འབྲེལ་བའི་ཡུལ་དེ་ནི་ཅི་བྱས་ཀྱང་གཞན་ལ་དེའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་མི་སྲིད་ལ་དེའི་བློ་སྐྱེད་ནུས་ན་བདག་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་མི་འབྲེལ་ཞེས་པ་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་འབྲེལ་མི་འབྲེལ་གྱི་སྐབས་དཔྱད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཚེ་ན་སོ་སོ་རང་རང་གི་བློ་རེ༷་རེ༷་དག༷་དང༷་རང་རང་གི་བློ་ཡུལ་དེ་འབྲེལ༷་བས་རང་གི་ཡུལ་དེ་དག་ལ་གོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷་ནི། རང་ཡུལ་སོ་སོ་བ་རེ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་བརྗོད་པས་སོ་སོ་རང་གི་དེ་རྟོགས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀའི་བློ་དོན་གཅིག་ལ་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བར༷་ནི༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། སྔར་བདག་ཁོ་ན་ལ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སུ་མི་རུང་བ་དེ་བཞིན་བརྗོད་ཀྱང་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དེ་ཡང་ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་བ་ལྟར་ན། ཅི་ཞིག་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞེ་ན། དོ༷ན་གཅི༷ག་ཏུ་མངོ༷ན་པར་ཞེ༷ན་པའི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དུ་འཆ༷ད་པོ༷་ཉན༷་པོ༷འི་སེམ༷ས་ད༷ག་གི༷འོ་ཞེས་ཡར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་དོན་ལ། རེ་རེ་དག་དང་འབྲེལ་ན་ནི། །འཆད་པོ་ཉན་པོའི་སེམས་དག་གི། །དོན་གཅིག་མངོན་ཞེན་བདག་ཉིད་ཅན། །མཚམས་སྦྱོར་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་ཏེ། འཆད་པོ་དང་ཉན་པོའི་བཤད་བྱ་དང་གོ་བྱ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་ཞིག་ན་སྨྲས་པ་ལས་ཡུལ་ལ་བརྡ་འཕྲོད་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སོ་སོའི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དེ་ལ་བརྟག་བྱའི་དོན་རང་མཚན་དུ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དེས་འཆད་ཉན་གྱི་བློ་མཚམས་སྦྱར་ནས་དོན་གཅིག་ལ་བརྡ་འབྱོར་ཏེ། ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་བློ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་ན་རང་མཚན་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་བཞིན་དུ་རང་མཚན་གཅིག་ལ་འབབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་འཆད་ཉན་གཉིས་ཀའི་སོ་སོའི་སྣང་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་ནི་བློ་ཡུལ་དེ་གཉིས་འདྲ༷་བ་ལ༷ས་དེ༷་གཉིས་ཀྱི་བློ་ཡུལ་གཅིག་
20-315a
པར༷་ཐ༷་སྙད༷་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོ༷ད་པ་ཙམ་གྱི་དོན་སོ་སོ་སོ་སོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་གཉིས་དོན་གྱི་དངོས་པོ་འདྲ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་རྒྱུད་སོ་སོ་ལ་གནས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སུ་མི་རུང་བ་དེ་ནི་ཅིག་ཤོས་དེར༷་ནམ་ཡང་སྣང༷་བ་མི༷ན་ལ་རྒྱུད་སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་དེ་ནི་གཉིས་ཀས་ཇི༷་ལྟར༷་བཟུང༷་སྟེ་མ་བཟུང་ལ། དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་འདྲ་བ་ཐུན་མོང་བ་འཛིན་པ་ཞེས་པའི་བློ༷་དོན༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་ཏེ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ནམ་ཡང་མི་ཤེས་ལ། འདྲ་བར་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ནི་ཆོས་གཞན་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་འདིར་ཅིག་ཤོས་མ་སྣང་བ་ལ་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཏེ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་དོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第二，证明相分不异于心识，分为：直接论述和逐一驳斥回答。
第一，若心识对象所显现的相分与忆念心识本身为异质存在，并由该对象产生这些心识，那么其他了解对象的人也应像忆念者一样了解，因为这是能产生心识的所取对象，而且当它显现时，如同外在事物显现，应当被心识直接执取。
第二，对此回答的驳斥：若反驳说相分不是心识而是心识的对象，但其他人也不会同样了解，因为它只与忆念者自身恒常相关，这是不对的。即使描述"我的忆念相分是这样的"，其他人也不能了解，因为只与自己相关的对象，无论如何都不可能让他人产生相应的心识，若能引生他人之心识，就不成为只与自己相关，因为所谓相关与否是指心识与对象是否成为对象和认知者关系的考察。
若说当如此描述时，各自的每一心识与各自的心识对象相关，所以能理解各自的对象，这也不对。虽然可以允许各有各的对象，但通过讲述只能了解各自的对象，而不能使双方的心识对象融合为一，因为如前所述，只与自身相关而他人不能了解的东西，即使讲述也不能与他人建立联系。
根据天主慧的注释，若问什么不能融合？应理解为"讲述者和听者的心不能融合为执著同一对象的本质"。意思是："若与各自相关，讲者听者的心，执著同一对象的本质，不能融合。"
这样一来，闻所生慧将中断，因为讲者与听者所讲的与所理解的不能因执著同一对象而融合，则由言说而对对象达成共识也不可能。
因此，依名言而生的各自心识相分的显现，对此误认为是所考察的自相对象的心识自然生起，从而联结讲者与听者的心，使他们对同一对象达成共识，产生闻所生慧。若不是心识而是其他各自不同的对象，则如同缘取不同自相的心识一样，不可能落在同一自相上。
若说讲者听者都对各自显现执著为一，是由于这两者心识对象相似，因此仅仅在世间名言中称其心识对象为一，实际各自是各自的，这种说法不对。即使承认两者对象事物相似，但存在于各别相续中、他人不能了解的那个对象永远不会显现给另一方，而各别相续相关联的不同自性对象，两者都如何能执取呢？不能。那时，所谓"执取共同相似"的心识将成为无义，因为从不知道是相似，也不会生起误认为相似，因为错误是对一法执著为另一法的自性，而在此情况下，另一方未显现，如何误认为一？不可能生起错误。


 །ཡང་ན་ཐ་ད༷ད་པ་སྣ་ཚོགས་དེར་སྣང་བ་མིན་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གང་ཟག་སོ་སོའི་ངོར་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་གཟུང་སྟེ་བཟུང་དུ་མེད་ལ། བཟུང་ན་ཐུན་མོང་བའི་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་མི་རུང་ངོ་། །དོན་རང་ལ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་སོ་སོའི་ངོར་སྣང་བ་ཐ་དད་ཡོད་པ་དེ་ཡི་ཚེ་བློ་ལ་དོན་གཞན་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དོན་གཅིག་གི་རྣམ་པ་བློ་སོ་སོ་ལ་སྣང་བ་ལ་ཡུལ་དུ་འཁྲུལ་ནས་དོན་གཅིག་ལ་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེས་ན་འཆད་ཉན་གྱི་བློ་མཚམས་སྦྱོར་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི་རང་བློའི་རྣམ་པ་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལས་བློ་སོ་སོ་ལ་བློ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་སོ་སོ་བ་རེ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་འཆད་པ་པོས་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་དོན་ལ་དམིགས་པ་འདི་བཞིན་ཉན་པ་པོའི་རྒྱུད་ལའང་དེ་འདྲའི་རྣམ་ལྡན་གྱི་སེམས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏམ་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི་རང་ལ་ཡུལ་རང་མཚན་པ་ཞིག་སྣང་ཞིང་། གཞན་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་སུ་ཡང་འདི་ན་འདིའོ་ཞེས་ཡུལ་དེ་བསྟན་མ་ནུས་ཕན་ཆོད་བློ་ལ་དེའི་རྣམ་པ་སྐྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ལྷུར་ལེན་པར་མི་འགྱུར་ནའང་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་ལུགས་ན་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་ཅིང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་བརྡ་
20-315b
ཡི་དབང་གིས་བློ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
其依识所立二
གཉིས་པ་དེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ལ། དྲན་ཤེས་དབྱེ་བ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ། །གཞན་དུ་དེ་མི་འཐད་པའོ། །
念知具类别所立
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང་མ་ངེས་སྤང་། །
立因
དང་པོ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་པའི་རྣམ༷་ཤེ༷ས་དེ༷་ཡ༷ང་ནི༷་རང་གི་རང་བཞིན་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་ཆ༷་གཉི༷ས་ལ༷་ནི༷་བརྟེན༷་པར་གྱུར༷་པ༷་དེ་དྲན་བས་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དེ་སྔོན་པོའི་རྣམ༷་པ༷་ཁོ་ནའི་གཟུང་བ་དང་ལྡན་ལ། དེ་ལས་རྣམ༷་པ༷་གཅི༷ག་གི༷ས་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅ༷ན་དེ་ནི་སྔོ་འཛིན་དེ༷་ཤེས༷་པ༷་ཡི༷ས་དམི༷གས་པར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན༷་དུ་སྔོ་འཛིན་དེ༷་སྔོན་པོའི་རྣམ༷་པ་ཅ༷ན་མི༷ན་ན༷་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་སྔོ་འཛིན་དྲན་པའི་ཤེས༷་པ་ལ༷་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་གན༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཀ་བ་དྲན་པ་ལ་སྣམ་བུའི་རྣམ་པ་མི་གནས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
或者，如何能执取非显现为多样差别的同一事物对象，在不同人面前显现为不同本质？不能执取，若能执取，则不应入于共同的同一对象。虽然对象自身无差别，但在各自面前显现有差别时，心识将成为无其他对象，即只是对同一对象的相分显现在各别心识中，误认为对象，仅此而已理解为同一对象。
因此，讲者与听者的心识融合这一无可否认的事实，是因为自心相分与对象相似，而各别心识中没有异于心识的各别对象这一关键，使讲者认为"我如此缘取对象，听者相续中也会生起具有类似相分的心"而言说，而非自己显现一个自相对象却无法向他人展示。若任何人都不能指示"此是彼"而展示对象，那么就不会致力于说出能在他人心中产生其相分的言词，然而这在世间规则中是无可否认地成立并广为人知的，因此应知依靠名言的力量产生具有对象相分的心识。
其依识所立二
第二，依据知道它的心识证成二种方式分为：依忆念心识有区分而证；另外说明不合理。
念知具类别所立
第一分为：立因和遮除不定。
立因：
如此，通过忆念知道，体验蓝色的那识也依赖自性中的所取相分和能取相分两个方面。怎样知道呢？因为体验蓝色的心识具有唯蓝色相分的所取，而了知蓝识的心以另一相分为特征缘取了知蓝识。若不是这样，蓝识若不具有蓝色相分，那么忆念蓝识的心识中如何能存在蓝色相分？就像忆念柱子时不存在布的相分一样。


 །དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བློ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་རྗེས་ཐོག་གི་ཤེས་པས་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་གཅོད་པ་ན་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་གཅོད་པའི་དྲན་ཤེས་དང་པོ་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དང་སྔོ་འཛིན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས་སྔོ་འཛིན་རང་ལས་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ལྷག་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་དྲན་པ་དང་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་ཁྱད་འདི་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདི༷་ལྟར༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཡི༷་ཤེ༷ས་པ༷་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་ལྷག༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ། དྲན་ཤེས་དང་པོ་དེ་ནི་རང་གི་ངང་ཚུལ་གྱིས་དོན༷་གྱི༷་ངོ༷་བོ༷ས་ཏེ། གཟུང་བའི་རྣམ༷་པ་གཉི༷ས་ཡོད་པ་ནི་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཚུལ་གཉིས་པོ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང༷་། བདག༷་གི༷་རྣམ༷་པ༷་སྟེ་སྔོ་འཛིན་དྲན་པའི་འཛིན་རྣམ་གཅིག་སྟེ་གསུམ་པོ་འགའ༷་ཞིག༷་ཏུ༷་སྔོ་འཛིན་གྱི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་གཉི༷ས་པ༷་དེ༷་ནི༷་དེ་ལྟ་བུ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་དྲན་པ་དང་པོ་དེ་ཡང་གསུམ༷་པ༷་སྟེ་དྲན་ཤེས་གཉིས་པར་གྱུར་པ་ཡི༷་ཤེས༷་པ༷་ཡིས༷་ནི༷་རྟོག༷་པར༷་འགྱུར༷་
20-316a
ཏེ། དྲན་ཤེས་དང་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ན་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཚུལ་གཉིས་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་དེའོ་སྙམ་དུ་དྲན་ཞིང་། དེའི་རྗེས་སུ་སྔོ་འཛིན་དྲན་པའི་དྲན་པ་དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེས་རྟོག་པ་ན། སྔོ་འཛིན་གྱི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པ་གསུམ་ཅན་གྱི་འཛིན་པར་རྟོགས་ཤིང་། དེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་སྲིད་བརྩི་ནུས་ཤིང་སྤུ་རིས་ཟིན་ནས་དྲན་པའི་བར་དུ་སྔ་མ་སྔ་མའི་འཛིན་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་བླགས་ཏེ་འཕེལ་བ་ཡིན་པས། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་སོ་སོ་མི་འདྲ་བའི་སྤུ་རིས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ན་བློ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་མི་ནུས་ཏེ་བློ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་མེད་པར་ཡུལ་ཅན་རྐྱང་པ་དྲན་པར་མཐོང་སྟེ། སྔར་ངས་དོན་ཞིག་མཐོང་སྟེ་མ་དྲན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ལའང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ་འཛིན་པ་སྤྱི་ཙམ་དྲན་པ་ལ་བྱེད་ན་གཟུང་བ་ལའང་དེ་ཡོད་ཅིང་། རང་ལྡོག་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ནི་རྟོག་པས་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པ་ཙམ་སྟེ་བུམ་པའི་མི་རྟག་པའི་ལྡོག་ཆ་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ལ་ཡུལ་ཅན་དེ་ཡང་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་ནས་ཡན་གར་དུ་འཛིན་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ན་བློ་རྣམས་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དྲན་པ་སྟེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་སྤངས་ནས་བུམ་པ་དྲན་དུ་མེད་པ་དང་། ནོག་ལྐོག་ཤལ་སྤངས་ནས་བ་ལང་དྲན་དུ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་བློ་ལའང་ཡིན་གྱི་བློ་རང་ཉིད་རྣམ་པ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་ན་སྔོ་འཛིན་དབང་ཤེས་དྲན་པ་ན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མེད་པར་དྲན་པ་རིགས་སོ། །སྔོ་འཛིན་དབང་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དེ་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དྲན་མི་སྲིད་མོད་ཡུལ་སྔོན་པོ་དྲན་པ་དང་འབྲེལ་བར་
20-316b
དེའི་འཛིན་པའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་ན། ལར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཤེས་པས་གཅོད་པའི་ཚེ་དེའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མྱོང་བ་དང་དྲན་པ་གང་རུང་གིས་གཅོད་ནུས་སམ་མི་ནུས། མི་ནུས་ན་ནི་རང་བློ་འདི་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་རྟོག་རྟོག་མེད་གང་གི་ཡང་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་མི་གཅོད་ན་གཞན་གྱིས་དེ་བས་ཀྱང་གཅོད་པ་མི་འཐད་དོ། །གཅོད་ནུས་ན་སྔོ་འཛིན་ཡང་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་མེད་པ་དེ་སེར་འཛིན་སོགས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་གང་གི་སྒོ་ནས་གཅོད་ཚུལ་བསམ་དགོས་སོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
当人们在内心思考"自己相续中生起了这样那样的心识"时，后续的心识向内判定，忆念知道生起蓝识的那个心识时，第一个忆念心识中有蓝色相分和蓝识的心识相分两种，因此蓝识自身比起一个相分来说更多，这就是忆念对象和忆念认知者的区别。同样地，后后心识比前前心识多一个相分。第一个忆念心识自然而然地具有两个对象相分，即作为对象的蓝识的两种方式，以及自身相分，即忆念蓝识的能取相分，第二个随念蓝识的心识以某种方式具有这三种相分而生起。那样的第一个忆念也被第三个，即成为第二个忆念心识的心识所思考。
当忆念"第一个忆念心识是什么样的"时，会忆念"是具有蓝识二种方式相分的执取"，然后在思考"忆念蓝识的那忆念是什么样的"时，会了解为具有三种相分的执取，即"是具有蓝识二种方式相分的心识"。以这种方式，只要能够计数并能确定特征而忆念为止，前前执取会叠加为后后相分而增长，因此能够区分不同认知者的心识各自特征，若相分无差别，就无法区分各个心识的差别，因为所有心识就会没有差异而成为一个。
若说："可以看到没有对象而只忆念认知者的情况，如说'我曾见过一个对象，但不记得了'"，这种情况下对心识也怀疑，若是指忆念执取的一般情况，对象也有这种情况；若是指意识到自身反面，那只是分别念分离后执取，如同思考瓶子无常的反面一样。
这样，忆念认知者是无可否认地成立的，而且这认知者从未可能离开自身对象相分而独立执取，所以心识皆具有自性为二种方式的关键，因此如此忆念。就像不能舍弃圆腹而忆念瓶子，不能舍弃肉垂角尾而忆念牛，这是因为这些事物的自性就是如此一样，心识也是如此，如果心识自身完全没有相分，那么在忆念蓝识根识时应该不带蓝色相分而忆念。
若想："蓝识根识是无相分的，但因为它不能自己体验自己，所以绝不可能忆念，只是在忆念蓝色对象的关联下，仅仅分别认为'这是它的执取'而已"。那么，在心识判断自相续的心识时，能否以体验或忆念的任一方式判断"它的特征是如此"？若不能，则自己的心识如何成为所知，因为既不是分别念也不是无分别念的对象。若自己不能判断，则他人更不合理地能判断。若能判断，则必须考虑，蓝识也是无相分的，它与黄识等其他心识通过什么差别而判断？


 །དེ་སྔོན་པོ་འཛིན་པ་ཙམ་དུ་གཅོད་དོ་སྙམ་ན། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པས་ཕར་བཅད་ནས་བློ་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་གཅོད་ནུས་པ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ཤེལ་གོང་འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཡང་ཁས་བླངས་ཤིང་། སྔོ་འཛིན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་སེར་འཛིན་ཡང་དེ་ཡིན་པ་སོགས་རྣམ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའང་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ན་ཤིན་ཏུ་མཛེས་སོ། །གཅོད་མི་ནུས་ན་རྣམ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཡང་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། བསྙོན་དུ་མེད་པའི་བློ་རྣམ་བཅས་དང་རང་རིག་པ་ལ་སྡང་བའི་བསམ་པ་དོར་བར་བྱས་ན་ལེགས་སོ། །ཡུལ་ཅན་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་དྲན་པ་ལས་དེ་དྲན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། ཡུལ་ཕྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་བློའི་མྱོང་བ་ལ་ཡུལ་ཕྱི་དོན་མྱོང་བ་ལྟར་དྲན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་གཉིས་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་འདྲ་སྟེ། བློ་རང་ཉིད་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཙམ་གྱིས་བློ་མི་འགྲུབ་ལ། བློ་ཉིད་གྲུབ་ན་བློ་དེས་རྣམ་པའམ་གལ་ཏེ་ཕྱི་དོན་འདོད་ན་ཡང་ཚུལ་དེས་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞལ་
20-317a
བྱ་འགྲུབ་ཀྱི་ཚད་མ་ཉིད་མ་འགྲུབ་པར་གཞལ་བྱ་སྔོན་དུ་གྲུབ་ནས་ཚད་མ་ཕྱིས་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བློ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་འདིའི་སྒོ་ནས་སེམས་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའང་གསལ་པོར་འོང་དགོས་པས་ན་དབུ་མའི་གཞུང་ལའང་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པའི་གནད་ཅིག་ཡིན་ལ། གང་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་གསལ་གྱི་མྱོང་བ་རང་རིག་ལ་འགག་ཐུག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐབས་ན་རང་རིག་མེད་དུ་མི་རུང་བར་མངོན་ནོ། །
遮不定分
གཉིས་པ་ལ། མ་ངེས་བརྗོད་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །དེ་ཡི་ལན་ལས་རང་འདོད་གྲུབ། །དང་པོ་རྣམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། དོན་རིག་དེ་ནི་དོན༷་གྱི་འབྲས༷་བུ་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ཤེས༷་པ་དེ་དྲ༷ན་ན༷་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དོན༷་ཡང་དྲ༷ན་པས་ཁྱབ་པའི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཀྱང་། ཡུལ་དང་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་དྲན་པ་ན་འདི་ནི་ཤེས་པ་རང་གི་རྣམ་པ་དང་འཛིན་པའོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་གལ༷་ཏེ༷་དོན་དང་ཤེས་པ་སོ་སོར་མི་ཕྱེད་པར་སྲེ༷་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་སྙམ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་སྔོ་འཛིན་དབང་ཤེས་དྲན་པ་ན་དེའི་རྒྱུ་སྣང༷་བ༷་དང༷་དབང་པོ་དང་ཡི༷ད་ལ་བྱེ༷ད་པ་ལ༷་ཡང༷་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་དྲན་པ་དེ༷ར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དེ༷་བཞིན༷་དུ་འབྲས༷་བུ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱང༷་ནམ་དྲན་པ་ན་རང་གི་དངོས་རྒྱུ༷་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་འཛིན༷་པར༷་འགྱུར་དགོས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རྫ༷་མཁན༷་དང་འཇིམ་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་དྲན་པ་མེ༷ད་པར༷་རྫ་ཡི་བུམ༷་པ༷་ཡན་གར་བ་དྲ༷ན་པར་མི༷་འགྱུར༷་བར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ། ཤེས་པ་དྲན་པ་ན་ཡུལ་དྲན་གྱི་རྒྱུ་གཞན་མི་དྲན་པ་ནི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཀྱང་ཡུལ་གྱིས་ཤེས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་གང༷་ལ༷ས་ཤེས༷་པ༷་ནི༷་དོན༷་
20-317b
དང༷་འདྲ༷་བ༷་བསྟེན༷་པ༷་སྟེ་རྣམ་པ་ལ་དོན་དང་དོན་ལ་རྣམ་པར་འཁྲུལ་བའམ་འདྲེས་པ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ༷་ནི་དོན་དང་འདྲ༷་བ༷་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་ལ༷ས་གཞན༷་ཅིར༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། འདྲ་བ་ལས་འཁྲུལ་བ་ནི་མཚེ༷་མ༷་ལ་སོག༷ས་པ་དག་ལ༷་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ་གང་མི་འདྲ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་ནི་སྲིད་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒྱུ་གཞན་མི་དྲན་ལ་ཡུལ་དྲན་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བས་རྣམ་བཅས་སུ་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
若认为是仅仅判断它执取蓝色，那么蓝色相分是外境，将它排除后，能否判断心识自身的本质如何？若能，则承认体验如水晶球般无对象相分的心识，而蓝识与黄识等都是这样的，没有任何相分却又执取一切相分，若承认这点那就太好了。若不能判断，则承认有无相分的心识只是立论而无证据，所以最好放弃对无可否认的具相分心识和自证的厌恶之想。
虽然"认知者心识自身无体验，但从忆念对象而忆念它"和"外境对象无体验，但在心识体验中如同体验外境对象般忆念"这两种主张仅作为命题相似，但在实际力量的证据上不同，因为完全无体验的心识自身不能仅凭对象而成立，若心识成立，则应通过该心识的相分或者，若承认外境，也应以此方式证成，因为量的力量可成立所量，而量本身未成立时，不可能先成立所量后成立量。
因此，通过具相分的心识也能清晰地证明心识无实有，这也是在中观论典中需要确定的关键点，一切显现都归结为自明的体验自证，在名言阶段自证是不可或缺的。
遮不定分
第二分为：述不定引出过失；由答复成立所许。
第一，主张无相分者说：因为认知对象是对象的结果，当忆念那心识时，其势力也必定忆念作为其因的对象，所以是忆念对象，而不是因为心识有对象的相分。当同时忆念对象和心识时，误以为"这是心识自己的相分和执取"，若认为只是不区分对象和心识而混淆而已，那么忆念蓝识根识时，也应忆念其因如光明、根、作意等与那心识一起，因为同样是因。同样，一切结果在忆念时也应与自身直接因一起执取，因此应成不能没有忆念陶工和泥土等而单独忆念陶瓶。
第二，若说忆念心识时忆念对象而不忆念其他因，虽同为因，但对象在心识上产生了不同于其他因的特殊性，回答：虽同为因，但从什么特殊性使心识依赖与对象相似，即相分对对象和对象对相分误解或混合一样，这不就是生起为与对象相似的相分吗？因为从相似而误解在骡等处可见，不相似者不可能误为一体。
因此，不忆念其他因而忆念对象这一心识特性必定是相分，所以成立主张有相分者的观点。
;


 །འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ལྷག་པོ་གང་ཡང་མེད་ན་ནི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་དྲན་པའི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་སོ། །
其他非理
གཉིས་པ་གཞན་རྣམ་མེད་དུ་འདོད་ན་དྲན་ཤེས་ཕྱི་མའི་དྲན་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པ་ནི། སྔོ་འཛིན་ཤེས་པ་དང༷་པོའི༷་རང༷་བཞི༷ན་ཚུལ་གཉི༷ས་པ་ཅན་མིན༷་ན༷་དེ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་གཉི༷ས་པའི༷་རང༷་བཞི༷ན་ནི་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་གཅི༷ག་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ལ༷་ནི༷་རྣམ༷་པར་གན༷ས་ཤིང་། དེ་ཕན་ཆད་ཤེས་པ་སོ་སོ་ལ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངེས༷་པ༷ར་སྤུ་རིས་ཕྱེད་ནས་འཛིན༷་པ༷་ཡི༷་སེམ༷ས་ཀྱིས༷་འབྱེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་བསམ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སུ་གནས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དོན་སྔོ༷་སོག༷ས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་རུ་དམིགས་པའི་བློའི་མདུན༷་ན༷་མངོན་སུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གན༷ས་པ༷ར་གྱུར༷་པའི༷་བློ༷་གང་ཞིག །དོ༷ན་སྲེ༷་བ༷་སྟེ་རྣམ་པ་དོན་དུ་འཁྲུལ་བ་དེ་དང༷་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུར་འབྲེལ༷་བ༷་ཉི༷ད་དུ་སྣང་བ་ཅ༷ན་ཏེ་དོན་ལ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཅན་དེའོ། །དེ་གང་གིས་དམིགས་ན་དྲན་ཤེས་དང་པོའམ་སྔོ་འཛིན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་བློ༷་གཉི༷ས་པས༷་ནི༷་སྔོ་འཛིན་དེ་ཡི་ཚུལ་ལ་དེ་ལྟར་དམི༷གས་པར༷་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟར་བློ་ཐམས་ཅད་དོན་སྲེ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་དང་
20-318a
འབྲེལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་དྲན་པ་ལས་གཞ༷ན་དུ་རྣམ་མེད་དུ་དྲན་ན༷་དང་པོ༷་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་འཛིན་པའི་བློ་གཅི༷ག་པུ་ཉི༷ད་དོ༷ན་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་ཕྱིར༷་དོན་དང་འབྲེལ༷་བར་འགྱུར༷་གྱི༷་ཤེས་པ་སྔ༷་མ༷འི་གཟུང་དོན༷་སྔོན་པོ་དང༷་དངོས་སུ་འབྲེལ༷་བ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས༷་པ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་ནི་སྔོན་པོའི་ཡུལ་ཅན་མི༷ན་ཏེ། ནང་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ན་འབྲེལ་བ་མིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འདི་དྲན་པའི་སྐབས་སུ་སྔོན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དྲན་པར་གཏན་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་རང་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་འབྲེལ་བས་དྲན་པ་ཙམ་དུ་ཁྱོད་འདོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྔོན་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་པ་དང་པོ་དེ་དྲན་པའི་སྐབས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་དྲན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ཕན་ཆད་སྔོན་པོའི་རྣམ་ལྡན་དུ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་བློ་ལ་ནི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མེད་ལ་སྔོན་པོ་ཉིད་དང་གཟུང་དོན་དུ་འབྲེལ་བའང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་ན་སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་དྲན་པ་དང་། ཡང་དེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་འབྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲའི་དྲན་པ་མེད་པར་བསྙོན་འདིང་མི་ནུས་ཏེ། ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
不许外色法所立
གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་ཁས་མ་བླངས་ནས་བསྒྲུབ་པ་ལ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
定同分得因所立
དང་པོ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེ༷ས་པ༷ར་ཡུལ་དེ་འཛིན་གྱི་བློ་དབང་ཤེས་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ༷་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅ༷ར་དུ་ནི༷་མྱོང༷་བར་འགྱུར༷་བའི༷་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ༷་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི༷་དབང་ཤེས་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཉི༷ད་དུ༷་རིགས་པའི་རྣམ༷་པ་ག༷ང་གི༷ས་ན༷་འ༷གྲུབ་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་འདི་གཉིས་ཡན་གར་དུ་ནམ་ཡང་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱ་དང་བྲལ་བའི་
20-318b
ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་དང་ཤེས་པས་མ་བཟུང་བའི་ཤེས་བྱ་ཡན་གར་བ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་དམིགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་ནམ་མྱོང་བ་ན་ཤེས་པ་ཉིད་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་གསལ་བ་དུས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་གྲུབ་ཅིང་། དབང་ཤེས་ཉིད་སྐྱེས་པ་ན་གང་གཟུང་བྱར་འདོད་པའི་ཡུལ་དེ་ཡང་དེར་གསལ་བར་སྣང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
若结果心识上无对象造成的任何特殊差别，则忆念一切因的过失仍然存在。
其他非理
第二，若他人承认无相分，则后续忆念心识的忆念方式不合理：若第一个蓝识心识的自性不具二种方式，则忆念它的第二心识的自性是以独立的能取相分为对象而住于相分中，从此以后各个心识不能通过"这是这个"的确定区分特征而分辨，因为无法想象仅仅是无相分的同一心识有何不同的特征。
因为心识具有相分，所以缘取蓝等对象本性的心识面前以现量方式存在的心识，是与混淆相分为对象并显现为对象与认知者关系的那种具有二种方式相分的心识。由什么缘取它呢？由第一个忆念心识或随蓝识而生的第二心识如此缘取蓝识的方式。
这样一来，一切心识都与相分相关联。若相异于忆念一切对象的心识都是具有该对象相分，而是忆念为无相分，则只有最初直接执取蓝色的那一心识因从对象而生而与对象相关，而未见与前心识的所取对象蓝色直接相关的后后心识则不是以蓝色为对象，因为是以内心识为对象，所以不相关。
如此，在忆念这些后后心识时，绝不会因蓝色而特别忆念，因为心识自身无蓝色相分，而你认为仅仅是因与对象蓝色相关而忆念，若是这样，可以允许在忆念与蓝色相关的第一个心识时由关联之力忆念蓝色，但从此以后如何能忆念为具有蓝色相分？因为心识上无蓝色相分，也无与蓝色本身作为所取对象的关联。
不能接受这点，因为若非由蓝色相分所特征化，就不能区分忆念蓝识的忆念与再次忆念它等任何差别。不能否认有这样的忆念，因为只要向内观察就能通过体验而成立。
不许外色法所立
第二，不承认外境而证成，分为：以必定同时所缘因证成；遮除诤论和总结三项。
定同分得因所立
第一，必定与那执取对象的心识根识同时而无先后一起体验的根识对象如蓝色等，以什么道理能成立为异于该根识？因为这两者从未单独体验过，因为如同石女之子一样，既无独立于所知的认知者，也无未被心识所执的独立所知，都不可能被见到；又因为当体验对象时，心识明显为具有其相分，无先后而成立，而当根识生起时，必定明显显现其所欲执取的对象。


 །སྣང་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཏོ་ཅོག་ལ་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་སྣང་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་གང་ཞིག་རྟོག་མེད་དུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། རྟོག་བཅས་ཀྱིས་མི་གསལ་བར་མྱོང་བ་གང་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་ཀྱི་ཡན་གར་བར་སྔ་ཕྱིའི་ཚུལ་དང་ཐ་དད་པར་འབྲེལ་མེད་དུ་དམིགས་པ་མི་སྲིད་པས་རྫས་གཞན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་ཡང་དག་པ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡན་གར་བ་གཞན་དུ་ཚད་མས་དམིགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་གར་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བློ་མ་འཁྲུལ་བས་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་འདིས་ཐ་དད་དུ་མི་འགྲུབ་ན་ཀ་བུམ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་རང་རིག་མེད་པའི་ལུགས་ལ་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་དུ་ཆུག་མོད། དེ་དང་དུས་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་མྱོང་སྟེ་མ་མྱོངས་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་དུས་མཉམ་པར་ཀ་བུམ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་ཅི་ལྟར་མྱོང་། གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་པའི་དུས་སུ་ནང་ན་གནས་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་ཆ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདི་མྱོང་བས་གྲུབ་པོ་སྙམ་ན་རང་རིག་ཀྱང་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། ཚུལ་གཉིས་ཀྱང་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དུས་མཉམ་པའི་ཡུལ་དེ་བློ་དེའི་རྒྱུར་མི་རུང་བས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་ལས་འོས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བློ་མ་འཁྲུལ་པས་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་དེ་དག་སྣང་བ་དེ་
20-319a
དང་དེར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲུབ་པ་ནི་བདེན་ཏེ་བློའི་སྣང་བ་ལའང་སྔོ་སེར་དང་བདེ་སྡུག་དག་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བློ་གཅིག་དུས་གཅིག་ཏུ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་བློ་དང་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་གར་དུ་འབྱེད་ཅིང་དམིགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་གར་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་དུས་གཅིག་ཏུ་བློ་ནི་ནང་ན་གནས་པ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་དང་། དོན་ནི་ཕྱི་ན་ཡོད་པ་གསལ་རིག་དང་བྲལ་བ་རྡུལ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་དམིགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དམིགས་ན་དེ་ལས་ཡན་གར་དུ་དམིགས་པ་གཞན་ཅི་ཡོད་ཀྱང་ཕྱི་དོན་གསལ་པོར་མྱོང་བ་འདི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མྱོང་བ་ཡིན་ན་འདི་གསལ་རིག་དང་བྲལ་བ་དང་། བེམ་པོ་ཡིན་པར་སུས་ཤེས་པ་ཡིན། ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ནི་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་ནས་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་སྟེ་དེ་ལྟར་སྣང་བས་སོ་སྙམ་ན། རྣམ༷་ཤེས༷་འཁྲུལ༷་བས༷་ཟླ༷་བ༷་གཉི༷ས་མེ༷ད་པར༷་ཡང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཐོང༷་བ༷་བཞིན༷་གཉིས་སྣང་གི་བསླད་པས་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་རིལ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བསླད་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་མཚུངས་སོ་སྙམ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ་གང་བསླད་པས་གཅིག་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་ཏེ་ཟླ་གཉིས་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཟླ་གཉིས་ཀྱང་ཡན་གར་དུ་དམིགས་རུང་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སུའང་དོན་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཅིག་ལ་
20-319b
གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེས་འགའ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ཀྱང་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལྟར་ངེས་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་སྔོ༷་སེར་ཐ༷་ད༷ད་དག༷་ལ༷་ནི༷་རེས་འགའ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ཀྱང་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷན་ཅིག་མྱོང༷་བའི༷་ངེ༷ས་པ༷་ཉིད་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
所有成为显现对象的一切，除此之外并无任何所谓的其他对象。因此，无论是通过无分别清晰地体验对象，还是通过有分别不清晰地体验对象，必定是对象和认知者同时所缘，绝不可能单独以先后方式或无关联地区别缘取，所以在证成为异质实体时，找不到正确的理由，因为不可能通过量单独缘取。
若说虽未单独缘取，但通过不错乱的心识同时将它们缘取为不同，若以此不能证成为不同，则柱子与瓶子也应成为一体。回答：一般在无自证的立场中，可以允许体验蓝色，但同时存在的心识如何体验？不能体验。因此，如何能像柱子与瓶子一样同时体验为不同？若认为在体验蓝色的同时，通过体验内在心识和外在蓝色两个方面的显现而成立，那么自证也将成立，二种方式也将成立，因为同时的对象不可能成为该心识的因，所以这种显现必定只能是心识的相分。
而且，通过无错乱心识所缘取的不同显现，由于显现为这样或那样本身而成立为相异，这是正确的，就像心识的显现中蓝黄和苦乐不可能成为一体一样。然而，由于一个心识在一时可以显现为多样，所以心识和对象不是不同的，因为不可能单独分离并缘取。
若说虽未单独缘取，但在同一时间，心识是内在的明了觉知，而对象是外在的、离开明了觉知、本性为微尘聚合，通过缘取这些而成为极其不同的缘取。回答：若如此缘取，那与单独缘取有何不同？况且，若这清晰体验的外境被体验为异于心识，谁知道它无明了觉知且为物质？若由心识而知，则我们承认它在心识中以这种相分显现，但无法证明它异于心识，因为这种显现仅仅成立为在心识中如此显现而已。
若认为对象与认知者仅仅显现为不同就成立为异质实体，因为如此显现。回答：正如错乱识见无二月为二一样，虽因二显现的污染而显现为二，但在实际上并非如此成立为不同。
若说如此，则一切将成为整体一体，因为所有分别显现皆因污染而有，这样说法相同。回答：不同，因为由污染使一显为二，实际上未成立为不同者，在一切方面都必定同时所缘，如二月。若二月可以单独缘取，则在实际上也将存在为二月。
因此，非是一误为二者，有时虽同时所缘，但在一切对象时间中并非如此必定，例如蓝黄不同等，虽有时同时所缘，但在一切对象时间中并非必定同时体验。
;


 །དཔེ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྗེས་འགྲོ་དང་ལྡོག་པའི་དཔེས་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དེ་འདི་ལ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། མྱོང༷་བ༷་དེ་འཛིན་གྱི་བློ་མེ༷ད་པ༷ར་དོན༷་འག༷འ་མྱོང་བའམ༷། མྱང་བྱ་དོན༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་དེ་འཛིན་མྱོང༷་བ༷་ཡ༷ང་ནམ་ཡང་འདི་ཞེས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་དེས༷་ན༷་ཡུལ་ཤེས་དེ༷་དག༷་རྫས་ཐ༷་ད༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། གང་དང་གང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་བློ་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདིས་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེ༷་ཕྱིར༷་དབང་ཤེས༷་རང་དུས༷་ན་སྣང༷་བ༷་ཡི༷་དོན༷་ནི༷་ཤེས༷་པ་རང་ལ༷ས༷་རྫས་གཞན༷་མིན༷་པ༷་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་རིགས་པས་བཟློག༷་པ༷ར་ར༷བ་ཏུ་དཀའ༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ་གཞན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མིན་པས་ན་རྫས་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་མི་བསྒྲུབ་ན་སྔོ་སོགས་དངོས་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་གཅིག་ཐ་དད་བཀག་པའི་སྐབས་དང་མི་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
这两个例子是以随行和返遮的例子来证成遍摄的。这种异质实体的方式在这里绝不可能存在，因为从未见到没有执取对象的心识而体验某些对象，或没有所体验对象的执取者体验，能被如此体验到，因此对象与心识不是异质实体，因为一切所体验的都仅仅是作为那个心识的相分而生起。这是证成宗法。
因此，根识同时显现的对象非为异于心识自身的异质实体，这以理智极难推翻，因为找不到证成为他物的量。
因此，由于所取能取非异质实体，所以成立为同一实体，如果在名言中也不成立为一或异，则蓝等将成为无实，这样一来，形状和颜色等相分的显现也将不存在，应知这与胜义谛考察否定一异的情况不同。
;


 །
遮迁其义
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། ཕྱི་དོན་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀག །ཕྱི་དོན་མེད་ལ་གནོད་བྱེད་སྤང་། །
破许外色法能立因
དང་པོ། བློ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་དོན་ངེས་པར་ཡོད་དེ་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ༷་གཞ༷ན་དབང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་དག༷་ནི༷་ཡོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་དེ་ཙམ་གྱིས་དབ༷ང་པོའི༷་བློ༷་རྣམ༷ས་སྐྱེ་བ་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་དབང་ཡིད་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་རྒྱུ༷་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དམིགས་རྐྱེན་ཚང་དགོས་པ་ཡིན་པ་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན། གལ༷་ཏེ༷་དབང་ཤེས་རང་
20-320a
གི་མཚུང༷ས་པ་དེ༷་མ༷་ཐ༷ག་པའི་རྐྱེན༷་སོ་སོ་ལ༷ས་དོན་སོ་སོའི་སྣང་བ་གསལ་བར་སད་པའི་དབང་ཤེས་སོ་སོ་ཡུལ་དུས༷་ངེས་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར༷་མི༷་སྨྲ༷་བ་ཞིག་ན༷་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དོན་སྣང་སོ་སོའི་བག་ཆགས་སད་བྱེད་ཤེས་པ་སྔ་མའི་མཐུས་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བ་དེ་ནུས་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བར་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་སྟེ། གང་ལྟར་ཡང་དབང་ཤེས་རང་དུས་ན་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། དེའི་རྒྱུ་ནི་དེ་མ་ཐག་པས་ཀྱང་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་གྱི་ནུས་པ་གྲུབ་པ་མི་དཔོག་པས་ན་ཤེས་བྱ་ནང་གིར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཚད་མ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ༷། །
遮无外色法之过
གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་འཐད་དང་། །འབྲས་རྟགས་མི་འཐད་རྩོད་པ་སྤང་། །
因果非理
དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་འགོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། ས༷་བོ༷ན་ལ༷ས་ནི༷་མྱུ༷་གུ་སྐྱེ༷་བ་དང༷་དུ་བ༷་ལ༷ས་ནི་མེ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ་བ་དེ༷་འདྲ༷་ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་དོན༷་ལ་རྟེན༷་པ་ཅ༷ན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཕྱི་དོན་མེད་ན་ས་བོན་ཉིད་མྱུ་གུའི་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་ཡི༷ན་པ་དང་། དུ་བ་མེའི་ཤེས༷་བྱེ༷ད་དུ་གན༷ས་པ༷་གང༷་ཡིན་དེ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཞག་པ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་སྣང་བ་དེ༷་ཡང༷་གལ༷་ཏེ༷་ཕྱི་དོན་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་། བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་དེའི༷་ངོ༷་བོ༷ར་སྣང༷་བ༷་དེ་དེ་ལྟར༷་ངེས༷་པར་འབྲལ༷་བའི༷་ཚུལ་དུ་སྣང་བའི་བློ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་འདི་དག་རྒྱུ་དང་འདི་དག་འབྲས་བུའོ་ཞེས་རྟོགས༷་པར་བྱེ༷ད་ན༷་འག༷ལ་བ༷་དག༷་ནི༷་ཅི༷་ཞི༷ག་ཡོ༷ད་དེ། རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བློ་སྣང་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་སུ་སྣང་བ་མ་ཉམས་པར་གནས་ལ། ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་པས་ཀྱང་དེ་ལས་ལྷག་པར་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་ཕབ་པའི་ཆར་གཅིག་ལའང་ལྷ་དང་
20-320b
མི་དང་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བར་སོ་སོའི་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་སོ་སོའི་སྣང་བ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་འཐད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་འདི་ལས་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་ཡང་རང་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་སྣང་བ་དེ་ལས་དེ་ལྟར་འདོགས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་སྤངས་ནས་དོན་རང་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་རང་རྐྱ་བ་ཞིག་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། ཉི་མ་ཚ་བར་སྣང་བ་འདི་ཡང་ཡི་དྭགས་ལ་བསིལ་བར་སྣང་བ་ན་དེ་དག་གི་གྲང་བའི་རེག་བྱ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་རང་རང་གི་སྣང་བ་དེ་ལས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ལས་ཕྱི་དོན་འགྲུབ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
遮迁其义
第二，遮除诤论分为：破除外境存在的证据；遮除无外境的妨害。
破许外色法能立因
第一，心识以外异质实体的外境必定存在，因为根识生起的其他因如根和作意等存在时，仅凭这些并不生起根识，因此推知除根和意以外的其他因——外境对象作为所缘缘是必须具备的。回答：若不承认根识是从各自等无间缘中清晰唤起各种对象显现的各别根识，以对象和时间确定的方式而生起，即使允许是这样，但由于具有唤起各自对象显现习气的前心识力量而生根识是有能力的，因此不能推知从对象力量生起，因为无论如何，根识同时中清晰显现的对象以事物力量成立为非异于心识，而其因也能由等无间缘起作用，因此不推知外境的功能成立，所以应知唯说内在所知者具有量。
遮无外色法之过
第二分为：因果不合理和果相不合理的诤论遮除。
因果非理
第一分为：安立诤论和回答。
第一，从种子生苗和从烟得知火，这些都只是依赖于外境对象，若无外境，则种子为苗的作者和烟安住为火的了知方式将不合理。
第二，回答：由于无外境而建立因果并非不合理，因为如同显现的因和显现为果，即使未成立为外境，但从坚固习气而生的心识显现为因果等的本性，以必定以关联方式显现的心识为依，了知"这些是因，这些是果"，有何相违？因果能所作的安立，虽是心识显现，但显现为因果等未失坏而存在，成立为外境也无任何超过这种显现，就像龙族降下的同一场雨，
对天人、人类和恶趣众生各自显现不同，但按照各自显现的因果能所作是合理的一样。因此，见到从此因生此果，也是根据自己如何所见的显现而安立，无法舍弃该显现而独立证成一个由对象自力的独立因果，就像显现为热的太阳对饿鬼显现为凉时，安立为产生他们冷触的因一样。同样，各种众生的显现不同，各自从自己显现中无可否认地成立因果作用，不需要成立外境。


 །
遮果因非理
གཉིས་པ་ལ། རྩོད་པ་དང་ནི་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། ཕྱི་དོན་མེད་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན་འདི་ལྟར་ལ་ལ་དུ་བ་གསལ་བར་སྣང་བ་འདི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེས༷་བསྐྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་བ༷་ནི་མི༷ན་ལ་ནང་གི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་འབྲ༷ས་བུ་དུ་བ་ལ༷ས་རྒྱུ༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ད་ལྟ་བ་རྟོག༷ས་པ་མིན༷་ལ། མེར་སྣང་དེ་དུ་སྣང་དེ༷་ཡི་རྒྱུ་དག༷་ནི༷་ཡི༷ན་དུ་ཆུག་ན༷་ཡ༷ང་དུ་བའི་རྟགས་གང༷་ལ༷ས་མེ་དེ་ངེས༷་པ༷ར་རྟོག༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། འདིའི་སྔོན་དུ་མེ་སྣང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྔ་ལ་རྒྱུ་ཕྱི་བའི་ཕྱིར་དང་། གལ་ཏེ་དུ་བ་གསལ་བར་སྣང་བ་འདི་ཕྱིས་མེར་སྣང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་རྟགས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་ཙམ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲས་རྟགས་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ནི། དུ་བ་ལས་མེ་དཔོག་པའི་ཚེ་ན་ཕྱི་དོན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་སུའི་ལུགས་ལའང་ད་ལྟ་བའི་མེ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པ་ནི་སྤྱི་ཙམ་བློ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཀྱི་མེའི་རང་མཚན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྟགས་དེ་ལས་མེ་ཉིད་མངོན་གྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་བག་ཆགས་
20-321a
བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་དོན་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱོགས་དང་དུ་བ་ཙམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེའི་བློ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་ཤེས་བྱ་ནང་གིར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལའང་ཡོད་ཅིང་དེ་ལས་ལྷག་པར་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་སྣང་བ་མེད་དོ། །ཕྱིས་མེ་སྣང་བ་ནའང་དོན་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་ཕྱི་དོན་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ལས་སྣང་བ་ལ་ནི་ཁྱད་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་རུང་བས་ན་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གྲ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་ན་འབྲས་རྟགས་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་ལ་ལ་ཆོས་ཅན། མེ་ཡོད་དེ། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་པ་དེ༷་ལའང༷་དུ༷་བར༷་སྣང༷་བའི༷་བློས༷་གང་དཔོག་སྙམ་ན་མེའི་རང་མཚན་དཔོག་གོ་ཞེས་སྤྱིར་གྲགས་ཀྱང་། རང་མཚན་དེ་ནི་དོན་སྨྲ་བས་ཕྱི་རོལ་ན་བཙོ་སྲེག་གི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འདོད་ལ། དེ་ཡང་བརྟགས་ན་བཙོ་སྲེག་གི་དོན་བྱེད་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ནམ་ཡང་མི་འཐད་པས་ན་ཤེས་བྱ་ནང་གིར་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་བག༷་ཆག༷ས་གསལ༷་བར༷་སད༷་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་མེར༷་སྣང༷་བ་ཡི༷་བློ༷་ཉི༷ད་ཙམ་དུ་འདོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེའི་རང་མཚན་ཞེས་པ་བློ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་མེར་སྣང་ཉིད་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ༷་ཉི༷ད་ནི་ནམ་ཡང་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་མེ་བཞིན་ནོ༷། །དེས་ན་བག་ཆགས་གསལ་པོར་སད་པའི་མེར་སྣང་ལ་བསམས་ན་འབྱུང་རུང་ཡིན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་ཕྱོགས་དེར་ཕྱིན་ན་མེ་མངོན་གྱུར་དུ་མཐོང་རུང་བར་དཔོག་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟ་བ་ལ་བསམས་ན་མེར་སྣང་གི་བག་ཆགས་སད་རུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཕྱི་རོལ་ན་མེ་ཡོད་ཀྱང་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཙམ་དུ་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་དུ་བ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་ཕྱོགས་དེར་མེ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ལྐོག་གྱུར་ལ་ཞེན་པས་དེ་དོན་དུ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་རློམ་པ་དང་། 
20-321b
མངོན་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདིའོ་སྙམ་པ་གཉིས་ཀ་སྣང་བ་ལྟར་ཕྱི་དོན་དུ་ཞེན་ཀྱང་རུང་སྣང་བ་ཙམ་དུ་འདོད་ཀྱང་རུང་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་ཤེས་པའི་མཐུ་ལས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་མ་གྱུར་པའི་དུས་སུ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ལྟར་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་ནི་མི་འདྲ་བ་མེད་པས་ན་ཕྱི་དོན་མ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་ལ་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་སྣང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐུས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་ལེན་པ་གཉིས་ཀར་སྣང་ཚུལ་མཐུན་པར་འཆར་བ་ཡིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
遮果因非理
第二分为：诤论和回答。
第一，若如主张无外境者所言，如此清晰显现的烟并非由外在火所生，只是从内在习气而生，因此从结果烟无法了知因外在当前的火，即使允许火显现是烟显现的因，也无法通过什么烟的相而必定了知那火，因为在此之前未成立火显现，结果先而因后，并且若此清晰显现的烟是后来火显现生起的因，也不成为果相，因为仅仅是因对果有错乱，因此果相不合理。
第二，回答：当从烟推知火时，无论在承认外境者或不承认者的任何立场中，都是以"有当前的火"为认定对象，仅以共相为心识对象，并非是亲见火的自相，而从此相获得火本身的亲见是后来生起的，并非立刻。这样，在坚固习气所生心识如同对象显现的立场中，仅有显现烟并在暂时不现见的火处生起心识，这在主张所知唯内的立场中也存在，对方也无超过此的显现。
后来当火显现时，如同主张有对象者一样，虽生起执为外境的认定，但在显现上却是无差别可体验的，因此显现本性不受损坏，那么果相如何不合理？例如，在立论"某地，有法，有火，因为有烟"时，对此，若问显现为烟的心识推知什么？虽然一般公认是推知火的自相，但对象论者认为此自相是在外在能作烧煮功能的事物，而这一点经考察后，除了在心识中显现为能作烧煮功能外，绝不合理为他物，因此依照所知唯内论者，只是承认为具有清晰唤醒习气的火显现心识而已，不承认所谓外在火的自相异于心识。
因此，了知的只是这样的火显现，绝不是外在的火本身，因为它不存在，如同梦中的火。因此，若考虑能清晰唤醒习气的火显现，是可能生起的，就像对方也推测若去那地方将可能亲见火一样。若考虑当前，则在可唤醒火显现习气的本性上生起"在外有火但未亲见"的执著，如同在梦中见烟时认为"那地方有火"的执著一样。
因此，对隐蔽境的执著而认为"它实有"的妄想，和对现见境"这是这个"的认定两者，无论执为如同显现的外境也好，只承认为显现也好，从坚固习气所生心识之力，在亲见与未亲见时如同相续运行的显现来看，没有任何不同，所以即使承认无外境，在显现方式上也无任何相违，因为从习气之力显现的缘起显现和从业力承认外在事物的缘起两者在显现方式上一致显现。


 །གནད་འདི་མ་ངེས་ན་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་དཀའ་བས་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་ན་དུ་བ་འདི་མེ་ལས་མ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་མེའི་བག་ཆགས་གསལ་པོར་སད་པ་དེ་ཙམ་ལས་མེ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་མེད་ན་དེ་འདྲའི་མེར་སྣང་དེ་མེད་བཞིན་དུ་བདེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དུ་བ་འདི་དུ་བར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཞིག་ན་དེའི་རྒྱུ་ཕྱི་རོལ་རང་མཚན་གྱི་མེ་ཡང་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་མོད་ཀྱི་དུ་བ་ཡང་རང་སྣང་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་རྒྱུར་མི་དགོས་ཏེ། ནང་གི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་གི་བག་ཆགས་སད་རུང་བར་དཔོག་པ་དེ་ལ་མེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་དེ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་མེ་ལས་སྐྱེ་ཞེས་པའི་རྣམ་གཞག་མི་འགལ་ཏེ། མེ་ཉིད་ཀྱང་བག་ཆགས་སད་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མི་འདོད་པ་དེའི་ལུགས་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེ་ཡང་བག་ཆགས་སད་རུང་ཙམ་དེ་ལ་འཇོག་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་དེའི་རྒྱུར་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམ༷ས་ཀྱི་རྒྱུ༷ད་དེ་ནི་མེར་སྣང་མངོན་སུམ་པ་དེ༷ར་སྐྱེ་བར་རུ༷ང་བ་ཡི་བག་ཆག༷ས་ཀྱི༷་སྙིང༷་པོ༷་ཅ༷ན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉི༷ད་དུ་བར༷་ནི༷་སྣང༷་བའི༷་བློ༷་དག༷་གས༷ལ་བར་བྱེ༷ད་པའི་རྒྱུའམ་རྐྱེན་ཡིན་པ༷་དེས༷་ན༷་མེ༷་ལ༷ས་དུ༷་བ༷་སྐྱེ་བ་འཐད་
20-322a
པ་ཡི༷ན་ཏེ། བག་ཆགས་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་བག་ཆགས་གསལ་བར་སད་པའི་སྣང་བ་དེ་དག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གི་བག་ཆགས་ད་ལྟ་བ་སད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་ཡི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་བྱེད་པའང་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་ནང་གིར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་བློའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པ་ཀུན་སྣང་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་གཞན་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་དབང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་མཐོང་ནས་ཕྱི་རོལ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ལྟར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱི་དོན་འདོད་པ་མདོ་སྡེ་པ་དག་གི་ལྟར་ནའང་དངོས་པོའི་རྒྱུན་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་དུ་གནས་ལ་རང་མཚན་ཡོད་པ་ནི་ད་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་མེད་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་རིམ་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་དོན་རང་མཚན་ཡོད་པའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ཏེ་དེར་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་དེར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡང་དེ་དག་ལ་ད་ལྟ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད། རང་མཚན་སྣང་བའི་དབང་གིས་དེ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་འཛིན་རྟོག་པས་དེར་ཞེན་པ་ན་དེའི་ངོར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཚུལ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཤེས་དགོས་པས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
若不了解这个要点，唯识宗的观点将难以成立，因此这点极为重要。对方说：如此一来，此烟将不是由火所生，因为在你的立场中，若除了清晰唤醒的火的习气外别无所谓的"火"，那么这种火的显现在不存在时，烟已经存在了。
回答：如果承认这烟除了显现为烟外还是外境对象，那么其因也必须是先行存在的外在自相之火，但对于只承认烟为自己显现的立场而言，不需要外在之火为因，因为它是从内在习气而生。对于推测内在习气可被唤起，产生执为火本身的认定，因为执为其因，所以"从火而生"的安立不相违，因为在火本身也仅仅是习气唤起而非他物的立场中，对于隐蔽的火也合理安立为仅是可唤起习气而已，因为它适合作为其因。
如何呢？心相续成为具有能生起现量火显现之习气精华，正是它清晰引发显现为烟的心识，因此火生烟是合理的，因为前前习气是因，从它所生是果，而且那些清晰唤醒习气的显现，有些唤醒当前某些习气，有些则安立为后来这种显现的因的习气，因此在主张所知唯内的立场中，通过心识习气之力，一切因果次第无需依赖显现为外境的其他因果，因为所有成为因果的一切都承认为依他起识的缘起。
因此，见到心相续中安住各种习气的力量后，产生对外在因果方式和隐蔽各种法相续运行的执著，例如，即使依照承认外境的经部宗，事物相续仅刹那安住，自相只存在于现在而无他，但执取有无量过去未来次第，并非由对象自相存在的力量，而是由于思维它的心力而生起执著，如同执取无量隐蔽法的存在，即使允许它们现在有外在自相，也不是由自相显现之力而执为存在，而是由执持共相的分别念执著时，在它前显现为存在一样。这是极为重要的，所以简略阐述。这些方法的究竟应当从阿赖耶识开始了解，应当从大车轨论中了解。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
总结前说
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཕྱི་དོན་ནི་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་ཀྱིས་འཇུག་པ་འདི་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་འདྲ་བ་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སུ་སྒྲུབ་ཅིང་། རྣམ་པ་དེ་ཡང་དོན་ལས་བྱུང་བ་མིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཙམ་དུ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་ནང་གིར་འགྲུབ་པ་ལ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་ངོ་། །
由三性理向明唯识
སོ་སོར་མ་ངེས་རྣམ་བཅས་ཤེས། །སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་ལས་དོན་འགྲུབ་ནི། །སྣང་བཞིན་གཞན་ལས་ཡོད་མིན་གྲུབ། །ཡང་དག་མཐའ་ནི་ལེགས་པར་བསྟན། །དང་པོ་ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་རིགས་པས་བསྒྲུབ་ཟིན་ལ། གཉིས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ནར་མི་གནས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་མི་གནས་ཤིང་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བཏགས་སུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་ནང་ཁོ་ནར་ཀུན་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་ཅིང་ནང་ན་ཡོད་པས་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་དོན་མེད་པར་གྲུབ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་མ་ངེས་ཤིང་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་ལས་ཤེས་ལ་དོན་སྣང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གཞན་མེད་གྲུབ་ཅེས་པའོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྟོང་ལ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཚུལ་
20-322b
གྱིས་བཤད་པས་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་དོན་མེད་ཅིང་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཙམ་དུ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ནི་གང་གིས་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཤེས་བྱ་ནང་གིའི་ལུགས་སོ། །
理由教证不齐配
གཉིས་པ་རིགས་པ་དང་ལུང་མི་མཐུན་པར་དོགས་པ་སྤང་བ་ནི། དེ་ལྟར་རིགས་པས་སྒྲུབ་ཀྱང་ལུང་མི་མཐུན་པར་དོགས་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་དང་མཐུན་ཞིང་ལུང་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ༷་སྡེའི་ཚོག༷ས་ལ༷ས་ཀྱང༷་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་བཀ༷ག་སྟེ་དཔེར་ན༷་ལང༷་ཀར་གཤེག༷ས་པ་ལ༷ས་ཕྱི་རོལ་ག༷ཟུ༷ང་བ་ཡོ༷ད་མིན༷་ཏེ། །སེམ༷ས་ནི༷་ཕྱི་རོལ་སྣང༷་བ༷་འཆར༷། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཁམ༷ས་གསུམ༷་པོ་ནི༷་སེམ༷ས་ཙམ༷་མོ། །ཞེས་དང་། ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་སེམས་ཙམ༷་སྟེ། །སྔོན༷་གྱི་རྒྱལ༷་བ༷ས་གསུངས༷་པ༷་ཡིན༷། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཙམ་དུ་དྲང་དོན་དུ་བཤད་དུ་ཆུག་མོད། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མི་རུང་བའི་ངེས་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་བསྡུས་ལས་ཀྱང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དེ་གང་ཡང་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས་འདི་དག་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་འདོད་དེ་གནས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་རྟེན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གི་བཞེད་པ་གཙོ་བོར་མཚོན་ཏེ། གཞན་ཡང་དཔལ་མགོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀུན། །དེ་ཉིད་དུ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རྟོག་པ་ག་ལ་མི་སྐྱེ་ན། །གལ་ཏེ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི།;
ASSISTANT: 以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
总结前说
第三，总结：虽无外境，但通过具相分心识的运作，不妨碍这种行为的本性，已经说明。依据此类相因，证成心识具相分，而该相分不是从对象而来，仅仅安住于心识中，通过了知无外境，遮除一切对所知唯内成立的妨害。
由三性理向明唯识
各别不定具相知，遍计所执由此成，如显非由他物有，善说真实性边际。
第一，已用理证成具相分心识。第二，它也不如其所显那样存在，由于三性安立不确定，因此不住于对象且以自性空，故成遍计，如是唯于内遍计，因此外无内有，成立无异于心识的对象，这就是"各别性相不确定且是遍计所执，由此了知因心有对象显现，成立无他异对象"之意。如此考察，一切自性成立的对象皆空，只承认显现的

 །
遮迁其义
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། ཤེས་བྱ་ནང་གིར་སྨྲ་བའི་མཁས་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་
20-322b
འབྲས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་བློ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཇོག་ཚུལ་གྱི་བརྗོད་པ་འདི༷་ལྟ་བུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཟབ་མོ་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ༷་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལ༷་ནི༷་བརྟེ༷ན་ན༷ས་སུ༷་རྒྱུ་འབྲས་དང་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བཞག་པས་རྟོགས་སླ་བ་དེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཞག་ཅིང་། དེ་ལྟ་ནའང་ཡུལ་འཛིན་པའི་བློ་ལ་ཚུལ༷་གཉི༷ས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དུ་མི་རུང་བས་དེ་གཉིས་གྲུབ་ཚུལ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ། ཚུལ་གཉིས་པོ་དེ༷་ཡ༷ང་ནི༷་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ལྷན༷་ཅི༷ག་མྱོང༷་བའི༷་ངེས༷་པས༷་འགྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིར་བློ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྣང་ཚུལ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་བྱེད་ན་ཡང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དང་སྔོ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བློ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་དམིགས་མི་སྲིད་པས་རྫས་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་དོན་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་འཛིན་ནི་ནམ་ཡང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་མི་སྲིད་དེ་ཕྱི་དོན་རྗེན་པར་ནམ་ཡང་དམིགས་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བློ་ཡི་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པས་རྣམ་བཅས་དང་རང་རིག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་འདྲའི་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་དེས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་འགྲུབ་སྟེ། བློ་ལས་ཡན་གར་དུ་ནམ་ཡང་དམིགས་མི་སྲིད་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་ནང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་དེར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་རིག་པའི་ཚུལ་ཡང་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
说不许二识之过
གཉིས་པ་ཚུལ་གཉིས་མི་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པ་ལ། དབང་ཤེས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དེ་ཡི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །
依根识破
དང་པོ་ལ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས། །
共相
དང་པོ་ལ། ཕ་རོལ་འདོད་ལ་མི་
20-323a
འདོད་བརྗོད། །རང་ལ་མི་མཚུངས་པ་ཡི་ཚུལ། །དང་པོ། གསལ་མི་གསལ་གྱི་དབ༷ང་པོ༷འི་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱིས༷་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡང་གསལ༷་བ་དང༷་མི༷་གས༷ལ་བ་དང་། ཆ་འགའ་ཞིག་གསལ་ལ་འགའ་ཞིག་མི་གསལ་བའི་འདྲེས༷་མ༷་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཞེས་པས་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོར་སྣང་བ་སོགས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྣང༷་བ༷་ཐ་ད༷ད་པར་འཛིན༷་པ༷་ཡི༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་དེ་དག་ཡུལ་དོན༷་གྱི་དངོས་པོ་གཅི༷ག་ལ༷་དམིག༷ས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་སོ་སོ་གཞན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་གནས་སོ༷། །དེ་ལྟར་དོན་གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དེ༷་དོན༷་གཅིག་པུ་དེ་ལ༷་དབང་ཤེས་དེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེར༷་སྣང༷་བ་མིན༷་ན༷་ཡུལ་དོན༷་གྱི༷་ར༷ང་བཞིན༷་གཅི༷ག་པུ་དེ་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི༷་ཕྱིར༷་དེ༷་ཡི༷་དོན༷་ཅ༷ན་ཏེ་ཡུལ་ཅན་བློའམ་ཡི༷ད་ཀུན༷་ནི༷་གསལ་མི་གསལ་སོགས་ཀྱི་ཐ་དད་མེད་པར་ར༷ང་བཞིན༷་གཅི༷ག་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཡུལ་རང་གི་རང་བཞིན་རྗེན་པར་མཐོང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
遮迁其义
第三，结论：对于主张所知唯内的智者们，一切法因果能所作的安立不依赖外境对象，而是从心识本身安立的这种言说，是由事物力量所成立的。对于那些难以理解甚深内在缘起方式的人，暂时依靠外在对象相而安立一切因果及能所作，以便于理解，是以此为依据而安立的。即使如此，由于缘取对象的心识必须成立为二种方式，因此通过理路阐述这二者的成立方式，而且这二种方式也不是相异的，通过同时体验的必定性而成立，因此应知心识是具有相分的。
对此，暂时按照显现方式承认外境对象，并如此安立因和果等的安立时，蓝色相分和蓝识相分二者，因为是一心识的本性，不可能分别缘取，所以成立为一实体。而外境蓝色与蓝识绝不可能同时被缘取，因为外境裸露状态绝不可能被缘取。
如此，若心识的所取能取成立为一实体，从而成立具相分和自证，则由这样同时所缘的必定性而成立无外境，因为绝不可能单独离开心识而缘取外境，所以不能以现量成立，而且虽无外境，但由内在习气之力显现为彼，因此唯识派的观点也易于成立。
说不许二识之过
第二，显示不承认二种方式的过失分为：依根识破除；依其对象破除。
依根识破
第一分为：共相和别相二种。
共相
第一分为：述说他方承认而我方不承认；说明于自方不相同的方式。
第一，由清晰不清晰根的差别，对同一对象有清晰与不清晰，有些部分清晰而有些部分不清晰的混合，以及"等"字指白色显为黄色等的异相显现，如此，对于执取不同显现的那些认知心识，是缘取同一对象事物而有的，而不是缘取各个不同对象而存在。
如此，对同一对象多样显现，若那根识不显现为对象的相分，则由于单一对象的本性上无差别，因此所有以其为对象的心识或意也将成为无清晰不清晰等差别的同一本性，因为主张直接见到对象自身本性故。


 །གཉིས་པ། སྐྱོན་དེ་ནི་རྣམ་བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ལའང་མཚུངས་ཏེ་དེ་དག་གི་ཡང་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྗེན་ཅེར་དུ་འཛིན་ན་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ལས་གཞན་དུ་སྣང་མི་སྲིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་མི་དགོས་ཏེ། དམིགས་རྐྱེན་གྱི་དོན༷་དེ་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་ཞིང༷་དོན་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷འི་རྗེ༷ས་སུ་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྣམ་པ་དེ༷་ནི༷་དོན་དེ་ཡི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཞ༷ན་གྱི་ཆ་འག༷འ་ཞིག༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་ཡུལ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཆ༷་འག༷འ་ཡིས༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་འདི༷་ལྟར༷་ཕ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་བུ༷་སྐྱེ་བ་ན་བུས་ཕ༷་དེ༷་ཡི༷་ནི༷་གཟུག༷ས་འཛིན་པ་
20-323b
ཡི༷ན་ན་ཡང་། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་འག༷འ་ཞིག༷་ལ༷ས་ནི༷་དབྱིབས་དང་མདོག་ལ་སོགས་པ་ཆ༷་འག༷འ་ཡིས༷་བུ་དང་ཕ་མི་འདྲ་བའི་ཐ༷་ད༷ད་པར༷་ནི༷་དམིག༷ས་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱད་མེད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །
别相
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ། མ༷ར་མེ༷་དང་ཟླ་བ་ལ༷་སོག༷ས་པའི་དཀྱིལ༷་འཁོ༷ར་ནི༷་རྨ༷་བྱའི༷་མདོང༷ས་ཀྱི༷་རྣམ༷་པ༷་ཅ༷ན་དུ་ཟླུམ་པོར་བསྐོར་བ་མདོག་སྔོ༷་དང༷་དམར༷་དང༷་མདང༷ས་བཀྲ་ཞིང་གས༷ལ་བ༷ར་ཡང་མིག༷་མི༷་གསལ༷་བས༷་མཐོང༷་བར༷་འགྱུར༷་བ་ཡོད་ལ། ཁྲ་བོའི་རྣམ་པ་དེ་དབང་པོའི་བློ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་དེ༷་དང་དེ༷་དག་ཡུལ་མར་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སམ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱི་རོལ༷་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡི༷ན་ན༷་སྣང་རུང་གི་དངོས་པོ་དེ་ལ་དབ༷ང་པོ༷་གསལ༷་བ་རྣམས་ལ༷་ཅི༷་སྟེ་རང་འཛིན་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་མེད་ལ། དབང་པོ་གསལ་བ་དག་ལའང་དེ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་ཅི་སྟེ་མེད་དེ་འཛིན་པར་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། དེ་ཡི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་མིན། །དེ་ལ་ཡུལ་ནི་མེད་པར་བསྟན། །དང་པོ། དེ་འདྲའི་དབང་ཤེས་ཀྱང་ཡུལ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་མིན་ཏེ་མར་མེ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་ཁྲ་བོ་དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་མཐོང་བ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་དེ་འདྲའི་དོན་དེ་དངོས་སུ་མཐོང་བའམ་ཡང༷་དག༷་པར་མཐོང༷་བའོ་ཞེ་ན༷། དེ༷་མཐོང༷་བ༷་དེ་དབ༷ང་པོ༷་ཉམ༷ས་པ༷འང༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡི༷ན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་རབ༷་རིབ༷་ཀྱིས༷་མིག་གི་སྐྱོན་སྦྱང༷ས་པར་གྱུར་གྱི་བསླད་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྦྱངས་པར་བྱས་ནས་གས༷ལ་བའི༷་མི༷ག་གང་ཞིག །ཕལ་པས་མཐོང་མ་ནུས་པའི་དབ༷ང་པོ༷་ལ༷ས་འདས༷་པའི་དོན་རྨ་བྱའི་མདོངས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མཐོང༷་ནུས་པ་དེ༷་ལ༷་རབ་རིབ་མེད་པ་གཞན༷་གྱིས༷་མཐོང༷་བ༷འི་དོན༷་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡང༷་ཇི་ལྟ༷་བུ༷ར་
20-324a
ན་གས༷ལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དབང་འདས་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་ནུས་ན་དབང་ཡུལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱང་ཕལ་པའི་དབང་པོས་མཐོང་ནུས་པ་ལ་རབ་རིབ་ཅན་དེས་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ། མར་མེ་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་སྣང༷་བ་དང་དབ༷ང་པོ་དང་ཡི༷ད་ལ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ལ༷ས་རྒྱུ་གཞན༷་ནི༷་དམིགས་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་མར་མེ་གཅི༷ག་གི་ནུས༷་པ་ཡིན་པར་རྟོག༷ས་ཏེ། རྒྱུ་སྔ་མ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་མར་མེ་གཅིག་ཚང་ན་སྐྱེད་ངེས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་གྱུར་པ༷་དེས༷་ན༷་དེ་རྣམས་ལས་རྒྱུ་གཞན༷་མི་དགོས་པས་གཞན་ཁྲ་སྒོར་བ་ནི༷་མར་མེ་འཛིན་པ་ཡི་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་ལ། གང་ཤེས་སྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མི༷ན་ན་ཡུལ༷་ཡ༷ང་ཅི༷་ལྟར༷་ཡི༷ན་ཏེ་འབྲེལ་མེད་ཡུལ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་སོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第二，有人说：这种过失对主张具相分者也同样存在，因为他们的相分给予者也是一个。回答：若直接执取，除对象自身本性外不可能有其他显现，但相分是它的果，因此不需要在一切相分上随行，依靠作为所缘缘的对象而生起，并随顺对象本性的相分，虽然在仅仅作为该对象的认知者这点上无差别，但并非仅是对象的果，因为也由根等其他因的某些方面，而在某些方面与对象本身的本性有所不同，例如，依父而生子时，虽然子继承父的形貌，但由某些因的差别，在形状和颜色等某些方面，子与父不同，被见为差异，而非在一切相上无差别一样。
别相
第二分为：安立过失及证成它。
第一，灯和月等轮盘，被旋转成孔雀毛般圆相，显现蓝红色彩鲜艳明亮，由不清晰的眼睛见到，这种彩色相分若非根识本身的相分，而是那些显现为外境对象灯等的法，或从它所生的外境事物，那么对于这种可见的事物，为何清晰的根识没有能力产生自己的执取根识，而且清晰的根识为何也没有执取它的能力，应当能执取。
第二分为：其对境非真实；显示它无对象。
第一，这种根识也并非无对象的心识仅仅显现为彼，而是因为有由灯等缘所生的如是彩色外境，所以见到它并非无对象，而是直接见到或真实见到如此的对象。回答：这种见，怎么会是根受损的？若如此，则眼翳会净化眼的过患而非污染，且净化后清晰的眼，能见到常人所不能见的超根境界如孔雀毛般的对象，则对于无翳的其他人所见的对象，怎么会不清晰？因为若能见超根之色，更何况根境，普通根识能见而翳眼者不能，这是承认的。
第二，生起执灯根识时，从显现、根和作意外，其他因即成为所缘缘的灯的一种功能，这可了知，因为在前三因之上，若具足一盏灯，必定能生起，因为见到这点。既然如此确定，则不需要除彼外的其他因，因此其他彩色圆形非执灯的因，若非能生心识的因，又怎么会是对象？若无关联物成为对象，则过失太大。


 །གལ༷་ཏེ༷་ཁྲ་སྒོར་བ་དེ༷་ཉི༷ད་རང་འཛིན་གྱི་བློ༷འི་རྒྱུ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི༷་ལྟར༷་མར༷་མེ༷་ལ༷་ལྟོ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རང་ཁོ་ནས་ཀྱང་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་རིགས་ན་ཡང་མར་མེ་མ་བཟུང་བར་དེ་ཡན་གར་དུ་འཛིན་པ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་མར་མེ་དང་དེ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པ་བློ་ཡི་རྒྱུའོ་ཞེ་ན། ཁྲ་སྒོར་བ་རང་མཚན་པ་མེད་ཀྱང་མ༷ར་མེ༷་ཡོད་པ་ཙམ༷་གྱིས༷་དེའི་སྣང་བའང་ཡོ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་གཉི༷ས་ཀ༷་ཚོགས་པ་དག༷་ཀྱང༷་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་གཉིས་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་ནི་གཅིག་ཁོ་ནས་གཉིས་ཀའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་མི་སྲིད་དེ་སྔོ་སེར་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་མིག་ཉམས་པ་ལ་མ་ཚོགས་པའི་མར་མེ་མི་སྣང་ལ་མིག་གསལ་བ་ལ་ཚོགས་པའི་མར་མེ་མི་སྣང་ཞིང་། མར་མེ་གཅིག་ལ་དབང་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པའི་དབང་ཤེས་གསལ་སྣང་ཙམ་དུ་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །
依根识境破
གཉིས་པ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་པ་ལ། ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པ་བརྗོད། །དུས་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པ་བརྗོད། །
依品说过
དང་པོ་ལ། 
20-324b
ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །བཀག་དང་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། །
说过失
དང་པོ། ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡུལ་དེ་དང་ཐག་ཉེ༷་རིང༷་དང་ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་ཉེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དང་ཆེས་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་རིང་གི་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱིས༷་ཡུལ་གསལ༷་དང༷་མི༷་གསལ༷་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མི༷་རུང༷་ངོ༷་། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་དུ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བཟུང་ཡང་ཡུལ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། བར་གྱི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ལན། །ལས་ལ་བརྟེན་པའི་ལན་དགག་པའོ། །
破依中相之争
དང་པོ་ལ། སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལན་དགག །སྣང་བ་གསལ་མི་གསལ་ལན་དགག །དང་པོ། གལ་ཏེ་དབང་ཡུལ་བར་གྱི་སྣང༷་བའི་ཁྱད་པར་ལས་གསལ་མི་གསལ་དེར༷་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དེ༷་ནི༷་སྣང་བས་བར་ཆོད༷་པ་ཡིན་པ་དང༷་མ༷་ཆོད༷་པ་དག༷་གང་ཡིན། དེ་གཉིས་གང་ལྟར་ཡང་ཉེའམ་རིང་ཡང་རུང་མཐོང༷་ངམ༷་མི༷་མཐོང༷་མཚུང༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བར་མ་ཆོད་པ་ཞིག་ན་ནི་ཉེ་བ་བཞིན་དུ་རིང་བའང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་སྣང་བས་བར་ཆོ༷ད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོད་པ་ཞིག་ན་ཉེ་ཡང་རུང་བར་གྱི་སྣང་བས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཡོལ་བའི་རྒྱབ་ཀྱི་བུམ་པ་བཞིན་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྣང་མི་གསལ་ཡང་ཡུལ་མི་འགྱུར། །སྣང་བ་མི་གསལ་ཉིད་མི་འཐད། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བ༷ར་གྱི་སྣང༷་བ༷་མི༷་གསལ༷་བས༷་ཡུལ་རགས་པ་ཙམ་རྟོགས་ཀྱང་དེ༷་ཡི་ཆ༷་ཕྲ༷་མོ༷་འག༷འ་ཞིག༷་ནི༷་མ་མཐོང༷་བ་དེ༷་ཕྱི༷ར་གསལ་མི་གསལ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་འགྱུར་ཏེ་མུན་པ་ཚབ་ཚུབ་ཀྱི་དུས་ན་བུམ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་པར་འཛིན་པར་འདོད་པས་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡུལ་དེ་རགས་པ་ཆ་མེད་པའི་
20-325a
གཅིག་ཡིན་ནམ། ཕྲ་བའི་རྡུལ་སོ་སོའི་ཆ་དང་བཅས་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ཕྱི༷་རོལ༷་གྱི་དོན༷་རིལ་པོ་ཆ་མེད་གཅི༷ག་རྗེན་པར་མཐོང༷་བ༷་དང༷་དེ་ལས་མི༷་མཐོ༷ང་བའི་ཆ་ཐ༷་ད༷ད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཡུལ་མཐོང་བ་ན་ཕྲ་རྡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཕྲ༷་རྡུལ༷་དུ་མ༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་དེ་རྗེན་པར་མཐོང༷་དུས་མི༷་མཐོ༷ང་བ་དེ་ལས་ཕྲ་བའི་ཆ་ཐ༷་ད༷ད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་མཐོང་ཚུལ་ནི་མི་སྲིད་དོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
若说彼彩色圆形即是执取自身心识的因，怎么会依赖灯呢？若仅由自身也应当能生根识，而不应当在不执取灯的情况下单独执取它。若说灯和它二者结合是心识的因，则回答：即使无彩圆自相，仅仅因为有灯而有其显现，因此二者结合也非因，因为对于由二因结合所生，不可能仅由一者而生二者的心识，如同青黄。如此，对眼识受损者不显现非结合的灯，对清晰眼识不显现结合的灯，并且同一盏灯由于根缘的不同而各别显现，因此明显为无对象根识的明晰显现而已。
依根识境破
第二，依根识的对象破除分为：依方位宣说过失；依时间宣说过失。
依品说过
第一分为：宣说过失，回答，遮破和摄义三者。
说过失
第一，从方位而言，该对象近远等的"等"字，意为应当同样运用于近、很近、极近和远等情况。如此，由近远差别而有对象清晰不清晰的差别显现是不合理的。为什么呢？因为对于主张直接执取对象自性者，无论如何执取，在执取同一对象的自性上无差别故。
破所答
第二分为：破依中间显现的回答；破依业的回答。
破依中相之争
第一分为：破显现差别的回答；破显现清晰不清晰的回答。
第一，若说由于根境之间显现的差别而成为清晰不清晰，则瓶等色是否被光明所遮？无论两种情况的哪一种，近或远，见或不见都应相同。若未被遮，则如同近处，远处也应当被见到，因为不可能被光明所遮。若被遮，则无论近处，由于被中间光明所遮，如同帘幕后的瓶子，都将不被见到。
第二分为：显现不清晰也不成为对象；显现不清晰本身不合理。
第一，若说由中间显现不清晰，虽了解粗大对象，但由于未见其某些细微部分，因此有清晰不清晰的差别，如同在大黑暗中观看瓶形一样。回答：在你的立场中，主张直接执取对象自性，那么所执取的对象是粗大无分的一体，还是具有细微微尘各部分？若如第一种，外境整体无分一体直接见到，与不见的部分有差别，从何因由？这不可能。若如第二种，当见对象时执取微尘的自性，因此多微尘差别直接见时，不见比其更细微部分的差别，从何因由？这也不可能。除粗细二者外，其他见境方式不存在。
;


 །དེ་ལྟར་ཆ་འགའ་རྟོགས་ལ་འགའ་མ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་བཞག་ཏུ་མ་ནུས་ནས་གལ༷་ཏེ༷་བར་གྱི་སྣང༷་བ༷་གས༷ལ་བ་དང་མི༷་གས༷ལ་བའི་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱིས༷་དེ་འཛིན་པའི་བློ༷་གསལ་མི་གསལ་ཐ༷་ད༷ད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐོ་རངས་དང་ཉིན་མོའི་དུས་སུ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་བརྒལ་ཟེར་ན༷། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བློ་གསལ་མི་གསལ་ནི་བདེན་ཀྱང་དེ་ནི་བློའི་རྣམ་པ་ལ་འཐད་ཀྱི་རྣམ་མེད་དུ་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་མི་འཐད་དེ་གཞ༷ན་སྣང་བ་ལ་གསལ་མི་གསལ་ཐ༷་ད༷ད་ཡོད་པས༷་ཡུལ་རང་ཉིད་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པ་དེ་རྗེན་པར་འཛིན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པར༷་སྣང༷་བར་འགྱུ༷ར་ཏེ། སྣང་བ་མི་གསལ་བ་ཡང་ཡུལ་མི་འཛིན་པར་ནི་མ་བྱས་ལ། བཟུང་བ་ན་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་མི་གསལ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ། ཐག་རིང་བའི་ཡུལ་དང་དབང་པོའི་བར་ན་གནས་པའི་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ཡ༷ང་ཅིས༷་མི༷་གས༷ལ་ཞེས་ཕ་རོལ་ལ་དྲིས་པ་ན། སྣང་བ་དེ་ནི་ས་རྡུལ་དང་དུ་བ་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་གཞན་གྱིས་སྒྲི༷བ་པའི་ཕྱིར༷་མི་གསལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་སྒྲིབ་པ་དེ༷་ཡུལ་ཉེ་བའི་བར་གྱི་སྣང་བ་འདི༷ར་ཡོད་པ་ཅིས༷་མ༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པས། དེ་ལ་ཡོད་ཀྱང་སྲ༷བ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། སྣང༷་བའ༷ང་
20-325b
ཡང་སྲབ་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུ་ཉི༷ད་ཡིན་པས་རིང་བ་ལས་ཉེ་བའི་བར་གྱི་སྣང་བ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞ༷ན་རིང་པོའི་གཟུགས་དང་དབང་པོའི་བར་གྱི་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་རྡུལ་འཐུག་པོར་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་སྣང་རྡུལ་ཡང་སྲ༷བ་པ་མིན༷་པ་འཐུག་པོར་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ་མཚུངས་པས་ཐག་ཉེ་རིང་གི་གཟུགས་ལ་གསལ་མི་གསལ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཐག་ཉེ་བའི་དུས་སུ་སྣང་བ་གསལ་བ་ཡིན་ན་མིག་ལ་ཤིན༷་ཏུ་ཉེ༷་བ༷འི་མིག་ལྤགས་སོགས་ལ༷་སྣང༷་བ༷་ནི༷་ཆེར༷་གསལ༷་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་གཟུགས་དེ༷་ཡ༷ང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྣང༷་བར༷་འགྱུར༷་དགོས་ནའང་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། །
破依事之争
གཉིས་པ་ལས་ལ་བརྟེན་པའི་ལན་དགག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་གསལ་མི་གསལ་དུ་གྱུར་པ་དེ༷ར་ཡ༷ང་མཐོ༷ང་མེ༷ད་དེ་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གྱི་སྔོན་གྱི་ལས་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་ཡུལ་གཟུག༷ས་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་གཞན༷་དང་གཞན་ཉིད་དུ་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་པོ་ཐག་ཉེ་རིང་སྣ་ཚོགས་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་མི་གསལ་སྣ་ཚོགས་པར་མཐོང་བའི་ཚེ། དེ་འདྲའི་གཟུགས་དེ༷་དག༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ནང་ཕ༷ན་ཚུན༷་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནམ་མིན། བསྒྲིབ༷་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན། གཞན་སྒྲིབ་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ད་ལྟ་སྣང་བཞིན་པའི་སྣང༷་བ༷་འདི་ནི༷་གཟུགས་གཞན་སྒྲི༷བ་པར་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཐག་ཉེ་རིང་དུ་གནས་པ་དེ༷་ཐམས་ཅད་ལ༷་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་གཅི༷ག་པུ་དེ་ཁོ་ན་སྣང༷་བར་འགྱུར༷་རོ། །ལས་གཟུགས་དེ༷་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་མ༷་བསྒྲིབ༷ས་ན༷་ཐག་ཉེ་རིང་ན་གནས་པ་ཀུན་གྱིས་དུས་ཅི༷ག་ཅ༷ར་དུ་ནི༷་གསལ༷་བ་དང༷་མི༷་གསལ༷་བའི་རང༷་བཞི༷ན་དག༷་མཐོང༷་བར་འགྱུར་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཅར་ཡོད་ཀྱང་མི་མཐོང་སྟེ་མཐོང༷་མེ༷ད་དེ་ལས་ཀྱིས༷་གང་རུང་གཅི༷ག་བསྒྲི༷བས་ནས་གཅིག་ཁོ་ནར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། ལས་གཟུགས་དེ་རྣམས་དུས་
20-326a
གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་འདྲ་བ་ལ་གང་རུང་རེ་ལས་ཀྱིས་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་ལྟར་གྱུར་གྱི་དེ་འདྲའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་གང༷་གི༷ས་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་པོ་ལ་དོན༷་དེ་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང༷་དོན༷་མིན༷་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་དེ་ལ༷་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་མ༷་མ༷ཐོང་བས༷་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་པོ་ལ་རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་གི་ཆ་མྱོང་བར་ཅི༷་ཞིག་བྱེ༷ད་དེ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་ན་དེ་འདྲའི་ལས་ཁས་ལེན་པ་ནི་དོན་མེད་དོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
如此无法建立了解某些部分而不了解某些部分的差别，若说由中间显现清晰与不清晰的差别，使得执取它的心识有清晰不清晰的差别，如同黎明和白天时观看色法那样，对此有何争论？回答：由因的差别导致心识清晰不清晰是事实，但这对于有相分的心识才合理，对于无相分直接执取对象则不合理，因为其他显现有清晰不清晰的差别，而对象自身无差别，直接执取它时，从何因由而有差别显现？不清晰的显现也未使对象不被执取，一旦被执取，由于是直接执取对象，所以不应有清晰不清晰的存在。
第二，对方问道：远处对象与根之间存在的显现为何不清晰？回答：因为该显现被地尘、烟雾云雾等其他微尘所遮蔽，所以不清晰。问：这种遮蔽为何不存在于近处对象与根之间的显现？答：虽然存在，但因为变得稀薄，所以如此。回答：显现也变成如此稀薄，所以远处比近处之间的显现并非更清晰。此外，远处形色与根之间的遮蔽微尘即使浓厚，那里的显现微尘也同样浓厚而非稀薄，因此近远处的形色应该没有清晰与不清晰的差别。
再者，若近处时显现清晰，那么对于极近于眼的眼皮等，由于显现应极为清晰，因此极近的形色也应该显现得极为清晰，但事实并非如此，所以不合理。
破依事之争
第二，破除依业的回答：若说变成清晰不清晰时也无所见，而是依靠善恶前业，形色对象本身生起为不同刹那相续。回答：当对同一对象在同一时间里，处于不同远近位置的观察者们见到各种清晰不清晰时，这些形色之间是否相互遮蔽？若说会遮蔽，因为互相遮蔽，所以这当前显现的是遮蔽其他形色的，这样一来，对所有远近位置的观察者来说，应当只有一个遮蔽者的形色显现。若说由业产生的这些形色互相不遮蔽，则所有远近处的观察者都应同时见到清晰与不清晰的本性，但这是不可能的。
若说虽然同时存在但不见，由于业力遮蔽其中之一而仅显一种，回答：这些由业产生的形色同样在一个时间存在，而由业使其中之一不显现，这如同儿童游戏，因为见到或未见到这种形色，对于观察者而言既不产生利益也不造成丝毫损害，对此以善不善业的名称，未见对观察者如何能产生乐苦异熟的体验？若什么也不做，那么承认这种业是毫无意义的。


 །གལ་ཏེ་རྟ་གདོང་གི་མེ་ལྟ་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་བདག་པོར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཕན་གནོད་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་ཀྱང་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པ་དག་ལ་དངོས་སུ་ཕན་གནོད་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་སྣོད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏོགས་པའི་དབང་གིས་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་ཕན་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་མིན་ནོ། །གསལ་མི་གསལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཕན་གནོད་ཀྱི་རྟེན་མི་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །རེས་འགའ་ཡུལ་ཡིད་དུ་མཐུན་པ་གསལ་བས་ཕན་འདོགས་པ་དང་མི་གསལ་བས་གནོད་པ་སྐྱེད་ལ། ཅིག་ཤོས་དེ་ལས་ལྡོག་གོ་སྙམ་ན་ཡང་། དེ་འདྲའི་བདེ་མི་བདེའི་རྟེན་བྱེད་པའི་མྱོང་བ་དེ་ནི་བློ་རྣམ་པ་གསལ་མི་གསལ་གྱི་རྐྱེན་ཚོགས་མ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། རྐྱེན་ཚོགས་པ་དང་མི་ཚོགས་པ་ནི་ལས་ལ་རག་ལས་སུ་ཆུག་མོད་ལས་ཀྱིས་ཅིག་ཤོས་སྒྲིབ་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། ཡུལ་གཅིག་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་དུ་མར་ཡོད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐབས་ལས་ཀྱི་གཟུགས་སྣང་གཞན་གྱིས་ཡུལ་དེའི་བར་བཅད་ནས་སྒྲིབ་པར་འདོད་པ་ལ་སྐྱོན་སྟོན་པའི་ལུགས་སུ་འཆད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཅུང་མི་བདེ་འདྲ་སྙམ་མོ། །
总结
གསུམ་པ་གྲུབ་དོན་ནི། ཡུལ་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ཐ་དད་ཡོད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་ཡང་ཕྱི་དོན་དེ་ལ་བརྟེན་
20-326b
ནས་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་པ༷འི་བློའི་མྱོང༷་བ༷་ནི་ཡུལ་ཐག་ཉེ་རིང་དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་ལ་སོགས་པ་ཇི༷་ལྟ༷འི་རྒྱུ་བཞི༷ན་དུ༷་བློའི་རྣམ༷་པ༷་གསལ་མི་གསལ་བ་སོགས་ཐ༷་ད༷ད་པ་འཛི༷ན་པའམ་འགྲུབ་པར་བྱེ༷ད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ༷། ལུགས་དེ་ལས་ལྷ༷ག་མ༷་རྣམ་པ་མེད་པར་ཡུལ་འཛིན་པར་འདོད་ལ་གསལ་མི་གསལ་སོགས་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་བློ༷་གྲོས་ངན༷་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུག༷ས་ངན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ་ཆེས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
依时说过
གཉིས་པ་དུས་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པ་བརྗོད་པ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་མ་ངེས་སྤང་། །
说过失
དང་པོ། ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་པའི་དཔེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཤེས༷་པ༷་དང་སྒྲ༷་དང༷་མ༷ར་མེ༷་རྣམ༷ས་དེ་དུས་ཀྱི་མངོ༷ན་སུམ༷་དང༷་ནི༷་ཅི༷ག་ཤོ༷ས་དེ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དྲན་ཤེས་ཀྱི༷་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་ཡིན་པར་ཁྱོད་འདོད་ལ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ན་སྔ༷་མ༷་རྒྱུ་ཡི༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་རྣམ༷ས་ནི༷་རང་འཛིན་ཤེས་པའི་དུས་ན་ཞིག༷་པ༷འི་ཕྱི༷ར༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི༷ས་དེ་འཛིན་ཤེས༷་པ༷་ལ༷་ཡུལ་དེའི་རང་མཚན་ད་ལྟ་མེ༷ད་པ་གསལ༷་པོར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །
遮不定分
གཉིས་པ་ལ། དུས་མཉམ་འཛིན་པའི་ལུགས་མི་འཐད། །རྟག་པས་དེར་མ་ངེས་པ་སྤང་། །
等时取非理
དང་པོ་ལ། གཞན་ལུགས་འགོག་དང་རང་ལུགས་བཞག །
说他宗
དང་པོ། སྔར་ཞིག་ཟིན་དེ་ད་ལྟ་གསལ་པོར་སྣང་བ་མི་སྲིད་ཀྱང་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་རང་མཚན་ད་ལྟ་བ་དེ་རྗེན་ཅེར་གསལ་བར་སྣང་ངོ་ཟེར་ན། དུས་མཉམ་པ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདོག༷ས་པར་བྱེ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་མེད་གཞ༷ན་གས༷ལ་ན༷་དོ༷ན་ཀུན༷་ཅིག་ཅར་གསལ༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མི་དགོས་བཞིན་དུ་གསལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
若说如同马头火这样的现象也是由众生业力主导而产生，即使无利害关系，回答：那也对处于适当地点的人们直接产生利害，且因属于世间器世间的部分而间接产生利害，并非完全不起作用。若认为清晰不清晰也相同，则不然，因为它不成为利害的基础，仅仅是见到而已。若想：有时清晰见到悦意对象而得益，不清晰则受损，相反情况则颠倒，回答：这种乐不乐的基础体验是由心识相分清晰不清晰的条件聚合与否而决定，条件的聚合与否虽然依赖于业，但不能说业力遮蔽一方，因为一个对象同时存在多种不同方面是相违的。虽然有人解释这段是指业力所现形色阻隔该对象而遮蔽的观点并指出其过失，但似乎有些不妥。
总结
第三，所证结论：由于对同一对象有不同的见解，因此即使承认外境，依彼所生的心识体验，也仅仅是依照对象远近、根识清晰不清晰等因的不同，而执取或成立心识相分清晰不清晰等差别而已。在那种立场之外，主张无相分执取对象，而清晰不清晰等不同显现是由其他不同因而有，这是愚者的恶劣见解，因为极不合理。
依时说过
第二，依时间宣说过失分为：宣说过失；遮除不定。
说过失
第一，依照对方也承认的刹那性为例，心识、声音和灯等，你承认在当时是现量，而另一个是产生忆念识的分别心识，如此，正因为是因，前因刹那等，在被自己执取的心识时已灭，因此以何理由，那执取心识上能明显显现当时并不存在的对象自相？这不合理。
遮不定分
第二分为：等时执取的立场不合理；遮除常法不定。
等时取非理
第一分为：破他宗；立自宗。
说他宗
第一，虽然之前已灭的不可能现在明显显现，但与自己同时的自相现在直接明显显现。回答：同时者若彼此毫无助益，这种无关联的他法若能明显，则一切对象应同时明显，因为在无需任何关联的情况下可以明显故。


 །འབྲེལ་མེད་གཞན་གསལ་བའི་ཐལ་བ་དེ་མི་འཇུག་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་ཡུལ་མར་མེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ནི་ད་ལྟའི་ཤེས་པ་དེ༷་སྐྱེ་
20-327a
པའི་རྒྱུ་ཡི༷ན་ལ། རྒྱུ་དེ་ལ༷ས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེའི་རིགས་འདྲའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཤེས་པ་རང་དང་དུས་མཉམ་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རིགས་འདྲ་དེ་འཛིན་པར་ངེས༷་ཀྱི་གཞན་ཐམས་ཅད་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། རང་དུས་ན་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཤེས༷་པར་འདོད་པ་ལ༷་རྒྱུ་དང་རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་རྟོག་པ༷་འདི༷་ཡ༷ང་རུང་བ་མེ༷ད་དེ། རྒྱུ་ཡི་སྟོབས་ལས་འབྲས་བུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། རང་དུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཁྱད་མེད་ཅིང་། རྒྱུ་ཡི་རིགས་ཡིན་པས་དེ་དུས་མཉམ་པར་འཛིན་རུང་ན་དབང་པོའི་རིགས་འདྲ་ཤེས་པ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའང་འཛིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
立自宗
གཉིས་པ་རང་ལུགས་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་འཐད་པ་ནི། རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ༷ས་བྱས༷་པའི་སྔོ་འཛིན་ཤེས༷་པ་ད་ལྟ་བ་ལ༷་རང་གི་རྒྱུ་སྔོན་པོའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་དེ༷་ཡུལ་དུ་མེ༷ད་ཀྱང༷་རྒྱུ་སྔ་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན༷་དེ་ཉིད་དུ༷་སྣང༷་བ༷་གསལ་པོར་སྐྱེས་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ཡུལ་དེ༷་མངོན་སུམ་གསལ༷་བ༷འམ་མཐོང་ཞེས༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན༷་ཅི༷ག་སྐྱེས༷་པའི༷་དོན༷་གཞ༷ན་ནི༷་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཕན༷་འདོག༷ས་པ་མིན༷་པའི་ཕྱིར་རྣམ༷་པ་གཏོད་པར་མི༷་བྱེ༷ད་ལ། གང་ཞིག་ཤེས༷་པ་ལ༷་དོན་རང༷་གི༷་རྣམ༷་པ༷་ཇི་ལྟ་བ་ཡི༷ས་རྣ༷མ་པ་འཇོག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ་ཤེས་པ་ལ་གས༷ལ་བར་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དུས་མཉམ་པར་ཚོགས་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་དེ་མི་སྣང་བ་ནི་ཤེས་པ་རང་དུས་ཀྱི་དབང་པོ་བཞིན་ནོ། །
常故遮不定
གཉིས་པ་ལ། མི་འཐད་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཡུལ་མི་གསལ་བར་མ་ངེས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་དང་བྲག་རི་ལ་སོགས་པ་སྔ་ཕྱིའི་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་མ་མཐོང་བའི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་དག་མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཚེ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་
20-327b
སྔ་ཕྱིའི་འགྱུར་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཅོད་མི་ནུས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་མ་ཡིན་ན་བརྟན༷་པ་ལྟར་སྣང་བ་གང༷་ཞིག་རྡོ༷་རྗེ༷་ཕ་ལམ་དང་རྡོ༷་བ་བྲག་རི་སོག༷ས་ཀྱི༷་དོན༷་དེ་ཡང༷་རྟག་པ་ཡིན་ན་རྐྱེན་གཞན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱི༷ར་དེས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་འགྲོ༷་བ༷་ཀུན༷་གྱི་ཤེས༷་པ༷་གང་ཅི་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི༷་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་ཅི༷ག་ཅར༷་དུ་དམིགས་རྐྱེན་རྟག་པ་དེ་རང༷་ཉི༷ད་གཅིག་པུས་སྐྱེད༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེས་ཤེས་པ་སྐྱེད་རུང་བ་གང་ཞིག་རྟག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ན་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
无关联他法明显的过失不适用，因为若对象如灯等前刹那是现在这心识生起的因，由于从该因而生，所以因的同类第二刹那与心识同时的正是明显显现，因此必定执取因的同类，而非一切他法。回答：对于主张知道自己时间存在的对象，认为"因为是因和同类，所以执取它"的这种分别念也不合理。姑且承认由于因的力量而果同时生起，但与同时对象无关联且无差别，若因为是因的类而能执取同时的它，则应当也能执取同时存在的根的同类，这将导致过失。
立自宗
第二，对象明显显现的合理性：由设立相分的因所造作的执蓝心识现在，虽然其因蓝色的前刹那已不作为对象，但由前因的力量而明显生起显现为彼对象，因此称彼对象为现量明显或"见到"，而对于能取的心识，其他与自同时生起的对象因为不助益同时的心识，所以不设立相分，凡不以对象自身相貌在心识中安立相分者，怎么会在心识中明显？即使与同时存在，它也不会显现于彼，如同心识同时的根一样。
常故遮不定
第二分为：说不合理；破彼回答。
第一，与自己同时的对象不明显并不确定，因为金刚钻和岩山等，未见前后变化的常法，当被眼睛见时明显显现。回答：虽然不能以现量断定其前后变化，但因本性是刹那的道理而明显显现，若非如此，若似稳定显现的金刚钻和岩石山等对象是常法，则由于不依赖其他条件，若它能生起执取自己的心识，则一切有情对它所缘的任何所生心识，都应当无前后、同时由常法所缘缘自身单独生起，因为若它能生起心识，且因为常法若生果，不可能渐次生起故。


 །གཉིས་པ། དེས་དམིགས་རྐྱེན་བྱས་ནས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་སྟེ། དམིགས་རྐྱེན་དེ་ལ་ལྷན༷་ཅི༷ག་བྱེ༷ད་པའི་རྐྱེན་གཞན་དབང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་སོགས་ཐ་དད་པས༷་ཕན༷་འདོ༷གས་པའི་སྒོ་ནས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར༷་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་འདི༷་ཡི༷་འབྲས་བུའམ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དེ༷་དག༷་རི༷མ་གྱིས་འབྱུང༷་ངོ་ཞེ་ན༷། སྔ་མ་མི་བསྐྱེད་པའི་དུས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་སླར་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་རྐྱེན་རྟག་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་སྐ༷ད་ཅི༷ག་སྔ་ཕྱི་སོ༷་སོ༷ར་སྔར་གྱི་དེ་འགགས་ནས་གསར་པ་གཞ༷ན་ཡི༷ན་པར་ཤེས་ཤིང་བརྗོ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྔ་ཕྱི་ཁྱད་མེད་གཅིག་ཡང་ཡང་རིམ་ཅན་དུ་འཛིན་པ་མི་རུང་ངོ་། །དེར་མ་ཟད་རྟག་པ་དམིགས་རྐྱེན་དུ་འདོད་པ་འདིར༷་ཡང༷་དུས་མཉམ་པ་ཤེས་པས་འཛིན་མི་སྲིད་པའི་སྐྱོན༷་ནི༷་སྔར༷་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན༷་ཡིན་ནོ༷། །
以后念因立
གཉིས་པ་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ལ། གཞན་འདོད་བཀག་ནས་རང་ལུགས་བཞག །དེ་ཡི་འཐད་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ། །
后念因立
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་སྟེ། །ཞེས་པས་ཡུལ་མྱོང་བའི་དུས་ན་
20-328a
གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་ཡང་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚུལ་གཉིས་ཞེས་པ་འདི་ཤེས་པ་རིག་བྱེད་དང་ཡུལ་རིག་བྱ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་ཅེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཇི་ལྟར་མེ་ཚ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དེ༷་རང་གི་ངོ་བོས་སམ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ཡུལ་མྱོང༷་བ༷འམ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཙམ་ལ༷་འཇིག་རྟེན་བ་ལང་རྫི་ནས་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་གི་བར་ལ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་ཚུལ་གཉིས་ལ་མི་མཐུན་པར་བརྩ༷ད་པ༷་འག༷འ་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན་མེ་ནི་ཚ་བའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ལྟར་དེ་བསྟན་བཅོས་སུ་བསྒྲུབས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཀྱང་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ༷་ཡུལ་ཅན་འབའ་ཞིག་ལས་དོ༷ན་སྔོན་པོའི་རང༷་བཞི༷ན་གྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟུང་རྣམ་འཛིན་རྣམ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ཉི༷ད་ཕལ་གྱི་ངོ༷ར་མ༷་གྲུབ༷་ནས་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ལ། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རང་ལ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ༷་ཡང༷་སྔར་མྱོང་བ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡང༷་དག༷་པར་དྲ༷ན་པ་ལ༷ས་གྲུབ༷་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གང་དང་གང་ཡང་དག་པར་དེ་དོན་དང་མཐུན་པར་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་ལ་མེད་པར་གྱུར་པ་དྲན་དུ་མེད་དེ་ཀ་བ་ལ་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དྲན་ཏེ་བ་ལང་ལ་ནོག་ལྐོག་ཤལ་བཞིན་ནོ། །
立其应理
གཉིས་པ། སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་ན་སྔོན་པོ་དྲན་པ་དེ་ཡུལ་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཡོད་པས་མིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ནས་བ་ལང་དྲན་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཆོས་དེ་སྤངས་ནས་གཞན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་དྲན་དུ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ར༷ང་གི་སྤྱོད་ཡུལ༷་
20-328b
སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས༷་ཐ༷་དད་དུ་ཕྱེ༷་བ་མེ༷ད་ཅིང༷་། རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་རིག་ཙམ་ཞིག་ལས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་བཟུང་ནས་ཐ༷་ད༷ད་པར༷་མྱོང༷་བ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ལ༷་ཤེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་འདི༷་ནི༷་འདི༷་ལྟ༷་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེའམ༷། འདི༷་ལྟར༷་ནི༷་མིན༷་ཞེས༷་ཐ༷་དད་དུ་ཤེས་པ་འདི་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་ཡུལ་གང་མྱོང་ཞེས་དྲི་བ་ལ་ཤེས་བྱ་ཙམ་མྱོང་བ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མྱོང་བ་མེད་ན། གང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བུམ་པ་མྱོང་གི་སྣམ་བུ་མ་མྱོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་སུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第二，虽然它作为所缘缘而生起执取自身的心识，但不是所有对象识同时生起，因为对于该所缘缘，由根和作意等不同的其他俱有缘以助益方式而生起执取自身的心识，因此金刚等常法的果或对象识按顺序生起。回答：由于前者不生起时的所缘缘被俱有缘造成能生后者之其他的因，所以应知并称所谓的常法所缘缘也是前后各别刹那，前者已灭而成为新的他者，而非前后无差别的一者反复按次序被执取，这不合理。不仅如此，此处主张常法为所缘缘，也有同时的心识不可能执取的过失，如前刚才所说。
以后念因立
第二，由忆念因成立二相分为：破他方承认后立自宗；成立其合理性。
后念因立
第一，《量论》云："也由后时的忆念"，意为不仅在经验对象时有二显现，而且在后来忆念时也成立为具有二相，由此而成立。关于此，《集论》的某些注释者说："所谓二相，仅因心识是能了和对象是所了而成立二相"，这不合理。如同火是热一样，心识仅以自身本质而经验或了知对象，在从牧牛人到内外共同之间已经成立，对于这种二相没有任何争论，如同证成"火是热"一样，在论典中证成它有何用？然而，取境的心识不仅是对境，还具有如蓝色对象本性的相分，成为具有所取相和能取相二者，对于普通人而言这未成立，他们主张直接执取对象，而对境心识自身具有二相这也由如前所经验那样而正确忆念而成立。任何事物，所有合乎真实、符合对象的忆念，都不可能忆念事物中所无之物，如同柱子上无毯子。凡存在者皆可忆念，如同牛有垂肉、隆起和颈垂。
立其应理
第二，若想：在忆念执蓝识时忆念蓝色，这是忆念对象，不是因为心识有蓝色相分。回答：不是这样的，如同不可能舍弃垂肉、颈垂等而忆念牛，同样，心识自身本是具有对象相分的事物，因此不可能舍弃自身这一性质而忆念任何少许应知的其他事物。如果心识自境蓝黄等没有被他法区分，且自性仅是明了，无法执取不同的特点而有差别体验，那么对于任何心识，将无法差别了知"此是如此"或"不是如此"，比如，若问经验何境，回答仅经验所知而无经验瓶等不同相分，则对于所有被经验者，不能了知经验瓶而未经验毯等差别，就像这样。


 །རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་རིམ་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་འབྱེད་དོ་སྙམ་པའང་རིགས་པ་མིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་རྣམ་པ་སོ་སོར་མ་མྱོང་ན་རང་རྒྱུད་ལ་བློ་དུ་མ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ༷་ཙམ༷་གྱི༷ས་ནི༷་འདི་དང་འདི་མྱོང་ཞེས་ཐ༷་ད༷ད་པ་འག༷འ་ཞིག༷་ཏུ་ཕྱེ་ནས་རྣམ༷་པར་འབྱེ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། དཔེར་ན་ཡུལ་གང་ལ་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཉིད་དུ་གས༷ལ་བ༷འམ་སྣང་བ་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་སོ་སོར་རྣམ༷་པར་འབྱེ༷ད་པའི་བློ༷་འབྱུང་བ་མེ༷ད་དེ། མཚེ༷་མ་སོག༷ས་འདྲ་བ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིས་ཅིག་ཤོས་མཐོང་ན་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་བློ་ལ་སྔར་གྱི་དེ་སླར་ཡང་མཐོང་སྙམ་པ་ལས་འདི་སྔར་གྱི་དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེས་ན་བློ་རང་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་མེད་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་འདི་བྱུང་ལ་འདི་མ་བྱུང་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་དེ་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་ན་བློ་རྣམ་བཅས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །
以自证识立
གཉིས་པ་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། །ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པས་རང་རིག་བསྒྲུབ། །དྲན་པའི་རྟགས་ལས་རང་རིག་གྲུབ། །
二识成立自证
དང་པོ་ལ། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་
20-329a
ཀྱིས་མདོར་བསྟན། དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说根本因
དང་པོ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བློ་ཚུལ༷་གཉི༷ས་སུ་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པའི་རིགས་པ༷ས་ཀྱང༷་རང༷་རི༷ག་ཕལ༷་ཆེར༷་གྲུབ་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་པའི་སྒྲས་དངོས་སུ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབས་ཀྱང་དེ་གྲུབ་ན་ཞར་ལ་རང་རིག་གྲུབ་པའམ། དོན་འདོད་པའི་ཞེན་ངོར་བྱས་ན་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དེས་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་དོན་རིག་པར་འདོད་པས་གཞན་རིག་དང་རང་རིག་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་གྱི་བློར་བསྒྲུབས་ཀྱང་དོན་དུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་རང་རིག་ཁོ་ན་ལས་གཞན་རིག་པ་མི་སྲིད་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
若认为在自相续中由对象、根、识三者和合的不同刹那依次生起，因自性不同而有差别，这也不合理，因为即使是不同刹那，若未体验不同相分，则仅凭体验自相续中多心识次第生起，无法辨明"体验了此与此"，划分为某些差别，如同对于任何对象，若无以某些部分而明显或显现为差别，则不会生起差别辨别的心识，例如，看到相似的双胞胎等之一后，再见另一个时，虽然是不同事物，但心中认为"再次看到了先前那个"，而不知道"这不是先前那个"，因此无法辨别，就像这样。
因此，若心识自身无相分，则不可能辨别"自相续中生起了此心而未生起此心"，然而这种差别辨别为现量所成立，因此心识具有相分已成立，这是无可否认的。
以自证识立
第二，成立自证分为：由成立二相而立自证；由忆念因而成立自证。
二识成立自证
第一分为：以根本因简略宣说；广说其理由。
略说根本因
第一，以如上所说成立心识二相的理由，也大部分成立了自证。"大部分"一词表示，虽然直接成立二相，但若二相成立，则顺便成立自证，或者，若从实事师的认知角度，则认为所取相是向外看的对境了知，因此将二相的心识立为他证与自证有差别，但实际上，那种体验仅仅是自证，而不可能有他证，这是通过推理而成立的。


 །ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་ན་དེས་རང་རིག་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་ན། བློ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པའི་ཚེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་ཀྱང་། འཛིན་པ་དེ་དེ་ལས་རྫས་གཞན་ཡིན་ན་གཞན་རིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་རང་རིག་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་ན་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཞན་རྣམ་མེད་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་ན་ཕྱི་དོན་རྣམ་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མཚུངས་ཤིང་རྣམ་བཅས་སུ་འདོད་ན་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་སོགས་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་མང་བས་གོང་དུ། དེར་ཡང་བརྩད་པ་མཚུངས་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ཤེས་པ་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷ར་གྱུར༷་པའི་སྔོན་པོ་སོགས་ཀྱི་སྣང༷་བ༷་རང་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གསལ་བའི་ཕྱི་རང་གིས་རང་ཉིད་མྱོང༷་བར༷་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །
广说其因
གཉིས་པ་ལ། མྱང་བྱ་ཡུལ་ལ་བརྟགས་ནས་བསྒྲུབ། །མྱོང་བྱེད་བློ་ལ་བརྟགས་ནས་བཤད། །ཐུན་མོང་གཞན་གྱིས་གཞན་གསལ་དགག །
辨所受境所立
དང་པོ་ལ། རང་རིག་མེད་ལ་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེ་ཡི་ཉེས་སྤངས་ལན་རྣམས་དགག །
说无自证之过
དང་པོ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རིག་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ལྟར་ན། རང་བློ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཞེས་པའི་ཉམས་མྱོང་མ་ལུས་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུའི་བློ་རང་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་རང་གིས་རང་མི་མྱོང་ལ། གལ་
20-329b
ཏེ་དེ་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་སྙམ་ན། མྱོང་བྱ་སྔོ་འཛིན་དེ༷་དངོ༷ས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ་ཕྱི་མ་ཡི༷ས་ནི༷་མྱང་བྱའི་ཤེས༷་པ་སྔ་མ་བློ་ཕྱི་མ་རང་གི་དུས་ན་འག༷གས་ཟིན་པ་དེ་ཇི༷་ལྟར༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེས་གཏད་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཁྱོད་མི་འདོད་ལ། དུས་མི་མཉམ་པ་རྗེན་ཅེར་དུ་བཟུང་བར་བྱར་མེད་པས་དེས་དེ་ཅི་ཡང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་སུ་མིག་གཏད་ཀྱང་བུམ་པ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཡུལ་གཞན་མྱོང་བ་མེད་པ་དེས༷་རང༷་གི་ངོ༷་བོ༷འང་མྱོང༷་བ་མེ༷ད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར༷་ནང་གི་བློ་འདི་དང་འདི་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པའི་ཉམས་མྱོང༷་མ༷་ལུས༷་པ་ལྡོག༷་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན་ནང་གི་བློ་དེའི་མྱོང་བ་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་འདིས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ནང་ཤེས་པ་རང་འཛིན་པའམ་རིག་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ལས་ནང་གི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གཏན་མེད་དགོས་ལ། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་འབྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་བཞིན་དུ་བློ་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཤེས་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་དོན༷་དུ༷་སྣང༷་བ༷་དང༷་ལྡན༷་པའི་ཤེས་པ་དེ༷་ནི༷་ཕྱི༷་རོལ༷་ལ་མངོ༷ན་དུ་ཕྱོག༷ས་པར་སྣང༷་ཞིང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ་འདི་ནི་སྔོན་པོ་དང་འདི་ནི་སེར་པོའི་ཞེས་སོགས་སུ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ནང་བློ༷་ཡི་ཆོས་བདེ་སྡུག་དང་སྔོ་སེར་འཛིན་པ་སོགས་རང་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པ་ལ༷་དེ་ལྟར་འཛི༷ན་པར༷་བྱེ༷ད་པའི༷་བློ་ནི་རྟག༷་ཏུ༷་བད༷ག་ཡུལ་ལ༷་འཛིན་པ་པོའི་ན༷ང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མངོ༷ན་དུ་ཕྱོག༷ས་ནས་དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་སོ་སོར་མྱོང་བས་གྲུབ་བཞིན་དུ། རང་བློ་ནི་མ་མྱོང་ལ་ཡུལ་མྱོང་ངོ་ཞེས་རང་རིག་ལ་མི་འཐད་པར་
20-330a
སེམས་ན་གཞན་རིག་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ནང་གི་བློ་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་མྱོང་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་ནུས་པ་དེ་ལས་ལྷག་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་ཅི་ཞིག་མྱོང་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་དོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
若问："成立二相如何能成立自证？"回答：当心识中成立所取能取二相时，若显为蓝色相分的所取虽是心识，但能取若是与其实体有别的他者，则成为他证而非自证，此时若同时的他心识无相地直接执取，则与执取无相外境所说的过失相同；若承认有相，则成无穷过失等诸多过失，如上所说："彼中争论亦同理，彼乃自明亮"。因此，当成为心识自性的蓝等显现为自境时，所取能取无差别，仅是心识本身如是显现而明了，由此成立自身体验自身。
广说其因
第二分为：考察所领受境而成立；考察能领受心而宣说；否定共同的由他明他。
辨所受境所立
第一分为：说无自证之过失；破其回答除过。
说无自证之过
第一，若如认为一切心识仅了知他者而不承认自证，则自心生起如此如此的一切体验将完全不可能，因为如执蓝现量等心在自身时不能自身体验自身，若想在其灭后体验，则后心以前执蓝心为直接对象，如何能体验在后心自身时已灭的前心识？它所投射的相分你不承认，非同时者不能直接执取，因此它不能体验彼，如同在无瓶处凝视，不可能体验瓶子。由于后识不体验其他对象，也认为不体验自身本性，因此"内心生起如此如此"的一切体验将消失，因为什么也不能体验。若如此承认，则此现量成立的不可否认的内心体验将予以遮除。若仅执外境而无执取或了知内心自身，则除了显为外境外，显为内相的心识将完全不存在，但这两者也非不能区分，因为如同蓝黄一样，能由心自身的体验而了知，即显为外境蓝等对象的心识是向外朝向而显现，遍断外境，即将"此是蓝，此是黄"等辨别；而内心的乐苦和执蓝执黄等性质，依自心如何生起而如是执取的心识，则常向内朝向执取者的内心相续特性，辨别它们的差别。既然这二者由各自的体验而成立，却认为"自心未体验，而对象已体验"，认为自证不合理，则对他证也相同，因为能够体验内心如此如此并能辨别，比这更增的外境又能体验什么？根本不能体验任何东西。


 །རང་ལ་རང་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པ་ཙམ་གྱིས་མ་བརྟགས་པའི་གྱ་ཚོམ་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ནས་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་མི་ཁེགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ཚེ་གཞན་མྱོང་བ་མི་སྲིད་ཅིང་། རང་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་ཞེན་པའི་ངོར་གཞན་རིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་གཙོ་བོ་མིག་དབང་གི་བྱེད་པ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ཡན་ལག་དབང་རྟེན་གྱིས་ཡུལ་མཐོང་བར་འདོད་པ་ལྟར་མི་བྱ་བར་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་ཅེས་ཀྱང་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རིག་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དོན་དམ་པར་བཀག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པས་རང་མྱོང་བ་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ༷་ག༷ང་གི༷་ནི༷་སྣང༷་བ༷་ག༷ང་དེ་ཤེས་རྣམ་དུ་མི་འདོད་པར་ཡུལ་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་ཅེར་བར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དེས་ཡུལ་དེ༷་མྱོང༷་བ་མི༷ན་ནོ་ཞེས་པ༷འང༷་དོན་གྱིས་འཐོབ༷་སྟེ། དེ་འདྲའི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་དེ་ན་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་པས་ན་སྔར་ཡུལ་དེ་མ་མཐོང་བའི་དུས་བཞིན་ད་ལྟ་ན་ཡང་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱོང་བ་ཞེས་པ་ནི་རང་རྒྱུད་ལ་བདེ་སོགས་སྐྱེས་པ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་ལ། དེ་དང་འདྲ་བར་ཕྱི་རོལ་སྔོན་པོ་སོགས་མྱོང་བའང་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བློར་མངོན་པ་འདི་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་དང་གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་པ་ནི་བློ་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བོར་སྐྱེས་པ་འདི་ཁོ་ན་
20-330b
ཡིན་གྱི་བློ་མིན་པ་ལ་མྱོང་བ་ཞེས་པ་གཏན་མེད་ཅིང་མྱོང་བ་དེ་ཡང་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། གཏན་མ་གསལ་བ་ནི་མྱོང་བ་ཅི་ལྟར་རུང་སྟེ་མི་རུང་ངོ་། །གསལ་བ་ཞེས་པའང་མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་བ་ལྟ་བུ་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི་བློ་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་ཡུལ་འདི་དང་འདི་གསལ་ལོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་བསམ་པར་མི་ནུས་སོ། །བློ་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཞིག་ནའང་འདིའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་མ་གྱུར་ན་མཚེ་མ་དག་འདྲ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བར་སྐྱེས་པའི་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་བསྟན་མི་དགོས་པར་གང་དང་ཅི་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་བློ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ལྷན་ནེར་ཆུབ་པར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་རང་རིག་ཡིན་གྱི་རང་རིག་མེད་ན་དེ་འདྲའི་ཉམས་མྱོང་དེ་རྩད་ནས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། འདྲ་བ་ཙམ་ལས་མྱོང་བ་མིན། །སྐྱེས་ལ་འདྲ་བས་དོན་རིག་མིན། །སྐྱེས་འདྲ་ངེས་གསུམ་ཚོགས་ཀྱང་མིན། །
仅同非受
དང་པོ་ལ། འདྲ་ཙམ་དོན་མྱོང་ཧ་ཅང་ཐལ། །བློ་འདྲ་དེས་ཀྱང་དེར་མི་ཕན། །
仅同受事甚过
དང་པོ། གྲངས་ཅན་པ་སོགས་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་རང་རིག་མེད་ཀྱང་ཉ༷མས་སུ་མྱོང་བ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་གང་དང་གང་མྱོང་ཡང་རུང་དོན་དེ༷་དང༷་བློ་འདྲ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ལ༷ས་མྱོང༷་བ་ཞེས་པ་གཞན༷་ཅི༷་ཞིག་ཡོ༷ད། བློ་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་ཉིད་ཅེས༷་སུ་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་སྟེ། དེ་ཡང་གྲངས་ཅན་པའི་ལྟར་ན་བློའམ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ནང་དུ་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བའི་འདྲ་བ་དེ་ལ་བསམ་པའོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
仅凭"自对自作相违"这样的想法，不经考察的随意推测，不能在名言中否定自证，因为以真实的事势理智考察时，他证不可能存在，而正是通过自证的方式，在实事执著者面前，也能成立他证，因此不应像舍弃眼根的主要作用而认为是以根依处见境那样，而应在名言中也承认"自证"，应当了解大车轨们遮破自证的一切理由都仅仅是在胜义中遮破。
若不承认心识自体验，且不承认蓝等任何对境的显现为心识相分，而认为是对境自身的本质直接显现，按照他们的观点，"对境识不体验彼对境"也必然随之得出。这种对境显现即使存在于彼处，但因为执取它的心识未生起随顺它的任何特点，所以如同先前未见此对境时一样，现在也没有任何体验，因为所谓体验仅是自相续中生起乐等且明晰不隐蔽的自性，别无他物。同样，体验外界蓝色等，也仅是以明了意识的方式在自心中显现，因此，所谓体验什么什么，就是明显生起为彼彼心识相分，除了心识别无体验，而体验也不外乎心识相分的明显，因为全然不明显怎么可能成为体验？不可能的。所谓明显，也非如灯照亮瓶子那样，除了生为彼心识相分外，无法思考任何"此境与彼境明显"的特点。若生为彼心识相分却不被自身所了知，则如同相似的双胞胎，即使相分相似也不会成为体验，而仅仅等同于明显生起的灯等。因此，一切所体验的，不须他人指示，都如心识自性般完全明了，由各自自证知，这就是体验，即自证，若无自证，这种体验将完全消失。
破其遮过
第二分为：仅由相似而非体验；生起相似非了知对境；虽集生起相似确定三者亦非。
仅同非受
第一分为：仅相似体验对境太过；心相似也不助于此。
仅同受事甚过
第一，数论师等说：即使无自证，体验也不会消失，因为不论体验什么对象，除了心与彼对境成相似外，还有什么所谓体验？心与蓝色对境相似，即是所谓体验蓝色。以上是他宗观点。依数论师的观点，这是指对境的影像映现于所谓心或大中的相似。


 །སྐབས་འདིར་རང་རིག་མི་འདོད་པས་མདོ་སྡེ་པ་མིན་ལ་རྣམ་པ་འདོད་པས་བྱེ་སྨྲ་མིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་ཁོ་ནའི་འདོད་པར་གནོད་པ་སྟོན་པར་འགའ་ཞིག་བཞེད་ཀྱང་། ཐུན་མོང་དུ་ཡང་རུང་སྟེ་དོན་དང་འདྲ་བ་ཞེས་པ་བློ་ཡི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནར་མ་གཟུང་ཡང་བློ་དོན་དང་མཐུན་པའམ་
20-331a
དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའམ་དོན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཚད་འབྲས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་དོན་འདྲ་ཞེས་བཏགས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དུ་མ་བཏགས་ལ། གཉིས་པ་སོགས་སུ་དོན་འདྲ་ལ་གཟུང་རྣམ་ཉིད་ལས་འོས་མེད་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་མ་དཔྱད་པ་དང་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཆ་ཕྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་འདྲ་བ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས་དོན་མྱོང་བ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་འདྲ༷་བ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ནང་ཕན༷་ཚུན༷་དུ༷་གཅིག་གིས་གཅིག་མྱོང༷་བ༷་ཉི༷ད་ནི༷་ཐོབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དུས་མཉམ་པའི་སྔོན་པོས་ཀྱང་སྔོ་འཛིན་མྱོང་བ་དང་མཚེ་མས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་ཡང་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མི་འདྲ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱ༷་ཙམ་དུ་འདྲ་བས་སོ། །ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲ་བ་ནི་མི་སྲིད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཆོས་གཉིས་ལ་གནས་ཤིང་ཆོས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདྲ་བ་ཙམ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མྱོང་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །
同意无义
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དོན་བརྗོད་དང་དེའི་རྒྱུ་མཚན། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་ཕན་ཚུན་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དེས་དེ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ༷་ཡི་འདྲ༷་བ་དེས་འདྲ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དེ༷་མྱོང༷་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། ཚུལ་དེ་ལྟ་ན་ད༷་ནི༷་འདྲ༷་བ་ཙམ་ལ༷ས་གཞན་མྱོང༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་པར་གྲུབ་ལ། བློ་འདྲ་བས་གཞན་མྱོང་ངོ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་འདྲ་ཡུལ་གཞན་མྱོང་བ་གང་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་བློ་དེ༷་ཡི༷་འདྲ་བ་མྱོང་ཟེར་ཡང་གཞན་མྱོང་བ་མེད་དེ། མྱོང་བ་དེ༷་ནི་བློ་རང༷་ཉི༷ད་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ༷་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྲུབ་ཀྱི་མྱོང་བ་དེ༷་ནི༷་རང་མྱོང་བ་ཁོ་ནས་
20-331b
བྱེད་ཀྱི་འདྲ༷་བའི༷་རྒྱུ་མཚ༷ན་ཅ༷ན་མིན༷་ཏེ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་མྱོང་བ་གང་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་དང་འདྲ་བས་དོན་མྱོང་བ་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་རང་མྱོང་བ་ཙམ་ཡིན་ན་སྔར་ཚད་འབྲས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། བྱ༷་བ༷་དོན་རྟོགས་པ་དང་ལས་སུ་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་སོགས་གཞལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ༷་གཞག༷་གི༷་ཚུལ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་དོན་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་འདི༷་ནི༷་འཇིག༷་རྟེན༷་ན༷་གཞལ་བྱ་དང་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུར༷་འགྱུར༷་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་ལ། དེ་ལ་དཔྱད་ན་ཤེས་པ་རང༷་གི༷་ངོ༷་བོ༷འི་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་ར༷ང་བཞིན༷་དེ༷འི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་མྱོང༷་བ༷་ལ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ཡུལ་དངོས་སུ་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་ནས་སྒྲོ་འདོག༷ས་པའི་འཁྲུལ༷་བ༷་ལ༷ས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོ་སོག༷ས་མྱོང༷་བར༷་ཞེན་ཅིང་དེ་ལྟར་གྲག༷ས་པ་ཡི༷ན་གྱི༷། བློ་རང་ལས་རྫས་གཞ༷ན༷་གྱི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ངེས་པར་མྱོང༷་བ་ལ༷ས་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་མི༷ན་ཏེ་མ་དཔྱད་པར་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཙམ་མོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
此处有人认为，由于不承认自证故非经部师，又由于承认相分故非毗婆沙师，因此只是显示对数论师观点的过失，然而，这可以作为共同的反驳，因为即使不仅执著相似为心识相分的特点，也可以有意地施设为与对境相符、随顺对境或仅见对境等名言。
如此，在第一量果章中，假立为对境相似而未假立为所取相，而在第二章等中证明对境相似必定就是所取相，因此分为未观察和已观察的情况。若仅因相似就成为体验对境，则一切相似事物都将互相体验，即同时的蓝色也体验执蓝识，双胞胎也互相体验等。
总之，所谓相似，在某些方面不相似的事物一个也没有，因为一切法都相似为所知而已。在所有方面相似是不可能的，因为相似存在于两法之间，而不同的法因为是差别，所以不可能在一切方面相似。因此，即使有相似，若仅以此为体验，将导致太过的过失。
同意无义
第二分为：宣说正义和其理由。
第一分为：正义和遣除对彼的争论。
第一，若说："任何法互相相似并不使一者体验另一者，而是心识的相似使它体验具有相似的对境"，回答：如果这样，则已确立体验并非仅由相似，而所谓心识的相似体验他者，由于仅凭相似不存在体验相似对境的情况，因此即使说心相似体验，也没有体验他者，体验仅仅是心识自身生起为蓝色相分而已，已确立心自身体验，该体验仅由自体验而成，不是以相似为理由，因为仅凭相似不产生任何体验。
第二，若问："若因与对境相似而不体验对境，而一切都仅是自体验，则与前面量果第一章所说相违"，回答：依未观察未考察的行为了解对境和外境蓝等所量的安立方法时，此与对境相似的知识在世间中成为所量和果二者安立的因，由于随顺世间显现而说，故不相违，若观察此点，则对于作为心识自性显现为蓝等自性的体验，虽无外境对象直接显现，但由向外执著而增益的错乱，执著为体验外境蓝等并如此声称，而非由确定体验与心自身实体他异者而如此声称，这仅是未经观察的言说而已。
;


 །རང་རིག་མི་འདོད་པ་དེ་དག་ན་རེ། རང་གི་བློ༷་ནི༷་སྔོ་སོག༷ས་ཀྱི་དངོ༷ས་པོར་སྣང་བ་ཡི༷ན་ན༷་ཕྱི་རོ༷ལ་གྱི་དོན༷་ལ༷་བློ་ཚད༷་མ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གིས་འགྱུར༷་ཏེ་ཕྱི་དོན་མ་མྱོང་བས་སོ་ཟེར་ན། རང་གི་བློ༷་ནི༷་སྔོ༷་སོག༷ས་ཀྱི་དངོ༷ས་པོར་སྣང་བ་མི༷ན་ན༷་ཤེས་པ་དེ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་དོན༷་མྱོང༷་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དོན་རྗེན་པར་བློས་མྱོང་མི་སྲིད་ཅིང་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བ་མེད་ན་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དོན་འདི་ལས་ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྙམ་ན། མ་བརྟགས་པར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དེ་འདྲ་བྱས་ཀྱི་དཔྱད་ན་དོན་གཞན་མྱོང་བར་མི་སྲིད་པར་གྲུབ་པ་འདི་ལ་བདག་ཅག་ལ་བརྒལ་དུ་མེད་ཀྱི་དོན་འདོད་པ་དག་ལ་འདྲི་བར་འོས་སོ། །གཉིས་པ་བློ་འདྲ་བས་མྱོང་བ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། 
20-332a
མྱོང་ལ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མི་དགོས། །གལ་ཏེ་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། འདྲ་བ་ལས་དོན་མྱོང་ཞེས་པ་འདི་ཕྱི་དོན་ལ་ཞེན་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གང༷་ཚེ༷་བློ་རང་ཉིད་ཡུལ་གང་གི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཙམ་གྱིས་མྱོང༷་བའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་ནི༷་འདྲ་བས་མྱོང་བར་བྱས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་འདྲ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ཅ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་པས་ན༷་ཤེས་པ་འདི༷་ཡི་མྱོང་བ་དེ༷་ནི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ར༷ང་ཉི༷ད་གསལ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ༷་པས༷་ན༷་མ་མྱོང་བ་དོན༷་གཞན་གྱིས༷་མྱོང་བ་ཅི༷་ཞིག༷་ཉེ་བར༷་སྒྲུབ༷་སྟེ་ཅི་ཡང་སྒྲུབ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན་ཡང་། ཟླ་གཉིས་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དོན་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་མིན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཙམ་ལས་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་ལ། རྒྱུ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་ནི་ཡུལ་གཞན་མྱོང་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དབང་པོ་མ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། བློ་དང་དོན་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ཡང་བདག༷་ཉི༷ད་ཀུན༷་གྱིས༷་འདྲ༷་བ་ཡིན་ན༷་ནི༷་ནང་གི་ཤེ༷ས་པ༷་དེ་ཤེས༷་པ༷་ཉི༷ད་མི༷ན་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཕྱི་དོན་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆ༷་འག༷འ་ཞི༷ག་གི༷ས་མཚུང༷ས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་མྱོང་ན༷་ནི༷་ཡུལ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཤེས་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་ཁྱད་མེད་དུ་མྱོང༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། རྣམ་པ་ཆེས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་གཅིག་མྱོང་བས་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བུམ་པ་ཀུན་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེར་མ་ཟད་བུམ་པ་མྱོང་བས་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཀུན་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མི་འདྲ་བ་གང་ནའང་མེད་དེ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཙམ་དུ་འདྲ་བས་སོ། །
同生非事证
གཉིས་པ། འདྲ་བ་ཙམ་ཁོ་ནས་མྱོང་བ་མིན་ཀྱང་ཇི༷་ལྟར༷་ཕྱི་དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་བློ་ལ་སྔོ༷་སོག༷ས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷འི་མྱོང་བ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར༷་སྔོ༷་སོག༷ས་
20-332b
ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར་འདོ༷ད་དོ༷་ཞེ་ན༷། དེ༷་བཞི༷ན་དུ་དོན་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་བའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་ཡི་ངོ༷་བོ༷འི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར༷་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དེ་མ་ཐག་པ་དེ་ཡིས་སྔ་མ་དེ༷་ཡང༷་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བར༷་འགྱུར༷་དགོས་ན་རང་དུས་ན་མེད་པ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མྱོང་བར་མི་འདོད་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
不承认自证的那些人说："若自心显现为蓝等事物，则以何理由认为心是外境对象的量？因为未体验外境。"回答：若自心不显现为蓝等事物，则此心如何体验对境？因为不可能由心体验裸对境，且若心自身不体验，则体验的言说将断绝，这是由事势力所成立。若问："从此如何成立外境？"回答：未观察时如显现而作如此言说，但经观察则成立不可能体验他境，对此我们不必争辩，而应询问实事师们。
第二，心相似不能体验的理由分为：体验不需相似因；若需则太过。
第一，所谓由相似体验对境，仅是执著外境的言说而已，当心自身仅由明显为某境相分而成为体验自性时，相似对体验毫无作用，因为非以相似为因，所以此心的体验不依赖相似，仅以自身明显而成立，因此未体验的他境如何能成就体验？毫无所成。
若认为因对境是因，则如同双月显现，外境是否为因仅由比量推断，现量不能成立，即使是因，在体验时也没有体验他境，如同根识不体验根一样。
第二，所谓心与对境相似，若是一切方面相似，则内心将不再是心，因为与外境在一切方面无不相似的差别。若仅在某些方面相似即为体验，则一切对境将被一切心无差别地体验，因为相当相似故，见一瓶就见所有时空的一切瓶，不仅如此，见瓶也将见到毯子等一切他物，因为没有任何在某些方面不相似的事物，一切所知作为所知都相似。
同生非事证
第二，若说"虽非仅由相似体验，但因外境力在心中生起蓝等自性的体验，故认为体验蓝等"，回答：同理，由于后心生起执取前体验对境心的自性，故无间后心也应体验前者，然而你不承认体验自时不存在者，这就是过失。


 །
生,同,定三集亦非
གསུམ་པ། དམིགས་རྐྱེན་དེ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་འདྲའང་སྔོ་སོགས་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་བའི་བློ་ནི༷་བློ་ཕྱི་མ་འདིས་ཉམ༷ས་སུ་མྱོང༷་ངོ་ཞེས༷་ཇི་ལྟར་ཕྱི་དོན༷་སྔོ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་ནི༷་ངེས༷་པ་སྐྱེ་བ་མི༷ན་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་ཤེས་པ་སྔ་མ་མྱོང་པར་ཐལ་བའི་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན༷། ངེས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མྱོང་བ་མིན་ན་ཕྱི་དོན༷་ལ༷འ༷ང་ངེས་པ་དེ༷་ནི༷་རྟག༷་ཏུ་ཡོད་པའི་ངེས་པ་མེ༷ད་དེ། ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་གང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་ལ། ཡིད་གཡེང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ཡུལ་དུ་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱི༷ར་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་རྒྱུ༷་ཡོ༷ད་དོ་ཞེ༷་ན། དེ་ལྟ་བུ་མྱོང༷་བ་ལ༷་ཡང་མེ༷ད་པའ༷ང་ཅིའི༷་ཕྱིར༷་ཏེ་ཤེས་པ་རང་ལ་རྣམ་པ་མི་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་སྟེ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་སོ། །
辨能受意即说
གཉིས་པ་མྱོང་བྱེད་བློ་ལ་བརྟག་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་དཀར་སོགས་གསལ་བས་འགྲུབ། །ནང་གི་བདེ་སོགས་མྱོང་བས་འགྲུབ། །
外色法白等现即成
དང་པོ་ལ། གསལ་བ་ལས་བརྩམས་དྲི་བ་འགོད། །དེ་ལ་རིགས་པའི་ལན་གྱིས་གདབ། །ཚུལ་དེས་ལོག་རྟོག་གཞན་ཡང་ཁེགས། །
由现作问
དང་པོ། གཞན་ཡང་དཀར་པོ་སོག༷ས་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ༷་ན༷་སྐྱེས་བུའི་ནང་གི་མྱོང་བ་ལ་དཀར༷་པོ་སོག༷ས་སུ་མངོ༷ན་པར༷་གས༷ལ་བ་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅན་གྱི་རིག༷་པ༷་གསལ༷་བ༷་ཉིད་དུ་ནི༷་སྐྱེས༷་པའི༷་སྣང༷་བ༷་འདི༷་གང་ཡི༷ན་ཏེ། དཀར་པོ་ཉིད་དུ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེས་པ་མིན་ན་བློ་ཡིས་དཀར་པོ་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་
20-333a
ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་འདྲའི་ཤེས་ཉིད་གསལ་པོར་སྣང་བ་དེ༷་ནི་ཅི༷་སྟེ་དཀ༷ར་སོག༷ས་མངོ༷ན་པར་གས༷ལ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་འདི་ལ༷ས་གཞན༷་པའི་དངོ༷ས་པོ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན༷་ཏེ༷་དཀར་སོགས་གསལ་བ་དེའི་བདག༷་ཉིད་དུ་གྱུར༷་པ་ཐ་དད་མེད་པ་གང་ཡི༷ན་ཞེས་འདྲི་བར་མཛད་པའོ། །
于其如理作答
གཉིས་པ་ལ། གསལ་ལས་གཞན་ན་དེ་མི་འཐད། །གསལ་ན་དེ་ཡིས་རང་རིག་གྲུབ། །
别于现非理
དང་པོ་ལ། ཐམས་ཅད་མི་གསལ་ཐལ་བ་དང་། །ཡུལ་གྱི་ཁྱད་བྱས་མི་འཛིན་ཐལ། །
皆未现之过
དང་པོ། བློ་ཡི་གསལ་བ་དེ་ནི་དཀར་སོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན༷་པའི་དངོ༷ས་པོ་ཡི༷ན་ན༷་དཀར་སོགས་ཉིད་དུ་གསལ༷་བ༷་དེ་ནི༷་གས༷ལ་བ་མིན༷་པར་འགྱུར་ཏེ༷། བློ་ཡི་མྱོང་བ་གསལ་བ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཅི༷་ལྟར༷་བློ་ལ་དཀར་པོའི་སྣང་བ་གས༷ལ་བར་འགྱུར༷་ཏེ། མ་གསལ་བ་ནི་མུན་ནང་གི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཤེས་པའམ་བློས་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཤེས༷་པ༷་དེ་ལྟར་གས༷ལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡི༷ན་གྱི་ཤེས་པ་དེ༷་གས༷ལ་བ་མི༷ན་ན་ནི་ཡུལ་དེ་ཉིད་མ་ཤེས་པའམ་མ་གསལ་བར་གྱུར་པས་ན་འགྲོ༷་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ལ་ཅི་ཡང་གས༷ལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་པས་མུན་པར་གནས་པ་ལྟར་ལོང་བ་དང་ལྐུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སྒྲོན་མེ་རང་མི་གསལ་བ་བུམ་པ་སོགས་དང་འདྲ་ན་དེ་ལ་གཞན་གསལ་བའི་ནུས་པ་གཏན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
生,同,定三集亦非
第三，若说："虽从彼所缘缘生起，并相似其自性相，但体验蓝等的心不被此后心体验，如同确定体验蓝等外境那样没有生起确定，因此没有前心被体验的过失"，回答：若所有无确定皆非体验，则外境也并非常有确定，因为不是所有所体验的刹那境都能如是确定，且由于散乱的力量，即使见境也有显而未定的情况。若说："对境是彼心的对象，因此有引起确定的因"，回答：这种体验为何也不存在？在不承认心自身有相分的系统中，心无对象时依何生起？不合理。
辨能受意即说
第二，考察能领受心分为：外色法白等现即成立；内乐等体验即成立。
外色法白等现即成
第一分为：由明了而设问；以理智对此作答；以此方式遮除其他错误观念。
由现作问
第一，另外，当现量见白等时，在士夫内部的体验中，以明显为白等的自性而生起的明了觉知之显现是什么？若不是作为白色明显的特性而生起，则心如何能知道白色明显？如此，这种明显显现的知性究竟是与明显白等有别的事物？还是成为白等明显的自性，无有差别？这是所设之问。
于其如理作答
第二分为：若别于明显则不合理；若明显则成立自证。
别于现非理
第一分为：一切不明显之过；不取对境特性之过。
皆未现之过
第一，若心的明显与显为白等的是不同事物，则白等的明显将不明显，因为离开心的体验明显。若如此，白色显现如何能在心中明显？不明显如同暗中瓶子。若一事物被心识了知，即称彼心如是明显，若彼心不明显，则彼境未知或未明显，因此对一切众生而言，将无任何明显，如同处于黑暗中般盲哑，就像灯本身不明显，与瓶等相同，则完全没有明显他者的能力一样。
;


 །མདོར་ན་འདིས་བློ་ངོར་བསྙོན་དུ་མེད་པར་མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཙམ་བློ་ཡི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མྱོང་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདི་ལས་གཞན་དུ་གསལ་བྱེད་ཤེས་པ་ནི་ནང་ན་ཡོད་ཅིང་གསལ་བྱ་དོན་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྟགས་པ་ན་གཞན་དུ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། གསལ་སྣང་འདིར་མ་འདུས་པའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་
20-333b
གསལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དཀར་པོ་སོགས་མངོན་སུམ་གསལ་བའི་མྱོང་བ་དེ་སྤངས་ནས། ནང་ན་གནས་པའི་གསལ་བྱེད་དེ་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་གསལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་གསལ་སྣང་མ་ལུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ནི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གང་ཡང་མིན་པར་གྱུར་ན་མངོན་སུམ་གསལ་པོར་སྣང་བ་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ནས་གསལ་བར་སྣང་མི་སྲིད་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཞན་གྱིས་གཞན་མྱོང་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་སྒྲོན་མེ་ལག་ན་ཐོགས་བཞིན་མུན་པ་ལ་གསལ་བྱེད་དུ་རེ་བ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་དཀར་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་གསལ་སིང་ངེ་བ་འདི་ཤེས་པ་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་གསལ་བ་མིན་པར༷་གྱུར༷་ན་མངོན་སུམ་གསལ་ཡང་མ་གསལ་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་མི་གསལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གསལ་བཞིན་དུ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཡུལ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནང་ན་གནས་པ་གཞན་གྱིས་དཀར་སོགས་གསལ༷་བ་དང་། ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གསལ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་གསལ༷་བ་གཞ༷ན་གྱིས༷་ད་རུང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསལ༷་བར་བྱེད་དགོས་ན༷འང༷་དེ་འདྲའི་གསལ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པར༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། སྒྲོན་མེ་ལག་ན་ཐོགས་བཞིན་སྒྲོན་མེ་དེའི་གསལ་བྱེད་གཞན་ཚོལ་བ་བཞིན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གང་དང་ཅི་ཡིན་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་འདི་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་རང་གསལ་བར་གྲུབ་ལ། དེ་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་ན་ཡང་ཐ་དད་པའི་གསལ་བྱ་
20-334a
གསལ་བྱེད་དང་། གཞན་མཐོང་བ་དང་རང་མ་མཐོང་བའི་ཆ་ཞེས་པ་ནི་འཁྲུལ་བས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། བློ་གསལ་པོར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
不取境差别之过
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་ལན་གྱི་ཁྱད་པར་དགག །དང་པོ། རང་རིག་པ་མེད་ན་སྤྱིར་བློ་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་ལས་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ་འདི་ཡུལ་འདིའི་མྱོང་བྱེད་དོ་ཞེས་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་མཐོང༷་བའི་དོན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང༷་འབྲེལ༷་པ༷་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཤེས༷་པ་མེ༷ད་པ༷་སྟེ་རིག་པར་མ་གྱུར་པས་ན་ཅི༷་ལྟར༷་ཡུལ་དེ༷་ཡིས༷་ཁྱ༷ད་པར༷་དུ་བྱས་ནས་འདིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་པ་ཁོ་ནའོ། །འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་མེད་པ་གང༷་གི་ཕྱིར༷་ཞེ་ན། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉི༷ས་ལ༷ས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅི༷ག་རྟོགས༷་པའི་ཚེ༷་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་ཀྱི་གཉི༷ས་པ༷་སྟེ་གཅིག་ཤོས་མཐོང༷་བ༷འམ་རིག་པ་ནི་ཡོ༷ད་པ་མ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་གི་ཁྱབ་པ་ཡང་གྲུབ་སྟེ། འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་གཉི༷ས་པོ་དག༷་འབྲེ༷ལ་བར༷་མཐོང༷་བ༷་ན༷་འདིས་འདི་མཐོང༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷ར་ངེས༷་པར༷་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་དེ་མི་སྲིད་ལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུས་མཉམ་པ་དེ་དག་མེ་དུ་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱིར་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ཅིང་གཉིས་ཀ་མཉམ་དུ་མཐོང་བའང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་ངེས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི་རང་རིག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་དེ་མེད་ཅེས་འདོད་པས་ནི་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་འདིང་བར་ཟད་དོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
总之，此处无可否认、明显现量显现的白等，是否成为心明显自性的体验？还是此外另有内住的能明了识和外在明了对境？若如此观察后认为是他异，则不包含于此明显显现的对境如何明显？将成为非现量。舍弃白等明显的体验，内住的能明了如何能明了白等？因为它完全没有明显为白等，所以一切对境和有境的明显显现将不存在，而这种明显显现由体验所成立，若既非对境也非有境，则诽谤现量明显显现，而认为不可能明显显现的其他对境和有境通过他者体验他者，就像手持灯火却仍期待黑暗中能有明了者一样，极为颠倒。
因此，如此白等明显显现即是心明显，若非明显，则是承认现量明显却不明显，由此一切众生将完全不明显。如此明显之时，若离此明显显现，别有内住能明了境之心使白等明显，而此心又由后心明了，如此需由他明了再再明了，则将导致明了无穷，如同手持灯火又寻求能明灯火的他者一样，过失太过。
因此，仅凭无论何种对境明显显现的现量体验，已成立心自明了，虽然在其中显现为对境与有境，但所谓异体的所明了与能明了，以及见他而不见自之分，仅是错乱增益而已，毫无实有，应知心明显生起仅是由各自自证而存在。
不取境差别之过
第二分为：正义和破除特殊回答。
第一，若无自证，则仅有心的存在而已，不能执取"此心是此对境的能体验"这种互相特殊化的区别，因为所见蓝等对境与有境心无关联，即未被了知，则如何因彼对境特殊化而成为"此对境的有境识"？绝不可能。为何说无关联之了知？因为按照你的观点，当了知对境有境二者之一时，仅知彼一，而不见或不知第二者。
上文的周遍也成立，因为见到两个相关法的关联，才能确定"此见此"，否则不可能，而同时的对境有境不可能像烟火那样前后见到，也不能同时见二者。因此，不可否认的由自力引生的对境有境确定，虽是由自证力而生，却说无自证，这仅是对现量的否认而已。


 །གཉིས་པ། རྣམ་ཤར་འདྲ་ན་རང་རིག་གྲུབ། །མ་ཤར་འདྲ་བ་ཡང་མི་གྲུབ། །དང་པོ། ཤེས་པ་འདི་ནི་དོན་འདིའི་
20-334b
ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་ནུས་ཏེ། ཤེས་པ་སྔ་མ་གང༷་གི༷ས་དོ༷ན་མཐོང༷་བ༷་དེ་དོན་དམ་འདྲ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི༷་རང་ལས་སེ༷མས་གཞ༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཕྱིས་སུ་མཐོ༷ང་བར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ལ༷་བརྟེན་ནས་འདིས་འདི་མཐོང༷་ཞེས༷་བརྗོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན༷། སྔོ་འཛིན་དེ་དྲན་པའི་ཚེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མ་དྲན་ན་འདྲ་བར་མི་འགྲུབ་ལ། འདི༷་སྔོན་པོ་དང་འདྲ༷་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས༷་ན༷་སྔར་གྱི་སྔོ་འཛིན་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་རང་རིག༷་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྔར་གྱི་སྔོ་འཛིན་འགགས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པ་འདི་སྔ་མ་དེ་དང་འདྲ་བས་དེའི་གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ན་བློ་དེ་རང་ཉིད་གསལ་བའམ་རང་རིག་པར་གྲུབ་སྟེ་གསལ་བྱ་གཞན་མེད་ཀྱང་གསལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི༷་སྟེ༷་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཡང་ར༷ང་གི་དངོས༷་པོ་མི༷་རི༷ག་གོ་ཞེ་ན༷། དེས་ཅི༷་ལྟར༷་སྔོ་སོགས་གཞན༷་གྱི་ངོ༷་བོ༷་རི༷ག་སྟེ་སྔོ༷་སོགས་མྱོང་བ་མེད་པར་སྔོན་པོ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡིན་ན་འདྲ༷་བ༷་ཙམ་ལ༷ས་ནི༷་ཡུལ་མྱོང༷་ངོ་ཞེ༷ས་པ༷འང༷་སྔར༷་ཉི༷ད་དུ་རྣམ༷་པར༷་བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། བློ་ལ་རྣམ་པ་མེད་ན་ནི་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བ་གཉིས་ཀ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཡུལ་གཉིས་སོ་སོར་མཐོང༷་བ་དག་ནི༷་འདྲ༷ར་འཛི༷ན་ཏེ་འདྲ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་མེད་པའི་ལྟར་ན༷། བློའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་གང་ཡང་ནི༷་སྔར༷་མཐོང༷་བ་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། དུས་མཉམ་པས་ནི་ཕན་མི་འདོགས་ལ་དུས་མི་མཉམ་པའི་རྒྱུ་སྔ་མས་ཀྱང་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་བློ་ལ་མི་བྱེད་པར་འདོད་པས༷་ན་ཅི༷་ལྟར༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དེ༷་ནི༷་མཐོང་བ༷་ཞེས་པ་ད༷ང་། དེ་གཉིས་འདྲ༷་བ༷་ཡི༷ན་པར༷་བློ་གང་དེ༷ས་ངེ༷ས་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་སོགས་བློ་ལ་འདྲ༷་བ༷་ཉི༷ད་ཀྱང༷་ཡོད་པར་མི༷་འདོ༷ད་པ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཡི་ལུགས་ལ༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉི༷ས་ཀ་གང་ཡང་མཐོང་བ་མེ༷ད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ༷་ཚེ༷་ཡུལ་དོན༷་དང༷་
20-335a
ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་ཞེས༷་པ་དེ༷་དག༷་གི་ཐ་སྙད་སོ་སོར་སྨོ༷ས་སུ་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མཐོང་བ་དང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པས་ན་གང་ཡང་མ་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེས་ཅི་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་མེད་ན་བློས་ཡུལ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ལ་རང་རིག་མེད་ན་མྱོང་བ་གཏན་མི་སྲིད་པས་གང་མྱོང་བ་དེ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ཚུར་མཐོང་གི་སྐྱེལ་སོ་ཡིན་ནོ། །
现则其自证成
གཉིས་པ། དཀར་སོགས་སུ་གསལ་བའི་སྣང་བ་འདི་ཅི༷་སྟེ༷་ཤེས་པ་ར༷ང་གི་དངོ༷ས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ༷་ན༷་ཤེས་པ་དེ༷་རང༷་ཉི༷ད་དཀར་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རབ༷་ཏུ༷་གསལ༷་བ༷ར་གྱུར་པས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་རང་ཉིད་དཀར་སོགས་དེ༷་ཡི་རྣམ་པར་མི༷་གསལ༷་བ་ཡིན་ན༷་ནི༷་དོན༷་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱང་མི༷་གས༷ལ་བ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དཀར་སོགས་གསལ་པོར་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第二分为：相现则自证成立；无现则相似亦不成。
第一，能确定此心是此对境的有境，因为先前见对境的心成为与对境相似者，后为自外之心所见，依此而说"此见此"。回答：当忆念执蓝心时，若不忆念为具蓝相，则不能成立相似；若见此与蓝相似，则前执蓝心成立为二相有自证自性。或者，前执蓝心灭后的此识因与前者相似而成为其能明显，则成立彼心自明自证，因为虽无他所明显，仍有明显。
若说"纵使相似，仍不了知自体"，回答：则其如何了知蓝等他性？若无体验蓝等，仅生为与蓝相似，则"仅由相似而体验对境"之说已于前文遮破。
第二，若心无相分，则见与相似二者皆不成立，因为对所见的两种对象执为相似，而依无相分观点，任何成为心所缘的对境皆无先前所见，因为同时者不相资助，而不同时的先前因也不在心中产生自相似的相分，因此，无法确定何者为对境与有境的"所见"与"二者相似"。因此，依毗婆沙师等不承认心有相似性的观点，二者皆不能见，此时如何能分别言说"对境对象"与"有境心识"？一切见与体验皆遮破，故未见未体验者不能言说任何事。
因此，无相分则心不能见境，无自证则完全无体验，了知凡体验者皆以自证自性明显而已，是此论究竟要义，凡夫的归宿。
现则其自证成
第二，若问："若白等明显显现是心自体，"回答："则彼心自身极明显为白等自性，因而成立自证，因为若心自身不明显为彼白等相分，则对境白等也将不明显，因为除了心中明显显现的白等外，无有所谓对境明显。


 །
故此其余邪分别亦破
གསུམ་པ། ཤེས་པས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པ་མིན༷་པའི༷་ཕྱོག༷ས་དག༷་ལ༷་ཕྱི་དང་ནང་གི་དོན༷་ཀུན༷་མཐོང༷་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་འདི༷་ཡིས༷་ནི༷་རང་གི་བློ༷་ནི༷་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་མིན༷་པར་སྨྲ༷་བ༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ༷འང་ལན༷་བཏབ༷་པར་གྲུབ་བོ༷། །
内乐等以受成
གཉིས་པ་ནང་གི་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་བློ་མངོན་སུམ་བསྒྲུབ། །མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །
乐受以意现量立
དང་པོ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་རིག་ཡིན་དམ་བཅའ། །དེ་ཡི་འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ། །
20-335b
པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་མངོ༷ན་སུམ་དུ་མྱོང་བ་དེ༷་དག༷་ནི༷་བློ་ཉི༷ད་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་གཞ༷ན་དེ༷་ཤེ༷ས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཚད་མས་དམིགས་པའམ་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱང་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ན་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
立其如理
གཉིས་པ་ལ། རང་གི་བདེ་སྡུག་གཞན་མྱོང་ཐལ། །རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་བདེ་སོགས་ཀྱང་། །
己苦乐他受之过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་ལན་རྣམས་འགོག །
说过失
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་ཚུལ། །དང་པོ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་བདེ་སོགས་རང་ལས་དོན་ཐ༷་དད་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཞ༷ན་གྱི༷ས་རིག༷་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས༷་ཀྱང༷་ནི༷་དེ༷་ལ་ལོངས་སྤྱོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་པ་གང་ཞིག །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དམིགས་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྐྱེས་སྣང་རིག་པར་འཇོག་ན་འཇུག །མིན་ན་ཡུལ་ཀུན་མི་མྱོང་ཐལ། །དེས་ན་སྣང་ཀུན་ཤེས་པར་བསྒྲུབ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སོགས་དེ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་དང༷་བདེ་སོགས་དེ༷ར་སྣང༷་བ༷འི་བློ༷་ནི་བདེ་སོགས་དེ་རི༷ག་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་མེད་པ་གཞ༷ན་ནི་དེས་དེ་རིག་ཅེས་མི་བརྗོད་པས་ན་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་མྱོང་བ་མིན༷་ནོ་སྙམ་ན༷། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་དམིག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་སྐྱེས་བུ་གཞ༷ན་གྱི་བློ་ལ༷་ཡ༷ང་དེས་བསྐྱེད་དང་དེར་སྣང་གཉི༷ས་འདི༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་བར༷་ཡོ༷ད་དེ། དམིགས་ཡུལ་དེས་བསྐྱེད་པ་དང་དེར་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཅི༷་སྟེ༷་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཕ་རོལ་པོའི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་མིན༷་ཞིང༷་དེར༷་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་ཡ༷ང་
20-336a
མ༷་ཡི༷ན་ན་དེ༷་འདྲའི་བློ༷་དེ༷་རང་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་བཅས་དང་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་རྣམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ན་རེ། ཡུལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེའི་རང་མཚན་མ་བཟུང་ཡང་སྤྱི་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་སོགས་དེ༷་མ་བཟུང༷་ན་དེའི་སྤྱི་དག༷་ཀྱང༷་མི༷་འཛི༷ན་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ༷་ནི༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས༷་པོ་མི༷ན་ཞེས༷་ཀྱང༷་སྔར༷་རིགས་པ་བདུན་ལ་སོགས་པས་བཤ༷ད་ཟིན་པར་ཟད་དོ༷། །དེས་ན་སྤྱི་ཞེས་པ་བློའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱི་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པ། ཚུལ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་ལ་མྱང་བྱའི་དོན༷་དུ་མངོན་པར་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ༷་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་མིན༷་པར་གྲུབ་པ་དེས༷་ན༷་མངོ༷ན་སུམ༷་དང༷་ནི༷་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པར་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །
作答
གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་གཞན་གྱིས་མི་མྱོང་བའི་ལན་དགག་པ་ལ། མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་ཡོད་པའི་ལན། །མ་མཐོང་ལྡན་སོགས་ལན་དགག་པའོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
故此其余邪分别亦破
第三，通过说明"心不了知自身"的观点导致无法见到内外一切对境的过失，也已回答声称"自心对自非现量"的胜论师。
内乐等以受成
第二，以内在乐等体验证明自证分为：乐受以心现量成立；非现证则过失太过。
乐受以意现量立
第一分为：宣说乐受是自证的主张；善成其合理性。
这些现量体验的特殊乐等，是心自身生为如此体性的自证现量体验，而非别于乐等他异的其他识，虽量不能缘取或了解丝毫，但乐等体验不可否认，因此成立心自身体验。
立其如理
第二分为：己苦乐他受之过；瑜伽师亦他乐等。
己苦乐他受之过
第一分为：立过与破除诸答。
说过失
第一分为：正义与过失应用方式。
第一，若乐等非以心为其自性而体验，而是由异于乐等的他心了知，则他人也能受用它，因为乐等仅是生心的所缘缘，而他人也能缘取它。
第二分为：若立为生现知则应用；不尔则不体验一切境；故立一切现皆是心。
第一，若谓："由彼乐等所生且现为乐等的心是了知乐等者，无此二者的其他不说为它了知彼，因此对他相续的乐等无此情况故非体验"，回答：以他人苦乐为对境而作为所缘者，他人心中也必定有由彼所生与彼现二者，因为是以所缘境所生且显现为彼的心。
第二，若说以他人乐等为对境的心既非从他人乐等生，也非现为彼，则此心将无自身以外的对境，如此则成立有相与自证。若他方无相宗者说："不会无境，虽未执取他相续乐等的自相，但执取其共相"，回答：若不执取乐等，则其共相也不能执取，因为独立共相丝毫不是能生心识的实有法，这已由前文七理等解说完毕。因此，所谓共相是心相上假立为共相，外境共相自身从不能生识。
第三，由此方式，在心中显现为所体验对境者已成立非异于能体验之心，因此现量也是心自身体验，从而成立自证。
作答
第二，破斥他相续乐等非他所体验的回答分为：破是否现量的回答；破未见相应等回答。
;


 །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷་གཞན་གྱི་བློས་དམིགས་ནས་འཛིན༷་པར་བྱེ༷ད་ཀྱང༷་རང་གི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱུར་པ་ཉི༷ད་ནི༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ནི་མི་འདོད་ལ་དོན་དེ་ཉིད་གཟུང་བའི་ཚེ་དོན༷་གཅིག་འཛིན་པར་མཚུང༷ས་པ་ལ་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་པ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མིག་མ་འཁྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དེའི་ཡུལ་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་མིན་ན་དོན་གཞན་གང་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་
20-336b
པ། མ༷་མཐོ༷ང་བ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཡང་ན་བདེ་སོགས་ནང་དུ་བདག་ལ་དོན༷་གཅི༷ག་ཏུ་འདུས་པ་དང་དབང་པོ་དང་བདེ་སོགས་དང་ལྡན༷་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་མཉེས་མ་མཉེས་སོ༷གས་ཀྱིས༷་གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེས་བུ་སོ་སོའི་མྱོང༷་བ༷་ནི་སོ་སོར་ངེས༷་པ་ཡི༷ན་གྱི་རང་གི་བདེ་སོ༷གས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་བདེ་སོགས་གཞ༷ན་ནི༷་རྣམ༷་པ་ཀུན་ཏུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་འཛིན༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འཛིན་པའི་ལས་སོགས་གཏན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རྣམ་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དམིགས་པར་ནི་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། མ་བླངས་ན་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རང་གི་མྱོང་བ་དང་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་བའི༷་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་དབྱེ༷་བ༷་ཡོད་པའང༷་གོང་དུ་བསལ༷་ཟིན༷་ཏེ། །དོན་མཚུངས་ཐ་དད་དེ་གང་ལས། །ཞེས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ༷། །
瑜伽士他乐等亦他受之过
གཉིས་པ་རྣལ་མངོན་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པ་ལ། གཞན་ལ་མི་འདོད་ཐལ་བ་བརྗོད། །རང་ལ་ཉེས་པ་དེ་མི་མཚུངས། །
说他不许之过
དང་པོ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་དཔྱོད་པ་པ་མ་གཏོགས་རང་དང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་འདོད་པ་གང༷་དག༷་གི་ལུགས་ལ་རྣལ༷་འབྱོར༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་རྒྱུད་གཞ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་མངོན་སུམ་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང་བ་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གཉིས་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་ཉ༷མས་སུ་མྱོང༷་བ་མཚུང༷ས་པས༷་ན༷་རྣལ༷་འབྱོར་པ་དེ༷་ཡང༷་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་པོ་དེ༷་བཞིན༷་གདུང་བར༷་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལ་ཡུལ་བདེ་སོགས་དང་དེ་ཡི་ཡུལ་ཅན་དབང་པོ་ཕྲད་དགོས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་ཡུལ༷་དང་དབ༷ང་པོ་འདུས༷་ཤིང་ཕྲད་པ་མེ༷ད་པས་ཡུལ་དབང་འདུས་པ་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ནི༷་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ༷་དག༷་ལ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ༷་མི༷ན་ནོ་
20-337a
ཞེ་ན༷། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་ར༷ང་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་ཉིད་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས༷་པར༷་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་ནི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བའི་དོན་མིན་ཏེ། རང་གིས་རང་ཉིད་མྱོང་མི་སྲིད་པར་འདོད་པས་སོ། །འོ༷ན་ཀྱང༷་ནི༷་བློ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་དེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཤེ༷ས་པ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཙམ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང༷་བ་ཡི༷ན་པར་འདོད་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པ་དང་མྱོང་བ་པོའི་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་དབང་འདུས་མ་འདུས་ཀྱི་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཡུལ་དེ་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第一，若说："虽然他人心识能缘取并执持他相续的乐等，但因不像自己的乐等那样成为现量，所以体验不相同"，回答：按你的观点不承认相分，当执取彼对境时，相同地执取一对境，为何一方成为现证而另一方非现量？这种差别从何而来？就如两个未错乱的眼根人缘取同一蓝色。若彼心的对境不是他人乐等，则是何种其他对境？将成为无境之识。
第二，若说："由未见的前业或乐等与自内我合一，或者根与乐等相应的关系，或由自在天喜不喜等，各士夫体验各自确定，自乐等不被他体验"，回答：若如此，则与他人合一的乐等，他者将全然不能执取，因为完全无有执取它的业等。然而，你这无相者必须承认能缘取他相续乐等，不承认则将成为无境心自体验。纵使如此，若认为有自体验与他体验的差别，此种区别已上文遮破，已在"对境相同差别从何"中说明。
瑜伽士他乐等亦他受之过
第二，依瑜伽现证显示过失分为：说他不许之过；此过于己不同。
说他不许之过
第一，提出过失与破斥其答。
第一，除唯物论者和察察迦派外，依自他宗主张瑜伽现证者的观点，瑜伽现量体验他相续乐等时，受者与瑜伽师二者同样无相体验，则瑜伽师也将像他人痛苦的感受者那样焦灼。
第二，若说："虽然体验苦乐需对境乐等与其有境根接触，但瑜伽师无对境与根聚合接触，因此从对境根聚合所生之苦并不生于彼瑜伽师"，回答：在你主张乐等为异于识的观点中，心自身生为苦的自性并非是体验苦的意义，因为你认为自身不能体验自身。然而，你主张仅仅对异于自心的苦生起知识即是体验苦，因此瑜伽师对彼现量与体验者的现量心之间，有何对境根聚合与否的差别？因为二者都只是执取裸对境而已。


 །
自宗无其过
གཉིས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣལ་མངོན་འདོད་པས་ན་དེས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཚེ་ཉམས་མྱོང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ་ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ༷་ལ་སོ༷གས་པ་རང་རིག་པས་མྱོང་པ་མི༷ན་པ༷ར་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་དམིགས་ཡུལ་དེ་དམིགས་པ་པོ་རང་ལ་གདུང༷་བ་དང༷་ཕན༷་འདོག༷ས་པའི་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་ལ་གང༷་གི་ཚེ༷་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་མྱང་བྱ་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ར༷ང༷་གི༷་ངོ༷་བོར༷་དངོས་སུ་སྣང༷་བ༷་ནི༷་གདུང༷་བ་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་དམིག༷ས་པའི་ཤེས༷་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་གདུང་བ་མྱོང་བ་མིན༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་གྱི་གདུང་པ་དམིགས་ཙམ་གྱིས་དེ༷་ལྟ༷ར་གདུང་བའི་ཐལ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །དེས༷་ན༷་ཤེས༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་ཡུལ་དམི༷གས་པ་དང་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང༷་བ་དག༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་བཞན་པ་དེའི་ངོ་བོར་མ་སྐྱེས་ཀྱང་དོན༷་དེ་དང༷་འདྲ༷་བ༷་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་དེ་ལ་དམིག༷ས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ༷་སྟེ། མྱོང་བྱེད་ར༷ང་ཉི༷ད་མྱང་བྱའི་ངོ་བོར་གསལ༷་བ༷་ལ་དེའི་བདག༷་ཉིད་དུ་མྱོང༷་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་བག་ཆགས་གསལ་བར་མ་སད་པའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་མེའི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པ་ན་སྤྱི་ཙམ་དུ་རང་
20-337b
རིག་གིས་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་རང་མཚན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་མེའི་ཚ་བ་སོགས་མི་མྱོང་ལ། གསལ་བར་སད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ན་མེ་ཉིད་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བས་ན་མྱོང་བར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་ཡང་རང་སྣང་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མྱོང་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་གཅིག་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། བག་ཆགས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུད་སོ་སོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་གྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་བྱས་ཀྱང་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་ལ། རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ལ་མྱོང་བ་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་བདེ་སོགས་དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀའི་ཡང་བློའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནས་མ་གྱུར་པའི་རྣལ་མངོན་ལ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་གསལ་སྣང་འབྱུང་གི་དངོས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ནི་ཕལ་པའི་བློས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཞེས་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་དང་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་བཞིན་ཇི་སྙེད་པའི་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱང་རོ་མཉམ་པའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཕལ་པས་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དོན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་བློ་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་ལྐོག་ན་མོའི་ཕྱི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་ལ་ཁེགས་ན་རྒྱུད་གཞན་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། 
20-338a
བདག་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབས་དང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
自宗无其过
第二，若说："你也承认瑜伽现量，则当它现量彼时，体验将相同"，回答：不相同，因为在我们的宗义中，不是以自证体验作为心自性的苦等，仅仅是缘他，所缘境不是使缘者自身焦灼与获益的因。当能体验心自身直接显现为所体验苦的自性时，这是焦灼，而仅生起缘他苦的识，不是体验焦灼。此时，瑜伽师仅缘他人焦灼，不会导致如彼焦灼的过失。
因此，一切识的缘对境与作为彼对境自性而生的体验是不同的。如何不同？虽未生为所缘异体对境的自性，但生为与彼对境相似者，称为"缘彼对境"；能体验自身明显为所体验的自性，称为"以其自性体验"。例如，当执取未明显唤醒火的习气的隐蔽火的共相时，虽由自证体验为共相，但仅是与自相相似而已，不体验火的热等；而在明显唤醒的现量时，则如同体验火本身。
若问："瑜伽现量既是现量，因明显显现，为何不成体验？"回答：虽现量明显显现，但自显明显仅是与他人体验相似而已，不成为与他相续体验一体自性，因为是习气不同的各别相续。
因此，在有相分的宗义中，瑜伽现量虽现量他相续乐等，但体验不相同；而在无相分的宗义中，体验将相同，因为对境乐等被自他二者无差别地裸执，且二者都不承认生为心自性，如同两人现量缘取蓝色。
如是，未转依的瑜伽现量只生起相似的明显显现，而非直接显现；至于转依的佛陀见，则如《成立他相续论》所说，凡夫心在任何方面都无法了知和表述。虽然见一切法如实性时无有相续差别和乐苦等戏论，但尽所有显现未灭，不动于平等性状态，故非凡夫所能思议。
若问："蓝等对境显现也仅是现量明显显现与心同体，但隐蔽外境如同他相续乐等存在不能破斥，若破斥则他相续也将被破斥"，回答：若你有除自我外无他相续众生的证明，请自行证明，则将破斥。


 །རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་པ་དེས་སྒྲུབ་བོ་ཟེར་ན། རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སེམས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་བྱས་པ༷་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་པས་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་སྣང་བ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་མོད་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ལས་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་མ་གྲུབ་པ་གང་གིས་འགོག །དོན་ལྐོག་ན་མོ་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཀུན་ལ༷་སྤོས་ནས་འགོག་གོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ན་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མི་སྣང་ཞིང་། རགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའམ། ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་དོན་སྣང་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ལས་སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་བཞིན་གཅིག་གི་བག་ཆགས་ལས་རྒྱུད་སོ་སོའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འཆར་བའི་རིགས་པ་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་སྒྲུབས་དང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་བློ་ཡང་དོན་ལྐོག་ན་མོ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེམས་ལྐོག་གྱུར་དང་དོན་ལྐོག་གྱུར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ནའང་གཞན་སེམས་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ནི་དོན་སེམས་གཉིས་ཀར་མཚུངས་པར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
乐受以意现量立
གཉིས་པ་རང་བློ་མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། རང་བློ་ཡོད་པ་རྗེས་དཔག་འགྱུར། །དེ་ཉིད་འདོད་ན་མི་འཐད་ཚུལ། །
有己意即成比量
དང་པོ། གཞ༷ན་ཡང་རང་གི་
20-338b
བློ་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྱུར་པ་མེ༷ད་པས༷་ན༷་བློ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ལ༷ས་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། སུས་ཀྱང་རང་བློ་ཡོད་པར་ནི་འདོད་ལ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་མེད་ན་ནི་བློ་ཡོད་ཅེས་པའང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པས་རང་རིག་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རང་བློ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ན་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་དྲིས་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་དམ་བཅའ་བས་རང་བློ་ཡོད་པར་ཚད་མས་མ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་མི་ཟ་བ་འདི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྟ་ལ་ཞོན་པར་གྱུར་བཞིན་ཏུ། །རྟ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དམ་བཅའ་མཁན་པོས་རང་གི་བློ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ཞེས་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན། གང་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ་དེ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང་། མངོན་སུམ་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྟགས་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་བློ་ཡང་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་མུན་ཁང་གི་རྫས་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རང་གི་ཁོང་པར་སྨན་གི་ཝཾ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་མེད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་པ་བཞིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
若说："相续差别仅是显现，而你唯识宗以一切显现皆是心的理由来证明"，回答：各别相续的心如何被心现量？若说"由瑜伽师现量故"，回答：瑜伽师所显现的他人心虽然与瑜伽师心成为一体，但仅从这显现无法否认他人心的存在，靠什么来遮破？若想："将遮遣隐蔽对境的理由应用于一切来遮破"，回答：当显现时，除显现外不见作为外境本性的极微尘，且粗法无实体，由此遮遣外境的理论是否适用于他心？或者，无外境而有境显现的证明是单一士夫各种习气力所现蓝等各种显现，若有同理由证明单一习气显现为各别相续的种种显现，则同样能像不成立隐蔽对境那样否认他相续的心，但因无此理由，故他心隐蔽与对境隐蔽不全然相同。即便如此，了知有他心的智慧如何运作，在对境与心两者上相同成立的方式，应当如《成立他相续论》所说那样了知。
乐受以意现量立
第二，若己心非现证则太过分为：有己意即成比量；若如是许则不合理。
有己意即成比量
第一，又，若自己的心于自身非为现量，则心将由标志推知，因为虽然人人皆承认有自心，但若非现量成立，则只能由比量证明其存在，别无他法。若无任何能证的量，则"有心"一说将如同"石女之子存在"的空言而已。因此，不承认心自证的观点在承认自心存在时，当问及何为证明，则因任何标志都不能成立，仅凭主张而不以量了解有自心，实为极其低劣。
因此，对自相续心的存在连丝毫怀疑都不起，这是由自证现量成立，然如所说："如同骑在马上，却忘记了马"，依照对方立宗者所说"自心不被自己体验"的观点，虽不需用标志证明所见现量，但证明未见现量的法存在则不能无标志而证，若自心于自成为隐蔽，则如暗室之物将疑其有无，就像怀疑腹中是否有药丸一样。


 །
许其非理
གཉིས་པ་ལ། དེ་སྒྲུབ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད། །རྟགས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་འབྲེལ་བ་མེད། །
其无能立因
དང་པོ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་བྱེ་བྲག་དགག །
破总相
དང་པོ། དེ་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་དེ༷་ཡང༷་རྟེན་དབ༷ང་པོ༷་དང་དམིགས་ཡུལ་དོན༷་ནམ༷་ཡང་ན་བློ༷་རང་ཉིད་དང་། ཡ༷ང་ན༷་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་སྔ༷་མ༷ར་གྱུར་པ་གང་རུང་རྟགས་སུ་འགྱུར༷་དགོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་གསུམ་དང་འབྲས༷་བུ་བློ་རང་ཉིད་དེ་ཚོག༷ས་པ༷་བཞི་པོ་འདི༷་དག༷་
20-339a
ལ༷ས་བློ་དང་འབྲེལ༷་པ༷་ཅ༷ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་རྟགས་གཞན༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ༷། བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་སོགས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲ་ལ་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་ནམ་ཡང་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རྐྱེན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ཚོགས་ན་སྐྱེ་ཞིང་མ་ཚོགས་ན་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་ཀྱི་དེ་ལས་རྒྱུ་གཞན་རྟོགས་ན་རྒྱུ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟགས་དེ༷་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ༷་ནི་རྟགས་ཡང་དག་མིན༷་ཏེ། རང་བློ་ཡོད་དེ། དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །གཉིད་དང་བརྒྱལ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱང་བློ་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །དོ༷ན་བཀོད་ན་ཡང༷་དབང་པོ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་འཁྲུལ་ཏེ། གང་དུ་སྔོན་པོ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དང་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་ནི་ཤེས༷་པ་ཡི༷ན་ལ་ཤེས་པ་དེ༷་ཡང༷་སྐབས་འདིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཉིད་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ཉི༷ད་མིན༷་ཏེ། རྟགས་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་བློ་རང་དུས་ན་རང་གིས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མེད་ཀྱང་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་རང་གིས་བརྗེད་པ་སྟེ། རང་དུས་ན་མེད་པ་ཅི་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་ཞིང་དྲན་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དྲན་པར་བྱ་རྒྱུ་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང་མི་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལའང་རྣམ་པ་མེད་པ་དེས་སྔ་མ་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་མ་བརྟགས་པའོ། །
破别
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་དང་། །བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པའོ། །
因色法非理
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
说正理
དང་པོ་ལ། དོན་གསལ་བློ་དོན་གང་ཡིན་བརྟག །དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག །
色法识与事何者辨
དང་པོ་ལ། 
20-339b
བློ་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་ལ། །དོན་ཡིན་ན་ནི་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོན་ཙམ་ཞིག་རྟགས་སུ་འགོད་པ་མིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་བ་དོན༷་གསལ༷་བ་རྟགས༷་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དོན་གསལ་ཞེས་པ་འདི་བློ་ལ་གསལ་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ཡིན་ནམ། བློ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། བློ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་དེ༷་ཉི༷ད་ཤེས༷་པ་མིན༷་ནམ༷་ཡིན་ན་ནི་བློ་རང་ཉིད་དེར་གསལ་བ་བློ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་ཤེས་པས་གསལ༷་བར་གྱུར༷་པའི་དོན༷་རྟགས་སུ་འགོད་པ་ཡང་བསལ༷་བ་ཡིན་ཏེ༷། ཤེས་པ་མིན་པ་དེ་འདྲའི་གསལ་བ་ཡན་གར་བ་དོན་རང་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དོན་དེ་གསལ༷་བཞིན་པའི་སྣང་བ༷་དེ་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བའི་རྣམ་པར་བློ་རང་གིས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ་མིན༷་ན་བློ་དེ༷་ཡིས༷་དོན་དེ་གས༷ལ་བར་འགྱུ༷ར་བ་ནམ་ཡང་མི༷་ངེ༷ས་པའི་ཕྱི༷ར་ཏེ། འདི་ལྟར་བློ་ལ་གསལ་ལོ་སྙམ་དུ་བློའི་མྱོང་བ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
许其非理
第二分为：其无能立因；标志成立无关联。
其无能立因
第一分为：破总相；破别相。
破总相
第一，如此以标志证明，需以依根或所缘境，或者心自身，或者等无间缘前意作为标志，因为除了三因和果心自身这四聚合外，无有其他与心相关能立的标志，因为我与意的接触等非为因，从未见过此类能生心的功能。
即仅有此三缘和合则生，不和合则不生，别无其他因，否则将导致因无穷尽。因为标志对所立有错乱，所以根非为正确标志，例如，若说"有自心，因有根故"，但在睡眠、昏厥等情况下虽有根但不一定有心。若立境为因，也如根一样错乱，因为仅有蓝等存在并不确定有执蓝识。
心和作意是识，而识在此是所立，故为不成立，标志自性为识，从未现量成立，因此不是标志，因为标志自身不成立则不能证明他法。
若说虽然心自时无自证现量，但后识有现量，这是自忘自宗义，因为自时无者如何明显显现及忆念？已承认所忆前识不可能由自体验，而后识无相分如何能缘前者为境？未经思考。
破别
第二分为：因色法非理；因心法非理。
因色法非理
第一分为：说正理；总结。
说正理
第一分为：色法识与事何者辨；彼知与否辨。
色法识与事何者辨
第一分为：若是心则不成；若是境则不合理。
第一，若说"虽不立仅境为因，但主张特殊明了境为标志"，回答："明了境"是指在心中明了由体验所立，还是不依心的对境自性？若是第一种情况，在心中明了即是心的明了相分，已成立无他，此即是识，若是，则心自身明了为彼，由心自身成立，故成为自证。
此理由也遮破"立被心明了的对境为因"，因为离心的这种独立明了在对境自身中不可能存在。若不是心自身以明了相分自体验彼对境明显的显现，则此心永不能确定彼对境明了，因为需生起心的体验"此于心明了"。


 །གཉིས་པ། འོན༷་ཏེ༷་གས༷ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་བློ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོན༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་དོ༷་ཞེ་ན༷། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བར་གནས་པ་དེ་གསལ་བར་སྐྱེ་བ༷་ད༷ང་ནི༷་མི་གསལ་བར་འཇི༷ག་པ་མེ༷ད་པའི༷་དོ༷ན་ཡིན་ན་དེ་ལ༷་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཡང༷་མེ༷ད་པས་གསལ་བའི་དོན་དེ་ཡིད་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་གསལ་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའང་ལྐོག་གྱུར་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་དང་མི་གསལ་བའི་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པའི་དོན་དེ༷་འདོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཤེས༷་པ་སོ༷་སོ༷ར་གསལ་བ་དང་མི་
20-340a
གསལ་བའི་དོན་བྱས་ནས་དོན་རང་ཉིད་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གིས་མི་སྡོད་པར་འཇིག༷་པར༷་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་བས་ན་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་དོན་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གི་གསལ་བ་ནི་བློ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངེས་མི་ནུས་ལ། བློ་དང་ཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་གཟུང་མི་དགོས་པར་བློ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་གསལ་ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱོས་ཤིག །ཡང་ན་དོན་འདི་དག་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་ན་བློ་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་མི་རུང་བས་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་གསལ་བ་ཞེས་པ་མི་གྲུབ༷་སྟེ་དོན་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ན་ཤེས་པ་སོ་སོའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཤེས་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་ཞེས་སུའང་བཤད་དོ། །
辨事了与否
གཉིས་པ་དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག་པ་ལ། འདྲི་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན། །དང་པོ། དོན་གསལ་བ་ཞེས་པ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་ཤེས༷་པ༷་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན་པའ༷མ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས༷་པར་མ༷་གྱུར༷་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེ་མ་གྲུབ། །ཤེས་པ་མིན་ན་འགལ་བའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོ༷ན་འདི་ཤེས་པས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རང་གིས་ཤེས༷་པར་གྱུར་པ༷་དེ་རྟགས༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་རང་གི་ཤེས༷་པར༷་ཡོང༷ས་སུ༷་བཅ༷ད་ནས་མཐོང་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ཤེས་པ་དེས༷་དོན་འདི་ཤེས༷་སོ་ཞེ༷ས་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་མ་ཤེས་པར་མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་ཞེས་ཤེས་མི་སྲིད་པ་
20-340b
བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རང་གི་བློས་དོན་དེ་ཤེ༷ས་པར་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་དུ་ཚད་མས་བཅ༷ད་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་དོན་དེས་བློ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཞིག་ན། བློས་ཤེས་པར་མ་བཅད་པའི་དོན་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་བློ་ཡོད་པའི་གོ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་བློ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཀྱང་གོ་བྱེད་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་གཞན་གྱི་སྔོན་པོ་མཐོང་བས་རང་ལ་སྔོ་འཛིན་གྱི་བློ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་ན། རང་གི་སྔོ་སོགས་མཐོང༷་བ༷་ན་རང་གི་བློས་དེ་མཐོང༷་བར་གྱུར༷་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མི༷ན་ལ། བློས་མཐོང་བ་དེ་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར༷་པ་དོན་གསལ་དེ་ནི་བློས་མཐོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཐོང༷་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འདོད་པས་སོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第二，若说："所谓'明了'不依赖于心，而是对境自身的某种特性"，回答：若对境以自性明了而住，无明了生与不明了灭的对境，则于各别相续无明了与否的差别，如是明了对境于一切有心者应常明了。同样，若对境自性不明了，则对一切人皆应唯是隐蔽。若承认具有明了与不明了生灭的对境，由于不同士夫各别识有明了与否作用，则对境自身将刹那不住而坏灭，因此，所谓"不依赖心的对境明了特性"在对境自身上如何成立？丝毫不成立。
如是，刹那差别的明了不能不依赖心而确定，无需执取与心接触的刹那特性，能成立心的"对境明了"是什么？请思考。或者，若这些对境是无生灭的常法，则不应有对某些心明了而对某些心不明了的差别，故"特殊明了的对境"不成立，因为对境是常法。若无常，因各别心之因成为刹那而灭，则后心能立的对境现量标志是什么？都可如此解说。
辨事了与否
第二，辨析彼对境知与否分为：询问；显示过失。
第一，问：用作成立心之标志的所谓"明了对境"，是被心了知而完全决定的，还是未为心了知的？
第二分为：若了知则不成立；若非了知则相违。
第一，若说："心了知此对境，由自知是标志"，回答：最初不全然确定并见到能知者自心，则此心缘何"了知此对境"？如同不了知灯而无法了知"灯明了瓶子"。
第二，若无量决定自心了知彼对境，而由彼对境知有心，则未为心所决定的如此对境，如何能表示有心？因为与心全无关联。若无关联也能表示，则太过，将导致见他人蓝色能了知自己有执蓝心的过失。如何？自见蓝等时，自心不了知"已见到"，而与心见异的明了对境，承认不依心见而成为"已见"，因为许此为成立心的标志故。


 །དེ་ལྟ་ན་རང་གི་བློས་དོན་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡུལ་དུས་འགར༷་ཡང༷་མཐོང༷་བར་འགྱུར༷་བ་མེ༷ད་བཞིན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་དོན་ཆོས་ཡན་གར་བ་གསལ་བ་ཞེས་པ་དེས་རང་བློ་བསྒྲུབ་ན། རྟགས་སུ་འདོད་པ་དོན་གསལ་གྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་དག་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས་མཐོང༷་བ༷་ལ༷འང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་དེ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་ར༷ང་བློ༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བས་ན་འབྲེལ་མེད་དེ་འདྲའི་རྟགས་འགོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་འོས་ཏེ། ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་དེ་ཉིད་མཆོ༷ད་སྦྱིན་གྱིས་གནས་སྐབས་དེར་མཐོང་བ་མིན་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་དུས་འགར་ཡང་མཐོང་བར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དེས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་དེ་དག་རང་གི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བ་དེས་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་ཀྱང་མངོན་སུམ་མེད་པ་དང་ཁྱད་
20-341a
མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་ལ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་འདྲ་མི་འདྲ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ཀྱང་གཏིང་ཕྱིན་པ་མ་མཐོང་ལ། འདིར་ནི་ལྷ་ཤཱཀ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་རྒྱན་གསུམ་མཐུན་པར་གནད་བསླངས་པ་ཡིན་ནོ། །
结行
གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ༷་དག་གི་ཕྱིར༷་བློ་རང༷་གི་ཆོས༷་ལ་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པ་ཅན་གྱི་དོན༷་ཆོས་ཡན༷་གར༷་བ༷་ཅི་ཞིག་རྟགས་སུ་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ༷ས་ནི༷་བློ༷་ཡོད་པར་ནི༷་རྗེས༷་སུ་དཔོ༷ག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
结行
གཉིས་པ་བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པ་ལ། བློ་དང་གཅིག་པའི་རྟགས་མི་གྲུབ། །ཐ་དད་འབྲས་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ཆོས་ལས་བློ་མི་འགྲུབ་ན་ཡང་བློ་རང་གི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་འགྲུབ་བོ་སྙམ༷་ན། བློ་རང་གི་ཆོས་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རྟགས་མི་དགོས་མོད་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་མ་བླངས་ལ། བློ་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་མིན་ན་དེའི་ཆོས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མི་སྲིད་དེ། བློ༷་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྲུབ་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་བློ་རང་གི་ཆོས༷་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་འགོད་ཀྱང་དེ་ནི་རང༷་གི་བློ༷་ལ༷ས་རྫས་གཞན༷་ཅི༷་ཡིན་ཏེ། སེམས་བྱུང༷་གི་ཚོགས་དེ་དག་གཙོ་སེམས་བློ་དེ་དང་དབང་ཡུལ་སོགས་རྒྱུ་མ༷ཚུངས༷་པ༷་གཅིག་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་དེ༷་བློ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྟགས་དེ་དག་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ན་དེས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྫས་ལག་ན་ཐོགས་ནས་གཞན་དུ་ཚོལ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་ལས་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་པར་ཞེན་བཞིན་དུ་དེ་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་རྒོལ་བ་དེ་ནི་རང་གིས་རང་སྟོར་བའི་དཔེར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ། ཤེས་པ་ལས་
20-341b
ཐ་དད་པའི་འབྲས་རྟགས་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། ཤེས་པ་རང་གི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་གཞ༷ན་ལས་སྐྱེས༷་པའི་རྟགས་གང་བཀོད་པ་དེ༷་ཡང༷་དེ་བསྒྲུབ་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། བློ་རང་ཉིད་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེས་རྟགས་དེ་དང་བློ་ལ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
如是，"自心见此对境"的特性在任何境时都不见，却以无关联的标志——独立对境特性所谓"明了"来证明自心，则此欲立为标志的明了对境特性，前述种种在他人所见中也存在，因此若立他人所见为标志，将能推知自心，如此无关联标志的建立实为极其可笑之事。例如，当在他处提婆达多见蓝色时，彼非耶若什那时所见，与耶若什那所见异体，且耶若什那心未曾于任何境时见到的特性，在彼中存在，因此，提婆达多见蓝将能了知耶若什那相续中有执蓝识。因此，未见彼等对境为心所了知者，等同承认虽有现量运行却无现量。对于此偈颂，诸藏译释虽说种种异同，但未见通达核心，此处则依照天、释二者的论著和三庄严一致提示要点。
结行
第二，总结：由上述方式，任何不依心法立为标志的独立对境特性，皆不能由此推知有心，因为无法确定关联。
结行
第二，因心法非理分为：一体之因不成立；异体果因不可能。
第一，若想："若对境特性不能成立心，则应以心自法立为标志能成立"，回答：若心自法是现量则不需标志，但你未承认；若心自身非现量，则其特性也不可能现量。成立心的现量成立标志，不论立何心自法如乐等，它与自心有何实体差别？心所聚与心王、彼心，以及根境等因相同，由一因生，从何因是异于心？非也。如是，若彼标志于自现量成立，即成立自证现量，如手持物而在他处寻求，于现量成立者，不需以标志证明的辛劳。
如是，虽执著自有心，却不能以现量、比量任何量证明的辩方，只是自我迷失的例证。
第二，异于识的果标志也不可能，因为任何所立从心自因外的他因所生标志，对所立有错乱，因为从未见心自身，故不能确定该标志与心的因果关联。


 །དེ་ཡང་བློ་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ་གཟུག༷ས་སོག༷ས་ཡུལ༷་ནི༷་ལྔ༷་པོ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ལྔ་པོ་དང༷་ནི༷་བློས་ཡུལ་དམི༷གས་པ༷་སྟེ་དབང་ཤེས་ཕྱི་མ་ལྔ་པོ་དག༷་མ༷་གཏོག༷ས་པར་བློ་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ་གཞན༷་ཉེ༷་བར༷་མཚོ༷ན་པ༷་དམིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ལྔ་ཚན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་བཀོད་པར་བྱ་བ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ༷། །དེ༷་ལ༷་དབང་པོ་ལྔ་དང་དམིགས་པ་ལྔ་སྟེ་ཚན་གཉི༷ས་པོ༷་ནི༷་དབ༷ང་པོ༷་ལས་འདས༷་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་རང་ཉིད་མངོ༷ན་སུམ་མ་གྲུབ་པས་བློ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ། བློ་རང་ཉིད་གྲུབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ལ་དཔག་ནས་དབང་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དམིགས་པའང་ཤེས་པ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དོན༷་ལྔ༷་དག༷་ལ༷་ཡང་གཟུག༷ས་ལྟ་བུ་དེ་རང་ཉིད་མཐོང༷་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷ས་ངེས་པར་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི་རྗེས་འགྲོ་དང་། གཞ༷ན་དུ་མིག་ཤེས་མེད་ན་གཟུགས་དེ་སྲི༷ད་པ་དང་བྲལ༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་གཅི༷ག་ཀྱང༷་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་གཟུགས་སོགས་རང་འཛིན་ཤེས་པའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ༷་ལྟར༷་ཤེས༷་པ་མེ༷ད་པའམ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས༷་གཞན་འགོད་པ་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ནི་མ་བརྟགས་པའི་བབ༷་ཆོལ༷་འབའ་ཞིག་ཡི༷ན་ནོ། །
能立因非属因
གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ། །དོན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་རྟགས་སུ་མིན། །ཡིད་ལ་དོན་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །
是事则非因
དང་པོ་ལ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བློ་མི་འགྲུབ། །དེས་ན་གཞན་བློ་རྗེས་མི་དཔོག །དང་པོ་ལ། འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་རྟགས་མིན་ལ། །དེ་མཐོང་དེ་ལ་
20-342a
གྲུབ་མི་ཤེས། །དེས་ན་དོན་ལས་ཤེས་མི་འགྲུབ། །དང་པོ། བློ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྟག༷ས་ཡོ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡང༷་ཤེས་པ་དེ༷་དང༷་ནི༷་རྟགས་དེ་ལྷན༷་ཅི༷ག་འབྲེལ༷་བ༷་ཚད་མས་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པར༷་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་རྟགས་དེས་བློ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། རྟག༷ས་དག༷་ནི༷་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ལྐོག་གྱུར་ལ་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ནམ་ཡང་མ༷་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་མི༷ན་ཏེ། ཡིན་ན་རྟགས་གཅིག་གིས་ལྐོག་གྱུར་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། རང་རྒྱུད་ལ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་སྔར༷་གཞན་རྒྱུད་ལ་རྟགས་དེས་བློ་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ལ་བློ་གྲུབ་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། རང་རྒྱུད་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་ན་གཞན་སེམས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་རྟགས་དེས་གཞན་བློ་དཔོག་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་དེ༷་ལ༷་ཡང༷་ནི་དཔེ༷་གཞན༷་ཞིག༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷ན་ཕྱིར༷་ཐུག༷་མེ༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་མཐར་ནམ་ཡང་དཔེ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ། བློ་རང་ཉིད་རང་གིས་མངོན་སུམ་མ་གྲུབ་ན་དོན་གང་གིས་ཀྱང་འགྲུབ་མི་ནུས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བློ༷་རང་ཉིད་གསལ་བར་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ལ༷ས་དོན༷་སྔོ་སོགས་ཡོད་པར་གྲུབ༷་ཀྱི༷་བློ་མ་གྲུབ་པར་དོན༷་གྱི་རྟགས་ལ༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་བློ་དེ༷་གྲུབ་པ་མིན༷་ཏེ། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེ༷་མ༷་གྲུབ༷་པར༷་དོན༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡོད་པར་རབ༷་ཏུ་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པར་དོན་གྲུབ་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་རྟོགས་ཀྱི་མིག་མ་གྲུབ་པར་གཟུགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མིག་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། སྒྲོན་མེས་བུམ་པ་གསལ་གྱི་བུམ་པས་སྒྲོན་མེ་གསལ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
此外，作为证明心的果标志，除色等五境、五根及心所缘即五后根识外，没有其他所见能表示为彼心的果，因为除此三组五法外，找不到其他可立的标志。其中，五根与五所缘这两组是超越根的，因此自身不成立为现量，如何能证心？因为心自身成立后，依随行遮遣才能推断根的成立，而根识的所缘境也是由心自己所了知的。
至于五境，如色等，无法确定从见彼自身的根识必然生起的随行，若无眼识，则色存在与否皆无法了知，因此色等不可能成为持取它的识的果标志。如是，对于无有识或识自身不成立者，立其他标志证明识，实为未经思考的胡言乱语。
能立因非属因
第二，无关联分为：是事则非因；意识于境非可能。
是事则非因
第一分为：自相续心不成立；故不能推他心。
第一分为：未见关联非标志；见彼不知成就彼；故从境不成立识。
第一，即使许有证心标志，但未由量见彼识与标志同时关联，如何能由彼标志了知心？因为标志成为与自相关的隐蔽法的了知因，而永不见与对境关联的明了者不能成为明了因，否则，一标志将明了一切隐蔽法。
第二，若说：先由证自相续心之标志证明他相续有心，以此为例证明自相续有心，回答：若未见自相续标志法关联，则更无法证明隐蔽的他心，因此彼标志推断他心并未成立，若彼例也需另一例证成，将成无穷，最终永不可能成立例证。
第三，若心自身非自现量成立，则任何对境都不能证明它，因此，由心自身明了体验而成立有境蓝等，而非由未成立心的对境标志来成立彼心，因为若能度量的心未成立，则对境自身存在绝不能成立。若无量而对境成立，则石女之子等一切皆应成立。因此，依眼了知色，但色自身不可能不成立眼而了知眼；灯明了瓶，但瓶不可能明了灯。
;


 །
故此他识非能比
གཉིས་པ་གཞན་
20-342b
བློ་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པ་ནི། འདི་ལྟར་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་མཐོང་བ་དང༷་བློ་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་། ལུས་གཡོ༷་འགུལ༷་སོག༷ས་འབྱུང་བར་མཐོང༷་ནས༷་གཞ༷ན་སེམ༷ས་ཀྱང་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཀྱང་། རང་རིག་མི་འདོད་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྗེས༷་དཔ༷ག་དེ་འབྱུང་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བདག༷་རྒྱུད་ལ༷་བློ་དང་བརྗོད་པ་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ༷་བ༷་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འདི་འདིའི་འབྲས་བུའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ། གཞན་བློ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སོགས་བློའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའང༷་ཤེས་པར་མི་སྲིད་དོ། །
意量事不容
གཉིས་པ། ཁྱད་པར་དུ་ཡི༷ད་ཀྱི༷་བློ༷་རང་གི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ༷་དོན༷་གྱི༷་རྟག༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། དོན་ཉེ་བ་ལ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་ལ། ཡིད་རྟོག་བཅས་དག་ནི་ནང་གི་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་ལ་དེ་རང་རིག་པས་མ་གྲུབ་ན་རྟགས་གཞན་གང་གིས་འགྲུབ་སྟེ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
破共别现别
གསུམ་པ་ཐུན་མོང་གཞན་གྱིས་གཞན་གསལ་དགག་པ་ལ། གཞན་རིག་འདོད་ལ་གསལ་མི་འཐད། །རང་རིག་འདོད་ལ་དེ་མི་མཚུངས། །དང་པོ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རི༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལྟར་ན། བློས་དོན་གསལ་བ་ལྟར་བློ༷་སྔ་མ་ནི༷་བློ་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་ཅི༷་ལྟར༷་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ༷་བ་མི༷ན་པའི་བདག༷་ཉིད་དག་ཏུ༷་མཚུང༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་རང་མི་གསལ་བ་དེས་གཞན་ཇི་ལྟར་གསལ་ཏེ། མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་གས༷ལ་བྱ༷་དང༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། རང་ལ་མི་མཚུངས་དངོས་ལན་གདབ། །ཚུལ་དེ་གཞན་ལུགས་ལ་མི་འགྲིགས། །དེ་ཕྱིར་དོན་གསལ་ཐ་
20-343a
སྙད་འཐད། །དང་པོ། བློ་སྔ་མ་མི་གསལ་བ་ཕྱི་མས་གསལ་དུ་མེད་ནའོ་ན་ཁྱོད་རང་གི་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་མི་གསལ་བ་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་རང་རིག་མེད་པ་དེ་བློས་ཅི༷་ལྟར༷་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བློས་དོན་གསལ་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དོན་དེ་མི་གསལ་བ་ཡིན་མོད། རང་ཉིད་གས༷ལ་བ་དབང་ཤེས་ལ༷་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ངོ༷་བོ༷་འཕོ༷་བ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར༷་གསལ་བའི་བརྡ་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ༷། །དེ་འདྲའི་ཡུལ་གསལ༷་ཞེས་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་དོན་གསལ་ཞེས་རུང་སྟེ། བློ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཕྱི་དོན་བློ་ལ་གསལ་བའི་ཚུལ་དེ༷་ལྟར༷་བློ༷་ཕྱི་མ་ལ༷་བློ༷་སྔ་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི་རང༷་ཉི༷ད་རི༷ག་པར༷་གྲུབ༷་སྟེ། སྔ་བློའི་རྣམ་པར་རང་ཉིད་གསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བློ་གཅིག་ལ་རང་རིག་པ་གྲུབ་ན་ཀུན་ཏུ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མིན༷་ན༷་ཡུ༷ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང༷་ནི༷་བློ༷་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་ཡོད་ལ་མི་གསལ་བར་ཆོས༷་མཚུང༷ས་པ་ཉི༷ད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་བཞིན་མི་གསལ་བའི་བློས་ཡུལ་གསལ་རུང་ན་མི་གསལ་བའི་བུམ་པས་ཀྱང་བློ་གསལ་བར་ཐལ་ཏེ། རང་མི་གསལ་ཡང་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
故此他识非能比
第二，不能推断他心是：如此，以自证现量见自相续心，并从彼心见到言说及身体动作等产生，而由言说等推断他心，然而，不承认自证者则不能生起如是比量，因为未见自相续中心与言说等为因果关联，故不可能生起"此是彼果"的心，又因他心隐蔽，故不可能了知言说等成为心的果。
意量事不容
第二，特别是在证明自相续有意识时，无有极成的对境标志，因为即使无对近境所缘，意亦常有；有分别意识仅从内在表示与努力中生起，若自证不成立，则由何他标志能成？因为无成立方便故。
破共别现别
第三，破共他明他分为：许他知则明不合理；许自知则彼不相同。
第一，若依你主张一切识唯是他知，则如心明了对境，前心如何为后心他者极明了？因为前后二心皆同为自性不明了自体，不明了者如何明了他？如暗室中两瓶，成为所明与能明的缘由是什么？如是不合理。
第二分为：自无相违直接答复；彼理他宗不相符；故对境明了名言合理。
第一，若说："前心不明而后心不能明，则你自宗中外境不明无自知顽物性，如何被心明了？故心明境之说不合理"，回答：若依许外境而言，彼对境虽不明了，自明了根识中外境相转移，即安立相分，故仅施设明了名称。如是所谓"境明了"即是彼识自性，因此心自身极明了，故称"境明了"是合理的，因为彼心生为如是相分明了自性。
第二，若说："如外境于心明了之理，应许后心中现前心相"，回答：彼后心自证成立，因为以前心相自明了故。若如是，一心中成立自证，则于一切皆成立。若非心自明了，则境瓶等虽与心同时存在，而不明了，无差别同法，若不明心能明境，则不明瓶也应能明心，因你许自不明而能明他故。


 །གསུམ་པ་ལ། དོན་དང་དཔེ་དང་གྲུབ་དོན་གསུམ། །དང་པོ། རང་མི་གསལ་བ་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་མི་རིགས་པ་དེའི༷་ཕྱིར༷་ངེད༷་ཀྱི༷་ནི་བློ༷་རང༷་ཉི༷ད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྒྲོན་མེ་བཞིན་དུ་གསལ༷་བའི༷་ངོ༷་བོ༷ས་ར༷བ་ཏུ་གསལ༷་ཞིང༷་། མི་གསལ་བ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གཞན༷་ཤེས་པ་དེར༷་ངོ༷་བོ༷འམ་རྣམ་པ་འཕོ༷་བ༷་ཡིས༷་གས༷ལ་
20-343b
བར་སྣང་བ༷་ན༷་ནི་དོན་དེ་བློས་ར༷བ་ཏུ་གས༷ལ་བ་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བློ་སྔ་ཕྱི་འདྲ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཡང༷་བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ཡིས༷་ནི༷་བློ༷་གཞན༷་སྔ་མ་དེ་ར༷བ་ཏུ༷་གསལ༷་བར་མི༷་འདོ༷ད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བློ་སྔ་མ་ར༷ང་ཉི༷ད་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱིས་གསལ་མི་དགོས་ཤིང་། སྔ་མ་དེའི་ཡུལ་དོན༷་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷ས་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན་བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲོན་མེ་གཉི༷ས་བཞི༷ན་དུ་གཉིས་ཀ་གསལ་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་གསལ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། དོན་གང་གི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ཤིང་གསལ་བ་ཙམ་ལས་དེའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་བློས་གསལ་ཞེས་པའང་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཐ་སྙད་དེ་བྱེད་ཀྱི་བློ་རང་ཉིད་མི་གསལ་བ་ནི་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དུ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་མར༷་མེ༷་དང༷་བུམ༷་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་ཡོད་པ་དེར༷་བརྟེན༷་ནས༷་གས༷ལ་བྱ༷་དང་གསལ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིས༷་དེ་འདྲའི་ཐ༷་སྙད༷་ར༷བ་ཏུ་རྒྱས༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ། ཤེས་པ་མེད་པར་ཡུལ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ཚོགས་པ་ཙམ༷་གྱིས༷་ནི༷་ཡུལ་མཐོ༷ང་ཞེས༷་བྱ༷་བར༷་ངེས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རྒྱུ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང༷་ལ༷ས་ཁོ་བོས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་སུ་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་འདིར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་ངེས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་ཙམ་མྱོང་བར་མ་ཟད་གཞ༷ན་ཤེས་པ་དེ༷འ༷ང་རང་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ་མཐོང༷་བར༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་སྟེ། ཡུལ་སྔོ་སོགས་མྱོང་བས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ལའང་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་བཞིན་བསྙོན་འདིང་ན་ནི་གཞན་རིག་པའང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱོས་ཤིག །ཐ་སྙད་མཐོང་
20-344a
ཐོས་མྱོང་བ་འདི་སུས་ཀྱང་ཁེགས་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། རང་རིག་པའང་དེ་དང་མཚུངས་པས་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
以念因立自证分
གཉིས་པ་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་བདག༷་ཉིད་རིག༷་པ་གྲུབ༷་སྟེ་མ་མྱོང་བར་དྲན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །
广说原由
གཉིས་པ་ལ། ཡི་གེ་རིང་སོགས་དྲན་པ་དང་། །ཤེས་པའི་རིམ་པ་དྲན་ལས་གྲུབ། །
念长文字
དང་པོ་ལ། བློ་གཅིག་གིས་དེ་འཛིན་མི་འཐད། །དུ་མས་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第三分为：义、喻及成立义三部分。
第一，由于自不明了不应成为他的明了因，因此，我们承许心自身不依他而如灯明了自性极明了，而不明了的色等其他境，当于彼识转移自性或相分而明了显现时，称"彼境为心极明了"此一名言。虽前后心相同，然不主张后心极明了前心他者，其原因是前心自身极明了故不需他明，前心之境以何自性而生即以彼自性极明了。
第二，譬如前后二心如同两盏灯，皆明了故不互为明了因，仅由生为某境相分并明了，而施设彼境与有境的名言。所谓"不明了的外境为心明了"，也是基于心自明了而作此名言，若心自身不明了，则不可能作此名言。如是，灯与瓶也有明了与不明了的差别，依此成为所明与能明自性而广作如是名言，然对自性皆不明了的两者，不可能有如此名言。
第三，无有识而仅境根和合，并不确定为"见境"，因此，由体验境因而生"我见色"等确定，未体验之境不可能生有无是非的确定。如是，不仅体验唯境，他识也必定自体验或见，因为如境蓝等由体验生起确定，自相续心也有生起确定的存在故。若否认存在，则请说"也无他知"！若想"名言见闻体验不可能被任何人遮破"，则应知自证也与之相同而名言成立。
以念因立自证分
第二，以忆念标志证明自证分为：略说；广说原由。
略说
第一，也由境心的忆念成立自证，因为未体验不可能忆念，如同忆念境体验。
广说原由
第二分为：念长文字；从识次第的忆念证成。
念长文字
第一分为：一心执持不合理；多心执持不合理。
;


 །
一意取非理
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་དེ། དྲན་པས་མྱོང་བ་སྔོན་སོང་ཙམ་བསྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། རང་གིས་རང་མྱོང་བར་བསྒྲུབ་ན་མ་ངེས་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་ཡང་ཤེ༷ས་པ༷་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་དེ་རིག༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཡི་གེ་རི༷ང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་སོ༷གས་སུ་ནི་བློས་འཛི༷ན་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལས་ཡུན༷་རི༷ང་དུ་གན༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་རིང་པོ་མྱོང་མི་སྲིད་ལ། གང་རིང་པོ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། དེས་ན་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱུང་བ་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དམིགས་པ་དེ་དག་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཅི་ཙམ་སྐྱེས་པ་མ་གོད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་སྒྲ་རིང་དུ་ཐོས་སོ་ཞེས་མྱོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་དྲན་པའི་ཚེ་ན་ཉན་ཤེས་རང་ཉིད་མེད་ཅིང་། སྔར་གྱི་དུས་ན་ཉན་ཤེས་ཙམ་ལས་རང་རིག་མེད་ན་ཕྱིས་དྲན་པ་འདི་རྒྱུ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་རྟགས་མ་
20-344b
གྲུབ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ན་མིན་པར་ཨ༷་རིང་པོའི་ཡུན་དུ་མི་འགག་པར་གན༷ས་ཤིང་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནས་ན༷་ཡུལ་ཅན་ལ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་གོ༷་རིམ༷་མེ༷ད་པས༷་ན༷་ཉན་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་སྒྲའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་སྣང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ལ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པས་རི༷ང་པོར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དུས་ཀྱི་རིང་ཐུང་ནི་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་གོ་རིམས་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་བར་འབྱུང་བའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་དུ་མ་སྣང་བ་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། ཆ་སྔ་ཕྱི་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ནས་འདྲེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཡི༷ག་གེའི་ཆ༷་རི༷མ་པ་དང་ལྡན༷་པ་དེས་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ན༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པ༷་གཅིག་ནི༷་སྐྱེད༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ། ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་མི་སྲིད་པས་ན་བློ་ལ་ཅིག་ཅར་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་སྣང་མི་སྲིད་ལ། སྣང་ནའང་རིང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། སྔ་མ་ཕྱི་མཐར་གནས་པ་དགག །རྟག་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དགག །
破前住后来
དང་པོ། ཨཱ་རིང་པོ་ཐོས་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིང་པོར་མ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡི་གེའི་ཆ་སྔ༷་མ༷་དེ་དག་རང་གི་ཆ་རྫོགས་པའི་མཐ༷འ་ཡི༷་བར༷་དུ་གན༷ས་པས་སོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཆ་དང་པོའི་འོ༷ག་ཏུ༷་དང་པོ་མ་འགགས་པའི་སྟེང་དུ་ཆ་གཉིས་པ་བསྡོམས་པས་སྒྲ༷་ཡི་གསང༷་ནི་ཇེ་མཐོར་འཕེ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། བྲེ་ལ་གཞལ་བའི་འབྲུ་སྣོད་དུ་སྤུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་རྣམས་སྔ་མ་མ་འགགས་བཞིན་དུ་གཞན་དང་གཞན་འཛིན་པས་ན་རི༷མ་མིན༷་དུ་འཛི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྐད་གསང་ཆེ་བ་ཙམ་ཐོས་ཀྱི་རིང་པོའི་དོན་མེད་ཅིང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆ་ཐ་མར༷་ཡང་ནི༷་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ལས་རི༷མ་གྱིས་བྱུང་བ་དང་ལྡ༷ན་པའི་བློ་ཡང༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ལ། རིམ་གྱིས་བྱུང་
20-345a
བའི་རྣམ་པར་མ་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་རིང་པོ་ཐོས་པའི་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
破常境与有境
གཉིས་པ་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་ཐལ་བ་དང་། །རྩོལ་བ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་ཐལ། །དང་པོ། སྒྲའི་ཆ་སོ་སོ་སྐྱེས་པ་དེ༷་ཡི་འོ༷ག་ཏུ་ཡུལ༷་རང་ཉིད་ནི༷་གན༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེའི་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡན་གར་དུ་གན༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཟུགས་མི་གནས་ན་གཟུགས་བརྙན་གནས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
一意取非理
第一分为：说过失；破所答。
说过失
第一分为：立因；证成因法。
第一，若对方说："忆念仅证明先前有体验，则成立已成；若证明自体验，则不定，因为虽前心未自体验，后心他者能了知它"，回答：此不合理。识不能执持为长字与极长字等，因为声唯刹那而不久住故。如是，境不长久住，则境识闻知也相似而不可能体验长，未体验长者，后如何忆念？因此，当后忆念所缘取的声刹那相续时，有未失任何所生闻识的体验心，故从体验生"我闻长声"的忆念，而非忆念时无有闻识自身，若先时仅有闻识而无自证，则此后忆念从何因生？不合理。
第二，若想"声久住的因不成立"，回答：如是，若声前后分不生灭，长音阿时不灭而住，闻识也如是而住，则境识无先后刹那次第，故于闻识心，声的一切分无先后而同时显现，因此字无次第故不成为长，因为时间长短不可能不依前后生起次第而产生。
若问："一刹那心显现字前后多分有何相违？"回答：字分前后互不和合混杂之次第性，如何能生无次第的一心？因境为因，心是果，而境声前后分不可能和合为一，故如何能同时显于心？不可能显现，纵使显现亦不成长，将如同同时所缘的青黄白红。
破所答
第二分为：破前住后来；破常境与有境。
破前住后来
第一，若说："闻长阿时，由闻识听为长，因字前分住至自分完成之末故"，回答：如是，则第一分之后，第一未灭之上加第二分，声音将渐增高，如量斗之谷堆于器中。若前未灭而执他与他，则成非次第执取，仅闻声大而无长义，且于最后完成分亦如同时显现，无具次第生起之心，未听次第生起之相，则无听闻长字之体验。
破常境与有境
第二分为：后亦应不灭之过；后努力应无义。
第一，由于声各别分生后，境自身不住，故彼境识自身不单独住，如无色则不可能有色影住。


 །གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་རང༷་ཉི༷ད་གན༷ས་ན༷་ཕྱིས༷་སུ་སྒྲ་མེད་ཀྱང༷་ཉན་ཤེས་དེ༷་མི༷་འཇིག༷་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རིག་པ་འདི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཡི༷་གེ༷་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་གོ་རིམ༷་མེད་ཅིང་ཆ་མེ༷ད་པར་ཅི༷ག་ཅར་དུ་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ༷་ཡང༷་ཡིག་སྒྲ་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོ༷ད་དེ། ཡི་གེའི་ཆ་དག་རང་གི་ཆ་སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་ན་ཨཱ་རིང་པོའི་སྒྲ་སྔ་མ་མཐའི་བར་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་ནུས་ན་སླར་ཡང་མི་ནུས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་ལོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཡི་གེ་ལ་ཆ་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱིས་ལན༷་ཅི༷ག་ཆ་དང་པོ་དེ་བརྩལ༷་བ་ལས་སྐྱེས༷་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་རྩོལ༷་བ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཆ་སྔ་མ་དེ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་པ་གང་དག་ཡི༷་གེ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཆ་མེད་རྟག་པའི་ངོ་བོར་ནམ་མཁའ་ན་གནས་པ་ཉིད་རྩོལ་བས་གསལ༷་བ༷་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལ༷འ༷ང་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ༷་གན༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དེ། ཆ་གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་
20-345b
ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་གསལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་ཤེས་གཅིག་གིས་རིང་པོ་འཛིན་སྙམ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
多意取非理
གཉིས་པ་བློ་དུ་མས་རིང་པོ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པ་ལ། འཛིན་བྱེད་དུ་མ་རིམ་སྐྱེ་དགག །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །
破生多能取
དང་པོ་ལ། མྱོང་བྱེད་གཞན་དང་མ་སྤེལ་དང་། །སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའོ། །
能受未与他合
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་དུ༷་མ༷་ཡིས༷་ནི༷་སྒྲའི་ཆ་དུ་མ་དེ༷་འཛིན༷་ན༷་བློ༷་དེ་དག་གི་ནང་ན་རིང་པོ་འཛིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཐ༷་མ༷འི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་གང༷་གི་སྐབས་སུ་རིང་པོ་དེ་མྱོང༷་དགོས་ལ༷། ཐ་མའི་བློ་དེ༷་ཡང༷་རང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་ལས་རིང༷་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ་མིན༷་པས་རིང་པོ་སུས་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་པ༷་དེས༷་ན༷་རིང༷་པོའི༷་བློ༷་དྲ༷ན་པར་མི་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འདྲའི་བློ་མེད་པས་སོ། །
合则生非理
གཉིས་པ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ། ཡུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པའི་བློ༷་རྣམ༷ས་སོ༷་སོ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་རེ་རེ་བཞིན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་ངོ་ཞེ་ན༷། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་སྐད་ཅིག་མར་དང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བློ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཉན་ཤེས་དེ༷་ཡི་ཡུལ་དུ་སྒྲ༷་ཐོས༷་པ༷་ནི༷་བར་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །དབང་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །
趣入敏捷故非连结
དང་པོ། སྒྲ་ཤེས་ཀྱི་བར་བློ་ཤེས་པས་ཆོད་ཀྱང་བློ་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷འང༷་སྔར། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་
20-346a
བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་བར་གཞན་གྱིས་ཆོད༷་པ༷་དག་མཐོ༷ང་ཡང༷་འཇུག་པ་མྱུར་བས་འདི༷་རྣ༷མ་ཆ༷ད་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷། ཨ་ཨ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་ཐུང༷་ངུ༷་གཉི༷ས་ནི༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡང༷་ཨཱ་ཞེས་རིང་པོར་བརྗོད་པ་ལྟར་བར་རྣམ༷་པར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡུན་རིང་ཐུང་འདྲ་ལ་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཡང་འདྲའོ། །དེས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ཆོད་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་ལྟར་མི་འཁྲུལ་ལོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
若无境而其境识自身住，则后无声时彼闻识亦应不灭，因为无境无差别故。此理不仅适用于境识心，若许字无刹那次第及无分而同时生起，则此声字应常的过失亦存在，因为若字分不依自前分而生，则长阿声住至前分末边，后亦应住，因为若能住二刹那，则无不能更住的理由，因不依因消失而住故。
第二，若字无前后分次第，而作为长等自性之缘的舌颚等已一次努力生起第一分，则后后努力应成无义，因为前分与后分无差别故。对于那些主张字是无分常性住于虚空而由努力明显之瑜伽行派，前说过失亦随之存在，因为若一分显现，则与其成就安乐不可分的自性亦应明显故。以上已遣除一识执取长的想法。
多意取非理
第二，多心执持长不合理分为：破生多能取；破同时生起。
破生多能取
第一分为：能受未与他合；合则生非理。
能受未与他合
第一，若多闻识执持多声分，则彼等心中无一执长，因为皆是刹那境识故。若于最后分境识时应体验长，而最后心也仅持自时刹那而非执长，则无人体验长，因此不能忆念长心，因为无此类心故。
合则生非理
第二分为：说过失；破所答。
说过失
第一，若说："执声刹那的诸心各别由他识体验"，则声的境识闻识刹那与闻识的境识心刹那应依次生起，如是则彼闻识之境闻声不应无间断显现，因为被异类识间隔故。
破所答
第二分为：趣入敏捷故非连结；根识非能连结；意识非能连结。
趣入敏捷故非连结
第一，声识间为识知所隔，然由心趣入敏捷而连结，此前已为"字亦同时听闻"等所遣，且若声间为他所隔而见，由趣入敏捷而错乱为无间断，则说二短字如"阿阿"时，亦应错乱为无间断如说"阿(长音)"，因为二者时长相同且无间隔而趣入敏捷也相同。因此，虽被极细异类心所隔，不会错乱为无隔。


 །
根识非连结
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ། །དང་པོ། རྣ་བའི་དབ༷ང་པོ༷ས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཡུལ་རྣ༷མ་པར་བཅ༷ད་པ་དག་མཐོ༷ང་ན༷་ཡ༷ང་དབ༷ང་པོ༷་རང་ཉིད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ༷ས་བར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་སྒྲོ༷་འདོགས༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི༷་རུང༷་སྟེ་དབ༷ང་པོ༷འི་བློ༷་རྣ༷མས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རང་ཡུལ་ལ་མཐོང་བ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་གང་མཐོང་ཡང་རྣམ་ཆད་མེད་པར་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པ་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོའི་གསལ་སྣང་གི་ཚུལ་དུ་མ་ཆད་པར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དེ་ཀུན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ། ཡི༷་གེ༷འི་བདག༷་ཉི༷ད་ཀུ༷ན་གྱི་ཐུང་མཐའ༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུའི་མིག༷་འཛུམ༷ས་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚད༷་དུ༷་གན༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ལ། ཡི་གེ་ཐུང་བ་གཅིག་གི་ཡུན་དེ༷་ཡང༷་ཆ་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། རི༷མ་གྱིས༷་སྒྲ་ཡི་ཆའི་རྡུལ་ཕྲ༷ན་ནི༷་མ་འདྲེས་པ་སྔ་ཕྱི་རིམ་བྱུང་དུ༷་མ༷་དག༷་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་གོ་འཕོ་བ་དང་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྲེལ༷་བ༷ས་ཡུན་རྫོག༷ས་པ་ཡིན་ལ། རྡུ༷ལ་ཕྲ་རབ་གཅི༷ག་བསྒྲེས༷་པ་སྟེ་འདའ་བའི་དུས༷་ནི་ཆུང༷་བ༷་ཡི༷་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཡིན་ཅིང་དེ་ལྟ་བུའི་དུས༷་ཀྱང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་དེ། སྒྲ་ནི་ཆ་བཅས་ཡིན་ལ་ཆ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་ཇེ་ཕྲར་གཏོང་ནས་དཔྱད་ཚེ་
20-346b
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་མིག་འབྱེད་འཛུམ་གྱི་བར་གྱི་ཆ་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྩེགས་པ་ལྟ་བུའི་རྡུལ་གོ་འཕོ་ཞིང་འབྱེད་པ་དང་འཛུམ་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་གྱི་འདབ་མ་བརྒྱ་བརྩེགས་པ་ཁབ་ཀྱིས་སྐྱེན་བར་ཕུག་པའི་ཚེ་རིམ་ཅན་དུ་ཕུག་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུན་ལ་དཔེར་བྱས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ཡང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ནི་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིམ༷་གྱིས༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་གྱི་རིམ་མིན་དུ་རྟོགས་མི་སྲིད་དོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་སོགས་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་གཟུག༷ས་མཐོང་བ་དང་དྲི་བསྣམ་པ་སོག༷ས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ༷་ཡུལ་མྱོང་བའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བར་དུ་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་གཞ༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཆོད༷་ན༷་ཡང༷་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་དབང་ཤེས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལོག༷་པ༷འི་དོན༷་ཅ༷ན་ཁོ་ནར་འགྱུར༷་རོ། །
意识非连结
གསུམ་པ་ལ། སྣང་བ་གསལ་ཕྱིར་ཡིད་རྟོག་མིན། །རྒྱུན་མི་འཆད་ཕྱིར་དེ་མིན་པའོ། །
现相故非分别
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེས་པ་འཁྲུལ༷་བ་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་སྔ༷་ཕྱིའི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཚོན༷་པ་མེ༷ད་པ་སྟེ། མི་འབྱེད་པའི་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་བློ་ནི་དྲ༷ན་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ཅ༷ན་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་དེ༷་ལ༷་ནི༷་ཡུལ་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་གས༷ལ་བར༷་སྣང༷་བ་ཉི༷ད་ཡོད་པ་ག༷་ལ༷་ཞིག༷་སྟེ་མེད་ཅིང་། དབ༷ང་པོས་གཟུ༷ང་བའི་དོན་རང་མཚན་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་མིན་པ་ལ༷་སྒྲ༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཞེས༷་སྔར་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སོགས་སུ་བཤ༷ད་ཟིན༷་ཏོ༷། །
相续不断故亦非
གཉིས་པ་ལ། བར་མ་ཆོད་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །ཆོད༷་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
根识非连结
第二分为：说过失；证成彼义。
第一，若说："虽由耳根，即依根的识，见境区分，然由根自身明显显现的强势实边，而增益为无间断"，回答：不合理，因为如是则一切根识皆应唯是见自境的颠倒，因为不可能见五境任何一种为无间断，如火轮旋转时明显显现为无间断的根识皆成错乱。
第二，一切字体的短边际也住于人眨眼动作完成的量，一短字的时间也非无分，而是由声尘细分不混杂的前后次第生起多个依次转移相续关联而时间完成，一极微尘经过的时间是小的究竟，如是时间也许为刹那，声具分而分次第生起，渐细观察时，仅是极微尘的机会而已。因此，开眼闭眼间的部分如青莲叶重叠般的尘转移，需要开眼及闭眼，例如，以青莲一百叶重叠为针迅速穿过时，次第穿过的时间长度为喻而应了知。
如是，因为境是刹那的，故境识心也刹那生起，因为境与境识二者皆刹那次第生起，所以字为闻识次第了知，不可能非次第了知。因此，听闻字等声、见色、嗅香等根识见自境，虽于境体验刹那前后间被境识体验之他心所隔，但显现为无隔的一切根识唯应成为颠倒义。
意识非连结
第三分为：现相故非分别；相续不断故亦非。
现相故非分别
第一，除根识错乱外，将前后事连结为一而不表示各自性差别的错乱不分别心是忆念，它是有分别并与言说相关，故于彼中，哪里有声等境自相明显显现？实无此事。且前于证成根识无分别等处已说明："根所取的自相对境，无施设声"。
相续不断故亦非
第二分为：无间无能害；破有间成因。


 །
续不断无过
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷ས་སྒྲ་སོགས་
20-347a
བར་ཆོད༷་པ༷་མཐོང༷་ན༷་ཡང༷་གལ༷་ཏེ༷་ཕྱིས་ཀྱི་རྟོག༷་པས་བར་མ་ཆད་པར་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་དོན༷་གྱི་སྣང་བ་དང༷་དེ༷་ཡི༷་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་རིག་གཉིས་ཀ་ནི༷་རྒྱུན༷་མི༷་འཆ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་དག༷་ལ་རིག༷ས་པ་ད༷མ་པ་སྟེ་རིགས་པ་ཡང་དག་པས་གནོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཚད་མ་མེ༷ད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ན༷་དོན་མཐོང་བ་བར་ཆོད༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །
破即断能立因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་ལུང་འགལ་དོགས་པ་སྤང་། །
破即断能立因正
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློས་རང་མི་རིག་ཅིང་གཞན་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོ་སོགས་དོན་རིག་གི་རྒྱུན་མཐར་ཤེས་པ་སྔ་མ་རིག་པའི་བློ་གཅིག་ཁོ་ནས་བློ་སྔ་མ་རྣམས་རིག་མི་ནུས་པས་ཡུལ་མྱོང་བའི་བློ་རེའི་རྗེས་སུ་དེ་མྱོང་བྱེད་རེ་སྐྱེ་དགོས་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་སྟེ། བློ༷་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་རེ་རེ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་ངེས༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། བློ་རེ་རེ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ངེས་པ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་ཅེས་དྲིས་པ་ན། ཅི༷ག་ཅར༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་དུ་མ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་མེད་དེ༷་ཉི༷ད་འདི༷་ལྟ༷ར་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་པས་ལྷན་ཅིག་མྱོང་བ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ཅིར་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁེགས་ན་བར་ཆོད་པ་ཡང་མ་མཐོང་བས་ཅི་སྟེ་མི་ཁེགས། དེ་མ་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དཔྱད་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །
遮违经教疑惑
གཉིས་པ་ལ། ལུང་དོན་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་བཤད། །དེ་ཡི་ལོག་རྟོག་གཞན་ཡང་ཁེགས། །
说教义应理
དང་པོ། ཤེས་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དག་ལས། གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་ལྷན་
20-347b
ཅིག་འབྱུང་བ་གནས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན༷། དེ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་དེ༷་རྣ༷མས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་སྔ་མ་རང་དང་རི༷གས་མཐུན༷་པ༷་རེ་རེ་ཉི༷ད་ལ༷་ནུས༷་པ༷་ངེ༷ས་པར༷་གྱུར༷་པ༷་ཡི་དོན་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་མིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་ཅན་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་མི་རུང་བས་འདི༷་ལྟར༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་རིས་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རིམ༷་གྱིས༷་འབྱུང༷་བར༷་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་རྟོག༷ས་ཏེ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དོ། །
其破别邪分别
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་སྟོན། །དང་པོ། རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་འདིས༷་ནི༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཞི༷ག་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང༷་བཞིན་པའི་དོན༷་ལ༷་འདིའོ་ཞེས་ངོ༷་ཤེས༷་བྱེ༷ད་པའི༷་རྟོག༷་པ༷་དག༷་ཀྱང་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བས༷་དབང་པོའི་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་རྟོག༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་དཔོགས་པས་རིགས་མཐུན་ཤེས་པ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། མངོན་སུམ་དང་ངོ་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གིས་མཐོང་བཞིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
续不断无过
第一，若说："虽由根见声等有间断，然后分别将其连结为无间断"，回答：对于境相及其体验知识二者显现为相续不断者，在无殊胜理即正理所破害的量的情况下，何因而称为"见境有间断"？仅是主张而已。
破即断能立因
第二分为：破即断能立因正；遮违经教疑惑。
破即断能立因正
第一，若说："心不自知而唯知他，且于蓝等境知流结束后，唯一知前心的心不能知诸前心，故每一境体验心之后必须生一体验彼者，二者不能同时生起，因为确定前心能生一一后心"，回答：问其一一生心的能力确定，以何因缘而如是许可时，若答："因为未见同时有多心体验境及境识"，回答：境体验与境识体验是否同时存在，正是此中应由理观察之处，故未成立无同时体验，彼不能证成任何事。
或者，若仅由未见而遮，则间断也因未见而何不遮？若想"虽未见彼，观察后确是如此"，则亦说"未见二心同时，亦是应观察者"。
遮违经教疑惑
第二分为：说教义应理；其破别邪分别。
说教义应理
第一，若问："心二不同时生起，经中不是说：'前后无间二心同时生起无有是处'吗？"回答：此是自相续诸心如取蓝眼识等前心，确定能生仅一与自类同者之义，非是异类多种不能同时生之义，因为一近取者不应有多种异近取，如是诸同类分别于自相续中从前前至后后次第生起正了，不可能同时生起。
其破别邪分别
第二分为：直接；示其合理。
第一，由此说明同类识不同时生，亦破胜论师对现量所见境谓"此是"而作了知的分别，由明显显现故成为根现量的彼分别，因为胜论师说："同类二心于一相续中同时生起无相违，因为现量与了知现量的二心同时生起故。彼了知亦是现量，因为境明显显现故。"他们错误地认为于见时分别也明显显现。


 །གཉིས་པ་རྟོག་པས་སྔར་གྱི་རང་མཚན་མངོ༷ན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པའི་འཐད་པ་ནི། སྐྲ་བྲེག་པ་སླར་སྐྱེས་པ་དང༷་སྒོ་ང་གཉིས་དང༷་མར༷་མེ༷་དང་མཚེ་མ་སོ༷གས་ཕྱིས་སུ་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་ངེས་སུ་ཚད་མས་རྟོགས༷་པ༷་དག༷་ལ་ཡང༷་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གསལ༷་སྣང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཐ་དད་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་དེ༷་འདྲའི༷་བློ་དེ་ཅི༷་ལྟར་སྔར་གྱི་དེ་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་ཡིན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རང་མཚན་སོ་སོར་མཐོང་བ་ལ་རྟོག་པས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བའི་འཁྲུལ་བ་ཙམ་
20-348a
མོ། །དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར་ངོ༷་ཤེས༷་པ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཡིག༷་འབྲུ་དང་གཟུགས་སོ༷གས་སྔ་ཕྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་དོན་གཅི༷ག་ཏུ༷་ངེས༷་པ༷་མེ༷ད་དེ། དོན་གང་ཞིག་སྔོ༷ན་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དྲ༷ན་པ་ལ༷ས་ད་ལྟ་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་སྔ་མ་དེ༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་སུ་སྒྲོ་འདོ༷གས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་སྔར་གྱི་དེ༷་ཉི༷ད་ནི༷་ད་ལྟའི་འདི༷འོ་ཞེས༷་བྱ་བ༷ར༷་ཤེ༷ས་པ༷་མེ༷ད་ལ། དེ་འདྲའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ༷་ཡང༷་ཇི༷་ལྟར༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། སྔར་གྱི་ཡུལ་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། མིང་སོགས་སྦྱར་ནས་འཛིན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破等生
དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དུས་མི་མཉམ་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་མྱོང་བ་བཀག་ནས། ད་ནི་གཉིས་པ་དུས་མཉམ་གྱི་ཤེས་པ་དགག་པ་ལ། ཁས་བླངས་རིགས་པར་འགལ༷་ཚུལ་བརྗོད། །ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་པའོ། །དང་པོ། དུས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་མིན་ཡང་སྒྲ་སོགས་ཤེས་པ་དེ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་མྱོང་བར་ནི་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། ཁས་བླངས་དང་རིགས་པ་གཉིས་ཀ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན༷་མྱོང་བ་དང༷་ཤེས༷་པ༷་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་པ་གཞན་དག༷་དུས་མཉམ་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་འབྱུང་བར༷་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལའང་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་ཤེས་རེ་རེ་བ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཞིང༷་། རིགས་པས་བརྟགས་ནའང་དོན༷་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང༷་། དེ་མཐོང་ཤེས་པའི༷་རྣམ་པར་སྣང༷་བ་དག༷་སོ༷་སོ༷ར་ཡན་གར་དུ་སྔོ་སེར་བཞིན་མ་འདྲེས་པར་རྟོག༷ས་པའ༷མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བློ་མ་འཁྲུལ་པས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ཡུལ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དམིགས་སུ་མེད་ན་མ་དམིགས་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱ། སོ་སོར་
20-348b
མ་འདྲེས་པར་ཡོད་ཀྱང་དོན༷་དུ༷་སྣང༷་བའི༷་རྣམ༷་པར་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་དང༷་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི༷་དོན༷་འབ༷འ་ཞིག༷་སྟེ་ཡན་གར་བ་དེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་སྣང་མི་དགོས་ཏེ། བློ༷་ཡི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་གི༷ས་བཟུང༷་སྟེ་ཐ་དད་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་སྐབས་ན་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་ལས་སྔོ་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ལོགས་སུ་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མི༷ན་ཏེ༷་བློ་མ་འཁྲུལ་བས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ན་དོན་དེ་དག་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་བློས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་སེམས་ན་སྐྱེས་བུ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡང་དུས༷་མཉམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་དེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་རྗེན་ཅེར་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་ན་ཀ་བུམ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་པོ་མ་འདྲེས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ་མཐོང་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྔོ་འཛིན་དེའང་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅ༷ན་གྱི་ཚུལ་དུ་མི་སྣང་བར་སྔོན་པོ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第二，分别不是现见先前自相现量的合理性：对于剃发后重生、二卵、灯火与焰焱等后来确定为不同而由量所了知者，当生起"是先前者"的了知分别时，因为有明显显现，故对不同错乱为一体的这类心，如何能成为对先前者的现量？仅是对各别见自相而由分别执为一体的错乱而已。
由于它是错乱，故从了知文字和色等前后同体的错乱，而非确定为一义，因为若无增益先前自身体验所忆念的某义之特性于现正见者，则无知"先前者即是今者"，且如是增益如何是从根所生？因先前境现今不存在，根识不能执前后为一，且不可能合名等而执取故。
破等生
以上破除由非同时识体验前心后，现在第二破同时识分为：说许诺理则相违方式；此理也能破余。
第一，非前后生，亦不能说声等识由与自同时的他识体验，因为与许诺和理则二者皆相违故。
如何相违？境体验与体验彼识自身的他识同时俱生，你宗亦不承许，因为你许一相续中一时生一识，且以理观察时，现为如蓝等义相与见彼识现相，无各别独立不杂如蓝黄而了知或体验，因为若无谬心如何观察，亦无不与境混杂的独立识现为境可得，则如何能承许未得而有？
若虽各别不混而说"因一心相执而无差别，故体验时蓝色显现外无显现取蓝"，则不然，因为若无谬心不见为差别，则彼等义应成无差别。若心不见为差别而想有差别，则人与石女子也应同时存在。
如是境与无相彼识二者同时裸露现为境，如柱瓶般，为何不见二显现为不混杂？应当见之。若如此，则取蓝亦应不显现为自体体验与境识方式，而应如蓝色般显现为境。


 །དེ་ལྟ་བུར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་ལེ༷གས་པར༷་རྟོགས༷་པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱིས༷་མྱོང༷་བ༷་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ལེག༷ས་པ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་དོན༷་དང༷་དོན༷་ཤེས༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་དག༷་ཕྱི༷་ནས༷་ཇི༷་ལྟར༷་སོ༷་སོ༷ར་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲ༷ན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་གར་དུ་དྲན་པ་དང་མྱོང་བ་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡན་གར་དུ་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་དྲན་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །འདི་བློས་དོན་དང་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་སོ་སོར་དྲན་དུ་མེད་ཀྱང་རང་ལྡོག་ནས་སོ་སོར་དྲན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་དུའང་བཤད་པ་ཡོད་དོ། །འོ་ན་སྔོན་པོ་དྲན་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་ཡོད་པར་རང་གིས་ཀྱང་འདོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡན་གར་བ་དྲན་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོད་མོ༷ད། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་དྲན་པ་ཡོད་ཀྱི་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀར་མེད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་དྲན་ཞེས་
20-349a
བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་སྔར་གྱི་རང་བློའི་རྣམ་པ་གང་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་ལ་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་པའང་ག་ལ་སྲིད་དེ་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །གཉིས་པ། དོན༷་སྔོན་པོ་དང༷་དོ༷ན་ཏེ་སྔོ་འཛིན་གྱི༷་ཡུལ་ཅན་ཡི༷ད་ཀྱི་བློ་དག༷་གི༷་མྱོང༷་བ༷་གཉིས་པོ་རིམ༷་བཞི༷ན་སྐྱེ༷་བ༷་སྟེ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་དང་སྔོ་འཛིན་མྱོང་བ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ༷འ༷ང་སྔོན་པོ་ཁོ་ནའི་སྣང་བ་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་སྤེལ་མར་སྐྱེ་དགོས་པས་ན་དོན་སྣང་དང་ཤེས་སྣང་གཉིས་ཏེ་སྣང༷་བ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་བརྩ༷ད་པའི༷་སྐྱོན༷་འདི༷་གདོ༷ན་པར༷་དཀ༷འ་སྟེ། དུས་མཉམ་པ་ལ་དོན་སྣང་བློ་སྣང་ཐ་དད་པར་སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་དུ་སྣང་ཞིང་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སྤེལ་ནས་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་འདི༷་ལྟར༷་ཡུལ་མྱོང་བ་ན་སྔོ༷ན་པོ༷་ལ༷་སོག༷ས་པ༷འི་ཡུལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་དེའི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དམ༷། དེ་མྱོང༷་བ༷་གཅི༷ག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་ཀྱི༷་སྔོ༷ན་པོ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཡི་བློ་ནི༷་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི་བློ་གཞན་ཡོད་པ་མ༷་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་གཅིག་ཉིད་སྣང་བ་ལས་ཡུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མ་དམིགས་ལ། སྔོ་འཛིན་གཅིག་པུ་ལས་མྱོང་བྱེད་གཉིས་སུའང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མཉམ་པའི་བློ་མྱོང་གཞན་འདོད་དགག་པ་འདི་སྐོར་འཆད་ལུགས་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པའི་ལན་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཏབ་ནས། འདི་ནས་བརྩམས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང་ནས་བསྟན་པའི་ལན་གསལ་པོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
念成识次第
དེ་ལ་གཉིས་པ་ཤེས་རིམ་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ལ། དྲིས་ཤིང་དེ་ལ་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེའི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པ། །
问已说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་
20-349b
དེའི་ཁྱབ་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཤེས་པ་སྔ་མ་ཤེས༷་པ་གཞན༷་གྱིས༷་རྗེས༷་སུ་མྱོང༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ལ༷འང༷་ཕྱིས་སུ་དྲ༷ན་པ༷་སྐྱེ་བར་མཐོང༷་ན༷། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་གང༷་གིས་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཞེས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདྲི་བར་མཛད་པའོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
如是由不杂境与境识而善了知的差别，先有体验而无善了知的义及义知，后如何各别分离而忆念？唯不可能独立忆念及体验二者。若有独立体验，则可能不杂而别别忆念。此中解释为："心非执取义与知为不异，若执取为不异，则虽不能别别忆念，然从自返观则能别别忆念"之义。
若疑："如同忆念蓝色一样，你自己不也承许有忆念取蓝吗？"回答：虽确实如此，然绝不承许独立忆念境识，有忆念境境识二者，但二者皆无分离而忆念。因此，虽说"忆境"，实际上仅是忆念先前所体验的自心相，不可能裸露体验境，则如何可能裸露忆念？故不如是承许。
第二，对于承许蓝义与蓝色境识的意心二体验次第生起，即蓝体验与取蓝体验交替生起的宗派，蓝色相显现也不应无间断，而应识与蓝相交替生起，因此难以避免相显现为多种自性的诘难过失，因为若同时，则应如蓝黄般同时显现义相与心相为异体，若交替生起，则应交替显现。
因此，当体验境时，了知唯是如蓝等境处的彼相，或是彼一体验的自性，而非于体验蓝显现的心有体验之他心，因为唯一蓝相显现中未见二境显现，且于唯一取蓝中亦未见二体验者。虽对同时心体验他者的破除这一内容有各种解说方式，但唯此最善。
以上从忆念因证立自证，由法称论师自己回答不定答，从此开始，分别清晰解说法称论师从陈那论师论典所示的答复。
念成识次第
其中第二，从识次第忆念证成分为：问已说过；于彼遮除过失答。
问已说过
第一分为：说过；证彼遍。
第一，若见前心为他识随后体验而后生忆念，则问不许自证的一方："彼后心为何识所体验？"


 །དེ་ལ་ལན་དུ་གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་ཡང༷་རང་གི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན༷་གྱིས༷་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཤེས༷་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རི༷ག་པར་བྱེད་པའི་བློ་རྣམས་ཕྲེང༷་བ༷་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས༷་སུ་གཅིག་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་ན། བློ་ཕྱི་མ་འདི༷་དག་གི་སྐྱེད༷་བྱེད་གཟུང་དོ༷ན་དེ་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་སྔ༷་ལོགས་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལ་ཁྱབ་པའང་ཡོད་དེ། བློ་རང་གི་གཟུང༷་བའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི༷་གྱུར༷་པ༷་སྟེ་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་རང་གི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བ༷ར་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པའི་བློ་དེ༷་དག༷་མི༷་འཛི༷ན་པར༷་ནི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཞན༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བསྐལ་པའི་བར་དུ་རང་གི་བློ་ཁོ་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། བློ་ཀུན་མྱོང་བའི་དབང་བྱས་ལན། །ཐ་མ་མི་མྱོང་འདོད་པའི་ལན། །
受作主之答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་འཕོ་བའི་ལན། །དོན་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ལན་དགག །
对外境作答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ཡི་དོན་གྱིས་གེགས་བྱས་ལན། །སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན། །
外境所碍之答
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ནང་གི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འཕོ་བས་ན་ཕྱི་དོན་གྱིས་ནང་བློ་བརྒྱུད་མར་འཛིན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་གཞན་
20-350a
བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ༷་ནུས་པ་ངེས༷་པ༷འི་ནང༷་གི༷་ཡ༷ན་ལག༷་སྟེ་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི༷་རྟག་ཏུ་གནས་བཞིན་དུ། དེ༷་དག༷་ལ༷་གཞ༷ན་ཕྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་སྟེ་བློ་ཡི་གཟུང་དོན་གཟུགས་སོགས་གང༷་གིས༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་བློ་སྔ་མ་ཡོད་ཅིང་བློ་ཕྱི་མ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དོན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དང་པོ། ཕྱི་དོན་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་ནི༷་བློའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་བློ་སྔ་མ་འཛིན་པ་དེ༷་ལ༷་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཉེ་བའི་གཟུང་དོན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན༷་དུ་ནང་གི་གཟུང་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན༷་གང་ཟག་འགས༷་ཀྱང༷་རང་གི་བློ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་བས་ན། ཡུལ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་སོགས་མཐོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བློ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །ཕྱི་དོན་མི་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཕུང་ལྔ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕྱི་དོན༷་དེ༷་ཉེབ་མི༷ན་པའི༷་གན༷ས་སྐབ༷ས་འགའ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རང་གི་བློ་གཏན་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་ལ། རྩ༷་བ༷་མྱོང་བ་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཁོ་བོའི་བློ༷་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་སྔ་མ་ཡི༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་འདི་འདྲའི་འདོ༷ད་པ༷་འདི་ནི་ཨ༷་རེ༷་མཛེ༷ས་སོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འད༷ས་མ་འོངས་སོ༷གས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་གང༷་དག༷་ལ༷་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན༷་ཉེ༷་བ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ་ལ༷་ཡུལ་རང་མཚན་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་
20-350b
ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་འདས་སོགས་ད་ལྟ་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དོན༷་ལ༷་སེམས་ཀྱིས་དཔྱོ༷ད་པ༷་ནམ་ཡང་མི༷་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
对此回答："若它也为随后生起的他识所体验"，则如是识知前前诸心的诸心如串珠般一个随一个相连而生时，问："这些后心的所取对象生因是何？"若答："是紧邻前面的那个心自身"，则一切心仅执取自己的前者，而不会转向外境他者。
第二，此中也有遍，前刚生的心变成自所取相特性的心，即成为所取对象，为能近生起因的那些心若不执取，则后心如何执取外境他者？当会于劫时间内唯执自心如循环锁链。
破其遮过
第二分为：受作主之答；末不受许答。
受作主之答
第一分为：对外境作答；破同执境识答。
对外境作答
第一分为：外境所碍之答；前心力竭答。
外境所碍之答
第一分为：略说；广说。
略说
第一，不定唯执内识，因为当外境为所缘时向彼转，故外境障碍连续执内心，回答：不合理，前识能生缘取自体的他识之自性的确定内支分，即成为生心之因而常住时，彼等何由外支分即心的所取对境色等所碍？应无碍，因为生识的能力即前心存在，且与后心极近，除此别无他故，如住于可见处的蓝色。
广说
第二分为：依有境破；依无境破。
第一，若疑"外境近为何不能障碍？"回答：色等外境作为心的境而接近也不能障碍执取前心，因为比彼更近的内支分所取存在故。若不然而外境的接近虽有内所取却能障碍，则当外境接近时，任何人也不应体验自心，于看戏剧等场合，如何忆念自心？因无体验故。
若想"有外境不近的情况"，回答：对于有五蕴的人，无任何外境不近的情况，因此绝不体验自心，若根本无体验，则也无前心的忆念，故此等主张真是可爱！
第二，对于无近外境所取的过去未来等的诸分别，因无由境自相接近力而心向外转因，则对于现今无自相为境的过去等义，心从不可能思量。
;


 །
昔意所作尽之答
གཉིས་པ་སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན་ལ། དངོས་ལས་ནུས་གཞན་འདོད་པ་དགག །གྲུབ་དོན་རང་གི་ལུགས་བཞག་པའོ། །
破除实有许别
དང་པོ་ལ། སྔ་བློའི་ནུས་པ་སྤྱི་ཟད་དགག །བྱེ་བྲག་གཟུང་ནུས་ཉམས་པ་དགག །
破昔意共作尽
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློ་སྔ་མ་དེས་བདག༷་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེད༷་པ༷འི་ནུས༷་པ༷་ཅི་ཙམ་ཡོད་པར་བློ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ནས་རི༷མ་གྱིས༷་ཟ༷ད་པ༷་ན༷་གཟོད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞན༷་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་ཞིང་འཛིན་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། གཉིས་པ་ལན་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། དེ་ལྟ་ན་བློ་སྔ་མ་ལས་འཕོས་མ་ཐག་པའི་དོན༷་འཛིན་པའི་བློ༷་དེ༷་ནི༷་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ་གང་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། རང་གི་སྔར༷་གྱི༷་བློ༷་ནི༷་ནུས་པ་ཟ༷ད་པར་འདོད་པས་ན༷་གང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཟད་པ་དེ་ནི་ཚིག་པའི་ས་བོན་བཞིན་དུ་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་དེའི་རྗེས་ཐོག་གི་བློ་དེ་དོན༷་ལ༷་ཡང་འཕོ༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བློ༷་སྔོ༷ན་མ་དེ་མ་ཐག་ལ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ༷ར་བློ༷་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན། ཡུལ་གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་ཉེ་བར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡིད་གཟུགས་མཛེས་ལྟ་བུའི་དོན༷་གཞན༷་ལ་ལྷག་པར་ཆག༷ས་པས་སྒྲ་སོགས་གཞན་གྱི་ཤེས༷་པ་སྐྱེ་བའི་ཡིད་བྱེད་དེ་མ་ཐག་པ་ནུས༷་པ་ཉམ༷ས་པར་བྱས་པ་ན༷་ཤེས༷་པ༷་གཞན་དེ་དག་ཡུལ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ༷་བ༷་མ༷་རྟོག༷ས་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། འཐད་པ་རང་གི་རྩོད་སྤང་བརྗོད། །མི་འཐད་གཞན་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ཡིད་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་མཐུས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་གཞན་སྐྱེ་
20-351a
པ་དང་མི་སྐྱེ་པ་དེས་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་ཤེས་དྲུག་གི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མ་མཐོང་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཀུན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཡིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་ཅི༷ག་ཅར༷་རི༷གས་མི་མཐུན་པའི་འཇུག་ཤེས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ཡ༷ང་། ཡིད་གཟུགས་ལ་ལྷག་པར་གཏོད་པ་ལྟ་བུ་ཤིན༷་ཏུ་གས༷ལ་བའི༷་སེམས་གཅི༷ག་གི༷ས་འཇུག་ཤེས་གཞན་འབྱུང་པའི་ནུས་པ༷་སྐབས་དེར་ཉམ༷ས་པར༷་བྱས༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་གནས་སྐབས་དེར་ཀུན༷་གཞི༷་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཇུག་ཤེས་གཞ༷ན་འབྱུང༷་བ༷་མི༷ན་ཏེ། རླབས་རྒྱ་མཚོ་ལས་འབྱུང་ཡང་བས་རང་གི་གཡོབ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་ན་འཇུག་ཤེས་རང་རང་གི་དེ་མ་ཐག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་བ་ཅིས་ཤེས་སྙམ་ན། འཇུག་ཤེས་ཕྱི་མ་རྣམས་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་ཀུན་གཞི་གཅིག་པུ་ལས་འབྱུང་ན༷། ཡི༷ད་སྔ་མའི་འཇུག༷་པ་ནི༷་མཚུང༷ས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ༷་ཡི༷ད་ཕྱི་མ་གཞན༷་ལྟོས༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྟག་ཏུ་མ་ངེས་པར་དུ་མར་སྐྱེ་དགོས་ནའང༷་ཡི༷ད་ཀྱི་ཤེས༷་པ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རི༷མ་བཞི༷ན་དུ་སྐྱེ༷་བ་ལས་མང་པོ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བས༷་ཀྱང༷་ཕྱི་མ་སྔ་མ་ལ་རིམ་བཞིན་ལྟོས་པ༷་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ༷་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞན་དག་གི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ལུགས་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ལ། རྟག་གཅིག་ཡིད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །བདག་ཡིད་ལྡན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །འདུ་བྱེད་དག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །དང་པོ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ན་རེ། ཡི༷ད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་
20-335a
ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་ཞེས༷་པ་དེ༷་དག༷་གི་ཐ་སྙད་སོ་སོར་སྨོ༷ས་སུ་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མཐོང་བ་དང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པས་ན་གང་ཡང་མ་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེས་ཅི་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
昔意所作尽之答
第二，前心力竭答分为：破除实有许别；立自宗成就义。
破除实有许别
第一分为：破昔意共作尽；破别执持力衰。
破昔意共作尽
第一分为：述前宗；对彼答。
第一，若说："前心有多少能生缘自之后识的力，生后心后渐尽，始转向并执取外境他者"。
第二，回答分为：说过；遮诤。
第一，如此则从前心转向外境的执境心从何而生？因为许前心力已尽故，凡力尽不能生果者如焦种子般不能为因。故随彼后心不应转向境，因为前心无能生后心的力而后心不生，如同境色声等虽近住，然心由极着于色美等他境，以致障碍了生声等他识的等无间缘力，故彼等他识虽有境也不见生起。
第二分为：说自理遮诤；破他宗非理。
第一，意识趣入境，由其力生或不生其他后识，因此阿赖耶识不成为转识六者之因，因为虽有阿赖耶因，然未见随彼行止，而见随意行止，故一切识的近取唯应是意。
回答：无此过失，因为虽有从近取阿赖耶识同时生起不同类的转识，然由意专注色等一极明显心而障碍生起其他转识的力，故彼时不从阿赖耶识生起其他转识，如浪虽从大海生，然依自前摇而生。
若问："如何得知若有阿赖耶因，转识则随各自等无间而视情况而生？"回答：若非后转识依前生，而唯从阿赖耶一者生，则前意趣入不为后异意的等无间缘所依，若如此，则应常无定多生，然意识依前前同分别次第而生，而非多种同时生起，由此亦极成立后心次第依前心。
第二，叙述他人一切识恒时不同时生的宗派见解，分为：破常一意所生；破具意我所生；破诸行所生。
第一，胜论师等说：意是极微无分体性极细，境识等名相哪有别别言说？由见与受一切反面，因此凡未见未受者皆不能说任何事。
;


 །དེས་ན་རྣམ་པ་མེད་ན་བློས་ཡུལ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ལ་རང་རིག་མེད་ན་མྱོང་བ་གཏན་མི་སྲིད་པས་གང་མྱོང་བ་དེ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ཚུར་མཐོང་གི་སྐྱེལ་སོ་ཡིན་ནོ། །
现则其自证成
གཉིས་པ། དཀར་སོགས་སུ་གསལ་བའི་སྣང་བ་འདི་ཅི༷་སྟེ༷་ཤེས་པ་ར༷ང་གི་དངོ༷ས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ༷་ན༷་ཤེས་པ་དེ༷་རང༷་ཉི༷ད་དཀར་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རབ༷་ཏུ༷་གསལ༷་བ༷ར་གྱུར་པས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་རང་ཉིད་དཀར་སོགས་དེ༷་ཡི་རྣམ་པར་མི༷་གསལ༷་བ་ཡིན་ན༷་ནི༷་དོན༷་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱང་མི༷་གས༷ལ་བ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དཀར་སོགས་གསལ་པོར་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
故此其余邪分别亦破
གསུམ་པ། ཤེས་པས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པ་མིན༷་པའི༷་ཕྱོག༷ས་དག༷་ལ༷་ཕྱི་དང་ནང་གི་དོན༷་ཀུན༷་མཐོང༷་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་འདི༷་ཡིས༷་ནི༷་རང་གི་བློ༷་ནི༷་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་མིན༷་པར་སྨྲ༷་བ༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ༷འང་ལན༷་བཏབ༷་པར་གྲུབ་བོ༷། །
内乐等以受成
གཉིས་པ་ནང་གི་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་བློ་མངོན་སུམ་བསྒྲུབ། །མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །
乐受以意现量立
དང་པོ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་རིག་ཡིན་དམ་བཅའ། །དེ་ཡི་འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ། །
乐受许自证识
དང་པོ་རྟེན༷་དབང་པོ་དང་དམི༷གས་པ་ཡུལ་དང་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་གོ༷མས་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་ནི༷་འཇུག་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་དང་སྡུག༷་བསྔལ་འདོ༷ད་པ༷་དང་མི་འདོད་པ་སྡང་བ་དང་རྩོལ་བ་ལ༷་སོག༷ས་
20-335b
པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་མངོ༷ན་སུམ་དུ་མྱོང་བ་དེ༷་དག༷་ནི༷་བློ་ཉི༷ད་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་གཞ༷ན་དེ༷་ཤེ༷ས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཚད་མས་དམིགས་པའམ་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱང་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ན་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
立其如理
གཉིས་པ་ལ། རང་གི་བདེ་སྡུག་གཞན་མྱོང་ཐལ། །རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་བདེ་སོགས་ཀྱང་། །
己苦乐他受之过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་ལན་རྣམས་འགོག །
说过失
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་ཚུལ། །དང་པོ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་བདེ་སོགས་རང་ལས་དོན་ཐ༷་དད་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཞ༷ན་གྱི༷ས་རིག༷་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས༷་ཀྱང༷་ནི༷་དེ༷་ལ་ལོངས་སྤྱོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་པ་གང་ཞིག །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དམིགས་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྐྱེས་སྣང་རིག་པར་འཇོག་ན་འཇུག །མིན་ན་ཡུལ་ཀུན་མི་མྱོང་ཐལ། །དེས་ན་སྣང་ཀུན་ཤེས་པར་བསྒྲུབ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སོགས་དེ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་དང༷་བདེ་སོགས་དེ༷ར་སྣང༷་བ༷འི་བློ༷་ནི་བདེ་སོགས་དེ་རི༷ག་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་མེད་པ་གཞ༷ན་ནི་དེས་དེ་རིག་ཅེས་མི་བརྗོད་པས་ན་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་མྱོང་བ་མིན༷་ནོ་སྙམ་ན༷། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་དམིག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་སྐྱེས་བུ་གཞ༷ན་གྱི་བློ་ལ༷་ཡ༷ང་དེས་བསྐྱེད་དང་དེར་སྣང་གཉི༷ས་འདི༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་བར༷་ཡོ༷ད་དེ། དམིགས་ཡུལ་དེས་བསྐྱེད་པ་དང་དེར་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཅི༷་སྟེ༷་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཕ་རོལ་པོའི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་མིན༷་ཞིང༷་དེར༷་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་ཡ༷ང་
20-336a
མ༷་ཡི༷ན་ན་དེ༷་འདྲའི་བློ༷་དེ༷་རང་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་བཅས་དང་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
因此，若无相则心不可能见境，若无自证则完全不可能有体验，故凡体验者仅是内明为自证本性，理解此点乃此论典的究竟要义，是常人的归宿。
现则其自证成
第二，若问："何故此白等明显显现是心自身的实体？"回答：若然，则彼心自身成为白等自性而极明显，故自证成立，因为若心自身不明显为白等相，则白等义也应成为不明显，因为除心中白等明显显现外，无任何所谓的明显义。
故此其余邪分别亦破
第三，由说心不自知宗有不见内外一切境的过失，已成立对主张自心非对自现量的胜论师亦已回答。
内乐等以受成
第二，从内乐等体验证成自证分为：乐受以意现量立；非现则太过。
乐受以意现量立
第一分为：乐受许自证识；立其如理。
乐受许自证识
第一，由根依、所缘境、内意作意习气差别而趣入具差别小中大区别的乐、苦、欲、不欲、嗔、精进等差别的现量体验，彼等乃心自身如是体性生起的自证现量体验，非别于乐等的他者，任何量亦未见或了知异成他识者，然不可否认乐等体验，故心自体验成立。
立其如理
第二分为：己苦乐他受之过；瑜伽师亦知他乐等。
己苦乐他受之过
第一分为：说过失；破诸答。
说过失
第一分为：直接；过失应用方式。
第一，若乐等非由成为彼识之本性而体验，而是由异于乐等的他识了知，则他人亦应享用彼，因为乐等仅是识生起的所缘缘，且他人也可缘于彼故。
第二分为：若立生显为知则应用；若非则不受一切境过；是故证立一切显为识。
第一，若想："由彼乐等所生及显现为乐等的心是了知彼乐等，无此二者则不称为彼了知彼，故无如是者于他相续的乐等，非体验"，回答：缘他人乐苦为境的他人心也必定有彼生及彼显二者，因为是所缘境所生及显现为彼的心故。
第二，若他乐等为境而执取的心非从他方乐等所生且非显现为彼，则如是心应成为无异于自的境，如此则有相及自证成立。


 །ཕ་རོལ་རྣམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ན་རེ། ཡུལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེའི་རང་མཚན་མ་བཟུང་ཡང་སྤྱི་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་སོགས་དེ༷་མ་བཟུང༷་ན་དེའི་སྤྱི་དག༷་ཀྱང༷་མི༷་འཛི༷ན་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ༷་ནི༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས༷་པོ་མི༷ན་ཞེས༷་ཀྱང༷་སྔར༷་རིགས་པ་བདུན་ལ་སོགས་པས་བཤ༷ད་ཟིན་པར་ཟད་དོ༷། །དེས་ན་སྤྱི་ཞེས་པ་བློའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱི་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པ། ཚུལ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་ལ་མྱང་བྱའི་དོན༷་དུ་མངོན་པར་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ༷་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་མིན༷་པར་གྲུབ་པ་དེས༷་ན༷་མངོ༷ན་སུམ༷་དང༷་ནི༷་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པར་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །
作答
གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་གཞན་གྱིས་མི་མྱོང་བའི་ལན་དགག་པ་ལ། མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་ཡོད་པའི་ལན། །མ་མཐོང་ལྡན་སོགས་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷་གཞན་གྱི་བློས་དམིགས་ནས་འཛིན༷་པར་བྱེ༷ད་ཀྱང༷་རང་གི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱུར་པ་ཉི༷ད་ནི༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ནི་མི་འདོད་ལ་དོན་དེ་ཉིད་གཟུང་བའི་ཚེ་དོན༷་གཅིག་འཛིན་པར་མཚུང༷ས་པ་ལ་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་པ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མིག་མ་འཁྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དེའི་ཡུལ་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་མིན་ན་དོན་གཞན་གང་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་
20-336b
པ། མ༷་མཐོ༷ང་བ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཡང་ན་བདེ་སོགས་ནང་དུ་བདག་ལ་དོན༷་གཅི༷ག་ཏུ་འདུས་པ་དང་དབང་པོ་དང་བདེ་སོགས་དང་ལྡན༷་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་མཉེས་མ་མཉེས་སོ༷གས་ཀྱིས༷་གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེས་བུ་སོ་སོའི་མྱོང༷་བ༷་ནི་སོ་སོར་ངེས༷་པ་ཡི༷ན་གྱི་རང་གི་བདེ་སོ༷གས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་བདེ་སོགས་གཞ༷ན་ནི༷་རྣམ༷་པ་ཀུན་ཏུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་འཛིན༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འཛིན་པའི་ལས་སོགས་གཏན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རྣམ་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དམིགས་པར་ནི་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། མ་བླངས་ན་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རང་གི་མྱོང་བ་དང་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་བའི༷་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་དབྱེ༷་བ༷་ཡོད་པའང༷་གོང་དུ་བསལ༷་ཟིན༷་ཏེ། །དོན་མཚུངས་ཐ་དད་དེ་གང་ལས། །ཞེས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ༷། །
瑜伽士他乐等亦他受之过
གཉིས་པ་རྣལ་མངོན་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པ་ལ། གཞན་ལ་མི་འདོད་ཐལ་བ་བརྗོད། །རང་ལ་ཉེས་པ་དེ་མི་མཚུངས། །
说他不许之过
དང་པོ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་དཔྱོད་པ་པ་མ་གཏོགས་རང་དང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་འདོད་པ་གང༷་དག༷་གི་ལུགས་ལ་རྣལ༷་འབྱོར༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་རྒྱུད་གཞ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་མངོན་སུམ་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང་བ་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གཉིས་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་ཉ༷མས་སུ་མྱོང༷་བ་མཚུང༷ས་པས༷་ན༷་རྣལ༷་འབྱོར་པ་དེ༷་ཡང༷་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་པོ་དེ༷་བཞིན༷་གདུང་བར༷་འགྱུར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
他方无相论者说："不会无境，虽未执取他相续乐等之自相，然执取其共相。"回答：若未执取彼乐等，其共相亦不能执取，因为独立的共相丝毫不是能生识的实有事物，此前已用七理等解说完毕。因此，所谓"共相"是增益心相为共相，外境共相自身绝不能生识。
第三，由此理故，于识中显现为所受义者，成立非异于能受识，因此现量以及因为心自体验而成立自证。
作答
第二，破他相续乐等他不能体验的回答分为：现量与否有之答；破未见具等答。
第一，若说："虽他心缘执他相续乐等，然非如自乐等为现量，故不成相似体验"，回答：依你说不许有相，当执取彼义时，同执一义，一为现前，一为非现量，此差别为何因？如二无谬眼人缘一蓝色。若彼心之境非他乐等，则是何他义？应成无境之识。
第二，若说："未见、前业或乐等内归一于我，或根与乐等有具之关联，或由自在神欢喜不欢喜等，由此各别人之体验各别决定，自乐等不为他所体验"，回答：若如此，则他人相关的乐等绝不能为另一方所执，因为完全不可能有执彼的业等故。然而，你无相论者必须承认缘他相续乐等，不承认则成无境识为自体验。若想"尚有自体验与他体验的差别"，如是分别已在前破，即已在"同义别异彼何因"中示。
瑜伽士他乐等亦他受之过
第二，依瑜伽显示破坏分为：说他不许之过；己不同彼过。
说他不许之过
第一分为：说过失；破其回答。
第一，除唯物论者与思察派外，在自他宗承许瑜伽现量者的宗派中，以瑜伽现量体验他相续的乐等现量时，由体验者与瑜伽师二者以无相体验相同，故瑜伽师亦应如他方苦体验者一样受煎熬。


 །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལ་ཡུལ་བདེ་སོགས་དང་དེ་ཡི་ཡུལ་ཅན་དབང་པོ་ཕྲད་དགོས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་ཡུལ༷་དང་དབ༷ང་པོ་འདུས༷་ཤིང་ཕྲད་པ་མེ༷ད་པས་ཡུལ་དབང་འདུས་པ་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ནི༷་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ༷་དག༷་ལ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ༷་མི༷ན་ནོ་
20-337a
ཞེ་ན༷། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་ར༷ང་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་ཉིད་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས༷་པར༷་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་ནི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བའི་དོན་མིན་ཏེ། རང་གིས་རང་ཉིད་མྱོང་མི་སྲིད་པར་འདོད་པས་སོ། །འོ༷ན་ཀྱང༷་ནི༷་བློ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་དེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཤེ༷ས་པ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཙམ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང༷་བ་ཡི༷ན་པར་འདོད་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པ་དང་མྱོང་བ་པོའི་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་དབང་འདུས་མ་འདུས་ཀྱི་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཡུལ་དེ་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །
自宗无其过
གཉིས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣལ་མངོན་འདོད་པས་ན་དེས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཚེ་ཉམས་མྱོང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ་ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ༷་ལ་སོ༷གས་པ་རང་རིག་པས་མྱོང་པ་མི༷ན་པ༷ར་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་དམིགས་ཡུལ་དེ་དམིགས་པ་པོ་རང་ལ་གདུང༷་བ་དང༷་ཕན༷་འདོག༷ས་པའི་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་ལ་གང༷་གི་ཚེ༷་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་མྱང་བྱ་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ར༷ང༷་གི༷་ངོ༷་བོར༷་དངོས་སུ་སྣང༷་བ༷་ནི༷་གདུང༷་བ་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་དམིག༷ས་པའི་ཤེས༷་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་གདུང་བ་མྱོང་བ་མིན༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་གྱི་གདུང་པ་དམིགས་ཙམ་གྱིས་དེ༷་ལྟ༷ར་གདུང་བའི་ཐལ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །དེས༷་ན༷་ཤེས༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་ཡུལ་དམི༷གས་པ་དང་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང༷་བ་དག༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་བཞན་པ་དེའི་ངོ་བོར་མ་སྐྱེས་ཀྱང་དོན༷་དེ་དང༷་འདྲ༷་བ༷་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་དེ་ལ་དམིག༷ས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ༷་སྟེ། མྱོང་བྱེད་ར༷ང་ཉི༷ད་མྱང་བྱའི་ངོ་བོར་གསལ༷་བ༷་ལ་དེའི་བདག༷་ཉིད་དུ་མྱོང༷་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་བག་ཆགས་གསལ་བར་མ་སད་པའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་མེའི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པ་ན་སྤྱི་ཙམ་དུ་རང་
20-337b
རིག་གིས་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་རང་མཚན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་མེའི་ཚ་བ་སོགས་མི་མྱོང་ལ། གསལ་བར་སད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ན་མེ་ཉིད་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བས་ན་མྱོང་བར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་ཡང་རང་སྣང་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མྱོང་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་གཅིག་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། བག་ཆགས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུད་སོ་སོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་གྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་བྱས་ཀྱང་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་ལ། རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ལ་མྱོང་བ་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་བདེ་སོགས་དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀའི་ཡང་བློའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་བཞིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第二，若说："虽体验乐苦需要境乐等与其境根接触，然瑜伽师无境与根聚合接触，故从境根聚合所生的苦不生于彼等瑜伽师"，回答：在你许乐等识异于自的宗派，心自身生为苦之体性并非苦受体验之义，因为你许自不可能体验自身。然而，你却许仅仅生起以异于自心的苦为境之识是苦体验，那么瑜伽师观彼现量与体验者的现量识之间境根聚不聚有何差别？因为二者皆仅是**执取彼境而已。
自宗无其过
第二，若问："你们亦许瑜伽现量，故当彼现量观彼时，应体验相同"，回答：不相同，因为我宗承许生为自体性的苦等非由自证所体验，仅缘于他者，所缘境不是使缘者自身受苦或得益之因，而当能受识自身直接显现为所受苦之自体性时是受苦，仅生起缘他苦的识并非体验痛苦，故于此时瑜伽师仅缘他苦不成如是痛苦。
因此，一切识之缘境与生为彼境体性的体验二者有别。哪些？虽未生为所缘异境的体性，然生为彼境相似，称为"缘彼境"；能受自身明显为所受体性，称为"体验为其体性"。如同当执持未明显醒起火习气的隐蔽火共相时，虽由自证体验为共相，然仅是与自相相似而已，故不体验火热等；而于明显醒起的现量时则如体验火自身。
那么，瑜伽现量是现量，故明显显现，为何不成体验？回答：虽现量明显显现，然仅自显明显显现，只能与他方体验相似，不能成为与他方相续体验同一体性，因为习气不同的各别相续故。
因此，有相宗中瑜伽现量虽观他相续乐等为现量，然不成相同体验；无相宗中则成相同体验，因为境乐等为自他二者**执取无别，且二者皆不承许生为心体性，如同二人现量观蓝。


 །དེ་ལྟར་གནས་མ་གྱུར་པའི་རྣལ་མངོན་ལ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་གསལ་སྣང་འབྱུང་གི་དངོས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ནི་ཕལ་པའི་བློས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཞེས་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་དང་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་བཞིན་ཇི་སྙེད་པའི་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱང་རོ་མཉམ་པའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཕལ་པས་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དོན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་བློ་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་ལྐོག་ན་མོའི་ཕྱི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་ལ་ཁེགས་ན་རྒྱུད་གཞན་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། 
20-338a
བདག་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབས་དང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་པ་དེས་སྒྲུབ་བོ་ཟེར་ན། རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སེམས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་བྱས་པ༷་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་པས་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་སྣང་བ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་མོད་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ལས་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་མ་གྲུབ་པ་གང་གིས་འགོག །དོན་ལྐོག་ན་མོ་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཀུན་ལ༷་སྤོས་ནས་འགོག་གོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ན་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མི་སྣང་ཞིང་། རགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའམ། ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་དོན་སྣང་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ལས་སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་བཞིན་གཅིག་གི་བག་ཆགས་ལས་རྒྱུད་སོ་སོའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འཆར་བའི་རིགས་པ་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་སྒྲུབས་དང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་བློ་ཡང་དོན་ལྐོག་ན་མོ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེམས་ལྐོག་གྱུར་དང་དོན་ལྐོག་གྱུར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ནའང་གཞན་སེམས་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ནི་དོན་སེམས་གཉིས་ཀར་མཚུངས་པར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
乐受以意现量立
གཉིས་པ་རང་བློ་མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། རང་བློ་ཡོད་པ་རྗེས་དཔག་འགྱུར། །དེ་ཉིད་འདོད་ན་མི་འཐད་ཚུལ། །
有己意即成比量
དང་པོ། གཞ༷ན་ཡང་རང་གི་
20-338b
བློ་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྱུར་པ་མེ༷ད་པས༷་ན༷་བློ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ལ༷ས་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། སུས་ཀྱང་རང་བློ་ཡོད་པར་ནི་འདོད་ལ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་མེད་ན་ནི་བློ་ཡོད་ཅེས་པའང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པས་རང་རིག་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རང་བློ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ན་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་དྲིས་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་དམ་བཅའ་བས་རང་བློ་ཡོད་པར་ཚད་མས་མ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
如是未转依的瑜伽现量仅生起相似性的明显显现，而非直接显现；完全转依的佛陀见解，凡俗心无法以任何方式了知与表述，如《他相续成立论》所说：见一切法如是性时，无相续差别与乐苦等戏论，虽不碍尽所有显现，却不动于平等状态，故凡夫不能思议。
若想："那么蓝等义显现虽仅为现量明显显现而与心成一体，然隐蔽外义犹如他方相续乐等存在不可破，若能破则他相续亦应破"，回答：若有唯除自我外无他相续有情之能立，你可立之即可破。相续差别仅是显现，一切显现皆成立为心的唯识宗你，若说以此理能立，回答：相续差别心如何被心现量观察？若说瑜伽师以现量观察故，回答：瑜伽师所显现的他心虽与瑜伽师心成为一体，但仅是显现而已，有何理由否定他心不成立？若想："以破隐义理遍加于一切而破"，回答：如是当显现时，除显现外不显现为外义体性的极微，且粗相无实，以此理破外义之理趣，是否适用于他识？或者，无外义而有义显现之能立如一士夫习气多种力而显现为蓝等多种之理，是否有如是从一习气显现多种相续显现之理？若有，请立之，则亦能成立他相续心如隐义不成立，因无如是理故，他心隐蔽与义隐蔽不全相同。然而，了知他心存在之心如何趣入，义心二者皆相同成立之理，当依《他相续成立论》所说而了知。
乐受以意现量立
第二，己心非现则太过分为：有己意即成比量；若许彼不合理。
有己意即成比量
第一，若自心对自非现量，则心应从因了知。因为任谁皆欲许有自心，且彼非现量所成，故除以比量证成有外别无他，若无任何能立量，则说"有心"即如石女子有之立宗而已。因此，不许心自证之宗若欲许有自心，当问其何为能立时，因以任何因亦不能成立，故仅以立宗而未以量了知有自心者极为下劣。


 །དེས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་མི་ཟ་བ་འདི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྟ་ལ་ཞོན་པར་གྱུར་བཞིན་ཏུ། །རྟ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དམ་བཅའ་མཁན་པོས་རང་གི་བློ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ཞེས་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན། གང་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ་དེ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང་། མངོན་སུམ་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྟགས་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་བློ་ཡང་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་མུན་ཁང་གི་རྫས་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རང་གི་ཁོང་པར་སྨན་གི་ཝཾ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་མེད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་པ་བཞིན་ནོ། །
许其非理
གཉིས་པ་ལ། དེ་སྒྲུབ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད། །རྟགས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་འབྲེལ་བ་མེད། །
其无能立因
དང་པོ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་བྱེ་བྲག་དགག །
破总相
དང་པོ། དེ་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་དེ༷་ཡང༷་རྟེན་དབ༷ང་པོ༷་དང་དམིགས་ཡུལ་དོན༷་ནམ༷་ཡང་ན་བློ༷་རང་ཉིད་དང་། ཡ༷ང་ན༷་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་སྔ༷་མ༷ར་གྱུར་པ་གང་རུང་རྟགས་སུ་འགྱུར༷་དགོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་གསུམ་དང་འབྲས༷་བུ་བློ་རང་ཉིད་དེ་ཚོག༷ས་པ༷་བཞི་པོ་འདི༷་དག༷་
20-339a
ལ༷ས་བློ་དང་འབྲེལ༷་པ༷་ཅ༷ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་རྟགས་གཞན༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ༷། བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་སོགས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲ་ལ་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་ནམ་ཡང་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རྐྱེན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ཚོགས་ན་སྐྱེ་ཞིང་མ་ཚོགས་ན་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་ཀྱི་དེ་ལས་རྒྱུ་གཞན་རྟོགས་ན་རྒྱུ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟགས་དེ༷་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ༷་ནི་རྟགས་ཡང་དག་མིན༷་ཏེ། རང་བློ་ཡོད་དེ། དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །གཉིད་དང་བརྒྱལ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱང་བློ་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །དོ༷ན་བཀོད་ན་ཡང༷་དབང་པོ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་འཁྲུལ་ཏེ། གང་དུ་སྔོན་པོ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དང་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་ནི་ཤེས༷་པ་ཡི༷ན་ལ་ཤེས་པ་དེ༷་ཡང༷་སྐབས་འདིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཉིད་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ཉི༷ད་མིན༷་ཏེ། རྟགས་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་བློ་རང་དུས་ན་རང་གིས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མེད་ཀྱང་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་རང་གིས་བརྗེད་པ་སྟེ། རང་དུས་ན་མེད་པ་ཅི་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་ཞིང་དྲན་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དྲན་པར་བྱ་རྒྱུ་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང་མི་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལའང་རྣམ་པ་མེད་པ་དེས་སྔ་མ་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་མ་བརྟགས་པའོ། །
破别
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་དང་། །བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པའོ། །
因色法非理
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
说正理
དང་པོ་ལ། དོན་གསལ་བློ་དོན་གང་ཡིན་བརྟག །དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག །
色法识与事何者辨
དང་པོ་ལ། 
20-339b
བློ་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་ལ། །དོན་ཡིན་ན་ནི་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོན་ཙམ་ཞིག་རྟགས་སུ་འགོད་པ་མིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་བ་དོན༷་གསལ༷་བ་རྟགས༷་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དོན་གསལ་ཞེས་པ་འདི་བློ་ལ་གསལ་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ཡིན་ནམ། བློ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། བློ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་དེ༷་ཉི༷ད་ཤེས༷་པ་མིན༷་ནམ༷་ཡིན་ན་ནི་བློ་རང་ཉིད་དེར་གསལ་བ་བློ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
因此，对自相续心存在连丝毫怀疑也不生起，这是由自证现量所成立，然如同"骑在马上，而忘却马"所言，依照对方立宗者所说的"自心不被自己体验"，则虽无需以因证成现量所见，然证成非现量所见法存在则无因不能立，若自心对自成为隐蔽，则如暗室之物应成存在与否皆可疑，如同思"自腹中或有药瓶或无亦可能"。
许其非理
第二分为：其无能立因；无能立因所立关联。
其无能立因
第一分为：破总相；破别。
破总相
第一，如是以因证成亦应以根依、所缘境义或心自身，或等无间缘意作前者随一为因，因为自三因及果心自身此四聚合外，无有他与心相关能立因，因为我与意接触等非因，且从未见如是生心之能力故。也就是仅此三缘聚则生，不聚则不生决定，若知此外有他因则成无尽因。因此因成立所立有误故，根非正因，如云"有自心，有根故"，但如睡及昏厥等时虽有根却不定有心。若立义亦如根有误，如仅有蓝处不定有蓝识。心与意作是识，而此识于此处是所立，故不成，因自身识从未现量不成即非因，因自不成故不能立他。若心于自时虽无自证现量，然后识为现量，是自忘自宗，因于自时无如何明显显现及忆念，因已许不可能自体验所忆事前识，后识亦无相，故如何以前者为境未观察。
破别
第二分为：因色法非理；因心法非理。
因色法非理
第一分为：说正理；总结。
说正理
第一分为：色法识与事何者辨；彼事知与不知辨。
第一分为：若是识则不成；若是事则非理。
第一，若说："虽非立仅义为因，然欲许特殊明显义为因"，回答：此明显义，是依心明显经体验成就？还是不依心之义自体为何？若如初者，已证心明显即是彼心之相明显外别无他，彼岂非识？若是，则心自明显由心自成，故成自证。


 །རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་ཤེས་པས་གསལ༷་བར་གྱུར༷་པའི་དོན༷་རྟགས་སུ་འགོད་པ་ཡང་བསལ༷་བ་ཡིན་ཏེ༷། ཤེས་པ་མིན་པ་དེ་འདྲའི་གསལ་བ་ཡན་གར་བ་དོན་རང་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དོན་དེ་གསལ༷་བཞིན་པའི་སྣང་བ༷་དེ་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བའི་རྣམ་པར་བློ་རང་གིས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ་མིན༷་ན་བློ་དེ༷་ཡིས༷་དོན་དེ་གས༷ལ་བར་འགྱུ༷ར་བ་ནམ་ཡང་མི༷་ངེ༷ས་པའི་ཕྱི༷ར་ཏེ། འདི་ལྟར་བློ་ལ་གསལ་ལོ་སྙམ་དུ་བློའི་མྱོང་བ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། འོན༷་ཏེ༷་གས༷ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་བློ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོན༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་དོ༷་ཞེ་ན༷། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བར་གནས་པ་དེ་གསལ་བར་སྐྱེ་བ༷་ད༷ང་ནི༷་མི་གསལ་བར་འཇི༷ག་པ་མེ༷ད་པའི༷་དོ༷ན་ཡིན་ན་དེ་ལ༷་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཡང༷་མེ༷ད་པས་གསལ་བའི་དོན་དེ་ཡིད་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་གསལ་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའང་ལྐོག་གྱུར་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་དང་མི་གསལ་བའི་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པའི་དོན་དེ༷་འདོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཤེས༷་པ་སོ༷་སོ༷ར་གསལ་བ་དང་མི་
20-340a
གསལ་བའི་དོན་བྱས་ནས་དོན་རང་ཉིད་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གིས་མི་སྡོད་པར་འཇིག༷་པར༷་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་བས་ན་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་དོན་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གི་གསལ་བ་ནི་བློ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངེས་མི་ནུས་ལ། བློ་དང་ཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་གཟུང་མི་དགོས་པར་བློ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་གསལ་ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱོས་ཤིག །ཡང་ན་དོན་འདི་དག་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་ན་བློ་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་མི་རུང་བས་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་གསལ་བ་ཞེས་པ་མི་གྲུབ༷་སྟེ་དོན་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ན་ཤེས་པ་སོ་སོའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཤེས་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་ཞེས་སུའང་བཤད་དོ། །
辨事了与否
གཉིས་པ་དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག་པ་ལ། འདྲི་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན། །དང་པོ། དོན་གསལ་བ་ཞེས་པ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་ཤེས༷་པ༷་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན་པའ༷མ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས༷་པར་མ༷་གྱུར༷་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེ་མ་གྲུབ། །ཤེས་པ་མིན་ན་འགལ་བའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོ༷ན་འདི་ཤེས་པས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རང་གིས་ཤེས༷་པར་གྱུར་པ༷་དེ་རྟགས༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་རང་གི་ཤེས༷་པར༷་ཡོང༷ས་སུ༷་བཅ༷ད་ནས་མཐོང་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ཤེས་པ་དེས༷་དོན་འདི་ཤེས༷་སོ་ཞེ༷ས་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་མ་ཤེས་པར་མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་ཞེས་ཤེས་མི་སྲིད་པ་
20-340b
བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རང་གི་བློས་དོན་དེ་ཤེ༷ས་པར་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་དུ་ཚད་མས་བཅ༷ད་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་དོན་དེས་བློ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཞིག་ན། བློས་ཤེས་པར་མ་བཅད་པའི་དོན་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་བློ་ཡོད་པའི་གོ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་བློ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཀྱང་གོ་བྱེད་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་གཞན་གྱི་སྔོན་པོ་མཐོང་བས་རང་ལ་སྔོ་འཛིན་གྱི་བློ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་ན། རང་གི་སྔོ་སོགས་མཐོང༷་བ༷་ན་རང་གི་བློས་དེ་མཐོང༷་བར་གྱུར༷་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མི༷ན་ལ། བློས་མཐོང་བ་དེ་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར༷་པ་དོན་གསལ་དེ་ནི་བློས་མཐོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཐོང༷་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འདོད་པས་སོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
此理亦破以被识明显之义为因，因为非识如是独立明显于义自身不可能故。若心不自证义显现为明显的心自明显之相，则彼心绝不能确定义明显，因为应生"于心明显"的心体验故。
第二，若说："所谓明显，欲许为不依心的义自身某特性"，回答：义自体明显住，无明显生与不明显灭之义，对它无任何相续差别之明显与不明显差别，故明显义于一切有心者应成恒时明显。同样，义自体不明显则对一切应成纯隐蔽。若欲许具有明显与不明显生灭的义，则由各别士夫之识别别成为明显与不明显的义，义自身应成刹那不住而灭，因此不依心的义明显差别于义自身如何成立？丝毫不成立。如是，刹那别相明显不依心则不能确定，无需执与心相遇之刹那别相，能立心的明显义为何？请思惟。或者，若此等义无生灭常法，则不应于某心明显而某心不明显，故特殊义明显不成立，因为义常故。若无常，则成为各识之因刹那灭故，谁能解释后能立心之现量明显义因是什么？
辨事了与否
第二，辨彼事知与不知分为：问；显示破他。
第一，所立心因的明显义，是被识决定为识者？还是非如是知者？
第二分为：若是识则不成；若非识则相违。
第一，若说："义被识了知，思自了知，此即是因"，回答：未先决定见能了知者自识，则彼识何因知此义？如未知灯则不可能知灯明瓶。
第二，虽无自心以量决定彼义被了，然由彼义知有心，则如是未为心所决定之义，如何为有心之能表？因为与心无任何关系故。若无亦能表则太过，应成见他人蓝由此了知自有蓝识。如何？见自蓝等时，自心不知其被见，而异于心见的明显义，承许不依于心见而为所见，因欲许此为立心之因故。


 །དེ་ལྟ་ན་རང་གི་བློས་དོན་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡུལ་དུས་འགར༷་ཡང༷་མཐོང༷་བར་འགྱུར༷་བ་མེ༷ད་བཞིན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་དོན་ཆོས་ཡན་གར་བ་གསལ་བ་ཞེས་པ་དེས་རང་བློ་བསྒྲུབ་ན། རྟགས་སུ་འདོད་པ་དོན་གསལ་གྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་དག་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས་མཐོང༷་བ༷་ལ༷འང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་དེ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་ར༷ང་བློ༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བས་ན་འབྲེལ་མེད་དེ་འདྲའི་རྟགས་འགོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་འོས་ཏེ། ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་དེ་ཉིད་མཆོ༷ད་སྦྱིན་གྱིས་གནས་སྐབས་དེར་མཐོང་བ་མིན་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་དུས་འགར་ཡང་མཐོང་བར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དེས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་དེ་དག་རང་གི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བ་དེས་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་ཀྱང་མངོན་སུམ་མེད་པ་དང་ཁྱད་
20-341a
མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་ལ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་འདྲ་མི་འདྲ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ཀྱང་གཏིང་ཕྱིན་པ་མ་མཐོང་ལ། འདིར་ནི་ལྷ་ཤཱཀ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་རྒྱན་གསུམ་མཐུན་པར་གནད་བསླངས་པ་ཡིན་ནོ། །
结行
གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ༷་དག་གི་ཕྱིར༷་བློ་རང༷་གི་ཆོས༷་ལ་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པ་ཅན་གྱི་དོན༷་ཆོས་ཡན༷་གར༷་བ༷་ཅི་ཞིག་རྟགས་སུ་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ༷ས་ནི༷་བློ༷་ཡོད་པར་ནི༷་རྗེས༷་སུ་དཔོ༷ག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
结行
གཉིས་པ་བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པ་ལ། བློ་དང་གཅིག་པའི་རྟགས་མི་གྲུབ། །ཐ་དད་འབྲས་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ཆོས་ལས་བློ་མི་འགྲུབ་ན་ཡང་བློ་རང་གི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་འགྲུབ་བོ་སྙམ༷་ན། བློ་རང་གི་ཆོས་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རྟགས་མི་དགོས་མོད་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་མ་བླངས་ལ། བློ་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་མིན་ན་དེའི་ཆོས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མི་སྲིད་དེ། བློ༷་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྲུབ་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་བློ་རང་གི་ཆོས༷་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་འགོད་ཀྱང་དེ་ནི་རང༷་གི་བློ༷་ལ༷ས་རྫས་གཞན༷་ཅི༷་ཡིན་ཏེ། སེམས་བྱུང༷་གི་ཚོགས་དེ་དག་གཙོ་སེམས་བློ་དེ་དང་དབང་ཡུལ་སོགས་རྒྱུ་མ༷ཚུངས༷་པ༷་གཅིག་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་དེ༷་བློ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྟགས་དེ་དག་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ན་དེས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྫས་ལག་ན་ཐོགས་ནས་གཞན་དུ་ཚོལ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་ལས་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་པར་ཞེན་བཞིན་དུ་དེ་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་རྒོལ་བ་དེ་ནི་རང་གིས་རང་སྟོར་བའི་དཔེར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ། ཤེས་པ་ལས་
20-341b
ཐ་དད་པའི་འབྲས་རྟགས་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། ཤེས་པ་རང་གི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་གཞ༷ན་ལས་སྐྱེས༷་པའི་རྟགས་གང་བཀོད་པ་དེ༷་ཡང༷་དེ་བསྒྲུབ་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། བློ་རང་ཉིད་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེས་རྟགས་དེ་དང་བློ་ལ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
如是，"自心见此义"之特性于任何境时皆不见，然无关联的因，即独立义法"明显"若能立自心，则所欲为因的明显义特性刚才所说者，于他人见中亦有故，若立他人见为因则应了知自心，故立如此无关联因极为可笑。如同他处天授见蓝时，彼不被祭施于彼时所见，以及异于祭施所见的所见物，以及祭施识于任何境时皆不见的特性于彼有故，天授见蓝应成能了知祭施相续有蓝识。因此，不见彼等义为自识所知，承许现量趣入亦与无现量无别。
对此偈颂，藏地诸疏虽述各种相同不同，未见深入，此处依天尊、释迦二者论典与三庄严和合扼要而说。
结行
第二，总结：由上说理故，无论立任何无依心性的独立义法为因，不能从彼比量有心，因为不能确定关联故。
结行
第二，心法为因非理分为：心一性因不成；异体果因不可能。
第一，若想"若由义法不成心，由心自性立为因则能成"，回答：心自性若为现量，不需因，然你未许；若心自身非现量，其性亦不可能现量，因为无论立何心自性乐等现量因能立心，彼异于自心何为他体？彼等心所众与主心识具同根境等同因所生，彼异于心何因？非也。如是，若彼诸因自现量成，则由自证现量成，如执物于手而他处寻，现量已成则不需以因证成的艰难。如是，虽执自有心，却无法以现比量证成的论者，仅是自失己之例证。
第二，异于识之果因亦不可能，因为所立任何异于心自因所生因，对彼所立有误，因为从未见心自身，故不能确定彼因与心有生起关联。


 །དེ་ཡང་བློ་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ་གཟུག༷ས་སོག༷ས་ཡུལ༷་ནི༷་ལྔ༷་པོ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ལྔ་པོ་དང༷་ནི༷་བློས་ཡུལ་དམི༷གས་པ༷་སྟེ་དབང་ཤེས་ཕྱི་མ་ལྔ་པོ་དག༷་མ༷་གཏོག༷ས་པར་བློ་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ་གཞན༷་ཉེ༷་བར༷་མཚོ༷ན་པ༷་དམིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ལྔ་ཚན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་བཀོད་པར་བྱ་བ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ༷། །དེ༷་ལ༷་དབང་པོ་ལྔ་དང་དམིགས་པ་ལྔ་སྟེ་ཚན་གཉི༷ས་པོ༷་ནི༷་དབ༷ང་པོ༷་ལས་འདས༷་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་རང་ཉིད་མངོ༷ན་སུམ་མ་གྲུབ་པས་བློ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ། བློ་རང་ཉིད་གྲུབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ལ་དཔག་ནས་དབང་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དམིགས་པའང་ཤེས་པ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དོན༷་ལྔ༷་དག༷་ལ༷་ཡང་གཟུག༷ས་ལྟ་བུ་དེ་རང་ཉིད་མཐོང༷་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷ས་ངེས་པར་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི་རྗེས་འགྲོ་དང་། གཞ༷ན་དུ་མིག་ཤེས་མེད་ན་གཟུགས་དེ་སྲི༷ད་པ་དང་བྲལ༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་གཅི༷ག་ཀྱང༷་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་གཟུགས་སོགས་རང་འཛིན་ཤེས་པའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ༷་ལྟར༷་ཤེས༷་པ་མེ༷ད་པའམ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས༷་གཞན་འགོད་པ་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ནི་མ་བརྟགས་པའི་བབ༷་ཆོལ༷་འབའ་ཞིག་ཡི༷ན་ནོ། །
能立因非属因
གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ། །དོན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་རྟགས་སུ་མིན། །ཡིད་ལ་དོན་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །
是事则非因
དང་པོ་ལ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བློ་མི་འགྲུབ། །དེས་ན་གཞན་བློ་རྗེས་མི་དཔོག །དང་པོ་ལ། འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་རྟགས་མིན་ལ། །དེ་མཐོང་དེ་ལ་
20-342a
གྲུབ་མི་ཤེས། །དེས་ན་དོན་ལས་ཤེས་མི་འགྲུབ། །དང་པོ། བློ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྟག༷ས་ཡོ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡང༷་ཤེས་པ་དེ༷་དང༷་ནི༷་རྟགས་དེ་ལྷན༷་ཅི༷ག་འབྲེལ༷་བ༷་ཚད་མས་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པར༷་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་རྟགས་དེས་བློ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། རྟག༷ས་དག༷་ནི༷་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ལྐོག་གྱུར་ལ་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ནམ་ཡང་མ༷་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་མི༷ན་ཏེ། ཡིན་ན་རྟགས་གཅིག་གིས་ལྐོག་གྱུར་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། རང་རྒྱུད་ལ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་སྔར༷་གཞན་རྒྱུད་ལ་རྟགས་དེས་བློ་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ལ་བློ་གྲུབ་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། རང་རྒྱུད་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་ན་གཞན་སེམས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་རྟགས་དེས་གཞན་བློ་དཔོག་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་དེ༷་ལ༷་ཡང༷་ནི་དཔེ༷་གཞན༷་ཞིག༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷ན་ཕྱིར༷་ཐུག༷་མེ༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་མཐར་ནམ་ཡང་དཔེ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ། བློ་རང་ཉིད་རང་གིས་མངོན་སུམ་མ་གྲུབ་ན་དོན་གང་གིས་ཀྱང་འགྲུབ་མི་ནུས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བློ༷་རང་ཉིད་གསལ་བར་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ལ༷ས་དོན༷་སྔོ་སོགས་ཡོད་པར་གྲུབ༷་ཀྱི༷་བློ་མ་གྲུབ་པར་དོན༷་གྱི་རྟགས་ལ༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་བློ་དེ༷་གྲུབ་པ་མིན༷་ཏེ། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེ༷་མ༷་གྲུབ༷་པར༷་དོན༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡོད་པར་རབ༷་ཏུ་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པར་དོན་གྲུབ་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་རྟོགས་ཀྱི་མིག་མ་གྲུབ་པར་གཟུགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མིག་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། སྒྲོན་མེས་བུམ་པ་གསལ་གྱི་བུམ་པས་སྒྲོན་མེ་གསལ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
此外，作为立心之果因，除色等五境、五根及心缘境(即后五外识)外，无有所见其他立为心之果。此三个五类外，不能找到其他所立。其中五根和五所缘二类超出感官，故自身非现量成立，如何能立心？因为先成立心然后依据其随行差别推知根，且所缘境亦是由心自身所了知。对五境亦然，如色须由见彼之根识决定生起随行，而他处若无眼识，色存在与否不能了知，故色等不可能成为持取它的识之果因。如是，无识或识自身未成立者，立他因以成立识，唯是未观察的随意妄言而已。
能立因非属因
第二，无关联分为：是事则非因；意无义因不可能。
是事则非因
第一分为：自相续心不成立；故不能推他心。
第一分为：未见关联非因；见已不知彼成立；故义不能立识。
第一，姑且允许有心之因，然不以量见彼识与彼因共同关联，如何彼因能了知心？因是能表与自关联的隐义，然从未见义关联之明示者，若是，则一因能明示一切隐义。
第二，若说："先以立自相续心之因，于他相续成立彼心，以彼为例而说立自相续心"，回答：自相续未见因法关联，则于隐蔽他心更不成立，故彼因推知他心未成，故于彼喻亦须他喻所立故，成无尽过，最终永不可能成立喻例。
第三，若自心不为自现量成立，则任何义亦不能成立，故从自心明显体验之自性成立蓝等义有，非从未成立心之义因能以任何方式成立彼心，因为量取之心未成，义自身不能成为完全成立故。若无量而成立义，则石女子等任何一切皆应成立。因此，依眼了知色，未成立眼不可能由色自身了知眼，如灯明瓶，瓶不可能明灯。
;


 །
故此他识非能比
གཉིས་པ་གཞན་
20-342b
བློ་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པ་ནི། འདི་ལྟར་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་མཐོང་བ་དང༷་བློ་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་། ལུས་གཡོ༷་འགུལ༷་སོག༷ས་འབྱུང་བར་མཐོང༷་ནས༷་གཞ༷ན་སེམ༷ས་ཀྱང་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཀྱང་། རང་རིག་མི་འདོད་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྗེས༷་དཔ༷ག་དེ་འབྱུང་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བདག༷་རྒྱུད་ལ༷་བློ་དང་བརྗོད་པ་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ༷་བ༷་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འདི་འདིའི་འབྲས་བུའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ། གཞན་བློ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སོགས་བློའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའང༷་ཤེས་པར་མི་སྲིད་དོ། །
意量事不容
གཉིས་པ། ཁྱད་པར་དུ་ཡི༷ད་ཀྱི༷་བློ༷་རང་གི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ༷་དོན༷་གྱི༷་རྟག༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། དོན་ཉེ་བ་ལ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་ལ། ཡིད་རྟོག་བཅས་དག་ནི་ནང་གི་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་ལ་དེ་རང་རིག་པས་མ་གྲུབ་ན་རྟགས་གཞན་གང་གིས་འགྲུབ་སྟེ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
破共别现别
གསུམ་པ་ཐུན་མོང་གཞན་གྱིས་གཞན་གསལ་དགག་པ་ལ། གཞན་རིག་འདོད་ལ་གསལ་མི་འཐད། །རང་རིག་འདོད་ལ་དེ་མི་མཚུངས། །དང་པོ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རི༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལྟར་ན། བློས་དོན་གསལ་བ་ལྟར་བློ༷་སྔ་མ་ནི༷་བློ་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་ཅི༷་ལྟར༷་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ༷་བ་མི༷ན་པའི་བདག༷་ཉིད་དག་ཏུ༷་མཚུང༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་རང་མི་གསལ་བ་དེས་གཞན་ཇི་ལྟར་གསལ་ཏེ། མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་གས༷ལ་བྱ༷་དང༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། རང་ལ་མི་མཚུངས་དངོས་ལན་གདབ། །ཚུལ་དེ་གཞན་ལུགས་ལ་མི་འགྲིགས། །དེ་ཕྱིར་དོན་གསལ་ཐ་
20-343a
སྙད་འཐད། །དང་པོ། བློ་སྔ་མ་མི་གསལ་བ་ཕྱི་མས་གསལ་དུ་མེད་ནའོ་ན་ཁྱོད་རང་གི་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་མི་གསལ་བ་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་རང་རིག་མེད་པ་དེ་བློས་ཅི༷་ལྟར༷་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བློས་དོན་གསལ་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དོན་དེ་མི་གསལ་བ་ཡིན་མོད། རང་ཉིད་གས༷ལ་བ་དབང་ཤེས་ལ༷་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ངོ༷་བོ༷་འཕོ༷་བ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར༷་གསལ་བའི་བརྡ་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ༷། །དེ་འདྲའི་ཡུལ་གསལ༷་ཞེས་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་དོན་གསལ་ཞེས་རུང་སྟེ། བློ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཕྱི་དོན་བློ་ལ་གསལ་བའི་ཚུལ་དེ༷་ལྟར༷་བློ༷་ཕྱི་མ་ལ༷་བློ༷་སྔ་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི་རང༷་ཉི༷ད་རི༷ག་པར༷་གྲུབ༷་སྟེ། སྔ་བློའི་རྣམ་པར་རང་ཉིད་གསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བློ་གཅིག་ལ་རང་རིག་པ་གྲུབ་ན་ཀུན་ཏུ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མིན༷་ན༷་ཡུ༷ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང༷་ནི༷་བློ༷་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་ཡོད་ལ་མི་གསལ་བར་ཆོས༷་མཚུང༷ས་པ་ཉི༷ད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་བཞིན་མི་གསལ་བའི་བློས་ཡུལ་གསལ་རུང་ན་མི་གསལ་བའི་བུམ་པས་ཀྱང་བློ་གསལ་བར་ཐལ་ཏེ། རང་མི་གསལ་ཡང་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
故此他识非能比
第二，不能推知他心：如是，由自证现量见自相续心，并见从彼心发出语言表述及身体动作等，据此而比推他心，然不许自证者不能生起如是比推，因为不见自相续心与表述等为因果关联故，不可能生起"此为彼之果"的念，又因他心隐蔽，故不可能知道表述等为心之果。
意量事不容
第二，尤其对自相续有意心的证立，无极成之义因，因为即使无近义所缘，意亦恒有，且有分别意识仅从内在表征及作意生起，若非自证成立，则以何他因成立？因无成立方法故。
破共别现别
第三，破共别了别他分为：他了宗不容明了；自了宗不同彼。
第一，若如汝一切识唯他了者言，则如心明了义，前心如何被后心他极明了？因前后二心皆相同为不明了自体性故，自不明者如何明他？如同暗室二瓶，何因成为所明与能明？如是不合理。
第二分为：对自不相同直答；此理不合他宗；是故义明名言合理。
第一，若说："前心不明不为后心所明，那么你自己的外境为不明了无记性无自证，如何被心明了？所谓心明义不合理"，回答：依许外境而言，彼义虽不明了，然自明了根识传递外境相，即安立相故，仅是施设明了名言。如是所谓义明了亦是彼识之自性故，心自身极明了，故可言义明了，因为心生为如是明显之相。
第二，若说："如是外义明于心，许后心中显现前心之相"，回答：后心彼成为自明，因为自明显为前心相故。如是若于一心成立自证，则于一切亦成立。若非心自明了，则境瓶等与心共存而不明了，二者性相同无差别，然若不明了之心能明境，则不明了之瓶亦应能明心，因为你许自不明亦能为他之明了者故。
;


 །གསུམ་པ་ལ། དོན་དང་དཔེ་དང་གྲུབ་དོན་གསུམ། །དང་པོ། རང་མི་གསལ་བ་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་མི་རིགས་པ་དེའི༷་ཕྱིར༷་ངེད༷་ཀྱི༷་ནི་བློ༷་རང༷་ཉི༷ད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྒྲོན་མེ་བཞིན་དུ་གསལ༷་བའི༷་ངོ༷་བོ༷ས་ར༷བ་ཏུ་གསལ༷་ཞིང༷་། མི་གསལ་བ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གཞན༷་ཤེས་པ་དེར༷་ངོ༷་བོ༷འམ་རྣམ་པ་འཕོ༷་བ༷་ཡིས༷་གས༷ལ་
20-343b
བར་སྣང་བ༷་ན༷་ནི་དོན་དེ་བློས་ར༷བ་ཏུ་གས༷ལ་བ་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བློ་སྔ་ཕྱི་འདྲ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཡང༷་བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ཡིས༷་ནི༷་བློ༷་གཞན༷་སྔ་མ་དེ་ར༷བ་ཏུ༷་གསལ༷་བར་མི༷་འདོ༷ད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བློ་སྔ་མ་ར༷ང་ཉི༷ད་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱིས་གསལ་མི་དགོས་ཤིང་། སྔ་མ་དེའི་ཡུལ་དོན༷་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷ས་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན་བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲོན་མེ་གཉི༷ས་བཞི༷ན་དུ་གཉིས་ཀ་གསལ་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་གསལ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། དོན་གང་གི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ཤིང་གསལ་བ་ཙམ་ལས་དེའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་བློས་གསལ་ཞེས་པའང་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཐ་སྙད་དེ་བྱེད་ཀྱི་བློ་རང་ཉིད་མི་གསལ་བ་ནི་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དུ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་མར༷་མེ༷་དང༷་བུམ༷་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་ཡོད་པ་དེར༷་བརྟེན༷་ནས༷་གས༷ལ་བྱ༷་དང་གསལ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིས༷་དེ་འདྲའི་ཐ༷་སྙད༷་ར༷བ་ཏུ་རྒྱས༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ། ཤེས་པ་མེད་པར་ཡུལ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ཚོགས་པ་ཙམ༷་གྱིས༷་ནི༷་ཡུལ་མཐོ༷ང་ཞེས༷་བྱ༷་བར༷་ངེས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རྒྱུ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང༷་ལ༷ས་ཁོ་བོས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་སུ་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་འདིར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་ངེས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་ཙམ་མྱོང་བར་མ་ཟད་གཞ༷ན་ཤེས་པ་དེ༷འ༷ང་རང་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ་མཐོང༷་བར༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་སྟེ། ཡུལ་སྔོ་སོགས་མྱོང་བས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ལའང་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་བཞིན་བསྙོན་འདིང་ན་ནི་གཞན་རིག་པའང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱོས་ཤིག །ཐ་སྙད་མཐོང་
20-344a
ཐོས་མྱོང་བ་འདི་སུས་ཀྱང་ཁེགས་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། རང་རིག་པའང་དེ་དང་མཚུངས་པས་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
以念因立自证分
གཉིས་པ་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་བདག༷་ཉིད་རིག༷་པ་གྲུབ༷་སྟེ་མ་མྱོང་བར་དྲན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །
广说原由
གཉིས་པ་ལ། ཡི་གེ་རིང་སོགས་དྲན་པ་དང་། །ཤེས་པའི་རིམ་པ་དྲན་ལས་གྲུབ། །
念长文字
དང་པོ་ལ། བློ་གཅིག་གིས་དེ་འཛིན་མི་འཐད། །དུ་མས་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第三分为：义、喻及结义三。
第一，因自不明而不应为他明了者故，我等认为心自身不依他，如灯以明了自性极明了，而不明了的色等他境于彼识传递自性或相故而显为明了，则言彼义为心极明了，此仅是名言。虽前后心相似，然不许后心彼能极明了他前心，其因是前心自身极明了故不需他明，且彼之境义以彼自性极明了而生。
第二，譬如前后二心如同两盏灯，二者皆明了故不互为明了，仅生为何义之相而明了，由此施设境与有境之名言。所谓不明了外境为心所明，亦由心自明而作此名言，若心自不明则不能作如是名言。如是灯与瓶依明了与不明了差别，成为所明与能明自性，由此广为施设如是名言，而于二自性不明者，不可能施设如是名言。
第三，无识而仅境根和合，不能决定所谓见境，因此，由因境之体验，方能生起"我见色"等决定，未体验的境不可能生起有无是非决定。如是，不仅体验仅境，他识彼亦必定自体验或见，因为如同由体验蓝等境生决定，自相续心亦有生决定。若否认明显存在，则请说也无他了。若想：名言见闻感受，任谁不能破，回答：自证亦与此相同，故知名言中成立。
以念因立自证分
第二，以忆念因成立自证分为：略说；广说原由。
略说
第一，由有境心忆念亦成立自证，因为未经历不可能忆念，如同体验境。
广说原由
第二分为：念长文字；心次第念而成立。
念长文字
第一分为：一心持彼不合理；多心持不合理。


 །
一意取非理
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་དེ། དྲན་པས་མྱོང་བ་སྔོན་སོང་ཙམ་བསྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། རང་གིས་རང་མྱོང་བར་བསྒྲུབ་ན་མ་ངེས་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་ཡང་ཤེ༷ས་པ༷་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་དེ་རིག༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཡི་གེ་རི༷ང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་སོ༷གས་སུ་ནི་བློས་འཛི༷ན་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལས་ཡུན༷་རི༷ང་དུ་གན༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་རིང་པོ་མྱོང་མི་སྲིད་ལ། གང་རིང་པོ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། དེས་ན་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱུང་བ་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དམིགས་པ་དེ་དག་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཅི་ཙམ་སྐྱེས་པ་མ་གོད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་སྒྲ་རིང་དུ་ཐོས་སོ་ཞེས་མྱོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་དྲན་པའི་ཚེ་ན་ཉན་ཤེས་རང་ཉིད་མེད་ཅིང་། སྔར་གྱི་དུས་ན་ཉན་ཤེས་ཙམ་ལས་རང་རིག་མེད་ན་ཕྱིས་དྲན་པ་འདི་རྒྱུ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་རྟགས་མ་
20-344b
གྲུབ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ན་མིན་པར་ཨ༷་རིང་པོའི་ཡུན་དུ་མི་འགག་པར་གན༷ས་ཤིང་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནས་ན༷་ཡུལ་ཅན་ལ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་གོ༷་རིམ༷་མེ༷ད་པས༷་ན༷་ཉན་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་སྒྲའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་སྣང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ལ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པས་རི༷ང་པོར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དུས་ཀྱི་རིང་ཐུང་ནི་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་གོ་རིམས་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་བར་འབྱུང་བའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་དུ་མ་སྣང་བ་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། ཆ་སྔ་ཕྱི་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ནས་འདྲེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཡི༷ག་གེའི་ཆ༷་རི༷མ་པ་དང་ལྡན༷་པ་དེས་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ན༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པ༷་གཅིག་ནི༷་སྐྱེད༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ། ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་མི་སྲིད་པས་ན་བློ་ལ་ཅིག་ཅར་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་སྣང་མི་སྲིད་ལ། སྣང་ནའང་རིང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། སྔ་མ་ཕྱི་མཐར་གནས་པ་དགག །རྟག་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དགག །
破前住后来
དང་པོ། ཨཱ་རིང་པོ་ཐོས་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིང་པོར་མ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡི་གེའི་ཆ་སྔ༷་མ༷་དེ་དག་རང་གི་ཆ་རྫོགས་པའི་མཐ༷འ་ཡི༷་བར༷་དུ་གན༷ས་པས་སོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཆ་དང་པོའི་འོ༷ག་ཏུ༷་དང་པོ་མ་འགགས་པའི་སྟེང་དུ་ཆ་གཉིས་པ་བསྡོམས་པས་སྒྲ༷་ཡི་གསང༷་ནི་ཇེ་མཐོར་འཕེ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། བྲེ་ལ་གཞལ་བའི་འབྲུ་སྣོད་དུ་སྤུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་རྣམས་སྔ་མ་མ་འགགས་བཞིན་དུ་གཞན་དང་གཞན་འཛིན་པས་ན་རི༷མ་མིན༷་དུ་འཛི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྐད་གསང་ཆེ་བ་ཙམ་ཐོས་ཀྱི་རིང་པོའི་དོན་མེད་ཅིང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆ་ཐ་མར༷་ཡང་ནི༷་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ལས་རི༷མ་གྱིས་བྱུང་བ་དང་ལྡ༷ན་པའི་བློ་ཡང༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ལ། རིམ་གྱིས་བྱུང་
20-345a
བའི་རྣམ་པར་མ་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་རིང་པོ་ཐོས་པའི་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
破常境与有境
གཉིས་པ་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་ཐལ་བ་དང་། །རྩོལ་བ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་ཐལ། །དང་པོ། སྒྲའི་ཆ་སོ་སོ་སྐྱེས་པ་དེ༷་ཡི་འོ༷ག་ཏུ་ཡུལ༷་རང་ཉིད་ནི༷་གན༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེའི་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡན་གར་དུ་གན༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཟུགས་མི་གནས་ན་གཟུགས་བརྙན་གནས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
一意取非理
第一分为：说过失；破所答。
说过失
第一分为：立因；成立宗法。
第一，若对方说："以忆念证明先有经历仅此，则成立已成；若欲证明自经历自，则不定，因为前心不自经历，而被后心他所了知"，回答：此不合理。不能执持长音和极长音等，因为声音仅刹那而无长时住故。如是，境无长时住，故有境耳识亦如彼相似，不可能经历长音，未经历长音者后如何忆念？因此，境之相续刹那生起，耳识所缘多少，后忆念时有毫无遗漏经历之心故，"我听到长音"之忆念从经历而生，非于后忆念时有耳识自身，且若先前时唯有耳识无自证，则此后忆念从何因而有？不合理。
第二，若想"长时不住之因不成"，回答：如是，若声音前后分不生灭，而长音"阿"于其时间不灭而住，耳识亦如是住，则有境无前后生起之刹那次第故，于耳识心，声音诸分无前后而同时显现故，文字无次第则不成为长音，因为时间长短不依前后次第而生起无有方法故。
若问："一刹那心显现多个前后文字分有何相违？"回答：相互不杂集为一之文字前后分具次第者，如何生起无次第之单一有境识？境为因，识为果，境声前后分不可能集为一，故何能同时显于心？不可能显现，若显亦不成为长，将如同同时所缘蓝黄白红。
破所答
第二分为：破前住后来；破常境与有境。
破前住后来
第一，若说："听到长'阿'时，耳识必定听为长音，因为文字前分直至圆满边际而住故"，回答：如是，则第一分下于第一未灭之上加第二分，声音高度应渐增，如同量器中堆积谷物。彼等前分未灭而执持其他，则无次第执持故，仅听闻大声而无长义，且于圆满最后分亦如同时显现，无具次第生起之心，未听到次第生相者，应无听闻长音之体验。
破常境与有境
第二分为：后亦不灭过失；后努力无义过失。
第一，各声分生起后，因境自身无住故，彼境之有境心亦不能独自住，如同无色则不可能有色影。
;


 །གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་རང༷་ཉི༷ད་གན༷ས་ན༷་ཕྱིས༷་སུ་སྒྲ་མེད་ཀྱང༷་ཉན་ཤེས་དེ༷་མི༷་འཇིག༷་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རིག་པ་འདི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཡི༷་གེ༷་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་གོ་རིམ༷་མེད་ཅིང་ཆ་མེ༷ད་པར་ཅི༷ག་ཅར་དུ་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ༷་ཡང༷་ཡིག་སྒྲ་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོ༷ད་དེ། ཡི་གེའི་ཆ་དག་རང་གི་ཆ་སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་ན་ཨཱ་རིང་པོའི་སྒྲ་སྔ་མ་མཐའི་བར་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་ནུས་ན་སླར་ཡང་མི་ནུས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་ལོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཡི་གེ་ལ་ཆ་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱིས་ལན༷་ཅི༷ག་ཆ་དང་པོ་དེ་བརྩལ༷་བ་ལས་སྐྱེས༷་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་རྩོལ༷་བ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཆ་སྔ་མ་དེ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་པ་གང་དག་ཡི༷་གེ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཆ་མེད་རྟག་པའི་ངོ་བོར་ནམ་མཁའ་ན་གནས་པ་ཉིད་རྩོལ་བས་གསལ༷་བ༷་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལ༷འ༷ང་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ༷་གན༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དེ། ཆ་གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་
20-345b
ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་གསལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་ཤེས་གཅིག་གིས་རིང་པོ་འཛིན་སྙམ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
多意取非理
གཉིས་པ་བློ་དུ་མས་རིང་པོ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པ་ལ། འཛིན་བྱེད་དུ་མ་རིམ་སྐྱེ་དགག །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །
破生多能取
དང་པོ་ལ། མྱོང་བྱེད་གཞན་དང་མ་སྤེལ་དང་། །སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའོ། །
能受未与他合
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་དུ༷་མ༷་ཡིས༷་ནི༷་སྒྲའི་ཆ་དུ་མ་དེ༷་འཛིན༷་ན༷་བློ༷་དེ་དག་གི་ནང་ན་རིང་པོ་འཛིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཐ༷་མ༷འི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་གང༷་གི་སྐབས་སུ་རིང་པོ་དེ་མྱོང༷་དགོས་ལ༷། ཐ་མའི་བློ་དེ༷་ཡང༷་རང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་ལས་རིང༷་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ་མིན༷་པས་རིང་པོ་སུས་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་པ༷་དེས༷་ན༷་རིང༷་པོའི༷་བློ༷་དྲ༷ན་པར་མི་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འདྲའི་བློ་མེད་པས་སོ། །
合则生非理
གཉིས་པ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ། ཡུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པའི་བློ༷་རྣམ༷ས་སོ༷་སོ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་རེ་རེ་བཞིན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་ངོ་ཞེ་ན༷། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་སྐད་ཅིག་མར་དང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བློ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཉན་ཤེས་དེ༷་ཡི་ཡུལ་དུ་སྒྲ༷་ཐོས༷་པ༷་ནི༷་བར་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །དབང་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །
趣入敏捷故非连结
དང་པོ། སྒྲ་ཤེས་ཀྱི་བར་བློ་ཤེས་པས་ཆོད་ཀྱང་བློ་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷འང༷་སྔར། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་
20-346a
བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་བར་གཞན་གྱིས་ཆོད༷་པ༷་དག་མཐོ༷ང་ཡང༷་འཇུག་པ་མྱུར་བས་འདི༷་རྣ༷མ་ཆ༷ད་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷། ཨ་ཨ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་ཐུང༷་ངུ༷་གཉི༷ས་ནི༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡང༷་ཨཱ་ཞེས་རིང་པོར་བརྗོད་པ་ལྟར་བར་རྣམ༷་པར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡུན་རིང་ཐུང་འདྲ་ལ་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཡང་འདྲའོ། །དེས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ཆོད་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་ལྟར་མི་འཁྲུལ་ལོ།

 །གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་རང༷་ཉི༷ད་གན༷ས་ན༷་ཕྱིས༷་སུ་སྒྲ་མེད་ཀྱང༷་ཉན་ཤེས་དེ༷་མི༷་འཇིག༷་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རིག་པ་འདི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཡི༷་གེ༷་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་གོ་རིམ༷་མེད་ཅིང་ཆ་མེ༷ད་པར་ཅི༷ག་ཅར་དུ་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ༷་ཡང༷་ཡིག་སྒྲ་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོ༷ད་དེ། ཡི་གེའི་ཆ་དག་རང་གི་ཆ་སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་ན་ཨཱ་རིང་པོའི་སྒྲ་སྔ་མ་མཐའི་བར་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་ནུས་ན་སླར་ཡང་མི་ནུས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་ལོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཡི་གེ་ལ་ཆ་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱིས་ལན༷་ཅི༷ག་ཆ་དང་པོ་དེ་བརྩལ༷་བ་ལས་སྐྱེས༷་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་རྩོལ༷་བ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཆ་སྔ་མ་དེ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་པ་གང་དག་ཡི༷་གེ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཆ་མེད་རྟག་པའི་ངོ་བོར་ནམ་མཁའ་ན་གནས་པ་ཉིད་རྩོལ་བས་གསལ༷་བ༷་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལ༷འ༷ང་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ༷་གན༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དེ། ཆ་གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་
20-345b
ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་གསལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་ཤེས་གཅིག་གིས་རིང་པོ་འཛིན་སྙམ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
多意取非理
གཉིས་པ་བློ་དུ་མས་རིང་པོ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པ་ལ། འཛིན་བྱེད་དུ་མ་རིམ་སྐྱེ་དགག །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །
破生多能取
དང་པོ་ལ། མྱོང་བྱེད་གཞན་དང་མ་སྤེལ་དང་། །སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའོ། །
能受未与他合
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་དུ༷་མ༷་ཡིས༷་ནི༷་སྒྲའི་ཆ་དུ་མ་དེ༷་འཛིན༷་ན༷་བློ༷་དེ་དག་གི་ནང་ན་རིང་པོ་འཛིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཐ༷་མ༷འི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་གང༷་གི་སྐབས་སུ་རིང་པོ་དེ་མྱོང༷་དགོས་ལ༷། ཐ་མའི་བློ་དེ༷་ཡང༷་རང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་ལས་རིང༷་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ་མིན༷་པས་རིང་པོ་སུས་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་པ༷་དེས༷་ན༷་རིང༷་པོའི༷་བློ༷་དྲ༷ན་པར་མི་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འདྲའི་བློ་མེད་པས་སོ། །
合则生非理
གཉིས་པ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ། ཡུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པའི་བློ༷་རྣམ༷ས་སོ༷་སོ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་རེ་རེ་བཞིན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་ངོ་ཞེ་ན༷། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་སྐད་ཅིག་མར་དང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བློ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཉན་ཤེས་དེ༷་ཡི་ཡུལ་དུ་སྒྲ༷་ཐོས༷་པ༷་ནི༷་བར་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །དབང་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །
趣入敏捷故非连结
དང་པོ། སྒྲ་ཤེས་ཀྱི་བར་བློ་ཤེས་པས་ཆོད་ཀྱང་བློ་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷འང༷་སྔར། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་
20-346a
བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་བར་གཞན་གྱིས་ཆོད༷་པ༷་དག་མཐོ༷ང་ཡང༷་འཇུག་པ་མྱུར་བས་འདི༷་རྣ༷མ་ཆ༷ད་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷། ཨ་ཨ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་ཐུང༷་ངུ༷་གཉི༷ས་ནི༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡང༷་ཨཱ་ཞེས་རིང་པོར་བརྗོད་པ་ལྟར་བར་རྣམ༷་པར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡུན་རིང་ཐུང་འདྲ་ལ་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཡང་འདྲའོ། །དེས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ཆོད་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་ལྟར་མི་འཁྲུལ་ལོ།

 །གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་རང༷་ཉི༷ད་གན༷ས་ན༷་ཕྱིས༷་སུ་སྒྲ་མེད་ཀྱང༷་ཉན་ཤེས་དེ༷་མི༷་འཇིག༷་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རིག་པ་འདི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཡི༷་གེ༷་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་གོ་རིམ༷་མེད་ཅིང་ཆ་མེ༷ད་པར་ཅི༷ག་ཅར་དུ་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ༷་ཡང༷་ཡིག་སྒྲ་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོ༷ད་དེ། ཡི་གེའི་ཆ་དག་རང་གི་ཆ་སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་ན་ཨཱ་རིང་པོའི་སྒྲ་སྔ་མ་མཐའི་བར་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་ནུས་ན་སླར་ཡང་མི་ནུས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་ལོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཡི་གེ་ལ་ཆ་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱིས་ལན༷་ཅི༷ག་ཆ་དང་པོ་དེ་བརྩལ༷་བ་ལས་སྐྱེས༷་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་རྩོལ༷་བ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཆ་སྔ་མ་དེ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་པ་གང་དག་ཡི༷་གེ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཆ་མེད་རྟག་པའི་ངོ་བོར་ནམ་མཁའ་ན་གནས་པ་ཉིད་རྩོལ་བས་གསལ༷་བ༷་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལ༷འ༷ང་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ༷་གན༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དེ། ཆ་གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་
20-345b
ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་གསལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་ཤེས་གཅིག་གིས་རིང་པོ་འཛིན་སྙམ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
多意取非理
གཉིས་པ་བློ་དུ་མས་རིང་པོ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པ་ལ། འཛིན་བྱེད་དུ་མ་རིམ་སྐྱེ་དགག །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །
破生多能取
དང་པོ་ལ། མྱོང་བྱེད་གཞན་དང་མ་སྤེལ་དང་། །སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའོ། །
能受未与他合
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་དུ༷་མ༷་ཡིས༷་ནི༷་སྒྲའི་ཆ་དུ་མ་དེ༷་འཛིན༷་ན༷་བློ༷་དེ་དག་གི་ནང་ན་རིང་པོ་འཛིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཐ༷་མ༷འི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་གང༷་གི་སྐབས་སུ་རིང་པོ་དེ་མྱོང༷་དགོས་ལ༷། ཐ་མའི་བློ་དེ༷་ཡང༷་རང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་ལས་རིང༷་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ་མིན༷་པས་རིང་པོ་སུས་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་པ༷་དེས༷་ན༷་རིང༷་པོའི༷་བློ༷་དྲ༷ན་པར་མི་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འདྲའི་བློ་མེད་པས་སོ། །
合则生非理
གཉིས་པ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ། ཡུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པའི་བློ༷་རྣམ༷ས་སོ༷་སོ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་རེ་རེ་བཞིན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་ངོ་ཞེ་ན༷། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་སྐད་ཅིག་མར་དང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བློ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཉན་ཤེས་དེ༷་ཡི་ཡུལ་དུ་སྒྲ༷་ཐོས༷་པ༷་ནི༷་བར་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །དབང་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །
趣入敏捷故非连结
དང་པོ། སྒྲ་ཤེས་ཀྱི་བར་བློ་ཤེས་པས་ཆོད་ཀྱང་བློ་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷འང༷་སྔར། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་
20-346a
བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་བར་གཞན་གྱིས་ཆོད༷་པ༷་དག་མཐོ༷ང་ཡང༷་འཇུག་པ་མྱུར་བས་འདི༷་རྣ༷མ་ཆ༷ད་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷། ཨ་ཨ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་ཐུང༷་ངུ༷་གཉི༷ས་ནི༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡང༷་ཨཱ་ཞེས་རིང་པོར་བརྗོད་པ་ལྟར་བར་རྣམ༷་པར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡུན་རིང་ཐུང་འདྲ་ལ་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཡང་འདྲའོ། །དེས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ཆོད་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་ལྟར་མི་འཁྲུལ་ལོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些文本是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
如果即使没有对象，其对应的能知（耳识）自身存在，那么即使后来没有声音，那个能知也不会消灭，因为对于没有对象的情况没有区别的缘故。这种道理不仅适用于作为认知主体的心识，对于文字而言，如果认为它没有刹那顺序且无部分而是同时产生的观点，也有恒常声音的过失。因为如果文字的各部分不依赖于前面的部分而产生，那么长音"ā"的前部分一直存在到末尾，以后也应当继续存在，因为如果它能持续两个刹那，就没有理由不能继续，由于它不依赖于消失的因而存在。
第二，若文字没有前后部分的次序，而作为长音等本质的辅助条件如舌头、上颚等一次性产生了第一部分，那么后续的努力就会变得毫无意义，因为前一部分和后一部分不是截然不同的。那些思辨者认为文字以无部分、恒常的本质存在于虚空中，只是通过努力而被显现，对于他们也存在刚才所说的过失，因为如果一个部分显现，那么由于它与其同一本质的部分不可分离，所以也必须显现。以上论述是为了排除单一耳识能认知长音的想法。
多意取非理（不合理的多种认知）
第二，多个心识认知长音是不合理的，包括：驳斥多个能取者依次产生，以及驳斥同时产生。
破生多能取（驳斥生起多个能取者）
首先，能知者未与其他相混合，以及混合后产生是不合理的。
能受未与他合（能知者未与其他合）
首先，如果多个耳识认知声音的多个部分，那么这些心识中没有一个能认知长音，因为它们都只是刹那性对象的认知者。如果在最后部分的对象的心识时必须感知长音，但那个最后的心识也只认知其自身时刻以下是直译成简体中文的内容：
即使对象不存在，如果作为其对象的听觉认知自身存在，那么之后即使没有声音，这个听觉认知也不会消失，因为在没有对象的情况下没有差别的缘故。这种理论不仅适用于作为对象的意识，对于认为字母没有刹那的顺序且无部分而是同时产生的观点也有这个过失，即字母声音成为常法的过失。若字母的各部分不依赖其前面的部分而产生，那么长音"啊"的声音前部分持续到末尾，之后也会继续存在，因为如果它能够持续两个刹那，那么没有理由不能继续存在，因为它的存在不依赖于因的消失。
第二，若字母没有前后部分的顺序而作为长音等本性，由舌、腭等条件一次性产生第一部分，既然已经产生，则后面的努力就变得毫无意义，因为前部分与后部分没有区别。对于那些认为字母是无部分、常住的本性，存在于虚空中，仅通过努力而显现的思辨者来说，前面所说的过失也同样存在，因为如果一个部分变得明显，那么与之成为统一本性的部分也必须显现。
以上论述旨在消除"一个听觉认知能够把握长音"的想法。
第二，多个意识把握长音不合理分为：否定多个把握者的相继产生，否定同时产生。
第一部分又分为：未与其他体验者结合，结合后产生不合理。
首先，如果由多个听觉认知把握声音的多个部分，那么在这些意识中没有一个能把握长音，因为它们都只能把握刹那对象。如果说在最后部分的意识时应该体验到长音，但最后的意识也只把握自己时刻的刹那，无法把握长音，因此没有人能体验到长音，由此也就不会有长音的记忆，因为不存在这样的意识。
其次，提出过失及驳斥其回应。
首先，若说把握对象刹那的各个意识各自被其他意识所体验，这就意味着声音的听觉认知与听觉认知的对象意识相继交替产生，如此一来，那个听觉认知对声音的把握就不会显现为无间断，因为被其他不同类型的意识所间隔。
其次，驳斥回应分为：敏捷行动不能连结，感官意识不能连结，意识不能连结。
首先，虽然声音认知被意识认知所间隔，但意识行动迅速能够连结，这一点已被前面"字母也同时听到"等论述所驳斥。如果声音本身被其他东西间隔但因为行动迅速而误以为是连续不断的，那么当说两个短音"啊啊"时，应该也会被误认为是一个长音"啊"，因为这两者的时长相似且行动迅速的程度也相同。因此，即使被非常微细的不同类型的意识所间隔，也不会误以为是未间隔的。


 །
根识非连结
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ། །དང་པོ། རྣ་བའི་དབ༷ང་པོ༷ས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཡུལ་རྣ༷མ་པར་བཅ༷ད་པ་དག་མཐོ༷ང་ན༷་ཡ༷ང་དབ༷ང་པོ༷་རང་ཉིད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ༷ས་བར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་སྒྲོ༷་འདོགས༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི༷་རུང༷་སྟེ་དབ༷ང་པོ༷འི་བློ༷་རྣ༷མས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རང་ཡུལ་ལ་མཐོང་བ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་གང་མཐོང་ཡང་རྣམ་ཆད་མེད་པར་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པ་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོའི་གསལ་སྣང་གི་ཚུལ་དུ་མ་ཆད་པར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དེ་ཀུན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ། ཡི༷་གེ༷འི་བདག༷་ཉི༷ད་ཀུ༷ན་གྱི་ཐུང་མཐའ༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུའི་མིག༷་འཛུམ༷ས་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚད༷་དུ༷་གན༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ལ། ཡི་གེ་ཐུང་བ་གཅིག་གི་ཡུན་དེ༷་ཡང༷་ཆ་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། རི༷མ་གྱིས༷་སྒྲ་ཡི་ཆའི་རྡུལ་ཕྲ༷ན་ནི༷་མ་འདྲེས་པ་སྔ་ཕྱི་རིམ་བྱུང་དུ༷་མ༷་དག༷་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་གོ་འཕོ་བ་དང་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྲེལ༷་བ༷ས་ཡུན་རྫོག༷ས་པ་ཡིན་ལ། རྡུ༷ལ་ཕྲ་རབ་གཅི༷ག་བསྒྲེས༷་པ་སྟེ་འདའ་བའི་དུས༷་ནི་ཆུང༷་བ༷་ཡི༷་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཡིན་ཅིང་དེ་ལྟ་བུའི་དུས༷་ཀྱང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་དེ། སྒྲ་ནི་ཆ་བཅས་ཡིན་ལ་ཆ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་ཇེ་ཕྲར་གཏོང་ནས་དཔྱད་ཚེ་
20-346b
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་མིག་འབྱེད་འཛུམ་གྱི་བར་གྱི་ཆ་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྩེགས་པ་ལྟ་བུའི་རྡུལ་གོ་འཕོ་ཞིང་འབྱེད་པ་དང་འཛུམ་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་གྱི་འདབ་མ་བརྒྱ་བརྩེགས་པ་ཁབ་ཀྱིས་སྐྱེན་བར་ཕུག་པའི་ཚེ་རིམ་ཅན་དུ་ཕུག་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུན་ལ་དཔེར་བྱས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ཡང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ནི་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིམ༷་གྱིས༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་གྱི་རིམ་མིན་དུ་རྟོགས་མི་སྲིད་དོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་སོགས་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་གཟུག༷ས་མཐོང་བ་དང་དྲི་བསྣམ་པ་སོག༷ས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ༷་ཡུལ་མྱོང་བའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བར་དུ་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་གཞ༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཆོད༷་ན༷་ཡང༷་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་དབང་ཤེས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལོག༷་པ༷འི་དོན༷་ཅ༷ན་ཁོ་ནར་འགྱུར༷་རོ། །
意识非连结
གསུམ་པ་ལ། སྣང་བ་གསལ་ཕྱིར་ཡིད་རྟོག་མིན། །རྒྱུན་མི་འཆད་ཕྱིར་དེ་མིན་པའོ། །
现相故非分别
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེས་པ་འཁྲུལ༷་བ་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་སྔ༷་ཕྱིའི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཚོན༷་པ་མེ༷ད་པ་སྟེ། མི་འབྱེད་པའི་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་བློ་ནི་དྲ༷ན་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ཅ༷ན་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་དེ༷་ལ༷་ནི༷་ཡུལ་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་གས༷ལ་བར༷་སྣང༷་བ་ཉི༷ད་ཡོད་པ་ག༷་ལ༷་ཞིག༷་སྟེ་མེད་ཅིང་། དབ༷ང་པོས་གཟུ༷ང་བའི་དོན་རང་མཚན་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་མིན་པ་ལ༷་སྒྲ༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཞེས༷་སྔར་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སོགས་སུ་བཤ༷ད་ཟིན༷་ཏོ༷། །
相续不断故亦非
གཉིས་པ་ལ། བར་མ་ཆོད་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །ཆོད༷་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
根识非连结
第二部分分为：提出过失和证明这一点。
首先，如果有人说，尽管通过依靠眼根的识别看到对象是间断的，但由于根识自身具有显明呈现的直接力量，而误认为是无间断的，这是不合理的。因为这将导致所有根识对自身对象的认知都成为颠倒错误，因为无论见到何种五种对象，都不可能无间断地见到，就像火把旋转形成的光轮幻觉一样，那样的根识都将变成错误的。
其次，所有字母本性中最短的持续时间相当于人眨眼动作完成的时间。即使这一个短字的时间也不是无部分的，因为它是由多个声音微粒依次前后连续不混杂地转移和相续而完成的时间，而一个极微粒子过去的时间是极小的极限，这样的时间也被认为就是刹那。声音是有部分的，而部分的逐渐产生，经过细致分析时，只不过是极微粒子的时机而已。因此，眨眼间的部分好比重叠的乌特帕拉花瓣一样的粒子转移，需要开眼和闭眼。例如，当用针快速穿透一百层叠放的乌特帕拉花瓣时，依次穿透的时间可以作为比喻来理解。
这样，对象是刹那的，因此能知对象的心识也是刹那生的。由于对象和主体都是刹那依次生起的，所以字母是被听觉识别依次了知的，不可能非依次了知。因此，听到字母等声音、看到形色、闻到气味等根识见到自身对象时，即使对象体验的前后刹那间被其他体验对象的心识所间隔，所有看似无间隔呈现的根识都只能是具有错误对象的。
意识非连结
第三部分分为：由于呈现明显故非分别意识，由于相续不断故非分别意识。
首先，除了根识的错觉外，将前后事物连结为一体而不标示各自差别本性的错乱心识是记忆，它是具有分别的、与语言相连的，所以它怎么能有对象如声音等的自相明显呈现呢？根本没有。而且，在根识所取的自相对象上不可能有声音的结合，这在之前证明根识无分别的场合等处已经解释过了。
相续不断故亦非
第二部分分为：对无间隔性没有能害，以及驳斥有间隔的证明。


 །
续不断无过
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷ས་སྒྲ་སོགས་
20-347a
བར་ཆོད༷་པ༷་མཐོང༷་ན༷་ཡང༷་གལ༷་ཏེ༷་ཕྱིས་ཀྱི་རྟོག༷་པས་བར་མ་ཆད་པར་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་དོན༷་གྱི་སྣང་བ་དང༷་དེ༷་ཡི༷་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་རིག་གཉིས་ཀ་ནི༷་རྒྱུན༷་མི༷་འཆ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་དག༷་ལ་རིག༷ས་པ་ད༷མ་པ་སྟེ་རིགས་པ་ཡང་དག་པས་གནོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཚད་མ་མེ༷ད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ན༷་དོན་མཐོང་བ་བར་ཆོད༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །
破即断能立因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་ལུང་འགལ་དོགས་པ་སྤང་། །
破即断能立因正
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློས་རང་མི་རིག་ཅིང་གཞན་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོ་སོགས་དོན་རིག་གི་རྒྱུན་མཐར་ཤེས་པ་སྔ་མ་རིག་པའི་བློ་གཅིག་ཁོ་ནས་བློ་སྔ་མ་རྣམས་རིག་མི་ནུས་པས་ཡུལ་མྱོང་བའི་བློ་རེའི་རྗེས་སུ་དེ་མྱོང་བྱེད་རེ་སྐྱེ་དགོས་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་སྟེ། བློ༷་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་རེ་རེ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་ངེས༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། བློ་རེ་རེ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ངེས་པ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་ཅེས་དྲིས་པ་ན། ཅི༷ག་ཅར༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་དུ་མ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་མེད་དེ༷་ཉི༷ད་འདི༷་ལྟ༷ར་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་པས་ལྷན་ཅིག་མྱོང་བ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ཅིར་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁེགས་ན་བར་ཆོད་པ་ཡང་མ་མཐོང་བས་ཅི་སྟེ་མི་ཁེགས། དེ་མ་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དཔྱད་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །
遮违经教疑惑
གཉིས་པ་ལ། ལུང་དོན་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་བཤད། །དེ་ཡི་ལོག་རྟོག་གཞན་ཡང་ཁེགས། །
说教义应理
དང་པོ། ཤེས་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དག་ལས། གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་ལྷན་
20-347b
ཅིག་འབྱུང་བ་གནས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན༷། དེ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་དེ༷་རྣ༷མས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་སྔ་མ་རང་དང་རི༷གས་མཐུན༷་པ༷་རེ་རེ་ཉི༷ད་ལ༷་ནུས༷་པ༷་ངེ༷ས་པར༷་གྱུར༷་པ༷་ཡི་དོན་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་མིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་ཅན་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་མི་རུང་བས་འདི༷་ལྟར༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་རིས་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རིམ༷་གྱིས༷་འབྱུང༷་བར༷་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་རྟོག༷ས་ཏེ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དོ། །
其破别邪分别
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་སྟོན། །དང་པོ། རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་འདིས༷་ནི༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཞི༷ག་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང༷་བཞིན་པའི་དོན༷་ལ༷་འདིའོ་ཞེས་ངོ༷་ཤེས༷་བྱེ༷ད་པའི༷་རྟོག༷་པ༷་དག༷་ཀྱང་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བས༷་དབང་པོའི་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་རྟོག༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་དཔོགས་པས་རིགས་མཐུན་ཤེས་པ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། མངོན་སུམ་དང་ངོ་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གིས་མཐོང་བཞིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
续不断无过
首先，如果有人说，尽管感官见到声音等是间断的，但后来的分别念将其连结为无间断，那么对于对象呈现和体验它的意识两者都显现为相续不断的情况，没有能够通过真正的推理伤害它的量，那么怎么能说所见对象是间断的呢？这只是一种主张而已。
破即断能立因
第二部分分为：直接驳斥和排除与经教相违的疑惑。
破即断能立因正
首先，如果说心识不能自知而只能知他，并且在蓝色等对象认知的相续最后，只有一个认知前心识的心识，无法认知多个前心识，因此必须在每个体验对象的心识之后产生一个体验那个心识的心识，两者不能同时产生，因为确定前面的心识有产生一个接一个后来心识的能力。那么，问题是：这种只能产生一个接一个心识的能力是基于什么理由呢？如果回答说：因为没有看到同时有多个体验对象和主体的心识，那么对象体验和主体体验是否同时存在正是此处应该用逻辑去考察的问题，还没有证明它们不能同时体验，因此这无法证明任何东西。或者说，如果仅仅因为没有看到就能否定，那么间断性也没有被看到，为什么不能否定它呢？如果说虽然没有看到间断，但经过考察就是这样的，那么没有看到两个心识同时存在这一点也是需要考察的，也是这样说的。
遮违经教疑惑
第二部分分为：合理解释经教义理，及由此破除其他错误分别。
说教义应理
首先，如果有人说，两种心识不能同时产生，因为在经典中说："同时没有前后地生起两种心识是不可能的"，这不是说自心相续中的那些心识，如见蓝色的眼识等前一个只能确定产生与自己相同类型的一个心识吗？它不是说不同类型的多个心识不能同时产生。因为一个所依不可能有多个不同的能依，所以理解到，同类的分别念在自己的相续中是从前一个依次产生后一个的，不可能同时产生。
其破别邪分别
第二部分分为：直接破斥和解释其合理性。
首先，通过说明同类心识不能同时生起，也否定了胜论派关于在直接见到对象时有"这是某物"的分别认知，并且认为这种分别也因为明显呈现而是感官直接知觉的观点。胜论派认为两个同类心识可以在一个相续中同时产生没有矛盾，因为直接知觉和认知的直接知觉心两者可以同时产生。而那个认知也是直接知觉，因为对象明显呈现。这是他们错误地认为在见到对象的同时也有明显呈现的分别念。


 །གཉིས་པ་རྟོག་པས་སྔར་གྱི་རང་མཚན་མངོ༷ན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པའི་འཐད་པ་ནི། སྐྲ་བྲེག་པ་སླར་སྐྱེས་པ་དང༷་སྒོ་ང་གཉིས་དང༷་མར༷་མེ༷་དང་མཚེ་མ་སོ༷གས་ཕྱིས་སུ་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་ངེས་སུ་ཚད་མས་རྟོགས༷་པ༷་དག༷་ལ་ཡང༷་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གསལ༷་སྣང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཐ་དད་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་དེ༷་འདྲའི༷་བློ་དེ་ཅི༷་ལྟར་སྔར་གྱི་དེ་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་ཡིན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རང་མཚན་སོ་སོར་མཐོང་བ་ལ་རྟོག་པས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བའི་འཁྲུལ་བ་ཙམ་
20-348a
མོ། །དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར་ངོ༷་ཤེས༷་པ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཡིག༷་འབྲུ་དང་གཟུགས་སོ༷གས་སྔ་ཕྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་དོན་གཅི༷ག་ཏུ༷་ངེས༷་པ༷་མེ༷ད་དེ། དོན་གང་ཞིག་སྔོ༷ན་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དྲ༷ན་པ་ལ༷ས་ད་ལྟ་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་སྔ་མ་དེ༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་སུ་སྒྲོ་འདོ༷གས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་སྔར་གྱི་དེ༷་ཉི༷ད་ནི༷་ད་ལྟའི་འདི༷འོ་ཞེས༷་བྱ་བ༷ར༷་ཤེ༷ས་པ༷་མེ༷ད་ལ། དེ་འདྲའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ༷་ཡང༷་ཇི༷་ལྟར༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། སྔར་གྱི་ཡུལ་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། མིང་སོགས་སྦྱར་ནས་འཛིན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破等生
དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དུས་མི་མཉམ་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་མྱོང་བ་བཀག་ནས། ད་ནི་གཉིས་པ་དུས་མཉམ་གྱི་ཤེས་པ་དགག་པ་ལ། ཁས་བླངས་རིགས་པར་འགལ༷་ཚུལ་བརྗོད། །ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་པའོ། །དང་པོ། དུས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་མིན་ཡང་སྒྲ་སོགས་ཤེས་པ་དེ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་མྱོང་བར་ནི་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། ཁས་བླངས་དང་རིགས་པ་གཉིས་ཀ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན༷་མྱོང་བ་དང༷་ཤེས༷་པ༷་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་པ་གཞན་དག༷་དུས་མཉམ་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་འབྱུང་བར༷་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལའང་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་ཤེས་རེ་རེ་བ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཞིང༷་། རིགས་པས་བརྟགས་ནའང་དོན༷་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང༷་། དེ་མཐོང་ཤེས་པའི༷་རྣམ་པར་སྣང༷་བ་དག༷་སོ༷་སོ༷ར་ཡན་གར་དུ་སྔོ་སེར་བཞིན་མ་འདྲེས་པར་རྟོག༷ས་པའ༷མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བློ་མ་འཁྲུལ་པས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ཡུལ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དམིགས་སུ་མེད་ན་མ་དམིགས་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱ། སོ་སོར་
20-348b
མ་འདྲེས་པར་ཡོད་ཀྱང་དོན༷་དུ༷་སྣང༷་བའི༷་རྣམ༷་པར་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་དང༷་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི༷་དོན༷་འབ༷འ་ཞིག༷་སྟེ་ཡན་གར་བ་དེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་སྣང་མི་དགོས་ཏེ། བློ༷་ཡི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་གི༷ས་བཟུང༷་སྟེ་ཐ་དད་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་སྐབས་ན་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་ལས་སྔོ་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ལོགས་སུ་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མི༷ན་ཏེ༷་བློ་མ་འཁྲུལ་བས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ན་དོན་དེ་དག་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་བློས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་སེམས་ན་སྐྱེས་བུ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡང་དུས༷་མཉམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་དེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་རྗེན་ཅེར་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་ན་ཀ་བུམ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་པོ་མ་འདྲེས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ་མཐོང་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྔོ་འཛིན་དེའང་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅ༷ན་གྱི་ཚུལ་དུ་མི་སྣང་བར་སྔོན་པོ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
第二，分别念不能直接认知先前的自相的合理性是：对于剃掉的头发再长出来，两个鸡蛋，灯火和麻油等后来确定是不同的，当认知"这是先前的那个"的分别念生起时，因为有明显的呈现，这种将不同事物混淆为一体的心识怎么可能是对先前事物的直接知觉呢？这只是在各自看到自相的基础上，由分别念执为同一的错觉而已。
由于这是错觉，所以由于认知，将前后的字母和形色等错认为同一本质，而不是确定为同一事物。对于先前自己亲身体验并回忆起来的事物，如果不是将先前的性质投射到现在所见之物上，不可能有"先前的那个就是现在这个"的认知。而这种投射怎么可能是从感官生起的呢？因为先前的对象现在已不存在，感官意识不可能将前后执为一体，也不可能结合名称等进行把握。
破等生
以上内容已驳斥了非同时的心识体验前心识，现在第二部分是驳斥同时的心识，包括：阐述其与承许和理论相违的方式，以及以此方式也能驳斥其他观点。
首先，即使不是前后发生的，也不能说声音等的认知是由与它同时的另一个认知所体验的，因为这既违背承许又违背理论。怎么说呢？在你的理论中也不主张体验对象的心识和体验那个心识自身的另一个心识同时产生，因为你承认在一个心相续中一个时间只能生起单一的意识。而且通过理论推理，也找不到对蓝色等对象的显现和见到它的心识的显现是各自独立不混杂的体验，如同蓝色和黄色那样。因为无论如何用不错乱的心识去观察，都无法发现不与对象混杂的独立心识作为对象显现，既然没有观察到，怎么能说它存在呢？
即使它们各自不混杂地存在，也不需要作为独立的显现于对象的意识和单独的外在对象这两者各自显现，因为它们被心识的单一显现所把握，成为无差别，因此在体验时，蓝色的显现之外，不会有独立的蓝色认知的显现。这是不正确的，因为如果不错乱的心识没有观察到它们是不同的，那么这些对象也应该没有差别，这是不合理的。如果认为虽然心识没有观察到它们是不同的，但它们存在为不同的，那么人和石女的儿子也应该同时存在。
这样，如果对象和认知它的无相心识两者同时赤裸地显现为对象，为什么不会像柱子和瓶子那样看到两种不混杂的显现呢？应该能看到。若是这样，那么认知蓝色的心识也就不会以自身本性被体验，不会以认知主体的方式显现，而会像蓝色一样显现为对象。
;


 །དེ་ལྟ་བུར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་ལེ༷གས་པར༷་རྟོགས༷་པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱིས༷་མྱོང༷་བ༷་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ལེག༷ས་པ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་དོན༷་དང༷་དོན༷་ཤེས༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་དག༷་ཕྱི༷་ནས༷་ཇི༷་ལྟར༷་སོ༷་སོ༷ར་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲ༷ན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་གར་དུ་དྲན་པ་དང་མྱོང་བ་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡན་གར་དུ་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་དྲན་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །འདི་བློས་དོན་དང་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་སོ་སོར་དྲན་དུ་མེད་ཀྱང་རང་ལྡོག་ནས་སོ་སོར་དྲན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་དུའང་བཤད་པ་ཡོད་དོ། །འོ་ན་སྔོན་པོ་དྲན་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་ཡོད་པར་རང་གིས་ཀྱང་འདོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡན་གར་བ་དྲན་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོད་མོ༷ད། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་དྲན་པ་ཡོད་ཀྱི་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀར་མེད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་དྲན་ཞེས་
20-349a
བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་སྔར་གྱི་རང་བློའི་རྣམ་པ་གང་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་ལ་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་པའང་ག་ལ་སྲིད་དེ་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །གཉིས་པ། དོན༷་སྔོན་པོ་དང༷་དོ༷ན་ཏེ་སྔོ་འཛིན་གྱི༷་ཡུལ་ཅན་ཡི༷ད་ཀྱི་བློ་དག༷་གི༷་མྱོང༷་བ༷་གཉིས་པོ་རིམ༷་བཞི༷ན་སྐྱེ༷་བ༷་སྟེ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་དང་སྔོ་འཛིན་མྱོང་བ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ༷འ༷ང་སྔོན་པོ་ཁོ་ནའི་སྣང་བ་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་སྤེལ་མར་སྐྱེ་དགོས་པས་ན་དོན་སྣང་དང་ཤེས་སྣང་གཉིས་ཏེ་སྣང༷་བ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་བརྩ༷ད་པའི༷་སྐྱོན༷་འདི༷་གདོ༷ན་པར༷་དཀ༷འ་སྟེ། དུས་མཉམ་པ་ལ་དོན་སྣང་བློ་སྣང་ཐ་དད་པར་སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་དུ་སྣང་ཞིང་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སྤེལ་ནས་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་འདི༷་ལྟར༷་ཡུལ་མྱོང་བ་ན་སྔོ༷ན་པོ༷་ལ༷་སོག༷ས་པ༷འི་ཡུལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་དེའི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དམ༷། དེ་མྱོང༷་བ༷་གཅི༷ག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་ཀྱི༷་སྔོ༷ན་པོ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཡི་བློ་ནི༷་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི་བློ་གཞན་ཡོད་པ་མ༷་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་གཅིག་ཉིད་སྣང་བ་ལས་ཡུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མ་དམིགས་ལ། སྔོ་འཛིན་གཅིག་པུ་ལས་མྱོང་བྱེད་གཉིས་སུའང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མཉམ་པའི་བློ་མྱོང་གཞན་འདོད་དགག་པ་འདི་སྐོར་འཆད་ལུགས་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པའི་ལན་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཏབ་ནས། འདི་ནས་བརྩམས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང་ནས་བསྟན་པའི་ལན་གསལ་པོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
念成识次第
དེ་ལ་གཉིས་པ་ཤེས་རིམ་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ལ། དྲིས་ཤིང་དེ་ལ་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེའི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པ། །
问已说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་
20-349b
དེའི་ཁྱབ་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཤེས་པ་སྔ་མ་ཤེས༷་པ་གཞན༷་གྱིས༷་རྗེས༷་སུ་མྱོང༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ལ༷འང༷་ཕྱིས་སུ་དྲ༷ན་པ༷་སྐྱེ་བར་མཐོང༷་ན༷། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་གང༷་གིས་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཞེས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདྲི་བར་མཛད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
如此，通过良好了解对象和认知主体各自不混杂的特性而进行体验之后，没有良好了解的对象和对象认知，那些后来怎么能分别回忆呢？独立地回忆和体验两者都是完全不可能的。如果有独立的体验，那么就可能有不混杂的独立回忆。这并非心识将对象和认知执为无差别，如果是那样，虽然不能分别回忆，但从自身角度也可以分别回忆，这样解释也是有的。
那么，你们自己不也承认像回忆蓝色一样回忆认知蓝色的存在吗？虽然确实如此，但从不认为有独立的回忆认知主体。存在回忆对象和主体两者，但分开回忆两者都是不存在的。因此，虽然说回忆对象，但实际上只是回忆先前体验的自心显现，而不可能直接体验对象，也就不可能直接回忆对象，我们不这样承认。
第二，按照蓝色对象和作为蓝色认知的对象主体意识这两种体验依次产生，即交替产生蓝色的体验和对蓝色认知的体验的观点，蓝色的显现不可能是无间断的，而应当是心识和蓝色的显现交替产生，因此将面临显现呈现多样性的困难，这个过失难以避免。因为若是同时，对象显现和心识显现应该像蓝色和黄色一样同时显现为不同的，而若是交替产生，就应该交替显现。
因此，当体验对象时，只是了解为蓝色等对象处的实体的单一显现，或者是单一体验的本性，而不是有其他体验蓝色显现的心识的心识，因为只观察到一个蓝色显现，没有观察到显现为两个对象，也没有观察到单一的蓝色认知有两个能体验者。
关于否定同时的心识体验另一个心识的这些解释，虽然有各种说法，但只有这种是正确的。以上是对以记忆为因证明自证的不定因回答，这是法称论师自己给出的回答，从这里开始，他明确区分并解释了陈那论师著作中所说的回答。
念成识次第
其中，第二，从意识次第的记忆证成自证分为：提问并对此说过失，驳斥对此过失的解答。
首先，提出过失和证明其遍及性。
首先，如果前心识被其他心识所随后体验，之后产生回忆，那么后心识又是被哪个心识所体验的？这是对不承认自证的立场所提出的问题。
;


 །དེ་ལ་ལན་དུ་གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་ཡང༷་རང་གི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན༷་གྱིས༷་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཤེས༷་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རི༷ག་པར་བྱེད་པའི་བློ་རྣམས་ཕྲེང༷་བ༷་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས༷་སུ་གཅིག་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་ན། བློ་ཕྱི་མ་འདི༷་དག་གི་སྐྱེད༷་བྱེད་གཟུང་དོ༷ན་དེ་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་སྔ༷་ལོགས་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལ་ཁྱབ་པའང་ཡོད་དེ། བློ་རང་གི་གཟུང༷་བའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི༷་གྱུར༷་པ༷་སྟེ་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་རང་གི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བ༷ར་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པའི་བློ་དེ༷་དག༷་མི༷་འཛི༷ན་པར༷་ནི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཞན༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བསྐལ་པའི་བར་དུ་རང་གི་བློ་ཁོ་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། བློ་ཀུན་མྱོང་བའི་དབང་བྱས་ལན། །ཐ་མ་མི་མྱོང་འདོད་པའི་ལན། །
受作主之答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་འཕོ་བའི་ལན། །དོན་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ལན་དགག །
对外境作答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ཡི་དོན་གྱིས་གེགས་བྱས་ལན། །སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན། །
外境所碍之答
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ནང་གི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འཕོ་བས་ན་ཕྱི་དོན་གྱིས་ནང་བློ་བརྒྱུད་མར་འཛིན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་གཞན་
20-350a
བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ༷་ནུས་པ་ངེས༷་པ༷འི་ནང༷་གི༷་ཡ༷ན་ལག༷་སྟེ་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི༷་རྟག་ཏུ་གནས་བཞིན་དུ། དེ༷་དག༷་ལ༷་གཞ༷ན་ཕྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་སྟེ་བློ་ཡི་གཟུང་དོན་གཟུགས་སོགས་གང༷་གིས༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་བློ་སྔ་མ་ཡོད་ཅིང་བློ་ཕྱི་མ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དོན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དང་པོ། ཕྱི་དོན་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་ནི༷་བློའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་བློ་སྔ་མ་འཛིན་པ་དེ༷་ལ༷་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཉེ་བའི་གཟུང་དོན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན༷་དུ་ནང་གི་གཟུང་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན༷་གང་ཟག་འགས༷་ཀྱང༷་རང་གི་བློ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་བས་ན། ཡུལ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་སོགས་མཐོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བློ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །ཕྱི་དོན་མི་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཕུང་ལྔ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕྱི་དོན༷་དེ༷་ཉེབ་མི༷ན་པའི༷་གན༷ས་སྐབ༷ས་འགའ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རང་གི་བློ་གཏན་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་ལ། རྩ༷་བ༷་མྱོང་བ་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཁོ་བོའི་བློ༷་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་སྔ་མ་ཡི༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་འདི་འདྲའི་འདོ༷ད་པ༷་འདི་ནི་ཨ༷་རེ༷་མཛེ༷ས་སོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འད༷ས་མ་འོངས་སོ༷གས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་གང༷་དག༷་ལ༷་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན༷་ཉེ༷་བ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ་ལ༷་ཡུལ་རང་མཚན་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་
20-350b
ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་འདས་སོགས་ད་ལྟ་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དོན༷་ལ༷་སེམས་ཀྱིས་དཔྱོ༷ད་པ༷་ནམ་ཡང་མི༷་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།

 །དེ་ལ་ལན་དུ་གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་ཡང༷་རང་གི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན༷་གྱིས༷་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཤེས༷་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རི༷ག་པར་བྱེད་པའི་བློ་རྣམས་ཕྲེང༷་བ༷་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས༷་སུ་གཅིག་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་ན། བློ་ཕྱི་མ་འདི༷་དག་གི་སྐྱེད༷་བྱེད་གཟུང་དོ༷ན་དེ་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་སྔ༷་ལོགས་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལ་ཁྱབ་པའང་ཡོད་དེ། བློ་རང་གི་གཟུང༷་བའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི༷་གྱུར༷་པ༷་སྟེ་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་རང་གི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བ༷ར་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པའི་བློ་དེ༷་དག༷་མི༷་འཛི༷ན་པར༷་ནི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཞན༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བསྐལ་པའི་བར་དུ་རང་གི་བློ་ཁོ་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། བློ་ཀུན་མྱོང་བའི་དབང་བྱས་ལན། །ཐ་མ་མི་མྱོང་འདོད་པའི་ལན། །
受作主之答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་འཕོ་བའི་ལན། །དོན་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ལན་དགག །
对外境作答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ཡི་དོན་གྱིས་གེགས་བྱས་ལན། །སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན། །
外境所碍之答
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ནང་གི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འཕོ་བས་ན་ཕྱི་དོན་གྱིས་ནང་བློ་བརྒྱུད་མར་འཛིན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་གཞན་
20-350a
བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ༷་ནུས་པ་ངེས༷་པ༷འི་ནང༷་གི༷་ཡ༷ན་ལག༷་སྟེ་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི༷་རྟག་ཏུ་གནས་བཞིན་དུ། དེ༷་དག༷་ལ༷་གཞ༷ན་ཕྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་སྟེ་བློ་ཡི་གཟུང་དོན་གཟུགས་སོགས་གང༷་གིས༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་བློ་སྔ་མ་ཡོད་ཅིང་བློ་ཕྱི་མ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དོན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དང་པོ། ཕྱི་དོན་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་ནི༷་བློའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་བློ་སྔ་མ་འཛིན་པ་དེ༷་ལ༷་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཉེ་བའི་གཟུང་དོན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན༷་དུ་ནང་གི་གཟུང་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན༷་གང་ཟག་འགས༷་ཀྱང༷་རང་གི་བློ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་བས་ན། ཡུལ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་སོགས་མཐོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བློ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །ཕྱི་དོན་མི་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཕུང་ལྔ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕྱི་དོན༷་དེ༷་ཉེབ་མི༷ན་པའི༷་གན༷ས་སྐབ༷ས་འགའ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རང་གི་བློ་གཏན་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་ལ། རྩ༷་བ༷་མྱོང་བ་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཁོ་བོའི་བློ༷་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་སྔ་མ་ཡི༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་འདི་འདྲའི་འདོ༷ད་པ༷་འདི་ནི་ཨ༷་རེ༷་མཛེ༷ས་སོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འད༷ས་མ་འོངས་སོ༷གས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་གང༷་དག༷་ལ༷་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན༷་ཉེ༷་བ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ་ལ༷་ཡུལ་རང་མཚན་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་
20-350b
ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་འདས་སོགས་ད་ལྟ་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དོན༷་ལ༷་སེམས་ཀྱིས་དཔྱོ༷ད་པ༷་ནམ་ཡང་མི༷་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是对藏文文本的完整直译：
对此回答，假如认为那也是由随后产生的另一种意识所感知，那么，如果前前意识被认知的心识如同一串，一个接一个地相续而生，那么当问到这些后面的心识的所缘对象是什么时，如果回答是刚刚前面的那个心识本身，那么所有心识都只会执取自己的前者，而不会转向外境的其他对象。第二，对此也有遍计，心识的所缘性质，即所缘对象是紧接在其前刹那生起的心识，这样的话，后心如何不执取那些心，而去执取外境的其他对象呢？将会在劫的间隔中只执取自己的心识连续不断地相续。
破其遮过
第二有，以一切心受行之答。最后不受认同之答。
受作主之答
首先，对外境转之答。遮止所知同时执取之答。
对外境作答
首先，外境所阻碍之答。前心能力耗尽之答。
外境所碍之答
首先，略说及广说。
略说
首先，不一定只执取内心意识，因为当外境作为对象存在时，会转向它，所以外境阻碍内心相续执取，这么说是不正确的。前心于自身为所缘的另一意识生起的本性的确定力，即作为心识生起之因的内分，恒常存在的情况下，对于它们，外分，即心识的所缘对象色等，有什么阻碍呢？不会有阻碍，因为产生意识的能力就是前心的存在，而且与后心极为接近，除此之外别无他物的缘故。如同在视域中的蓝色一样。
广说
第二分为：依靠对象存在而破除；依靠对象不存在而破除。
首先，若想：为何外境接近不能造成阻碍？色等外境作为心识的对象接近，也不能阻碍执取前心，因为有比它更接近的所缘对象内分的缘故。否则，如果尽管内部所缘存在，但对象接近能造成阻碍，那么当外境接近时，任何人也不会体验自己的心识，那么如何回忆在观看舞蹈表演等场合的自心体验呢？外境不接近的情况不存在，对于具有五蕴的人来说，不存在外境不接近的任何情况，因此永远不会体验自己的心，若根本没有体验，则"我生起了这样的心"的前心之忆念也不会存在，这种主张真是可笑啊！第二，对于那些思考过去未来等对象的分别念，并没有接近的外境所缘对象，在那种情况下，由于没有对象自相接近的力量使意识转向外界的原因，对于现在没有自相作为对象的过去等对象，心永远不可能去观察。


 །
昔意所作尽之答
གཉིས་པ་སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན་ལ། དངོས་ལས་ནུས་གཞན་འདོད་པ་དགག །གྲུབ་དོན་རང་གི་ལུགས་བཞག་པའོ། །
破除实有许别
དང་པོ་ལ། སྔ་བློའི་ནུས་པ་སྤྱི་ཟད་དགག །བྱེ་བྲག་གཟུང་ནུས་ཉམས་པ་དགག །
破昔意共作尽
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློ་སྔ་མ་དེས་བདག༷་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེད༷་པ༷འི་ནུས༷་པ༷་ཅི་ཙམ་ཡོད་པར་བློ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ནས་རི༷མ་གྱིས༷་ཟ༷ད་པ༷་ན༷་གཟོད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞན༷་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་ཞིང་འཛིན་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། གཉིས་པ་ལན་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། དེ་ལྟ་ན་བློ་སྔ་མ་ལས་འཕོས་མ་ཐག་པའི་དོན༷་འཛིན་པའི་བློ༷་དེ༷་ནི༷་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ་གང་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། རང་གི་སྔར༷་གྱི༷་བློ༷་ནི༷་ནུས་པ་ཟ༷ད་པར་འདོད་པས་ན༷་གང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཟད་པ་དེ་ནི་ཚིག་པའི་ས་བོན་བཞིན་དུ་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་དེའི་རྗེས་ཐོག་གི་བློ་དེ་དོན༷་ལ༷་ཡང་འཕོ༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བློ༷་སྔོ༷ན་མ་དེ་མ་ཐག་ལ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ༷ར་བློ༷་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན། ཡུལ་གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་ཉེ་བར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡིད་གཟུགས་མཛེས་ལྟ་བུའི་དོན༷་གཞན༷་ལ་ལྷག་པར་ཆག༷ས་པས་སྒྲ་སོགས་གཞན་གྱི་ཤེས༷་པ་སྐྱེ་བའི་ཡིད་བྱེད་དེ་མ་ཐག་པ་ནུས༷་པ་ཉམ༷ས་པར་བྱས་པ་ན༷་ཤེས༷་པ༷་གཞན་དེ་དག་ཡུལ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ༷་བ༷་མ༷་རྟོག༷ས་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། འཐད་པ་རང་གི་རྩོད་སྤང་བརྗོད། །མི་འཐད་གཞན་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ཡིད་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་མཐུས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་གཞན་སྐྱེ་
20-351a
པ་དང་མི་སྐྱེ་པ་དེས་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་ཤེས་དྲུག་གི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མ་མཐོང་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཀུན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཡིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་ཅི༷ག་ཅར༷་རི༷གས་མི་མཐུན་པའི་འཇུག་ཤེས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ཡ༷ང་། ཡིད་གཟུགས་ལ་ལྷག་པར་གཏོད་པ་ལྟ་བུ་ཤིན༷་ཏུ་གས༷ལ་བའི༷་སེམས་གཅི༷ག་གི༷ས་འཇུག་ཤེས་གཞན་འབྱུང་པའི་ནུས་པ༷་སྐབས་དེར་ཉམ༷ས་པར༷་བྱས༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་གནས་སྐབས་དེར་ཀུན༷་གཞི༷་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཇུག་ཤེས་གཞ༷ན་འབྱུང༷་བ༷་མི༷ན་ཏེ། རླབས་རྒྱ་མཚོ་ལས་འབྱུང་ཡང་བས་རང་གི་གཡོབ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་ན་འཇུག་ཤེས་རང་རང་གི་དེ་མ་ཐག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་བ་ཅིས་ཤེས་སྙམ་ན། འཇུག་ཤེས་ཕྱི་མ་རྣམས་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་ཀུན་གཞི་གཅིག་པུ་ལས་འབྱུང་ན༷། ཡི༷ད་སྔ་མའི་འཇུག༷་པ་ནི༷་མཚུང༷ས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ༷་ཡི༷ད་ཕྱི་མ་གཞན༷་ལྟོས༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྟག་ཏུ་མ་ངེས་པར་དུ་མར་སྐྱེ་དགོས་ནའང༷་ཡི༷ད་ཀྱི་ཤེས༷་པ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རི༷མ་བཞི༷ན་དུ་སྐྱེ༷་བ་ལས་མང་པོ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བས༷་ཀྱང༷་ཕྱི་མ་སྔ་མ་ལ་རིམ་བཞིན་ལྟོས་པ༷་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ༷་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞན་དག་གི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ལུགས་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ལ། རྟག་གཅིག་ཡིད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །བདག་ཡིད་ལྡན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །འདུ་བྱེད་དག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །དང་པོ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ན་རེ། ཡི༷ད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་
20-335a
ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་ཞེས༷་པ་དེ༷་དག༷་གི་ཐ་སྙད་སོ་སོར་སྨོ༷ས་སུ་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མཐོང་བ་དང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པས་ན་གང་ཡང་མ་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེས་ཅི་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
昔意所作尽之答
第二，前心能力耗尽之答分为：破除实有许别。成立自宗观点。
破除实有许别
首先分为：破昔意共作尽。破特定所执能力衰减。
破昔意共作尽
首先，论述前宗及其回答。首先，假如前心对自身为所缘的后识，有多少产生能力就产生多少后识，逐渐耗尽后，才转向并执取外界的其他对象，这么说的话。第二，回答分为：提出过失及遣除诤论。首先，若是如此，从前心转向后立即执取对象的心识，是从哪个心识产生的呢？因为承认前心的能力已经耗尽，如同任何产生结果能力已耗尽的东西，就像烧焦的种子一样不能作为因。因此，其后的心识也不会转向对象，因为前心没有产生后心的能力时，后心是不会产生的。例如，即使有色声等境在接近处，但当因为特别贪着于美色等其他对象，而使产生声等其他识的意识作用立即能力衰减时，其他识虽有对象也不被了知，即没有见到的缘故。第二分为：陈述合理自宗遣除争论。破除不合理他宗。首先，心识趋入对境的力量，导致后心的生起与否，因此阿赖耶识不会成为转识六识的因，因为虽有阿赖耶作为因，却未见到随其增减而增减，但见到随意识增减而增减，所以一切识的近取因只是意识，如果这么说的话，不存在那样的过失，因为虽有从近取因阿赖耶识同时生起不同种类的转识，但当极为明显的一个心识，例如意专注于色，使其他转识生起的能力在那时衰减，因此在那种情况下，其他转识不会从阿赖耶识生起。如同波浪虽从海洋生起，但是依靠自己前一个波动而生起一样。如此，有阿赖耶因时，转识各依其等无间缘而随缘生起，怎么知道呢？如果后转识不依前识而生起，只从阿赖耶一者生，那么前意识的趋入不会作为等无间缘而被后意识所依，若是如此，应当常时不定地生起多个，然而意识是一个接一个地随前前相应地生起分别念，并非同时生起多个，由此也成立后心依次依靠前心。第二，陈述他人认为一切识永不同时生起的主张分为：破常一意识生起。破具意我所生起。破诸行所生起。首先，胜论师等说：意是极细微唯无分微尘的本性，极为微细，且所谓对境者识，这些名言怎么能分别说呢？因为见与感知都遮止，所以任何未见未感知者无法诉说。


 །དེས་ན་རྣམ་པ་མེད་ན་བློས་ཡུལ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ལ་རང་རིག་མེད་ན་མྱོང་བ་གཏན་མི་སྲིད་པས་གང་མྱོང་བ་དེ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ཚུར་མཐོང་གི་སྐྱེལ་སོ་ཡིན་ནོ། །
现则其自证成
གཉིས་པ། དཀར་སོགས་སུ་གསལ་བའི་སྣང་བ་འདི་ཅི༷་སྟེ༷་ཤེས་པ་ར༷ང་གི་དངོ༷ས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ༷་ན༷་ཤེས་པ་དེ༷་རང༷་ཉི༷ད་དཀར་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རབ༷་ཏུ༷་གསལ༷་བ༷ར་གྱུར་པས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་རང་ཉིད་དཀར་སོགས་དེ༷་ཡི་རྣམ་པར་མི༷་གསལ༷་བ་ཡིན་ན༷་ནི༷་དོན༷་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱང་མི༷་གས༷ལ་བ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དཀར་སོགས་གསལ་པོར་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
故此其余邪分别亦破
གསུམ་པ། ཤེས་པས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པ་མིན༷་པའི༷་ཕྱོག༷ས་དག༷་ལ༷་ཕྱི་དང་ནང་གི་དོན༷་ཀུན༷་མཐོང༷་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་འདི༷་ཡིས༷་ནི༷་རང་གི་བློ༷་ནི༷་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་མིན༷་པར་སྨྲ༷་བ༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ༷འང་ལན༷་བཏབ༷་པར་གྲུབ་བོ༷། །
内乐等以受成
གཉིས་པ་ནང་གི་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་བློ་མངོན་སུམ་བསྒྲུབ། །མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །
乐受以意现量立
དང་པོ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་རིག་ཡིན་དམ་བཅའ། །དེ་ཡི་འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ། །
乐受许自证识
དང་པོ་རྟེན༷་དབང་པོ་དང་དམི༷གས་པ་ཡུལ་དང་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་གོ༷མས་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་ནི༷་འཇུག་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་དང་སྡུག༷་བསྔལ་འདོ༷ད་པ༷་དང་མི་འདོད་པ་སྡང་བ་དང་རྩོལ་བ་ལ༷་སོག༷ས་
20-335b
པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་མངོ༷ན་སུམ་དུ་མྱོང་བ་དེ༷་དག༷་ནི༷་བློ་ཉི༷ད་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་གཞ༷ན་དེ༷་ཤེ༷ས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཚད་མས་དམིགས་པའམ་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱང་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ན་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
立其如理
གཉིས་པ་ལ། རང་གི་བདེ་སྡུག་གཞན་མྱོང་ཐལ། །རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་བདེ་སོགས་ཀྱང་། །
己苦乐他受之过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་ལན་རྣམས་འགོག །
说过失
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་ཚུལ། །དང་པོ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་བདེ་སོགས་རང་ལས་དོན་ཐ༷་དད་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཞ༷ན་གྱི༷ས་རིག༷་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས༷་ཀྱང༷་ནི༷་དེ༷་ལ་ལོངས་སྤྱོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་པ་གང་ཞིག །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དམིགས་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྐྱེས་སྣང་རིག་པར་འཇོག་ན་འཇུག །མིན་ན་ཡུལ་ཀུན་མི་མྱོང་ཐལ། །དེས་ན་སྣང་ཀུན་ཤེས་པར་བསྒྲུབ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སོགས་དེ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་དང༷་བདེ་སོགས་དེ༷ར་སྣང༷་བ༷འི་བློ༷་ནི་བདེ་སོགས་དེ་རི༷ག་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་མེད་པ་གཞ༷ན་ནི་དེས་དེ་རིག་ཅེས་མི་བརྗོད་པས་ན་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་མྱོང་བ་མིན༷་ནོ་སྙམ་ན༷། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་དམིག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་སྐྱེས་བུ་གཞ༷ན་གྱི་བློ་ལ༷་ཡ༷ང་དེས་བསྐྱེད་དང་དེར་སྣང་གཉི༷ས་འདི༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་བར༷་ཡོ༷ད་དེ། དམིགས་ཡུལ་དེས་བསྐྱེད་པ་དང་དེར་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཅི༷་སྟེ༷་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཕ་རོལ་པོའི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་མིན༷་ཞིང༷་དེར༷་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་ཡ༷ང་
20-336a
མ༷་ཡི༷ན་ན་དེ༷་འདྲའི་བློ༷་དེ༷་རང་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་བཅས་དང་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
因此，若无相，心不可能见境；若无自证，体验完全不可能，所以任何被体验的都是以自证本性而显现而已，这是了解这部论典最究竟精要之普通人的观点。
现则其自证成
第二，若问：显现为白等的这个现象为什么是识的实体呢？那么，识本身成为白等的自性而极为明显，由此自证成立。因为，如果识本身不明显呈现为白等的相，那么白色等对象也将成为不明显，因为除了在识本身上白等清晰显现以外，没有任何所谓的对象明显这样的事物。
故此其余邪分别亦破
第三，对于主张识不能自证的观点，会有内外一切对象都无法见到的过失，通过这一驳斥，也确立了对所谓主张自心不是自身现量的胜论师的回答。
内乐等以受成
第二，以内在的乐等体验成立自证分为：乐受以意现量立。非现前则过失太大。
乐受以意现量立
首先分为：乐受许自证识。善巧成立其道理。
乐受许自证识
首先，依于根、所缘境及内在作意习惯的差别，而有小中大不同趣入的乐、苦、欲、不欲、嗔、精进等差别的现量体验，这些是心自身生起那样本性的自证现量体验，而不是有任何与乐等不同的他者，成为其他识，为量所缘或了解，虽然没有这些，但乐等的体验是不可否认的，所以心自身体验是成立的。
立其如理
第二分为：己苦乐他受之过。瑜伽师亦他乐等。
己苦乐他受之过
首先，说过失及破诸答。
说过失
首先，真实及过失适用的方式。首先，如果乐等不是作为识的本质而被体验，而是作为与乐等自身不同的其他识所了知，那么其他人也将享用它，因为乐等仅是产生识的所缘缘，而且它也可被他人所缘的缘故。第二分为：若立生显为识则适用。若非则一切境不受过。故证一切显为识。首先，如果说乐等所生起的和显现为乐等的心是了知乐等的，而没有这两者的其他不称为了知它，所以没有这样的情况，他人相续中的乐等不被体验，如果这样想，那么以他人的乐苦作为对象而缘取的其他人的心上，这两种（由其生起和显现为它）必定也存在，因为是以所缘境而生起且显现为它的心的缘故。第二，如果认为缘取他人乐等为对象的心，不是由对方的乐等所生，也不是显现为它，那么这样的心将成为没有自身以外的对象，若是如此，则成立有相和自证。


 །ཕ་རོལ་རྣམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ན་རེ། ཡུལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེའི་རང་མཚན་མ་བཟུང་ཡང་སྤྱི་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་སོགས་དེ༷་མ་བཟུང༷་ན་དེའི་སྤྱི་དག༷་ཀྱང༷་མི༷་འཛི༷ན་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ༷་ནི༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས༷་པོ་མི༷ན་ཞེས༷་ཀྱང༷་སྔར༷་རིགས་པ་བདུན་ལ་སོགས་པས་བཤ༷ད་ཟིན་པར་ཟད་དོ༷། །དེས་ན་སྤྱི་ཞེས་པ་བློའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱི་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པ། ཚུལ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་ལ་མྱང་བྱའི་དོན༷་དུ་མངོན་པར་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ༷་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་མིན༷་པར་གྲུབ་པ་དེས༷་ན༷་མངོ༷ན་སུམ༷་དང༷་ནི༷་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པར་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །
作答
གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་གཞན་གྱིས་མི་མྱོང་བའི་ལན་དགག་པ་ལ། མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་ཡོད་པའི་ལན། །མ་མཐོང་ལྡན་སོགས་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷་གཞན་གྱི་བློས་དམིགས་ནས་འཛིན༷་པར་བྱེ༷ད་ཀྱང༷་རང་གི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱུར་པ་ཉི༷ད་ནི༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ནི་མི་འདོད་ལ་དོན་དེ་ཉིད་གཟུང་བའི་ཚེ་དོན༷་གཅིག་འཛིན་པར་མཚུང༷ས་པ་ལ་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་པ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མིག་མ་འཁྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དེའི་ཡུལ་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་མིན་ན་དོན་གཞན་གང་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་
20-336b
པ། མ༷་མཐོ༷ང་བ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཡང་ན་བདེ་སོགས་ནང་དུ་བདག་ལ་དོན༷་གཅི༷ག་ཏུ་འདུས་པ་དང་དབང་པོ་དང་བདེ་སོགས་དང་ལྡན༷་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་མཉེས་མ་མཉེས་སོ༷གས་ཀྱིས༷་གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེས་བུ་སོ་སོའི་མྱོང༷་བ༷་ནི་སོ་སོར་ངེས༷་པ་ཡི༷ན་གྱི་རང་གི་བདེ་སོ༷གས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་བདེ་སོགས་གཞ༷ན་ནི༷་རྣམ༷་པ་ཀུན་ཏུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་འཛིན༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འཛིན་པའི་ལས་སོགས་གཏན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རྣམ་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དམིགས་པར་ནི་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། མ་བླངས་ན་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རང་གི་མྱོང་བ་དང་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་བའི༷་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་དབྱེ༷་བ༷་ཡོད་པའང༷་གོང་དུ་བསལ༷་ཟིན༷་ཏེ། །དོན་མཚུངས་ཐ་དད་དེ་གང་ལས། །ཞེས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ༷། །
瑜伽士他乐等亦他受之过
གཉིས་པ་རྣལ་མངོན་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པ་ལ། གཞན་ལ་མི་འདོད་ཐལ་བ་བརྗོད། །རང་ལ་ཉེས་པ་དེ་མི་མཚུངས། །
说他不许之过
དང་པོ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་དཔྱོད་པ་པ་མ་གཏོགས་རང་དང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་འདོད་པ་གང༷་དག༷་གི་ལུགས་ལ་རྣལ༷་འབྱོར༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་རྒྱུད་གཞ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་མངོན་སུམ་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང་བ་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གཉིས་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་ཉ༷མས་སུ་མྱོང༷་བ་མཚུང༷ས་པས༷་ན༷་རྣལ༷་འབྱོར་པ་དེ༷་ཡང༷་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་པོ་དེ༷་བཞིན༷་གདུང་བར༷་འགྱུར་རོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
对方无相论者说：不会没有对象，因为虽未执取他人相续的乐等自相，但执取的是共相。如果没有执取乐等，就不会执取其共相，因为单独的共相不是能产生识的实在事物，如前已用七种理由等解释过了。因此，所谓共相是对心识相分假名为共相，外在的共相自身永远不会产生心识。第三，由于这个道理，显现于识中作为所受对象的，不是异于能受心识的他物，由此成立现量，并且由于识自身被体验，所以成立自证。
作答
第二，破他人相续乐等不被他人体验的回答分为：现量非现量之答。破未见相属等答。
首先，若说：虽然他人心识能够缘取而执持他人相续中的乐等，但不像自身乐等那样是现量，所以体验不相同。按你的观点，不承认相分，当执取那个对象本身时，相同地执取同一对象，而一方是现前的，一方非现量，这种差别是由什么原因造成的？就像两个未错乱的眼睛观察同一蓝色一样。若那心识的对象不是他人的乐等，那又是什么其他对象呢？将成为没有对象的识。第二，若说：由于未见的过去业，或者乐等内在与自身合为一体，或者与根和乐等有相属关系，或者由自在天的喜不喜等，各个有情的体验各自确定，所以自己的乐等不被他人体验。若如此，与他人有一体关系的乐等，在任何方面也不会被另一方所执取，因为执取它的业等完全不可能存在。如此，无相论者你必须承认能缘取他人相续的乐等，若不承认，将成为无境的心识自证。即使如此，若想：自己的体验和他人的体验有区别。这种区分已在上文中排除了，在"对象相同差别何来"一节中已经说明。
瑜伽士他乐等亦他受之过
第二，依瑜伽现量指出过失分为：说他不许之过。自无此等过失。
说他不许之过
首先，提出过失及破其回答。首先，除唯物论者和正理派，在自他宗派中承许瑜伽现量的观点中，瑜伽现量体验他人相续的乐等时，能体验者和瑜伽行者二者都相同地无相分地体验，因此瑜伽行者也会像体验者那样被对方的痛苦所灼热。


 །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལ་ཡུལ་བདེ་སོགས་དང་དེ་ཡི་ཡུལ་ཅན་དབང་པོ་ཕྲད་དགོས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་ཡུལ༷་དང་དབ༷ང་པོ་འདུས༷་ཤིང་ཕྲད་པ་མེ༷ད་པས་ཡུལ་དབང་འདུས་པ་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ནི༷་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ༷་དག༷་ལ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ༷་མི༷ན་ནོ་
20-337a
ཞེ་ན༷། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་ར༷ང་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་ཉིད་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས༷་པར༷་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་ནི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བའི་དོན་མིན་ཏེ། རང་གིས་རང་ཉིད་མྱོང་མི་སྲིད་པར་འདོད་པས་སོ། །འོ༷ན་ཀྱང༷་ནི༷་བློ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་དེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཤེ༷ས་པ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཙམ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང༷་བ་ཡི༷ན་པར་འདོད་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པ་དང་མྱོང་བ་པོའི་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་དབང་འདུས་མ་འདུས་ཀྱི་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཡུལ་དེ་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །
自宗无其过
གཉིས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣལ་མངོན་འདོད་པས་ན་དེས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཚེ་ཉམས་མྱོང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ་ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ༷་ལ་སོ༷གས་པ་རང་རིག་པས་མྱོང་པ་མི༷ན་པ༷ར་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་དམིགས་ཡུལ་དེ་དམིགས་པ་པོ་རང་ལ་གདུང༷་བ་དང༷་ཕན༷་འདོག༷ས་པའི་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་ལ་གང༷་གི་ཚེ༷་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་མྱང་བྱ་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ར༷ང༷་གི༷་ངོ༷་བོར༷་དངོས་སུ་སྣང༷་བ༷་ནི༷་གདུང༷་བ་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་དམིག༷ས་པའི་ཤེས༷་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་གདུང་བ་མྱོང་བ་མིན༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་གྱི་གདུང་པ་དམིགས་ཙམ་གྱིས་དེ༷་ལྟ༷ར་གདུང་བའི་ཐལ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །དེས༷་ན༷་ཤེས༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་ཡུལ་དམི༷གས་པ་དང་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང༷་བ་དག༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་བཞན་པ་དེའི་ངོ་བོར་མ་སྐྱེས་ཀྱང་དོན༷་དེ་དང༷་འདྲ༷་བ༷་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་དེ་ལ་དམིག༷ས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ༷་སྟེ། མྱོང་བྱེད་ར༷ང་ཉི༷ད་མྱང་བྱའི་ངོ་བོར་གསལ༷་བ༷་ལ་དེའི་བདག༷་ཉིད་དུ་མྱོང༷་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་བག་ཆགས་གསལ་བར་མ་སད་པའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་མེའི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པ་ན་སྤྱི་ཙམ་དུ་རང་
20-337b
རིག་གིས་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་རང་མཚན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་མེའི་ཚ་བ་སོགས་མི་མྱོང་ལ། གསལ་བར་སད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ན་མེ་ཉིད་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བས་ན་མྱོང་བར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་ཡང་རང་སྣང་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མྱོང་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་གཅིག་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། བག་ཆགས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུད་སོ་སོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་གྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་བྱས་ཀྱང་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་ལ། རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ལ་མྱོང་བ་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་བདེ་སོགས་དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀའི་ཡང་བློའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་བཞིན་ནོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
第二，如果说：虽然体验乐苦需要境（乐等）与其境者（根）接触，但瑜伽行者没有境与根的汇聚与接触，所以从境根汇聚中产生的苦痛不会在那些瑜伽行者中生起。在主张乐等是心识以外的你们宗派中，心自身生为苦的本性本身不是苦的体验，因为你们认为自证不可能存在。然而，你们认为仅仅是以自心外的苦作为对象而生起的识就是苦的体验，那么瑜伽行者的现量与体验者的现量识之间，在境根是否汇聚方面有什么差别呢？因为两者都只是直接执取那个对象而已。
自宗无其过
第二，若说：你也承认瑜伽现量，所以当它现量那个时，体验应当相同。不相同，因为在我们的系统中，以自证体验生为自心本性的苦等，而不是仅仅缘取他者，所缘境不会成为使缘取者灼热或获益的因，而当能受心自身直接显现为所受苦的自性时，那才是灼热，仅仅生起缘取他人痛苦的心识不是体验灼热，当如此承许时，瑜伽行者仅仅缘取他人的灼热，不会导致如此灼热的过失。因此，一切心识的缘取对象与生为那个对象本性的体验是不同的。哪些呢？虽未生为所缘异体对象的本性，但生为与那对象相似，称为缘取那个对象；能受自身明显为所受本性，称为体验为其本性。例如，当执取未明显唤醒火的习气的隐蔽的火的共相时，虽然以自证体验为仅是共相，但它只是与自相相似而已，不会体验火的热等；而在明显唤醒的现量时刻，就像体验火本身一样。那么，瑜伽现量是现量，所以明显显现，为何不成为体验呢？虽然现量明显显现，但自身显现明显显现只是与他人体验相似而已，不会成为与他人相续体验一体的本性，因为是不同习气的不同相续。因此，在有相分的观点中，瑜伽现量虽然现量他人相续的乐等，但不会变成相似的体验，而在无相分的系统中，会变成相似的体验，因为对象乐等被自他双方直接执取无差别，而且双方都不接受生为心本性，就像两个现量见到蓝色的人一样。


 །དེ་ལྟར་གནས་མ་གྱུར་པའི་རྣལ་མངོན་ལ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་གསལ་སྣང་འབྱུང་གི་དངོས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ནི་ཕལ་པའི་བློས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཞེས་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་དང་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་བཞིན་ཇི་སྙེད་པའི་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱང་རོ་མཉམ་པའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཕལ་པས་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དོན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་བློ་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་ལྐོག་ན་མོའི་ཕྱི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་ལ་ཁེགས་ན་རྒྱུད་གཞན་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། 
20-338a
བདག་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབས་དང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་པ་དེས་སྒྲུབ་བོ་ཟེར་ན། རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སེམས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་བྱས་པ༷་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་པས་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་སྣང་བ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་མོད་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ལས་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་མ་གྲུབ་པ་གང་གིས་འགོག །དོན་ལྐོག་ན་མོ་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཀུན་ལ༷་སྤོས་ནས་འགོག་གོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ན་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མི་སྣང་ཞིང་། རགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའམ། ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་དོན་སྣང་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ལས་སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་བཞིན་གཅིག་གི་བག་ཆགས་ལས་རྒྱུད་སོ་སོའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འཆར་བའི་རིགས་པ་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་སྒྲུབས་དང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་བློ་ཡང་དོན་ལྐོག་ན་མོ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེམས་ལྐོག་གྱུར་དང་དོན་ལྐོག་གྱུར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ནའང་གཞན་སེམས་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ནི་དོན་སེམས་གཉིས་ཀར་མཚུངས་པར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
乐受以意现量立
གཉིས་པ་རང་བློ་མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། རང་བློ་ཡོད་པ་རྗེས་དཔག་འགྱུར། །དེ་ཉིད་འདོད་ན་མི་འཐད་ཚུལ། །
有己意即成比量
དང་པོ། གཞ༷ན་ཡང་རང་གི་
20-338b
བློ་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྱུར་པ་མེ༷ད་པས༷་ན༷་བློ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ལ༷ས་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། སུས་ཀྱང་རང་བློ་ཡོད་པར་ནི་འདོད་ལ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་མེད་ན་ནི་བློ་ཡོད་ཅེས་པའང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པས་རང་རིག་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རང་བློ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ན་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་དྲིས་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་དམ་བཅའ་བས་རང་བློ་ཡོད་པར་ཚད་མས་མ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
如此，未转依的瑜伽现量仅生起相似性的明显显现，而非直接显现。而如《成立他相续论》所说，圆满转依的佛陀智见是凡夫心识在任何方面都不能了知和表达的，因为见一切法如实性时，虽然不阻碍各种显现，但无相续差别和乐苦等戏论，安住于平等性中不动摇，所以凡夫无法思议。那么，蓝色等对境的显现虽然是现量明显显现，仅与心识为一体，但隐蔽的外境，像他人相续的乐等一样存在，并未遮破，若能遮破，则他相续也应被遮破，若如此想：
若你有唯我一人之外无其他有情相续的证明，你证明它，它就会被遮破。相续差别只是显现而已，而你这个证明一切显现皆是心识的唯识论者，就用你的理由来证明吧。若说：心是如何现量不同的相续？由于瑜伽行者已现量了，所以如此。瑜伽行者显现的他人心识，虽已证明与瑜伽行者的心识为一，但仅此显现，如何能遮破他人心识存在？若想：那就应用遮破隐蔽境的理由遮破一切。
如此，在显现时，除显现本身外，不显现作为外境本性的极微尘，以及从粗法无实体的方式遮破外境的理由，是否适用于他人心识？或者，若有证明虽无外境但有境显现的理由，如同一人的各种习气力量显现为各种蓝等，同样一人的习气能显现为不同相续的各种显现的理由，那么就这样证明，就能像证明隐蔽境不成立那样证明他人心识，但没有这样的理由，所以他心隐蔽和境隐蔽在各方面不相同。即使如此，了解他心存在的认识如何运作，两者（对境与心）相同成立的方式，应当如《成立他相续论》中所说的那样了知。
乐受以意现量立
第二，非现前己意则过失太大分为：有己意即成比量。若许此则不合理。
有己意即成比量
首先，另外，若无自心对自己为现量，则心将通过征相而了知，因为虽然人人都承认自心的存在，但它未被现量所成立，除了以比量证明存在外别无他法，若无任何能立的量，则"心存在"这句话将只是如同"石女之子存在"的承诺而已。因此，不接受心自证的立场若主张自心存在，当问及其证明何在时，无法以任何因相成立，仅仅以立宗而不以量知自心存在，这是极其卑劣的。


 །དེས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་མི་ཟ་བ་འདི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྟ་ལ་ཞོན་པར་གྱུར་བཞིན་ཏུ། །རྟ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དམ་བཅའ་མཁན་པོས་རང་གི་བློ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ཞེས་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན། གང་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ་དེ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང་། མངོན་སུམ་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྟགས་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་བློ་ཡང་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་མུན་ཁང་གི་རྫས་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རང་གི་ཁོང་པར་སྨན་གི་ཝཾ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་མེད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་པ་བཞིན་ནོ། །
许其非理
གཉིས་པ་ལ། དེ་སྒྲུབ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད། །རྟགས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་འབྲེལ་བ་མེད། །
其无能立因
དང་པོ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་བྱེ་བྲག་དགག །
破总相
དང་པོ། དེ་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་དེ༷་ཡང༷་རྟེན་དབ༷ང་པོ༷་དང་དམིགས་ཡུལ་དོན༷་ནམ༷་ཡང་ན་བློ༷་རང་ཉིད་དང་། ཡ༷ང་ན༷་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་སྔ༷་མ༷ར་གྱུར་པ་གང་རུང་རྟགས་སུ་འགྱུར༷་དགོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་གསུམ་དང་འབྲས༷་བུ་བློ་རང་ཉིད་དེ་ཚོག༷ས་པ༷་བཞི་པོ་འདི༷་དག༷་
20-339a
ལ༷ས་བློ་དང་འབྲེལ༷་པ༷་ཅ༷ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་རྟགས་གཞན༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ༷། བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་སོགས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲ་ལ་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་ནམ་ཡང་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རྐྱེན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ཚོགས་ན་སྐྱེ་ཞིང་མ་ཚོགས་ན་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་ཀྱི་དེ་ལས་རྒྱུ་གཞན་རྟོགས་ན་རྒྱུ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟགས་དེ༷་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ༷་ནི་རྟགས་ཡང་དག་མིན༷་ཏེ། རང་བློ་ཡོད་དེ། དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །གཉིད་དང་བརྒྱལ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱང་བློ་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །དོ༷ན་བཀོད་ན་ཡང༷་དབང་པོ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་འཁྲུལ་ཏེ། གང་དུ་སྔོན་པོ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དང་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་ནི་ཤེས༷་པ་ཡི༷ན་ལ་ཤེས་པ་དེ༷་ཡང༷་སྐབས་འདིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཉིད་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ཉི༷ད་མིན༷་ཏེ། རྟགས་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་བློ་རང་དུས་ན་རང་གིས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མེད་ཀྱང་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་རང་གིས་བརྗེད་པ་སྟེ། རང་དུས་ན་མེད་པ་ཅི་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་ཞིང་དྲན་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དྲན་པར་བྱ་རྒྱུ་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང་མི་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལའང་རྣམ་པ་མེད་པ་དེས་སྔ་མ་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་མ་བརྟགས་པའོ། །
破别
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་དང་། །བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པའོ། །
因色法非理
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
说正理
དང་པོ་ལ། དོན་གསལ་བློ་དོན་གང་ཡིན་བརྟག །དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག །
色法识与事何者辨
དང་པོ་ལ། 
20-339b
བློ་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་ལ། །དོན་ཡིན་ན་ནི་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོན་ཙམ་ཞིག་རྟགས་སུ་འགོད་པ་མིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་བ་དོན༷་གསལ༷་བ་རྟགས༷་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དོན་གསལ་ཞེས་པ་འདི་བློ་ལ་གསལ་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ཡིན་ནམ། བློ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། བློ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་དེ༷་ཉི༷ད་ཤེས༷་པ་མིན༷་ནམ༷་ཡིན་ན་ནི་བློ་རང་ཉིད་དེར་གསལ་བ་བློ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
因此，对自相续心的存在连丝毫怀疑都不生起，这是由自证现量所成立的，然而如同所说："如同骑在马上，却忘记了马本身。"按照对方立宗者所说的"自心不被自身体验"的说法，对于现量所见的不需要通过因相来证明，但对于未被现量见到的法存在的证明，没有因相则无法证明。如果自心对自己是隐蔽的，就像暗室中的物质一样，将会产生存在与否的怀疑，就像认为自己腹中可能有或没有药丸一样。
许其非理
第二分为：其无能立因。无能立因之所立关系。
其无能立因
首先分为：破总相。破别相。
破总相
首先，如此以因相证明，必须是依根或所缘境，或者心自身，或者等无间缘前意作为因相，因为从心的三因与果心自身这四者中，除了与心有关系能够成立的因相外，不存在其他因相，因为我与意识接触等不是因，从未见到那种情况有产生心识的能力。而且，当这三缘和合时生起，不和合时不生起，这是确定的，如果认知超出这些的其他因，就会成为无穷尽的因。由于这些因相对所立成立有错乱，所以根不是正确的因相。若说："自心存在，因为有根的缘故"，那么在睡眠和昏厥等情况下，虽有根但心识不一定存在，就是这样。若立境为因，也如同根一样会错乱，因为仅有蓝色存在，并不确定有蓝识，就是这样。心与作意是识，而识在此处正是所立，所以是不成立的，因相本身是识，从未现量成立，所以不是因相，因为因相自身不成立就无法成立他者。如果认为自心在当时虽无自证现量，但后来的心识是现量，这是自己忘记了自己的宗旨，因为当时不存在的如何能清楚显现和被忆念，不可能有忆念，因为已承认作为被忆念对象的前心不可能被自身体验，而后心也无相分，那么如何将前者作为对象，这是未经思考的。
破别
第二分为：因色法非理。因心法非理。
因色法非理
首先，说正理与总结。
说正理
首先，色法识与事何者辨。彼事知或非知辨。
首先，
若是心则不成立，若是境则不合理。首先，如果说：不是将单纯的对象立为因相，而是认为特定的明显对象是因相。所谓明显对象，是指在心中明显被体验所成立的呢？还是不依靠心的对象自体是什么？如果是第一种情况，已经证明了心中明显的就是心的相分，不存在其他，那么它难道不是识吗？若是识，则心自身明显为它是由心自身成立的，因此将成为自证。


 །རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་ཤེས་པས་གསལ༷་བར་གྱུར༷་པའི་དོན༷་རྟགས་སུ་འགོད་པ་ཡང་བསལ༷་བ་ཡིན་ཏེ༷། ཤེས་པ་མིན་པ་དེ་འདྲའི་གསལ་བ་ཡན་གར་བ་དོན་རང་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དོན་དེ་གསལ༷་བཞིན་པའི་སྣང་བ༷་དེ་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བའི་རྣམ་པར་བློ་རང་གིས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ་མིན༷་ན་བློ་དེ༷་ཡིས༷་དོན་དེ་གས༷ལ་བར་འགྱུ༷ར་བ་ནམ་ཡང་མི༷་ངེ༷ས་པའི་ཕྱི༷ར་ཏེ། འདི་ལྟར་བློ་ལ་གསལ་ལོ་སྙམ་དུ་བློའི་མྱོང་བ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། འོན༷་ཏེ༷་གས༷ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་བློ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོན༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་དོ༷་ཞེ་ན༷། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བར་གནས་པ་དེ་གསལ་བར་སྐྱེ་བ༷་ད༷ང་ནི༷་མི་གསལ་བར་འཇི༷ག་པ་མེ༷ད་པའི༷་དོ༷ན་ཡིན་ན་དེ་ལ༷་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཡང༷་མེ༷ད་པས་གསལ་བའི་དོན་དེ་ཡིད་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་གསལ་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའང་ལྐོག་གྱུར་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་དང་མི་གསལ་བའི་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པའི་དོན་དེ༷་འདོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཤེས༷་པ་སོ༷་སོ༷ར་གསལ་བ་དང་མི་
20-340a
གསལ་བའི་དོན་བྱས་ནས་དོན་རང་ཉིད་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གིས་མི་སྡོད་པར་འཇིག༷་པར༷་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་བས་ན་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་དོན་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གི་གསལ་བ་ནི་བློ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངེས་མི་ནུས་ལ། བློ་དང་ཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་གཟུང་མི་དགོས་པར་བློ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་གསལ་ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱོས་ཤིག །ཡང་ན་དོན་འདི་དག་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་ན་བློ་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་མི་རུང་བས་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་གསལ་བ་ཞེས་པ་མི་གྲུབ༷་སྟེ་དོན་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ན་ཤེས་པ་སོ་སོའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཤེས་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་ཞེས་སུའང་བཤད་དོ། །
辨事了与否
གཉིས་པ་དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག་པ་ལ། འདྲི་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན། །དང་པོ། དོན་གསལ་བ་ཞེས་པ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་ཤེས༷་པ༷་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན་པའ༷མ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས༷་པར་མ༷་གྱུར༷་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེ་མ་གྲུབ། །ཤེས་པ་མིན་ན་འགལ་བའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོ༷ན་འདི་ཤེས་པས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རང་གིས་ཤེས༷་པར་གྱུར་པ༷་དེ་རྟགས༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་རང་གི་ཤེས༷་པར༷་ཡོང༷ས་སུ༷་བཅ༷ད་ནས་མཐོང་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ཤེས་པ་དེས༷་དོན་འདི་ཤེས༷་སོ་ཞེ༷ས་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་མ་ཤེས་པར་མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་ཞེས་ཤེས་མི་སྲིད་པ་
20-340b
བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རང་གི་བློས་དོན་དེ་ཤེ༷ས་པར་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་དུ་ཚད་མས་བཅ༷ད་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་དོན་དེས་བློ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཞིག་ན། བློས་ཤེས་པར་མ་བཅད་པའི་དོན་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་བློ་ཡོད་པའི་གོ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་བློ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཀྱང་གོ་བྱེད་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་གཞན་གྱི་སྔོན་པོ་མཐོང་བས་རང་ལ་སྔོ་འཛིན་གྱི་བློ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་ན། རང་གི་སྔོ་སོགས་མཐོང༷་བ༷་ན་རང་གི་བློས་དེ་མཐོང༷་བར་གྱུར༷་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མི༷ན་ལ། བློས་མཐོང་བ་དེ་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར༷་པ་དོན་གསལ་དེ་ནི་བློས་མཐོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཐོང༷་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འདོད་པས་སོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
通过这个理由，也排除了将被识所明显的对象立为因相，因为非识的那种单独的明显不可能在对象本身上存在。若对象明显的显现不是心自身明显相分被心自身所体验，那么该心绝不会确定地使对象明显，因为心中必须生起"在心中明显"的体验。第二，若说：所谓"明显"不依靠心而是对象本身的某种特性。对象以自性明显存在，就是明显生起而不明显灭去的对象，那么对于不同相续就不会有在某些相续中明显而在另一些中不明显的差别，因此明显的对象将对一切有心者永远明显，这将有过失。同样，对象自体不明显，则对一切都将成为纯粹的隐蔽法。若你承认具有明显与不明显生灭的对象，那么由于对不同人的各别心识做明显和不明显的作用，对象本身将成为刹那不住而灭去的过失，所以不依靠心的对象明显特性在对象自身上如何成立？一点也不成立。如此，刹那的特殊明显若不依靠心则无法确定，而不需要执取与心接触的刹那特性就能成立心的所谓"对象明显"是什么，请思考。或者，若这些对象无生灭而是常法，则对某些心明显而对某些不明显的差别是不合理的，所以对象特殊明显不成立，因为对象是常法。若非常，作为各别心识之因的刹那灭法，后来能够成立心识的现量对象因相是什么？也有人这样解释。
辨事了与否
第二，辨察对象是被了知还是未被了知分为：询问与显示其过失。
首先，所立为成立心之因相的对象明显，是被识确定为被了知的，还是未被了知的？这样询问。第二分为：若了知则不成立。若非了知则相违。首先，若说：所谓"对象被识所了知"的被自心了知，是因相。那么，首先未确定并见到能了知者自心，凭什么理由说"此识了知了此境"？就像不知道灯而知道灯照亮瓶子是不可能的一样。第二，若不用量确定自心了知对象，但对象能使了解心的存在，那么未被心所确定的那种对象如何能表明心的存在？因为与心毫无关系。若无关系却能表明，将有太大过失，将成为见到他人的蓝色就了解自己有蓝识的过失。怎样呢？当看见自己的蓝等时，不是自心知道"被自心所见"，而你承认对象明显与心见不同，不依靠心见而被见，因为你认为这是成立心的因相。


 །དེ་ལྟ་ན་རང་གི་བློས་དོན་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡུལ་དུས་འགར༷་ཡང༷་མཐོང༷་བར་འགྱུར༷་བ་མེ༷ད་བཞིན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་དོན་ཆོས་ཡན་གར་བ་གསལ་བ་ཞེས་པ་དེས་རང་བློ་བསྒྲུབ་ན། རྟགས་སུ་འདོད་པ་དོན་གསལ་གྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་དག་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས་མཐོང༷་བ༷་ལ༷འང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་དེ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་ར༷ང་བློ༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བས་ན་འབྲེལ་མེད་དེ་འདྲའི་རྟགས་འགོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་འོས་ཏེ། ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་དེ་ཉིད་མཆོ༷ད་སྦྱིན་གྱིས་གནས་སྐབས་དེར་མཐོང་བ་མིན་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་དུས་འགར་ཡང་མཐོང་བར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དེས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་དེ་དག་རང་གི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བ་དེས་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་ཀྱང་མངོན་སུམ་མེད་པ་དང་ཁྱད་
20-341a
མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་ལ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་འདྲ་མི་འདྲ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ཀྱང་གཏིང་ཕྱིན་པ་མ་མཐོང་ལ། འདིར་ནི་ལྷ་ཤཱཀ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་རྒྱན་གསུམ་མཐུན་པར་གནད་བསླངས་པ་ཡིན་ནོ། །
结行
གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ༷་དག་གི་ཕྱིར༷་བློ་རང༷་གི་ཆོས༷་ལ་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པ་ཅན་གྱི་དོན༷་ཆོས་ཡན༷་གར༷་བ༷་ཅི་ཞིག་རྟགས་སུ་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ༷ས་ནི༷་བློ༷་ཡོད་པར་ནི༷་རྗེས༷་སུ་དཔོ༷ག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
结行
གཉིས་པ་བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པ་ལ། བློ་དང་གཅིག་པའི་རྟགས་མི་གྲུབ། །ཐ་དད་འབྲས་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ཆོས་ལས་བློ་མི་འགྲུབ་ན་ཡང་བློ་རང་གི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་འགྲུབ་བོ་སྙམ༷་ན། བློ་རང་གི་ཆོས་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རྟགས་མི་དགོས་མོད་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་མ་བླངས་ལ། བློ་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་མིན་ན་དེའི་ཆོས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མི་སྲིད་དེ། བློ༷་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྲུབ་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་བློ་རང་གི་ཆོས༷་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་འགོད་ཀྱང་དེ་ནི་རང༷་གི་བློ༷་ལ༷ས་རྫས་གཞན༷་ཅི༷་ཡིན་ཏེ། སེམས་བྱུང༷་གི་ཚོགས་དེ་དག་གཙོ་སེམས་བློ་དེ་དང་དབང་ཡུལ་སོགས་རྒྱུ་མ༷ཚུངས༷་པ༷་གཅིག་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་དེ༷་བློ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྟགས་དེ་དག་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ན་དེས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྫས་ལག་ན་ཐོགས་ནས་གཞན་དུ་ཚོལ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་ལས་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་པར་ཞེན་བཞིན་དུ་དེ་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་རྒོལ་བ་དེ་ནི་རང་གིས་རང་སྟོར་བའི་དཔེར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ། ཤེས་པ་ལས་
20-341b
ཐ་དད་པའི་འབྲས་རྟགས་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། ཤེས་པ་རང་གི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་གཞ༷ན་ལས་སྐྱེས༷་པའི་རྟགས་གང་བཀོད་པ་དེ༷་ཡང༷་དེ་བསྒྲུབ་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། བློ་རང་ཉིད་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེས་རྟགས་དེ་དང་བློ་ལ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
如此，"自心见此境"这种特性在任何境时处都不会被见到，而用这种无关联的因相——独立的所谓"明显"的境法来证明自心，则你所主张的"对象明显"的特征刚才所说的那些，在其他人见到时也存在，因此若将他人的见作为因相，将证明自心，所以安立这种无关联的因相极其可笑，例如，在某地处，提婆达多见到蓝色，而此时祭施并未见到它，以及见到与祭施所见不同的事物，以及祭施的心从未在任何境时处见到的特征，由于他有这样的特征，因此提婆达多见蓝色这一点就应该能了知祭施相续中有蓝识。因此，这些境未被自识了知为被了知的，等于承认虽有现量运作却无现量，两者无差别。对于这段偈颂，虽然藏地注释中有各种不同解释，但未见深入理解的，此处我是根据提婆和释迦两位大师的论著和三庄严相符地阐述要点。
结行
第二总结：由于上述这些道理，不管立起什么与心自法无关的独立的境法作为因相，都不能由此推知有心，因为无法确定关系。
结行
第二，心法作为因相不合理分为：与心为一的因不成立。差别果相因不可能。
首先，若想：若不能从境法成立心，则可以从心自法立为因相而成立。若心自法是现量，则不需要因相，但这是你不承认的，若心本身非现量，其法也不可能是现量，证明心的那个现量成立的因相——无论立何种心自法如乐等，它们都是异于自心的什么实体？心所组合与主心识及根境等因一致而生，有什么理由可说它们异于心识？没有理由。如此，若这些因相为自己现量成立，则已成立自证现量，就如手持物品却到别处寻找一样，对已现量成立的，不需要劳力用因相证明。如此，虽然执著自己有心，却不能以现比任何量来证明的论辩者，只是自己迷失自己的例子而已。第二，异于识的果因相也不可能，因为若立除心自因外的其他因所生的因相，这也会对所立产生错乱，因为从未见到心本身，所以无法确定该因相与心之间的因果关系。
;


 །དེ་ཡང་བློ་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ་གཟུག༷ས་སོག༷ས་ཡུལ༷་ནི༷་ལྔ༷་པོ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ལྔ་པོ་དང༷་ནི༷་བློས་ཡུལ་དམི༷གས་པ༷་སྟེ་དབང་ཤེས་ཕྱི་མ་ལྔ་པོ་དག༷་མ༷་གཏོག༷ས་པར་བློ་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ་གཞན༷་ཉེ༷་བར༷་མཚོ༷ན་པ༷་དམིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ལྔ་ཚན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་བཀོད་པར་བྱ་བ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ༷། །དེ༷་ལ༷་དབང་པོ་ལྔ་དང་དམིགས་པ་ལྔ་སྟེ་ཚན་གཉི༷ས་པོ༷་ནི༷་དབ༷ང་པོ༷་ལས་འདས༷་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་རང་ཉིད་མངོ༷ན་སུམ་མ་གྲུབ་པས་བློ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ། བློ་རང་ཉིད་གྲུབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ལ་དཔག་ནས་དབང་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དམིགས་པའང་ཤེས་པ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དོན༷་ལྔ༷་དག༷་ལ༷་ཡང་གཟུག༷ས་ལྟ་བུ་དེ་རང་ཉིད་མཐོང༷་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷ས་ངེས་པར་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི་རྗེས་འགྲོ་དང་། གཞ༷ན་དུ་མིག་ཤེས་མེད་ན་གཟུགས་དེ་སྲི༷ད་པ་དང་བྲལ༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་གཅི༷ག་ཀྱང༷་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་གཟུགས་སོགས་རང་འཛིན་ཤེས་པའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ༷་ལྟར༷་ཤེས༷་པ་མེ༷ད་པའམ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས༷་གཞན་འགོད་པ་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ནི་མ་བརྟགས་པའི་བབ༷་ཆོལ༷་འབའ་ཞིག་ཡི༷ན་ནོ། །
能立因非属因
གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ། །དོན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་རྟགས་སུ་མིན། །ཡིད་ལ་དོན་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །
是事则非因
དང་པོ་ལ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བློ་མི་འགྲུབ། །དེས་ན་གཞན་བློ་རྗེས་མི་དཔོག །དང་པོ་ལ། འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་རྟགས་མིན་ལ། །དེ་མཐོང་དེ་ལ་
20-342a
གྲུབ་མི་ཤེས། །དེས་ན་དོན་ལས་ཤེས་མི་འགྲུབ། །དང་པོ། བློ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྟག༷ས་ཡོ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡང༷་ཤེས་པ་དེ༷་དང༷་ནི༷་རྟགས་དེ་ལྷན༷་ཅི༷ག་འབྲེལ༷་བ༷་ཚད་མས་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པར༷་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་རྟགས་དེས་བློ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། རྟག༷ས་དག༷་ནི༷་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ལྐོག་གྱུར་ལ་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ནམ་ཡང་མ༷་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་མི༷ན་ཏེ། ཡིན་ན་རྟགས་གཅིག་གིས་ལྐོག་གྱུར་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། རང་རྒྱུད་ལ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་སྔར༷་གཞན་རྒྱུད་ལ་རྟགས་དེས་བློ་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ལ་བློ་གྲུབ་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། རང་རྒྱུད་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་ན་གཞན་སེམས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་རྟགས་དེས་གཞན་བློ་དཔོག་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་དེ༷་ལ༷་ཡང༷་ནི་དཔེ༷་གཞན༷་ཞིག༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷ན་ཕྱིར༷་ཐུག༷་མེ༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་མཐར་ནམ་ཡང་དཔེ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ། བློ་རང་ཉིད་རང་གིས་མངོན་སུམ་མ་གྲུབ་ན་དོན་གང་གིས་ཀྱང་འགྲུབ་མི་ནུས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བློ༷་རང་ཉིད་གསལ་བར་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ལ༷ས་དོན༷་སྔོ་སོགས་ཡོད་པར་གྲུབ༷་ཀྱི༷་བློ་མ་གྲུབ་པར་དོན༷་གྱི་རྟགས་ལ༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་བློ་དེ༷་གྲུབ་པ་མིན༷་ཏེ། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེ༷་མ༷་གྲུབ༷་པར༷་དོན༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡོད་པར་རབ༷་ཏུ་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པར་དོན་གྲུབ་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་རྟོགས་ཀྱི་མིག་མ་གྲུབ་པར་གཟུགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མིག་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། སྒྲོན་མེས་བུམ་པ་གསལ་གྱི་བུམ་པས་སྒྲོན་མེ་གསལ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
而且，作为证明心识的果因相，除了色等五境、五根和心识缘取境的五种后面的根识外，没有可见的其他能表示心识果的东西，因为除了这三个五组外，不能找到其他可立的。其中，五根和五缘取，这两组超越感官，其自身未被现量成立，如何能证明心识？因为在心识已成立后，通过考察其相随与相违来证明感官，而且根识的所缘境也是由心识自体所证知的。对于五境也是如此，例如色，它是从亲见它的根识必然产生的相随关系，以及若无眼识，则色不可能存在，无有丝毫了知，所以色等不可能成为执取它的识的果因相。因此，对于无心识或心识自身未成立的情况，要安立证明心识的其他因相，这纯粹是未经思考的妄言。
能立因非属因
第二，无关联分为：是事则非因。于意不可能有境因。
是事则非因
首先分为：于自相续心不成立。故不能推知他心。首先分为：未见关系非因相。见之不知是否成。故从境不能立识。首先，即使假设有证明心的因相，若未以量见到该识与该因相的关系，如何能以该因相了解心识？因为因相能表明与自身有关系的隐蔽事物，而从未见过与境的关系的明示者不可能成立，否则一个因相将能明示所有隐蔽事物。第二，若说：先从以前通过此因相在他相续中成立此心，然后以此为例，说明自相续中有心。若未见自相续中因法关系，对更为隐蔽的他心就更无法成立，所以该因相尚未确定能推知他心，因此对那个例子而言，还需要另一个例子来证明，将成无穷后退，最终不可能有已成立的例子。第三，若心自身未被自己现量成立，任何境都无法成立它，因此，从心自身明显体验的本性而成立蓝等境的存在，而心未成立时，从境的因相绝对无法成立心，因为若能量的心未成立，境本身的存在绝不能成立。若无量而境成立，则石女之子等一切都将成立。因此，依眼而知色，眼未成立时色自身不可能了知眼，如同灯照亮瓶，瓶不可能照亮灯一样。


 །
故此他识非能比
གཉིས་པ་གཞན་
20-342b
བློ་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པ་ནི། འདི་ལྟར་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་མཐོང་བ་དང༷་བློ་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་། ལུས་གཡོ༷་འགུལ༷་སོག༷ས་འབྱུང་བར་མཐོང༷་ནས༷་གཞ༷ན་སེམ༷ས་ཀྱང་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཀྱང་། རང་རིག་མི་འདོད་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྗེས༷་དཔ༷ག་དེ་འབྱུང་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བདག༷་རྒྱུད་ལ༷་བློ་དང་བརྗོད་པ་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ༷་བ༷་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འདི་འདིའི་འབྲས་བུའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ། གཞན་བློ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སོགས་བློའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའང༷་ཤེས་པར་མི་སྲིད་དོ། །
意量事不容
གཉིས་པ། ཁྱད་པར་དུ་ཡི༷ད་ཀྱི༷་བློ༷་རང་གི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ༷་དོན༷་གྱི༷་རྟག༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། དོན་ཉེ་བ་ལ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་ལ། ཡིད་རྟོག་བཅས་དག་ནི་ནང་གི་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་ལ་དེ་རང་རིག་པས་མ་གྲུབ་ན་རྟགས་གཞན་གང་གིས་འགྲུབ་སྟེ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
破共别现别
གསུམ་པ་ཐུན་མོང་གཞན་གྱིས་གཞན་གསལ་དགག་པ་ལ། གཞན་རིག་འདོད་ལ་གསལ་མི་འཐད། །རང་རིག་འདོད་ལ་དེ་མི་མཚུངས། །དང་པོ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རི༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལྟར་ན། བློས་དོན་གསལ་བ་ལྟར་བློ༷་སྔ་མ་ནི༷་བློ་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་ཅི༷་ལྟར༷་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ༷་བ་མི༷ན་པའི་བདག༷་ཉིད་དག་ཏུ༷་མཚུང༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་རང་མི་གསལ་བ་དེས་གཞན་ཇི་ལྟར་གསལ་ཏེ། མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་གས༷ལ་བྱ༷་དང༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། རང་ལ་མི་མཚུངས་དངོས་ལན་གདབ། །ཚུལ་དེ་གཞན་ལུགས་ལ་མི་འགྲིགས། །དེ་ཕྱིར་དོན་གསལ་ཐ་
20-343a
སྙད་འཐད། །དང་པོ། བློ་སྔ་མ་མི་གསལ་བ་ཕྱི་མས་གསལ་དུ་མེད་ནའོ་ན་ཁྱོད་རང་གི་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་མི་གསལ་བ་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་རང་རིག་མེད་པ་དེ་བློས་ཅི༷་ལྟར༷་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བློས་དོན་གསལ་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དོན་དེ་མི་གསལ་བ་ཡིན་མོད། རང་ཉིད་གས༷ལ་བ་དབང་ཤེས་ལ༷་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ངོ༷་བོ༷་འཕོ༷་བ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར༷་གསལ་བའི་བརྡ་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ༷། །དེ་འདྲའི་ཡུལ་གསལ༷་ཞེས་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་དོན་གསལ་ཞེས་རུང་སྟེ། བློ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཕྱི་དོན་བློ་ལ་གསལ་བའི་ཚུལ་དེ༷་ལྟར༷་བློ༷་ཕྱི་མ་ལ༷་བློ༷་སྔ་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི་རང༷་ཉི༷ད་རི༷ག་པར༷་གྲུབ༷་སྟེ། སྔ་བློའི་རྣམ་པར་རང་ཉིད་གསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བློ་གཅིག་ལ་རང་རིག་པ་གྲུབ་ན་ཀུན་ཏུ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མིན༷་ན༷་ཡུ༷ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང༷་ནི༷་བློ༷་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་ཡོད་ལ་མི་གསལ་བར་ཆོས༷་མཚུང༷ས་པ་ཉི༷ད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་བཞིན་མི་གསལ་བའི་བློས་ཡུལ་གསལ་རུང་ན་མི་གསལ་བའི་བུམ་པས་ཀྱང་བློ་གསལ་བར་ཐལ་ཏེ། རང་མི་གསལ་ཡང་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
故此他识非能比
第二，不能推知他心是：如此，由自证现量见到自相续心，并从该心见到言说和身体动作等的产生，从而也通过言说等推知他心，然而，对不承认自证者，这种比量不会生起，因为未见自相续中心与言说等为因果关系，所以不可能生起"此是彼果"的认识，而由于他心是隐蔽的，也不可能知道言说等是心的果。
意量事不容
第二，特别是在证明自相续中有意识时，不存在完全成立的境因相，因为即使无近境所缘，意识也总是存在，而有分别的意识仅从内在言表和作意而生，若非由自证成立，则无其他因相能成立它，因为没有成立它的方法。
破共别现别
第三，否定共同他者能明显他者，分为：他证宗则明显不合理。自证宗则彼不相同。
首先，按照主张一切心识唯是他证的你的观点，如同心使对象明显那样，前心如何被后心他者完全明显？因为前后二心都同样是不明显本性的自体，所以自己不明显的如何明显他者？如同黑暗中的两个瓶子，成为所明显和能明显有什么理由？这是不合理的。
第二分为：于自不相同直接回答。此理于他宗不成立。故境明显名言合理。首先，若前心不明显不能被后心明显，那么依你自己，外境不明显是无自证的无情本性，它如何被心明显？"心明显境"不合理。回答：若依据承许外境者，那境不明显，但自身明显的根识中转移外境本性，即安立相分，故仅是应用明显的名言。所谓这样的"境明显"也是那心的本性，因为心自身极为明显，所以可称为"境明显"，因为心生为那样相分的明显自体。第二，若说：如同外境在心中明显的方式，承许后心中显现为前心的相分。那么后心已成自证，因为自身明显为前心相分。若如此，一个心成立自证，则一切也都成立。若心自身非明显，那么瓶等境也与心共存，而作为不明显相同法性无差异，但若不明显的心能明显境，则不明显的瓶也应能明显心，这有过失，因为你承认自身不明显却能作为他者的明显者。


 །གསུམ་པ་ལ། དོན་དང་དཔེ་དང་གྲུབ་དོན་གསུམ། །དང་པོ། རང་མི་གསལ་བ་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་མི་རིགས་པ་དེའི༷་ཕྱིར༷་ངེད༷་ཀྱི༷་ནི་བློ༷་རང༷་ཉི༷ད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྒྲོན་མེ་བཞིན་དུ་གསལ༷་བའི༷་ངོ༷་བོ༷ས་ར༷བ་ཏུ་གསལ༷་ཞིང༷་། མི་གསལ་བ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གཞན༷་ཤེས་པ་དེར༷་ངོ༷་བོ༷འམ་རྣམ་པ་འཕོ༷་བ༷་ཡིས༷་གས༷ལ་
20-343b
བར་སྣང་བ༷་ན༷་ནི་དོན་དེ་བློས་ར༷བ་ཏུ་གས༷ལ་བ་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བློ་སྔ་ཕྱི་འདྲ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཡང༷་བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ཡིས༷་ནི༷་བློ༷་གཞན༷་སྔ་མ་དེ་ར༷བ་ཏུ༷་གསལ༷་བར་མི༷་འདོ༷ད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བློ་སྔ་མ་ར༷ང་ཉི༷ད་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱིས་གསལ་མི་དགོས་ཤིང་། སྔ་མ་དེའི་ཡུལ་དོན༷་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷ས་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན་བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲོན་མེ་གཉི༷ས་བཞི༷ན་དུ་གཉིས་ཀ་གསལ་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་གསལ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། དོན་གང་གི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ཤིང་གསལ་བ་ཙམ་ལས་དེའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་བློས་གསལ་ཞེས་པའང་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཐ་སྙད་དེ་བྱེད་ཀྱི་བློ་རང་ཉིད་མི་གསལ་བ་ནི་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དུ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་མར༷་མེ༷་དང༷་བུམ༷་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་ཡོད་པ་དེར༷་བརྟེན༷་ནས༷་གས༷ལ་བྱ༷་དང་གསལ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིས༷་དེ་འདྲའི་ཐ༷་སྙད༷་ར༷བ་ཏུ་རྒྱས༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ། ཤེས་པ་མེད་པར་ཡུལ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ཚོགས་པ་ཙམ༷་གྱིས༷་ནི༷་ཡུལ་མཐོ༷ང་ཞེས༷་བྱ༷་བར༷་ངེས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རྒྱུ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང༷་ལ༷ས་ཁོ་བོས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་སུ་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་འདིར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་ངེས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་ཙམ་མྱོང་བར་མ་ཟད་གཞ༷ན་ཤེས་པ་དེ༷འ༷ང་རང་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ་མཐོང༷་བར༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་སྟེ། ཡུལ་སྔོ་སོགས་མྱོང་བས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ལའང་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་བཞིན་བསྙོན་འདིང་ན་ནི་གཞན་རིག་པའང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱོས་ཤིག །ཐ་སྙད་མཐོང་
20-344a
ཐོས་མྱོང་བ་འདི་སུས་ཀྱང་ཁེགས་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། རང་རིག་པའང་དེ་དང་མཚུངས་པས་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
以念因立自证分
གཉིས་པ་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་བདག༷་ཉིད་རིག༷་པ་གྲུབ༷་སྟེ་མ་མྱོང་བར་དྲན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །
广说原由
གཉིས་པ་ལ། ཡི་གེ་རིང་སོགས་དྲན་པ་དང་། །ཤེས་པའི་རིམ་པ་དྲན་ལས་གྲུབ། །
念长文字
དང་པོ་ལ། བློ་གཅིག་གིས་དེ་འཛིན་མི་འཐད། །དུ་མས་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
第三分为：义、喻和成义三部分。
首先，自身不明显不能作为他者的明显者，因此，我们认为心自身不依靠他者，如同灯一样，以明显本性极为明显，而不明显的色等境在该心中转移本性或相分而明显显现时，即称"境被心完全明显"，这只是一种名言。虽然前后心相似，但后心不认为能完全明显前心他者，其原因是前心自身已极明显，因此不需要他者使之明显，而且前心的对境已以本性生为完全明显的自体。
第二，例如前后两个心如同两盏灯一样，两者都是明显的，所以不会互相成为明显者，只是以生为何种对象的相分并明显为基础，建立所缘境和有境的名言。所谓外境不明显由心明显，也是因为心自身明显而有此名言，心自身若不明显，则不可能有这种名言。如此，灯与瓶子也有明显和不明显的差别，依靠它们成为明显者和被明显者的本性，而广泛地进行这种名言，但对两个自体不明显者，不可能有这种名言。
第三，无心识仅有境和根的和合，不能确定为"见境"，因此由体验境的因而生起"我见色"等确定，对未体验的境则不可能生起有无是非的确定。如此，不仅体验了境，也必定体验或见到他者心识，因为如同由体验蓝等境而生确定那样，对自相续心也有确定生起，因为存在这样的确定。若对实有强行否认，那就请说"也没有他证"。若想"见闻体验的名言谁也无法否定"，应知自证也同样以名言成立。
以念因立自证分
第二，以忆念因相成立自证分为：略说和广说原由。
略说
首先，从心识有境的忆念也成立自证，因为未经体验不可能有忆念，如同境的体验一样。
广说原由
第二分为：念长文字和从识次第念得证。
念长文字
首先分为：一识执彼不合理，多识执持不合理。


 །
一意取非理
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་དེ། དྲན་པས་མྱོང་བ་སྔོན་སོང་ཙམ་བསྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། རང་གིས་རང་མྱོང་བར་བསྒྲུབ་ན་མ་ངེས་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་ཡང་ཤེ༷ས་པ༷་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་དེ་རིག༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཡི་གེ་རི༷ང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་སོ༷གས་སུ་ནི་བློས་འཛི༷ན་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལས་ཡུན༷་རི༷ང་དུ་གན༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་རིང་པོ་མྱོང་མི་སྲིད་ལ། གང་རིང་པོ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། དེས་ན་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱུང་བ་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དམིགས་པ་དེ་དག་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཅི་ཙམ་སྐྱེས་པ་མ་གོད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་སྒྲ་རིང་དུ་ཐོས་སོ་ཞེས་མྱོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་དྲན་པའི་ཚེ་ན་ཉན་ཤེས་རང་ཉིད་མེད་ཅིང་། སྔར་གྱི་དུས་ན་ཉན་ཤེས་ཙམ་ལས་རང་རིག་མེད་ན་ཕྱིས་དྲན་པ་འདི་རྒྱུ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་རྟགས་མ་
20-344b
གྲུབ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ན་མིན་པར་ཨ༷་རིང་པོའི་ཡུན་དུ་མི་འགག་པར་གན༷ས་ཤིང་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནས་ན༷་ཡུལ་ཅན་ལ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་གོ༷་རིམ༷་མེ༷ད་པས༷་ན༷་ཉན་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་སྒྲའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་སྣང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ལ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པས་རི༷ང་པོར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དུས་ཀྱི་རིང་ཐུང་ནི་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་གོ་རིམས་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་བར་འབྱུང་བའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་དུ་མ་སྣང་བ་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། ཆ་སྔ་ཕྱི་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ནས་འདྲེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཡི༷ག་གེའི་ཆ༷་རི༷མ་པ་དང་ལྡན༷་པ་དེས་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ན༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པ༷་གཅིག་ནི༷་སྐྱེད༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ། ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་མི་སྲིད་པས་ན་བློ་ལ་ཅིག་ཅར་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་སྣང་མི་སྲིད་ལ། སྣང་ནའང་རིང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། སྔ་མ་ཕྱི་མཐར་གནས་པ་དགག །རྟག་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དགག །
破前住后来
དང་པོ། ཨཱ་རིང་པོ་ཐོས་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིང་པོར་མ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡི་གེའི་ཆ་སྔ༷་མ༷་དེ་དག་རང་གི་ཆ་རྫོགས་པའི་མཐ༷འ་ཡི༷་བར༷་དུ་གན༷ས་པས་སོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཆ་དང་པོའི་འོ༷ག་ཏུ༷་དང་པོ་མ་འགགས་པའི་སྟེང་དུ་ཆ་གཉིས་པ་བསྡོམས་པས་སྒྲ༷་ཡི་གསང༷་ནི་ཇེ་མཐོར་འཕེ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། བྲེ་ལ་གཞལ་བའི་འབྲུ་སྣོད་དུ་སྤུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་རྣམས་སྔ་མ་མ་འགགས་བཞིན་དུ་གཞན་དང་གཞན་འཛིན་པས་ན་རི༷མ་མིན༷་དུ་འཛི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྐད་གསང་ཆེ་བ་ཙམ་ཐོས་ཀྱི་རིང་པོའི་དོན་མེད་ཅིང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆ་ཐ་མར༷་ཡང་ནི༷་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ལས་རི༷མ་གྱིས་བྱུང་བ་དང་ལྡ༷ན་པའི་བློ་ཡང༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ལ། རིམ་གྱིས་བྱུང་
20-345a
བའི་རྣམ་པར་མ་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་རིང་པོ་ཐོས་པའི་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
破常境与有境
གཉིས་པ་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་ཐལ་བ་དང་། །རྩོལ་བ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་ཐལ། །དང་པོ། སྒྲའི་ཆ་སོ་སོ་སྐྱེས་པ་དེ༷་ཡི་འོ༷ག་ཏུ་ཡུལ༷་རང་ཉིད་ནི༷་གན༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེའི་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡན་གར་དུ་གན༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཟུགས་མི་གནས་ན་གཟུགས་བརྙན་གནས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
一意取非理
首先分为：说过失和破所答。
说过失
首先分为：立因及成立因法。首先，对方说：若忆念仅证明前有经验，则成立已成立；若证明自己体验自己，则不确定，因为前心虽未自体验，但后心他者能了知它。这不合理，因为对于长音和极长音等，心不能执取，因为声音只是刹那而无法长时存在。如此，境无法长时存在，则有境耳识也不可能体验长音，而未曾体验长音，后来如何能忆念？因此，当后来忆念连续生起的境的刹那流时，有不遗漏所生耳识的体验心，所以从"我听到长声"的经验中生起忆念，而在后来忆念时耳识已不存在，若在前时只有耳识而无自证，则此后忆念从何因而有？这不合理。第二，若认为"长时不住"的因不成立，则如此，声音的前后分不生灭，长"啊"音在其时间内不灭而住，耳识也如此住，则有境中无前后所生刹那次第，因此在耳识心中声音的所有部分无前后而同时显现，因此音无次第不能成为长音，因为时间的长短不可能不依赖前后生起的次第而产生。若说：一个刹那心中显现音的前后多分有何相违？回答：相互不混合的音前后分具有次第，如何能产生无次第的一个有境识？因为境是因，识是果，境声的前后分不可能聚为一体，故如何能同时显现于心？不可能显现，即使显现也不会成为长音，会如同同时缘取蓝黄白红一样。
破所答
第二分为：破前住后来和破常境与有境。
破前住后来
首先，若说：听长"啊"音时耳识不会未听为长音，因为音的前分一直住到自分完成的终点。这样的话，在第一分之后，第一分未灭上再加第二分，声音会越来越大，如同在量器中堆积谷物一样。这些前分未灭而持取其他与其他，因此非次第持取，所以只听到大声，而无长的意义，并且在最后的完全完成分，也似同时显现，而无具次第生起的心，在未听到次第生起相的情况下，不会有听到长音的体验。
破常境与有境
第二分为：后亦不灭过失和后面作意无义过失。首先，声音各别分生起后，境自身无有住，因此其有境心自身也不能独立存在，如同无色则不可能有色影。


 །གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་རང༷་ཉི༷ད་གན༷ས་ན༷་ཕྱིས༷་སུ་སྒྲ་མེད་ཀྱང༷་ཉན་ཤེས་དེ༷་མི༷་འཇིག༷་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རིག་པ་འདི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཡི༷་གེ༷་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་གོ་རིམ༷་མེད་ཅིང་ཆ་མེ༷ད་པར་ཅི༷ག་ཅར་དུ་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ༷་ཡང༷་ཡིག་སྒྲ་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོ༷ད་དེ། ཡི་གེའི་ཆ་དག་རང་གི་ཆ་སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་ན་ཨཱ་རིང་པོའི་སྒྲ་སྔ་མ་མཐའི་བར་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་ནུས་ན་སླར་ཡང་མི་ནུས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་ལོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཡི་གེ་ལ་ཆ་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱིས་ལན༷་ཅི༷ག་ཆ་དང་པོ་དེ་བརྩལ༷་བ་ལས་སྐྱེས༷་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་རྩོལ༷་བ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཆ་སྔ་མ་དེ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་པ་གང་དག་ཡི༷་གེ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཆ་མེད་རྟག་པའི་ངོ་བོར་ནམ་མཁའ་ན་གནས་པ་ཉིད་རྩོལ་བས་གསལ༷་བ༷་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལ༷འ༷ང་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ༷་གན༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དེ། ཆ་གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་
20-345b
ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་གསལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་ཤེས་གཅིག་གིས་རིང་པོ་འཛིན་སྙམ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
多意取非理
གཉིས་པ་བློ་དུ་མས་རིང་པོ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པ་ལ། འཛིན་བྱེད་དུ་མ་རིམ་སྐྱེ་དགག །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །
破生多能取
དང་པོ་ལ། མྱོང་བྱེད་གཞན་དང་མ་སྤེལ་དང་། །སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའོ། །
能受未与他合
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་དུ༷་མ༷་ཡིས༷་ནི༷་སྒྲའི་ཆ་དུ་མ་དེ༷་འཛིན༷་ན༷་བློ༷་དེ་དག་གི་ནང་ན་རིང་པོ་འཛིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཐ༷་མ༷འི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་གང༷་གི་སྐབས་སུ་རིང་པོ་དེ་མྱོང༷་དགོས་ལ༷། ཐ་མའི་བློ་དེ༷་ཡང༷་རང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་ལས་རིང༷་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ་མིན༷་པས་རིང་པོ་སུས་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་པ༷་དེས༷་ན༷་རིང༷་པོའི༷་བློ༷་དྲ༷ན་པར་མི་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འདྲའི་བློ་མེད་པས་སོ། །
合则生非理
གཉིས་པ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ། ཡུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པའི་བློ༷་རྣམ༷ས་སོ༷་སོ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་རེ་རེ་བཞིན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་ངོ་ཞེ་ན༷། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་སྐད་ཅིག་མར་དང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བློ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཉན་ཤེས་དེ༷་ཡི་ཡུལ་དུ་སྒྲ༷་ཐོས༷་པ༷་ནི༷་བར་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །དབང་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །
趣入敏捷故非连结
དང་པོ། སྒྲ་ཤེས་ཀྱི་བར་བློ་ཤེས་པས་ཆོད་ཀྱང་བློ་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷འང༷་སྔར། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་
20-346a
བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་བར་གཞན་གྱིས་ཆོད༷་པ༷་དག་མཐོ༷ང་ཡང༷་འཇུག་པ་མྱུར་བས་འདི༷་རྣ༷མ་ཆ༷ད་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷། ཨ་ཨ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་ཐུང༷་ངུ༷་གཉི༷ས་ནི༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡང༷་ཨཱ་ཞེས་རིང་པོར་བརྗོད་པ་ལྟར་བར་རྣམ༷་པར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡུན་རིང་ཐུང་འདྲ་ལ་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཡང་འདྲའོ། །དེས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ཆོད་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་ལྟར་མི་འཁྲུལ་ལོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
若无境而其有境耳识自身存在，则后来虽无声音，该耳识将不灭，因为无境的情况下无差别。这种推理不仅适用于有境心，对于主张音无刹那次第无分而同时生起的观点也有常音过失，因为若音分不依赖前分而生，则长"啊"音前住到终点，后来也应该住，因为若能住二刹那，则无理由不能再住，因为不依赖因消失而住。第二，若音无前后分次第而以长等体性，舌颚等缘只需一次作意首分即已生起，则后后作意将成无义，因为前分与后分无别异。那些认为音是无分常体住于虚空，仅由作意显明的胜论师，上述过失也同样存在，因为若一分显现，则应显现与之同一成立安乐不可分体性的其他部分。以上已破除一识执取长音的想法。
多意取非理
第二，多心执持长音不合理分为：破生多能取和破同时生。
破生多能取
首先分为：能受未与他合和合则生非理。
能受未与他合
首先，若由多耳识执取多声分，则其中没有一个能取长音，因为全都是刹那境的有境。若在最后分的有境心中应体验长音，但最后心也只取自时刹那，不能执长音，则无人体验长音，因此长音的心不会被忆念，因为无此心。
合则生非理
第二分为：说过失和破所答。
说过失
首先，若说：执取境刹那的诸心各别被其他心体验。那么声音的有境耳识刹那与耳识的有境心刹那应交替生起，若如此，则耳识对境闻声不会显现为无间断，因为被异类心隔断。
破所答
第二分为：趣入敏捷故非连结、根识亦非能连结和意识亦非能连结。
趣入敏捷故非连结
首先，虽声识被心识隔断，但由心趣入敏捷而连结，此已被前"音亦同时闻"等所破。若声音本身虽被他隔断，由趣入敏捷而错为无间，则发"啊啊"这样两个短音，也应该错为如发"啊"的长音那样无间，因为两者时长相同，趣入敏捷无间也相同。所以异类心虽极细微地隔断，也不会错为未隔断。


 །
根识非连结
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ། །དང་པོ། རྣ་བའི་དབ༷ང་པོ༷ས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཡུལ་རྣ༷མ་པར་བཅ༷ད་པ་དག་མཐོ༷ང་ན༷་ཡ༷ང་དབ༷ང་པོ༷་རང་ཉིད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ༷ས་བར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་སྒྲོ༷་འདོགས༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི༷་རུང༷་སྟེ་དབ༷ང་པོ༷འི་བློ༷་རྣ༷མས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རང་ཡུལ་ལ་མཐོང་བ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་གང་མཐོང་ཡང་རྣམ་ཆད་མེད་པར་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པ་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོའི་གསལ་སྣང་གི་ཚུལ་དུ་མ་ཆད་པར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དེ་ཀུན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ། ཡི༷་གེ༷འི་བདག༷་ཉི༷ད་ཀུ༷ན་གྱི་ཐུང་མཐའ༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུའི་མིག༷་འཛུམ༷ས་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚད༷་དུ༷་གན༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ལ། ཡི་གེ་ཐུང་བ་གཅིག་གི་ཡུན་དེ༷་ཡང༷་ཆ་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། རི༷མ་གྱིས༷་སྒྲ་ཡི་ཆའི་རྡུལ་ཕྲ༷ན་ནི༷་མ་འདྲེས་པ་སྔ་ཕྱི་རིམ་བྱུང་དུ༷་མ༷་དག༷་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་གོ་འཕོ་བ་དང་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྲེལ༷་བ༷ས་ཡུན་རྫོག༷ས་པ་ཡིན་ལ། རྡུ༷ལ་ཕྲ་རབ་གཅི༷ག་བསྒྲེས༷་པ་སྟེ་འདའ་བའི་དུས༷་ནི་ཆུང༷་བ༷་ཡི༷་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཡིན་ཅིང་དེ་ལྟ་བུའི་དུས༷་ཀྱང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་དེ། སྒྲ་ནི་ཆ་བཅས་ཡིན་ལ་ཆ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་ཇེ་ཕྲར་གཏོང་ནས་དཔྱད་ཚེ་
20-346b
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་མིག་འབྱེད་འཛུམ་གྱི་བར་གྱི་ཆ་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྩེགས་པ་ལྟ་བུའི་རྡུལ་གོ་འཕོ་ཞིང་འབྱེད་པ་དང་འཛུམ་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་གྱི་འདབ་མ་བརྒྱ་བརྩེགས་པ་ཁབ་ཀྱིས་སྐྱེན་བར་ཕུག་པའི་ཚེ་རིམ་ཅན་དུ་ཕུག་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུན་ལ་དཔེར་བྱས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ཡང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ནི་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིམ༷་གྱིས༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་གྱི་རིམ་མིན་དུ་རྟོགས་མི་སྲིད་དོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་སོགས་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་གཟུག༷ས་མཐོང་བ་དང་དྲི་བསྣམ་པ་སོག༷ས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ༷་ཡུལ་མྱོང་བའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བར་དུ་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་གཞ༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཆོད༷་ན༷་ཡང༷་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་དབང་ཤེས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལོག༷་པ༷འི་དོན༷་ཅ༷ན་ཁོ་ནར་འགྱུར༷་རོ། །
意识非连结
གསུམ་པ་ལ། སྣང་བ་གསལ་ཕྱིར་ཡིད་རྟོག་མིན། །རྒྱུན་མི་འཆད་ཕྱིར་དེ་མིན་པའོ། །
现相故非分别
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེས་པ་འཁྲུལ༷་བ་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་སྔ༷་ཕྱིའི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཚོན༷་པ་མེ༷ད་པ་སྟེ། མི་འབྱེད་པའི་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་བློ་ནི་དྲ༷ན་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ཅ༷ན་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་དེ༷་ལ༷་ནི༷་ཡུལ་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་གས༷ལ་བར༷་སྣང༷་བ་ཉི༷ད་ཡོད་པ་ག༷་ལ༷་ཞིག༷་སྟེ་མེད་ཅིང་། དབ༷ང་པོས་གཟུ༷ང་བའི་དོན་རང་མཚན་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་མིན་པ་ལ༷་སྒྲ༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཞེས༷་སྔར་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སོགས་སུ་བཤ༷ད་ཟིན༷་ཏོ༷། །
相续不断故亦非
གཉིས་པ་ལ། བར་མ་ཆོད་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །ཆོད༷་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
根识非连结
第二分为：说过失和证明彼义。首先，若说：耳根，即依根的识虽见境已分隔，但由根本身有明显显现的实分力，而增益为无间断。这不合理，因为若尔一切根识皆成唯是颠倒见自境，因为见任何五境都不可能无间断地见，如同火轮旋转出现清晰圆相般无间显现的根识，这一切将成为错乱。第二，一切音的本性中最短者也住于人眨眼完成动作的量，而一个短音的时间也非无分，由次第的声音微尘不混杂前后次第生起的多个相互传递连续相关而完成时间，而一个极微尘经过的时间是最小的极限，而这样的时间也被认为是刹那，声音是有分的，各分次第生起，越细微地观察时，仅限于极微尘的机会而已。因此眨眼之间的部分如同重叠的青莲花瓣一般，微尘转移而需要开眼和闭眼，例如，用针快速刺穿一百层叠放的莲花瓣时，次第刺穿的时间长度作为比喻来了知。如此，境是刹那的，因此有境心也是刹那生，境和有境两者都是刹那次第生起，因此音被耳识次第了解，而非无次第地了解是不可能的。因此，听到音等声，见色，嗅香等根识见自境时，在境体验的前后刹那之间，虽被体验有境的他心隔断，但显现为无间断的一切根识都将成为唯有错误对象。
意识非连结
第三分为：现相故非分别和相续不断故亦非。
现相故非分别
首先，相对于错乱的根识，前后诸事物连结为一的心，是不显示各个自性差异，即不分辨的错乱心是忆念，而它是有分别且与言说相关，对它而言，声等境的自相何来明显显现？没有，而且对根所取的自相对境不可安立言说，此已在前面证明根识无分别的场合等中说明。
相续不断故亦非
第二分为：无间无违害和否定有间证因。


 །
续不断无过
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷ས་སྒྲ་སོགས་
20-347a
བར་ཆོད༷་པ༷་མཐོང༷་ན༷་ཡང༷་གལ༷་ཏེ༷་ཕྱིས་ཀྱི་རྟོག༷་པས་བར་མ་ཆད་པར་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་དོན༷་གྱི་སྣང་བ་དང༷་དེ༷་ཡི༷་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་རིག་གཉིས་ཀ་ནི༷་རྒྱུན༷་མི༷་འཆ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་དག༷་ལ་རིག༷ས་པ་ད༷མ་པ་སྟེ་རིགས་པ་ཡང་དག་པས་གནོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཚད་མ་མེ༷ད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ན༷་དོན་མཐོང་བ་བར་ཆོད༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །
破即断能立因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་ལུང་འགལ་དོགས་པ་སྤང་། །
破即断能立因正
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློས་རང་མི་རིག་ཅིང་གཞན་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོ་སོགས་དོན་རིག་གི་རྒྱུན་མཐར་ཤེས་པ་སྔ་མ་རིག་པའི་བློ་གཅིག་ཁོ་ནས་བློ་སྔ་མ་རྣམས་རིག་མི་ནུས་པས་ཡུལ་མྱོང་བའི་བློ་རེའི་རྗེས་སུ་དེ་མྱོང་བྱེད་རེ་སྐྱེ་དགོས་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་སྟེ། བློ༷་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་རེ་རེ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་ངེས༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། བློ་རེ་རེ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ངེས་པ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་ཅེས་དྲིས་པ་ན། ཅི༷ག་ཅར༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་དུ་མ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་མེད་དེ༷་ཉི༷ད་འདི༷་ལྟ༷ར་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་པས་ལྷན་ཅིག་མྱོང་བ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ཅིར་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁེགས་ན་བར་ཆོད་པ་ཡང་མ་མཐོང་བས་ཅི་སྟེ་མི་ཁེགས། དེ་མ་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དཔྱད་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །
遮违经教疑惑
གཉིས་པ་ལ། ལུང་དོན་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་བཤད། །དེ་ཡི་ལོག་རྟོག་གཞན་ཡང་ཁེགས། །
说教义应理
དང་པོ། ཤེས་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དག་ལས། གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་ལྷན་
20-347b
ཅིག་འབྱུང་བ་གནས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན༷། དེ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་དེ༷་རྣ༷མས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་སྔ་མ་རང་དང་རི༷གས་མཐུན༷་པ༷་རེ་རེ་ཉི༷ད་ལ༷་ནུས༷་པ༷་ངེ༷ས་པར༷་གྱུར༷་པ༷་ཡི་དོན་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་མིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་ཅན་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་མི་རུང་བས་འདི༷་ལྟར༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་རིས་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རིམ༷་གྱིས༷་འབྱུང༷་བར༷་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་རྟོག༷ས་ཏེ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དོ། །
其破别邪分别
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་སྟོན། །དང་པོ། རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་འདིས༷་ནི༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཞི༷ག་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང༷་བཞིན་པའི་དོན༷་ལ༷་འདིའོ་ཞེས་ངོ༷་ཤེས༷་བྱེ༷ད་པའི༷་རྟོག༷་པ༷་དག༷་ཀྱང་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བས༷་དབང་པོའི་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་རྟོག༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་དཔོགས་པས་རིགས་མཐུན་ཤེས་པ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། མངོན་སུམ་དང་ངོ་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གིས་མཐོང་བཞིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
续不断无过
首先，若说：虽见根对声等的间断，但后来的分别念将其连结为无间断。对于境的显现和体验心识这两者都显现为相续不断的情况，在没有殊胜正理所能违害的量的情况下，何因而说见境有间断？这仅仅是主张而已。
破即断能立因
第二分为：破即断能立因正和遮违经教疑惑。
破即断能立因正
首先，若说：心不自证而唯证他，而且在蓝等对境认知的相续末尾，只有一个认知前心的心，它不能认知前面的诸心，所以每个体验境的心之后都必须生起体验它的心，二者不能同时生起，因为前心确定有能生一个后心的能力。问：该确定性由何因而有？若答：因为未见同时有多个体验境与有境的心。境的体验与有境的体验是否同时存在，正是这里应当以理论观察的，而未曾成立无同时体验，所以这不能证明任何事。或者，若仅由未见而遮除，那间断也由未见为何不被遮除？若说：虽未见间断，但经观察应是那样。那么未见两心同时也是应当观察的。
遮违经教疑惑
第二分为：说教义应理和其破别邪分别。
说教义应理
首先，若问：两个心识不同时生，经中不是说："无有无前后而二心同时生起的情况"吗？这是指自相续的那些心，如前面的眼识见蓝等，确定有能力只对一个与自己同类的心产生作用，而不是指多个异类不能同时生起，因为一个所依不可能有多个不同的能依，因此应了解，同类的诸分别念在自相续中从前前到后后次第生起，不可能同时生起。
其破别邪分别
第二分为：正说和显示其合理性。首先，这种对同类心不同时生起的阐述，也破除了胜论派某些人认为，对正被现量所见的对象进行"这是什么"的了知分别，也因明显显现而成为根现量的观点。胜论派认为两个同类心识在一相续中同时生起没有矛盾，因为现量和了知的现量心二者同时生起，而那个了知也是现量，因为境明显显现。他们错误地认为正在见到的分别念也明显显现。
;


 །གཉིས་པ་རྟོག་པས་སྔར་གྱི་རང་མཚན་མངོ༷ན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པའི་འཐད་པ་ནི། སྐྲ་བྲེག་པ་སླར་སྐྱེས་པ་དང༷་སྒོ་ང་གཉིས་དང༷་མར༷་མེ༷་དང་མཚེ་མ་སོ༷གས་ཕྱིས་སུ་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་ངེས་སུ་ཚད་མས་རྟོགས༷་པ༷་དག༷་ལ་ཡང༷་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གསལ༷་སྣང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཐ་དད་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་དེ༷་འདྲའི༷་བློ་དེ་ཅི༷་ལྟར་སྔར་གྱི་དེ་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་ཡིན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རང་མཚན་སོ་སོར་མཐོང་བ་ལ་རྟོག་པས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བའི་འཁྲུལ་བ་ཙམ་
20-348a
མོ། །དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར་ངོ༷་ཤེས༷་པ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཡིག༷་འབྲུ་དང་གཟུགས་སོ༷གས་སྔ་ཕྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་དོན་གཅི༷ག་ཏུ༷་ངེས༷་པ༷་མེ༷ད་དེ། དོན་གང་ཞིག་སྔོ༷ན་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དྲ༷ན་པ་ལ༷ས་ད་ལྟ་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་སྔ་མ་དེ༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་སུ་སྒྲོ་འདོ༷གས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་སྔར་གྱི་དེ༷་ཉི༷ད་ནི༷་ད་ལྟའི་འདི༷འོ་ཞེས༷་བྱ་བ༷ར༷་ཤེ༷ས་པ༷་མེ༷ད་ལ། དེ་འདྲའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ༷་ཡང༷་ཇི༷་ལྟར༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། སྔར་གྱི་ཡུལ་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། མིང་སོགས་སྦྱར་ནས་འཛིན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破等生
དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དུས་མི་མཉམ་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་མྱོང་བ་བཀག་ནས། ད་ནི་གཉིས་པ་དུས་མཉམ་གྱི་ཤེས་པ་དགག་པ་ལ། ཁས་བླངས་རིགས་པར་འགལ༷་ཚུལ་བརྗོད། །ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་པའོ། །དང་པོ། དུས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་མིན་ཡང་སྒྲ་སོགས་ཤེས་པ་དེ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་མྱོང་བར་ནི་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། ཁས་བླངས་དང་རིགས་པ་གཉིས་ཀ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན༷་མྱོང་བ་དང༷་ཤེས༷་པ༷་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་པ་གཞན་དག༷་དུས་མཉམ་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་འབྱུང་བར༷་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལའང་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་ཤེས་རེ་རེ་བ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཞིང༷་། རིགས་པས་བརྟགས་ནའང་དོན༷་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང༷་། དེ་མཐོང་ཤེས་པའི༷་རྣམ་པར་སྣང༷་བ་དག༷་སོ༷་སོ༷ར་ཡན་གར་དུ་སྔོ་སེར་བཞིན་མ་འདྲེས་པར་རྟོག༷ས་པའ༷མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བློ་མ་འཁྲུལ་པས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ཡུལ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དམིགས་སུ་མེད་ན་མ་དམིགས་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱ། སོ་སོར་
20-348b
མ་འདྲེས་པར་ཡོད་ཀྱང་དོན༷་དུ༷་སྣང༷་བའི༷་རྣམ༷་པར་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་དང༷་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི༷་དོན༷་འབ༷འ་ཞིག༷་སྟེ་ཡན་གར་བ་དེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་སྣང་མི་དགོས་ཏེ། བློ༷་ཡི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་གི༷ས་བཟུང༷་སྟེ་ཐ་དད་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་སྐབས་ན་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་ལས་སྔོ་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ལོགས་སུ་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མི༷ན་ཏེ༷་བློ་མ་འཁྲུལ་བས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ན་དོན་དེ་དག་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་བློས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་སེམས་ན་སྐྱེས་བུ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡང་དུས༷་མཉམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་དེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་རྗེན་ཅེར་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་ན་ཀ་བུམ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་པོ་མ་འདྲེས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ་མཐོང་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྔོ་འཛིན་དེའང་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅ༷ན་གྱི་ཚུལ་དུ་མི་སྣང་བར་སྔོན་པོ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
第二，分别念不是现量见先前自相的合理性：对于剃掉后重新生长的头发、两个蛋、灯与灯芯等后来确定是不同的对象，当生起"这是从前那个"的了知分别时，因为有明显显现，对于不同认错为一体的这种心，怎么可能是对前者的现量？只是对各别自相的见解被分别念执为一体的错觉而已。因为这是错觉，所以从了知而对音节和色等前后认错为同一本性，而非确定为同一对象，因为对于任何先前自己所经验而今忆念的对象，在正在见到的对象上，若无将前者的性质增益，就不会了知"这就是前者"，而这种增益又怎么可能从根产生？因为先前的对境现在不存在，并且根识不可能执取前后为一，也不可能结合名等而执取。
破等生
以上已破斥非同时心识体验前心，现在第二，破除同时心识，分为：说所许与理相违和此理破余论。首先，即使不是前后生起，也不能说声等知被与自同时的其他心体验，因为既违背所许又违背正理。如何违背？对境的体验和体验该心自身的其他心同时并发，在你的宗派也不承认，因为已承许在一相续中同一时间只生起单一识，并且若以理观察，呈现为蓝色等对境之相和呈现为见彼知识之相，二者分别独立如蓝黄般不混合的了解或体验也不存在，因为未迷乱心无论如何观察，都不能见到不与对境混合而独立显为对境的知识，既然未见到却说存在，怎么能承许？即使二者不混杂地存在，显现为对境的知识相独立和独立的外境，这二者无需各别显现，因为被心的一个相所执而成为无差别，所以在体验时蓝显现之外，见蓝的显现不会另外显现。
这不合理，因为若不迷乱心未观察到差别，则彼等对境也应无差别，这有过失。若认为心虽未观察到差别，但差别仍存在，则人与石女之子也将同时存在。若如此，对境和了知它的无相二者同时赤裸地显为对境时，如同柱子和瓶子，为什么不见两种显现不混杂？应当见到。若如此，见蓝心也将自体被体验而不显为有境的方式，而会如同蓝色般显为境。


 །དེ་ལྟ་བུར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་ལེ༷གས་པར༷་རྟོགས༷་པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱིས༷་མྱོང༷་བ༷་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ལེག༷ས་པ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་དོན༷་དང༷་དོན༷་ཤེས༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་དག༷་ཕྱི༷་ནས༷་ཇི༷་ལྟར༷་སོ༷་སོ༷ར་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲ༷ན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་གར་དུ་དྲན་པ་དང་མྱོང་བ་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡན་གར་དུ་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་དྲན་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །འདི་བློས་དོན་དང་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་སོ་སོར་དྲན་དུ་མེད་ཀྱང་རང་ལྡོག་ནས་སོ་སོར་དྲན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་དུའང་བཤད་པ་ཡོད་དོ། །འོ་ན་སྔོན་པོ་དྲན་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་ཡོད་པར་རང་གིས་ཀྱང་འདོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡན་གར་བ་དྲན་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོད་མོ༷ད། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་དྲན་པ་ཡོད་ཀྱི་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀར་མེད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་དྲན་ཞེས་
20-349a
བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་སྔར་གྱི་རང་བློའི་རྣམ་པ་གང་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་ལ་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་པའང་ག་ལ་སྲིད་དེ་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །གཉིས་པ། དོན༷་སྔོན་པོ་དང༷་དོ༷ན་ཏེ་སྔོ་འཛིན་གྱི༷་ཡུལ་ཅན་ཡི༷ད་ཀྱི་བློ་དག༷་གི༷་མྱོང༷་བ༷་གཉིས་པོ་རིམ༷་བཞི༷ན་སྐྱེ༷་བ༷་སྟེ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་དང་སྔོ་འཛིན་མྱོང་བ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ༷འ༷ང་སྔོན་པོ་ཁོ་ནའི་སྣང་བ་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་སྤེལ་མར་སྐྱེ་དགོས་པས་ན་དོན་སྣང་དང་ཤེས་སྣང་གཉིས་ཏེ་སྣང༷་བ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་བརྩ༷ད་པའི༷་སྐྱོན༷་འདི༷་གདོ༷ན་པར༷་དཀ༷འ་སྟེ། དུས་མཉམ་པ་ལ་དོན་སྣང་བློ་སྣང་ཐ་དད་པར་སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་དུ་སྣང་ཞིང་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སྤེལ་ནས་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་འདི༷་ལྟར༷་ཡུལ་མྱོང་བ་ན་སྔོ༷ན་པོ༷་ལ༷་སོག༷ས་པ༷འི་ཡུལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་དེའི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དམ༷། དེ་མྱོང༷་བ༷་གཅི༷ག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་ཀྱི༷་སྔོ༷ན་པོ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཡི་བློ་ནི༷་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི་བློ་གཞན་ཡོད་པ་མ༷་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་གཅིག་ཉིད་སྣང་བ་ལས་ཡུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མ་དམིགས་ལ། སྔོ་འཛིན་གཅིག་པུ་ལས་མྱོང་བྱེད་གཉིས་སུའང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མཉམ་པའི་བློ་མྱོང་གཞན་འདོད་དགག་པ་འདི་སྐོར་འཆད་ལུགས་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པའི་ལན་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཏབ་ནས། འདི་ནས་བརྩམས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང་ནས་བསྟན་པའི་ལན་གསལ་པོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
念成识次第
དེ་ལ་གཉིས་པ་ཤེས་རིམ་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ལ། དྲིས་ཤིང་དེ་ལ་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེའི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པ། །
问已说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་
20-349b
དེའི་ཁྱབ་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཤེས་པ་སྔ་མ་ཤེས༷་པ་གཞན༷་གྱིས༷་རྗེས༷་སུ་མྱོང༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ལ༷འང༷་ཕྱིས་སུ་དྲ༷ན་པ༷་སྐྱེ་བར་མཐོང༷་ན༷། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་གང༷་གིས་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཞེས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདྲི་བར་མཛད་པའོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
如此，由对境和有境各别无混杂地善了解的差别，在体验之后，对于无善了解的对境和对境知，后来如何各别分离而忆念？独立地忆念和体验二者根本不可能。若是独立地体验，则也可能不混杂地独立忆念。此处并非心执取对境和心识为不可分，若是如此，则虽不能各别忆念，但自反体后可各别忆念，也有这样解释。那么，如同忆念蓝色一样，自己不也承许有忆念见蓝吗？确实如此，但从不承许独立地忆念有境，虽有对境和有境二者的忆念，但分离而忆念二者皆无。因此，虽说忆念对境，但实际上只是忆念先前所体验的自心相，而不可能赤裸地体验对境，也怎么可能赤裸地忆念呢？不承认如此。
第二，对于承许蓝色对境和有境意识的体验二者次第生起，即见蓝体验和见蓝之见的体验交替生起的观点，蓝色的显现也不是无间断显现，而应该心和蓝的显现交替生起，因此将有对境显现和心显现两种，即成为多种显现的自性，这种过失难以排除，因为对于同时者，对境显现和心显现如蓝黄般异体，同时显现，而交替生起者则有交替显现的过失。因此，体验对境时，蓝等对境生处的实体的相唯一，或体验它的唯一自性而了解，对于显为蓝色的心，没有其他体验体验的心，因为在一个蓝显现中未见有两个对境显现，在一个见蓝中也未见有两个能体验者。对于破斥同时心的其他体验，虽有种种解说方式，但唯有此解最为殊胜。
至此，以忆念因相成立自证分中，阿阇黎法称自己对不定因的回答后，从此开始，清晰解说阿阇黎陈那论中所示的回答。
念成识次第
其中第二，从识次第念得证分为：问已说过失，破其遮过答。
问已说过
首先分为：说过失和成其遍。首先，前心被其他心随后体验者，后来见到生起忆念，则那后心又被何心所体验？这是对不承许自证一方的发问。


 །དེ་ལ་ལན་དུ་གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་ཡང༷་རང་གི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན༷་གྱིས༷་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཤེས༷་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རི༷ག་པར་བྱེད་པའི་བློ་རྣམས་ཕྲེང༷་བ༷་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས༷་སུ་གཅིག་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་ན། བློ་ཕྱི་མ་འདི༷་དག་གི་སྐྱེད༷་བྱེད་གཟུང་དོ༷ན་དེ་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་སྔ༷་ལོགས་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལ་ཁྱབ་པའང་ཡོད་དེ། བློ་རང་གི་གཟུང༷་བའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི༷་གྱུར༷་པ༷་སྟེ་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་རང་གི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བ༷ར་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པའི་བློ་དེ༷་དག༷་མི༷་འཛི༷ན་པར༷་ནི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཞན༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བསྐལ་པའི་བར་དུ་རང་གི་བློ་ཁོ་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། བློ་ཀུན་མྱོང་བའི་དབང་བྱས་ལན། །ཐ་མ་མི་མྱོང་འདོད་པའི་ལན། །
受作主之答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་འཕོ་བའི་ལན། །དོན་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ལན་དགག །
对外境作答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ཡི་དོན་གྱིས་གེགས་བྱས་ལན། །སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན། །
外境所碍之答
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ནང་གི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འཕོ་བས་ན་ཕྱི་དོན་གྱིས་ནང་བློ་བརྒྱུད་མར་འཛིན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་གཞན་
20-350a
བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ༷་ནུས་པ་ངེས༷་པ༷འི་ནང༷་གི༷་ཡ༷ན་ལག༷་སྟེ་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི༷་རྟག་ཏུ་གནས་བཞིན་དུ། དེ༷་དག༷་ལ༷་གཞ༷ན་ཕྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་སྟེ་བློ་ཡི་གཟུང་དོན་གཟུགས་སོགས་གང༷་གིས༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་བློ་སྔ་མ་ཡོད་ཅིང་བློ་ཕྱི་མ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དོན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དང་པོ། ཕྱི་དོན་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་ནི༷་བློའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་བློ་སྔ་མ་འཛིན་པ་དེ༷་ལ༷་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཉེ་བའི་གཟུང་དོན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན༷་དུ་ནང་གི་གཟུང་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན༷་གང་ཟག་འགས༷་ཀྱང༷་རང་གི་བློ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་བས་ན། ཡུལ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་སོགས་མཐོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བློ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །ཕྱི་དོན་མི་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཕུང་ལྔ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕྱི་དོན༷་དེ༷་ཉེབ་མི༷ན་པའི༷་གན༷ས་སྐབ༷ས་འགའ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རང་གི་བློ་གཏན་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་ལ། རྩ༷་བ༷་མྱོང་བ་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཁོ་བོའི་བློ༷་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་སྔ་མ་ཡི༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་འདི་འདྲའི་འདོ༷ད་པ༷་འདི་ནི་ཨ༷་རེ༷་མཛེ༷ས་སོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འད༷ས་མ་འོངས་སོ༷གས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་གང༷་དག༷་ལ༷་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན༷་ཉེ༷་བ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ་ལ༷་ཡུལ་རང་མཚན་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་
20-350b
ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་འདས་སོགས་ད་ལྟ་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དོན༷་ལ༷་སེམས་ཀྱིས་དཔྱོ༷ད་པ༷་ནམ་ཡང་མི༷་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
对此回答：若说那后心也被随后生起的其他心体验，那么如此，了知前前心的诸心如串珠般一个接一个相连地生起，则这些后心的所取对境即能生因是什么？若问这一点，若说是紧接前面的那个心，则一切心都只执取自己的前心，而不会转向外部的其他对境。第二，此处也有遍，即成为自己所取相的对境，也就是紧接其前而作为近取生因的那些心不执取，则后心如何能执取外部的其他对境？将会在整个劫中只执取自己的心的相续。
破其遮过
第二分为：受作主之答和末心不受之答。
受作主之答
首先分为：对外境作答和破同执境识答。
对外境作答
首先分为：外境所碍之答和前心力尽之答。
外境所碍之答
首先分为：略说和广说。
略说
首先，不一定只执取内部心识，因为当外部对境作为对象存在时会转向它，因此外境障碍连续执取内心。这不合理，因为前心本性能生缘于自身的其他心，确定有作为内支分即生心的因的能力常住时，对于那些，外支分即心的所取对境色等为何作障碍？不应有障碍，因为生心的能力只存在于前心，而与后心极为接近，除此之外别无他因，如同处于可感知范围内的蓝色一样。
广说
第二分为：依有境而破和依无境而破。首先，若想：为何外境接近不能作障碍？色等外境即使接近为心对境，也不能障碍执取前心，因为有更接近的所取对境内支分存在。否则，若内所取对境虽存在，但境接近能作障碍，则外境接近时，任何人也不能体验自心，那么在观看舞蹈表演等场合，如何能忆念自心？因为无有体验。若想：有外境不接近的情况，对于有五蕴的人，外境无有不接近的情况，因此根本不能体验自心，若无根本体验，也不会有"我的心生起如是"的前心忆念，因此这种主张真是美妙啊！此为讥讽。第二，对于那些分别过去未来等的对境，没有接近的外所取对境，则无由境自相接近力而令心转向外境的因，因此对于现在无自相境的过去等对境，心不可能进行思考。


 །
昔意所作尽之答
གཉིས་པ་སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན་ལ། དངོས་ལས་ནུས་གཞན་འདོད་པ་དགག །གྲུབ་དོན་རང་གི་ལུགས་བཞག་པའོ། །
破除实有许别
དང་པོ་ལ། སྔ་བློའི་ནུས་པ་སྤྱི་ཟད་དགག །བྱེ་བྲག་གཟུང་ནུས་ཉམས་པ་དགག །
破昔意共作尽
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློ་སྔ་མ་དེས་བདག༷་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེད༷་པ༷འི་ནུས༷་པ༷་ཅི་ཙམ་ཡོད་པར་བློ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ནས་རི༷མ་གྱིས༷་ཟ༷ད་པ༷་ན༷་གཟོད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞན༷་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་ཞིང་འཛིན་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། གཉིས་པ་ལན་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། དེ་ལྟ་ན་བློ་སྔ་མ་ལས་འཕོས་མ་ཐག་པའི་དོན༷་འཛིན་པའི་བློ༷་དེ༷་ནི༷་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ་གང་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། རང་གི་སྔར༷་གྱི༷་བློ༷་ནི༷་ནུས་པ་ཟ༷ད་པར་འདོད་པས་ན༷་གང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཟད་པ་དེ་ནི་ཚིག་པའི་ས་བོན་བཞིན་དུ་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་དེའི་རྗེས་ཐོག་གི་བློ་དེ་དོན༷་ལ༷་ཡང་འཕོ༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བློ༷་སྔོ༷ན་མ་དེ་མ་ཐག་ལ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ༷ར་བློ༷་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན། ཡུལ་གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་ཉེ་བར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡིད་གཟུགས་མཛེས་ལྟ་བུའི་དོན༷་གཞན༷་ལ་ལྷག་པར་ཆག༷ས་པས་སྒྲ་སོགས་གཞན་གྱི་ཤེས༷་པ་སྐྱེ་བའི་ཡིད་བྱེད་དེ་མ་ཐག་པ་ནུས༷་པ་ཉམ༷ས་པར་བྱས་པ་ན༷་ཤེས༷་པ༷་གཞན་དེ་དག་ཡུལ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ༷་བ༷་མ༷་རྟོག༷ས་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། འཐད་པ་རང་གི་རྩོད་སྤང་བརྗོད། །མི་འཐད་གཞན་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ཡིད་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་མཐུས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་གཞན་སྐྱེ་
20-351a
པ་དང་མི་སྐྱེ་པ་དེས་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་ཤེས་དྲུག་གི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མ་མཐོང་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཀུན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཡིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་ཅི༷ག་ཅར༷་རི༷གས་མི་མཐུན་པའི་འཇུག་ཤེས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ཡ༷ང་། ཡིད་གཟུགས་ལ་ལྷག་པར་གཏོད་པ་ལྟ་བུ་ཤིན༷་ཏུ་གས༷ལ་བའི༷་སེམས་གཅི༷ག་གི༷ས་འཇུག་ཤེས་གཞན་འབྱུང་པའི་ནུས་པ༷་སྐབས་དེར་ཉམ༷ས་པར༷་བྱས༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་གནས་སྐབས་དེར་ཀུན༷་གཞི༷་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཇུག་ཤེས་གཞ༷ན་འབྱུང༷་བ༷་མི༷ན་ཏེ། རླབས་རྒྱ་མཚོ་ལས་འབྱུང་ཡང་བས་རང་གི་གཡོབ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་ན་འཇུག་ཤེས་རང་རང་གི་དེ་མ་ཐག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་བ་ཅིས་ཤེས་སྙམ་ན། འཇུག་ཤེས་ཕྱི་མ་རྣམས་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་ཀུན་གཞི་གཅིག་པུ་ལས་འབྱུང་ན༷། ཡི༷ད་སྔ་མའི་འཇུག༷་པ་ནི༷་མཚུང༷ས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ༷་ཡི༷ད་ཕྱི་མ་གཞན༷་ལྟོས༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྟག་ཏུ་མ་ངེས་པར་དུ་མར་སྐྱེ་དགོས་ནའང༷་ཡི༷ད་ཀྱི་ཤེས༷་པ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རི༷མ་བཞི༷ན་དུ་སྐྱེ༷་བ་ལས་མང་པོ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བས༷་ཀྱང༷་ཕྱི་མ་སྔ་མ་ལ་རིམ་བཞིན་ལྟོས་པ༷་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ༷་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞན་དག་གི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ལུགས་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ལ། རྟག་གཅིག་ཡིད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །བདག་ཡིད་ལྡན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །འདུ་བྱེད་དག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །དང་པོ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ན་རེ། ཡི༷ད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་
20-335a
ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་ཞེས༷་པ་དེ༷་དག༷་གི་ཐ་སྙད་སོ་སོར་སྨོ༷ས་སུ་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མཐོང་བ་དང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པས་ན་གང་ཡང་མ་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེས་ཅི་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
昔意所作尽之答
第二，前心力尽之答分为：破除实有许别和成立自宗。
破除实有许别
首先分为：破昔意共作尽和破别境能尽。
破昔意共作尽
首先分为：陈述前宗和回答。首先，若说：前心对缘于自身的后心有多少生起能力，在生起后心后逐渐耗尽，才会转向并执取其他外境。第二，回答分为：说过失和除争论。首先，如此，则从前心转向立刻执取对境的心从何生起？因为承认自己前心力已尽，凡是生果能力已尽的，如同烧焦的种子，不能作为因。因此，其后的心也不会转向对境，因为前心无生后心的能力，后心不会生起，如同境色声等虽近住，由于心极为贪著于美色等其他对境，已削弱了生起声等他识的等无间能力，故虽有境，也不见生起其他识。第二分为：说自宗合理除争和破不合理他宗。首先，依心识趣入对境之力而有后识生或不生，因此阿赖耶识不成为六转识之因，因为虽有阿赖耶因，但未见随其增减，而见随意识增减，所以一切心的近取因唯是意识。这并非过失，因为虽从阿赖耶识作为近取因而能同时生起异类转识，但由于意专注于色等极为明显的一心，已削弱其他转识生起的能力，故此时不从阿赖耶识生起其他转识，如同波虽从海生，但观待前波而生。如此，若有阿赖耶因，各转识观待各自等无间缘而适当生起，怎么知道呢？若非如此，转识后识不依前识而唯从阿赖耶生，则后意不应观待前意趣入作为等无间缘，如此则应常时不定地生起多个，而意识是从前前生起依次相似分别，不会同时多生，由此极成后者依次观待前者。第二，说他人主张一切心恒常不同时生起的观点分为：破常一意生、破有意我生和破从行生。首先，胜论派等说：意是极微无分的体性极细微，所称境和有境识的名言各别哪有可说？因为见与体验全都遮止，则什么也不见不体验者，不能说任何东西。


 །དེས་ན་རྣམ་པ་མེད་ན་བློས་ཡུལ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ལ་རང་རིག་མེད་ན་མྱོང་བ་གཏན་མི་སྲིད་པས་གང་མྱོང་བ་དེ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ཚུར་མཐོང་གི་སྐྱེལ་སོ་ཡིན་ནོ། །
现则其自证成
གཉིས་པ། དཀར་སོགས་སུ་གསལ་བའི་སྣང་བ་འདི་ཅི༷་སྟེ༷་ཤེས་པ་ར༷ང་གི་དངོ༷ས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ༷་ན༷་ཤེས་པ་དེ༷་རང༷་ཉི༷ད་དཀར་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རབ༷་ཏུ༷་གསལ༷་བ༷ར་གྱུར་པས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་རང་ཉིད་དཀར་སོགས་དེ༷་ཡི་རྣམ་པར་མི༷་གསལ༷་བ་ཡིན་ན༷་ནི༷་དོན༷་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱང་མི༷་གས༷ལ་བ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དཀར་སོགས་གསལ་པོར་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
故此其余邪分别亦破
གསུམ་པ། ཤེས་པས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པ་མིན༷་པའི༷་ཕྱོག༷ས་དག༷་ལ༷་ཕྱི་དང་ནང་གི་དོན༷་ཀུན༷་མཐོང༷་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་འདི༷་ཡིས༷་ནི༷་རང་གི་བློ༷་ནི༷་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་མིན༷་པར་སྨྲ༷་བ༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ༷འང་ལན༷་བཏབ༷་པར་གྲུབ་བོ༷། །
内乐等以受成
གཉིས་པ་ནང་གི་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་བློ་མངོན་སུམ་བསྒྲུབ། །མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །
乐受以意现量立
དང་པོ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་རིག་ཡིན་དམ་བཅའ། །དེ་ཡི་འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ། །
乐受许自证识
དང་པོ་རྟེན༷་དབང་པོ་དང་དམི༷གས་པ་ཡུལ་དང་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་གོ༷མས་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་ནི༷་འཇུག་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་དང་སྡུག༷་བསྔལ་འདོ༷ད་པ༷་དང་མི་འདོད་པ་སྡང་བ་དང་རྩོལ་བ་ལ༷་སོག༷ས་
20-335b
པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་མངོ༷ན་སུམ་དུ་མྱོང་བ་དེ༷་དག༷་ནི༷་བློ་ཉི༷ད་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་གཞ༷ན་དེ༷་ཤེ༷ས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཚད་མས་དམིགས་པའམ་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱང་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ན་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
立其如理
གཉིས་པ་ལ། རང་གི་བདེ་སྡུག་གཞན་མྱོང་ཐལ། །རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་བདེ་སོགས་ཀྱང་། །
己苦乐他受之过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་ལན་རྣམས་འགོག །
说过失
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་ཚུལ། །དང་པོ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་བདེ་སོགས་རང་ལས་དོན་ཐ༷་དད་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཞ༷ན་གྱི༷ས་རིག༷་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས༷་ཀྱང༷་ནི༷་དེ༷་ལ་ལོངས་སྤྱོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་པ་གང་ཞིག །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དམིགས་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྐྱེས་སྣང་རིག་པར་འཇོག་ན་འཇུག །མིན་ན་ཡུལ་ཀུན་མི་མྱོང་ཐལ། །དེས་ན་སྣང་ཀུན་ཤེས་པར་བསྒྲུབ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སོགས་དེ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་དང༷་བདེ་སོགས་དེ༷ར་སྣང༷་བ༷འི་བློ༷་ནི་བདེ་སོགས་དེ་རི༷ག་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་མེད་པ་གཞ༷ན་ནི་དེས་དེ་རིག་ཅེས་མི་བརྗོད་པས་ན་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་མྱོང་བ་མིན༷་ནོ་སྙམ་ན༷། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་དམིག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་སྐྱེས་བུ་གཞ༷ན་གྱི་བློ་ལ༷་ཡ༷ང་དེས་བསྐྱེད་དང་དེར་སྣང་གཉི༷ས་འདི༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་བར༷་ཡོ༷ད་དེ། དམིགས་ཡུལ་དེས་བསྐྱེད་པ་དང་དེར་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཅི༷་སྟེ༷་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཕ་རོལ་པོའི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་མིན༷་ཞིང༷་དེར༷་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་ཡ༷ང་
20-336a
མ༷་ཡི༷ན་ན་དེ༷་འདྲའི་བློ༷་དེ༷་རང་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་བཅས་དང་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

以下是对藏文文本的完整直译成简体中文：
因此，若无相则心不可能见到对境，若无自证则完全不可能有体验，所以凡是体验，即是通达仅作为自证本性的明显性，这是此论典的究竟关键，也是常人的归宿。
现则其自证成
第二，若问：这种显现为白等的显现为何是心自身的实体？那么，心自身成为白等本性而极为明显，故自证成立，因为若心自身不明显呈现为白等的相，则白等对境也将成为不明显，因为除了心自身中白等明显显现外，无有任何所谓的明显对境。
故此其余邪分别亦破
第三，对于心不能了知自身的观点，已陈述内外一切对象都无法见到的过失，以此也已回答了主张自心对自己非现量的胜论派。
内乐等以受成
第二，通过内在乐等体验证成自证分为：乐受以意现量立和非显现则太过。
乐受以意现量立
首先分为：乐受许自证识和立其如理。
乐受许自证识
首先，依于根和缘境与内心作意串习的差别而有小中大的差别各异运作的乐、苦、欲、不欲、厌恶、勤勉等差别的现量体验，这些是以心自身生为如此本性的自证现量体验，并非乐等之外的其他异体成为别心，虽然量不能缘或了解任何这样的心，但乐等的体验不可否认，所以成立心自身的体验。
立其如理
第二分为：己苦乐他受之过和瑜伽师亦他乐等。
己苦乐他受之过
首先分为：说过失和破答辩。
说过失
首先分为：正说和入过之理。首先，若乐等不是作为心的本性而被体验，而是由异于乐等的其他心了知，则其他人也将受用它，因为乐等仅是产生心的所缘缘，而它也为他人可缘故。第二分为：若立生现为识则入、若非则不经验一切境之过，以及由此证一切现皆是识。首先，若想：被乐等所生且显现为乐等的心是了知乐等，无此二者则不称为彼了知彼，因为他相续的乐等无此情况，所以不是体验。对以他人乐苦为对象而缘取的他人心也必然有被彼生和现为彼二者，因为是以所缘对象被生且显现为彼的心。第二，如果执取他人乐等为对象的心既不从他人乐等生起，也不显现为彼，则此类心将成为无有异于自身的对境，如此则成立有相和自证。


 །ཕ་རོལ་རྣམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ན་རེ། ཡུལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེའི་རང་མཚན་མ་བཟུང་ཡང་སྤྱི་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་སོགས་དེ༷་མ་བཟུང༷་ན་དེའི་སྤྱི་དག༷་ཀྱང༷་མི༷་འཛི༷ན་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ༷་ནི༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས༷་པོ་མི༷ན་ཞེས༷་ཀྱང༷་སྔར༷་རིགས་པ་བདུན་ལ་སོགས་པས་བཤ༷ད་ཟིན་པར་ཟད་དོ༷། །དེས་ན་སྤྱི་ཞེས་པ་བློའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱི་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པ། ཚུལ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་ལ་མྱང་བྱའི་དོན༷་དུ་མངོན་པར་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ༷་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་མིན༷་པར་གྲུབ་པ་དེས༷་ན༷་མངོ༷ན་སུམ༷་དང༷་ནི༷་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པར་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །
作答
གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་གཞན་གྱིས་མི་མྱོང་བའི་ལན་དགག་པ་ལ། མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་ཡོད་པའི་ལན། །མ་མཐོང་ལྡན་སོགས་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷་གཞན་གྱི་བློས་དམིགས་ནས་འཛིན༷་པར་བྱེ༷ད་ཀྱང༷་རང་གི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱུར་པ་ཉི༷ད་ནི༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ནི་མི་འདོད་ལ་དོན་དེ་ཉིད་གཟུང་བའི་ཚེ་དོན༷་གཅིག་འཛིན་པར་མཚུང༷ས་པ་ལ་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་པ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མིག་མ་འཁྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དེའི་ཡུལ་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་མིན་ན་དོན་གཞན་གང་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་
20-336b
པ། མ༷་མཐོ༷ང་བ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཡང་ན་བདེ་སོགས་ནང་དུ་བདག་ལ་དོན༷་གཅི༷ག་ཏུ་འདུས་པ་དང་དབང་པོ་དང་བདེ་སོགས་དང་ལྡན༷་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་མཉེས་མ་མཉེས་སོ༷གས་ཀྱིས༷་གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེས་བུ་སོ་སོའི་མྱོང༷་བ༷་ནི་སོ་སོར་ངེས༷་པ་ཡི༷ན་གྱི་རང་གི་བདེ་སོ༷གས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་བདེ་སོགས་གཞ༷ན་ནི༷་རྣམ༷་པ་ཀུན་ཏུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་འཛིན༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འཛིན་པའི་ལས་སོགས་གཏན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རྣམ་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དམིགས་པར་ནི་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། མ་བླངས་ན་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རང་གི་མྱོང་བ་དང་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་བའི༷་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་དབྱེ༷་བ༷་ཡོད་པའང༷་གོང་དུ་བསལ༷་ཟིན༷་ཏེ། །དོན་མཚུངས་ཐ་དད་དེ་གང་ལས། །ཞེས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ༷། །
瑜伽士他乐等亦他受之过
གཉིས་པ་རྣལ་མངོན་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པ་ལ། གཞན་ལ་མི་འདོད་ཐལ་བ་བརྗོད། །རང་ལ་ཉེས་པ་དེ་མི་མཚུངས། །
说他不许之过
དང་པོ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་དཔྱོད་པ་པ་མ་གཏོགས་རང་དང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་འདོད་པ་གང༷་དག༷་གི་ལུགས་ལ་རྣལ༷་འབྱོར༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་རྒྱུད་གཞ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་མངོན་སུམ་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང་བ་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གཉིས་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་ཉ༷མས་སུ་མྱོང༷་བ་མཚུང༷ས་པས༷་ན༷་རྣལ༷་འབྱོར་པ་དེ༷་ཡང༷་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་པོ་དེ༷་བཞིན༷་གདུང་བར༷་འགྱུར་རོ།

 །ཕ་རོལ་རྣམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ན་རེ། ཡུལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེའི་རང་མཚན་མ་བཟུང་ཡང་སྤྱི་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་སོགས་དེ༷་མ་བཟུང༷་ན་དེའི་སྤྱི་དག༷་ཀྱང༷་མི༷་འཛི༷ན་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ༷་ནི༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས༷་པོ་མི༷ན་ཞེས༷་ཀྱང༷་སྔར༷་རིགས་པ་བདུན་ལ་སོགས་པས་བཤ༷ད་ཟིན་པར་ཟད་དོ༷། །དེས་ན་སྤྱི་ཞེས་པ་བློའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱི་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པ། ཚུལ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་ལ་མྱང་བྱའི་དོན༷་དུ་མངོན་པར་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ༷་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་མིན༷་པར་གྲུབ་པ་དེས༷་ན༷་མངོ༷ན་སུམ༷་དང༷་ནི༷་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པར་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །
作答
གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་གཞན་གྱིས་མི་མྱོང་བའི་ལན་དགག་པ་ལ། མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་ཡོད་པའི་ལན། །མ་མཐོང་ལྡན་སོགས་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷་གཞན་གྱི་བློས་དམིགས་ནས་འཛིན༷་པར་བྱེ༷ད་ཀྱང༷་རང་གི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱུར་པ་ཉི༷ད་ནི༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ནི་མི་འདོད་ལ་དོན་དེ་ཉིད་གཟུང་བའི་ཚེ་དོན༷་གཅིག་འཛིན་པར་མཚུང༷ས་པ་ལ་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་པ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མིག་མ་འཁྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དེའི་ཡུལ་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་མིན་ན་དོན་གཞན་གང་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་
20-336b
པ། མ༷་མཐོ༷ང་བ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཡང་ན་བདེ་སོགས་ནང་དུ་བདག་ལ་དོན༷་གཅི༷ག་ཏུ་འདུས་པ་དང་དབང་པོ་དང་བདེ་སོགས་དང་ལྡན༷་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་མཉེས་མ་མཉེས་སོ༷གས་ཀྱིས༷་གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེས་བུ་སོ་སོའི་མྱོང༷་བ༷་ནི་སོ་སོར་ངེས༷་པ་ཡི༷ན་གྱི་རང་གི་བདེ་སོ༷གས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་བདེ་སོགས་གཞ༷ན་ནི༷་རྣམ༷་པ་ཀུན་ཏུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་འཛིན༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འཛིན་པའི་ལས་སོགས་གཏན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རྣམ་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དམིགས་པར་ནི་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། མ་བླངས་ན་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རང་གི་མྱོང་བ་དང་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་བའི༷་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་དབྱེ༷་བ༷་ཡོད་པའང༷་གོང་དུ་བསལ༷་ཟིན༷་ཏེ། །དོན་མཚུངས་ཐ་དད་དེ་གང་ལས། །ཞེས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ༷། །
瑜伽士他乐等亦他受之过
གཉིས་པ་རྣལ་མངོན་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པ་ལ། གཞན་ལ་མི་འདོད་ཐལ་བ་བརྗོད། །རང་ལ་ཉེས་པ་དེ་མི་མཚུངས། །
说他不许之过
དང་པོ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་དཔྱོད་པ་པ་མ་གཏོགས་རང་དང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་འདོད་པ་གང༷་དག༷་གི་ལུགས་ལ་རྣལ༷་འབྱོར༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་རྒྱུད་གཞ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་མངོན་སུམ་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང་བ་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གཉིས་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་ཉ༷མས་སུ་མྱོང༷་བ་མཚུང༷ས་པས༷་ན༷་རྣལ༷་འབྱོར་པ་དེ༷་ཡང༷་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་པོ་དེ༷་བཞིན༷་གདུང་བར༷་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
我将完整直译这些藏文文本为简体中文：
།ཕ་རོལ་རྣམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ན་རེ། ཡུལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེའི་རང་མཚན་མ་བཟུང་ཡང་སྤྱི་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་སོགས་དེ༷་མ་བཟུང༷་ན་དེའི་སྤྱི་དག༷་ཀྱང༷་མི༷་འཛི༷ན་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ༷་ནི༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས༷་པོ་མི༷ན་ཞེས༷་ཀྱང༷་སྔར༷་རིགས་པ་བདུན་ལ་སོགས་པས་བཤ༷ད་ཟིན་པར་ཟད་དོ༷། །དེས་ན་སྤྱི་ཞེས་པ་བློའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱི་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པ། ཚུལ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་ལ་མྱང་བྱའི་དོན༷་དུ་མངོན་པར་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ༷་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་མིན༷་པར་གྲུབ་པ་དེས༷་ན༷་མངོ༷ན་སུམ༷་དང༷་ནི༷་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པར་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །
那些主张无相（无形象）的人们说："不会成为无对象，因为即使没有把握他人相续中的乐等之自相，但仍在把握其共相。"如果不把握乐等，也就不会把握它的共相，因为独立的共相丝毫不是能产生认识的实在事物，这已经由前面的七种推理等方式解释完毕。因此，所谓"共相"只是心识形象上假立为共相，外在的共相自身从不产生认识。第三，由于这个原因，在知识中作为所感知对象而显现的，确实不异于能感知的那个心识，因此，通过直接感知以及知识自身的经验，自身的领悟得以成立。
གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་གཞན་གྱིས་མི་མྱོང་བའི་ལན་དགག་པ་ལ། མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་ཡོད་པའི་ལན། །མ་མཐོང་ལྡན་སོགས་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷་གཞན་གྱི་བློས་དམིགས་ནས་འཛིན༷་པར་བྱེ༷ད་ཀྱང༷་རང་གི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱུར་པ་ཉི༷ད་ནི༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ནི་མི་འདོད་ལ་དོན་དེ་ཉིད་གཟུང་བའི་ཚེ་དོན༷་གཅིག་འཛིན་པར་མཚུང༷ས་པ་ལ་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་པ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མིག་མ་འཁྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དེའི་ཡུལ་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་མིན་ན་དོན་གཞན་གང་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །
第二，驳斥"他人相续中的乐等不被他人感知"的回答，包括：驳斥"是否为现量"的回答；驳斥"未见、相应等"的回答。第一，如果说，虽然他人的心识能缘取他人相续中的乐等，但因为不像自己的乐等那样是现量，所以体验不会相同，那么，按照你的观点，既不承认形象，在把握对象本身时，对于相同地把握一个对象，一方为现量而另一方非现量的差别区分，这是出于什么理由呢？就像两个眼睛未错乱的人观察同一蓝色一样。如果那个心识的对象不是他人的乐等，那么是什么其他对象呢？这将成为没有对象的知识。
མ༷་མཐོ༷ང་བ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཡང་ན་བདེ་སོགས་ནང་དུ་བདག་ལ་དོན༷་གཅི༷ག་ཏུ་འདུས་པ་དང་དབང་པོ་དང་བདེ་སོགས་དང་ལྡན༷་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་མཉེས་མ་མཉེས་སོ༷གས་ཀྱིས༷་གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེས་བུ་སོ་སོའི་མྱོང༷་བ༷་ནི་སོ་སོར་ངེས༷་པ་ཡི༷ན་གྱི་རང་གི་བདེ་སོ༷གས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་བདེ་སོགས་གཞ༷ན་ནི༷་རྣམ༷་པ་ཀུན་ཏུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་འཛིན༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འཛིན་པའི་ལས་སོགས་གཏན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རྣམ་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དམིགས་པར་ནི་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། མ་བླངས་ན་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རང་གི་མྱོང་བ་དང་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་བའི༷་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་དབྱེ༷་བ༷་ཡོད་པའང༷་གོང་དུ་བསལ༷་ཟིན༷་ཏེ། །དོན་མཚུངས་ཐ་དད་དེ་གང་ལས། །ཞེས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ༷། །
如果说，因为未见的前业，或者乐等在内部归于自我为一个对象，或者有感官与乐等相应的关系，或者由于湿婆神的喜怒等原因，每个人的体验各自确定，自己的乐等不会被他人体验，那么如此一来，与他人结合为一的乐等，其他人绝不可能在任何方面把握，因为绝对不可能有把握它的业等。即使如此，你这无相论者也必须承认缘取他人相续中的乐等，因为若不承认，将会成为无对象的知识自我体验。如果你认为自己的体验和他人的体验有区别，这种差别的存在已经在上文中被驳斥，如"对象相同，差别从何来"所述。
瑜伽士他乐等亦他受之过
གཉིས་པ་རྣལ་མངོན་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པ་ལ། གཞན་ལ་མི་འདོད་ཐལ་བ་བརྗོད། །རང་ལ་ཉེས་པ་དེ་མི་མཚུངས། །
第二，依据瑜伽现量显示过患：说他人不愿接受的过失；自己不犯同样的过失。
说他不许之过
དང་པོ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་དཔྱོད་པ་པ་མ་གཏོགས་རང་དང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་འདོད་པ་གང༷་དག༷་གི་ལུགས་ལ་རྣལ༷་འབྱོར༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་རྒྱུད་གཞ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་མངོན་སུམ་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང་བ་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གཉིས་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་ཉ༷མས་སུ་མྱོང༷་བ་མཚུང༷ས་པས༷་ན༷་རྣལ༷་འབྱོར་པ་དེ༷་ཡང༷་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་པོ་དེ༷་བཞིན༷་གདུང་བར༷་འགྱུར་རོ།
第一，提出过失及驳斥其回答。第一，除了顺世外道和正理派外，凡是在自己和他人的教义中承认瑜伽现量的各种教义中，瑜伽现量能直接体验他人相续中的乐等，而体验者和瑜伽士两者同样以无相方式体验对象，因此，该瑜伽士也将像那个体验痛苦的他人一样感到痛苦。


 །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལ་ཡུལ་བདེ་སོགས་དང་དེ་ཡི་ཡུལ་ཅན་དབང་པོ་ཕྲད་དགོས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་ཡུལ༷་དང་དབ༷ང་པོ་འདུས༷་ཤིང་ཕྲད་པ་མེ༷ད་པས་ཡུལ་དབང་འདུས་པ་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ནི༷་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ༷་དག༷་ལ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ༷་མི༷ན་ནོ་
20-337a
ཞེ་ན༷། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་ར༷ང་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་ཉིད་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས༷་པར༷་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་ནི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བའི་དོན་མིན་ཏེ། རང་གིས་རང་ཉིད་མྱོང་མི་སྲིད་པར་འདོད་པས་སོ། །འོ༷ན་ཀྱང༷་ནི༷་བློ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་དེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཤེ༷ས་པ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཙམ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང༷་བ་ཡི༷ན་པར་འདོད་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པ་དང་མྱོང་བ་པོའི་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་དབང་འདུས་མ་འདུས་ཀྱི་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཡུལ་དེ་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །
自宗无其过
གཉིས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣལ་མངོན་འདོད་པས་ན་དེས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཚེ་ཉམས་མྱོང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ་ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ༷་ལ་སོ༷གས་པ་རང་རིག་པས་མྱོང་པ་མི༷ན་པ༷ར་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་དམིགས་ཡུལ་དེ་དམིགས་པ་པོ་རང་ལ་གདུང༷་བ་དང༷་ཕན༷་འདོག༷ས་པའི་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་ལ་གང༷་གི་ཚེ༷་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་མྱང་བྱ་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ར༷ང༷་གི༷་ངོ༷་བོར༷་དངོས་སུ་སྣང༷་བ༷་ནི༷་གདུང༷་བ་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་དམིག༷ས་པའི་ཤེས༷་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་གདུང་བ་མྱོང་བ་མིན༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་གྱི་གདུང་པ་དམིགས་ཙམ་གྱིས་དེ༷་ལྟ༷ར་གདུང་བའི་ཐལ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །དེས༷་ན༷་ཤེས༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་ཡུལ་དམི༷གས་པ་དང་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང༷་བ་དག༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་བཞན་པ་དེའི་ངོ་བོར་མ་སྐྱེས་ཀྱང་དོན༷་དེ་དང༷་འདྲ༷་བ༷་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་དེ་ལ་དམིག༷ས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ༷་སྟེ། མྱོང་བྱེད་ར༷ང་ཉི༷ད་མྱང་བྱའི་ངོ་བོར་གསལ༷་བ༷་ལ་དེའི་བདག༷་ཉིད་དུ་མྱོང༷་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་བག་ཆགས་གསལ་བར་མ་སད་པའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་མེའི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པ་ན་སྤྱི་ཙམ་དུ་རང་
20-337b
རིག་གིས་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་རང་མཚན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་མེའི་ཚ་བ་སོགས་མི་མྱོང་ལ། གསལ་བར་སད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ན་མེ་ཉིད་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བས་ན་མྱོང་བར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་ཡང་རང་སྣང་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མྱོང་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་གཅིག་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། བག་ཆགས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུད་སོ་སོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་གྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་བྱས་ཀྱང་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་ལ། རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ལ་མྱོང་བ་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་བདེ་སོགས་དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀའི་ཡང་བློའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་བཞིན་ནོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
།གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལ་ཡུལ་བདེ་སོགས་དང་དེ་ཡི་ཡུལ་ཅན་དབང་པོ་ཕྲད་དགོས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་ཡུལ༷་དང་དབ༷ང་པོ་འདུས༷་ཤིང་ཕྲད་པ་མེ༷ད་པས་ཡུལ་དབང་འདུས་པ་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ནི༷་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ༷་དག༷་ལ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷།
第二，如果说，虽然体验苦乐需要对象（即乐等）和对象的认知者（即感官）相遇，但那位瑜伽士没有对象和感官的聚合与接触，因此从对象和感官聚合产生的痛苦，在那些瑜伽士中不会产生。
བདེ་སོགས་ཤེས་པ་ར༷ང་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་ཉིད་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས༷་པར༷་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་ནི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བའི་དོན་མིན་ཏེ། རང་གིས་རང་ཉིད་མྱོང་མི་སྲིད་པར་འདོད་པས་སོ། །འོ༷ན་ཀྱང༷་ནི༷་བློ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་དེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཤེ༷ས་པ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཙམ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང༷་བ་ཡི༷ན་པར་འདོད་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པ་དང་མྱོང་བ་པོའི་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་དབང་འདུས་མ་འདུས་ཀྱི་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཡུལ་དེ་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །
在你认为乐等与意识相异的观点中，心识本身生起为痛苦的本质并非体验痛苦的含义，因为你认为自己不可能体验自己。然而，你认为仅仅是以异于心识的痛苦为对象而生起的认识就是体验痛苦，那么瑜伽士直接感知它与体验者的直接认识之间，对象和感官是否聚合有什么区别呢？因为两者都只是直接把握那个对象。
自宗无其过
གཉིས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣལ་མངོན་འདོད་པས་ན་དེས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཚེ་ཉམས་མྱོང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ་ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ༷་ལ་སོ༷གས་པ་རང་རིག་པས་མྱོང་པ་མི༷ན་པ༷ར་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་དམིགས་ཡུལ་དེ་དམིགས་པ་པོ་རང་ལ་གདུང༷་བ་དང༷་ཕན༷་འདོག༷ས་པའི་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་ལ་གང༷་གི་ཚེ༷་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་མྱང་བྱ་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ར༷ང༷་གི༷་ངོ༷་བོར༷་དངོས་སུ་སྣང༷་བ༷་ནི༷་གདུང༷་བ་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་དམིག༷ས་པའི་ཤེས༷་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་གདུང་བ་མྱོང་བ་མིན༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་གྱི་གདུང་པ་དམིགས་ཙམ་གྱིས་དེ༷་ལྟ༷ར་གདུང་བའི་ཐལ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །
第二，如果说，你也承认瑜伽现量，那么当它直接感知时，体验应当相同。（答：）不相同，因为在我们的观点中，以自识自证体验生起为自己本质的痛苦等，而不是仅仅通过观察他人，所观察的对象就成为观察者自身痛苦或获益的原因。当能体验的意识自身直接显现为所体验痛苦的本质时，这才是痛苦；而仅仅生起观察他人痛苦的认识并非体验痛苦本身。因此，当瑜伽士仅仅观察他人的痛苦时，不会导致他也同样痛苦的过失。
དེས༷་ན༷་ཤེས༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་ཡུལ་དམི༷གས་པ་དང་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང༷་བ་དག༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་བཞན་པ་དེའི་ངོ་བོར་མ་སྐྱེས་ཀྱང་དོན༷་དེ་དང༷་འདྲ༷་བ༷་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་དེ་ལ་དམིག༷ས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ༷་སྟེ། མྱོང་བྱེད་ར༷ང་ཉི༷ད་མྱང་བྱའི་ངོ་བོར་གསལ༷་བ༷་ལ་དེའི་བདག༷་ཉིད་དུ་མྱོང༷་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ།
因此，一切认识的对象观察与生起为该对象本质的体验是不同的。怎样不同呢？虽然没有生起为所观察的外在对象的本质，但生起为与该对象相似，这被称为"观察该对象"；而能体验者自身明显为所体验的本质，这被称为"作为其本性的体验"。
དཔེར་ན་མེའི་བག་ཆགས་གསལ་བར་མ་སད་པའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་མེའི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པ་ན་སྤྱི་ཙམ་དུ་རང་རིག་གིས་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་རང་མཚན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་མེའི་ཚ་བ་སོགས་མི་མྱོང་ལ། གསལ་བར་སད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ན་མེ་ཉིད་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །
例如，当把握火的习气未明显唤起时所认识的隐蔽火的共相时，虽然通过自证仅体验为共相，但由于它只是与自相相似，因此不体验火的热等；而在习气明显唤起的现量时，就像体验火本身一样。
འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བས་ན་མྱོང་བར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་ཡང་རང་སྣང་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མྱོང་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་གཅིག་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། བག་ཆགས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུད་སོ་སོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
那么，瑜伽现量既然是现量，因此明显显现，为何不成为体验呢？虽然现量明显显现，但仅仅自己显现明显，这只是与他人的体验相似，而不会成为与他人相续中的体验同一的本质，因为它们是具有不同习气的不同相续。
དེས་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་གྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་བྱས་ཀྱང་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་ལ། རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ལ་མྱོང་བ་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་བདེ་སོགས་དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀའི་ཡང་བློའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་བཞིན་ནོ།
因此，在有形象的体系中，即使瑜伽现量直接感知他人相续中的乐等，体验也不会相同；而在无形象的体系中，体验会相同，因为对象乐等被自己和他人两者直接把握时没有差别，且两者都不承认生起为心识的本质，就像两个人直接观察蓝色一样。


 །དེ་ལྟར་གནས་མ་གྱུར་པའི་རྣལ་མངོན་ལ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་གསལ་སྣང་འབྱུང་གི་དངོས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ནི་ཕལ་པའི་བློས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཞེས་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་དང་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་བཞིན་ཇི་སྙེད་པའི་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱང་རོ་མཉམ་པའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཕལ་པས་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དོན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་བློ་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་ལྐོག་ན་མོའི་ཕྱི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་ལ་ཁེགས་ན་རྒྱུད་གཞན་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། 
20-338a
བདག་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབས་དང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་པ་དེས་སྒྲུབ་བོ་ཟེར་ན། རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སེམས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་བྱས་པ༷་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་པས་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་སྣང་བ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་མོད་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ལས་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་མ་གྲུབ་པ་གང་གིས་འགོག །དོན་ལྐོག་ན་མོ་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཀུན་ལ༷་སྤོས་ནས་འགོག་གོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ན་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མི་སྣང་ཞིང་། རགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའམ། ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་དོན་སྣང་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ལས་སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་བཞིན་གཅིག་གི་བག་ཆགས་ལས་རྒྱུད་སོ་སོའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འཆར་བའི་རིགས་པ་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་སྒྲུབས་དང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་བློ་ཡང་དོན་ལྐོག་ན་མོ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེམས་ལྐོག་གྱུར་དང་དོན་ལྐོག་གྱུར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ནའང་གཞན་སེམས་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ནི་དོན་སེམས་གཉིས་ཀར་མཚུངས་པར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
乐受以意现量立
གཉིས་པ་རང་བློ་མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། རང་བློ་ཡོད་པ་རྗེས་དཔག་འགྱུར། །དེ་ཉིད་འདོད་ན་མི་འཐད་ཚུལ། །
有己意即成比量
དང་པོ། གཞ༷ན་ཡང་རང་གི་
20-338b
བློ་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྱུར་པ་མེ༷ད་པས༷་ན༷་བློ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ལ༷ས་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། སུས་ཀྱང་རང་བློ་ཡོད་པར་ནི་འདོད་ལ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་མེད་ན་ནི་བློ་ཡོད་ཅེས་པའང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པས་རང་རིག་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རང་བློ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ན་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་དྲིས་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་དམ་བཅའ་བས་རང་བློ་ཡོད་པར་ཚད་མས་མ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པ་ཡིན་ནོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
།དེ་ལྟར་གནས་མ་གྱུར་པའི་རྣལ་མངོན་ལ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་གསལ་སྣང་འབྱུང་གི་དངོས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ནི་ཕལ་པའི་བློས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཞེས་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་དང་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་བཞིན་ཇི་སྙེད་པའི་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱང་རོ་མཉམ་པའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཕལ་པས་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
这样，未转依的瑜伽现量只产生相似性的明显显现，而不是直接显现。如《他相续成立论》所说，圆满转依的佛陀之见，凡夫心识无法在任何方面了知和表达。在如是性中观见一切法时，虽然没有不同相续和苦乐等戏论，且如所有现象的显现未被遮止，但因为不离平等之状态，所以凡夫无法思考。
འོ་ན་དོན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་བློ་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་ལྐོག་ན་མོའི་ཕྱི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་ལ་ཁེགས་ན་རྒྱུད་གཞན་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།
那么，即使蓝等对象的显现仅仅是现量明显显现，与心识成为一体，但隐蔽的外在对象就像他人相续中的乐等一样存在，并不能被否定；如果被否定，其他相续也将被否定，是这样吗？
བདག་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབས་དང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ། །
如果有证明除了自己之外不存在其他相续的有情的论证，请你证明它，这样就能否定了。
རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་པ་དེས་སྒྲུབ་བོ་ཟེར་ན། རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སེམས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་བྱས་པ༷་ཡིན།
如果说不同相续只是显现，而你唯识宗的理论证明所有显现都是心识，那么不同相续的心识是如何被心识直接感知的？
རྣལ་འབྱོར་པས་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་སྣང་བ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་མོད་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ལས་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་མ་གྲུབ་པ་གང་གིས་འགོག །
如果说因为瑜伽士直接感知，那么在瑜伽士面前显现的他人心识虽然与瑜伽士的心识成为一体，但仅仅从这个显现，你用什么来否定他人心识的存在？
དོན་ལྐོག་ན་མོ་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཀུན་ལ༷་སྤོས་ནས་འགོག་གོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ན་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མི་སྣང་ཞིང་། རགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའམ།
如果你认为可以通过推广那些否定隐蔽对象的理论来否定，那么，在显现时除了显现本身外，不显现作为外部对象本质的微尘，且通过粗大实体的不存在来否定外部对象的这些理论，能否应用于他人的心识？
ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་དོན་སྣང་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ལས་སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་བཞིན་གཅིག་གི་བག་ཆགས་ལས་རྒྱུད་སོ་སོའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འཆར་བའི་རིགས་པ་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་སྒྲུབས་དང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་བློ་ཡང་དོན་ལྐོག་ན་མོ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱང་།
如果有理论证明，虽然没有外部对象但有对象显现的证据是：就像一个人各种习气的力量使蓝色等各种显现产生一样，一个人的习气能产生各种不同相续的显现，那么请这样证明，这样也能像证明隐蔽对象不成立一样证明其他心识；
དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེམས་ལྐོག་གྱུར་དང་དོན་ལྐོག་གྱུར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་མཚུངས་སོ། །
但由于没有这样的理论，所以他人隐蔽的心识和隐蔽的对象在各方面并不相同。
དེ་ལྟ་ནའང་གཞན་སེམས་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ནི་དོན་སེམས་གཉིས་ཀར་མཚུངས་པར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
尽管如此，认知他人心识存在的心识如何运作，应当按照《他相续成立论》中所说的对象和心识两者同等成立的方式来理解。
乐受以意现量立
གཉིས་པ་རང་བློ་མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། རང་བློ་ཡོད་པ་རྗེས་དཔག་འགྱུར། །དེ་ཉིད་འདོད་ན་མི་འཐད་ཚུལ། །
第二，如果自己的心识不是现量，将导致过分的过失，包括：自己的心识存在将成为比量推理；如果接受这点则不合理的情况。
有己意即成比量
དང་པོ། གཞ༷ན་ཡང་རང་གི་བློ་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྱུར་པ་མེ༷ད་པས༷་ན༷་བློ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ལ༷ས་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ།
第一，此外，由于自己的心识对自己而言不是现量，因此心识将通过推理标志来了知。
སུས་ཀྱང་རང་བློ་ཡོད་པར་ནི་འདོད་ལ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་མེད་ན་ནི་བློ་ཡོད་ཅེས་པའང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །
任何人都承认自己的心识存在，而当它不是由现量所成立时，除了通过推理来证明它存在外别无他法。如果没有任何能证明的量，那么说"心识存在"将只是如同"石女有子"的空洞主张。
དེས་ན་ཤེས་པས་རང་རིག་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རང་བློ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ན་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་དྲིས་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་དམ་བཅའ་བས་རང་བློ་ཡོད་པར་ཚད་མས་མ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པ་ཡིན་ནོ།
因此，当不承认知识自证的一方主张自己的心识存在时，若被问及证据是什么，由于无法通过任何标志来证明，仅靠主张而未被量所认知的自己心识的存在，这是极其低劣的。


 །དེས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་མི་ཟ་བ་འདི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྟ་ལ་ཞོན་པར་གྱུར་བཞིན་ཏུ། །རྟ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དམ་བཅའ་མཁན་པོས་རང་གི་བློ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ཞེས་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན། གང་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ་དེ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང་། མངོན་སུམ་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྟགས་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་བློ་ཡང་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་མུན་ཁང་གི་རྫས་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རང་གི་ཁོང་པར་སྨན་གི་ཝཾ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་མེད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་པ་བཞིན་ནོ། །
许其非理
གཉིས་པ་ལ། དེ་སྒྲུབ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད། །རྟགས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་འབྲེལ་བ་མེད། །
其无能立因
དང་པོ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་བྱེ་བྲག་དགག །
破总相
དང་པོ། དེ་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་དེ༷་ཡང༷་རྟེན་དབ༷ང་པོ༷་དང་དམིགས་ཡུལ་དོན༷་ནམ༷་ཡང་ན་བློ༷་རང་ཉིད་དང་། ཡ༷ང་ན༷་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་སྔ༷་མ༷ར་གྱུར་པ་གང་རུང་རྟགས་སུ་འགྱུར༷་དགོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་གསུམ་དང་འབྲས༷་བུ་བློ་རང་ཉིད་དེ་ཚོག༷ས་པ༷་བཞི་པོ་འདི༷་དག༷་
20-339a
ལ༷ས་བློ་དང་འབྲེལ༷་པ༷་ཅ༷ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་རྟགས་གཞན༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ༷། བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་སོགས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲ་ལ་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་ནམ་ཡང་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རྐྱེན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ཚོགས་ན་སྐྱེ་ཞིང་མ་ཚོགས་ན་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་ཀྱི་དེ་ལས་རྒྱུ་གཞན་རྟོགས་ན་རྒྱུ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟགས་དེ༷་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ༷་ནི་རྟགས་ཡང་དག་མིན༷་ཏེ། རང་བློ་ཡོད་དེ། དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །གཉིད་དང་བརྒྱལ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱང་བློ་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །དོ༷ན་བཀོད་ན་ཡང༷་དབང་པོ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་འཁྲུལ་ཏེ། གང་དུ་སྔོན་པོ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དང་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་ནི་ཤེས༷་པ་ཡི༷ན་ལ་ཤེས་པ་དེ༷་ཡང༷་སྐབས་འདིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཉིད་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ཉི༷ད་མིན༷་ཏེ། རྟགས་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་བློ་རང་དུས་ན་རང་གིས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མེད་ཀྱང་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་རང་གིས་བརྗེད་པ་སྟེ། རང་དུས་ན་མེད་པ་ཅི་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་ཞིང་དྲན་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དྲན་པར་བྱ་རྒྱུ་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང་མི་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལའང་རྣམ་པ་མེད་པ་དེས་སྔ་མ་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་མ་བརྟགས་པའོ། །
破别
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་དང་། །བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པའོ། །
因色法非理
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
说正理
དང་པོ་ལ། དོན་གསལ་བློ་དོན་གང་ཡིན་བརྟག །དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག །
色法识与事何者辨
དང་པོ་ལ། 
20-339b
བློ་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་ལ། །དོན་ཡིན་ན་ནི་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོན་ཙམ་ཞིག་རྟགས་སུ་འགོད་པ་མིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་བ་དོན༷་གསལ༷་བ་རྟགས༷་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དོན་གསལ་ཞེས་པ་འདི་བློ་ལ་གསལ་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ཡིན་ནམ། བློ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། བློ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་དེ༷་ཉི༷ད་ཤེས༷་པ་མིན༷་ནམ༷་ཡིན་ན་ནི་བློ་རང་ཉིད་དེར་གསལ་བ་བློ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
།དེས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་མི་ཟ་བ་འདི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྟ་ལ་ཞོན་པར་གྱུར་བཞིན་ཏུ། །རྟ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དམ་བཅའ་མཁན་པོས་རང་གི་བློ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ཞེས་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན། གང་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ་དེ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང་། མངོན་སུམ་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྟགས་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་བློ་ཡང་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་མུན་ཁང་གི་རྫས་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རང་གི་ཁོང་པར་སྨན་གི་ཝཾ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་མེད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་པ་བཞིན་ནོ། །
因此，对于自己相续中心识的存在连一丝怀疑都没有，这是由自证现量所成立的，然而，正如所说："如同骑在马上，却忘记了马本身一样。"按照对方立宗者所说自己的心识自己未曾体验的说法，虽然对已现量所见之物不需要用推理标志来证明，但对于未被现量所见的法存在的证明则不能没有推理标志就能证明。如果自己的心识对自己而言是隐蔽的，就会像暗室中的物质一样对其存在与否产生怀疑，就像认为自己腹中可能有药丸也可能没有一样。
许其非理
གཉིས་པ་ལ། དེ་སྒྲུབ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད། །རྟགས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་འབྲེལ་བ་མེད། །
第二，包括：无能证明之因的本质；无能成立为因的关联。
其无能立因
དང་པོ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་བྱེ་བྲག་དགག །
第一，包括：总体否定和特殊否定。
破总相
དང་པོ། དེ་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་དེ༷་ཡང༷་རྟེན་དབ༷ང་པོ༷་དང་དམིགས་ཡུལ་དོན༷་ནམ༷་ཡང་ན་བློ༷་རང་ཉིད་དང་། ཡ༷ང་ན༷་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་སྔ༷་མ༷ར་གྱུར་པ་གང་རུང་རྟགས་སུ་འགྱུར༷་དགོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་གསུམ་དང་འབྲས༷་བུ་བློ་རང་ཉིད་དེ་ཚོག༷ས་པ༷་བཞི་པོ་འདི༷་དག༷་ལ༷ས་བློ་དང་འབྲེལ༷་པ༷་ཅ༷ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་རྟགས་གཞན༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ༷། བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་སོགས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲ་ལ་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་ནམ་ཡང་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
第一，这样通过推理标志所证明的，必须是所依的感官，或所缘的对象，或心识自身，或无间缘作为前一刹那的作意中的任一种作为推理标志，因为只有这四种组合——三个因和作为果的心识自身，才能有与心识相关而能证明的标志，不存在其他标志，因为自我与意识相遇等不是因，而且从未见过那类事物产生心识的能力。
དེ་ཡང་རྐྱེན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ཚོགས་ན་སྐྱེ་ཞིང་མ་ཚོགས་ན་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་ཀྱི་དེ་ལས་རྒྱུ་གཞན་རྟོགས་ན་རྒྱུ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟགས་དེ༷་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ༷་ནི་རྟགས་ཡང་དག་མིན༷་ཏེ། རང་བློ་ཡོད་དེ། དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །གཉིད་དང་བརྒྱལ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱང་བློ་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །
而且，确定这三个缘聚合则生，不聚合则不生，若要推知其他因，将导致因无穷尽。感官不是正确的推理标志，因为在成立所证方面有错误。如果说"自心识存在，因为感官存在"，那么就如同在睡眠和昏厥等情况下，虽然感官存在，却不确定心识存在。
དོ༷ན་བཀོད་ན་ཡང༷་དབང་པོ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་འཁྲུལ་ཏེ། གང་དུ་སྔོན་པོ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དང་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་ནི་ཤེས༷་པ་ཡི༷ན་ལ་ཤེས་པ་དེ༷་ཡང༷་སྐབས་འདིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཉིད་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ཉི༷ད་མིན༷་ཏེ། རྟགས་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །
如果提出对象作为标志，也像感官一样会出错，比如仅仅因为蓝色存在，不能确定有认识蓝色的心识存在。心识和作意是认识，而认识在此处正是所要证明的，所以是不成立的，因为推理标志的本质——认识自身从未直接成立，所以不是推理标志，因为推理标志自身不成立，就无法证明其他事物。
དེ་ལ་བློ་རང་དུས་ན་རང་གིས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མེད་ཀྱང་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་རང་གིས་བརྗེད་པ་སྟེ། རང་དུས་ན་མེད་པ་ཅི་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་ཞིང་དྲན་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དྲན་པར་བྱ་རྒྱུ་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང་མི་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལའང་རྣམ་པ་མེད་པ་དེས་སྔ་མ་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་མ་བརྟགས་པའོ། །
关于这点，如果认为虽然心识在自身时刻没有自证的现量，但通过后来的认识是现量，这是忘记了自己的宗义，因为在自身时刻不存在的东西如何能明显地显现和被记忆呢？不可能有记忆，因为已承认不可能体验到需要被记忆的前一刻的认识，而且后来的认识也没有形象，如何将前者作为对象呢？这是未经考察的。
破别
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་དང་། །བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པའོ། །
第二，包括：色法作为推理标志不合理；心法作为推理标志不合理。
因色法非理
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
第一，包括：阐述正理和总结。
说正理
དང་པོ་ལ། དོན་གསལ་བློ་དོན་གང་ཡིན་བརྟག །དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག །
第一，包括：考察明显的对象是心识还是对象；考察该对象是被知道还是不被知道。
色法识与事何者辨
དང་པོ་ལ། བློ་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་ལ། །དོན་ཡིན་ན་ནི་མི་འཐད་པའོ། །
第一，包括：如果是心识则不成立；如果是对象则不合理。
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོན་ཙམ་ཞིག་རྟགས་སུ་འགོད་པ་མིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་བ་དོན༷་གསལ༷་བ་རྟགས༷་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དོན་གསལ་ཞེས་པ་འདི་བློ་ལ་གསལ་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ཡིན་ནམ། བློ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། བློ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་དེ༷་ཉི༷ད་ཤེས༷་པ་མིན༷་ནམ༷་ཡིན་ན་ནི་བློ་རང་ཉིད་དེར་གསལ་བ་བློ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ།
第一，如果说，虽然不是将对象本身安立为推理标志，而是主张将特殊的明显对象作为推理标志，那么，这个"明显的对象"是指在心识中明显的、由体验所成立的，还是不依赖于心识的对象自身的本质？如果是第一种情况，在心识中的明显性除了是那个心识的形象明显之外别无他物，这已经证明过了，那么这不就是认识吗？如果是，那么心识自身呈现为那个明显性是由心识自身所成立的，因此将成为自证。


 །རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་ཤེས་པས་གསལ༷་བར་གྱུར༷་པའི་དོན༷་རྟགས་སུ་འགོད་པ་ཡང་བསལ༷་བ་ཡིན་ཏེ༷། ཤེས་པ་མིན་པ་དེ་འདྲའི་གསལ་བ་ཡན་གར་བ་དོན་རང་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དོན་དེ་གསལ༷་བཞིན་པའི་སྣང་བ༷་དེ་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བའི་རྣམ་པར་བློ་རང་གིས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ་མིན༷་ན་བློ་དེ༷་ཡིས༷་དོན་དེ་གས༷ལ་བར་འགྱུ༷ར་བ་ནམ་ཡང་མི༷་ངེ༷ས་པའི་ཕྱི༷ར་ཏེ། འདི་ལྟར་བློ་ལ་གསལ་ལོ་སྙམ་དུ་བློའི་མྱོང་བ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། འོན༷་ཏེ༷་གས༷ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་བློ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོན༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་དོ༷་ཞེ་ན༷། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བར་གནས་པ་དེ་གསལ་བར་སྐྱེ་བ༷་ད༷ང་ནི༷་མི་གསལ་བར་འཇི༷ག་པ་མེ༷ད་པའི༷་དོ༷ན་ཡིན་ན་དེ་ལ༷་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཡང༷་མེ༷ད་པས་གསལ་བའི་དོན་དེ་ཡིད་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་གསལ་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའང་ལྐོག་གྱུར་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་དང་མི་གསལ་བའི་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པའི་དོན་དེ༷་འདོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཤེས༷་པ་སོ༷་སོ༷ར་གསལ་བ་དང་མི་
20-340a
གསལ་བའི་དོན་བྱས་ནས་དོན་རང་ཉིད་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གིས་མི་སྡོད་པར་འཇིག༷་པར༷་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་བས་ན་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་དོན་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གི་གསལ་བ་ནི་བློ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངེས་མི་ནུས་ལ། བློ་དང་ཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་གཟུང་མི་དགོས་པར་བློ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་གསལ་ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱོས་ཤིག །ཡང་ན་དོན་འདི་དག་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་ན་བློ་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་མི་རུང་བས་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་གསལ་བ་ཞེས་པ་མི་གྲུབ༷་སྟེ་དོན་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ན་ཤེས་པ་སོ་སོའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཤེས་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་ཞེས་སུའང་བཤད་དོ། །
辨事了与否
གཉིས་པ་དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག་པ་ལ། འདྲི་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན། །དང་པོ། དོན་གསལ་བ་ཞེས་པ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་ཤེས༷་པ༷་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན་པའ༷མ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས༷་པར་མ༷་གྱུར༷་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེ་མ་གྲུབ། །ཤེས་པ་མིན་ན་འགལ་བའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོ༷ན་འདི་ཤེས་པས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རང་གིས་ཤེས༷་པར་གྱུར་པ༷་དེ་རྟགས༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་རང་གི་ཤེས༷་པར༷་ཡོང༷ས་སུ༷་བཅ༷ད་ནས་མཐོང་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ཤེས་པ་དེས༷་དོན་འདི་ཤེས༷་སོ་ཞེ༷ས་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་མ་ཤེས་པར་མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་ཞེས་ཤེས་མི་སྲིད་པ་
20-340b
བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རང་གི་བློས་དོན་དེ་ཤེ༷ས་པར་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་དུ་ཚད་མས་བཅ༷ད་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་དོན་དེས་བློ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཞིག་ན། བློས་ཤེས་པར་མ་བཅད་པའི་དོན་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་བློ་ཡོད་པའི་གོ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་བློ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཀྱང་གོ་བྱེད་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་གཞན་གྱི་སྔོན་པོ་མཐོང་བས་རང་ལ་སྔོ་འཛིན་གྱི་བློ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་ན། རང་གི་སྔོ་སོགས་མཐོང༷་བ༷་ན་རང་གི་བློས་དེ་མཐོང༷་བར་གྱུར༷་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མི༷ན་ལ། བློས་མཐོང་བ་དེ་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར༷་པ་དོན་གསལ་དེ་ནི་བློས་མཐོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཐོང༷་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འདོད་པས་སོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
།རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་ཤེས་པས་གསལ༷་བར་གྱུར༷་པའི་དོན༷་རྟགས་སུ་འགོད་པ་ཡང་བསལ༷་བ་ཡིན་ཏེ༷། ཤེས་པ་མིན་པ་དེ་འདྲའི་གསལ་བ་ཡན་གར་བ་དོན་རང་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དོན་དེ་གསལ༷་བཞིན་པའི་སྣང་བ༷་དེ་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བའི་རྣམ་པར་བློ་རང་གིས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ་མིན༷་ན་བློ་དེ༷་ཡིས༷་དོན་དེ་གས༷ལ་བར་འགྱུ༷ར་བ་ནམ་ཡང་མི༷་ངེ༷ས་པའི་ཕྱི༷ར་ཏེ། འདི་ལྟར་བློ་ལ་གསལ་ལོ་སྙམ་དུ་བློའི་མྱོང་བ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
通过这个道理，被知识所明显呈现的对象作为标志的观点也被排除，因为非知识的那种独立的明显性在对象自身中是不可能的。如果那个对象明显显现的显象不是心识自身作为明显形象被心识自身所体验，那么该心识绝不能确定那个对象变得明显，因为必须产生"在心中明显"这种心识体验。
གཉིས་པ། འོན༷་ཏེ༷་གས༷ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་བློ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོན༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་དོ༷་ཞེ་ན༷། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བར་གནས་པ་དེ་གསལ་བར་སྐྱེ་བ༷་ད༷ང་ནི༷་མི་གསལ་བར་འཇི༷ག་པ་མེ༷ད་པའི༷་དོ༷ན་ཡིན་ན་དེ་ལ༷་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཡང༷་མེ༷ད་པས་གསལ་བའི་དོན་དེ་ཡིད་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་གསལ་བར་ཐལ་ལོ། །
第二，如果主张所谓的"明显"是不依赖于心识的对象本身的某种特性，那么如果对象以自身本质明显地存在，没有明显生起和不明显灭去的对象，那么对它在不同相续的差别中，对某些人明显而对另一些人不明显的区别根本不存在，因此这明显的对象将对所有具心者永远明显，这将导致过失。
དེ་བཞིན་དུ་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའང་ལྐོག་གྱུར་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་དང་མི་གསལ་བའི་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པའི་དོན་དེ༷་འདོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཤེས༷་པ་སོ༷་སོ༷ར་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་དོན་བྱས་ནས་དོན་རང་ཉིད་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གིས་མི་སྡོད་པར་འཇིག༷་པར༷་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་བས་ན་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་དོན་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །
同样，对象自身本质不明显的，对所有人也都将成为纯粹的隐蔽对象。如果承认具有明显与不明显的生灭的对象，那么由于对不同人的不同认识分别起到明显和不明显的作用，对象自身将不能停留片刻而毁灭，因此，所谓不依赖于心识的对象明显的特性，在对象自身上如何成立？根本不成立。
དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གི་གསལ་བ་ནི་བློ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངེས་མི་ནུས་ལ། བློ་དང་ཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་གཟུང་མི་དགོས་པར་བློ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་གསལ་ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱོས་ཤིག །ཡང་ན་དོན་འདི་དག་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་ན་བློ་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་མི་རུང་བས་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་གསལ་བ་ཞེས་པ་མི་གྲུབ༷་སྟེ་དོན་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ན་ཤེས་པ་སོ་སོའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཤེས་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་ཞེས་སུའང་བཤད་དོ། །
因此，刹那的特殊明显性不能不依赖心识而确定，不需要执着于与心识相遇的刹那特性，能证明心识的"明显对象"是什么，请思考这个问题。或者，如果这些对象是没有生灭的常法，那么对某些心识明显而对另一些心识不明显的区别不可能存在，因此特殊的"明显对象"不成立，因为对象是常法。如果是无常的，由于作为各个认识的因在一刹那间就灭去，所以后来能证明认识的对象成为现量的标志是什么？这样也有人解释。
辨事了与否
གཉིས་པ་དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག་པ་ལ། འདྲི་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན། །
第二，考察该对象是被知道还是不被知道，包括：提问和显示其害处。
དང་པོ། དོན་གསལ་བ་ཞེས་པ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་ཤེས༷་པ༷་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན་པའ༷མ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས༷་པར་མ༷་གྱུར༷་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའོ། །
第一，提问：所谓"对象明显"被立为证明心识的标志，是被认识所完全确定为是被知道的，还是没有被知道的？
གཉིས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེ་མ་གྲུབ། །ཤེས་པ་མིན་ན་འགལ་བའོ། །
第二，如果是被知道的则不成立，如果不是被知道的则相违。
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོ༷ན་འདི་ཤེས་པས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རང་གིས་ཤེས༷་པར་གྱུར་པ༷་དེ་རྟགས༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་རང་གི་ཤེས༷་པར༷་ཡོང༷ས་སུ༷་བཅ༷ད་ནས་མཐོང་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ཤེས་པ་དེས༷་དོན་འདི་ཤེས༷་སོ་ཞེ༷ས་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་མ་ཤེས་པར་མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་ཞེས་ཤེས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །
第一，如果说，"认为'这个对象被认识所知道'而被自己所知道的，是标志"，那么在首先未完全确定作为认识者的自己的认识而看到的情况下，凭什么理由说"认识知道了这个对象"呢？就像不知道灯而知道"灯照亮了瓶子"是不可能的一样。
གཉིས་པ། རང་གི་བློས་དོན་དེ་ཤེ༷ས་པར་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་དུ་ཚད་མས་བཅ༷ད་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་དོན་དེས་བློ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཞིག་ན། བློས་ཤེས་པར་མ་བཅད་པའི་དོན་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་བློ་ཡོད་པའི་གོ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་བློ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
第二，如果虽然没有通过量来确定自己的心识知道了那个对象，但那个对象让人知道心识存在，那么这种未被心识确定为被知道的对象，怎么能成为心识存在的指示者呢？因为它与心识没有任何关联。
མེད་ཀྱང་གོ་བྱེད་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་གཞན་གྱི་སྔོན་པོ་མཐོང་བས་རང་ལ་སྔོ་འཛིན་གྱི་བློ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་ན། རང་གི་སྔོ་སོགས་མཐོང༷་བ༷་ན་རང་གི་བློས་དེ་མཐོང༷་བར་གྱུར༷་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མི༷ན་ལ། བློས་མཐོང་བ་དེ་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར༷་པ་དོན་གསལ་དེ་ནི་བློས་མཐོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཐོང༷་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འདོད་པས་སོ།
如果没有关联也能指示，那么过失太过，将导致看到他人的蓝色就能了知自己有认识蓝色的心识的过失。怎样呢？当看到自己的蓝色等时，不知道自己的心识看到了它，而那个异于心识所见的明显对象，被承认为不依赖于被心识所见而被看见，因为它被认为是证明心识的标志。


 །དེ་ལྟ་ན་རང་གི་བློས་དོན་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡུལ་དུས་འགར༷་ཡང༷་མཐོང༷་བར་འགྱུར༷་བ་མེ༷ད་བཞིན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་དོན་ཆོས་ཡན་གར་བ་གསལ་བ་ཞེས་པ་དེས་རང་བློ་བསྒྲུབ་ན། རྟགས་སུ་འདོད་པ་དོན་གསལ་གྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་དག་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས་མཐོང༷་བ༷་ལ༷འང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་དེ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་ར༷ང་བློ༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བས་ན་འབྲེལ་མེད་དེ་འདྲའི་རྟགས་འགོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་འོས་ཏེ། ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་དེ་ཉིད་མཆོ༷ད་སྦྱིན་གྱིས་གནས་སྐབས་དེར་མཐོང་བ་མིན་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་དུས་འགར་ཡང་མཐོང་བར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དེས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་དེ་དག་རང་གི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བ་དེས་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་ཀྱང་མངོན་སུམ་མེད་པ་དང་ཁྱད་
20-341a
མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་ལ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་འདྲ་མི་འདྲ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ཀྱང་གཏིང་ཕྱིན་པ་མ་མཐོང་ལ། འདིར་ནི་ལྷ་ཤཱཀ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་རྒྱན་གསུམ་མཐུན་པར་གནད་བསླངས་པ་ཡིན་ནོ། །
结行
གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ༷་དག་གི་ཕྱིར༷་བློ་རང༷་གི་ཆོས༷་ལ་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པ་ཅན་གྱི་དོན༷་ཆོས་ཡན༷་གར༷་བ༷་ཅི་ཞིག་རྟགས་སུ་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ༷ས་ནི༷་བློ༷་ཡོད་པར་ནི༷་རྗེས༷་སུ་དཔོ༷ག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
结行
གཉིས་པ་བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པ་ལ། བློ་དང་གཅིག་པའི་རྟགས་མི་གྲུབ། །ཐ་དད་འབྲས་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ཆོས་ལས་བློ་མི་འགྲུབ་ན་ཡང་བློ་རང་གི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་འགྲུབ་བོ་སྙམ༷་ན། བློ་རང་གི་ཆོས་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རྟགས་མི་དགོས་མོད་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་མ་བླངས་ལ། བློ་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་མིན་ན་དེའི་ཆོས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མི་སྲིད་དེ། བློ༷་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྲུབ་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་བློ་རང་གི་ཆོས༷་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་འགོད་ཀྱང་དེ་ནི་རང༷་གི་བློ༷་ལ༷ས་རྫས་གཞན༷་ཅི༷་ཡིན་ཏེ། སེམས་བྱུང༷་གི་ཚོགས་དེ་དག་གཙོ་སེམས་བློ་དེ་དང་དབང་ཡུལ་སོགས་རྒྱུ་མ༷ཚུངས༷་པ༷་གཅིག་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་དེ༷་བློ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྟགས་དེ་དག་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ན་དེས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྫས་ལག་ན་ཐོགས་ནས་གཞན་དུ་ཚོལ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་ལས་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་པར་ཞེན་བཞིན་དུ་དེ་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་རྒོལ་བ་དེ་ནི་རང་གིས་རང་སྟོར་བའི་དཔེར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ། ཤེས་པ་ལས་
20-341b
ཐ་དད་པའི་འབྲས་རྟགས་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། ཤེས་པ་རང་གི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་གཞ༷ན་ལས་སྐྱེས༷་པའི་རྟགས་གང་བཀོད་པ་དེ༷་ཡང༷་དེ་བསྒྲུབ་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། བློ་རང་ཉིད་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེས་རྟགས་དེ་དང་བློ་ལ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
།དེ་ལྟ་ན་རང་གི་བློས་དོན་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡུལ་དུས་འགར༷་ཡང༷་མཐོང༷་བར་འགྱུར༷་བ་མེ༷ད་བཞིན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་དོན་ཆོས་ཡན་གར་བ་གསལ་བ་ཞེས་པ་དེས་རང་བློ་བསྒྲུབ་ན། རྟགས་སུ་འདོད་པ་དོན་གསལ་གྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་དག་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས་མཐོང༷་བ༷་ལ༷འང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་དེ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་ར༷ང་བློ༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བས་ན་འབྲེལ་མེད་དེ་འདྲའི་རྟགས་འགོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་འོས་ཏེ།
如此，"自己的心识见到此对象"的特性在任何对境时处都不可能被见到，然而若用无关联的标志——所谓独立的明显色法特性来证明自心识，那么，刚才所说的想作为标志的明显对象的特性在他人所见中也存在，因此若将他人所见立为标志，将推知自心识，所以安立这种无关联的标志是极其可笑的。
ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་དེ་ཉིད་མཆོ༷ད་སྦྱིན་གྱིས་གནས་སྐབས་དེར་མཐོང་བ་མིན་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་དུས་འགར་ཡང་མཐོང་བར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དེས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །
比如在另一地方，人天授见到蓝色时，那个并非祭施在那个时刻所见，而是祭施所见之外的实物所见，以及祭施的认识在任何对境时处都不会见到的特性存在于他那里，因此天授见到蓝色将使人了解祭施相续中有认知蓝色的认识。
དེས་ན་དོན་དེ་དག་རང་གི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བ་དེས་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་ཀྱང་མངོན་སུམ་མེད་པ་དང་ཁྱད་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །
因此，这些对象未被自己的认识见到为被认识所了解的情况下，就承认了虽然现量运作却与无现量没有差别。
ཚིགས་བཅད་འདི་ལ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་འདྲ་མི་འདྲ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ཀྱང་གཏིང་ཕྱིན་པ་མ་མཐོང་ལ། འདིར་ནི་ལྷ་ཤཱཀ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་རྒྱན་གསུམ་མཐུན་པར་གནད་བསླངས་པ་ཡིན་ནོ། །
关于这个偈颂，在藏地的诸多注释中虽有相似与不同的各种解释，但未见深入的理解，在此是按照提婆和释迦二人的论著以及《三庄严》相一致的方式提取要点。
结行
གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ༷་དག་གི་ཕྱིར༷་བློ་རང༷་གི་ཆོས༷་ལ་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པ་ཅན་གྱི་དོན༷་ཆོས་ཡན༷་གར༷་བ༷་ཅི་ཞིག་རྟགས་སུ་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ༷ས་ནི༷་བློ༷་ཡོད་པར་ནི༷་རྗེས༷་སུ་དཔོ༷ག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
第二，总结：由于上述方式，无论立何种不依赖于心识自性的独立色法为标志，都不能由此推知心识存在，因为无法确定关联。
结行
གཉིས་པ་བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པ་ལ། བློ་དང་གཅིག་པའི་རྟགས་མི་གྲུབ། །ཐ་དད་འབྲས་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །
第二，心法作为标志不合理，包括：与心识为一的标志不成立；相异的果标志不可能。
དང་པོ། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ཆོས་ལས་བློ་མི་འགྲུབ་ན་ཡང་བློ་རང་གི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་འགྲུབ་བོ་སྙམ༷་ན། བློ་རང་གི་ཆོས་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རྟགས་མི་དགོས་མོད་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་མ་བླངས་ལ། བློ་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་མིན་ན་དེའི་ཆོས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མི་སྲིད་དེ།
第一，如果认为虽然从对象的性质无法证明心识，但若将心识自身的性质安立为标志就能证明，那么，若心识自身的性质是现量，就不需要标志，但你没有承认这点；若心识自身不是现量，它的性质也不可能是现量。
བློ༷་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྲུབ་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་བློ་རང་གི་ཆོས༷་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་འགོད་ཀྱང་དེ་ནི་རང༷་གི་བློ༷་ལ༷ས་རྫས་གཞན༷་ཅི༷་ཡིན་ཏེ། སེམས་བྱུང༷་གི་ཚོགས་དེ་དག་གཙོ་སེམས་བློ་དེ་དང་དབང་ཡུལ་སོགས་རྒྱུ་མ༷ཚུངས༷་པ༷་གཅིག་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་དེ༷་བློ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་མ་ཡིན་ལ།
无论安立什么作为证明心识的、已现量成立的标志——心识自身的性质如乐等，它与自心识有什么实质上的差别？那些心所的集合与主心、心识以及根境等因相同而从一因生起，它与心识有什么理由是相异的呢？不是的。
དེ་ལྟ་ན་རྟགས་དེ་དག་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ན་དེས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྫས་ལག་ན་ཐོགས་ནས་གཞན་དུ་ཚོལ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་ལས་མི་དགོས་སོ། །
如此，若那些标志对自己现量成立，则自证现量已成立，就像手持物品却到别处寻找一样，对于现量成立的事物，不需要通过标志证明的辛苦。
དེ་ལྟར་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་པར་ཞེན་བཞིན་དུ་དེ་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་རྒོལ་བ་དེ་ནི་རང་གིས་རང་སྟོར་བའི་དཔེར་ཟད་དོ། །
如此，那种虽然执着自己有心识，却不能通过任何现量和比量来证明的辩论者，只是自己丧失自己的例子而已。
གཉིས་པ། ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་རྟགས་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། ཤེས་པ་རང་གི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་གཞ༷ན་ལས་སྐྱེས༷་པའི་རྟགས་གང་བཀོད་པ་དེ༷་ཡང༷་དེ་བསྒྲུབ་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། བློ་རང་ཉིད་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེས་རྟགས་དེ་དང་བློ་ལ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།
第二，与认识相异的果标志也不可能存在，因为无论安立什么从除了认识自身的因之外的其他因所生的标志，对于证明认识都会有错误，因为从未见到心识自身，所以无法确定那个标志与心识之间的因果关联。


 །དེ་ཡང་བློ་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ་གཟུག༷ས་སོག༷ས་ཡུལ༷་ནི༷་ལྔ༷་པོ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ལྔ་པོ་དང༷་ནི༷་བློས་ཡུལ་དམི༷གས་པ༷་སྟེ་དབང་ཤེས་ཕྱི་མ་ལྔ་པོ་དག༷་མ༷་གཏོག༷ས་པར་བློ་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ་གཞན༷་ཉེ༷་བར༷་མཚོ༷ན་པ༷་དམིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ལྔ་ཚན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་བཀོད་པར་བྱ་བ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ༷། །དེ༷་ལ༷་དབང་པོ་ལྔ་དང་དམིགས་པ་ལྔ་སྟེ་ཚན་གཉི༷ས་པོ༷་ནི༷་དབ༷ང་པོ༷་ལས་འདས༷་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་རང་ཉིད་མངོ༷ན་སུམ་མ་གྲུབ་པས་བློ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ། བློ་རང་ཉིད་གྲུབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ལ་དཔག་ནས་དབང་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དམིགས་པའང་ཤེས་པ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དོན༷་ལྔ༷་དག༷་ལ༷་ཡང་གཟུག༷ས་ལྟ་བུ་དེ་རང་ཉིད་མཐོང༷་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷ས་ངེས་པར་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི་རྗེས་འགྲོ་དང་། གཞ༷ན་དུ་མིག་ཤེས་མེད་ན་གཟུགས་དེ་སྲི༷ད་པ་དང་བྲལ༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་གཅི༷ག་ཀྱང༷་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་གཟུགས་སོགས་རང་འཛིན་ཤེས་པའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ༷་ལྟར༷་ཤེས༷་པ་མེ༷ད་པའམ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས༷་གཞན་འགོད་པ་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ནི་མ་བརྟགས་པའི་བབ༷་ཆོལ༷་འབའ་ཞིག་ཡི༷ན་ནོ། །
能立因非属因
གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ། །དོན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་རྟགས་སུ་མིན། །ཡིད་ལ་དོན་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །
是事则非因
དང་པོ་ལ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བློ་མི་འགྲུབ། །དེས་ན་གཞན་བློ་རྗེས་མི་དཔོག །དང་པོ་ལ། འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་རྟགས་མིན་ལ། །དེ་མཐོང་དེ་ལ་
20-342a
གྲུབ་མི་ཤེས། །དེས་ན་དོན་ལས་ཤེས་མི་འགྲུབ། །དང་པོ། བློ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྟག༷ས་ཡོ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡང༷་ཤེས་པ་དེ༷་དང༷་ནི༷་རྟགས་དེ་ལྷན༷་ཅི༷ག་འབྲེལ༷་བ༷་ཚད་མས་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པར༷་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་རྟགས་དེས་བློ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། རྟག༷ས་དག༷་ནི༷་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ལྐོག་གྱུར་ལ་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ནམ་ཡང་མ༷་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་མི༷ན་ཏེ། ཡིན་ན་རྟགས་གཅིག་གིས་ལྐོག་གྱུར་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། རང་རྒྱུད་ལ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་སྔར༷་གཞན་རྒྱུད་ལ་རྟགས་དེས་བློ་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ལ་བློ་གྲུབ་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། རང་རྒྱུད་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་ན་གཞན་སེམས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་རྟགས་དེས་གཞན་བློ་དཔོག་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་དེ༷་ལ༷་ཡང༷་ནི་དཔེ༷་གཞན༷་ཞིག༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷ན་ཕྱིར༷་ཐུག༷་མེ༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་མཐར་ནམ་ཡང་དཔེ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ། བློ་རང་ཉིད་རང་གིས་མངོན་སུམ་མ་གྲུབ་ན་དོན་གང་གིས་ཀྱང་འགྲུབ་མི་ནུས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བློ༷་རང་ཉིད་གསལ་བར་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ལ༷ས་དོན༷་སྔོ་སོགས་ཡོད་པར་གྲུབ༷་ཀྱི༷་བློ་མ་གྲུབ་པར་དོན༷་གྱི་རྟགས་ལ༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་བློ་དེ༷་གྲུབ་པ་མིན༷་ཏེ། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེ༷་མ༷་གྲུབ༷་པར༷་དོན༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡོད་པར་རབ༷་ཏུ་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པར་དོན་གྲུབ་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་རྟོགས་ཀྱི་མིག་མ་གྲུབ་པར་གཟུགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མིག་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། སྒྲོན་མེས་བུམ་པ་གསལ་གྱི་བུམ་པས་སྒྲོན་མེ་གསལ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
།དེ་ཡང་བློ་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ་གཟུག༷ས་སོག༷ས་ཡུལ༷་ནི༷་ལྔ༷་པོ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ལྔ་པོ་དང༷་ནི༷་བློས་ཡུལ་དམི༷གས་པ༷་སྟེ་དབང་ཤེས་ཕྱི་མ་ལྔ་པོ་དག༷་མ༷་གཏོག༷ས་པར་བློ་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ་གཞན༷་ཉེ༷་བར༷་མཚོ༷ན་པ༷་དམིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ལྔ་ཚན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་བཀོད་པར་བྱ་བ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ༷། །
而且，作为证明心识的果标志，除了色等五种对境、五种感官以及心识所缘取的对象（即后五种感官意识）外，没有观察到能明显表示心识之果的其他标志，因为除了这三组五项外，找不到可以安立的其他标志。
དེ༷་ལ༷་དབང་པོ་ལྔ་དང་དམིགས་པ་ལྔ་སྟེ་ཚན་གཉི༷ས་པོ༷་ནི༷་དབ༷ང་པོ༷་ལས་འདས༷་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་རང་ཉིད་མངོ༷ན་སུམ་མ་གྲུབ་པས་བློ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ། བློ་རང་ཉིད་གྲུབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ལ་དཔག་ནས་དབང་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དམིགས་པའང་ཤེས་པ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །
在这些中，五种感官和五种所缘这两组超出感官范围，因此它们自身不是现量成立的，如何能证明心识？因为是在心识自身成立后，通过推断其随行与相违来成立感官，而感官意识的所缘对象也是由知识自身所认知的。
དོན༷་ལྔ༷་དག༷་ལ༷་ཡང་གཟུག༷ས་ལྟ་བུ་དེ་རང་ཉིད་མཐོང༷་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷ས་ངེས་པར་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི་རྗེས་འགྲོ་དང་། གཞ༷ན་དུ་མིག་ཤེས་མེད་ན་གཟུགས་དེ་སྲི༷ད་པ་དང་བྲལ༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་གཅི༷ག་ཀྱང༷་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་གཟུགས་སོགས་རང་འཛིན་ཤེས་པའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་པ་མི་སྲིད་དོ། །
对于五种对象，例如色也是一定从见到它的感官意识中产生随行关系，否则若无眼识，就不可能了知色与存在有关的任何一点，因此色等不可能是认识自身的果标志。
དེ༷་ལྟར༷་ཤེས༷་པ་མེ༷ད་པའམ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས༷་གཞན་འགོད་པ་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ནི་མ་བརྟགས་པའི་བབ༷་ཆོལ༷་འབའ་ཞིག་ཡི༷ན་ནོ། །
因此，对于没有认识或认识自身未成立的情况，安立其他标志来证明认识，这只是未经审察的轻率之举。
能立因非属因
གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ། །དོན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་རྟགས་སུ་མིན། །ཡིད་ལ་དོན་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །
第二，关于无关联：虽有对象等，非为标志；对意识，对象标志不可能。
是事则非因
དང་པོ་ལ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བློ་མི་འགྲུབ། །དེས་ན་གཞན་བློ་རྗེས་མི་དཔོག །
第一，包括：自相续中心识不成立；因此他心不能推知。
དང་པོ་ལ། འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་རྟགས་མིན་ལ། །དེ་མཐོང་དེ་ལ་གྲུབ་མི་ཤེས། །དེས་ན་དོན་ལས་ཤེས་མི་འགྲུབ། །
第一，包括：未见关联非标志；见关联不知成立；因此对象不能证心识。
དང་པོ། བློ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྟག༷ས་ཡོ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡང༷་ཤེས་པ་དེ༷་དང༷་ནི༷་རྟགས་དེ་ལྷན༷་ཅི༷ག་འབྲེལ༷་བ༷་ཚད་མས་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པར༷་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་རྟགས་དེས་བློ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། རྟག༷ས་དག༷་ནི༷་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ལྐོག་གྱུར་ལ་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ནམ་ཡང་མ༷་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་མི༷ན་ཏེ། ཡིན་ན་རྟགས་གཅིག་གིས་ལྐོག་གྱུར་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །
第一，即使承认有证明心识的标志，若未通过量见到那个认识与该标志一起的关联，那么该标志怎么能让人了知心识呢？标志只能成为与其有关联的隐蔽事物的指示者，而不会成为从未见过与对象的关联的显示者，否则一个标志将能显示所有隐蔽事物。
གཉིས་པ། རང་རྒྱུད་ལ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་སྔར༷་གཞན་རྒྱུད་ལ་རྟགས་དེས་བློ་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ལ་བློ་གྲུབ་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷་ནི༷།
第二，如果说，依靠证明自相续中心识的那个标志，先前已在他人相续中通过该标志确立了那个心识的存在，然后以此为例，说明自相续中心识成立。
རང་རྒྱུད་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་ན་གཞན་སེམས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་རྟགས་དེས་གཞན་བློ་དཔོག་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་དེ༷་ལ༷་ཡང༷་ནི་དཔེ༷་གཞན༷་ཞིག༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷ན་ཕྱིར༷་ཐུག༷་མེ༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་མཐར་ནམ་ཡང་དཔེ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །
若在自相续中未见标志与所立法的关联，那么对于隐蔽的他心就更不能成立，因此尚未确定那个标志可推知他人的心识，所以对于那个例子也需要另一个例子来证明，这将导致无穷退，最终不可能有成立的例子。
གསུམ་པ། བློ་རང་ཉིད་རང་གིས་མངོན་སུམ་མ་གྲུབ་ན་དོན་གང་གིས་ཀྱང་འགྲུབ་མི་ནུས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བློ༷་རང་ཉིད་གསལ་བར་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ལ༷ས་དོན༷་སྔོ་སོགས་ཡོད་པར་གྲུབ༷་ཀྱི༷་བློ་མ་གྲུབ་པར་དོན༷་གྱི་རྟགས་ལ༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་བློ་དེ༷་གྲུབ་པ་མིན༷་ཏེ།
第三，若心识自身未被自己现量成立，则无法通过任何对象证明，因此，蓝等对象的存在是通过明显体验心识自身而成立的，而非从尚未成立的心识通过对象标志来成立心识。
འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེ༷་མ༷་གྲུབ༷་པར༷་དོན༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡོད་པར་རབ༷་ཏུ་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
因为若能量度的心识未成立，对象自身存在也不能完全成立。
གལ་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པར་དོན་གྲུབ་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་རྟོགས་ཀྱི་མིག་མ་གྲུབ་པར་གཟུགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མིག་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། སྒྲོན་མེས་བུམ་པ་གསལ་གྱི་བུམ་པས་སྒྲོན་མེ་གསལ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།
若无量就能成立对象，那么石女之子等任何事物都将成立。因此，是依靠眼睛了知色，而不是在眼睛未成立时由色自身了知眼睛，就像灯照亮瓶子，而非瓶子照亮灯一样。


 །
故此他识非能比
གཉིས་པ་གཞན་
20-342b
བློ་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པ་ནི། འདི་ལྟར་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་མཐོང་བ་དང༷་བློ་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་། ལུས་གཡོ༷་འགུལ༷་སོག༷ས་འབྱུང་བར་མཐོང༷་ནས༷་གཞ༷ན་སེམ༷ས་ཀྱང་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཀྱང་། རང་རིག་མི་འདོད་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྗེས༷་དཔ༷ག་དེ་འབྱུང་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བདག༷་རྒྱུད་ལ༷་བློ་དང་བརྗོད་པ་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ༷་བ༷་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འདི་འདིའི་འབྲས་བུའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ། གཞན་བློ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སོགས་བློའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའང༷་ཤེས་པར་མི་སྲིད་དོ། །
意量事不容
གཉིས་པ། ཁྱད་པར་དུ་ཡི༷ད་ཀྱི༷་བློ༷་རང་གི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ༷་དོན༷་གྱི༷་རྟག༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། དོན་ཉེ་བ་ལ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་ལ། ཡིད་རྟོག་བཅས་དག་ནི་ནང་གི་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་ལ་དེ་རང་རིག་པས་མ་གྲུབ་ན་རྟགས་གཞན་གང་གིས་འགྲུབ་སྟེ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
破共别现别
གསུམ་པ་ཐུན་མོང་གཞན་གྱིས་གཞན་གསལ་དགག་པ་ལ། གཞན་རིག་འདོད་ལ་གསལ་མི་འཐད། །རང་རིག་འདོད་ལ་དེ་མི་མཚུངས། །དང་པོ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རི༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལྟར་ན། བློས་དོན་གསལ་བ་ལྟར་བློ༷་སྔ་མ་ནི༷་བློ་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་ཅི༷་ལྟར༷་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ༷་བ་མི༷ན་པའི་བདག༷་ཉིད་དག་ཏུ༷་མཚུང༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་རང་མི་གསལ་བ་དེས་གཞན་ཇི་ལྟར་གསལ་ཏེ། མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་གས༷ལ་བྱ༷་དང༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། རང་ལ་མི་མཚུངས་དངོས་ལན་གདབ། །ཚུལ་དེ་གཞན་ལུགས་ལ་མི་འགྲིགས། །དེ་ཕྱིར་དོན་གསལ་ཐ་
20-343a
སྙད་འཐད། །དང་པོ། བློ་སྔ་མ་མི་གསལ་བ་ཕྱི་མས་གསལ་དུ་མེད་ནའོ་ན་ཁྱོད་རང་གི་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་མི་གསལ་བ་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་རང་རིག་མེད་པ་དེ་བློས་ཅི༷་ལྟར༷་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བློས་དོན་གསལ་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དོན་དེ་མི་གསལ་བ་ཡིན་མོད། རང་ཉིད་གས༷ལ་བ་དབང་ཤེས་ལ༷་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ངོ༷་བོ༷་འཕོ༷་བ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར༷་གསལ་བའི་བརྡ་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ༷། །དེ་འདྲའི་ཡུལ་གསལ༷་ཞེས་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་དོན་གསལ་ཞེས་རུང་སྟེ། བློ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཕྱི་དོན་བློ་ལ་གསལ་བའི་ཚུལ་དེ༷་ལྟར༷་བློ༷་ཕྱི་མ་ལ༷་བློ༷་སྔ་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི་རང༷་ཉི༷ད་རི༷ག་པར༷་གྲུབ༷་སྟེ། སྔ་བློའི་རྣམ་པར་རང་ཉིད་གསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བློ་གཅིག་ལ་རང་རིག་པ་གྲུབ་ན་ཀུན་ཏུ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མིན༷་ན༷་ཡུ༷ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང༷་ནི༷་བློ༷་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་ཡོད་ལ་མི་གསལ་བར་ཆོས༷་མཚུང༷ས་པ་ཉི༷ད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་བཞིན་མི་གསལ་བའི་བློས་ཡུལ་གསལ་རུང་ན་མི་གསལ་བའི་བུམ་པས་ཀྱང་བློ་གསལ་བར་ཐལ་ཏེ། རང་མི་གསལ་ཡང་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
故此他识非能比
གཉིས་པ་གཞན་བློ་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པ་ནི། འདི་ལྟར་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་མཐོང་བ་དང༷་བློ་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་། ལུས་གཡོ༷་འགུལ༷་སོག༷ས་འབྱུང་བར་མཐོང༷་ནས༷་གཞ༷ན་སེམ༷ས་ཀྱང་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཀྱང་། རང་རིག་མི་འདོད་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྗེས༷་དཔ༷ག་དེ་འབྱུང་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བདག༷་རྒྱུད་ལ༷་བློ་དང་བརྗོད་པ་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ༷་བ༷་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འདི་འདིའི་འབྲས་བུའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ། གཞན་བློ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སོགས་བློའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའང༷་ཤེས་པར་མི་སྲིད་དོ། །
第二，关于不能推知他心识：虽然通过自证现量见到自相续的心识，并从该心识中见到言语表达、身体动作等产生，从而通过言语等推知他人的心识，但对于不承认自证的人，这样的推理不可能产生，因为未见到自相续中心识和言语等是因果关系，所以不可能产生"这是这个的果"的认识，而且他人的心识是隐蔽的，因此不可能知道言语等是心识的果。
意量事不容
གཉིས་པ། ཁྱད་པར་དུ་ཡི༷ད་ཀྱི༷་བློ༷་རང་གི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ༷་དོན༷་གྱི༷་རྟག༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། དོན་ཉེ་བ་ལ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་ལ། ཡིད་རྟོག་བཅས་དག་ནི་ནང་གི་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་ལ་དེ་རང་རིག་པས་མ་གྲུབ་ན་རྟགས་གཞན་གང་གིས་འགྲུབ་སྟེ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
第二，特别是在证明自相续中有意识之情况下，不存在完全成立的对象标志，因为即使没有缘取附近的对象，意识也总是存在，而有分别的意识仅从内部符号和努力而生，如果它不是通过自证成立的，那么通过什么其他标志能成立呢？因为没有成立的方法。
破共别现别
གསུམ་པ་ཐུན་མོང་གཞན་གྱིས་གཞན་གསལ་དགག་པ་ལ། གཞན་རིག་འདོད་ལ་གསལ་མི་འཐད། །རང་རིག་འདོད་ལ་དེ་མི་མཚུངས། །
第三，否定共同他者能显现他者，包括：对于承认他证者，明显性不合理；对于承认自证者，这不相同。
དང་པོ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རི༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལྟར་ན། བློས་དོན་གསལ་བ་ལྟར་བློ༷་སྔ་མ་ནི༷་བློ་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་ཅི༷་ལྟར༷་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ༷་བ་མི༷ན་པའི་བདག༷་ཉིད་དག་ཏུ༷་མཚུང༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་རང་མི་གསལ་བ་དེས་གཞན་ཇི་ལྟར་གསལ་ཏེ།
第一，按照你们主张一切知识仅为他证的观点，如同心识明显呈现对象一样，前一心识怎么能被后一心识明显呈现呢？因为前后两心识都相同地是自体不明显的本质，自己不明显的心识如何能明显呈现他者？
མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་གས༷ལ་བྱ༷་དང༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དོ། །
就像黑暗房间里的两个瓶子一样，凭什么理由一个成为被明显者而另一个成为能明显者呢？这样是不合理的。
གཉིས་པ་ལ། རང་ལ་མི་མཚུངས་དངོས་ལན་གདབ། །ཚུལ་དེ་གཞན་ལུགས་ལ་མི་འགྲིགས། །དེ་ཕྱིར་དོན་གསལ་ཐ་སྙད་འཐད། །
第二，包括：对自宗不相同的直接回答；此方式不适用于他宗；因此"对象明显"的名言合理。
དང་པོ། བློ་སྔ་མ་མི་གསལ་བ་ཕྱི་མས་གསལ་དུ་མེད་ནའོ་ན་ཁྱོད་རང་གི་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་མི་གསལ་བ་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་རང་རིག་མེད་པ་དེ་བློས་ཅི༷་ལྟར༷་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བློས་དོན་གསལ་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན།
第一，如果说前一心识不明显，后一心识无法明显呈现它，那么你自己的外在对象是不明显的、无情的本性，没有自证，那么心识如何能明显呈现它？所谓"心识明显呈现对象"就不合理了。
ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དོན་དེ་མི་གསལ་བ་ཡིན་མོད། རང་ཉིད་གས༷ལ་བ་དབང་ཤེས་ལ༷་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ངོ༷་བོ༷་འཕོ༷་བ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར༷་གསལ་བའི་བརྡ་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ༷། །
以承认外境的角度来说，那个对象确实是不明显的，但由于在自身明显的感官意识中外境对象的本质转移，即放置了形象，所以只是应用了"明显"的名称而已。
དེ་འདྲའི་ཡུལ་གསལ༷་ཞེས་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་དོན་གསལ་ཞེས་རུང་སྟེ། བློ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །
这种所谓的"对象明显"也是那个知识自身的本质，因此知识自身是极其明显的，所以说"对象明显"是合理的，因为心识生起为具有那样明显形象的状态。
གཉིས་པ། ཕྱི་དོན་བློ་ལ་གསལ་བའི་ཚུལ་དེ༷་ལྟར༷་བློ༷་ཕྱི་མ་ལ༷་བློ༷་སྔ་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི་རང༷་ཉི༷ད་རི༷ག་པར༷་གྲུབ༷་སྟེ། སྔ་བློའི་རྣམ་པར་རང་ཉིད་གསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བློ་གཅིག་ལ་རང་རིག་པ་གྲུབ་ན་ཀུན་ཏུ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
第二，如果说，如同外境对象在心识中明显一样，主张后一心识中显现前一心识的形象，那么后一心识自身成立为能知，因为它自身明显为前心识的形象。如果这样，在一个心识中成立自证，则在一切心识中也成立。
བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མིན༷་ན༷་ཡུ༷ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང༷་ནི༷་བློ༷་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་ཡོད་ལ་མི་གསལ་བར་ཆོས༷་མཚུང༷ས་པ་ཉི༷ད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་བཞིན་མི་གསལ་བའི་བློས་ཡུལ་གསལ་རུང་ན་མི་གསལ་བའི་བུམ་པས་ཀྱང་བློ་གསལ་བར་ཐལ་ཏེ། རང་མི་གསལ་ཡང་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།
如果心识自身不是那样明显的，那么对境瓶子等也是与心识同时存在且不明显，两者法性相同，没有差别，如此若不明显的心识能明显呈现对象，则不明显的瓶子也应能明显呈现心识，这将导致过失，因为你承认自身不明显却能作为他者的明显者。


 །གསུམ་པ་ལ། དོན་དང་དཔེ་དང་གྲུབ་དོན་གསུམ། །དང་པོ། རང་མི་གསལ་བ་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་མི་རིགས་པ་དེའི༷་ཕྱིར༷་ངེད༷་ཀྱི༷་ནི་བློ༷་རང༷་ཉི༷ད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྒྲོན་མེ་བཞིན་དུ་གསལ༷་བའི༷་ངོ༷་བོ༷ས་ར༷བ་ཏུ་གསལ༷་ཞིང༷་། མི་གསལ་བ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གཞན༷་ཤེས་པ་དེར༷་ངོ༷་བོ༷འམ་རྣམ་པ་འཕོ༷་བ༷་ཡིས༷་གས༷ལ་
20-343b
བར་སྣང་བ༷་ན༷་ནི་དོན་དེ་བློས་ར༷བ་ཏུ་གས༷ལ་བ་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བློ་སྔ་ཕྱི་འདྲ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཡང༷་བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ཡིས༷་ནི༷་བློ༷་གཞན༷་སྔ་མ་དེ་ར༷བ་ཏུ༷་གསལ༷་བར་མི༷་འདོ༷ད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བློ་སྔ་མ་ར༷ང་ཉི༷ད་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱིས་གསལ་མི་དགོས་ཤིང་། སྔ་མ་དེའི་ཡུལ་དོན༷་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷ས་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན་བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲོན་མེ་གཉི༷ས་བཞི༷ན་དུ་གཉིས་ཀ་གསལ་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་གསལ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། དོན་གང་གི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ཤིང་གསལ་བ་ཙམ་ལས་དེའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་བློས་གསལ་ཞེས་པའང་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཐ་སྙད་དེ་བྱེད་ཀྱི་བློ་རང་ཉིད་མི་གསལ་བ་ནི་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དུ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་མར༷་མེ༷་དང༷་བུམ༷་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་ཡོད་པ་དེར༷་བརྟེན༷་ནས༷་གས༷ལ་བྱ༷་དང་གསལ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིས༷་དེ་འདྲའི་ཐ༷་སྙད༷་ར༷བ་ཏུ་རྒྱས༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ། ཤེས་པ་མེད་པར་ཡུལ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ཚོགས་པ་ཙམ༷་གྱིས༷་ནི༷་ཡུལ་མཐོ༷ང་ཞེས༷་བྱ༷་བར༷་ངེས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རྒྱུ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང༷་ལ༷ས་ཁོ་བོས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་སུ་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་འདིར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་ངེས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་ཙམ་མྱོང་བར་མ་ཟད་གཞ༷ན་ཤེས་པ་དེ༷འ༷ང་རང་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ་མཐོང༷་བར༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་སྟེ། ཡུལ་སྔོ་སོགས་མྱོང་བས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ལའང་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་བཞིན་བསྙོན་འདིང་ན་ནི་གཞན་རིག་པའང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱོས་ཤིག །ཐ་སྙད་མཐོང་
20-344a
ཐོས་མྱོང་བ་འདི་སུས་ཀྱང་ཁེགས་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། རང་རིག་པའང་དེ་དང་མཚུངས་པས་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
以念因立自证分
གཉིས་པ་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་བདག༷་ཉིད་རིག༷་པ་གྲུབ༷་སྟེ་མ་མྱོང་བར་དྲན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །
广说原由
གཉིས་པ་ལ། ཡི་གེ་རིང་སོགས་དྲན་པ་དང་། །ཤེས་པའི་རིམ་པ་དྲན་ལས་གྲུབ། །
念长文字
དང་པོ་ལ། བློ་གཅིག་གིས་དེ་འཛིན་མི་འཐད། །དུ་མས་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
།གསུམ་པ་ལ། དོན་དང་དཔེ་དང་གྲུབ་དོན་གསུམ། །
第三，包括：义理、比喻和结论三部分。
དང་པོ། རང་མི་གསལ་བ་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་མི་རིགས་པ་དེའི༷་ཕྱིར༷་ངེད༷་ཀྱི༷་ནི་བློ༷་རང༷་ཉི༷ད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྒྲོན་མེ་བཞིན་དུ་གསལ༷་བའི༷་ངོ༷་བོ༷ས་ར༷བ་ཏུ་གསལ༷་ཞིང༷་། མི་གསལ་བ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གཞན༷་ཤེས་པ་དེར༷་ངོ༷་བོ༷འམ་རྣམ་པ་འཕོ༷་བ༷་ཡིས༷་གས༷ལ་བར་སྣང་བ༷་ན༷་ནི་དོན་དེ་བློས་ར༷བ་ཏུ་གས༷ལ་བ་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།
第一，由于自身不明显者不合理地作为他者的明显者，因此我们认为心识自身不依赖于他物，如同灯一样，以明显的本质而极为明显，当不明显的色等其他境在那个心识中通过本质或形象的转移而明显显现时，我们就使用"那个对象被心识极为明显呈现"这样的名言。
བློ་སྔ་ཕྱི་འདྲ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཡང༷་བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ཡིས༷་ནི༷་བློ༷་གཞན༷་སྔ་མ་དེ་ར༷བ་ཏུ༷་གསལ༷་བར་མི༷་འདོ༷ད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བློ་སྔ་མ་ར༷ང་ཉི༷ད་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱིས་གསལ་མི་དགོས་ཤིང་། སྔ་མ་དེའི་ཡུལ་དོན༷་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷ས་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡི༷ན་ནོ། །
虽然前后心识相似，但我们不主张后一心识极为明显呈现前一心识，其理由是前一心识自身已极为明显，因此不需要由他者明显呈现，而且前一心识的对境无论是什么，都已经以其本质生起为极为明显的状态。
གཉིས་པ། དཔེར༷་ན་བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲོན་མེ་གཉི༷ས་བཞི༷ན་དུ་གཉིས་ཀ་གསལ་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་གསལ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། དོན་གང་གི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ཤིང་གསལ་བ་ཙམ་ལས་དེའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
第二，例如，前后两个心识如同两盏灯一样，都是明显的，因此它们不会互相成为明显者，仅仅从生起并明显为某对象的形象这一点，我们建立对象和有对象者的名言。
ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་བློས་གསལ་ཞེས་པའང་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཐ་སྙད་དེ་བྱེད་ཀྱི་བློ་རང་ཉིད་མི་གསལ་བ་ནི་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དུ་མེད་དེ།
所谓"不明显的外部对象被心识明显呈现"这样的表述也是从心识自身明显这一点来建立的名言，若心识自身不明显，就不能建立这样的名言。
འདི་ལྟར་མར༷་མེ༷་དང༷་བུམ༷་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་ཡོད་པ་དེར༷་བརྟེན༷་ནས༷་གས༷ལ་བྱ༷་དང་གསལ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིས༷་དེ་འདྲའི་ཐ༷་སྙད༷་ར༷བ་ཏུ་རྒྱས༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །
就像灯与瓶子也有明显和不明显的区别，依靠这点，它们成为被明显者和能明显者的本质，从而广泛地建立这样的名言，而对于两个自体都不明显的事物，不可能建立这样的名言。
གསུམ་པ། ཤེས་པ་མེད་པར་ཡུལ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ཚོགས་པ་ཙམ༷་གྱིས༷་ནི༷་ཡུལ་མཐོ༷ང་ཞེས༷་བྱ༷་བར༷་ངེས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རྒྱུ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང༷་ལ༷ས་ཁོ་བོས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་སུ་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་འདིར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་ངེས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །
第三，仅仅由对境和感官的聚合而无知识，不能确定为"见到对境"，因此，正是从经验对境的因中产生了"我见到色"等确定，而对于未经验过的对境，不可能产生关于存在与否或是非的确定。
དེ་ལྟ་ན་དོན་ཙམ་མྱོང་བར་མ་ཟད་གཞ༷ན་ཤེས་པ་དེ༷འ༷ང་རང་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ་མཐོང༷་བར༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་སྟེ། ཡུལ་སྔོ་སོགས་མྱོང་བས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ལའང་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
如此，不仅仅经验到对象，而且那个认识自身也必定被自身经验或看见，因为就像通过经验蓝色等对象而产生确定一样，对于自相续的心识也有确定的产生。
ཡོད་བཞིན་བསྙོན་འདིང་ན་ནི་གཞན་རིག་པའང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱོས་ཤིག །ཐ་སྙད་མཐོང་ཐོས་མྱོང་བ་འདི་སུས་ཀྱང་ཁེགས་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། རང་རིག་པའང་དེ་དང་མཚུངས་པས་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
若要否认实际存在的事物，那就请说"也没有他证"吧！如果你认为这些见闻经验的名言不能被任何人否定，那么请了解，自证也与之相同，以名言而成立。
以念因立自证分
གཉིས་པ་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། །
第二，从记忆的标志证明自证，包括：略说和广说理由。
略说
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་བདག༷་ཉིད་རིག༷་པ་གྲུབ༷་སྟེ་མ་མྱོང་བར་དྲན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །
第一，从有境的心识的忆念中也能成立自证，因为不可能忆念未经验过的事物，就像对境的经验一样。
广说原由
གཉིས་པ་ལ། ཡི་གེ་རིང་སོགས་དྲན་པ་དང་། །ཤེས་པའི་རིམ་པ་དྲན་ལས་གྲུབ། །
第二，包括：从忆念长音等字和从忆念知识的次序而成立。
念长文字
དང་པོ་ལ། བློ་གཅིག་གིས་དེ་འཛིན་མི་འཐད། །དུ་མས་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའོ། །
第一，包括：一个心识执持它不合理；多个心识执持它也不合理。


 །
一意取非理
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་དེ། དྲན་པས་མྱོང་བ་སྔོན་སོང་ཙམ་བསྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། རང་གིས་རང་མྱོང་བར་བསྒྲུབ་ན་མ་ངེས་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་ཡང་ཤེ༷ས་པ༷་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་དེ་རིག༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཡི་གེ་རི༷ང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་སོ༷གས་སུ་ནི་བློས་འཛི༷ན་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལས་ཡུན༷་རི༷ང་དུ་གན༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་རིང་པོ་མྱོང་མི་སྲིད་ལ། གང་རིང་པོ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། དེས་ན་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱུང་བ་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དམིགས་པ་དེ་དག་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཅི་ཙམ་སྐྱེས་པ་མ་གོད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་སྒྲ་རིང་དུ་ཐོས་སོ་ཞེས་མྱོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་དྲན་པའི་ཚེ་ན་ཉན་ཤེས་རང་ཉིད་མེད་ཅིང་། སྔར་གྱི་དུས་ན་ཉན་ཤེས་ཙམ་ལས་རང་རིག་མེད་ན་ཕྱིས་དྲན་པ་འདི་རྒྱུ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་རྟགས་མ་
20-344b
གྲུབ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ན་མིན་པར་ཨ༷་རིང་པོའི་ཡུན་དུ་མི་འགག་པར་གན༷ས་ཤིང་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནས་ན༷་ཡུལ་ཅན་ལ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་གོ༷་རིམ༷་མེ༷ད་པས༷་ན༷་ཉན་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་སྒྲའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་སྣང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ལ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པས་རི༷ང་པོར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དུས་ཀྱི་རིང་ཐུང་ནི་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་གོ་རིམས་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་བར་འབྱུང་བའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་དུ་མ་སྣང་བ་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། ཆ་སྔ་ཕྱི་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ནས་འདྲེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཡི༷ག་གེའི་ཆ༷་རི༷མ་པ་དང་ལྡན༷་པ་དེས་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ན༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པ༷་གཅིག་ནི༷་སྐྱེད༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ། ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་མི་སྲིད་པས་ན་བློ་ལ་ཅིག་ཅར་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་སྣང་མི་སྲིད་ལ། སྣང་ནའང་རིང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། སྔ་མ་ཕྱི་མཐར་གནས་པ་དགག །རྟག་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དགག །
破前住后来
དང་པོ། ཨཱ་རིང་པོ་ཐོས་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིང་པོར་མ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡི་གེའི་ཆ་སྔ༷་མ༷་དེ་དག་རང་གི་ཆ་རྫོགས་པའི་མཐ༷འ་ཡི༷་བར༷་དུ་གན༷ས་པས་སོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཆ་དང་པོའི་འོ༷ག་ཏུ༷་དང་པོ་མ་འགགས་པའི་སྟེང་དུ་ཆ་གཉིས་པ་བསྡོམས་པས་སྒྲ༷་ཡི་གསང༷་ནི་ཇེ་མཐོར་འཕེ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། བྲེ་ལ་གཞལ་བའི་འབྲུ་སྣོད་དུ་སྤུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་རྣམས་སྔ་མ་མ་འགགས་བཞིན་དུ་གཞན་དང་གཞན་འཛིན་པས་ན་རི༷མ་མིན༷་དུ་འཛི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྐད་གསང་ཆེ་བ་ཙམ་ཐོས་ཀྱི་རིང་པོའི་དོན་མེད་ཅིང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆ་ཐ་མར༷་ཡང་ནི༷་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ལས་རི༷མ་གྱིས་བྱུང་བ་དང་ལྡ༷ན་པའི་བློ་ཡང༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ལ། རིམ་གྱིས་བྱུང་
20-345a
བའི་རྣམ་པར་མ་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་རིང་པོ་ཐོས་པའི་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
破常境与有境
གཉིས་པ་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་ཐལ་བ་དང་། །རྩོལ་བ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་ཐལ། །དང་པོ། སྒྲའི་ཆ་སོ་སོ་སྐྱེས་པ་དེ༷་ཡི་འོ༷ག་ཏུ་ཡུལ༷་རང་ཉིད་ནི༷་གན༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེའི་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡན་གར་དུ་གན༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཟུགས་མི་གནས་ན་གཟུགས་བརྙན་གནས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
一意取非理
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
第一，包括：提出过失和破斥其回答。
说过失
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །
第一，包括：安立推理标志和证成其立宗的特征。
དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་དེ། དྲན་པས་མྱོང་བ་སྔོན་སོང་ཙམ་བསྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། རང་གིས་རང་མྱོང་བར་བསྒྲུབ་ན་མ་ངེས་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་ཡང་ཤེ༷ས་པ༷་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་དེ་རིག༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷་ནི༷།
第一，对方说：如果以记忆证成前面已有经验这一点，则成为证明已成立的过失；如果是证明自己经验自己，则不确定，即使前一识不经验自身，后一识他者也能了知它。
དེ་མི་འཐད་དེ། ཡི་གེ་རི༷ང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་སོ༷གས་སུ་ནི་བློས་འཛི༷ན་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལས་ཡུན༷་རི༷ང་དུ་གན༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
这是不合理的。心识不能执持长音和极长音等，因为声音除了刹那之外不能长时间存在。
དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་རིང་པོ་མྱོང་མི་སྲིད་ལ། གང་རིང་པོ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན།
如此，由于对境不能长时间存在，作为有境的耳识也不可能超出其类似性而经验长音，那么没有经验长音的事物，之后如何能被记忆？
དེས་ན་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱུང་བ་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དམིགས་པ་དེ་དག་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཅི་ཙམ་སྐྱེས་པ་མ་གོད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་སྒྲ་རིང་དུ་ཐོས་སོ་ཞེས་མྱོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི།
因此，对境的刹那相续而生，耳识所缘取的那些，在后来被记忆时，有一个经验了所有产生的耳识而不遗漏的心识，所以"我听到了长音"的记忆是从经验中生起的。
ཕྱིས་དྲན་པའི་ཚེ་ན་ཉན་ཤེས་རང་ཉིད་མེད་ཅིང་། སྔར་གྱི་དུས་ན་ཉན་ཤེས་ཙམ་ལས་རང་རིག་མེད་ན་ཕྱིས་དྲན་པ་འདི་རྒྱུ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །
若在后来记忆时耳识自身已不存在，而在前一时刻只有耳识而无自证，那么后来的这一记忆是从何因而来？这是不合理的。
གཉིས་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་རྟགས་མ་གྲུབ་སྙམ་ན།
第二，若认为"不能长时间存在"的标志不成立：
དེ་ལྟར་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ན་མིན་པར་ཨ༷་རིང་པོའི་ཡུན་དུ་མི་འགག་པར་གན༷ས་ཤིང་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནས་ན༷་ཡུལ་ཅན་ལ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་གོ༷་རིམ༷་མེ༷ད་པས༷་ན༷་ཉན་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་སྒྲའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་སྣང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ལ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པས་རི༷ང་པོར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ།
如果声音的前后部分不是生灭的，而是在长音"阿"的持续时间内不灭而住，耳识也同样持续，那么在有境中就没有前后产生的刹那顺序，因此在耳识的心中所有声音部分无前后而同时显现，因此字母就没有顺序，不能成为长音。
དུས་ཀྱི་རིང་ཐུང་ནི་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་གོ་རིམས་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་བར་འབྱུང་བའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
因为时间的长短不可能不依赖于前后发生的次序而产生，这是没有办法的。
གལ་ཏེ་བློ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་དུ་མ་སྣང་བ་ཅི་འགལ་ཞེ་ན།
如果说：一个刹那的心识中显现字母前后部分有何相违？
ཆ་སྔ་ཕྱི་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ནས་འདྲེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཡི༷ག་གེའི་ཆ༷་རི༷མ་པ་དང་ལྡན༷་པ་དེས་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ན༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པ༷་གཅིག་ནི༷་སྐྱེད༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ།
前后部分互相不聚合混合的具有顺序的字母部分，怎么能产生一个没有顺序的有境识呢？
ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་མི་སྲིད་པས་ན་བློ་ལ་ཅིག་ཅར་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་སྣང་མི་སྲིད་ལ།
对境是因，认识是果，声音的前后部分不可能集合为一体，所以怎么能在心识中同时显现呢？不可能显现。
སྣང་ནའང་རིང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །
即使显现，也不会成为长音，而会像蓝黄白红同时被看到一样。
破所答
གཉིས་པ་ལ། སྔ་མ་ཕྱི་མཐར་གནས་པ་དགག །རྟག་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དགག །
第二，包括：否定前者住于后末；否定常恒的对境和有境。
破前住后来
དང་པོ། ཨཱ་རིང་པོ་ཐོས་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིང་པོར་མ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡི་གེའི་ཆ་སྔ༷་མ༷་དེ་དག་རང་གི་ཆ་རྫོགས་པའི་མཐ༷འ་ཡི༷་བར༷་དུ་གན༷ས་པས་སོ་ཞེ་ན༷།
第一，若说：当听到长音"阿"时，耳识不会听不到长音，因为字母的前面部分一直存在到其完成的末端。
དེ་ལྟ་ན་ཆ་དང་པོའི་འོ༷ག་ཏུ༷་དང་པོ་མ་འགགས་པའི་སྟེང་དུ་ཆ་གཉིས་པ་བསྡོམས་པས་སྒྲ༷་ཡི་གསང༷་ནི་ཇེ་མཐོར་འཕེ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ།
如此，在第一部分之后，在第一部分未消失之上加上第二部分，声音的音量将逐渐增高，
བྲེ་ལ་གཞལ་བའི་འབྲུ་སྣོད་དུ་སྤུངས་པ་བཞིན་ནོ། །
就像在量斗中测量谷物堆积在容器中一样。
དེ་དག་རྣམས་སྔ་མ་མ་འགགས་བཞིན་དུ་གཞན་དང་གཞན་འཛིན་པས་ན་རི༷མ་མིན༷་དུ་འཛི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྐད་གསང་ཆེ་བ་ཙམ་ཐོས་ཀྱི་རིང་པོའི་དོན་མེད་ཅིང་།
由于前者未灭而持取此者与彼者，因此非序列地持取，所以仅听到较大音量，而无长音的意义，
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆ་ཐ་མར༷་ཡང་ནི༷་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ལས་རི༷མ་གྱིས་བྱུང་བ་དང་ལྡ༷ན་པའི་བློ་ཡང༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ལ།
并且在完全完成的最后部分也好像是同时显现，而没有具有次第生起的心识，
རིམ་གྱིས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མ་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་རིང་པོ་ཐོས་པའི་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
未听到次第生起形象的情况下，就没有听到长音的经验了。
破常境与有境
གཉིས་པ་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་ཐལ་བ་དང་། །རྩོལ་བ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་ཐལ། །
第二，包括：后也不应灭的过失和后努力无义的过失。
དང་པོ། སྒྲའི་ཆ་སོ་སོ་སྐྱེས་པ་དེ༷་ཡི་འོ༷ག་ཏུ་ཡུལ༷་རང་ཉིད་ནི༷་གན༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེའི་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡན་གར་དུ་གན༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
第一，在声音各部分生起之后，因为对境自身不存在，所以有境识自身不可能独立存在。
གཟུགས་མི་གནས་ན་གཟུགས་བརྙན་གནས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།
就像色不存在时，影像不可能存在一样。


 །གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་རང༷་ཉི༷ད་གན༷ས་ན༷་ཕྱིས༷་སུ་སྒྲ་མེད་ཀྱང༷་ཉན་ཤེས་དེ༷་མི༷་འཇིག༷་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རིག་པ་འདི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཡི༷་གེ༷་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་གོ་རིམ༷་མེད་ཅིང་ཆ་མེ༷ད་པར་ཅི༷ག་ཅར་དུ་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ༷་ཡང༷་ཡིག་སྒྲ་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོ༷ད་དེ། ཡི་གེའི་ཆ་དག་རང་གི་ཆ་སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་ན་ཨཱ་རིང་པོའི་སྒྲ་སྔ་མ་མཐའི་བར་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་ནུས་ན་སླར་ཡང་མི་ནུས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་ལོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཡི་གེ་ལ་ཆ་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱིས་ལན༷་ཅི༷ག་ཆ་དང་པོ་དེ་བརྩལ༷་བ་ལས་སྐྱེས༷་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་རྩོལ༷་བ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཆ་སྔ་མ་དེ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་པ་གང་དག་ཡི༷་གེ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཆ་མེད་རྟག་པའི་ངོ་བོར་ནམ་མཁའ་ན་གནས་པ་ཉིད་རྩོལ་བས་གསལ༷་བ༷་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལ༷འ༷ང་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ༷་གན༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དེ། ཆ་གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་
20-345b
ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་གསལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་ཤེས་གཅིག་གིས་རིང་པོ་འཛིན་སྙམ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
多意取非理
གཉིས་པ་བློ་དུ་མས་རིང་པོ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པ་ལ། འཛིན་བྱེད་དུ་མ་རིམ་སྐྱེ་དགག །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །
破生多能取
དང་པོ་ལ། མྱོང་བྱེད་གཞན་དང་མ་སྤེལ་དང་། །སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའོ། །
能受未与他合
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་དུ༷་མ༷་ཡིས༷་ནི༷་སྒྲའི་ཆ་དུ་མ་དེ༷་འཛིན༷་ན༷་བློ༷་དེ་དག་གི་ནང་ན་རིང་པོ་འཛིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཐ༷་མ༷འི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་གང༷་གི་སྐབས་སུ་རིང་པོ་དེ་མྱོང༷་དགོས་ལ༷། ཐ་མའི་བློ་དེ༷་ཡང༷་རང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་ལས་རིང༷་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ་མིན༷་པས་རིང་པོ་སུས་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་པ༷་དེས༷་ན༷་རིང༷་པོའི༷་བློ༷་དྲ༷ན་པར་མི་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འདྲའི་བློ་མེད་པས་སོ། །
合则生非理
གཉིས་པ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ། ཡུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པའི་བློ༷་རྣམ༷ས་སོ༷་སོ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་རེ་རེ་བཞིན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་ངོ་ཞེ་ན༷། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་སྐད་ཅིག་མར་དང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བློ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཉན་ཤེས་དེ༷་ཡི་ཡུལ་དུ་སྒྲ༷་ཐོས༷་པ༷་ནི༷་བར་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །དབང་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །
趣入敏捷故非连结
དང་པོ། སྒྲ་ཤེས་ཀྱི་བར་བློ་ཤེས་པས་ཆོད་ཀྱང་བློ་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷འང༷་སྔར། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་
20-346a
བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་བར་གཞན་གྱིས་ཆོད༷་པ༷་དག་མཐོ༷ང་ཡང༷་འཇུག་པ་མྱུར་བས་འདི༷་རྣ༷མ་ཆ༷ད་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷། ཨ་ཨ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་ཐུང༷་ངུ༷་གཉི༷ས་ནི༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡང༷་ཨཱ་ཞེས་རིང་པོར་བརྗོད་པ་ལྟར་བར་རྣམ༷་པར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡུན་རིང་ཐུང་འདྲ་ལ་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཡང་འདྲའོ། །དེས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ཆོད་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་ལྟར་མི་འཁྲུལ་ལོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
།གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་རང༷་ཉི༷ད་གན༷ས་ན༷་ཕྱིས༷་སུ་སྒྲ་མེད་ཀྱང༷་ཉན་ཤེས་དེ༷་མི༷་འཇིག༷་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
如果即使没有对境，其有境耳识自身仍存在，那么之后即使没有声音，那个耳识也将不会灭去，因为在没有对境的情况下没有区别。
རིག་པ་འདི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཡི༷་གེ༷་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་གོ་རིམ༷་མེད་ཅིང་ཆ་མེ༷ད་པར་ཅི༷ག་ཅར་དུ་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ༷་ཡང༷་ཡིག་སྒྲ་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོ༷ད་དེ།
这个理论不仅适用于有境的心识，对于主张字母没有刹那次序且无分而同时生起的情况，也有字音常住的过失，
ཡི་གེའི་ཆ་དག་རང་གི་ཆ་སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་ན་ཨཱ་རིང་པོའི་སྒྲ་སྔ་མ་མཐའི་བར་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།
因为如果字母各部分不依赖于自己的前部分而产生，那么长音"阿"的声音前面一直住到末尾，同样之后也将继续存在，
དེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་ནུས་ན་སླར་ཡང་མི་ནུས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་ལོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
因为如果它能存在于两个刹那，以后也就没有不能存在的情况，因为它不依赖于因的消失而存在。
གཉིས་པ། ཡི་གེ་ལ་ཆ་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱིས་ལན༷་ཅི༷ག་ཆ་དང་པོ་དེ་བརྩལ༷་བ་ལས་སྐྱེས༷་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་རྩོལ༷་བ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ།
第二，如果字母没有前后部分的次序，而作为长音等本性的缘——舌、腭等，一次通过努力就已产生了第一部分，因此后来的努力将毫无意义，
ཆ་སྔ་མ་དེ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
因为前部分和后部分不存在差别。
དཔྱོད་པ་པ་གང་དག་ཡི༷་གེ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཆ་མེད་རྟག་པའི་ངོ་བོར་ནམ་མཁའ་ན་གནས་པ་ཉིད་རྩོལ་བས་གསལ༷་བ༷་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལ༷འ༷ང་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ༷་གན༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དེ།
对于某些分析论者主张字母是无分常住本性，住于虚空中，仅仅通过努力而显现的观点，刚才所说的过失也同样存在，
ཆ་གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་གསལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
因为如果一部分已显现，那么与之成立和谐不可分离的本性也必须明显显现。
དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་ཤེས་གཅིག་གིས་རིང་པོ་འཛིན་སྙམ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
以上排除了认为一个耳识能执持长音的想法。
多意取非理
གཉིས་པ་བློ་དུ་མས་རིང་པོ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པ་ལ། འཛིན་བྱེད་དུ་མ་རིམ་སྐྱེ་དགག །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །
第二，论证多个心识执持长音不合理，包括：否定多个执持者次第生起；否定同时生起。
破生多能取
དང་པོ་ལ། མྱོང་བྱེད་གཞན་དང་མ་སྤེལ་དང་། །སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའོ། །
第一，包括：未与其他经验者结合和结合生起不合理。
能受未与他合
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་དུ༷་མ༷་ཡིས༷་ནི༷་སྒྲའི་ཆ་དུ་མ་དེ༷་འཛིན༷་ན༷་བློ༷་དེ་དག་གི་ནང་ན་རིང་པོ་འཛིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །
第一，如果多个有境耳识执取声音的多个部分，那么在那些心识中，没有一个是执取长音的，因为所有的都是刹那境的有境。
གལ་ཏེ་ཆ་ཐ༷་མ༷འི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་གང༷་གི་སྐབས་སུ་རིང་པོ་དེ་མྱོང༷་དགོས་ལ༷། ཐ་མའི་བློ་དེ༷་ཡང༷་རང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་ལས་རིང༷་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ་མིན༷་པས་རིང་པོ་སུས་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་པ༷་དེས༷་ན༷་རིང༷་པོའི༷་བློ༷་དྲ༷ན་པར་མི་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འདྲའི་བློ་མེད་པས་སོ། །
如果最后部分的有境心识在何时必须经验那个长音，而最后的心识也只执取自己时刻的每个刹那，而不执取长音，因此长音没有被任何人经验，所以就不会记忆长音的心识，因为没有那样的心识。
合则生非理
གཉིས་པ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
第二，包括：提出过失和否定其回答。
说过失
དང་པོ། ཡུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པའི་བློ༷་རྣམ༷ས་སོ༷་སོ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་རེ་རེ་བཞིན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་ངོ་ཞེ་ན༷།
第一，如果说，执取对境刹那的诸心识是各各差别的，每一个都被另一个知识所经验，
སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་སྐད་ཅིག་མར་དང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བློ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཉན་ཤེས་དེ༷་ཡི་ཡུལ་དུ་སྒྲ༷་ཐོས༷་པ༷་ནི༷་བར་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
那么声音的有境耳识刹那和耳识的有境心识的每个刹那必须交替生起，如果是这样，那么那个耳识的对境中听到的声音就不会显现为无间断的，因为被不同类型的其他知识所间断了。
破所答
གཉིས་པ་ལ། འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །དབང་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །
第二，包括：趣入敏捷故非连结；根识无法连结；意识无法连结。
趣入敏捷故非连结
དང་པོ། སྒྲ་ཤེས་ཀྱི་བར་བློ་ཤེས་པས་ཆོད་ཀྱང་བློ་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷འང༷་སྔར། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ།
第一，虽然声音识被心识认识所间断，但由于心识趣入迅速而产生连结这一说法，先前已被"字母也会同时被听到"等排除了。
གལ༷་ཏེ༷་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་བར་གཞན་གྱིས་ཆོད༷་པ༷་དག་མཐོ༷ང་ཡང༷་འཇུག་པ་མྱུར་བས་འདི༷་རྣ༷མ་ཆ༷ད་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷།
如果说，即使看到声音本身被其他东西间断，由于趣入迅速，这些就会错误地认为是无间断的，
ཨ་ཨ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་ཐུང༷་ངུ༷་གཉི༷ས་ནི༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡང༷་ཨཱ་ཞེས་རིང་པོར་བརྗོད་པ་ལྟར་བར་རྣམ༷་པར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡུན་རིང་ཐུང་འདྲ་ལ་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཡང་འདྲའོ། །
那么诸如"阿阿"这样的两个短字母表述时，也会像表述长音"阿"一样被错误地认为没有间隔，因为这两者的时间长短相似，而且无间隔的趣入迅速也相似。
དེས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ཆོད་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་ལྟར་མི་འཁྲུལ་ལོ།
因此，不会因为被极细微的不同类的心识所间断而错误认为是未间断的。


 །
根识非连结
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ། །དང་པོ། རྣ་བའི་དབ༷ང་པོ༷ས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཡུལ་རྣ༷མ་པར་བཅ༷ད་པ་དག་མཐོ༷ང་ན༷་ཡ༷ང་དབ༷ང་པོ༷་རང་ཉིད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ༷ས་བར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་སྒྲོ༷་འདོགས༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི༷་རུང༷་སྟེ་དབ༷ང་པོ༷འི་བློ༷་རྣ༷མས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རང་ཡུལ་ལ་མཐོང་བ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་གང་མཐོང་ཡང་རྣམ་ཆད་མེད་པར་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པ་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོའི་གསལ་སྣང་གི་ཚུལ་དུ་མ་ཆད་པར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དེ་ཀུན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ། ཡི༷་གེ༷འི་བདག༷་ཉི༷ད་ཀུ༷ན་གྱི་ཐུང་མཐའ༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུའི་མིག༷་འཛུམ༷ས་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚད༷་དུ༷་གན༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ལ། ཡི་གེ་ཐུང་བ་གཅིག་གི་ཡུན་དེ༷་ཡང༷་ཆ་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། རི༷མ་གྱིས༷་སྒྲ་ཡི་ཆའི་རྡུལ་ཕྲ༷ན་ནི༷་མ་འདྲེས་པ་སྔ་ཕྱི་རིམ་བྱུང་དུ༷་མ༷་དག༷་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་གོ་འཕོ་བ་དང་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྲེལ༷་བ༷ས་ཡུན་རྫོག༷ས་པ་ཡིན་ལ། རྡུ༷ལ་ཕྲ་རབ་གཅི༷ག་བསྒྲེས༷་པ་སྟེ་འདའ་བའི་དུས༷་ནི་ཆུང༷་བ༷་ཡི༷་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཡིན་ཅིང་དེ་ལྟ་བུའི་དུས༷་ཀྱང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་དེ། སྒྲ་ནི་ཆ་བཅས་ཡིན་ལ་ཆ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་ཇེ་ཕྲར་གཏོང་ནས་དཔྱད་ཚེ་
20-346b
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་མིག་འབྱེད་འཛུམ་གྱི་བར་གྱི་ཆ་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྩེགས་པ་ལྟ་བུའི་རྡུལ་གོ་འཕོ་ཞིང་འབྱེད་པ་དང་འཛུམ་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་གྱི་འདབ་མ་བརྒྱ་བརྩེགས་པ་ཁབ་ཀྱིས་སྐྱེན་བར་ཕུག་པའི་ཚེ་རིམ་ཅན་དུ་ཕུག་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུན་ལ་དཔེར་བྱས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ཡང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ནི་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིམ༷་གྱིས༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་གྱི་རིམ་མིན་དུ་རྟོགས་མི་སྲིད་དོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་སོགས་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་གཟུག༷ས་མཐོང་བ་དང་དྲི་བསྣམ་པ་སོག༷ས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ༷་ཡུལ་མྱོང་བའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བར་དུ་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་གཞ༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཆོད༷་ན༷་ཡང༷་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་དབང་ཤེས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལོག༷་པ༷འི་དོན༷་ཅ༷ན་ཁོ་ནར་འགྱུར༷་རོ། །
意识非连结
གསུམ་པ་ལ། སྣང་བ་གསལ་ཕྱིར་ཡིད་རྟོག་མིན། །རྒྱུན་མི་འཆད་ཕྱིར་དེ་མིན་པའོ། །
现相故非分别
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེས་པ་འཁྲུལ༷་བ་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་སྔ༷་ཕྱིའི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཚོན༷་པ་མེ༷ད་པ་སྟེ། མི་འབྱེད་པའི་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་བློ་ནི་དྲ༷ན་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ཅ༷ན་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་དེ༷་ལ༷་ནི༷་ཡུལ་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་གས༷ལ་བར༷་སྣང༷་བ་ཉི༷ད་ཡོད་པ་ག༷་ལ༷་ཞིག༷་སྟེ་མེད་ཅིང་། དབ༷ང་པོས་གཟུ༷ང་བའི་དོན་རང་མཚན་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་མིན་པ་ལ༷་སྒྲ༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཞེས༷་སྔར་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སོགས་སུ་བཤ༷ད་ཟིན༷་ཏོ༷། །
相续不断故亦非
གཉིས་པ་ལ། བར་མ་ཆོད་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །ཆོད༷་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
根识非连结
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ། །
第二，包括：提出过失和证成此点。
དང་པོ། རྣ་བའི་དབ༷ང་པོ༷ས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཡུལ་རྣ༷མ་པར་བཅ༷ད་པ་དག་མཐོ༷ང་ན༷་ཡ༷ང་དབ༷ང་པོ༷་རང་ཉིད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ༷ས་བར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་སྒྲོ༷་འདོགས༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།
第一，若有人说：耳根（即依靠感官的知识）虽见到对境有间断，但由于感官自身具有明显显现的力量，所以增益为无间断。
མི༷་རུང༷་སྟེ་དབ༷ང་པོ༷འི་བློ༷་རྣ༷མས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རང་ཡུལ་ལ་མཐོང་བ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ།
这是不合理的，因为这将导致所有感官心识都仅仅是对自己对境的颠倒见解，
ཡུལ་ལྔ་གང་མཐོང་ཡང་རྣམ་ཆད་མེད་པར་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པ་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོའི་གསལ་སྣང་གི་ཚུལ་དུ་མ་ཆད་པར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དེ་ཀུན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ༷། །
因为不可能见到任何五种对境都是无间断地见到的，比如火把旋转成轮相的明显显现，那种无间断显现的感官知识都将成为错误的。
གཉིས་པ། ཡི༷་གེ༷འི་བདག༷་ཉི༷ད་ཀུ༷ན་གྱི་ཐུང་མཐའ༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུའི་མིག༷་འཛུམ༷ས་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚད༷་དུ༷་གན༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ལ།
第二，所有字母本性的短音极限也只存在于人眨眼动作完成这样的时间量，
ཡི་གེ་ཐུང་བ་གཅིག་གི་ཡུན་དེ༷་ཡང༷་ཆ་མེད་མ་ཡིན་ཏེ།
而且一个短字母的时间也不是无分的，
རི༷མ་གྱིས༷་སྒྲ་ཡི་ཆའི་རྡུལ་ཕྲ༷ན་ནི༷་མ་འདྲེས་པ་སྔ་ཕྱི་རིམ་བྱུང་དུ༷་མ༷་དག༷་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་གོ་འཕོ་བ་དང་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྲེལ༷་བ༷ས་ཡུན་རྫོག༷ས་པ་ཡིན་ལ།
因为声音部分的微尘是不混合的、前后次第产生的多种，从一个到另一个的传递，连续相关而完成其时间，
རྡུ༷ལ་ཕྲ་རབ་གཅི༷ག་བསྒྲེས༷་པ་སྟེ་འདའ་བའི་དུས༷་ནི་ཆུང༷་བ༷་ཡི༷་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཡིན་ཅིང་དེ་ལྟ་བུའི་དུས༷་ཀྱང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་དེ།
一个极微尘通过的时间是最小极限，而这样的时间也被认为就是刹那，
སྒྲ་ནི་ཆ་བཅས་ཡིན་ལ་ཆ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་ཇེ་ཕྲར་གཏོང་ནས་དཔྱད་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །
声音是有分的，其部分次第生起，在进行越来越细微的分析时，仅仅是极微尘的机会而已。
དེས་ན་མིག་འབྱེད་འཛུམ་གྱི་བར་གྱི་ཆ་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྩེགས་པ་ལྟ་བུའི་རྡུལ་གོ་འཕོ་ཞིང་འབྱེད་པ་དང་འཛུམ་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར།
因此，眼睛开合之间的部分如同乌巴拉花瓣叠起的微尘转移，需要开和合，
དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་གྱི་འདབ་མ་བརྒྱ་བརྩེགས་པ་ཁབ་ཀྱིས་སྐྱེན་བར་ཕུག་པའི་ཚེ་རིམ་ཅན་དུ་ཕུག་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུན་ལ་དཔེར་བྱས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །
比如以一百片重叠的乌巴拉花瓣被针灵敏穿透时，依次穿透的时间长度为例可以了解。
དེ་ལྟར་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ཡང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ།
如此，因为对境是刹那的，所以有境心识也是刹那生起的，
ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ནི་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིམ༷་གྱིས༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་གྱི་རིམ་མིན་དུ་རྟོགས་མི་སྲིད་དོ། །
对境和有境两者都是刹那次第生起的，因此字母是由耳识次第了知的，不可能非次第地了知。
དེ༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་སོགས་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་གཟུག༷ས་མཐོང་བ་དང་དྲི་བསྣམ་པ་སོག༷ས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ༷་ཡུལ་མྱོང་བའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བར་དུ་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་གཞ༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཆོད༷་ན༷་ཡང༷་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་དབང་ཤེས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལོག༷་པ༷འི་དོན༷་ཅ༷ན་ཁོ་ནར་འགྱུར༷་རོ། །
因此，在听到字母等声音、看到色、闻到气味等感官知识见到自境时，即使在经验对境的前后刹那之间被经验有境的其他心识所间断，但显现为无间断的所有感官知识都将仅仅成为具有错误对象的认识。
意识非连结
གསུམ་པ་ལ། སྣང་བ་གསལ་ཕྱིར་ཡིད་རྟོག་མིན། །རྒྱུན་མི་འཆད་ཕྱིར་དེ་མིན་པའོ། །
第三，包括：显现明显故非意识分别；相续不断故也非意识分别。
现相故非分别
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེས་པ་འཁྲུལ༷་བ་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་སྔ༷་ཕྱིའི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཚོན༷་པ་མེ༷ད་པ་སྟེ།
第一，除了错误的感官知识外，将前后事物连结为一体、不显示各自不同本性的，
མི་འབྱེད་པའི་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་བློ་ནི་དྲ༷ན་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ཅ༷ན་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་དེ༷་ལ༷་ནི༷་ཡུལ་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་གས༷ལ་བར༷་སྣང༷་བ་ཉི༷ད་ཡོད་པ་ག༷་ལ༷་ཞིག༷་སྟེ་མེད་ཅིང་།
是具有不分辨错误的记忆心识，它是具有分别、与语言表达相关联的，所以它怎么可能有声音等对境的自相明显显现呢？是没有的。
དབ༷ང་པོས་གཟུ༷ང་བའི་དོན་རང་མཚན་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་མིན་པ་ལ༷་སྒྲ༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཞེས༷་སྔར་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སོགས་སུ་བཤ༷ད་ཟིན༷་ཏོ༷། །
感官所取的自相义不是语言的直接对境，不存在对它应用言语的情况，这一点在先前证明感官识无分别的场合等已经解释过了。
相续不断故亦非
གཉིས་པ་ལ། བར་མ་ཆོད་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །ཆོད༷་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །
第二，包括：无间断无有损害；否定间断的证明。


 །
续不断无过
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷ས་སྒྲ་སོགས་
20-347a
བར་ཆོད༷་པ༷་མཐོང༷་ན༷་ཡང༷་གལ༷་ཏེ༷་ཕྱིས་ཀྱི་རྟོག༷་པས་བར་མ་ཆད་པར་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་དོན༷་གྱི་སྣང་བ་དང༷་དེ༷་ཡི༷་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་རིག་གཉིས་ཀ་ནི༷་རྒྱུན༷་མི༷་འཆ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་དག༷་ལ་རིག༷ས་པ་ད༷མ་པ་སྟེ་རིགས་པ་ཡང་དག་པས་གནོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཚད་མ་མེ༷ད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ན༷་དོན་མཐོང་བ་བར་ཆོད༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །
破即断能立因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་ལུང་འགལ་དོགས་པ་སྤང་། །
破即断能立因正
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློས་རང་མི་རིག་ཅིང་གཞན་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོ་སོགས་དོན་རིག་གི་རྒྱུན་མཐར་ཤེས་པ་སྔ་མ་རིག་པའི་བློ་གཅིག་ཁོ་ནས་བློ་སྔ་མ་རྣམས་རིག་མི་ནུས་པས་ཡུལ་མྱོང་བའི་བློ་རེའི་རྗེས་སུ་དེ་མྱོང་བྱེད་རེ་སྐྱེ་དགོས་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་སྟེ། བློ༷་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་རེ་རེ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་ངེས༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། བློ་རེ་རེ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ངེས་པ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་ཅེས་དྲིས་པ་ན། ཅི༷ག་ཅར༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་དུ་མ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་མེད་དེ༷་ཉི༷ད་འདི༷་ལྟ༷ར་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་པས་ལྷན་ཅིག་མྱོང་བ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ཅིར་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁེགས་ན་བར་ཆོད་པ་ཡང་མ་མཐོང་བས་ཅི་སྟེ་མི་ཁེགས། དེ་མ་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དཔྱད་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །
遮违经教疑惑
གཉིས་པ་ལ། ལུང་དོན་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་བཤད། །དེ་ཡི་ལོག་རྟོག་གཞན་ཡང་ཁེགས། །
说教义应理
དང་པོ། ཤེས་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དག་ལས། གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་ལྷན་
20-347b
ཅིག་འབྱུང་བ་གནས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན༷། དེ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་དེ༷་རྣ༷མས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་སྔ་མ་རང་དང་རི༷གས་མཐུན༷་པ༷་རེ་རེ་ཉི༷ད་ལ༷་ནུས༷་པ༷་ངེ༷ས་པར༷་གྱུར༷་པ༷་ཡི་དོན་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་མིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་ཅན་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་མི་རུང་བས་འདི༷་ལྟར༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་རིས་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རིམ༷་གྱིས༷་འབྱུང༷་བར༷་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་རྟོག༷ས་ཏེ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དོ། །
其破别邪分别
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་སྟོན། །དང་པོ། རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་འདིས༷་ནི༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཞི༷ག་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང༷་བཞིན་པའི་དོན༷་ལ༷་འདིའོ་ཞེས་ངོ༷་ཤེས༷་བྱེ༷ད་པའི༷་རྟོག༷་པ༷་དག༷་ཀྱང་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བས༷་དབང་པོའི་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་རྟོག༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་དཔོགས་པས་རིགས་མཐུན་ཤེས་པ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། མངོན་སུམ་དང་ངོ་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གིས་མཐོང་བཞིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
续不断无过
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷ས་སྒྲ་སོགས་བར་ཆོད༷་པ༷་མཐོང༷་ན༷་ཡང༷་གལ༷་ཏེ༷་ཕྱིས་ཀྱི་རྟོག༷་པས་བར་མ་ཆད་པར་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷།
第一，如果说：虽然感官见到声音等有间断，但后来的分别将其连结为无间断。
ཡུལ་དོན༷་གྱི་སྣང་བ་དང༷་དེ༷་ཡི༷་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་རིག་གཉིས་ཀ་ནི༷་རྒྱུན༷་མི༷་འཆ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་དག༷་ལ་རིག༷ས་པ་ད༷མ་པ་སྟེ་རིགས་པ་ཡང་དག་པས་གནོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཚད་མ་མེ༷ད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ན༷་དོན་མཐོང་བ་བར་ཆོད༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །
对境显现和其经验的知识两者都显现为相续不断，而没有被正确理由所损害的量，那么所谓"见到对象有间断"这一点从何而来？只不过是一种主张而已。
破即断能立因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་ལུང་འགལ་དོགས་པ་སྤང་། །
第二，包括：真正破斥和消除与经典相违的疑虑。
破即断能立因正
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློས་རང་མི་རིག་ཅིང་གཞན་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོ་སོགས་དོན་རིག་གི་རྒྱུན་མཐར་ཤེས་པ་སྔ་མ་རིག་པའི་བློ་གཅིག་ཁོ་ནས་བློ་སྔ་མ་རྣམས་རིག་མི་ནུས་པས་ཡུལ་མྱོང་བའི་བློ་རེའི་རྗེས་སུ་དེ་མྱོང་བྱེད་རེ་སྐྱེ་དགོས་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་སྟེ།
第一，若说：心识不了知自己而仅了知他者，而且在蓝色等对境了知的相续末尾，仅由一个了知前心识的心识无法了知所有前心识，所以在每个经验对境的心识之后必须生起一个经验它的心识，这两者不会同时生起，
བློ༷་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་རེ་རེ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་ངེས༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷།
因为前心识确定地具有产生各个后心识的能力。
བློ་རེ་རེ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ངེས་པ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་ཅེས་དྲིས་པ་ན།
若问：确定能产生各个心识的能力从何理由而被认为如此？
ཅི༷ག་ཅར༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་དུ་མ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
若答：因为没有见到同时经验对境和有境的多个心识，
ཡུལ་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་མེད་དེ༷་ཉི༷ད་འདི༷་ལྟ༷ར་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་པས་ལྷན་ཅིག་མྱོང་བ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ཅིར་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །
经验对境和经验有境同时存在与否，正是应该由当前的理由来考察的，因此"没有同时经验"尚未得到确立，所以这无法证明任何事情。
ཡང་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁེགས་ན་བར་ཆོད་པ་ཡང་མ་མཐོང་བས་ཅི་སྟེ་མི་ཁེགས།
或者，如果仅仅因为未见到就可以否定，那么间断也未见到，为何不被否定？
དེ་མ་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།
若想：虽未见到那个，但通过分析可知是那样的，
བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དཔྱད་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །
也可说：两个心识未同时见到这一点也是应该分析的。
遮违经教疑惑
གཉིས་པ་ལ། ལུང་དོན་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་བཤད། །དེ་ཡི་ལོག་རྟོག་གཞན་ཡང་ཁེགས། །
第二，包括：以理如理解释经典义和由此破除其他错误分别。
说教义应理
དང་པོ། ཤེས་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དག་ལས། གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་གནས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན༷།
第一，若有人说：两个知识不会同时生起，因为诸经中不是说"无有前后两个心识同时生起的情况"吗？
དེ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་དེ༷་རྣ༷མས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་སྔ་མ་རང་དང་རི༷གས་མཐུན༷་པ༷་རེ་རེ་ཉི༷ད་ལ༷་ནུས༷་པ༷་ངེ༷ས་པར༷་གྱུར༷་པ༷་ཡི་དོན་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་མིན་ཏེ།
那是指自相续的那些心识，如执取蓝色的眼识，对于自己前面的同类各个心识确定具有能力的意思，并非指多个不同类心识不能同时生起，
ཉེར་ལེན་ཅན་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་མི་རུང་བས་འདི༷་ལྟར༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་རིས་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རིམ༷་གྱིས༷་འབྱུང༷་བར༷་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་རྟོག༷ས་ཏེ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དོ། །
因为一个所依者不可能有多个不同的所取，所以我们正确了解，同类的分别心在自相续中从前前生起后后，次第生起，不可能同时产生。
其破别邪分别
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་སྟོན། །
第二，包括：直接破斥和说明其合理性。
དང་པོ། རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་འདིས༷་ནི༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཞི༷ག་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང༷་བཞིན་པའི་དོན༷་ལ༷་འདིའོ་ཞེས་ངོ༷་ཤེས༷་བྱེ༷ད་པའི༷་རྟོག༷་པ༷་དག༷་ཀྱང་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བས༷་དབང་པོའི་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་རྟོག༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
第一，通过说明同类知识不能同时生起，也破除了那些迦叶笈多派所谓的在现量正在看见的对象上，产生"这是它"这样识别的分别也是明显显现的，所以认为感官现量中也有分别的观点，
དེ་ཡང་རྒྱལ་དཔོགས་པས་རིགས་མཐུན་ཤེས་པ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ།
这是因为迦叶笈多派认为两个同类知识在一个相续中同时生起没有相违，
མངོན་སུམ་དང་ངོ་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
因为现量和了知认识的现量两个心识同时生起。
ངོ་ཤེས་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ།
他们说：那种识别也是现量，因为对境明显显现。
དེ་དག་གིས་མཐོང་བཞིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།
他们错误地认为，在正在见到的分别中也有明显显现。


 །གཉིས་པ་རྟོག་པས་སྔར་གྱི་རང་མཚན་མངོ༷ན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པའི་འཐད་པ་ནི། སྐྲ་བྲེག་པ་སླར་སྐྱེས་པ་དང༷་སྒོ་ང་གཉིས་དང༷་མར༷་མེ༷་དང་མཚེ་མ་སོ༷གས་ཕྱིས་སུ་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་ངེས་སུ་ཚད་མས་རྟོགས༷་པ༷་དག༷་ལ་ཡང༷་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གསལ༷་སྣང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཐ་དད་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་དེ༷་འདྲའི༷་བློ་དེ་ཅི༷་ལྟར་སྔར་གྱི་དེ་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་ཡིན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རང་མཚན་སོ་སོར་མཐོང་བ་ལ་རྟོག་པས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བའི་འཁྲུལ་བ་ཙམ་
20-348a
མོ། །དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར་ངོ༷་ཤེས༷་པ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཡིག༷་འབྲུ་དང་གཟུགས་སོ༷གས་སྔ་ཕྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་དོན་གཅི༷ག་ཏུ༷་ངེས༷་པ༷་མེ༷ད་དེ། དོན་གང་ཞིག་སྔོ༷ན་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དྲ༷ན་པ་ལ༷ས་ད་ལྟ་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་སྔ་མ་དེ༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་སུ་སྒྲོ་འདོ༷གས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་སྔར་གྱི་དེ༷་ཉི༷ད་ནི༷་ད་ལྟའི་འདི༷འོ་ཞེས༷་བྱ་བ༷ར༷་ཤེ༷ས་པ༷་མེ༷ད་ལ། དེ་འདྲའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ༷་ཡང༷་ཇི༷་ལྟར༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། སྔར་གྱི་ཡུལ་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། མིང་སོགས་སྦྱར་ནས་འཛིན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破等生
དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དུས་མི་མཉམ་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་མྱོང་བ་བཀག་ནས། ད་ནི་གཉིས་པ་དུས་མཉམ་གྱི་ཤེས་པ་དགག་པ་ལ། ཁས་བླངས་རིགས་པར་འགལ༷་ཚུལ་བརྗོད། །ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་པའོ། །དང་པོ། དུས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་མིན་ཡང་སྒྲ་སོགས་ཤེས་པ་དེ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་མྱོང་བར་ནི་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། ཁས་བླངས་དང་རིགས་པ་གཉིས་ཀ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན༷་མྱོང་བ་དང༷་ཤེས༷་པ༷་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་པ་གཞན་དག༷་དུས་མཉམ་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་འབྱུང་བར༷་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལའང་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་ཤེས་རེ་རེ་བ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཞིང༷་། རིགས་པས་བརྟགས་ནའང་དོན༷་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང༷་། དེ་མཐོང་ཤེས་པའི༷་རྣམ་པར་སྣང༷་བ་དག༷་སོ༷་སོ༷ར་ཡན་གར་དུ་སྔོ་སེར་བཞིན་མ་འདྲེས་པར་རྟོག༷ས་པའ༷མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བློ་མ་འཁྲུལ་པས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ཡུལ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དམིགས་སུ་མེད་ན་མ་དམིགས་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱ། སོ་སོར་
20-348b
མ་འདྲེས་པར་ཡོད་ཀྱང་དོན༷་དུ༷་སྣང༷་བའི༷་རྣམ༷་པར་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་དང༷་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི༷་དོན༷་འབ༷འ་ཞིག༷་སྟེ་ཡན་གར་བ་དེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་སྣང་མི་དགོས་ཏེ། བློ༷་ཡི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་གི༷ས་བཟུང༷་སྟེ་ཐ་དད་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་སྐབས་ན་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་ལས་སྔོ་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ལོགས་སུ་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མི༷ན་ཏེ༷་བློ་མ་འཁྲུལ་བས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ན་དོན་དེ་དག་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་བློས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་སེམས་ན་སྐྱེས་བུ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡང་དུས༷་མཉམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་དེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་རྗེན་ཅེར་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་ན་ཀ་བུམ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་པོ་མ་འདྲེས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ་མཐོང་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྔོ་འཛིན་དེའང་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅ༷ན་གྱི་ཚུལ་དུ་མི་སྣང་བར་སྔོན་པོ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
གཉིས་པ་རྟོག་པས་སྔར་གྱི་རང་མཚན་མངོ༷ན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པའི་འཐད་པ་ནི། སྐྲ་བྲེག་པ་སླར་སྐྱེས་པ་དང༷་སྒོ་ང་གཉིས་དང༷་མར༷་མེ༷་དང་མཚེ་མ་སོ༷གས་ཕྱིས་སུ་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་ངེས་སུ་ཚད་མས་རྟོགས༷་པ༷་དག༷་ལ་ཡང༷་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གསལ༷་སྣང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཐ་དད་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་དེ༷་འདྲའི༷་བློ་དེ་ཅི༷་ལྟར་སྔར་གྱི་དེ་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་ཡིན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ།
第二，关于分别不是现量见到前自相的合理性：对于剃发后重新生长的头发、两个鸡蛋、油灯、灯芯等，之后确定是不同的，被量所认识的事物，当产生"是前面那个"这样识别的分别时，也有明显显现，因为对不同事物混淆为一体的心识，怎么能对前面的事物成为现量呢？
རང་མཚན་སོ་སོར་མཐོང་བ་ལ་རྟོག་པས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བའི་འཁྲུལ་བ་ཙམ་མོ། །
只是对于分别所见到的不同自相执为一体的错误而已。
དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར་ངོ༷་ཤེས༷་པ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཡིག༷་འབྲུ་དང་གཟུགས་སོ༷གས་སྔ་ཕྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་དོན་གཅི༷ག་ཏུ༷་ངེས༷་པ༷་མེ༷ད་དེ།
因为它是错误的，所以从识别中，字母和色等前后本质被混淆为一体，而非确定为一个对象，
དོན་གང་ཞིག་སྔོ༷ན་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དྲ༷ན་པ་ལ༷ས་ད་ལྟ་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་སྔ་མ་དེ༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་སུ་སྒྲོ་འདོ༷གས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་སྔར་གྱི་དེ༷་ཉི༷ད་ནི༷་ད་ལྟའི་འདི༷འོ་ཞེས༷་བྱ་བ༷ར༷་ཤེ༷ས་པ༷་མེ༷ད་ལ།
对于任何对象，从记忆前面自己所经验的事物中，如果不对正在看见的事物增益为前者的属性，就不会有"前面的那个就是现在的这个"这样的认识，
དེ་འདྲའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ༷་ཡང༷་ཇི༷་ལྟར༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ།
而且这样的增益怎么可能从感官产生呢？
སྔར་གྱི་ཡུལ་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། མིང་སོགས་སྦྱར་ནས་འཛིན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
因为前面的对境现在已不存在，而且感官识不可能执取前后为一体，也不可能应用名称等而执取。
破等生
དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དུས་མི་མཉམ་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་མྱོང་བ་བཀག་ནས། ད་ནི་གཉིས་པ་དུས་མཉམ་གྱི་ཤེས་པ་དགག་པ་ལ། ཁས་བླངས་རིགས་པར་འགལ༷་ཚུལ་བརྗོད། །ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་པའོ། །
以上通过非同时的知识否定了经验前知识，现在是第二，否定同时的知识，包括：说明与自宗理论相违的方式；通过此方式也排除其他观点。
དང་པོ། དུས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་མིན་ཡང་སྒྲ་སོགས་ཤེས་པ་དེ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་མྱོང་བར་ནི་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། ཁས་བླངས་དང་རིགས་པ་གཉིས་ཀ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
第一，虽然不是前后产生，但也无法说声音等知识被与自己同时的另一个知识所经验，因为这与所承认的观点和理论两者都相违。
ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན༷་མྱོང་བ་དང༷་ཤེས༷་པ༷་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་པ་གཞན་དག༷་དུས་མཉམ་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་འབྱུང་བར༷་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལའང་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ།
怎么相违呢？在你的观点中也不承认经验对象和经验那个知识的其他知识同时同刻产生，
རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་ཤེས་རེ་རེ་བ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཞིང༷་།
因为你们承认在一个相续中同一时刻只生起一个识，
རིགས་པས་བརྟགས་ནའང་དོན༷་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང༷་། དེ་མཐོང་ཤེས་པའི༷་རྣམ་པར་སྣང༷་བ་དག༷་སོ༷་སོ༷ར་ཡན་གར་དུ་སྔོ་སེར་བཞིན་མ་འདྲེས་པར་རྟོག༷ས་པའ༷མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
而且通过理论检验，显现为如蓝色对象的形象和显现为见到它的知识形象，不可能各别独立地如蓝黄一样不混合地被了解或经验，
བློ་མ་འཁྲུལ་པས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ཡུལ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དམིགས་སུ་མེད་ན་མ་དམིགས་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱ།
无论无误识如何观察，都无法见到与对象不混合的独立知识显现为对境，在未被观察到的情况下，怎么能声称它存在呢？
སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་ཀྱང་དོན༷་དུ༷་སྣང༷་བའི༷་རྣམ༷་པར་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་དང༷་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི༷་དོན༷་འབ༷འ་ཞིག༷་སྟེ་ཡན་གར་བ་དེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་སྣང་མི་དགོས་ཏེ།
如果有人说：即使不混合地存在，显现为对象形象的独立识和仅仅外境的独立对象两者不必各别显现，
བློ༷་ཡི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་གི༷ས་བཟུང༷་སྟེ་ཐ་དད་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་སྐབས་ན་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་ལས་སྔོ་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ལོགས་སུ་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན།
因为被心识的一个形象所执取，使之无差别，所以在经验时除了蓝色的显现之外，不另外显现执取蓝色的显现。
དེ་ལྟ་མི༷ན་ཏེ༷་བློ་མ་འཁྲུལ་བས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ན་དོན་དེ་དག་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །
不是那样的，因为如果无错识没有观察到它们有差别，那么那些对象也将不存在差别，这样将导致过失。
གལ་ཏེ་བློས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་སེམས་ན་སྐྱེས་བུ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡང་དུས༷་མཉམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །
如果认为，虽然心识没有观察到它们有差别，但它们确实有差别地存在，那么人和石女之子也将同时存在。
དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་དེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་རྗེན་ཅེར་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་ན་ཀ་བུམ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་པོ་མ་འདྲེས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ་མཐོང་དགོས་ལ།
如此，如果对象和了知它的无形象识两者同时赤裸地显现为境，为什么不见到像柱子和瓶子一样的两个不混合的显现呢？应当看到它们，
དེ་ལྟ་ན་སྔོ་འཛིན་དེའང་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅ༷ན་གྱི་ཚུལ་དུ་མི་སྣང་བར་སྔོན་པོ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།
如果是这样，那么执取蓝色的心识经验自己的本性和以有境的方式不显现，而像蓝色一样显现为对境了。


 །དེ་ལྟ་བུར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་ལེ༷གས་པར༷་རྟོགས༷་པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱིས༷་མྱོང༷་བ༷་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ལེག༷ས་པ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་དོན༷་དང༷་དོན༷་ཤེས༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་དག༷་ཕྱི༷་ནས༷་ཇི༷་ལྟར༷་སོ༷་སོ༷ར་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲ༷ན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་གར་དུ་དྲན་པ་དང་མྱོང་བ་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡན་གར་དུ་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་དྲན་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །འདི་བློས་དོན་དང་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་སོ་སོར་དྲན་དུ་མེད་ཀྱང་རང་ལྡོག་ནས་སོ་སོར་དྲན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་དུའང་བཤད་པ་ཡོད་དོ། །འོ་ན་སྔོན་པོ་དྲན་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་ཡོད་པར་རང་གིས་ཀྱང་འདོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡན་གར་བ་དྲན་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོད་མོ༷ད། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་དྲན་པ་ཡོད་ཀྱི་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀར་མེད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་དྲན་ཞེས་
20-349a
བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་སྔར་གྱི་རང་བློའི་རྣམ་པ་གང་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་ལ་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་པའང་ག་ལ་སྲིད་དེ་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །གཉིས་པ། དོན༷་སྔོན་པོ་དང༷་དོ༷ན་ཏེ་སྔོ་འཛིན་གྱི༷་ཡུལ་ཅན་ཡི༷ད་ཀྱི་བློ་དག༷་གི༷་མྱོང༷་བ༷་གཉིས་པོ་རིམ༷་བཞི༷ན་སྐྱེ༷་བ༷་སྟེ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་དང་སྔོ་འཛིན་མྱོང་བ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ༷འ༷ང་སྔོན་པོ་ཁོ་ནའི་སྣང་བ་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་སྤེལ་མར་སྐྱེ་དགོས་པས་ན་དོན་སྣང་དང་ཤེས་སྣང་གཉིས་ཏེ་སྣང༷་བ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་བརྩ༷ད་པའི༷་སྐྱོན༷་འདི༷་གདོ༷ན་པར༷་དཀ༷འ་སྟེ། དུས་མཉམ་པ་ལ་དོན་སྣང་བློ་སྣང་ཐ་དད་པར་སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་དུ་སྣང་ཞིང་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སྤེལ་ནས་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་འདི༷་ལྟར༷་ཡུལ་མྱོང་བ་ན་སྔོ༷ན་པོ༷་ལ༷་སོག༷ས་པ༷འི་ཡུལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་དེའི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དམ༷། དེ་མྱོང༷་བ༷་གཅི༷ག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་ཀྱི༷་སྔོ༷ན་པོ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཡི་བློ་ནི༷་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི་བློ་གཞན་ཡོད་པ་མ༷་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་གཅིག་ཉིད་སྣང་བ་ལས་ཡུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མ་དམིགས་ལ། སྔོ་འཛིན་གཅིག་པུ་ལས་མྱོང་བྱེད་གཉིས་སུའང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མཉམ་པའི་བློ་མྱོང་གཞན་འདོད་དགག་པ་འདི་སྐོར་འཆད་ལུགས་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པའི་ལན་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཏབ་ནས། འདི་ནས་བརྩམས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང་ནས་བསྟན་པའི་ལན་གསལ་པོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
念成识次第
དེ་ལ་གཉིས་པ་ཤེས་རིམ་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ལ། དྲིས་ཤིང་དེ་ལ་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེའི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པ། །
问已说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་
20-349b
དེའི་ཁྱབ་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཤེས་པ་སྔ་མ་ཤེས༷་པ་གཞན༷་གྱིས༷་རྗེས༷་སུ་མྱོང༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ལ༷འང༷་ཕྱིས་སུ་དྲ༷ན་པ༷་སྐྱེ་བར་མཐོང༷་ན༷། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་གང༷་གིས་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཞེས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདྲི་བར་མཛད་པའོ།

我将完整直译这段藏文为简体中文：
།དེ་ལྟ་བུར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་ལེ༷གས་པར༷་རྟོགས༷་པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱིས༷་མྱོང༷་བ༷་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ལེག༷ས་པ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་དོན༷་དང༷་དོན༷་ཤེས༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་དག༷་ཕྱི༷་ནས༷་ཇི༷་ལྟར༷་སོ༷་སོ༷ར་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲ༷ན་པ་ཡིན་ཏེ།
如此，若通过对境和有境不混合地善于了解的特点而先经验，然后未善加了解的对境和了解对境的识是什么，这些之后如何分别记忆？
ཡན་གར་དུ་དྲན་པ་དང་མྱོང་བ་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །
独立地记忆和经验两者都是不可能的。
ཡན་གར་དུ་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་དྲན་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །
如果是独立经验的话，则不混合地分别记忆也是可能的。
འདི་བློས་དོན་དང་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་སོ་སོར་དྲན་དུ་མེད་ཀྱང་རང་ལྡོག་ནས་སོ་སོར་དྲན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་དུའང་བཤད་པ་ཡོད་དོ། །
这不是心识将对境和了知执为无差别，因为若是那样，则虽然不能分别记忆，但从自返体上是可以分别记忆的，也有这样解释的。
འོ་ན་སྔོན་པོ་དྲན་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་ཡོད་པར་རང་གིས་ཀྱང་འདོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡན་གར་བ་དྲན་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོད་མོ༷ད།
若问：如同记忆蓝色一样，难道你们自己不也承认有记忆蓝识吗？虽然确实如此，但从来不主张有记忆独立有境。
ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་དྲན་པ་ཡོད་ཀྱི་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀར་མེད་དོ། །
有记忆对境和有境两者，但分开记忆对两者都不存在。
དེས་ན་ཡུལ་དྲན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་སྔར་གྱི་རང་བློའི་རྣམ་པ་གང་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་ལ་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་པའང་ག་ལ་སྲིད་དེ་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །
因此，虽然说记忆对境，但实际上只是记忆先前自心所经验的任何形象，而不可能地经验对境，也怎么可能地记忆呢？不承认那样的情况。
གཉིས་པ། དོན༷་སྔོན་པོ་དང༷་དོ༷ན་ཏེ་སྔོ་འཛིན་གྱི༷་ཡུལ་ཅན་ཡི༷ད་ཀྱི་བློ་དག༷་གི༷་མྱོང༷་བ༷་གཉིས་པོ་རིམ༷་བཞི༷ན་སྐྱེ༷་བ༷་སྟེ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་དང་སྔོ་འཛིན་མྱོང་བ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ༷འ༷ང་
第二，对于蓝色对象和对象即执蓝的有境意心识的两种经验依次生起，即蓝色经验和执蓝经验交替生起的观点，
སྔོན་པོ་ཁོ་ནའི་སྣང་བ་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་སྤེལ་མར་སྐྱེ་དགོས་པས་ན་དོན་སྣང་དང་ཤེས་སྣང་གཉིས་ཏེ་སྣང༷་བ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་བརྩ༷ད་པའི༷་སྐྱོན༷་འདི༷་གདོ༷ན་པར༷་དཀ༷འ་སྟེ།
蓝色本身的显现并非无间断地显现，而是识和蓝色的显现必须交替生起，因此对象显现和识显现两者将成为杂多显现的自性这一追究的过失难以排除，
དུས་མཉམ་པ་ལ་དོན་སྣང་བློ་སྣང་ཐ་དད་པར་སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་དུ་སྣང་ཞིང་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སྤེལ་ནས་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །
因为若是同时，对境显现和心识显现将像蓝黄一样差别地同时显现，而若是交替生起，则将交替显现，这样都有过失。
དེས་ན་འདི༷་ལྟར༷་ཡུལ་མྱོང་བ་ན་སྔོ༷ན་པོ༷་ལ༷་སོག༷ས་པ༷འི་ཡུལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་དེའི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དམ༷། དེ་མྱོང༷་བ༷་གཅི༷ག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་ཀྱི༷་
因此，当经验对境时，是将蓝等对境处的实质的那个形象认为是一体，或者了解为经验它的一个自性，
སྔོ༷ན་པོ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཡི་བློ་ནི༷་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི་བློ་གཞན་ཡོད་པ་མ༷་ཡིན་ཏེ།
而显现为蓝色的心识并没有其他经验那个经验的心识，
སྔོན་པོ་གཅིག་ཉིད་སྣང་བ་ལས་ཡུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མ་དམིགས་ལ། སྔོ་འཛིན་གཅིག་པུ་ལས་མྱོང་བྱེད་གཉིས་སུའང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
因为没有观察到单一蓝色的显现而显现为两个对境，也没有观察到单一执蓝识而有两个经验者。
དུས་མཉམ་པའི་བློ་མྱོང་གཞན་འདོད་དགག་པ་འདི་སྐོར་འཆད་ལུགས་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །
关于否定同时另有他识经验心识的这一部分，虽然有各种解释方式，但只有这种是好的。
དེ་ཡན་ཆད་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པའི་ལན་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཏབ་ནས། འདི་ནས་བརྩམས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང་ནས་བསྟན་པའི་ལན་གསལ་པོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
以上，阿阇梨法称自己对以记忆为标志证明自证的不确定回答作了回应，从这里开始，他明确区分并解释了阿阇梨陈那论著中所示的回答。
念成识次第
དེ་ལ་གཉིས་པ་ཤེས་རིམ་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ལ། དྲིས་ཤིང་དེ་ལ་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེའི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པ། །
关于第二，从记忆识次第而成立，包括：问已陈述过失；否定排除过失的回答。
问已说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ཁྱབ་བསྒྲུབ། །
第一，包括：提出过失和证成其遍及性。
དང་པོ། ཤེས་པ་སྔ་མ་ཤེས༷་པ་གཞན༷་གྱིས༷་རྗེས༷་སུ་མྱོང༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ལ༷འང༷་ཕྱིས་སུ་དྲ༷ན་པ༷་སྐྱེ་བར་མཐོང༷་ན༷། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་གང༷་གིས་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཞེས་
第一，若前心识被其他心识所经验，也见到之后生起记忆，那么后心识被什么心识所经验呢？
རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདྲི་བར་མཛད་པའོ། །
这是对不承认自证立场所提出的问题。


 །དེ་ལ་ལན་དུ་གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་ཡང༷་རང་གི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན༷་གྱིས༷་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཤེས༷་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རི༷ག་པར་བྱེད་པའི་བློ་རྣམས་ཕྲེང༷་བ༷་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས༷་སུ་གཅིག་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་ན། བློ་ཕྱི་མ་འདི༷་དག་གི་སྐྱེད༷་བྱེད་གཟུང་དོ༷ན་དེ་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་སྔ༷་ལོགས་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལ་ཁྱབ་པའང་ཡོད་དེ། བློ་རང་གི་གཟུང༷་བའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི༷་གྱུར༷་པ༷་སྟེ་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་རང་གི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བ༷ར་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པའི་བློ་དེ༷་དག༷་མི༷་འཛི༷ན་པར༷་ནི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཞན༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བསྐལ་པའི་བར་དུ་རང་གི་བློ་ཁོ་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། བློ་ཀུན་མྱོང་བའི་དབང་བྱས་ལན། །ཐ་མ་མི་མྱོང་འདོད་པའི་ལན། །
受作主之答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་འཕོ་བའི་ལན། །དོན་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ལན་དགག །
对外境作答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ཡི་དོན་གྱིས་གེགས་བྱས་ལན། །སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན། །
外境所碍之答
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ནང་གི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འཕོ་བས་ན་ཕྱི་དོན་གྱིས་ནང་བློ་བརྒྱུད་མར་འཛིན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་གཞན་
20-350a
བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ༷་ནུས་པ་ངེས༷་པ༷འི་ནང༷་གི༷་ཡ༷ན་ལག༷་སྟེ་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི༷་རྟག་ཏུ་གནས་བཞིན་དུ། དེ༷་དག༷་ལ༷་གཞ༷ན་ཕྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་སྟེ་བློ་ཡི་གཟུང་དོན་གཟུགས་སོགས་གང༷་གིས༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་བློ་སྔ་མ་ཡོད་ཅིང་བློ་ཕྱི་མ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དོན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དང་པོ། ཕྱི་དོན་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་ནི༷་བློའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་བློ་སྔ་མ་འཛིན་པ་དེ༷་ལ༷་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཉེ་བའི་གཟུང་དོན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན༷་དུ་ནང་གི་གཟུང་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན༷་གང་ཟག་འགས༷་ཀྱང༷་རང་གི་བློ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་བས་ན། ཡུལ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་སོགས་མཐོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བློ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །ཕྱི་དོན་མི་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཕུང་ལྔ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕྱི་དོན༷་དེ༷་ཉེབ་མི༷ན་པའི༷་གན༷ས་སྐབ༷ས་འགའ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རང་གི་བློ་གཏན་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་ལ། རྩ༷་བ༷་མྱོང་བ་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཁོ་བོའི་བློ༷་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་སྔ་མ་ཡི༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་འདི་འདྲའི་འདོ༷ད་པ༷་འདི་ནི་ཨ༷་རེ༷་མཛེ༷ས་སོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འད༷ས་མ་འོངས་སོ༷གས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་གང༷་དག༷་ལ༷་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན༷་ཉེ༷་བ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ་ལ༷་ཡུལ་རང་མཚན་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་
20-350b
ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་འདས་སོགས་ད་ལྟ་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དོན༷་ལ༷་སེམས་ཀྱིས་དཔྱོ༷ད་པ༷་ནམ་ཡང་མི༷་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།

 །དེ་ལ་ལན་དུ་གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་ཡང༷་རང་གི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན༷་གྱིས༷་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཤེས༷་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རི༷ག་པར་བྱེད་པའི་བློ་རྣམས་ཕྲེང༷་བ༷་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས༷་སུ་གཅིག་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་ན། བློ་ཕྱི་མ་འདི༷་དག་གི་སྐྱེད༷་བྱེད་གཟུང་དོ༷ན་དེ་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་སྔ༷་ལོགས་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལ་ཁྱབ་པའང་ཡོད་དེ། བློ་རང་གི་གཟུང༷་བའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི༷་གྱུར༷་པ༷་སྟེ་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་རང་གི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བ༷ར་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པའི་བློ་དེ༷་དག༷་མི༷་འཛི༷ན་པར༷་ནི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཞན༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བསྐལ་པའི་བར་དུ་རང་གི་བློ་ཁོ་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། བློ་ཀུན་མྱོང་བའི་དབང་བྱས་ལན། །ཐ་མ་མི་མྱོང་འདོད་པའི་ལན། །
受作主之答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་འཕོ་བའི་ལན། །དོན་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ལན་དགག །
对外境作答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ཡི་དོན་གྱིས་གེགས་བྱས་ལན། །སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན། །
外境所碍之答
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ནང་གི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འཕོ་བས་ན་ཕྱི་དོན་གྱིས་ནང་བློ་བརྒྱུད་མར་འཛིན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་གཞན་
20-350a
བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ༷་ནུས་པ་ངེས༷་པ༷འི་ནང༷་གི༷་ཡ༷ན་ལག༷་སྟེ་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི༷་རྟག་ཏུ་གནས་བཞིན་དུ། དེ༷་དག༷་ལ༷་གཞ༷ན་ཕྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་སྟེ་བློ་ཡི་གཟུང་དོན་གཟུགས་སོགས་གང༷་གིས༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་བློ་སྔ་མ་ཡོད་ཅིང་བློ་ཕྱི་མ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དོན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དང་པོ། ཕྱི་དོན་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་ནི༷་བློའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་བློ་སྔ་མ་འཛིན་པ་དེ༷་ལ༷་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཉེ་བའི་གཟུང་དོན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན༷་དུ་ནང་གི་གཟུང་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན༷་གང་ཟག་འགས༷་ཀྱང༷་རང་གི་བློ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་བས་ན། ཡུལ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་སོགས་མཐོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བློ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །ཕྱི་དོན་མི་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཕུང་ལྔ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕྱི་དོན༷་དེ༷་ཉེབ་མི༷ན་པའི༷་གན༷ས་སྐབ༷ས་འགའ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རང་གི་བློ་གཏན་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་ལ། རྩ༷་བ༷་མྱོང་བ་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཁོ་བོའི་བློ༷་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་སྔ་མ་ཡི༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་འདི་འདྲའི་འདོ༷ད་པ༷་འདི་ནི་ཨ༷་རེ༷་མཛེ༷ས་སོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འད༷ས་མ་འོངས་སོ༷གས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་གང༷་དག༷་ལ༷་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན༷་ཉེ༷་བ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ་ལ༷་ཡུལ་རང་མཚན་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་
20-350b
ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་འདས་སོགས་ད་ལྟ་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དོན༷་ལ༷་སེམས་ཀྱིས་དཔྱོ༷ད་པ༷་ནམ་ཡང་མི༷་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།

 །དེ་ལ་ལན་དུ་གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་ཡང༷་རང་གི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན༷་གྱིས༷་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཤེས༷་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རི༷ག་པར་བྱེད་པའི་བློ་རྣམས་ཕྲེང༷་བ༷་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས༷་སུ་གཅིག་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་ན། བློ་ཕྱི་མ་འདི༷་དག་གི་སྐྱེད༷་བྱེད་གཟུང་དོ༷ན་དེ་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་སྔ༷་ལོགས་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལ་ཁྱབ་པའང་ཡོད་དེ། བློ་རང་གི་གཟུང༷་བའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི༷་གྱུར༷་པ༷་སྟེ་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་རང་གི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བ༷ར་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པའི་བློ་དེ༷་དག༷་མི༷་འཛི༷ན་པར༷་ནི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཞན༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བསྐལ་པའི་བར་དུ་རང་གི་བློ་ཁོ་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། བློ་ཀུན་མྱོང་བའི་དབང་བྱས་ལན། །ཐ་མ་མི་མྱོང་འདོད་པའི་ལན། །
受作主之答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་འཕོ་བའི་ལན། །དོན་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ལན་དགག །
对外境作答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ཡི་དོན་གྱིས་གེགས་བྱས་ལན། །སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན། །
外境所碍之答
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ནང་གི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འཕོ་བས་ན་ཕྱི་དོན་གྱིས་ནང་བློ་བརྒྱུད་མར་འཛིན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་གཞན་
20-350a
བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ༷་ནུས་པ་ངེས༷་པ༷འི་ནང༷་གི༷་ཡ༷ན་ལག༷་སྟེ་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི༷་རྟག་ཏུ་གནས་བཞིན་དུ། དེ༷་དག༷་ལ༷་གཞ༷ན་ཕྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་སྟེ་བློ་ཡི་གཟུང་དོན་གཟུགས་སོགས་གང༷་གིས༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་བློ་སྔ་མ་ཡོད་ཅིང་བློ་ཕྱི་མ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དོན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དང་པོ། ཕྱི་དོན་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་ནི༷་བློའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་བློ་སྔ་མ་འཛིན་པ་དེ༷་ལ༷་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཉེ་བའི་གཟུང་དོན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན༷་དུ་ནང་གི་གཟུང་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན༷་གང་ཟག་འགས༷་ཀྱང༷་རང་གི་བློ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་བས་ན། ཡུལ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་སོགས་མཐོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བློ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །ཕྱི་དོན་མི་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཕུང་ལྔ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕྱི་དོན༷་དེ༷་ཉེབ་མི༷ན་པའི༷་གན༷ས་སྐབ༷ས་འགའ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རང་གི་བློ་གཏན་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་ལ། རྩ༷་བ༷་མྱོང་བ་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཁོ་བོའི་བློ༷་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་སྔ་མ་ཡི༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་འདི་འདྲའི་འདོ༷ད་པ༷་འདི་ནི་ཨ༷་རེ༷་མཛེ༷ས་སོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འད༷ས་མ་འོངས་སོ༷གས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་གང༷་དག༷་ལ༷་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན༷་ཉེ༷་བ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ་ལ༷་ཡུལ་རང་མཚན་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་
20-350b
ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་འདས་སོགས་ད་ལྟ་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དོན༷་ལ༷་སེམས་ཀྱིས་དཔྱོ༷ད་པ༷་ནམ་ཡང་མི༷་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是原文的完整直译成简体中文：
对此回答：如果那个也是被自己之后生起的其他意识所体验，那么这样前前诸意识作为能觉知者的诸心如同串珠般一个接着一个相连而生。当问到这些后心的所取对象是什么时，如果说是紧邻的前心自身，那么一切心都只缘取自己的前者，而不会转向其他外境。其次，对此遍及也存在，心自身所取相之性质，即成为所取对象的自己紧邻的前心作为能生因的那些心，如果后续的意识不缘取它们，那么怎么会缘取其他外境呢？将会经劫缘取自己的心形成连锁。
破其遮过
第二分中，以诸心体验为根据之回答。最后不体验的承许之回答。
受作主之答
第一中，转向外境之回答。破斥同时取境与识之回答。
对外境作答
第一中，外境障碍之回答。前心力量耗尽之回答。
外境所碍之答
第一中，略说与广说。
略说
第一，不确定仅缘取内部意识，当外境作为对象存在时会转向它，因此外境障碍内心相续缘取，这种说法不合理。前识生起其他缘取自身的意识的本性，即确定内部因素作为生心之因而恒常存在，对于它们，外部因素即心的所取对象色等，有什么能够障碍呢？不会障碍，因为产生意识的力量只存在于前心且与后心极为接近，除此之外别无他因。如同处于可见处的蓝色。
广说
第二中，依据有境否定，依据无境否定。第一，如果想：为何外境接近不能障碍？色等外境即使接近为心的对象，也不能障碍缘取前心，因为有比它更接近的内部所取对象存在。否则，若有内部所取境但因外境接近而障碍，则当外境接近时，任何人都不会体验自己的心，那么，怎样回忆看戏等场合的自心呢？因为不会有体验。如果认为有外境不接近的情况，对于具有五蕴的人没有任何外境不接近的状态，因此永不体验自心。若根本无体验，则也不会有"我的心如此生起"的对前心的忆念，所以这种主张真是漂亮啊！（讽刺语）。第二，对于缘过去未来等境的分别，没有接近的外境所取对象，因此没有通过境自相接近的力量而使识转向外境的

 །
昔意所作尽之答
གཉིས་པ་སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན་ལ། དངོས་ལས་ནུས་གཞན་འདོད་པ་དགག །གྲུབ་དོན་རང་གི་ལུགས་བཞག་པའོ། །
破除实有许别
དང་པོ་ལ། སྔ་བློའི་ནུས་པ་སྤྱི་ཟད་དགག །བྱེ་བྲག་གཟུང་ནུས་ཉམས་པ་དགག །
破昔意共作尽
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློ་སྔ་མ་དེས་བདག༷་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེད༷་པ༷འི་ནུས༷་པ༷་ཅི་ཙམ་ཡོད་པར་བློ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ནས་རི༷མ་གྱིས༷་ཟ༷ད་པ༷་ན༷་གཟོད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞན༷་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་ཞིང་འཛིན་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། གཉིས་པ་ལན་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། དེ་ལྟ་ན་བློ་སྔ་མ་ལས་འཕོས་མ་ཐག་པའི་དོན༷་འཛིན་པའི་བློ༷་དེ༷་ནི༷་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ་གང་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། རང་གི་སྔར༷་གྱི༷་བློ༷་ནི༷་ནུས་པ་ཟ༷ད་པར་འདོད་པས་ན༷་གང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཟད་པ་དེ་ནི་ཚིག་པའི་ས་བོན་བཞིན་དུ་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་དེའི་རྗེས་ཐོག་གི་བློ་དེ་དོན༷་ལ༷་ཡང་འཕོ༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བློ༷་སྔོ༷ན་མ་དེ་མ་ཐག་ལ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ༷ར་བློ༷་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན། ཡུལ་གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་ཉེ་བར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡིད་གཟུགས་མཛེས་ལྟ་བུའི་དོན༷་གཞན༷་ལ་ལྷག་པར་ཆག༷ས་པས་སྒྲ་སོགས་གཞན་གྱི་ཤེས༷་པ་སྐྱེ་བའི་ཡིད་བྱེད་དེ་མ་ཐག་པ་ནུས༷་པ་ཉམ༷ས་པར་བྱས་པ་ན༷་ཤེས༷་པ༷་གཞན་དེ་དག་ཡུལ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ༷་བ༷་མ༷་རྟོག༷ས་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། འཐད་པ་རང་གི་རྩོད་སྤང་བརྗོད། །མི་འཐད་གཞན་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ཡིད་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་མཐུས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་གཞན་སྐྱེ་
20-351a
པ་དང་མི་སྐྱེ་པ་དེས་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་ཤེས་དྲུག་གི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མ་མཐོང་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཀུན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཡིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་ཅི༷ག་ཅར༷་རི༷གས་མི་མཐུན་པའི་འཇུག་ཤེས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ཡ༷ང་། ཡིད་གཟུགས་ལ་ལྷག་པར་གཏོད་པ་ལྟ་བུ་ཤིན༷་ཏུ་གས༷ལ་བའི༷་སེམས་གཅི༷ག་གི༷ས་འཇུག་ཤེས་གཞན་འབྱུང་པའི་ནུས་པ༷་སྐབས་དེར་ཉམ༷ས་པར༷་བྱས༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་གནས་སྐབས་དེར་ཀུན༷་གཞི༷་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཇུག་ཤེས་གཞ༷ན་འབྱུང༷་བ༷་མི༷ན་ཏེ། རླབས་རྒྱ་མཚོ་ལས་འབྱུང་ཡང་བས་རང་གི་གཡོབ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་ན་འཇུག་ཤེས་རང་རང་གི་དེ་མ་ཐག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་བ་ཅིས་ཤེས་སྙམ་ན། འཇུག་ཤེས་ཕྱི་མ་རྣམས་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་ཀུན་གཞི་གཅིག་པུ་ལས་འབྱུང་ན༷། ཡི༷ད་སྔ་མའི་འཇུག༷་པ་ནི༷་མཚུང༷ས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ༷་ཡི༷ད་ཕྱི་མ་གཞན༷་ལྟོས༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྟག་ཏུ་མ་ངེས་པར་དུ་མར་སྐྱེ་དགོས་ནའང༷་ཡི༷ད་ཀྱི་ཤེས༷་པ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རི༷མ་བཞི༷ན་དུ་སྐྱེ༷་བ་ལས་མང་པོ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བས༷་ཀྱང༷་ཕྱི་མ་སྔ་མ་ལ་རིམ་བཞིན་ལྟོས་པ༷་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ༷་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞན་དག་གི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ལུགས་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ལ། རྟག་གཅིག་ཡིད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །བདག་ཡིད་ལྡན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །འདུ་བྱེད་དག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །དང་པོ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ན་རེ། ཡི༷ད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་
20-335a
ཡུལ་ཅན་ཤེས༷་པ༷་ཞེས༷་པ་དེ༷་དག༷་གི་ཐ་སྙད་སོ་སོར་སྨོ༷ས་སུ་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མཐོང་བ་དང་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པས་ན་གང་ཡང་མ་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེས་ཅི་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是直译成简体中文的内容：
昔意所作尽之答
第二前心力量耗尽之回答分为：破除实有许别，成立自宗义理。
破除实有许别
第一中，破昔意共作尽，破特殊所取力弱。
破昔意共作尽
第一分，先说前宗后答彼。第一，如果前心产生缘取自身的后识的力量有多少，在生起后心后逐渐耗尽时，才转向并缘取其他外境。第二回答中，陈述过失与遣除争论。第一，这样的话，从前心转向立即缘取对象的那个心是从哪个直接前心生起的呢？因为承许自己前心的力量已耗尽，凡是生果力量已耗尽者，如同已焦的种子，不能作为因。因此，其后的心也不会转向对象，因为前心没有产生后心的能力，后心不会生起。例如，即使色声等境近在眼前，当意专注于如美色等其他对象时，因为对直接产生其他声等识的作意能力已削弱，即使有境也不能觉知其生起，因为未见到。第二分中，说明合理自宗遣诤，破不合理他宗。第一，意识趋入对象的力量能使后识生或不生，因此阿赖耶识不能作为六转识之因，因为虽有阿赖耶识作因，但未见随之而变，而见随意识变化，故一切识之近取因唯是意识。对此无过失，因为即使有时从阿赖耶识近取因同时生起不同种类的转识，但当意专注色境等极为明显的一心令其他转识生起的能力暂时减弱时，此时不会从阿赖耶识中生起其他转识，如波虽从海生但还是依靠前波而生。若问：何以知道有阿赖耶识因时诸转识依各自直接前行识而随机生起？若不如此而只从阿赖耶识生起，则后意不应依赖前意的趋入为等无间缘，若如此，则应常时不定地多种生起，但意识唯是前前相同分别次第而生，不会同时多种生起，这也证明后识依次依赖前识。第二，陈述他人主张一切识常时不同时生起的观点，分为：破常一意生，破有意我生，破从行生。第一，胜论师等说：意是极微无分的体性，极其细微，而所谓境识等称谓哪里会被分别提及呢？因为一切见与体验都被否定了，所以什么都没见过没体验过的人不能说任何话。


 །དེས་ན་རྣམ་པ་མེད་ན་བློས་ཡུལ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ལ་རང་རིག་མེད་ན་མྱོང་བ་གཏན་མི་སྲིད་པས་གང་མྱོང་བ་དེ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ཚུར་མཐོང་གི་སྐྱེལ་སོ་ཡིན་ནོ། །
现则其自证成
གཉིས་པ། དཀར་སོགས་སུ་གསལ་བའི་སྣང་བ་འདི་ཅི༷་སྟེ༷་ཤེས་པ་ར༷ང་གི་དངོ༷ས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ༷་ན༷་ཤེས་པ་དེ༷་རང༷་ཉི༷ད་དཀར་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རབ༷་ཏུ༷་གསལ༷་བ༷ར་གྱུར་པས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་རང་ཉིད་དཀར་སོགས་དེ༷་ཡི་རྣམ་པར་མི༷་གསལ༷་བ་ཡིན་ན༷་ནི༷་དོན༷་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱང་མི༷་གས༷ལ་བ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དཀར་སོགས་གསལ་པོར་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
故此其余邪分别亦破
གསུམ་པ། ཤེས་པས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པ་མིན༷་པའི༷་ཕྱོག༷ས་དག༷་ལ༷་ཕྱི་དང་ནང་གི་དོན༷་ཀུན༷་མཐོང༷་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་འདི༷་ཡིས༷་ནི༷་རང་གི་བློ༷་ནི༷་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་མིན༷་པར་སྨྲ༷་བ༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ༷འང་ལན༷་བཏབ༷་པར་གྲུབ་བོ༷། །
内乐等以受成
གཉིས་པ་ནང་གི་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་བློ་མངོན་སུམ་བསྒྲུབ། །མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །
乐受以意现量立
དང་པོ་ལ། བདེ་མྱོང་རང་རིག་ཡིན་དམ་བཅའ། །དེ་ཡི་འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ། །
乐受许自证识
དང་པོ་རྟེན༷་དབང་པོ་དང་དམི༷གས་པ་ཡུལ་དང་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་གོ༷མས་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་ནི༷་འཇུག་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་དང་སྡུག༷་བསྔལ་འདོ༷ད་པ༷་དང་མི་འདོད་པ་སྡང་བ་དང་རྩོལ་བ་ལ༷་སོག༷ས་
20-335b
པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་མངོ༷ན་སུམ་དུ་མྱོང་བ་དེ༷་དག༷་ནི༷་བློ་ཉི༷ད་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་གཞ༷ན་དེ༷་ཤེ༷ས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཚད་མས་དམིགས་པའམ་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱང་བདེ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ན་བློ་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
立其如理
གཉིས་པ་ལ། རང་གི་བདེ་སྡུག་གཞན་མྱོང་ཐལ། །རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་བདེ་སོགས་ཀྱང་། །
己苦乐他受之过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་ལན་རྣམས་འགོག །
说过失
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་ཚུལ། །དང་པོ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་བདེ་སོགས་རང་ལས་དོན་ཐ༷་དད་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཞ༷ན་གྱི༷ས་རིག༷་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས༷་ཀྱང༷་ནི༷་དེ༷་ལ་ལོངས་སྤྱོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་པ་གང་ཞིག །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དམིགས་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྐྱེས་སྣང་རིག་པར་འཇོག་ན་འཇུག །མིན་ན་ཡུལ་ཀུན་མི་མྱོང་ཐལ། །དེས་ན་སྣང་ཀུན་ཤེས་པར་བསྒྲུབ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སོགས་དེ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་དང༷་བདེ་སོགས་དེ༷ར་སྣང༷་བ༷འི་བློ༷་ནི་བདེ་སོགས་དེ་རི༷ག་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་མེད་པ་གཞ༷ན་ནི་དེས་དེ་རིག་ཅེས་མི་བརྗོད་པས་ན་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་མྱོང་བ་མིན༷་ནོ་སྙམ་ན༷། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་དམིག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་སྐྱེས་བུ་གཞ༷ན་གྱི་བློ་ལ༷་ཡ༷ང་དེས་བསྐྱེད་དང་དེར་སྣང་གཉི༷ས་འདི༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་བར༷་ཡོ༷ད་དེ། དམིགས་ཡུལ་དེས་བསྐྱེད་པ་དང་དེར་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཅི༷་སྟེ༷་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཕ་རོལ་པོའི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་མིན༷་ཞིང༷་དེར༷་སྣང༷་བ་ཅ༷ན་ཡ༷ང་
20-336a
མ༷་ཡི༷ན་ན་དེ༷་འདྲའི་བློ༷་དེ༷་རང་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་བཅས་དང་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
因此，若无相则心不可能见境，若无自证则绝不可能有体验，所以凡所体验皆以自证本性明显呈现，仅此内明，是此论典的究竟要义，是常人的终点。
现则其自证成
第二，若问：这显现为白色等的显相为何是识的自体？那么，识本身明显呈现为白色等的本性，由此成立自证。因为若识本身不明显呈现为白色等相，则白等境也将成为不明显，因为除了识本身上明显呈现的白色等外，别无所谓明显的对象。
故此其余邪分别亦破
第三，对于识不能自证的观点，指出外内诸境皆不见的过失，由此也已对主张自心非自身现量的尊者胜军作出了回应。
内乐等以受成
第二，由内在乐等体验成立自证分，分为：乐受自识现量立，非现有则太过。
乐受以意现量立
第一，乐受许自证识，立其如理。
乐受许自证识
第一，依于根身和所缘境以及内在作意修习的差别，而生起大中小不同差别的乐、苦、贪欲、厌恶、嗔怒、勤勉等特性的现量体验，这些是心本身生起为那种本性的自证现量体验，而不是有异于乐等的他者，丝毫没有成为另外识的东西被量所缘取或了解，但乐等体验是无可否认的，因此已成立心自身体验。
立其如理
第二，己苦乐他受之过，瑜伽师感受他人乐等。
己苦乐他受之过
第一，说过失，破诤辩。
说过失
第一，直陈与过失运用方式。第一，若乐等非以识体性而体验，而是由异于乐等的他识了知，则他人也应享用它，因为乐等仅是产生识的所缘缘，而他人也可以缘取它。第二，若许生相即是了知则成立，若不许则诸境不被体验，故证一切显现即是识。第一，若谓：由乐等所生和显为乐等的心是了知乐等的，而没有这两者的他者不说是了知它，故无法体验他人相续中的乐等。答：以他人苦乐为所缘的他人之心也必定具有"被它所生"和"显为它"这两者，因为是以所缘境所生且显为所缘境的心。第二，若以他人乐等为境的心既不是从对方的乐等所生，也不是显现为它者，则此心将成为无异于自身的对象，如此便成立有相及自证。


 །ཕ་རོལ་རྣམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ན་རེ། ཡུལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེའི་རང་མཚན་མ་བཟུང་ཡང་སྤྱི་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་སོགས་དེ༷་མ་བཟུང༷་ན་དེའི་སྤྱི་དག༷་ཀྱང༷་མི༷་འཛི༷ན་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་དེ༷་ནི༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་དངོས༷་པོ་མི༷ན་ཞེས༷་ཀྱང༷་སྔར༷་རིགས་པ་བདུན་ལ་སོགས་པས་བཤ༷ད་ཟིན་པར་ཟད་དོ༷། །དེས་ན་སྤྱི་ཞེས་པ་བློའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱི་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པ། ཚུལ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན་ཤེས་པ་ལ་མྱང་བྱའི་དོན༷་དུ་མངོན་པར་སྣང༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ༷་དེ༷་ལ༷ས་གཞན༷་མིན༷་པར་གྲུབ་པ་དེས༷་ན༷་མངོ༷ན་སུམ༷་དང༷་ནི༷་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་མྱོང་བས་བདག༷་ཉིད་རི༷ག་པར་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །
作答
གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་གཞན་གྱིས་མི་མྱོང་བའི་ལན་དགག་པ་ལ། མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་ཡོད་པའི་ལན། །མ་མཐོང་ལྡན་སོགས་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དེ༷་ལ༷་གཞན་གྱི་བློས་དམིགས་ནས་འཛིན༷་པར་བྱེ༷ད་ཀྱང༷་རང་གི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱུར་པ་ཉི༷ད་ནི༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ནི་མི་འདོད་ལ་དོན་དེ་ཉིད་གཟུང་བའི་ཚེ་དོན༷་གཅིག་འཛིན་པར་མཚུང༷ས་པ་ལ་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐ༷་ད༷ད་དུ་ཡོད་པ་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མིག་མ་འཁྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དེའི་ཡུལ་གཞན་གྱི་བདེ་སོགས་མིན་ན་དོན་གཞན་གང་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་
20-336b
པ། མ༷་མཐོ༷ང་བ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཡང་ན་བདེ་སོགས་ནང་དུ་བདག་ལ་དོན༷་གཅི༷ག་ཏུ་འདུས་པ་དང་དབང་པོ་དང་བདེ་སོགས་དང་ལྡན༷་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་མཉེས་མ་མཉེས་སོ༷གས་ཀྱིས༷་གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེས་བུ་སོ་སོའི་མྱོང༷་བ༷་ནི་སོ་སོར་ངེས༷་པ་ཡི༷ན་གྱི་རང་གི་བདེ་སོ༷གས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་བདེ་སོགས་གཞ༷ན་ནི༷་རྣམ༷་པ་ཀུན་ཏུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་འཛིན༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འཛིན་པའི་ལས་སོགས་གཏན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རྣམ་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་དམིགས་པར་ནི་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། མ་བླངས་ན་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རང་གི་མྱོང་བ་དང་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་བའི༷་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་དབྱེ༷་བ༷་ཡོད་པའང༷་གོང་དུ་བསལ༷་ཟིན༷་ཏེ། །དོན་མཚུངས་ཐ་དད་དེ་གང་ལས། །ཞེས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ༷། །
瑜伽士他乐等亦他受之过
གཉིས་པ་རྣལ་མངོན་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པ་ལ། གཞན་ལ་མི་འདོད་ཐལ་བ་བརྗོད། །རང་ལ་ཉེས་པ་དེ་མི་མཚུངས། །
说他不许之过
དང་པོ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེའི་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་དཔྱོད་པ་པ་མ་གཏོགས་རང་དང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་འདོད་པ་གང༷་དག༷་གི་ལུགས་ལ་རྣལ༷་འབྱོར༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་རྒྱུད་གཞ༷ན་གྱི་བདེ༷་བ་ལ༷་སོག༷ས་པ༷་མངོན་སུམ་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང་བ་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གཉིས་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་ཉ༷མས་སུ་མྱོང༷་བ་མཚུང༷ས་པས༷་ན༷་རྣལ༷་འབྱོར་པ་དེ༷་ཡང༷་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་པོ་དེ༷་བཞིན༷་གདུང་བར༷་འགྱུར་རོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
主张对方无相者说道：不会无对象，因为虽未把握他人相续中乐等的自相，但能把握其共相。回答：若不把握乐等本身，也不能把握其共相，因为孤立的共相丝毫不是能生识的有实作用的事物，这已通过前述七种理由等详细解释过了。因此，所谓的"共相"只是对心识相的假立，外在的共相自身绝不能产生识。第三，因此，在识中作为所感境而显现者，已成立为非异于能感之心，故由现量及心自身体验，已成立自证。
作答
第二，破斥他人相续中的乐等不被他人体验的回答，分为：现量与否的回答，未见有等回答之破斥。
第一，若说：虽然他心缘取他人相续的乐等，但因不像自身乐等那样是现量，所以不会有相同的体验。答：依你所说不承许有相，当把握同一对象时，相同地把握一境，为何一为现量一为非现量？如两个无眼翳者同见一蓝色。若该识的对象不是他人的乐等，则是何种他境？将成为无境之识。
第二，若说：由前业或乐等内向与自合一，或具有根与乐等的关联，或由自在神之欢喜不欢喜等，使各人的体验各自确定，他人不能体验自身的乐等。答：若如此，则他人的乐等因与他人一体相关，将完全无法被对方把握，因为把握他乐的业等完全不可能。如此一来，你这无相论者也必须承认能缘取他人相续中的乐等，否则将成为无境之识而变成自证。若仍认为自受与他受有区别，此种区别已在上文排除，如"对境相同差别何来"所言。
瑜伽士他乐等亦他受之过
第二，依瑜伽现量显示过失，分为：说他不许之过，自无此同等过失。
说他不许之过
第一，陈述过失并破其回答。第一，在除唯物论者和顺世派外，凡自他诸宗许瑜伽现量者的宗派中，以瑜伽现量体验他相续的乐等时，因体验者和瑜伽师二者同样是以无相方式体验，所以瑜伽师也应像对方苦的体验者一样受煎熬。


 །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལ་ཡུལ་བདེ་སོགས་དང་དེ་ཡི་ཡུལ་ཅན་དབང་པོ་ཕྲད་དགོས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་ཡུལ༷་དང་དབ༷ང་པོ་འདུས༷་ཤིང་ཕྲད་པ་མེ༷ད་པས་ཡུལ་དབང་འདུས་པ་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ནི༷་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ༷་དག༷་ལ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ༷་མི༷ན་ནོ་
20-337a
ཞེ་ན༷། བདེ་སོགས་ཤེས་པ་ར༷ང་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་ཉིད་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས༷་པར༷་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་ནི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བའི་དོན་མིན་ཏེ། རང་གིས་རང་ཉིད་མྱོང་མི་སྲིད་པར་འདོད་པས་སོ། །འོ༷ན་ཀྱང༷་ནི༷་བློ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་དེ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཤེ༷ས་པ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཙམ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང༷་བ་ཡི༷ན་པར་འདོད་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པ་དང་མྱོང་བ་པོའི་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་དབང་འདུས་མ་འདུས་ཀྱི་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཡུལ་དེ་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །
自宗无其过
གཉིས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣལ་མངོན་འདོད་པས་ན་དེས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཚེ་ཉམས་མྱོང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ་ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ༷་ལ་སོ༷གས་པ་རང་རིག་པས་མྱོང་པ་མི༷ན་པ༷ར་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་དམིགས་ཡུལ་དེ་དམིགས་པ་པོ་རང་ལ་གདུང༷་བ་དང༷་ཕན༷་འདོག༷ས་པའི་རྒྱུ༷་མ༷་ཡི༷ན་ལ་གང༷་གི་ཚེ༷་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་མྱང་བྱ་སྡུག༷་བསྔལ༷་གྱི་ར༷ང༷་གི༷་ངོ༷་བོར༷་དངོས་སུ་སྣང༷་བ༷་ནི༷་གདུང༷་བ་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་དམིག༷ས་པའི་ཤེས༷་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ནི་གདུང་བ་མྱོང་བ་མིན༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་གྱི་གདུང་པ་དམིགས་ཙམ་གྱིས་དེ༷་ལྟ༷ར་གདུང་བའི་ཐལ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །དེས༷་ན༷་ཤེས༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་ཡུལ་དམི༷གས་པ་དང་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང༷་བ་དག༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་བཞན་པ་དེའི་ངོ་བོར་མ་སྐྱེས་ཀྱང་དོན༷་དེ་དང༷་འདྲ༷་བ༷་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་དེ་ལ་དམིག༷ས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ༷་སྟེ། མྱོང་བྱེད་ར༷ང་ཉི༷ད་མྱང་བྱའི་ངོ་བོར་གསལ༷་བ༷་ལ་དེའི་བདག༷་ཉིད་དུ་མྱོང༷་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་བག་ཆགས་གསལ་བར་མ་སད་པའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་མེའི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པ་ན་སྤྱི་ཙམ་དུ་རང་
20-337b
རིག་གིས་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་རང་མཚན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་མེའི་ཚ་བ་སོགས་མི་མྱོང་ལ། གསལ་བར་སད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ན་མེ་ཉིད་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བས་ན་མྱོང་བར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་ཡང་རང་སྣང་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མྱོང་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་གཅིག་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་ཏེ། བག་ཆགས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུད་སོ་སོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ལུགས་ལ་རྣལ་མངོན་གྱིས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་བྱས་ཀྱང་མྱོང་བ་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་ལ། རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ལ་མྱོང་བ་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་བདེ་སོགས་དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་རྗེན་པར་བཟུང་བ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀའི་ཡང་བློའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་བཞིན་ནོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
第二，若说：虽然体验苦乐需要境与根的接触，但瑜伽师无境根和合与接触，故由境根和合而生的苦不会在那些瑜伽师身上产生。
答：在你主张乐等是异于识自身的观点中，识本身生为苦的体性并非意味着体验苦，因为你主张自己不可能体验自己。然而，你认为仅仅生起以异于识自身的苦作为对象的识就是体验苦，那么瑜伽师现量见彼与体验者的现量识之间，在境根和合与否方面有何区别？因为两者都只是直接把握该境而已。
自宗无其过
第二，若说：你也承认瑜伽现量，当它现量见彼时，体验应相同。答：不相同，因为按我们的观点，苦等由自证而体验是生为识自体，仅仅缘他不能使所缘境成为能缘者自身煎熬或受益的原因；当能感之识本身显现为所感之苦的自体时才是煎熬，而仅仅生起缘取他人之苦的识并非体验煎熬，因此瑜伽师仅仅缘取他人煎熬并不会有同样煎熬的过失。所以，一切识的所缘与作为境之体性而生的体验是不同的。何以见得？即使未生为所缘异境的体性，但生为与彼境相似，称为缘取该境；能感者本身明显为所感体性，称为体验彼体性。例如，当把握未明显觉醒火的习气的隐蔽火共相时，虽由自证体验为共相，但因只是与自相相似，不会体验火的热等；而在习气明显觉醒的现量时则如同体验火本身。
若问：瑜伽现量既是现量，因明显显现，为何不成为体验？答：虽然现量明显显现，但其自显只是明显显现为与对方体验相似而已，不会成为与他人相续中的体验一体，因为是不同习气的各别相续。因此，在有相的观点中，瑜伽现量虽能现量见他人相续的乐等，但不会有相同体验；而在无相的观点中则会有相同体验，因为所缘乐等被自他二者同样直接把握无差别，而两者都不承许生为心的体性，如两人现量缘取蓝色一样。


 །དེ་ལྟར་གནས་མ་གྱུར་པའི་རྣལ་མངོན་ལ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་གསལ་སྣང་འབྱུང་གི་དངོས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ནི་ཕལ་པའི་བློས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཞེས་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་དང་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་བཞིན་ཇི་སྙེད་པའི་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱང་རོ་མཉམ་པའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཕལ་པས་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དོན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་བློ་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་ལྐོག་ན་མོའི་ཕྱི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་ལ་ཁེགས་ན་རྒྱུད་གཞན་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། 
20-338a
བདག་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབས་དང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་པ་དེས་སྒྲུབ་བོ་ཟེར་ན། རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སེམས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་བྱས་པ༷་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་པས་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་སྣང་བ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་མོད་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ལས་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་མ་གྲུབ་པ་གང་གིས་འགོག །དོན་ལྐོག་ན་མོ་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཀུན་ལ༷་སྤོས་ནས་འགོག་གོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ན་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མི་སྣང་ཞིང་། རགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའམ། ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་དོན་སྣང་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ལས་སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་བཞིན་གཅིག་གི་བག་ཆགས་ལས་རྒྱུད་སོ་སོའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འཆར་བའི་རིགས་པ་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་སྒྲུབས་དང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་བློ་ཡང་དོན་ལྐོག་ན་མོ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེམས་ལྐོག་གྱུར་དང་དོན་ལྐོག་གྱུར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ནའང་གཞན་སེམས་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ནི་དོན་སེམས་གཉིས་ཀར་མཚུངས་པར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
乐受以意现量立
གཉིས་པ་རང་བློ་མངོན་གྱུར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། རང་བློ་ཡོད་པ་རྗེས་དཔག་འགྱུར། །དེ་ཉིད་འདོད་ན་མི་འཐད་ཚུལ། །
有己意即成比量
དང་པོ། གཞ༷ན་ཡང་རང་གི་
20-338b
བློ་རང་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྱུར་པ་མེ༷ད་པས༷་ན༷་བློ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ལ༷ས་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། སུས་ཀྱང་རང་བློ་ཡོད་པར་ནི་འདོད་ལ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་མེད་ན་ནི་བློ་ཡོད་ཅེས་པའང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པས་རང་རིག་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རང་བློ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ན་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་དྲིས་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་དམ་བཅའ་བས་རང་བློ་ཡོད་པར་ཚད་མས་མ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
如此，未转依的瑜伽现量只有相似性的明显显现，而非真实显现；而完全转依的佛陀之见，凡夫心无法以任何方式了知和表达，如《成立他相续论》所说：见一切法如其本性时，没有相续差别和乐苦等戏论，虽然尽所有的显现不遮，但因不离平等性的状态，凡夫无法思议。
若问：蓝色等境的显现也只是现量明显显现，虽与心为一体，但隐蔽的外境就如他人相续中的乐等一样，不能否定其存在；若否定了，他相续也将被否定。
答：如果你有能证明除自己一人外无其他有情相续的论证，请自行证明，它就会被否定。若说：相续差别只是显现而已，一切显现皆是心识，唯识宗你的理论就可以证明。问：不同相续的心是如何被心现量所见的？答：因为瑜伽师现量见之故。反问：瑜伽师所见的他人之心显现虽与瑜伽师自心为一体，但仅此显现，何以能否定他人之心？若说：可将否定隐蔽境的理论应用于一切。答：当显现时，除显现外，作为外境本性的极微不显现，粗大物无实体，由此否定外境的理论并不适用于他人的心识；或者，若有无外境而有境显的证明，如一人的各种习气力量使蓝等多样显现一样，若有从一人习气生起不同相续多样显现的理论，请证明之，那么他相续之心也可如隐蔽境一样被否定，但因无此理论，所以他心隐蔽与境隐蔽并不完全相同。虽然如此，了知他心存在的认知如何运作，对境与心二者等同成立的方式，应当按《成立他相续论》所说理解。
乐受以意现量立
第二，自心非现有则太过，分为：有己意即成比量，若许彼不合理。
有己意即成比量
第一，此外，因为自己的心非自身现量所显，故由推理而了解。任何人都承认有自心，而它若非由现量成立，则只能由推理证明其存在，别无他法；若无任何证成量，则说"有心"只是如石女儿有之空许而已。因此，不承认心自证的立场若主张有自心，当问及证明时，因为无法以任何推理成立，所以仅凭立宗而不知有自心为量所知，这是极其下劣的。


 །དེས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་མི་ཟ་བ་འདི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྟ་ལ་ཞོན་པར་གྱུར་བཞིན་ཏུ། །རྟ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དམ་བཅའ་མཁན་པོས་རང་གི་བློ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ཞེས་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན། གང་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ་དེ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང་། མངོན་སུམ་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྟགས་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་བློ་ཡང་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་མུན་ཁང་གི་རྫས་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རང་གི་ཁོང་པར་སྨན་གི་ཝཾ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་མེད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་པ་བཞིན་ནོ། །
许其非理
གཉིས་པ་ལ། དེ་སྒྲུབ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད། །རྟགས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་འབྲེལ་བ་མེད། །
其无能立因
དང་པོ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང་བྱེ་བྲག་དགག །
破总相
དང་པོ། དེ་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་དེ༷་ཡང༷་རྟེན་དབ༷ང་པོ༷་དང་དམིགས་ཡུལ་དོན༷་ནམ༷་ཡང་ན་བློ༷་རང་ཉིད་དང་། ཡ༷ང་ན༷་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་སྔ༷་མ༷ར་གྱུར་པ་གང་རུང་རྟགས་སུ་འགྱུར༷་དགོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་གསུམ་དང་འབྲས༷་བུ་བློ་རང་ཉིད་དེ་ཚོག༷ས་པ༷་བཞི་པོ་འདི༷་དག༷་
20-339a
ལ༷ས་བློ་དང་འབྲེལ༷་པ༷་ཅ༷ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་རྟགས་གཞན༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ༷། བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་སོགས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲ་ལ་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ༷་ནམ་ཡང་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རྐྱེན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ཚོགས་ན་སྐྱེ་ཞིང་མ་ཚོགས་ན་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་ཀྱི་དེ་ལས་རྒྱུ་གཞན་རྟོགས་ན་རྒྱུ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟགས་དེ༷་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ༷་བའི་ཕྱིར༷་དབ༷ང་པོ༷་ནི་རྟགས་ཡང་དག་མིན༷་ཏེ། རང་བློ་ཡོད་དེ། དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །གཉིད་དང་བརྒྱལ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱང་བློ་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །དོ༷ན་བཀོད་ན་ཡང༷་དབང་པོ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་འཁྲུལ་ཏེ། གང་དུ་སྔོན་པོ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དང་ཡི༷ད་བྱེ༷ད་ནི་ཤེས༷་པ་ཡི༷ན་ལ་ཤེས་པ་དེ༷་ཡང༷་སྐབས་འདིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཉིད་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ནི༷་རྟག༷ས་ཉི༷ད་མིན༷་ཏེ། རྟགས་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་བློ་རང་དུས་ན་རང་གིས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མེད་ཀྱང་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་རང་གིས་བརྗེད་པ་སྟེ། རང་དུས་ན་མེད་པ་ཅི་ལྟར་གསལ་པོར་སྣང་ཞིང་དྲན་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དྲན་པར་བྱ་རྒྱུ་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང་མི་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལའང་རྣམ་པ་མེད་པ་དེས་སྔ་མ་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་མ་བརྟགས་པའོ། །
破别
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་དང་། །བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པའོ། །
因色法非理
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
说正理
དང་པོ་ལ། དོན་གསལ་བློ་དོན་གང་ཡིན་བརྟག །དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག །
色法识与事何者辨
དང་པོ་ལ། 
20-339b
བློ་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་ལ། །དོན་ཡིན་ན་ནི་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོན་ཙམ་ཞིག་རྟགས་སུ་འགོད་པ་མིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་བ་དོན༷་གསལ༷་བ་རྟགས༷་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དོན་གསལ་ཞེས་པ་འདི་བློ་ལ་གསལ་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ཡིན་ནམ། བློ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། བློ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་བློ་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་དེ༷་ཉི༷ད་ཤེས༷་པ་མིན༷་ནམ༷་ཡིན་ན་ནི་བློ་རང་ཉིད་དེར་གསལ་བ་བློ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
因此，对自相续中有心这一点连一丝疑虑都不生起，这是由自证现量所成立的，然而，如同所说的："如同骑在马上，却忘记了马本身。"按照对方立论者所说的"自心不被自己体验"，虽然对现量所见之物不需以推理证明，但证明非现量所见法的存在时，若无推理则无法证明。若自心对自身是隐蔽的，则如同暗室中物一样会对其有无生疑，就像认为自己腹中可能有或没有药丸一样。
许其非理
第二分为：其无能立因，立因无能立联系。
其无能立因
第一分为：破总相和破别相。
破总相
第一，如此以推理证明，必须以所依根或所缘对象或者心本身，或者等无间缘即前行作意之一作为推理，因为除了心的三因及果即心本身这四者之外，再无其他与心有关系能作为证明的推理，因为自我与意识接触等非为因，并且从未见到这类因素有产生心的能力。此外，仅仅这三缘和合时生起，不和合时不生起，已经确定，若了解除此外的其他因，将导致无穷因。因为对此推理证成所立有错谬，故根非为正确推理，若说"有自心，因有根"，则在睡眠昏厥等情况下虽有根却不确定有心。若举境为因，也如同根一样有误，如同仅因有蓝色并不确定有蓝识一样。心与作意都是识，而识正是此处所要证成的，故为不成，作为推理本体的识本身永远不能现量成立，就不是推理，因为推理自身不成立则无法证明他法。对此，若想：虽然心在自时没有自证现量，但后识可了知为现量，这是忘记了自宗义，因为自时若无，怎能明显显现并被忆念？因为已承认所忆念的前识不可能自证，而后识又无相分，未详察其如何能取前识为境。
破别
第二分为：因色法非理，因心法非理。
因色法非理
第一分为：说正理和结论。
说正理
第一分为：色法识与事何者辨，所知与非所知辨。
色法识与事何者辨
第一分为：若是心则不成，若是境则不理。第一，若说：不是以境体为因，而是以特殊的"明显境"为因。对此，此"明显境"是指在心中明显地被体验所成的这个，还是不依赖于心的境自身本体？若是第一种情况，则心中的明显只是心的相分明显而非他物，这已经证明了，它不就是识吗？若是，则心本身明显显为彼，由心自身成立，故成自证。


 །རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་ཤེས་པས་གསལ༷་བར་གྱུར༷་པའི་དོན༷་རྟགས་སུ་འགོད་པ་ཡང་བསལ༷་བ་ཡིན་ཏེ༷། ཤེས་པ་མིན་པ་དེ་འདྲའི་གསལ་བ་ཡན་གར་བ་དོན་རང་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དོན་དེ་གསལ༷་བཞིན་པའི་སྣང་བ༷་དེ་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བའི་རྣམ་པར་བློ་རང་གིས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ་མིན༷་ན་བློ་དེ༷་ཡིས༷་དོན་དེ་གས༷ལ་བར་འགྱུ༷ར་བ་ནམ་ཡང་མི༷་ངེ༷ས་པའི་ཕྱི༷ར་ཏེ། འདི་ལྟར་བློ་ལ་གསལ་ལོ་སྙམ་དུ་བློའི་མྱོང་བ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། འོན༷་ཏེ༷་གས༷ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་བློ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོན༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་པར་འདོ༷ད་དོ༷་ཞེ་ན༷། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བར་གནས་པ་དེ་གསལ་བར་སྐྱེ་བ༷་ད༷ང་ནི༷་མི་གསལ་བར་འཇི༷ག་པ་མེ༷ད་པའི༷་དོ༷ན་ཡིན་ན་དེ་ལ༷་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱ༷ད་པར༷་འགའ༷་ཡང༷་མེ༷ད་པས་གསལ་བའི་དོན་དེ་ཡིད་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་གསལ་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའང་ལྐོག་གྱུར་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་དང་མི་གསལ་བའི་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པའི་དོན་དེ༷་འདོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཤེས༷་པ་སོ༷་སོ༷ར་གསལ་བ་དང་མི་
20-340a
གསལ་བའི་དོན་བྱས་ནས་དོན་རང་ཉིད་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གིས་མི་སྡོད་པར་འཇིག༷་པར༷་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་བས་ན་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་དོན་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གི་གསལ་བ་ནི་བློ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངེས་མི་ནུས་ལ། བློ་དང་ཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་གཟུང་མི་དགོས་པར་བློ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་གསལ་ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱོས་ཤིག །ཡང་ན་དོན་འདི་དག་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་ན་བློ་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་མི་རུང་བས་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་གསལ་བ་ཞེས་པ་མི་གྲུབ༷་སྟེ་དོན་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ན་ཤེས་པ་སོ་སོའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཤེས་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་ཞེས་སུའང་བཤད་དོ། །
辨事了与否
གཉིས་པ་དོན་དེ་ཤེས་སམ་མ་ཤེས་བརྟག་པ་ལ། འདྲི་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན། །དང་པོ། དོན་གསལ་བ་ཞེས་པ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་ཤེས༷་པ༷་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན་པའ༷མ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས༷་པར་མ༷་གྱུར༷་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེ་མ་གྲུབ། །ཤེས་པ་མིན་ན་འགལ་བའོ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་དོ༷ན་འདི་ཤེས་པས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རང་གིས་ཤེས༷་པར་གྱུར་པ༷་དེ་རྟགས༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་རང་གི་ཤེས༷་པར༷་ཡོང༷ས་སུ༷་བཅ༷ད་ནས་མཐོང་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ཤེས་པ་དེས༷་དོན་འདི་ཤེས༷་སོ་ཞེ༷ས་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་མ་ཤེས་པར་མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་ཞེས་ཤེས་མི་སྲིད་པ་
20-340b
བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རང་གི་བློས་དོན་དེ་ཤེ༷ས་པར་གྱུར༷་པ་ཉི༷ད་དུ་ཚད་མས་བཅ༷ད་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་དོན་དེས་བློ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཞིག་ན། བློས་ཤེས་པར་མ་བཅད་པའི་དོན་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་བློ་ཡོད་པའི་གོ༷་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་བློ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཀྱང་གོ་བྱེད་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་གཞན་གྱི་སྔོན་པོ་མཐོང་བས་རང་ལ་སྔོ་འཛིན་གྱི་བློ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་ན། རང་གི་སྔོ་སོགས་མཐོང༷་བ༷་ན་རང་གི་བློས་དེ་མཐོང༷་བར་གྱུར༷་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མི༷ན་ལ། བློས་མཐོང་བ་དེ་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར༷་པ་དོན་གསལ་དེ་ནི་བློས་མཐོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཐོང༷་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འདོད་པས་སོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
此理论也驳斥了以被识明显的对象作为推理的说法，因为离识的孤立明显性在对象本身中不可能存在。若那明显显现的对象不是由心本身以明显相分被心自身体验，则该心绝不能确定该境成为明显，因为必须生起"对心而言是明显的"这样的心体验。
第二，若说："明显"一词不依赖于心，而是对象本身的某种特性。对此，若对象自性明显存在，既不明显生起也不不明显灭去，那么对于各种相续便无明显与不明显的区别，则明显境对一切有心者常时都应明显，同样，对象自性不明显，则对一切也都只会是隐蔽。若认为对象具有明显与不明显的生灭，则由于对不同人的识各自成为明显和不明显的缘由，对象本身将瞬间无法停留而毁灭，因此，所谓不依赖于心的对象明显特性在对象自身上如何成立？丝毫也不成立。如此，刹那特殊明显性不能离心确定，与心接触的刹那特性不需执取便能证成心的"明显境"是什么？请思考。或者，若这些对象是无生灭的常法，则对某心明显而对另一心不明显的差异就不应有，所以称为"明显特殊境"不成立，因为对象是常法。若无常，则作为各识因的刹那灭的缘故，后时能证心的现量境为何？都解释不了。
辨事了与否
第二，考察是否了知该境，分为：提问和指出其过失。第一，作为证心之因所立的"明显境"是被识完全确认为已知，还是未被了知？第二分为：若已知则不成，若未知则相违。
第一，若说：被识了知并了解为"已知此境"的，是能立因。答：如果没有首先完全确认能知的自己心识，那么"知此境"是由何因？如不知灯而知灯照瓶是不可能的。
第二，即使未由量确认自心了知该境，但由该境而知有心。回答：未被心确定的这种对象如何能表明有心？因为与心毫无关系。若无关系也能表明，则太过，将导致见他人蓝色便证知自己有蓝识的过失。怎么说呢？见自身蓝等时，自心并未了知是被自心所见；而除了心之所见外的明显境，已被承认为不依赖于心所见而成为所见，因为主张它是证心的推理。


 །དེ་ལྟ་ན་རང་གི་བློས་དོན་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡུལ་དུས་འགར༷་ཡང༷་མཐོང༷་བར་འགྱུར༷་བ་མེ༷ད་བཞིན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་དོན་ཆོས་ཡན་གར་བ་གསལ་བ་ཞེས་པ་དེས་རང་བློ་བསྒྲུབ་ན། རྟགས་སུ་འདོད་པ་དོན་གསལ་གྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་དག་སྐྱེས་བུ་གཞན༷་གྱིས་མཐོང༷་བ༷་ལ༷འང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་དེ་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་ར༷ང་བློ༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་བས་ན་འབྲེལ་མེད་དེ་འདྲའི་རྟགས་འགོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་འོས་ཏེ། ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་དེ་ཉིད་མཆོ༷ད་སྦྱིན་གྱིས་གནས་སྐབས་དེར་མཐོང་བ་མིན་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་དུས་འགར་ཡང་མཐོང་བར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དེས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་དེ་དག་རང་གི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བ་དེས་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་ཀྱང་མངོན་སུམ་མེད་པ་དང་ཁྱད་
20-341a
མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་ལ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་འདྲ་མི་འདྲ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ཀྱང་གཏིང་ཕྱིན་པ་མ་མཐོང་ལ། འདིར་ནི་ལྷ་ཤཱཀ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་རྒྱན་གསུམ་མཐུན་པར་གནད་བསླངས་པ་ཡིན་ནོ། །
结行
གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ༷་དག་གི་ཕྱིར༷་བློ་རང༷་གི་ཆོས༷་ལ་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པ་ཅན་གྱི་དོན༷་ཆོས་ཡན༷་གར༷་བ༷་ཅི་ཞིག་རྟགས་སུ་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ༷ས་ནི༷་བློ༷་ཡོད་པར་ནི༷་རྗེས༷་སུ་དཔོ༷ག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
结行
གཉིས་པ་བློ་ཆོས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པ་ལ། བློ་དང་གཅིག་པའི་རྟགས་མི་གྲུབ། །ཐ་དད་འབྲས་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ཆོས་ལས་བློ་མི་འགྲུབ་ན་ཡང་བློ་རང་གི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་འགྲུབ་བོ་སྙམ༷་ན། བློ་རང་གི་ཆོས་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རྟགས་མི་དགོས་མོད་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་མ་བླངས་ལ། བློ་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་མིན་ན་དེའི་ཆོས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མི་སྲིད་དེ། བློ༷་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་གྲུབ་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་བློ་རང་གི་ཆོས༷་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་འགོད་ཀྱང་དེ་ནི་རང༷་གི་བློ༷་ལ༷ས་རྫས་གཞན༷་ཅི༷་ཡིན་ཏེ། སེམས་བྱུང༷་གི་ཚོགས་དེ་དག་གཙོ་སེམས་བློ་དེ་དང་དབང་ཡུལ་སོགས་རྒྱུ་མ༷ཚུངས༷་པ༷་གཅིག་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་དེ༷་བློ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྟགས་དེ་དག་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ན་དེས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྫས་ལག་ན་ཐོགས་ནས་གཞན་དུ་ཚོལ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་ལས་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་ལ་སེམས་ཡོད་པར་ཞེན་བཞིན་དུ་དེ་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་རྒོལ་བ་དེ་ནི་རང་གིས་རང་སྟོར་བའི་དཔེར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ། ཤེས་པ་ལས་
20-341b
ཐ་དད་པའི་འབྲས་རྟགས་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། ཤེས་པ་རང་གི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་གཞ༷ན་ལས་སྐྱེས༷་པའི་རྟགས་གང་བཀོད་པ་དེ༷་ཡང༷་དེ་བསྒྲུབ་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། བློ་རང་ཉིད་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེས་རྟགས་དེ་དང་བློ་ལ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
如此，"被自心见到此境"的特性在任何处所时间都不曾见到，却用无关联的推理——独立的明显色法作为证因来证明自心，则所欲作为证因的明显境特性（如前所述）对他人所见亦存在，因此若以他人所见为证因，将导致能推知自心，这种无关联的因的提出实在令人可笑。例如，当某地提婆达多见到蓝色时，其特点是耶若输陀在当时未见到它，是异于耶若输陀所见的事物，且耶若输陀的心识在任何时处都未见到它，因此提婆达多见蓝色应能推知耶若输陀相续中有蓝识。所以，自识未见到那些境为已知，便等同于承认纵然现量运行，现量也不存在。
关于此偈颂，藏地诸注释虽有各种相同不同的解释，但未见深入透彻者。此处是依据提婆、释迦二人的论典和三庄严典籍相一致的要点阐发的。
结行
第二总结：因以上所述方式，从不依赖于心性的独立色法为证因，不能推知有心，因为无法确定关联。
结行
第二，心法作为因非理，分为：与心一体的因不成，异体果因不可能。
第一，若想：若由色法不能成立心，则由心自身性质作为因可以成立。回答：若心自身性质是现量，则不需要证因，但你未承认此点；若心自身非现量，则其性质亦不可能现量。无论立何心证因的现量性，无论提出心的何种特性如乐等作为证因，它怎能是异于自心的别体？心所众由与主心、根境等相同因而生，何因与心异体？非也。如此，若这些证因是自现量所成，则已成立自证现量，如同手持物品却他处寻求一样，对于已成立的现量，不需费力以证因证明。
因此，虽然执著有自心，却无法以现量或比量任何量来证明的辩论者，只是自取灭亡的例子罢了。
第二，异于识的果相证因也不可能，因为所立异于心自因的他因所生的任何证因，对证彼皆是错误的，因为从未见心自身，无法确定该证因与心的因果关联。


 །དེ་ཡང་བློ་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ་གཟུག༷ས་སོག༷ས་ཡུལ༷་ནི༷་ལྔ༷་པོ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ལྔ་པོ་དང༷་ནི༷་བློས་ཡུལ་དམི༷གས་པ༷་སྟེ་དབང་ཤེས་ཕྱི་མ་ལྔ་པོ་དག༷་མ༷་གཏོག༷ས་པར་བློ་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ་གཞན༷་ཉེ༷་བར༷་མཚོ༷ན་པ༷་དམིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ལྔ་ཚན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་བཀོད་པར་བྱ་བ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ༷། །དེ༷་ལ༷་དབང་པོ་ལྔ་དང་དམིགས་པ་ལྔ་སྟེ་ཚན་གཉི༷ས་པོ༷་ནི༷་དབ༷ང་པོ༷་ལས་འདས༷་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་རང་ཉིད་མངོ༷ན་སུམ་མ་གྲུབ་པས་བློ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ། བློ་རང་ཉིད་གྲུབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ལ་དཔག་ནས་དབང་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དམིགས་པའང་ཤེས་པ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དོན༷་ལྔ༷་དག༷་ལ༷་ཡང་གཟུག༷ས་ལྟ་བུ་དེ་རང་ཉིད་མཐོང༷་བའི་དབང་ཤེས་ལ༷ས་ངེས་པར་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི་རྗེས་འགྲོ་དང་། གཞ༷ན་དུ་མིག་ཤེས་མེད་ན་གཟུགས་དེ་སྲི༷ད་པ་དང་བྲལ༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་གཅི༷ག་ཀྱང༷་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་གཟུགས་སོགས་རང་འཛིན་ཤེས་པའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ༷་ལྟར༷་ཤེས༷་པ་མེ༷ད་པའམ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས༷་གཞན་འགོད་པ་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ནི་མ་བརྟགས་པའི་བབ༷་ཆོལ༷་འབའ་ཞིག་ཡི༷ན་ནོ། །
能立因非属因
གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ། །དོན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་རྟགས་སུ་མིན། །ཡིད་ལ་དོན་རྟགས་མི་སྲིད་པའོ། །
是事则非因
དང་པོ་ལ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བློ་མི་འགྲུབ། །དེས་ན་གཞན་བློ་རྗེས་མི་དཔོག །དང་པོ་ལ། འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་རྟགས་མིན་ལ། །དེ་མཐོང་དེ་ལ་
20-342a
གྲུབ་མི་ཤེས། །དེས་ན་དོན་ལས་ཤེས་མི་འགྲུབ། །དང་པོ། བློ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྟག༷ས་ཡོ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡང༷་ཤེས་པ་དེ༷་དང༷་ནི༷་རྟགས་དེ་ལྷན༷་ཅི༷ག་འབྲེལ༷་བ༷་ཚད་མས་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པར༷་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་རྟགས་དེས་བློ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། རྟག༷ས་དག༷་ནི༷་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ལྐོག་གྱུར་ལ་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ནམ་ཡང་མ༷་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་མི༷ན་ཏེ། ཡིན་ན་རྟགས་གཅིག་གིས་ལྐོག་གྱུར་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། རང་རྒྱུད་ལ་བློ་སྒྲུབ་པའི་རྟག༷ས་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་སྔར༷་གཞན་རྒྱུད་ལ་རྟགས་དེས་བློ་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ལ་བློ་གྲུབ་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། རང་རྒྱུད་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་ན་གཞན་སེམས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་རྟགས་དེས་གཞན་བློ་དཔོག་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་དེ༷་ལ༷་ཡང༷་ནི་དཔེ༷་གཞན༷་ཞིག༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷ན་ཕྱིར༷་ཐུག༷་མེ༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་མཐར་ནམ་ཡང་དཔེ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ། བློ་རང་ཉིད་རང་གིས་མངོན་སུམ་མ་གྲུབ་ན་དོན་གང་གིས་ཀྱང་འགྲུབ་མི་ནུས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བློ༷་རང་ཉིད་གསལ་བར་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ལ༷ས་དོན༷་སྔོ་སོགས་ཡོད་པར་གྲུབ༷་ཀྱི༷་བློ་མ་གྲུབ་པར་དོན༷་གྱི་རྟགས་ལ༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང༷་བློ་དེ༷་གྲུབ་པ་མིན༷་ཏེ། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེ༷་མ༷་གྲུབ༷་པར༷་དོན༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡོད་པར་རབ༷་ཏུ་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པར་དོན་གྲུབ་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་རྟོགས་ཀྱི་མིག་མ་གྲུབ་པར་གཟུགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མིག་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། སྒྲོན་མེས་བུམ་པ་གསལ་གྱི་བུམ་པས་སྒྲོན་མེ་གསལ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
此外，作为心识证明的果因，除色等五境、五根和心所缘即后五外识外，别无其他心的果可表示为缘取，因为除此三组五法外，找不到其他可立因。其中，五根和五所缘这两组超越根识，故自身非现量所成，如何能证心？因为证立心之后才依随逐关系推出根，且根识所缘境也是由心自证所知。对于五境，例如色，也必须由见到色本身的根识而确定其随逻，若无眼识，则色存在与否一点也无法了知，因此色等不可能成为持取自身识的果因。如此，对无心或心自身未成立者，立其他证因来证心，只是未经思考的随意之说而已。
能立因非属因
第二，无联系分为：是事则非因，意识境因不可能。
是事则非因
第一分为：自相续心不能成，故不能推他心。第一分为：未见联系非为因，见之于彼成未知，故境不能成立识。
第一，即便承认有心识之因，但未以量见彼识与因同时相关，如何能由该因了解心？因为因只能表明与自己有关的隐蔽法，而绝不能作为从未见其与境有关的明示，若能，则一因将能明示一切隐蔽法。
第二，若说：先由此因成立他相续心，以之为例证成自相续心。答：若未见自相续中因法关系，则对更为隐蔽的他心更不能成立，因此未能成立由因推知他心，于彼例中又需另一例证，将成无穷，最终例证永不可能成立。
第三，若心自身非自现量所成，则不能由任何境成立，因此，由心自身明显体验，可证色等境存在，而非由境因不论如何能成立心，因为未成立能量度之心，境自身绝不能成为确立，若无量而境成立，则石女儿等一切都将成立。因此，依眼了知色，非未成眼由色自身了知眼，如灯照瓶，而瓶不可能照灯。


 །
故此他识非能比
གཉིས་པ་གཞན་
20-342b
བློ་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པ་ནི། འདི་ལྟར་རང་རིག་པའི་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་མཐོང་བ་དང༷་བློ་དེ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་། ལུས་གཡོ༷་འགུལ༷་སོག༷ས་འབྱུང་བར་མཐོང༷་ནས༷་གཞ༷ན་སེམ༷ས་ཀྱང་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཀྱང་། རང་རིག་མི་འདོད་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྗེས༷་དཔ༷ག་དེ་འབྱུང་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བདག༷་རྒྱུད་ལ༷་བློ་དང་བརྗོད་པ་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ༷་བ༷་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འདི་འདིའི་འབྲས་བུའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ། གཞན་བློ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སོགས་བློའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའང༷་ཤེས་པར་མི་སྲིད་དོ། །
意量事不容
གཉིས་པ། ཁྱད་པར་དུ་ཡི༷ད་ཀྱི༷་བློ༷་རང་གི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ༷་དོན༷་གྱི༷་རྟག༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། དོན་ཉེ་བ་ལ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་ལ། ཡིད་རྟོག་བཅས་དག་ནི་ནང་གི་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་ལ་དེ་རང་རིག་པས་མ་གྲུབ་ན་རྟགས་གཞན་གང་གིས་འགྲུབ་སྟེ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
破共别现别
གསུམ་པ་ཐུན་མོང་གཞན་གྱིས་གཞན་གསལ་དགག་པ་ལ། གཞན་རིག་འདོད་ལ་གསལ་མི་འཐད། །རང་རིག་འདོད་ལ་དེ་མི་མཚུངས། །དང་པོ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རི༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལྟར་ན། བློས་དོན་གསལ་བ་ལྟར་བློ༷་སྔ་མ་ནི༷་བློ་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་ཅི༷་ལྟར༷་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ༷་བ་མི༷ན་པའི་བདག༷་ཉིད་དག་ཏུ༷་མཚུང༷ས་པ༷འི་ཕྱིར༷་རང་མི་གསལ་བ་དེས་གཞན་ཇི་ལྟར་གསལ་ཏེ། མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་གས༷ལ་བྱ༷་དང༷་གས༷ལ་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། རང་ལ་མི་མཚུངས་དངོས་ལན་གདབ། །ཚུལ་དེ་གཞན་ལུགས་ལ་མི་འགྲིགས། །དེ་ཕྱིར་དོན་གསལ་ཐ་
20-343a
སྙད་འཐད། །དང་པོ། བློ་སྔ་མ་མི་གསལ་བ་ཕྱི་མས་གསལ་དུ་མེད་ནའོ་ན་ཁྱོད་རང་གི་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་མི་གསལ་བ་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་རང་རིག་མེད་པ་དེ་བློས་ཅི༷་ལྟར༷་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བློས་དོན་གསལ་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དོན་དེ་མི་གསལ་བ་ཡིན་མོད། རང་ཉིད་གས༷ལ་བ་དབང་ཤེས་ལ༷་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ངོ༷་བོ༷་འཕོ༷་བ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར༷་གསལ་བའི་བརྡ་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ༷། །དེ་འདྲའི་ཡུལ་གསལ༷་ཞེས་པ་དེ༷འང༷་ཤེས་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་རང༷་ཉི༷ད་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་པས་དོན་གསལ་ཞེས་རུང་སྟེ། བློ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཕྱི་དོན་བློ་ལ་གསལ་བའི་ཚུལ་དེ༷་ལྟར༷་བློ༷་ཕྱི་མ་ལ༷་བློ༷་སྔ་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འདོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི་རང༷་ཉི༷ད་རི༷ག་པར༷་གྲུབ༷་སྟེ། སྔ་བློའི་རྣམ་པར་རང་ཉིད་གསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བློ་གཅིག་ལ་རང་རིག་པ་གྲུབ་ན་ཀུན་ཏུ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མིན༷་ན༷་ཡུ༷ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང༷་ནི༷་བློ༷་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་ཡོད་ལ་མི་གསལ་བར་ཆོས༷་མཚུང༷ས་པ་ཉི༷ད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་བཞིན་མི་གསལ་བའི་བློས་ཡུལ་གསལ་རུང་ན་མི་གསལ་བའི་བུམ་པས་ཀྱང་བློ་གསལ་བར་ཐལ་ཏེ། རང་མི་གསལ་ཡང་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
故此他识非能比
第二，不能推知他心是：如此，由自证现量见自相续心，并见从此心生起言说及身体活动等，由此推知他心也是通过言说等推理，然而，不承认自证者无法生起如此推理，因为在自相续中未见心与言说等为因果关系，故无法生起"此是彼果"的心识，且因他心是隐蔽的，也不可能知晓言说等为心的果。
意量事不容
第二，特别是对于证明自相续中有意识心，没有完全成立的境因，因为即使无所缘近境，意识也常有，有分别意识只从内在表示与加行而生，若它不以自证成立，则无其他证因能成立，因为没有成立的方法。
破共别现别
第三，否定共他别明他分为：许他觉明不合理，许自证时彼不同。
第一，按照主张一切心识唯是他觉的你的观点，如心明境一般，前心如何能被后心别体所明？因为前后两心同样是自体不明之性，故自不明者如何明他？如同暗室中两个瓶子，何因能成为所明与能明？如此不合理。
第二分为：对自不同直接回答，此理于他宗不成，故境明称谓合理。
第一，若问：前心不明不能被后心所明，那么在你自己的观点中，不明的无情外境如何能被心所明？"心明境"之说不合理。答：依许外境的观点，境虽不明，但由于明显的根识被外境的体相转入，即安立行相，故只是施设明的名称。所谓"境明"，即是心的本性，因为心自身极为明显，故可说"境明"，因为心生为如此行相明显性。
第二，若说：如此外境于心明显的方式，也同样许后心中现前心的行相。回答：后心自身已成为觉知，因为以自身明晰前心之相。如此，若在一心中成立自证，则于一切中皆成立。若不是心自身明显，则对境如瓶等，虽与心共同存在，却同样是不明的性质，无有差别，若不明之心能明境，则不明之瓶也应能明心，因为你承认自身不明却能成为他法之明者。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གསུམ་པ། འདི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ༷ས་གཞན་པ་ཕ༷ན་ཚུ༷ན་སྣང༷་བར་གྱུར༷་པ་ལྟར༷་དོན༷་གཟུགས་སོགས་དང༷་ཡང༷་སྣང་བ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་ཐ༷་སྙ༷ད་ཆ༷ད་པ་ཙམ་ཡི༷ན་པས་འཐད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དོན་དངོས་སུ་གསལ་བ་ནི་ཆོས་གཞན་ལ་ཡེ་མི་སྲིད་དེ། ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་རང་དང་དེ་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་སྟེ། གསལ་བ་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །
决择自证门
ལེའུ་དྲུག་པ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་རང་རིག་བསྒྲུབ་པའོ།
20-343b
།དེ་ལྟར་བློས་རང་རིག་མེད་པར་དོན་ནམ་རྟགས་གཞན་གང་ཡང་འཛིན་པ་དང་གསལ་བ་མི་སྲིད་པས་ཤེས་པ་དང་དོན་རིག་ལ་རང་རིག་ངེས་པར་དགོས་པ་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་རང་རིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དམ་བཅའ་བ་ཆེན་པོ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་བདེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པ་རང་གསལ་ཡིན་པས་རང་ལ་གསལ་བཞིན་རང་ལ་མི་གསལ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་འདུས་བྱས་རང་ངོས་ནས་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅིང་འདོད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲ་ཞིང༌། ཁྱད་པར་རང་རིག་ཡོད་པ་ཉིད་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་ཐ་སྙད་ཙམ་མི་མཐུན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་ནའང་འདྲ་ལ། ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་པའང་རིག་པས་དཔྱད་ན་ཤིན་ཏུ་འདྲ་སྟེ། ཕྱི་ཤེས་གཉིས་ཆར་ལའང་རང་སྣང་ཙམ་ལས་གཞན་དངོས་སུ་མི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདིར་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གི་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་རང་རིག་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་མཛད་ཀྱང་མཐར་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཀུན་འབྱུང་བར་མཐོང་ནས་ཡང་དག་པའི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་དེ་ཙམ་མཛད་པའང་གནས་ལུགས་ལ་མི་དགོངས་པར་གསལ་ལོ། །
གཉིས་པ་དངོས་ལ། སྒྲུབ་པ་དང་། དགག་སྒྲུབ་ཕྱོགས་རེ་བའི་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང་། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ།
自证理门
དང་པོ་ལ་གསུམ། རྣམ་བདེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ། རྣམ་རྫུན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་དང་མཐུན་པའི་ཐུན་མོང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ།
立正理门
དང་པོ་ལ་གཉིས། ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ཁས་བླངས་ནས་རང་རིག་འགྲུབ་པ། སངས་རྒྱས་གཉེན་གྱི་ལུགས་ལའང་འགྲུབ་པའོ།
成立自证
དང་པོ་ལ་གསུམ། རང་རིག་མེད་ན་སྐྱོན་ཆགས་ཚུལ། སྐྱོན་དེ་རྩོད་ཟླ་ལ་འབྱུང་ཚུལ། ཁོ་ན་རེ་ལོག་རྟོག་ལ་ལན་བཏབ་པའོ།
自证理
དང་པོ་ལ། དང་
20-344a
པོ། རང་རིག་མེད་ན་དེ་དྲན་མེད། །ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ལ། སྐྱོན་གཞན་གྱིས་རང་རིག་འགྲུབ་དང་། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བཟློག་པའི་ཚུལ། །དང་པོ་ལ། ཚོར་བ་མྱོང་མིན་རང་བཞིན་དང་། །བློ་ཀུན་མྱོང་བྱ་མིན་ཕྱིར་དང་། །དྲན་པ་མྱོང་མིན་བདག་ཉིད་དང་། །དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ། སྒྲའམ་ཡང་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་དོན་རིག་ཙམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་རག་ལས་ནས་བཞག་ཏུ་རུང་ཡང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ༷་སོག༷ས་ཚོར༷་བ་རྣམས་ལ་ནི་གལ་ཏེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་བྲལ་ན་ཡུལ་མྱོང་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་ཅི༷་ལ༷ས་ཤེས་ཏེ། ཚོར་བའི་ངོ་བོ་རང་གི་བདག་ཉིད་མྱོང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ།


 །གསུམ་པ་ལ། དོན་དང་དཔེ་དང་གྲུབ་དོན་གསུམ། །དང་པོ། རང་མི་གསལ་བ་གཞན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་མི་རིགས་པ་དེའི༷་ཕྱིར༷་ངེད༷་ཀྱི༷་ནི་བློ༷་རང༷་ཉི༷ད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྒྲོན་མེ་བཞིན་དུ་གསལ༷་བའི༷་ངོ༷་བོ༷ས་ར༷བ་ཏུ་གསལ༷་ཞིང༷་། མི་གསལ་བ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གཞན༷་ཤེས་པ་དེར༷་ངོ༷་བོ༷འམ་རྣམ་པ་འཕོ༷་བ༷་ཡིས༷་གས༷ལ་
20-343b
བར་སྣང་བ༷་ན༷་ནི་དོན་དེ་བློས་ར༷བ་ཏུ་གས༷ལ་བ་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བློ་སྔ་ཕྱི་འདྲ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཡང༷་བློ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ཡིས༷་ནི༷་བློ༷་གཞན༷་སྔ་མ་དེ་ར༷བ་ཏུ༷་གསལ༷་བར་མི༷་འདོ༷ད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བློ་སྔ་མ་ར༷ང་ཉི༷ད་ར༷བ་ཏུ༷་གས༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་གཞན་གྱིས་གསལ་མི་དགོས་ཤིང་། སྔ་མ་དེའི་ཡུལ་དོན༷་གང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷ས་རབ༷་ཏུ་གསལ༷་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། དཔེར༷་ན་བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲོན་མེ་གཉི༷ས་བཞི༷ན་དུ་གཉིས་ཀ་གསལ་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་གསལ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། དོན་གང་གི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ཤིང་གསལ་བ་ཙམ་ལས་དེའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་བློས་གསལ་ཞེས་པའང་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཐ་སྙད་དེ་བྱེད་ཀྱི་བློ་རང་ཉིད་མི་གསལ་བ་ནི་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དུ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་མར༷་མེ༷་དང༷་བུམ༷་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་ཡོད་པ་དེར༷་བརྟེན༷་ནས༷་གས༷ལ་བྱ༷་དང་གསལ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིས༷་དེ་འདྲའི་ཐ༷་སྙད༷་ར༷བ་ཏུ་རྒྱས༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ། ཤེས་པ་མེད་པར་ཡུལ༷་དང༷་དབ༷ང་པོ༷་ཚོགས་པ་ཙམ༷་གྱིས༷་ནི༷་ཡུལ་མཐོ༷ང་ཞེས༷་བྱ༷་བར༷་ངེས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རྒྱུ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང༷་ལ༷ས་ཁོ་བོས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་སུ་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་འདིར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་ངེས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་ཙམ་མྱོང་བར་མ་ཟད་གཞ༷ན་ཤེས་པ་དེ༷འ༷ང་རང་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ་མཐོང༷་བར༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་སྟེ། ཡུལ་སྔོ་སོགས་མྱོང་བས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ལའང་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་བཞིན་བསྙོན་འདིང་ན་ནི་གཞན་རིག་པའང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱོས་ཤིག །ཐ་སྙད་མཐོང་
20-344a
ཐོས་མྱོང་བ་འདི་སུས་ཀྱང་ཁེགས་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། རང་རིག་པའང་དེ་དང་མཚུངས་པས་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
以念因立自证分
གཉིས་པ་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་བདག༷་ཉིད་རིག༷་པ་གྲུབ༷་སྟེ་མ་མྱོང་བར་དྲན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །
广说原由
གཉིས་པ་ལ། ཡི་གེ་རིང་སོགས་དྲན་པ་དང་། །ཤེས་པའི་རིམ་པ་དྲན་ལས་གྲུབ། །
念长文字
དང་པོ་ལ། བློ་གཅིག་གིས་དེ་འཛིན་མི་འཐད། །དུ་མས་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའོ།

以下是原文的完整直译成简体中文：
第三分为：内容、比喻和结论三部分。
第一，因自不明者不合理作为他之明者，所以我们认为心自身不依赖他物，如灯般以明显的自性而极为明显，而不明显的色等他境通过转移体相或行相于彼心而显明时，即说彼境为心所极明之义，这只是一种施设。虽然前后心相似，但我们不承认后心能极明其他前心，其原因是前心自身已极明显，无需他明，且前心的任何境界皆以其体相生为极明显性。
第二，例如，前后二心如同两盏灯，由于二者都是明显的，故不相互作为能明，而仅因生为某境之相并明显，而施设彼为境与有境的名言。外境不明由心明之说，也是由心自明而作此施设，若心自身不明，则无法作此施设。如此，灯与瓶子有明与不明的区别，依此而成为所明与能明的自性，而广作此类名言；对于自性皆不明的两者，则不可能有此类名言。
第三，无心识时，仅境根和合，不能确定为见境，因此，由于体验境的因，而生起我见色等的确定，对于未被体验的境，不可能生起有无是否的确定。如此，不仅体验境而已，彼心也必定自身体验或见到，因为如同由体验蓝等境而生确定，对自相续心也有确定生起。若有却否认，则请说"也无他觉"。若想：名言见闻感受等任何人都不能否认，答：自证也与此同等，应知名言中已成立。
以念因立自证分
第二，由忆念证因证明自证分为：略说，广说原由。
略说
第一，由境心的忆念也能成立自证，因为无体验则不可能忆念，如境体验一般。
广说原由
第二分为：念长文字，由心次第忆念成立。
念长文字
第一分为：一心取之不合理，多心取之不合理。
;


 །
一意取非理
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་དེ། དྲན་པས་མྱོང་བ་སྔོན་སོང་ཙམ་བསྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། རང་གིས་རང་མྱོང་བར་བསྒྲུབ་ན་མ་ངེས་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་ཡང་ཤེ༷ས་པ༷་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་དེ་རིག༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཡི་གེ་རི༷ང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་སོ༷གས་སུ་ནི་བློས་འཛི༷ན་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལས་ཡུན༷་རི༷ང་དུ་གན༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་རིང་པོ་མྱོང་མི་སྲིད་ལ། གང་རིང་པོ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། དེས་ན་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱུང་བ་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དམིགས་པ་དེ་དག་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཅི་ཙམ་སྐྱེས་པ་མ་གོད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་སྒྲ་རིང་དུ་ཐོས་སོ་ཞེས་མྱོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་དྲན་པའི་ཚེ་ན་ཉན་ཤེས་རང་ཉིད་མེད་ཅིང་། སྔར་གྱི་དུས་ན་ཉན་ཤེས་ཙམ་ལས་རང་རིག་མེད་ན་ཕྱིས་དྲན་པ་འདི་རྒྱུ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་རྟགས་མ་
20-344b
གྲུབ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ན་མིན་པར་ཨ༷་རིང་པོའི་ཡུན་དུ་མི་འགག་པར་གན༷ས་ཤིང་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནས་ན༷་ཡུལ་ཅན་ལ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་གོ༷་རིམ༷་མེ༷ད་པས༷་ན༷་ཉན་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་སྒྲའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་སྣང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ལ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པས་རི༷ང་པོར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དུས་ཀྱི་རིང་ཐུང་ནི་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་གོ་རིམས་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་བར་འབྱུང་བའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་དུ་མ་སྣང་བ་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། ཆ་སྔ་ཕྱི་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ནས་འདྲེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཡི༷ག་གེའི་ཆ༷་རི༷མ་པ་དང་ལྡན༷་པ་དེས་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ན༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པ༷་གཅིག་ནི༷་སྐྱེད༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ། ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་མི་སྲིད་པས་ན་བློ་ལ་ཅིག་ཅར་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་སྣང་མི་སྲིད་ལ། སྣང་ནའང་རིང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། སྔ་མ་ཕྱི་མཐར་གནས་པ་དགག །རྟག་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དགག །
破前住后来
དང་པོ། ཨཱ་རིང་པོ་ཐོས་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིང་པོར་མ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡི་གེའི་ཆ་སྔ༷་མ༷་དེ་དག་རང་གི་ཆ་རྫོགས་པའི་མཐ༷འ་ཡི༷་བར༷་དུ་གན༷ས་པས་སོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཆ་དང་པོའི་འོ༷ག་ཏུ༷་དང་པོ་མ་འགགས་པའི་སྟེང་དུ་ཆ་གཉིས་པ་བསྡོམས་པས་སྒྲ༷་ཡི་གསང༷་ནི་ཇེ་མཐོར་འཕེ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། བྲེ་ལ་གཞལ་བའི་འབྲུ་སྣོད་དུ་སྤུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་རྣམས་སྔ་མ་མ་འགགས་བཞིན་དུ་གཞན་དང་གཞན་འཛིན་པས་ན་རི༷མ་མིན༷་དུ་འཛི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྐད་གསང་ཆེ་བ་ཙམ་ཐོས་ཀྱི་རིང་པོའི་དོན་མེད་ཅིང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆ་ཐ་མར༷་ཡང་ནི༷་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ལས་རི༷མ་གྱིས་བྱུང་བ་དང་ལྡ༷ན་པའི་བློ་ཡང༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ལ། རིམ་གྱིས་བྱུང་
20-345a
བའི་རྣམ་པར་མ་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་རིང་པོ་ཐོས་པའི་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
破常境与有境
གཉིས་པ་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་ཐལ་བ་དང་། །རྩོལ་བ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་ཐལ། །དང་པོ། སྒྲའི་ཆ་སོ་སོ་སྐྱེས་པ་དེ༷་ཡི་འོ༷ག་ཏུ་ཡུལ༷་རང་ཉིད་ནི༷་གན༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེའི་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡན་གར་དུ་གན༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཟུགས་མི་གནས་ན་གཟུགས་བརྙན་གནས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།

 །
一意取非理
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་དེ། དྲན་པས་མྱོང་བ་སྔོན་སོང་ཙམ་བསྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། རང་གིས་རང་མྱོང་བར་བསྒྲུབ་ན་མ་ངེས་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་ཡང་ཤེ༷ས་པ༷་ཕྱི་མ་གཞན༷་གྱིས༷་དེ་རིག༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷་ནི༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཡི་གེ་རི༷ང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་སོ༷གས་སུ་ནི་བློས་འཛི༷ན་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལས་ཡུན༷་རི༷ང་དུ་གན༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་མེད་པས་ན་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་རིང་པོ་མྱོང་མི་སྲིད་ལ། གང་རིང་པོ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེ་ནི་ཕྱིས་སུ་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། དེས་ན་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱུང་བ་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དམིགས་པ་དེ་དག་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཅི་ཙམ་སྐྱེས་པ་མ་གོད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་སྒྲ་རིང་དུ་ཐོས་སོ་ཞེས་མྱོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་དྲན་པའི་ཚེ་ན་ཉན་ཤེས་རང་ཉིད་མེད་ཅིང་། སྔར་གྱི་དུས་ན་ཉན་ཤེས་ཙམ་ལས་རང་རིག་མེད་ན་ཕྱིས་དྲན་པ་འདི་རྒྱུ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་རྟགས་མ་
20-344b
གྲུབ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ན་མིན་པར་ཨ༷་རིང་པོའི་ཡུན་དུ་མི་འགག་པར་གན༷ས་ཤིང་ཉན་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནས་ན༷་ཡུལ་ཅན་ལ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་གོ༷་རིམ༷་མེ༷ད་པས༷་ན༷་ཉན་ཤེས་ཀྱི་བློ༷་ལ༷་སྒྲའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་སྣང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ལ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པས་རི༷ང་པོར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དུས་ཀྱི་རིང་ཐུང་ནི་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་གོ་རིམས་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་བར་འབྱུང་བའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་དུ་མ་སྣང་བ་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། ཆ་སྔ་ཕྱི་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ནས་འདྲེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཡི༷ག་གེའི་ཆ༷་རི༷མ་པ་དང་ལྡན༷་པ་དེས་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་ན༷་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རི༷མ་པ་མེ༷ད་པ༷་གཅིག་ནི༷་སྐྱེད༷་པར༷་བྱེ༷ད་དེ། ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་སྒྲའི་ཆ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་མི་སྲིད་པས་ན་བློ་ལ་ཅིག་ཅར་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ་སྣང་མི་སྲིད་ལ། སྣང་ནའང་རིང་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། སྔ་མ་ཕྱི་མཐར་གནས་པ་དགག །རྟག་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དགག །
破前住后来
དང་པོ། ཨཱ་རིང་པོ་ཐོས་པ་ན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིང་པོར་མ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡི་གེའི་ཆ་སྔ༷་མ༷་དེ་དག་རང་གི་ཆ་རྫོགས་པའི་མཐ༷འ་ཡི༷་བར༷་དུ་གན༷ས་པས་སོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཆ་དང་པོའི་འོ༷ག་ཏུ༷་དང་པོ་མ་འགགས་པའི་སྟེང་དུ་ཆ་གཉིས་པ་བསྡོམས་པས་སྒྲ༷་ཡི་གསང༷་ནི་ཇེ་མཐོར་འཕེ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། བྲེ་ལ་གཞལ་བའི་འབྲུ་སྣོད་དུ་སྤུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་རྣམས་སྔ་མ་མ་འགགས་བཞིན་དུ་གཞན་དང་གཞན་འཛིན་པས་ན་རི༷མ་མིན༷་དུ་འཛི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྐད་གསང་ཆེ་བ་ཙམ་ཐོས་ཀྱི་རིང་པོའི་དོན་མེད་ཅིང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆ་ཐ་མར༷་ཡང་ནི༷་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ལས་རི༷མ་གྱིས་བྱུང་བ་དང་ལྡ༷ན་པའི་བློ་ཡང༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ལ། རིམ་གྱིས་བྱུང་
20-345a
བའི་རྣམ་པར་མ་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་རིང་པོ་ཐོས་པའི་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
破常境与有境
གཉིས་པ་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་ཐལ་བ་དང་། །རྩོལ་བ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་ཐལ། །དང་པོ། སྒྲའི་ཆ་སོ་སོ་སྐྱེས་པ་དེ༷་ཡི་འོ༷ག་ཏུ་ཡུལ༷་རང་ཉིད་ནི༷་གན༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེའི་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ནི༷་རང༷་ཉི༷ད་ཡན་གར་དུ་གན༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཟུགས་མི་གནས་ན་གཟུགས་བརྙན་གནས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
一意取非理
说过失
第一，以立宗破斥及其回答。
首先，提出能立并建立其因性。
首先，外道认为：若只是要证明以念力经验前往的经验，那是证成已成立的；若要证明自己经验自己，则不确定，因为前一刻的意识不经验自身，而是后一刻的意识由其他[意识]来了知。这是不合理的。对于长音、特长音等，心识无法捕捉，因为声音只是一瞬间而不会长时存在。如此，对象不能长时存在，所以能缘对象的听觉意识也相似，不可能经验长音。若未能经验长音，后来如何能记忆？因此，对象瞬间相续生起，被听觉意识感知多少，后来回忆时，不减少听觉意识所生起的量而有经验的心识，所以说"我听到了长声音"是从经验中生起记忆，而不是在回忆时听觉意识自身存在，或者在先前时候只有听觉意识而无自证。若无自证，此后来的记忆从何因而生？这是不合理的。
第二，若认为"不长时存在"的能立不成立：若声音的前后部分不生灭，长"啊"音持续不消失，听觉意识也如此存在，则在能缘上就没有前后生起的瞬间顺序，因此在听觉意识的心识中所有声音部分会同时显现而无先后，故字母无顺序而不成为长音，因为时间的长短必须依赖前后次第而生，别无他法。若问："一刻的心识中显现多个前后字母部分有什么矛盾？"由于前后部分互相聚集而不混合的字母部分具有次第，怎么能产生一个无次第的能缘意识？对象是因，意识是果，而对象声音的前后部分不可能聚为一体，故怎能同时显现于心识中？即使显现也不成为长音，就像同时见到蓝、黄、白、红一样。
破所答
第二，破斥前住后来，破斥常境与有境。
破前住后来
首先，若说听到长"阿"音时，听觉意识能听到长音，是因为字母的前部分一直持续到它完成最后部分为止。如果是这样，第一部分之后，在第一部分未消失时加上第二部分，声音的高度会逐渐增高，就像在量具中堆积谷物一样。因为在前一部分未消失时接受另一部分和再另一部分，所以无次第地接受，因此只是听到音量大而已，没有长音的意义。而且，在最后完整的部分也是同时显现，而没有次第生起的心识，没有听到次第生起的样态，就没有听到长音的经验。
破常境与有境
第二，分为若恒常则后也不灭的过失，和后面的努力成为无意义的过失。
首先，每个声音部分生起后自身不再存在，所以其能缘心识自身也不能独立存在，就像无形态时形象无法存在一样。


 །གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་རང༷་ཉི༷ད་གན༷ས་ན༷་ཕྱིས༷་སུ་སྒྲ་མེད་ཀྱང༷་ཉན་ཤེས་དེ༷་མི༷་འཇིག༷་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །རིག་པ་འདི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཡི༷་གེ༷་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་གོ་རིམ༷་མེད་ཅིང་ཆ་མེ༷ད་པར་ཅི༷ག་ཅར་དུ་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ༷་ཡང༷་ཡིག་སྒྲ་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོ༷ད་དེ། ཡི་གེའི་ཆ་དག་རང་གི་ཆ་སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་ན་ཨཱ་རིང་པོའི་སྒྲ་སྔ་མ་མཐའི་བར་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་ནུས་ན་སླར་ཡང་མི་ནུས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་ལོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཡི་གེ་ལ་ཆ་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱིས་ལན༷་ཅི༷ག་ཆ་དང་པོ་དེ་བརྩལ༷་བ་ལས་སྐྱེས༷་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་རྩོལ༷་བ༷་ཕྱི༷་མ༷་ཕྱི༷་མ༷་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། ཆ་སྔ་མ་དེ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་པ་གང་དག་ཡི༷་གེ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཆ་མེད་རྟག་པའི་ངོ་བོར་ནམ་མཁའ་ན་གནས་པ་ཉིད་རྩོལ་བས་གསལ༷་བ༷་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལ༷འ༷ང་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་རྗེས༷་སུ༷་གན༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དེ། ཆ་གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་
20-345b
ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་གསལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་ཤེས་གཅིག་གིས་རིང་པོ་འཛིན་སྙམ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
多意取非理
གཉིས་པ་བློ་དུ་མས་རིང་པོ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པ་ལ། འཛིན་བྱེད་དུ་མ་རིམ་སྐྱེ་དགག །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །
破生多能取
དང་པོ་ལ། མྱོང་བྱེད་གཞན་དང་མ་སྤེལ་དང་། །སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའོ། །
能受未与他合
དང་པོ། ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་དུ༷་མ༷་ཡིས༷་ནི༷་སྒྲའི་ཆ་དུ་མ་དེ༷་འཛིན༷་ན༷་བློ༷་དེ་དག་གི་ནང་ན་རིང་པོ་འཛིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཐ༷་མ༷འི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ༷་གང༷་གི་སྐབས་སུ་རིང་པོ་དེ་མྱོང༷་དགོས་ལ༷། ཐ་མའི་བློ་དེ༷་ཡང༷་རང་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་ལས་རིང༷་པོ༷ར་འཛི༷ན་པ་མིན༷་པས་རིང་པོ་སུས་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་པ༷་དེས༷་ན༷་རིང༷་པོའི༷་བློ༷་དྲ༷ན་པར་མི་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་འདྲའི་བློ་མེད་པས་སོ། །
合则生非理
གཉིས་པ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །
说过失
དང་པོ། ཡུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པའི་བློ༷་རྣམ༷ས་སོ༷་སོ༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ༷་རེ་རེ་བཞིན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང༷་ངོ་ཞེ་ན༷། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཉན་ཤེས་སྐད་ཅིག་མར་དང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བློ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཉན་ཤེས་དེ༷་ཡི་ཡུལ་དུ་སྒྲ༷་ཐོས༷་པ༷་ནི༷་བར་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །དབང་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་མིན། །
趣入敏捷故非连结
དང་པོ། སྒྲ་ཤེས་ཀྱི་བར་བློ་ཤེས་པས་ཆོད་ཀྱང་བློ་འཇུག་པ་མྱུར་བས་མཚམས་སྦྱོར༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷འང༷་སྔར། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་
20-346a
བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ། གལ༷་ཏེ༷་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་བར་གཞན་གྱིས་ཆོད༷་པ༷་དག་མཐོ༷ང་ཡང༷་འཇུག་པ་མྱུར་བས་འདི༷་རྣ༷མ་ཆ༷ད་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ༷་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷། ཨ་ཨ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་ཐུང༷་ངུ༷་གཉི༷ས་ནི༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡང༷་ཨཱ་ཞེས་རིང་པོར་བརྗོད་པ་ལྟར་བར་རྣམ༷་པར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར༷་འཁྲུལ་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡུན་རིང་ཐུང་འདྲ་ལ་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཡང་འདྲའོ། །དེས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ཆོད་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་ལྟར་མི་འཁྲུལ་ལོ།

译文：
若即使对象不存在，其对象的能缘听觉意识自身仍存在，则即使后来没有声音，那个听觉意识也将不会消灭，因为没有对象这一点上没有差别。这个道理不仅适用于能缘对象的心识，对于认为字母没有瞬间顺序且无部分而同时生起的观点，也有声音字母成为常有的过失，因为若字母部分不依靠其前部分而生起，那么长"阿"音的声音前者持续存在到最后，同样之后也将持续存在，因为若能持续两瞬间，就没有理由不能再持续，因为不依赖于因的消失而存在。
第二，对于字母无前后部分次第而成为长音等本质的条件——舌、腭等，一旦通过最初努力已经产生了第一部分，后续的努力就变得无意义，因为前部分与后部分没有区别。对于那些毗婆沙师认为字母是无部分、常有本质，存在于虚空中，仅通过努力而显现的观点，也同样存在刚才所说的过失，因为如果一个部分显现，那么与它同一本质的其他部分也应当显现。
以上已经破斥了认为单一听觉意识能领取长音的观点。
多意取非理
第二，多个心识领取长音也不合理，分为：破斥能取多个依次生起，破斥同时生起。
破生多能取
第一，分为能受未与他合，合则生非理。
能受未与他合
首先，若多个听觉意识能缘对象缘取多个声音部分，其中没有一个能领取长音，因为所有都是瞬间对象的能缘。若认为在最后部分的能缘心识之时应该经验那长音，而那最后的心识也只能缘取当时的一瞬间，所以没有任何人经验到长音，因此也不会有长音的记忆，因为不存在那样的心识。
合则生非理
第二，分为说过失，破所答。
说过失
首先，若说缘取瞬间对象的诸心识各自被其他意识所经验。声音的能缘听觉意识瞬间与听觉意识的能缘心识瞬间需要交替生起，如此一来，听觉意识所缘的听到的声音就不会显现为无间断，因为被不同种类的意识间隔。
破所答
第二，分为趣入敏捷故非连结，根识不能连结，意识不能连结。
趣入敏捷故非连结
首先，虽然声音知识被心识间隔，但因心识运作敏捷而连结起来，这种观点已被前面"字母也同时听到"等所破斥。如果即使声音本身被其他间隔，也因敏捷运作而错误地认为是无间断的，那么当说两个短"阿"字母时，也会错误地认为像长"阿"一样无间断，因为这两者持续时间长短相似，而敏捷运作无间断也相似。因此，不同种类的心识虽极其微细地间隔，也不会错误地视为无间隔。


 །
根识非连结
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ། །དང་པོ། རྣ་བའི་དབ༷ང་པོ༷ས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཡུལ་རྣ༷མ་པར་བཅ༷ད་པ་དག་མཐོ༷ང་ན༷་ཡ༷ང་དབ༷ང་པོ༷་རང་ཉིད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ༷ས་བར་ཆ༷ད་པ་མེ༷ད་པར་སྒྲོ༷་འདོགས༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི༷་རུང༷་སྟེ་དབ༷ང་པོ༷འི་བློ༷་རྣ༷མས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རང་ཡུལ་ལ་མཐོང་བ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་འབའ་ཞིག་ཏུ༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་གང་མཐོང་ཡང་རྣམ་ཆད་མེད་པར་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པ་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོའི་གསལ་སྣང་གི་ཚུལ་དུ་མ་ཆད་པར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དེ་ཀུན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ༷། །གཉིས་པ། ཡི༷་གེ༷འི་བདག༷་ཉི༷ད་ཀུ༷ན་གྱི་ཐུང་མཐའ༷་ཡ༷ང་སྐྱེས་བུའི་མིག༷་འཛུམ༷ས་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚད༷་དུ༷་གན༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ལ། ཡི་གེ་ཐུང་བ་གཅིག་གི་ཡུན་དེ༷་ཡང༷་ཆ་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། རི༷མ་གྱིས༷་སྒྲ་ཡི་ཆའི་རྡུལ་ཕྲ༷ན་ནི༷་མ་འདྲེས་པ་སྔ་ཕྱི་རིམ་བྱུང་དུ༷་མ༷་དག༷་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་གོ་འཕོ་བ་དང་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྲེལ༷་བ༷ས་ཡུན་རྫོག༷ས་པ་ཡིན་ལ། རྡུ༷ལ་ཕྲ་རབ་གཅི༷ག་བསྒྲེས༷་པ་སྟེ་འདའ་བའི་དུས༷་ནི་ཆུང༷་བ༷་ཡི༷་མཐར༷་ཐུག༷་པ་ཡིན་ཅིང་དེ་ལྟ་བུའི་དུས༷་ཀྱང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་དེ། སྒྲ་ནི་ཆ་བཅས་ཡིན་ལ་ཆ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་ཇེ་ཕྲར་གཏོང་ནས་དཔྱད་ཚེ་
20-346b
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་མིག་འབྱེད་འཛུམ་གྱི་བར་གྱི་ཆ་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྩེགས་པ་ལྟ་བུའི་རྡུལ་གོ་འཕོ་ཞིང་འབྱེད་པ་དང་འཛུམ་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་གྱི་འདབ་མ་བརྒྱ་བརྩེགས་པ་ཁབ་ཀྱིས་སྐྱེན་བར་ཕུག་པའི་ཚེ་རིམ་ཅན་དུ་ཕུག་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུན་ལ་དཔེར་བྱས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཅན་བློ༷་ཡང༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་ནི་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིམ༷་གྱིས༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་གྱི་རིམ་མིན་དུ་རྟོགས་མི་སྲིད་དོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཡི༷་གེ༷་སོགས་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་གཟུག༷ས་མཐོང་བ་དང་དྲི་བསྣམ་པ་སོག༷ས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ༷་ཡུལ་མྱོང་བའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བར་དུ་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་གཞ༷ན་གྱིས༷་ནི༷་ཆོད༷་ན༷་ཡང༷་ཆོད༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་དབང་ཤེས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལོག༷་པ༷འི་དོན༷་ཅ༷ན་ཁོ་ནར་འགྱུར༷་རོ། །
意识非连结
གསུམ་པ་ལ། སྣང་བ་གསལ་ཕྱིར་ཡིད་རྟོག་མིན། །རྒྱུན་མི་འཆད་ཕྱིར་དེ་མིན་པའོ། །
现相故非分别
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷འི་ཤེས་པ་འཁྲུལ༷་བ་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་སྔ༷་ཕྱིའི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་མཚོན༷་པ་མེ༷ད་པ་སྟེ། མི་འབྱེད་པའི་འཁྲུལ༷་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་བློ་ནི་དྲ༷ན་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་ཅ༷ན་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་དེ༷་ལ༷་ནི༷་ཡུལ་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་གས༷ལ་བར༷་སྣང༷་བ་ཉི༷ད་ཡོད་པ་ག༷་ལ༷་ཞིག༷་སྟེ་མེད་ཅིང་། དབ༷ང་པོས་གཟུ༷ང་བའི་དོན་རང་མཚན་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་མིན་པ་ལ༷་སྒྲ༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ཞེས༷་སྔར་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སོགས་སུ་བཤ༷ད་ཟིན༷་ཏོ༷། །
相续不断故亦非
གཉིས་པ་ལ། བར་མ་ཆོད་ལ་གནོད་བྱེད་མེད། །ཆོད༷་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ།

根识非连结
第二分为：立过失，成立过失。
首先，若说耳根（即依靠根的意识）虽然见到所分辨的对象，但由于根自身有清晰显现的直接面向和力量，所以推断为无间断。这是不合理的，因为[若如此]所有根识都将成为仅仅是对各自对象的颠倒见解，因为无论见到什么五种对象，都不可能见到无间断，如转动火把时看起来像无间断显现轮盘的根识都将成为错觉。
第二，所有字母的本质，即使是最短的也存在于人眼开闭的时间量中。一个短字母的持续时间并非无部分，而是由许多前后相继、互不混杂的细微声音微尘依次转移和相续连接而完成，而一个极微尘通过的时间是最小单位，这种时间也被认为是一瞬间。声音是有部分的，各部分依次生起，若详细观察越来越微细，最终只余极微尘的空间。因此，在眼睛开闭间的部分像层叠乌巴拉花瓣一样的微尘转移，需要[时间]开闭[眼睛]，例如，当针快速穿透一百层乌巴拉花瓣时，依次穿透的时间长度可作为比喻来理解。如此，因为对象是瞬间性的，所以能缘心识也瞬间生起。因为对象和能缘都是次第生起的瞬间，所以字母是由听觉意识依次了解的，不可能非次第地了解。因此，听到字母等声音、看到色法、嗅到气味等根识见到自己对象时，虽然在经验对象前后瞬间之间被其他经验对象的心识间断，但显现为无间断的所有根识都将只成为具有错误对象的[心识]。
意识非连结
第三分为：现相故非分别，相续不断故亦非。
现相故非分别
首先，若认为除了错觉的根识之外，前后事物由[某些心识]连结起来而不显示各自本质的区别，[即]不分别的错觉心识是记忆，而记忆是具有分别且与言说相连的，因此它怎么可能有对象声音等的自相清楚显现呢？没有。[且]前面在证明根识无分别等章节中已经说明，对于根所取的自相对象，没有[分别心]能进行声音的安立。
相续不断故亦非
第二分为：无中断无所害，破立有间断证明。


 །
续不断无过
དང་པོ། དབ༷ང་པོ༷ས་སྒྲ་སོགས་
20-347a
བར་ཆོད༷་པ༷་མཐོང༷་ན༷་ཡང༷་གལ༷་ཏེ༷་ཕྱིས་ཀྱི་རྟོག༷་པས་བར་མ་ཆད་པར་མཚམས་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་དོན༷་གྱི་སྣང་བ་དང༷་དེ༷་ཡི༷་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་རིག་གཉིས་ཀ་ནི༷་རྒྱུན༷་མི༷་འཆ༷ད་པ༷ར་སྣང༷་བ༷་དག༷་ལ་རིག༷ས་པ་ད༷མ་པ་སྟེ་རིགས་པ་ཡང་དག་པས་གནོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཚད་མ་མེ༷ད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ན༷་དོན་མཐོང་བ་བར་ཆོད༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ་བ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །
破即断能立因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་ལུང་འགལ་དོགས་པ་སྤང་། །
破即断能立因正
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློས་རང་མི་རིག་ཅིང་གཞན་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོ་སོགས་དོན་རིག་གི་རྒྱུན་མཐར་ཤེས་པ་སྔ་མ་རིག་པའི་བློ་གཅིག་ཁོ་ནས་བློ་སྔ་མ་རྣམས་རིག་མི་ནུས་པས་ཡུལ་མྱོང་བའི་བློ་རེའི་རྗེས་སུ་དེ་མྱོང་བྱེད་རེ་སྐྱེ་དགོས་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་སྟེ། བློ༷་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་རེ་རེ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་ངེས༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། བློ་རེ་རེ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ངེས་པ་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་ཅེས་དྲིས་པ་ན། ཅི༷ག་ཅར༷་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བའི་བློ༷་དུ་མ་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཡུལ་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་མེད་དེ༷་ཉི༷ད་འདི༷་ལྟ༷ར་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱ༷ད་བྱ༷་ཡི༷ན་པས་ལྷན་ཅིག་མྱོང་བ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ཅིར་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁེགས་ན་བར་ཆོད་པ་ཡང་མ་མཐོང་བས་ཅི་སྟེ་མི་ཁེགས། དེ་མ་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དཔྱད་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །
遮违经教疑惑
གཉིས་པ་ལ། ལུང་དོན་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་བཤད། །དེ་ཡི་ལོག་རྟོག་གཞན་ཡང་ཁེགས། །
说教义应理
དང་པོ། ཤེས་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དག་ལས། གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་ལྷན་
20-347b
ཅིག་འབྱུང་བ་གནས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན༷། དེ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་དེ༷་རྣ༷མས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་སྔ་མ་རང་དང་རི༷གས་མཐུན༷་པ༷་རེ་རེ་ཉི༷ད་ལ༷་ནུས༷་པ༷་ངེ༷ས་པར༷་གྱུར༷་པ༷་ཡི་དོན་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་མིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་ཅན་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་མི་རུང་བས་འདི༷་ལྟར༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་རིས་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རིམ༷་གྱིས༷་འབྱུང༷་བར༷་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་རྟོག༷ས་ཏེ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དོ། །
其破别邪分别
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་སྟོན། །དང་པོ། རིགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་འདིས༷་ནི༷་རྒྱལ་དཔོགས་པ་གང༷་ཞི༷ག་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང༷་བཞིན་པའི་དོན༷་ལ༷་འདིའོ་ཞེས་ངོ༷་ཤེས༷་བྱེ༷ད་པའི༷་རྟོག༷་པ༷་དག༷་ཀྱང་གསལ༷་བར༷་སྣང༷་བས༷་དབང་པོའི་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་རྟོག༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་བསལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་དཔོགས་པས་རིགས་མཐུན་ཤེས་པ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། མངོན་སུམ་དང་ངོ་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གིས་མཐོང་བཞིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།

续不断无过
首先，若说："即使根见到声音等被间断，但之后的分别心却将它们连结成不间断"。对象的显现与其经验的意识，两者都显现为相续不断，在没有以最高理性、正确理性所害的有效认知情况下，如何能称所见对象为"被间断"，这是什么理由？不过是主张而已。
破即断能立因
第二分为：正破及遮除违反教义的疑惑。
破即断能立因正
首先，若说："心识不自知，只能知他，而且在见蓝等对象之后，只有一个了知前心识的心才能了知前面诸心识，无法[同时了知]，所以每个经验对象的心之后必须生起一个经验那个[心]的[心]，两者不会同时生起，因为前心确定有能力产生一个接一个的后心"。[我问]：心一个接一个生起的确定能力是基于什么理由而如此主张？当问及此时，[对方]答："因为未见同时有多个经验对象和经验能缘的心"。对象经验与能缘经验是否同时存在，正是此处应用理性来考察的，所以尚未确立不同时经验，因此不能用此来证明任何事。或者，若仅因未见而否定，那么间断也因未见为何不能否定？若说虽未见但经考察确实如此。那么两个心识不同时所见这一点也是应当考察的，[佛经中]也是这样说的。
遮违经教疑惑
第二分为：说教义应理，其破别邪分别。
说教义应理
首先，若说："两个心识不同时生起，难道经中不是说'无有前后不分地同时生起两个心识的情况'吗？"这是指自相续的心识如见蓝的眼识等前者各自确定有能力[产生]与自己类同的后者的意思，而非指不同种类的多个[心识]不同时生起，因为一个近取者不可能有多种不同的近取因，如此应当了解，相同种类的分别念在自相续中前前引生后后，次第生起，不可能同时生起。
其破别邪分别
第二分为：正说及显示其合理性。
首先，通过上述证明同类心识不同时生起，也破斥了胜论派认为在现量所见对象上有"这是它"的了知分别念，[主张]因为清楚显现故[这种分别念]也是根现量，[这种观点]也被破斥。胜论派说：同类两心识在一相续中同时生起没有矛盾，因为现量和了知[对象]的现量心两者同时生起。这种了知也是现量，因为对象清楚显现。他们错误地认为所见的分别念也是清楚显现的。
;


 །གཉིས་པ་རྟོག་པས་སྔར་གྱི་རང་མཚན་མངོ༷ན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པའི་འཐད་པ་ནི། སྐྲ་བྲེག་པ་སླར་སྐྱེས་པ་དང༷་སྒོ་ང་གཉིས་དང༷་མར༷་མེ༷་དང་མཚེ་མ་སོ༷གས་ཕྱིས་སུ་ཐ༷་ད༷ད་ཡིན་ངེས་སུ་ཚད་མས་རྟོགས༷་པ༷་དག༷་ལ་ཡང༷་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གསལ༷་སྣང༷་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཐ་དད་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་དེ༷་འདྲའི༷་བློ་དེ་ཅི༷་ལྟར་སྔར་གྱི་དེ་ལ་མངོ༷ན་སུམ༷་ཡིན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། རང་མཚན་སོ་སོར་མཐོང་བ་ལ་རྟོག་པས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བའི་འཁྲུལ་བ་ཙམ་
20-348a
མོ། །དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར་ངོ༷་ཤེས༷་པ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཡིག༷་འབྲུ་དང་གཟུགས་སོ༷གས་སྔ་ཕྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་དོན་གཅི༷ག་ཏུ༷་ངེས༷་པ༷་མེ༷ད་དེ། དོན་གང་ཞིག་སྔོ༷ན་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དྲ༷ན་པ་ལ༷ས་ད་ལྟ་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་སྔ་མ་དེ༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་སུ་སྒྲོ་འདོ༷གས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་སྔར་གྱི་དེ༷་ཉི༷ད་ནི༷་ད་ལྟའི་འདི༷འོ་ཞེས༷་བྱ་བ༷ར༷་ཤེ༷ས་པ༷་མེ༷ད་ལ། དེ་འདྲའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ༷་ཡང༷་ཇི༷་ལྟར༷་དབ༷ང་པོ་ལས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། སྔར་གྱི་ཡུལ་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་ཤེས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། མིང་སོགས་སྦྱར་ནས་འཛིན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
破等生
དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དུས་མི་མཉམ་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་མྱོང་བ་བཀག་ནས། ད་ནི་གཉིས་པ་དུས་མཉམ་གྱི་ཤེས་པ་དགག་པ་ལ། ཁས་བླངས་རིགས་པར་འགལ༷་ཚུལ་བརྗོད། །ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་པའོ། །དང་པོ། དུས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་མིན་ཡང་སྒྲ་སོགས་ཤེས་པ་དེ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་མྱོང་བར་ནི་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། ཁས་བླངས་དང་རིགས་པ་གཉིས་ཀ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན༷་མྱོང་བ་དང༷་ཤེས༷་པ༷་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ༷་ཤེས་པ་གཞན་དག༷་དུས་མཉམ་པར་ཅི༷ག་ཅར༷་འབྱུང་བར༷་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལའང་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་ཤེས་རེ་རེ་བ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཞིང༷་། རིགས་པས་བརྟགས་ནའང་དོན༷་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང༷་། དེ་མཐོང་ཤེས་པའི༷་རྣམ་པར་སྣང༷་བ་དག༷་སོ༷་སོ༷ར་ཡན་གར་དུ་སྔོ་སེར་བཞིན་མ་འདྲེས་པར་རྟོག༷ས་པའ༷མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བློ་མ་འཁྲུལ་པས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ཡུལ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དམིགས་སུ་མེད་ན་མ་དམིགས་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱ། སོ་སོར་
20-348b
མ་འདྲེས་པར་ཡོད་ཀྱང་དོན༷་དུ༷་སྣང༷་བའི༷་རྣམ༷་པར་ཤེས་པ་ཡན་གར་བ་དང༷་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི༷་དོན༷་འབ༷འ་ཞིག༷་སྟེ་ཡན་གར་བ་དེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་སྣང་མི་དགོས་ཏེ། བློ༷་ཡི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་གི༷ས་བཟུང༷་སྟེ་ཐ་དད་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་སྐབས་ན་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་ལས་སྔོ་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ལོགས་སུ་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མི༷ན་ཏེ༷་བློ་མ་འཁྲུལ་བས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ན་དོན་དེ་དག་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་མེ༷ད་པར༷་ཐལ༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་བློས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་སེམས་ན་སྐྱེས་བུ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡང་དུས༷་མཉམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་དེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་རྗེན་ཅེར་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་ན་ཀ་བུམ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་པོ་མ་འདྲེས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ་མཐོང་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྔོ་འཛིན་དེའང་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་ཅ༷ན་གྱི་ཚུལ་དུ་མི་སྣང་བར་སྔོན་པོ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

第二，分别念并非如现量般见前自相之合理性：
对于剪后重生的头发、两个鸡蛋、灯火和色彩等，后来确认为不同的事物，当生起"这是以前那个"的了知分别念时，有清晰显现，因此将不同事物混淆为一体的这种心识怎么可能是对前者的现量呢？这只是对各自自相的见解被分别念执为一体的错觉而已。
因为这是错觉，所以从了知文字、色法等前后为同一本质的了知中，不能确定对象为一体。对于先前自己所经验过而现在正在回忆的某个对象，如果不将前者的性质强加于现在所见，就不可能知道"这正是先前的那个"，而这种强加怎么可能从根识生起呢？因为先前的对象现在已不存在，根识不可能执取前后为一，也不可能加上名称等而执取。
破等生
以上已破斥由于心识时间不同等而经验前心识的观点，现在第二，破斥同时心识，分为：说明所承认与理性相违的方式，以此方式也破斥其他观点。
首先，即使不是前后发生，也不能说声音等心识由与自己同时的另一心识所经验，因为这与承诺和理性都相违。如何相违呢？对象的经验和那心识自身的体验这两个心识同时并发，在你的系统中也不承认，因为你承认在一相续中同一时间只生起单一的识，且从理性考察，像蓝色这样的对象显现和见到它的心识的显现，不可能各自单独地如蓝黄一般不混杂地了解或经验，因为不管如何以无错觉的心识考察，都不能观察到一个不与对象混杂而独立显现为对象的心识，在未观察到的情况下，怎能说它存在呢？
即使[心识与对象]不混杂地分别存在，显现为对象的独立识和单独的外境对象这两者不必各自分开显现，因为被心识的单一形相所执取而成为无差别，所以在经验时，蓝色的显现之外，见蓝识的显现不单独显现。[若说如此]，这是不对的，因为若无错觉的心识不能观察到差别，那么这些对象也将无差别，这有过失。若认为虽然心识未观察到差别但[二者]仍有差别，那么人与石女之子也将同时存在。如果对象和了知对象的无形相心识同时赤裸地显现为对象，那为什么不像柱子和瓶子一样看到两种不混杂的显现呢？应该能看到。若如此，那么见蓝识也不会以自身本质被经验和以能缘的方式显现，而会像蓝色一样显现为对象。


 །དེ་ལྟ་བུར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་ལེ༷གས་པར༷་རྟོགས༷་པའི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱིས༷་མྱོང༷་བ༷་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ལེག༷ས་པ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་དོན༷་དང༷་དོན༷་ཤེས༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་དག༷་ཕྱི༷་ནས༷་ཇི༷་ལྟར༷་སོ༷་སོ༷ར་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲ༷ན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་གར་དུ་དྲན་པ་དང་མྱོང་བ་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡན་གར་དུ་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་དྲན་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །འདི་བློས་དོན་དང་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་སོ་སོར་དྲན་དུ་མེད་ཀྱང་རང་ལྡོག་ནས་སོ་སོར་དྲན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་དུའང་བཤད་པ་ཡོད་དོ། །འོ་ན་སྔོན་པོ་དྲན་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་ཡོད་པར་རང་གིས་ཀྱང་འདོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡན་གར་བ་དྲན་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོད་མོ༷ད། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་དྲན་པ་ཡོད་ཀྱི་ཁ་ཕྲལ་ཏེ་དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀར་མེད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་དྲན་ཞེས་
20-349a
བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་སྔར་གྱི་རང་བློའི་རྣམ་པ་གང་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རྗེན་ཅེར་དུ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་ལ་རྗེན་ཅེར་དུ་དྲན་པའང་ག་ལ་སྲིད་དེ་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །གཉིས་པ། དོན༷་སྔོན་པོ་དང༷་དོ༷ན་ཏེ་སྔོ་འཛིན་གྱི༷་ཡུལ་ཅན་ཡི༷ད་ཀྱི་བློ་དག༷་གི༷་མྱོང༷་བ༷་གཉིས་པོ་རིམ༷་བཞི༷ན་སྐྱེ༷་བ༷་སྟེ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་དང་སྔོ་འཛིན་མྱོང་བ་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ༷འ༷ང་སྔོན་པོ་ཁོ་ནའི་སྣང་བ་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་སྤེལ་མར་སྐྱེ་དགོས་པས་ན་དོན་སྣང་དང་ཤེས་སྣང་གཉིས་ཏེ་སྣང༷་བ༷་སྣ༷་ཚོག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་བརྩ༷ད་པའི༷་སྐྱོན༷་འདི༷་གདོ༷ན་པར༷་དཀ༷འ་སྟེ། དུས་མཉམ་པ་ལ་དོན་སྣང་བློ་སྣང་ཐ་དད་པར་སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་དུ་སྣང་ཞིང་སྤེལ་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སྤེལ་ནས་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་འདི༷་ལྟར༷་ཡུལ་མྱོང་བ་ན་སྔོ༷ན་པོ༷་ལ༷་སོག༷ས་པ༷འི་ཡུལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་དེའི་རྣམ༷་པ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དམ༷། དེ་མྱོང༷་བ༷་གཅི༷ག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་ཀྱི༷་སྔོ༷ན་པོ༷ར་སྣང༷་བ༷་ཡི་བློ་ནི༷་མྱོང༷་བ་ལ༷་མྱོང༷་བ༷་ཡི་བློ་གཞན་ཡོད་པ་མ༷་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་གཅིག་ཉིད་སྣང་བ་ལས་ཡུལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མ་དམིགས་ལ། སྔོ་འཛིན་གཅིག་པུ་ལས་མྱོང་བྱེད་གཉིས་སུའང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མཉམ་པའི་བློ་མྱོང་གཞན་འདོད་དགག་པ་འདི་སྐོར་འཆད་ལུགས་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པའི་ལན་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཏབ་ནས། འདི་ནས་བརྩམས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང་ནས་བསྟན་པའི་ལན་གསལ་པོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
念成识次第
དེ་ལ་གཉིས་པ་ཤེས་རིམ་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ལ། དྲིས་ཤིང་དེ་ལ་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེའི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པ། །
问已说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་
20-349b
དེའི་ཁྱབ་བསྒྲུབ། །དང་པོ། ཤེས་པ་སྔ་མ་ཤེས༷་པ་གཞན༷་གྱིས༷་རྗེས༷་སུ་མྱོང༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ལ༷འང༷་ཕྱིས་སུ་དྲ༷ན་པ༷་སྐྱེ་བར་མཐོང༷་ན༷། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི༷་ཤེས་པ་གང༷་གིས་མྱོང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཞེས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདྲི་བར་མཛད་པའོ།

译文：
如果对象和有境各自不混杂而能清楚了解的特殊经验在先，而无法清楚了解的对象与对象认知无论是什么，如何在之后能够分开而回忆呢？单独回忆和单独经验都是绝对不可能的。若是单独经验，就可能单独不混杂地回忆。这不是心识执取对象和意识为无差别，因为若是[无差别]，虽然无法分别回忆，但从自返体上能够分别回忆，[有些人]也是这样解释的。
若想：难道你自己不也承认像回忆蓝色一样回忆见蓝识吗？确实如此，但[我]从不承认单独回忆能缘对象，有回忆对象和能缘两者，但两者分开回忆则都不存在。因此，虽然说回忆对象，实际上只是回忆先前经验的自心形象，而不可能直接经验对象，又怎么可能直接回忆呢？[我]不这样承认。
第二，对于主张蓝色对象和作为对象的能缘意识的两种经验依次生起，即交替生起经验蓝色和经验见蓝识的系统，[将导致]蓝色自身的显现不是无间断显现，而是意识和蓝色的显现交替生起，因此[导致]显现成各种各样的自性，这个过失难以避免。对于同时[生起]，对象显现和心识显现如蓝黄般不同而同时显现，对于交替生起则应成交替显现。
因此，在经验对象时，蓝色等对象处所的实质，是单一形相，或者是单一经验的自性而了解，显现为蓝色的心识被经验时，没有其他经验心识，因为在单一蓝色显现中未观察到两个对象的显现，也未观察到在单一见蓝识中有两个经验者。关于破斥承许同时心识的另一经验，虽有各种解释方法，但唯有这种最好。
以上是通过回忆的能立因成立自证时，法称论师自己给出的不定因答复，从此开始，清晰详细地解释了陈那论师在其著作中所表达的答复。
念成识次第
其中第二，从记忆次第心识得成立，分为：问已说过失，破彼过失排除答复。
问已说过
首先，分为立过失，成立其遍。
首先，[陈那论师]问不承认自证方："若前心识被其他心识随后经验，然后见到生起记忆，那后心识被哪个心识所经验？"
;


 །དེ་ལ་ལན་དུ་གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་ཡང༷་རང་གི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན༷་གྱིས༷་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཤེས༷་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རི༷ག་པར་བྱེད་པའི་བློ་རྣམས་ཕྲེང༷་བ༷་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས༷་སུ་གཅིག་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་ན། བློ་ཕྱི་མ་འདི༷་དག་གི་སྐྱེད༷་བྱེད་གཟུང་དོ༷ན་དེ་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་སྔ༷་ལོགས་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལ་ཁྱབ་པའང་ཡོད་དེ། བློ་རང་གི་གཟུང༷་བའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི༷་གྱུར༷་པ༷་སྟེ་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་རང་གི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བ༷ར་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པའི་བློ་དེ༷་དག༷་མི༷་འཛི༷ན་པར༷་ནི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཞན༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བསྐལ་པའི་བར་དུ་རང་གི་བློ་ཁོ་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། བློ་ཀུན་མྱོང་བའི་དབང་བྱས་ལན། །ཐ་མ་མི་མྱོང་འདོད་པའི་ལན། །
受作主之答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་འཕོ་བའི་ལན། །དོན་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ལན་དགག །
对外境作答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ཡི་དོན་གྱིས་གེགས་བྱས་ལན། །སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན། །
外境所碍之答
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ནང་གི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འཕོ་བས་ན་ཕྱི་དོན་གྱིས་ནང་བློ་བརྒྱུད་མར་འཛིན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་གཞན་
20-350a
བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ༷་ནུས་པ་ངེས༷་པ༷འི་ནང༷་གི༷་ཡ༷ན་ལག༷་སྟེ་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི༷་རྟག་ཏུ་གནས་བཞིན་དུ། དེ༷་དག༷་ལ༷་གཞ༷ན་ཕྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་སྟེ་བློ་ཡི་གཟུང་དོན་གཟུགས་སོགས་གང༷་གིས༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་བློ་སྔ་མ་ཡོད་ཅིང་བློ་ཕྱི་མ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དོན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དང་པོ། ཕྱི་དོན་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་ནི༷་བློའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་བློ་སྔ་མ་འཛིན་པ་དེ༷་ལ༷་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཉེ་བའི་གཟུང་དོན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན༷་དུ་ནང་གི་གཟུང་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན༷་གང་ཟག་འགས༷་ཀྱང༷་རང་གི་བློ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་བས་ན། ཡུལ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་སོགས་མཐོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བློ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །ཕྱི་དོན་མི་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཕུང་ལྔ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕྱི་དོན༷་དེ༷་ཉེབ་མི༷ན་པའི༷་གན༷ས་སྐབ༷ས་འགའ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རང་གི་བློ་གཏན་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་ལ། རྩ༷་བ༷་མྱོང་བ་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཁོ་བོའི་བློ༷་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་སྔ་མ་ཡི༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་འདི་འདྲའི་འདོ༷ད་པ༷་འདི་ནི་ཨ༷་རེ༷་མཛེ༷ས་སོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འད༷ས་མ་འོངས་སོ༷གས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་གང༷་དག༷་ལ༷་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན༷་ཉེ༷་བ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ་ལ༷་ཡུལ་རང་མཚན་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་
20-350b
ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་འདས་སོགས་ད་ལྟ་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དོན༷་ལ༷་སེམས་ཀྱིས་དཔྱོ༷ད་པ༷་ནམ་ཡང་མི༷་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།

 །དེ་ལ་ལན་དུ་གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་ཡང༷་རང་གི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན༷་གྱིས༷་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་ཤེས༷་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རི༷ག་པར་བྱེད་པའི་བློ་རྣམས་ཕྲེང༷་བ༷་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས༷་སུ་གཅིག་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་དུ་སྐྱེ་ན། བློ་ཕྱི་མ་འདི༷་དག་གི་སྐྱེད༷་བྱེད་གཟུང་དོ༷ན་དེ་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གལ༷་ཏེ༷་སྔ༷་ལོགས་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལ་ཁྱབ་པའང་ཡོད་དེ། བློ་རང་གི་གཟུང༷་བའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི༷་གྱུར༷་པ༷་སྟེ་གཟུང་དོན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་རང་གི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉེ་བ༷ར་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པའི་བློ་དེ༷་དག༷་མི༷་འཛི༷ན་པར༷་ནི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་ཅི༷་ལྟར༷་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཞན༷་ནི༷་འཛི༷ན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བསྐལ་པའི་བར་དུ་རང་གི་བློ་ཁོ་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །
破其遮过
གཉིས་པ་ལ། བློ་ཀུན་མྱོང་བའི་དབང་བྱས་ལན། །ཐ་མ་མི་མྱོང་འདོད་པའི་ལན། །
受作主之答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་འཕོ་བའི་ལན། །དོན་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ལན་དགག །
对外境作答
དང་པོ་ལ། ཕྱི་ཡི་དོན་གྱིས་གེགས་བྱས་ལན། །སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན། །
外境所碍之答
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ནང་གི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འཕོ་བས་ན་ཕྱི་དོན་གྱིས་ནང་བློ་བརྒྱུད་མར་འཛིན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་བདག༷་ཉིད་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་གཞན་
20-350a
བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ༷་ནུས་པ་ངེས༷་པ༷འི་ནང༷་གི༷་ཡ༷ན་ལག༷་སྟེ་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི༷་རྟག་ཏུ་གནས་བཞིན་དུ། དེ༷་དག༷་ལ༷་གཞ༷ན་ཕྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་སྟེ་བློ་ཡི་གཟུང་དོན་གཟུགས་སོགས་གང༷་གིས༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་བློ་སྔ་མ་ཡོད་ཅིང་བློ་ཕྱི་མ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དོན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །དང་པོ། ཕྱི་དོན་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དོ༷ན་ནི༷་བློའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ༷་བ༷ས་ཀྱང༷་བློ་སྔ་མ་འཛིན་པ་དེ༷་ལ༷་གེག༷ས་བྱེ༷ད་པར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཉེ་བའི་གཟུང་དོན་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན༷་དུ་ནང་གི་གཟུང་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་ནི༷་ཉེ༷་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན༷་གང་ཟག་འགས༷་ཀྱང༷་རང་གི་བློ༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་བས་ན། ཡུལ་གར་གྱི་ལྟད་མོ་སོགས་མཐོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བློ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །ཕྱི་དོན་མི་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། ཕུང་ལྔ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕྱི་དོན༷་དེ༷་ཉེབ་མི༷ན་པའི༷་གན༷ས་སྐབ༷ས་འགའ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་རང་གི་བློ་གཏན་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་ལ། རྩ༷་བ༷་མྱོང་བ་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཁོ་བོའི་བློ༷་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་སྔ་མ་ཡི༷་དྲ༷ན་པ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་འདི་འདྲའི་འདོ༷ད་པ༷་འདི་ནི་ཨ༷་རེ༷་མཛེ༷ས་སོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། འད༷ས་མ་འོངས་སོ༷གས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་གང༷་དག༷་ལ༷་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན༷་ཉེ༷་བ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ་ལ༷་ཡུལ་རང་མཚན་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་
20-350b
ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕོ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་འདས་སོགས་ད་ལྟ་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་དོན༷་ལ༷་སེམས་ཀྱིས་དཔྱོ༷ད་པ༷་ནམ་ཡང་མི༷་སྲི༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是完整的简体中文翻译：
对此回答，如果说那个也是被自己之后产生的其他意识所经验，那么如此一来，若前前意识被认知的心识如同花环一般一个接一个相连而生，则当问及"这些后来心识的所取对象是什么"时，如果回答是"刚刚前面的那个心识本身"，那么所有心识就只会执取它自己的前者，而不会转向外部的其他对象。第二，对此也有遍及的理由：心识不执取其自身所缘特性的，即作为所取对象，是直接在它前面刚刚产生的那个心识，后续心识又怎么会执取外部的其他对象呢？将会经劫而只执取自己的心识相续。
破其遮过
第二：以遍知心识为根据之答；承许最终不可知之答。
受作主之答
第一：转向外境对象之答；否定同时了知对象与识。
对外境作答
第一：外境作障碍之答；前识力量已尽之答。
外境所碍之答
第一：略说与广说。
略说
第一，不一定只执取内在的意识，因为当外部对象存在为境时会转向它，所以外境阻碍内心连续执取的说法不合理。因为前意识确定有能力在自身上缘生起其他意识的内在因素，即作为产生心识的原因恒常存在着的情况下，外在因素即心识的所取对象色等，又怎么能造成障碍呢？不会造成障碍，因为产生心识的能力只存在于前心识，与后心识极为接近，除此之外别无他物。就像合适处存在的蓝色一样。
广说
第二：依存在对象予以否定；依不存在对象予以否定。
第一，若想"外境接近为何不能造障碍"，色等外境即使作为心识对象接近，也不能对执取前心识造成障碍，因为比它更接近的内在因素所取对象存在的缘故。否则，若外境接近能造成障碍，那么当外境接近时，任何人都不会经验到自己的心识，那么观看歌舞表演等场合的自心如何能被忆念和经验呢？因为不会有经验。若想"外境不接近的情况是存在的"，对于具有五蕴的人来说，没有任何外境不接近的情况存在，因此永远不会经验自己的心识，若根本没有经验，则"我曾有过这样的心识"的前心识忆念也不会存在，所以这样的主张真是"美妙啊"（讽刺语）。
第二，对于那些缘过去未来等对象的分别，没有接近的外在所取对象，对于它们来说，由于没有因对象自相接近的力量而使心识转向外境的因，所以对现在没有自相为对象的过去等，心识的思考永远不可能发生。


 །
昔意所作尽之答
གཉིས་པ་སྔ་བློའི་ནུས་པ་ཟད་པའི་ལན་ལ། དངོས་ལས་ནུས་གཞན་འདོད་པ་དགག །གྲུབ་དོན་རང་གི་ལུགས་བཞག་པའོ། །
破除实有许别
དང་པོ་ལ། སྔ་བློའི་ནུས་པ་སྤྱི་ཟད་དགག །བྱེ་བྲག་གཟུང་ནུས་ཉམས་པ་དགག །
破昔意共作尽
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བློ་སྔ་མ་དེས་བདག༷་ལ༷་དམིགས་པའི་ཤེས༷་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེད༷་པ༷འི་ནུས༷་པ༷་ཅི་ཙམ་ཡོད་པར་བློ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ནས་རི༷མ་གྱིས༷་ཟ༷ད་པ༷་ན༷་གཟོད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ༷་གཞན༷་ལ༷་ནི༷་འཕོ༷་ཞིང་འཛིན་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷། གཉིས་པ་ལན་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། དེ་ལྟ་ན་བློ་སྔ་མ་ལས་འཕོས་མ་ཐག་པའི་དོན༷་འཛིན་པའི་བློ༷་དེ༷་ནི༷་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ་གང་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་ཏེ། རང་གི་སྔར༷་གྱི༷་བློ༷་ནི༷་ནུས་པ་ཟ༷ད་པར་འདོད་པས་ན༷་གང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཟད་པ་དེ་ནི་ཚིག་པའི་ས་བོན་བཞིན་དུ་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་དེའི་རྗེས་ཐོག་གི་བློ་དེ་དོན༷་ལ༷་ཡང་འཕོ༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། བློ༷་སྔོ༷ན་མ་དེ་མ་ཐག་ལ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ༷ར་བློ༷་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན། ཡུལ་གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་ཉེ་བར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡིད་གཟུགས་མཛེས་ལྟ་བུའི་དོན༷་གཞན༷་ལ་ལྷག་པར་ཆག༷ས་པས་སྒྲ་སོགས་གཞན་གྱི་ཤེས༷་པ་སྐྱེ་བའི་ཡིད་བྱེད་དེ་མ་ཐག་པ་ནུས༷་པ་ཉམ༷ས་པར་བྱས་པ་ན༷་ཤེས༷་པ༷་གཞན་དེ་དག་ཡུལ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ༷་བ༷་མ༷་རྟོག༷ས་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། འཐད་པ་རང་གི་རྩོད་སྤང་བརྗོད། །མི་འཐད་གཞན་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ཡིད་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་མཐུས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་གཞན་སྐྱེ་
20-351a
པ་དང་མི་སྐྱེ་པ་དེས་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་ཤེས་དྲུག་གི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མ་མཐོང་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཀུན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཡིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་ཅི༷ག་ཅར༷་རི༷གས་མི་མཐུན་པའི་འཇུག་ཤེས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ཡ༷ང་། ཡིད་གཟུགས་ལ་ལྷག་པར་གཏོད་པ་ལྟ་བུ་ཤིན༷་ཏུ་གས༷ལ་བའི༷་སེམས་གཅི༷ག་གི༷ས་འཇུག་ཤེས་གཞན་འབྱུང་པའི་ནུས་པ༷་སྐབས་དེར་ཉམ༷ས་པར༷་བྱས༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་གནས་སྐབས་དེར་ཀུན༷་གཞི༷་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཇུག་ཤེས་གཞ༷ན་འབྱུང༷་བ༷་མི༷ན་ཏེ། རླབས་རྒྱ་མཚོ་ལས་འབྱུང་ཡང་བས་རང་གི་གཡོབ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་ན་འཇུག་ཤེས་རང་རང་གི་དེ་མ་ཐག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་བ་ཅིས་ཤེས་སྙམ་ན། འཇུག་ཤེས་ཕྱི་མ་རྣམས་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་ཀུན་གཞི་གཅིག་པུ་ལས་འབྱུང་ན༷། ཡི༷ད་སྔ་མའི་འཇུག༷་པ་ནི༷་མཚུང༷ས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ༷་ཡི༷ད་ཕྱི་མ་གཞན༷་ལྟོས༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྟག་ཏུ་མ་ངེས་པར་དུ་མར་སྐྱེ་དགོས་ནའང༷་ཡི༷ད་ཀྱི་ཤེས༷་པ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རི༷མ་བཞི༷ན་དུ་སྐྱེ༷་བ་ལས་མང་པོ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བས༷་ཀྱང༷་ཕྱི་མ་སྔ་མ་ལ་རིམ་བཞིན་ལྟོས་པ༷་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ༷་ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文翻译：
昔意所作尽之答
第二，前心识能力已尽之答分为：破除实有许别力；成立自宗之论。
破除实有许别
第一分为：破前心识共能力已尽；破特殊所取能力衰减。
破昔意共作尽
第一：叙述前宗与回答。
第一，若谓前心识产生缘自己的后心识的能力，在生起后心识之后渐次耗尽，然后才转向并执取其他外部对象。
第二，回答分为：说明过失和排除争论。
第一，如此则刚刚从前心识转向的执取对象的心识是从哪一个直接心识产生的呢？因为承认自己前面的心识能力已尽，凡是生果能力已尽者，如同烧焦的种子一样不能作为因。因此，其后继的心识也不会转向对象，因为若前心识没有立刻生起后心识的能力，后心识不会产生。例如，即使对象色声等近在眼前，如果意识对美色等其他对象特别贪著，使得声等其他识立即产生的作意能力减弱，则即使对象存在，也无法了知其他识的产生，因为没有见到的缘故。
第二分为：宣说自宗争辩合理性；破斥他宗不合理性。
第一，意识趣入对象的力量决定后识是否产生，因此阿赖耶识不能作为六转识的因，因为即使有阿赖耶识作为因，也没有看到它与后识同步或相反的关系，而看到意识有同步或相反的关系，所以一切识的近取因唯是意识。
对此回答：并无此过。虽然从近取因阿赖耶识中同时可生起不同种类的转识，但当意识高度专注于色等对象时，这一极为明显的单一心会使其他转识生起的能力减弱，因此在那种情况下，其他转识不是从阿赖耶识中产生的，就像波浪虽从海洋生起，但还是依赖前波浪而生起一样。
若问：如何知道有阿赖耶识作为因时，转识各自依赖各自的等无间缘而适当产生？若后转识不依赖前识而仅从阿赖耶识生起，则后意识不应依赖前意识行相的等无间缘，那样的话应当常常不确定地多样生起，然而意识与前前相似的分别念是次第而生，而不是多个同时产生，这也完全证明后识次第依赖前识。


 །གཉིས་པ་གཞན་དག་གི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ལུགས་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ལ། རྟག་གཅིག་ཡིད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །བདག་ཡིད་ལྡན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །འདུ་བྱེད་དག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག །དང་པོ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ན་རེ། ཡི༷ད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་
20-351b
རྟག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཅི༷ག་པུ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྣའི་དབང་པོ་ནས་ཞུགས་ཏེ་གཞ༷ན་དྲི་ལ༷་ནི༷་ཆག༷ས་པ༷་ན་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཞ༷ན་ལ༷་མི༷་འགྲོ༷་སྟེ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཅིག་འཛིན་པའི་ཚེ་དབང་ཤེས༷་གཞ༷ན་མི༷་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཉེར་ལེན་སྔ་མའི་ནུས་པ་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་འཐད་པ་མི༷ན་ཏེ་སྐབས་ལ༷་ལ༷ར་རྐྱེན་ཚང་བ་ན་འཇུག་ཤེས་དྲུག་པོ་ཅི་རིགས་པར་ཅིག་ཅར༷་འབྱུང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །འདི་ལྟར་འཇུག་ཤེས་རྣམས་ཡུལ་འཇུག༷་པ་མཚུང༷ས་པར་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ཡིད་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་དུས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི་ཚེ༷་ན་ཡུལ་གཅིག་ལས་གཞ༷ན་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུར༷་ན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་ན། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གསལ་མི་གསལ་ཉེ་རིང་སོགས་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་དང་། ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་པོའི་སྒོ་ནས་གཅིག་ལ་ལྷག་པར་དོན་དུ་གཉེར་ནས་ཡིད་གཏོད་པ་སོགས་ཀྱི་མི་མཉམ་པ་མེད་ན་འཇུག་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། བྱེ་བྲག་པ་ན་རེ། བདག༷་དང་ཡི༷ད་གཉིས་པོ་ལྡན༷་པ༷་ཙམ༷་ལ༷ས་ནི༷་ཤེས་པ་རྣམས་སྐྱེ༷་ཡི་དེ་མ་ཐག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷འང༷་ཤེས་པ་མ་ལུས་པ་ཅི༷ག་ཅར༷་སྐྱེ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་འགྱུར་མེད་རྟག་ཏུ་ཚངས་བས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། བྱེད་པ་རྒྱུ་ཡིད་གཅི༷ག་ལ༷ས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ༷་བ༷་འབྲས་བུའང་གཅིག་ལས་དུ་མ་ལྷན་ཅིག་མི་བྱེད་དེ། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་རེ་རེ་ལས་མང་པོ་གཅིག་ཅར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ནའང༷་། དེར་མ་ངེས་ཏེ་གལ་ཏེ་ངེས་ན་ཅི༷་ལྟར༷་མ༷ར་མེ༷་གཅིག་སྐྱེས་བུ་དུ་མས༷་དུས་གཅིག་ཏུ་མཐོ༷ང་སྟེ། བྱེད་པ་རྒྱུ་མར་མེ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་མིག་ཤེས་དུ་མ་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བྱ་བ་གཅིག་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ནི་བྱེད་པ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་མ་ངེས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་པོ་དེས་
20-352a
གནས་སྐབས་གང་དུ་བྱ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་མི་བྱེད་པར་ངེས་ན། རྒྱུ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་རིམ༷་གྱིས༷་ཀྱང༷་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེད་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། བྱེད་པོ་གཅིག་བྱ་བ་གཅིག་བྱེད་པའི་ངེས་པ་ཁས་བླངས་པ་གང་ཞིག བྱེད་པོ་གཅིག་པུ་དེ་ལ་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་བྱེ༷་བྲག༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་དེ་རྟག་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ལས་མི་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་པ་འདི༷ས་རྒྱང་འཕེན་པས་ལུས་གཅིག་བློ་དུ་མའི་རྒྱུར་འདོད་པ་དང་། གྲངས་ཅན་པས་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས༷་བུ་བློའི་རྒྱུར༷་འདོད་པའང་མི་འཐད་པར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་གནོད་པའི་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ། གལ༷་ཏེ༷་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ༷་བྱེ༷ད་པ་ཞེས་པ་ལ༷ས་བློ་རེ་རེ་འབྱུང་བར་ངེ༷ས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ངེས་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་འདྲའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་པ་དེ་རྟག་པ་ཞིག་གམ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་ཤིང་། །གཉིས་པ་ལྟར། འདུ་བྱེད་དེ༷་སྔ་ན་མེད་པ་ཕྱིས༷་སུ་འབྱུང་ན་དེ་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་བྱུང་བ་ཡིན། བློ༷་སྔ་མ་ཉི༷ད་ལ༷ས་འབྱུང་ངོ་ཞེ༷་ན༷། བློ་ཡི་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བློ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་མོ༷ད་དེ་ནི་འ༷དོད་པ༷་ཉི༷ད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文翻译：
第二，叙述他人一切识不常同时生起的论点，分为：破常一意识所生；破我与意识结合所生；破行为所生。
第一，胜论派等说：意识是极细微的、常恒的、仅具极微无分的本性，由于它是单一的，所以当从鼻根进入而贪著于香时，不会趣向其他根与对象，由于不趣向，所以当执取一个对象时不会产生其他根识，而不是因为前近取因的能力耗尽。
对此回答：这不合理，因为在某些时候当条件齐全时，六转识能够适当地同时产生。如果转识趣入对象的产生相同，而意识唯是单一，那么任何时候都不应能了知一个以外的对象，但这明显与现量相违背。什么是相同趣入呢？从对象方面看，没有明与不明、近与远等不平等，从观察对象者方面看，没有对某一对象特别寻求、专注等不平等，则趣入相同。
第二，胜论派说：识仅从我与意的结合而生，不依赖等无间缘。
若如此，则一切识将同时产生，因为常恒不变的因素恒常具足。
他们回答：由于作者因即意识唯一，所以作业果也不会从一因同时产生多果，如同一个人在某一时刻只能做一件事，不能同时做多件事。
对此回答：这不一定。若必定如此，那一盏灯怎么能被多人同时看见？因为明显看到作者因一盏灯能产生多个眼识的作用，所以"唯一作业必定源于唯一作者"的论点不确定。
如果确定一个因在某一状态下只能做一件事，则该唯一因连续也不会有产生多识的能力，因为已承认一作者只做一作业的确定性，而这唯一作者后来也没有任何与先前不同的特性，因为它是常恒的。因此，只会停留在初始状态而不变化。
以此理论也说明了顺世外道（唯物论者）主张一以下是完整的简体中文翻译：
第二，叙述他人关于一切意识不常同时生起的论点，分为：破斥常一意生起；破斥有我意生起；破斥从行生起。
第一，胜论派等说：意识本质是极微细无分的微尘形态且恒常，由于它是单一的，所以当从鼻根进入贪著香味时，不会趋向其他根和对象，因此当执取一个对象时其他根识不会生起，并非因为近取前识的能力。
这种观点不合理，因为在某些时候当因缘具足时，六转识可以适当地同时生起。若如此，当转识趣入对象相等地生起时，由于意识仅是一个且相同，则应该在所有时候都不能了知除一个以外的对象，然而这被现量所遮破。什么是相等地趣入？在对象方面，没有明不明显、远近等不平等，以及在观察对象者方面，没有对某一特别意向而专注等不平等，则趣入相等。
第二，胜论派说：一切意识仅由我与意的结合而生，不依赖等无间缘。若如此，一切意识应当同时生起，因为恒常不变的因永远具足。他说：作者因意仅一个，所以果效作用也不会从一个产生多个同时作用，如同一个人在一个时间只能做一件事，不能同时做多件事。这不一定，若确定，那么怎么会一盏灯被多人同时看到？因为看到作者因一盏灯产生多个眼识的作用，所以说"作用必定唯一是因为作者只有一个"这种说法不确定。
若确定唯一因在任何状态下只产生一个作用，则该唯一因甚至渐次也无产生多识的能力，因为已承认一个作者只做一个作用的确定性，而且这唯一作者后来也无丝毫不同于前的特性，因为它是常法。因此将永远不动于最初状态。
依此理由，顺世外道认为一个身体是多个心识之因，以及数论派认为"知觉的我"是心识之因的观点也不合理，因为对他们的破斥理由相同。
第三，若胜论派等说：从我的功德"行作"中各别生起心识，而非一切不确定地生起。这种"行作"是常法还是无常法？若是第一种情况，前述过失仍在；若是第二种情况，这"行作"先前不存在后来生起，则从何因生起？若说从前心识生起，则心识的行作生起后心识，这正是我们所承许的。



另破所取作尽
གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་གཟུང་ནུས་ཉམས་པའི་ལན་འགོག་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
略说
དང་པོ། བློ་སྔ་མ་ཕྱི་མའི་ཉེར་ལེན་ཡིན་ཡང་གཟུང་དོན་མིན་པར་གྱུར་ནས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དོན་ལ་འཕོའོ་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། གཟུང༷་བ་ལ༷་ནི་ཤེས་པས་གཟུང༷་དོན་ཡིན་པ་ཙམ་ཉི༷ད་ཡུལ་ཅན་དེའི་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་ཡིན་པ་ལ༷ས་གཞ༷ན་པའི་གཟུང་བ་ཞེས་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མིན༷་ལ། རང་འཛིན་ཤེས་པ་རང་འདྲའི་རྣམ་པར་དངོས་སུ་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་པ་ཉི༷ད་གཟུང་བའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་གྱི། གཟུང་བ་ལས་
20-352b
གཞན་པའི་རང་འཛིན་སྐྱེད་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བར་མི་ནུས་ཤིང་། གང་ཤེས་པ་ལ་རང་ཉིད་སྣང༷་བ༷་ཡིན་ན་གཟུང༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་མེ༷ད་ལ། ཤེས་པ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བར་ནི་ཁྱོད་འདོད་ཅིང་ཤེས་པ་ཆ༷་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་ཕྲ༷་བ༷་དང་རགས་པ་སོག༷ས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་སྣང་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བཞག་ཏུ་མེ༷ད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །སྣང་བ་གཟུང་བ་ཞེས་པ་འདི་ཡུལ་དབང་བར་གྱིས་སྣང་བས་མ་ངེས་ཞེ་ན། དེ་གཟུང་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་ལན་དུའང་བཤད་པ་ཡོད་དོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། གཟུང་ལས་གཟུང་སྐྱེད་གཞན་མིན་བསྟན། །དེ་ལ་མ་ངེས་རྩོད་པ་སྤང་། །
说所取起所取非别
དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། མྱང་བྱ་སྔ་བློའི་ནུས་པ་གཉིས་ཏེ། མྱོང་བྱེད་བློ་ཕྱི་མའི་གཟུང་དོན་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པ་དང་། ཕྱི་བློ་སྐྱེད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ནུས་པ་གཉིས་ལས། སྐབས་འགར་གཟུང༷་བའི་ནུས༷་པ༷་ཉ༷མས་པར་འགྱུར༷་གྱི་བློ༷་ཕྱི་མ་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པ་གཞན༷་ཉམས་པ་མིན༷་ནོ་ཞེ་ན༷། སྔ་བློ་དེ་བློའི་ཡུལ་ཡིན་ནམ་མིན། གལ་ཏེ་མིན་ན་ནི་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ལ་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་གཟུང༷་བའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡོད་པ་ཅ༷ན་ལ༷་ནི༷་གཟུང༷་བ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ལ༷ས། སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ནུས་པ་གཞ༷ན་དུ་གྱུར་པ་ཅི་ཡང་མེ༷ད་དེ༷། འདི་ལྟར་གཟུག༷ས་སོ༷གས་ཀྱང་གཟུང་བ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་རང་བློ་སྐྱེད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མིན༷་པ༷ར་གྱུར་ན་ནི༷་གཟུགས་སོགས་རང་གི་ངོ་བོས་རང་འཛིན་གྱི་བློ༷་ལ༷་དངོ༷ས་སུ༷་ཕ༷ན་འདོ༷གས་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར་ནའང་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་གཟུགས་རང་ཉིད་བློས་གཟུང༷་བར་བྱ་བ༷འི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་རང་བློ་བསྐྱེ༷ད་པ་ལ༷ས་གཟུགས་སོགས་འདི༷་ཡི༷་རང་བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ༷་ཡི་དངོ༷ས་པོར་ངེས༷་པ༷་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གཞན༷་ཅི༷་
20-353a
ཞིག་ཡོ༷ད་དེ། གཟུང་བ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱི་རང་བློ་མི་བསྐྱེད་ལ་གཞན་པའི་ནུས་པ་འདིས་སྐྱེད་དོ་ཞེས་ཚད་མས་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནང་གི་བློ༷་ཐམས་ཅད་ལ༷འ༷ང་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ༷་ཡོ༷ད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར༷་ཡུལ་ལ་འཕོ་ཁ་མའི་བློ་སྔ་མ་དེ༷་ཡ༷ང་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ༷་ཉི༷ད་དུ་རྣམ༷་པར་གན༷ས་ཀྱི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན་འདིའི་རང་འཛིན་གྱི་བློ་མི་བསྐྱེད་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཡིན་ཏེ་བཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་སྔ་བློ་གཟུང་བ་ཡིན་ན་རང་འཛིན་པ༷་བློ་ཕྱི་མ༷་ཡི༷་ནི༷་ཉེར་ལེན༷་ཡིན་པ་དང༷་། དེས་མྱོང༷་བར་བྱ་བ༷་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སེམ༷ས་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱི༷་གཟུང༷་དོན་དུ་གྱུར་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་དགོས་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་དོན་ལ་ནི་གཟུང་དོན་ཡིན་པ་ལས་ཉེར་ལེན་ཡིན་མི་དགོས་ལ། ནང་གི་བློ་དུས་མི་མཉམ་པའི་བློ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ལ་ནི་ཉེར་ལེན་མིན་པ་མྱོང་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的简体中文翻译：
另破所取作尽
第二，破斥特殊所取能力衰减的回答分为：略说、广说和总结三部分。
略说
第一，若说前心识虽是后心识的近取因，但不再成为所取对象，从而后心识转向对象，这不合理。对于所取，除了识所取对象仅仅是能生起该识外，不存在任何其他所谓的"所取"。能直接生起自己所取识的相似影像正是所取的特征，除所取外不存在其他能生起自识者。因此，不能将二者分开，凡是在识中显现者必是所取，而前心识能在后心识中显现是你所承认的，而且对于无分别的识来说，也无法确立以细粗等差别而显现得与先前不同的理由，为什么它不成为所取？这只是一个空洞的主张罢了。如果说显现所取这一点因为境根中间显现而不确定，对此我们在"彼是所取"的回答中也有解释。
广说
第二分为：说明所取生所取非他；排除对此的不确定诤论。
说所取起所取非别
第一，对方说：前心识的所被领纳有两种能力：作为后心识的被领纳对象的能力和作为后心识近取因的能力。在某些情况下，所取的能力会衰减，而作为生起后心识本质的其他能力不会衰减。
对此回答：前心识是心的对象还是不是？如果不是，则前面所说的也不成为对象；如果是对象且具有所取特征，则除了"是所取"这一点外，不存在任何其他生起的能力。就像色等也仅凭是所取而生起自己的识，如果不是这样，则色等以自性不能直接利益自己的识，然而不是这样，色本身具有被识所取的特征，仅凭这点就能生起自己的识，除此之外，还有什么能确立其具有生起自识的能力呢？不可能用量识观察到"仅是所取不能生起自识，而是由其他能力生起"的情况。如此，对一切内在心识也都具有所取特征，因此，在未转向对象之前的前心识也正具有所取特征而存在，并无丝毫转变为他者的情况，那么它不生起自己所取的心识是由什么原因？无法确立。
因此，前心识若是所取，则必是后心所取识的近取因，也必是被它所领纳，必须是自相续前心的所取对象特征，这是确定的。对于外境，只需是所取对象，不必是近取因；而对于内在非同时的心识被其他心识所领纳，不可能有不作为近取因而被领纳的方式。


 །དེ་ཡང་ཉེར་ལེན་ཙམ་ནི་སྙོམས་འཇུག་ལས་ལྡང་སེམས་དེ་ཉེར་ལེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས་སྐྱེ་བར་བྱེ་སྨྲས་འདོད་པས་དེ་ཁོ་ནས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྲོ་ལ། མྱོང་བ་ཙམ་ནི་གཞན་སེམས་ཤེས་པས་མ་ངེས་པར་འདོད་པས་མྱོང་བ་དང་ཉེར་ལེན་ཉིས་ཚོགས་ནང་རང་གི་སེམས་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་འོས་མེད་པར་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་གྲུབ་ཅེས་སོ། །
遮不定争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། གཟུང་མིན་གཟུང་བས་མ་ངེས་སྤང་། །གཟུང་བ་གཟུང་མིན་མ་ངེས་སྤང་། །དང་པོ། ཕྱི་དང་ནང་གི་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་བཤད་པའི་དོན་འདི་མི་འཐད་དེ། ཕལ་པས་གཟུང་བྱ་མིན་པ་ཡང་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། ཕྲ་བ་རྡུལ་དང་། དྭང་བ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དང་། ཆོད་པ་དང་བསྐལ་པའི་ཕྱི་དོན་རྣམས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པའི་གཟུང་དོན་དུ་
20-353b
འགྱུར་ལ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་གཟུགས་སོགས་དང་ནི། ནང་རང་གི་སེམས་ལ་དེ༷་ལྟར༷་གཟུ༷ང་བའི༷་རང་བཞིན་ཡིན་མིན་གྱི་མཚན་ཉི༷ད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ༷་འདི༷་ནི་མ་དག༷་པའི་བློ༷་ཅ༷ན་ཕལ་པ༷་དག་གི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དེའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་མི་འགྱུར་དཔྱད་ནས། འགྱུར་བ་ལ༷་གཟུང་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ཡི༷ན་གྱི༷་རྣལ་འབྱོར་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་འདས་ཀྱི་དོན་མཐོང་ནུས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར༷་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོག༷ས་པ༷་ཚུར་མཐོང་གིས་བས༷མ་གྱིས་མི༷་ཁྱབ༷་པ་ཡིན་པས་དེའི་མཐོང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དམུས་ལོང་གིས་མིག་ལྡན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྔར་གཟུང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཕྱིས་གཟུང་བྱ་མིན་པར་གྱུར་པ་ཡོད་དེ། ཉེ་བ་རིང་དུ་སོང་བ་དང་། རགས་བ་ཕྲ་བར་སོང་བ་དང་། བར་དུ་སྒྲིབ་པས་ཆོད་ནས་བསྐལ་བར་གྱུར་པའང་ཡོད་པས་སོ་སྙམ་ན་ཡང་། གཟུགས་སོགས་དེ༷་ལ༷་ཕྲ༷་བ་དང་སྒྲིབ་པ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡི༷ས་སྔར་དབང་བློས་མངོན་སུམ་གཟུང༷་བ༷་ཡང་ཕྱིས་གཟུང༷་བར་བྱ་བ་མིན༷་པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་སྲིད་ན༷འང་གཟུག༷ས་སོ༷གས་འཛིན་པའི་བློ༷་ལ༷་ནི་སྔར༷་མེ༷ད་པའི་ཁྱད་པར་གང༷་ཞིག་ཕྱིས༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ༷་ལས་གཟུང་བ་མིན་པར་འགྱུར་བ་ནི༷་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོད་དེ། ཆ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཕྲ་རགས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ནམ་ཡང་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བ་ལས་ཕྲ་རགས་མི་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པ་དང་། བློ་ཕྱི་མ་དང་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པར་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་རྟག་ཏུ་ཚུལ་གཅིག་ལས་ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་མིན་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །
20-354a
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ར༷ང་བློ༷་སྔ་མ་བློ་གཞན་ཕྱི་མས་འཛིན༷་པར་འགྱུར༷་ན༷་ནི་དེ༷་མ༷་ཐག༷་པ༷འི་རྒྱུ༷་ཡི༷་སེམ༷ས་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཁོ་ན་རྟག་ཏུ་འཛི༷ན་པར་འགྱུར༷་བ༷་དེས༷་ན༷་དེ་སྤངས་ནས་དོན༷་གཞན༷་ནམ་ཡང་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་རོ། །
所成立自宗
གཉིས་པ་གྲུབ་དོན་བཞག་པ་ནི། གཞན་དག་གཟུང་དོན་ལ་གཟུང་བའི་ནུས་པ་དང་ཉེར་ལེན་གྱི་ནུས་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་མི་འཐད་དོ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་དོན་གཞན་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་གྱི་རང་ལུགས་ལ། ནུས་པ་ཅན་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་ནུས༷་པ༷་དུ་མ༷་དང་གཅི༷ག་པ་ཞིག་གྲུབ་པ་མེ༷ད་ཀྱང༷་རྒྱུའི་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ཀྱི་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིའམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲ༷ས་བུ་གཅི༷ག་བྱེད་པ་ད༷ང་། རྒྱུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་དུ་མ༷་བྱེ༷ད་ཅེ༷ས་སྔར་ཡང་བརྗོ༷ད་ཟིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཐུ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文翻译：
此外，仅仅作为近取因，如有部认为从定起的心识是以有色根作为近取因而生，所以不仅是近取因就能成为所取特征；而仅仅作为经验，则依他心通而不确定，所以经验与近取因两者结合才是内自心作为所取的特征，除此之外别无他法，这在他们的系统中成立。
遮不定争
第二，排除争议分为：排除非所取所取不确定；排除所取非所取不确定。
第一，对于如上所述的外内所取特征之义不合理，因为非凡夫所取的也会成为所取，如细微的微尘、清净的有色根、被遮障和隔绝的外境等都能成为瑜伽士的所取对象，因为他们也能见到他人的心识。
回答：这种区分外在所取色等和内在自心是否具有所取自性的特征的分析，是针对不清净心者凡夫的近境见，考察其是否能成为其对象，能成为对象者才称为所取，而不是依据瑜伽士而言。超越感官的对象能被见到的清净行境瑜伽士们的了悟凡夫难以思议，所以无法知道他们见到的方式是什么样的，因为那超出了自己的行境，如同盲人评判有眼者的行境一样。
第二，若想：有先前是所取后来不是所取的情况，如近者变远，粗者变细，被中间障碍物阻隔而无法企及等。
回答：色等因其细微或被遮蔽等性质，虽然先前被根识现量所取，后来可能变成不可取，然而执取色等的心识有什么先前不存在的特点后来新生，使得所取变成非所取呢？无分别的心识没有粗细等差别，且它永远只以刹那际生起，不会有不同粗细等特点，而且后心识与前心识之间不间断地持续生起时，其方式恒常如一，没有远近之别，因此不可能有变成非所取的原因。
总结
第三，总结：以如上所说的方式，自己的前心识若被后心识所取，则恒时仅取等无间因之心，因此舍弃它而了知其他对象是不可能的。
所成立自宗
第二，成立自宗：他人认为所取对象的所取能力和近取因能力不是相异不合理，因为事物有多种互异的能力。这是错误的。
自宗则认为：虽然没有成立与具能者实质不同的多种或单一的能力，但诸因事物以自性或法尔使多因能作一果，或一因能作多果，如前所述，这是缘起之力。
;


 །ག༷ལ་ཏེ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ནུས་པ་དུ་མ་ཐ་དད་དུ་མེད་ན་རྒྱུ་གཅི༷ག་ལ༷ས་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ༷་འབྱུང་བ་མིན༷་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཉེར་ལེན་གྱི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ལྟ་བུ་འགའ༷་ཞིག༷་ནི་རྒྱུ་གཅི༷ག་ལ༷ས་འབྲས་བུ་གཅི༷ག་འབྱུང་བར་སྣང་ལ། དེ་ལ་བསམས་ནས་རྒྱུ་གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། འབྲས༷་བུ༷་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ཚོག༷ས་པ་ད༷ག་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་ཡིན་གྱི་ཆ་མེད་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པས་ན་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་དོ་ཞེས་དང་། རྒྱུ་གཅི༷ག་ཀྱང༷་འབྲས་བུ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེར་ལེན་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ༷་གཉི༷ས་སུ་འགྱུར༷་བའི་ཕྱི༷ར་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་སོ་སོ་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་གཅིག་པུ་དེ༷་ནི༷་འབྲས་བུ་དུ་མ༷་བྱེ༷ད་ཅེས༷་བརྗོ༷ད་དེ། དེ་ལྟར་གཅིག་དང་དུ་
20-354b
མར་བརྗོད་པ་ལྟར་ནུས་པ་གཅིག་དང་དུ་མར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་དངོས་པོ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་སྐྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་རེ་རེས་སོ་སོར་སྐྱེད་པ་མིན་ནོ། །
破事与识等取
གཉིས་པ་དོན་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པའི་ལུགས་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བློ་སྔ་མ་གཅོད་པའི་བློ༷་ཕྱི་མ་གཞ༷ན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་དང་ནི་རྣམ༷་ཤེས༷་སྔ་མ༷་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་འཛིན༷་པར་འགྱུར༷་བས་ན་བློ་དང་དོན་གཉིས་ཀ་མ་མྱོང་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན༷། དོན་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་སྔ༷་ཕྱིར༷་ལན་གཉིས་སུ་སྣང༷་བ༷་ཅན་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ཡིད་ཀྱིས་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡུལ་ལ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དག་གི་ཡུལ་དོན༷་གཅི༷ག་ལ༷་དམིགས་ཤིང་དུས་རྟག༷་ཏུ༷་ཅིག་ཅར་མིན་པར་རི༷མ་གྱིས༷་འབྱུང་བ་མཐོང༷་བ༷་ཡི། ཨ་ཨི་ལྟ་བུའི་བརྗོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱང་ཅིག་ཅར་རིམ༷་མིན༷་དུ་སྣང་བ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཞིང༷་། ཨ་ལྟ་བུ་སྔ་མ་གཅི༷ག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱང༷་ལན་གཉི༷ས་གཉི༷ས་སུ་བློ་ལ་སྣང༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཨ་བདག༷་ཉིད་རིག་པ་ཤེས་པ་སྔ་མའི་དུས་སུ་སྣང་བ་དང༷་ཨ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་རི༷ག་པ་ཕྱི་མའི་དུས་སུའང་ཨ་སླར་ཡང་སྣང༷་བ༷འི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཤེས་པ་སྔ་མ་ནི་ཡུལ་གྱིས་ཁྱད་པར་དང་ཕྲལ་ནས་གཟུང་དུ་མེད་ལ། ཡུལ་ཅན་སྔ་མ་གསལ་བར་མྱོང་བ་ན་ཡུལ་ཡང་དེས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ལྟར་གསལ་གྱི་དེ་གཉིས་ལ་གསལ་མི་གསལ་དང་ཉེ་རིང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟོག་པའི་བློ་ཡི་གེ་ལ་རིམ་བཞིན་དམིགས་པ་ན་ཡི་གེ་རེ་རེའང་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་རེ་སྣང་ཞིང་། མིག་ཤེས་སྔ་མ་མྱོང་བའི་བློ་དེས་རང་དུས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་འཛིན་པས་ན་སྔར་གྱི་གཟུགས་དང་ད་ལྟའི་སྒྲ་ཡང་དུས་མཉམ་དུ་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །
后未受之答
དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་མ་གོད་པར་ཚང་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་གཞན་ཡོད་པར་ཞེན་པའི་
20-355a
ངོར་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་གཉིས་པ་ཤེས་པ་ཐ་མ་མི་མྱོང་བའི་ལུགས་དགག་པ་ལ། དངོས་དང་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པའོ།

以下是完整的简体中文翻译：
若说一事物不存在多种不同的能力，则一因不会产生多种不同的果。对此回答：非也。某些近取因的前后刹那等事物看似从一因生一果，考虑到这点，所以说"从一因生一果"；但实际上一切果都是从多种因缘聚合而生，而非从无分别的单一因仅生一果，这是未曾见过的。因此说"多因作一果"；而单一因依不同果也成为近取因与俱有缘两种聚合，所以从利益各种果的方面而言，这一因作多果。如此所说的一与多，虽然不是将能力成立为一与多，但通过因缘聚合的缘起，该事物自身能如此生果，只需了解这点即可，而非事物有各异能力分别产生。
破事与识等取
第二，破斥同时执取事物和意识的观点：若说后续不同的心识能同时执取外境和前识，所以不会有心与境都未被经验的过失。
回答：因为同一对象在前后二次显现，故意识对境依次思考，"等等"的词意是根识对同一对象所缘时常非同时而是依次生起；像"阿依"等表述也会非同时次第显现，而且同一个"阿"字也会在意识中二次显现，因为"阿"自身在前识中显现，然后缘"阿"的识本身被后觉知时，"阿"又再次显现。前识不能脱离对境的特点而被执取，当清楚经验前能取时，所取对象也会如其所缘般清楚，二者不会有清楚与不清楚、远近的差别。因此，当分别心依次缘执字母时，每个字母都会前后二次显现；当经验前眼识的心同时执取当时的声音时，会导致过去的色和现在的声同时显现的过失。
后未受之答
以上是针对执著认为存在能完整经验自相续心而不遗漏的其他心的观点进行论证，现在第二部分将破斥最终识不被经验的主张，分为：直接破斥和破斥排除过失的答复。
;


 །དང་པོ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་རང་བློ་བློ་གཞན་གྱིས་འཛིན་ན་བར་མ་ཆད་པར་དོན་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་མྱོང་མི་སྲིད་པའི་སྐྱོན་བཟློག་པར་དཀའ་བ་མཐོང་ནས། ག༷ལ་ཏེ༷་བློ་སྔ་མ་སྔ་མ་རིམ་བཞིན་མྱོང་ན་ཡང་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མ་ཡུལ༷་གཞན༷་ལ་འཕོ༷་བ༷་ན༷་བློ་སྔ་མ་མྱོང་བའི་སྐད་ཅིག་ཐ༷་མ༷་དེ་ནི་བློ་གཞན་གྱིས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ་མི༷ན་པར་ཡུལ་ལ་འཕོ་སྟེ། རང་བློ་བརྒྱུད་མར་མྱོང་ན་ཡུལ་མྱོང་བ་གཏན་མི་སྲིད་དོ་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཐ་མ་དེ་ནི་ཁང་སྟོང་གི་བུམ་པ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་པར་མ་ཤེས་པ་ལྟར་རང་གིས་རྩ་བ་ནས་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེར་མ་ཟད་ཇི་ལྟར་གཞན༷་གྱིས༷་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ༷་བཞི༷ན་དུ་རང་གི་བློ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་མེ༷ད་པར་ཐུལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཐ་མ་མི་མྱོང་བ་ནི་ཡུལ་མྱོང་བས་ཡིན་ན་ཡུལ་མྱོང་བ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་སྐབས་ན་བློ་མྱོང་མི་སྲིད་པས་ཡུལ་མྱོང་བའི་སྣང་བ་བར་མ་ཆད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བློ་གང་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་མ་མྱོང་བར་འདས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། བློ་རྣལ་དུ་མི་གནས་པའི་སྨྱོན་པ་ངེས་པ་གསལ་པོར་མི་སྐྱེ་བ་ལའང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་བྱས་ཞེས་དྲིས་ན་སྨྲར་མེད་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཁོ་བོས་འདི་མཐོང་འདི་ཐོས་ཞེས་གཅིག་ཀྱང་དྲན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་རང་རིག་པ་མེད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བད༷ག་གི་མྱོང༷་བ་ནི་རང་གིས་མངོ༷ན་སུམ༷་ཡི༷ན་ལ། གཞན༷་གྱི༷ས་མྱོ༷ང་བར་འགྱུ༷ར་བ་ནི་རང་གིས་མངོན་སུམ་མ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན༷། རྒྱུ་མཚན་གང༷་གིས༷་མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ༷་སྐ༷ད་བརྗོ༷ད་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་དམ་བཅའ་ཙམ་སྨྲ་ཤེས་ཀྱང་། རང་རིག་
20-355b
མི་འདོད་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་རང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའམ་བདག༷་གིས༷་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་དེ༷་གང༷་ལ༷ས་གྲུབ༷་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མིག་ཡིན་ཀྱང་རང་གིས་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རང་མི་རིག་པར་ཁྱོད་འདོད་པ་མིན་ནམ། གང་མ་མྱོང་བ་དེ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དྲན་པར་བྱེད་དུ་ཡོད་དམ་བསམ་པར་གྱིས་ཤིག །ཁོ་ན་རེ། མིག་རང་གིས་རང་མ་མཐོང་ཡང་བདག་གི་མིག་གསལ་མི་གསལ་ཞེས་རང་གིས་རྟོགས་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རང་རིག་དང་རང་གསལ་བ་མེད་ཀྱང་གཞན་རིག་ཅིང་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ཤེས་པ་རྟོགས་ནུས་སོ་སྙམ་ན། མིག་དབང་ནི་ཤེས་པ་གས༷ལ་བའི་རྒྱུ༷་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་དང་གསལ་བའི་ངོ་བོར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷ར་ཡང་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གསལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོབ་པར་འགྱུར༷་གྱི༷་གསལ༷་བ༷ར་འདོ༷ད་པ༷འི་སྟེ། ཡུལ་སྔོ་སོགས་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདི་གསལ༷་བ༷་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མིན༷་ཏེ། ཤེས་པ་གསལ་བ་ཉིད་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་ན་མིག་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལ་གསལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ། མར་མེས་བུམ་པ་གསལ་བ་ལྟ་བུའི་གསལ་ཚུལ་དང་བློས་ཤེས་པ་གསལ་བ་ལྟ་བུའི་གསལ་ཚུལ་གང་ཡང་དེ་ལ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་ཆོས་གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ༷་བར༷་མ༷་གྲུབ༷་ཀྱང༷་རང་ཡོད་ཙམ་གྱིས་གཞན་གསལ༷་ན༷་འགྲོ༷་བ་འདི༷་ཀུན་ལ་མི་གསལ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ཐམས་ཅད་གསལ༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀྱང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་རང་མ་གསལ་ཀྱང་གཞན་གསལ་བར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདག་གི་མིག་གསལ་ལོ་སྙམ་པ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བ་ཉིད་རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཐུས་ཡིན་
20-356a
གྱི། གཞན་དུ་གཞན་གྱི་མིག་བཞིན་དུ་དེ་གསལ་མི་གསལ་སུ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པར་ནུས། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བ་དེ་ཡང་རང་རིག་པས་མ་མྱོང་ན་གསལ་བར་མི་རྟོགས་ལ། མ་རྟོགས་ན་རྒྱུ་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ་དབང་པོ་རང་ཉིད་ནི་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的简体中文翻译：
第一，通过如上所述的分析，若自心被他心所取，则难以避免不可能同时经验对象和心识的过失。若说虽然前前心识依次被经验，但当相续的最后一个转向其他对象时，那最后的刹那不被其他心识所经验，而是转向对象，因为若连续经验自己的心，则根本不可能经验对象。
对此回答：那么，这最后一个就像空屋中的瓶子虽然存在却不知道它存在一样，自己根本不经验它；不仅如此，如同被他人所经验那样，自己的一切心识也会变成不被经验的状态，因为最后一个不被经验是由于经验对象的缘故，而当正在生起经验对象时，不可能经验心识，所以对于不间断有对象显现的人来说，所有产生的自心都会未被经验而过去。因此，就像问一个心智不正常的疯子"你做了什么"，他无法回答一样，以后也将完全不能回忆"我看见了这个，听见了那个"，这是极其可笑的。
第二，若说虽无自证，但因是自己相续的心，故自己的经验是自己的现量，而被他人所经验的不是自己的现量。以什么理由说出这种现量与非现量的差别？虽能说出这种仅是立宗的言辞，但若不承认自证，仅因是自相续的心就成为对自己的现量或被自己所经验，这从何而立？如同自己的眼睛虽是自己的，但自己未见到它那样，你不是承认自己不能了知自己吗？请思考：对未经验之事能以确定的方式进行回忆吗？
他说：虽眼睛不能自见，但能了知"我眼睛清楚或不清楚"，同样，虽无自证和自明，但通过了知他物和明了他物，也能了知自己的心识。
回答：眼根是明了识的因，因此虽未成立为自证和明了的本质，但依赖果识而获得"明了"的名称；所谓明了，是通过蓝色等对象的明了，而不是不依赖识而了知其为明了。若无生起明了识，眼睛作为无情物的自性怎么会有明了？因为它不可能有如灯照亮瓶子那样的明了方式，也不可能有如心了知的明了方式。
如果某法虽自性不成立为明了，但仅凭存在就能明了他法，则一切众生没有任何不明了，一切都将成为明了，所有事物都将成为一切的明了者，因为你已承认自己不明了却能明了他物。因此，认为"我的眼睛明了"是由眼产生的明了识通过自证而经验的力量，否则，如同他人的眼睛一样，谁能了知它是否明了？若由眼产生的明了识也不被自证所经验，就不能了知它是明了的，若不了知，也不能了知根的差别，因为根本身是隐蔽的。


 །དེས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གསལ་བའི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རང་རིག་ལས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུའི་འགྲེལ་བ་བཤད་པའི་སྐབས་ཏེ་གསུམ་པའོ།། །།
为他比量支分
དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མ་ནོར་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལེགས་པར་སྔོན་དུ་སོང་ནས། ད་ནི་རང་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བཞེད་པས་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་བཤད་པ་ལ། སྒྲུབ་ངག་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་བསྟན། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད། །
说总论式定义
དང་པོ་ལ། རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་པའི་དོན། །དོན་ཞེས་སྨོས་པའི་དགོས་པ་བཤད། །རབ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་དོན་སྨོས་པའོ། །
自证所述义
དང་པོ་ལ། ལོག་རྟོག་སྤོང་བའི་དགོས་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་འཐད་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ། །
说遮邪分别之由
དང་པོ། ཡང་དག་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་ནོར་བའི་ལམ་ངན་པ་སུན་འབྱིན་པའི་ངག་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་བ་སེལ་ཞིང་ཡང་དག་པའི་སྣང་བ་སྐྱེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་བཟང་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱོད་བསམ་པ་ཅན། །རྟག་ཏུ་
20-356b
བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱེད་པ་མེད། །ཁྱད་པར་རྙེད་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན། །མི་འཕྲོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཚུལ་མཐུན་པར་སྒྲུབ་དང་སུན་འབྱིན་གྱི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ནས་སྟོན་པ་ལ། སྒྲུབ་ངག་སྤྱིའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚད་མ་མདོ་ལས། གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །རང་གི་མཐོང་དོན་རབ་གསལ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པས་བློ་སྐྱོན་དོན་སྐྱོན་སྒྲ་སྐྱོན་གསུམ་བསལ་བའི་ཚིག་གི་དོན་རིམ་པར་འཆད་པ་ལ། སྤྱིར་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གི་སྐབས་འདིར་རང་གི་མཐོང་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དངོས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དེ་རྒྱུ་ངག་གི་མིང་དུ་བཏགས་པ་དེ་ལྟ་ན་རི་དྭགས་རྒྱུག་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཞན་དོན་མངོན་སུམ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ངག་དེས་འབྲས་བུ་རི་དྭགས་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་སྐྱེད་དོ་སྙམ་ན། ཚིག་ཙམ་ལས་མངོན་སུམ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དེ། ཡོད་ན་དམུས་ལོང་ལ་དུང་དཀར་པོར་བརྗོད་པས་མངོན་སུམ་སྐྱེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་རི་དྭགས་རྒྱུགས་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ལས་རྗེས་དཔག་དངོས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། ངེས་རི་དྭགས་རྒྱུག་པ་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། སྔོན་དུ་རྗེས་དཔག་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ཡིན་ན་རང་གི་མཐོང་བ་སོགས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཟེར་ན། ཐོག་མར་རང་གི་མཐོང་བ་ཞེས་སྨྲོས་པ་ལ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕ་རོལ་གྱི་ལོག་རྟོག་ཟློག་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་བསྟན༷་ཞིང་རྟོགས་པར༷་བྱ་བ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉིད་ཀྱིས་
20-357a
ཚད་མས་མཐོང༷་བ་མིན༷་ཡང༷་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཞ༷ན་དག་གིས་ཁས་བླངས་པའམ་དེ་དག་གིས་འདོད་པའི་ལུང་ལས་གྲུབ་པས་ན། དེས་མཐོང༷་བ༷་ཡང་རྒོལ་བ་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཅེས༷་གྲངས་ཅན་པ་ཁ༷་ཅིག་གིས་སྨྲ་བའི་ལོག་རྟོག་དེ༷་སྤང༷་བའི་ཕྱིར༷་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་པོ་བདག༷་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི༷་ཚིག༷་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རུང་བར་མཐོང་བ་མིན་ན་གཞན་ལ་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的简体中文翻译：
因此，一切"经验"的名言都应当了知唯由自明的心识经验、自证而成立。以上是《量理论释》现量品释的第三品。
为他比量支分
如此，在正确确立言说事物的安立方式后，以自比量和现量等成立的正理很好地先行，现在想通过比量向他人显示自己所了悟的义理，所以解说他比量分为：说总论式定义；分析阐述如何立证。
说总论式定义
第一分为：自证所述义；解释"义"字的必要；说明"显明"的意义。
自证所述义
第一分为：说明遮除邪分别的必要；善成立其合理性。
说遮邪分别之由
第一，通过宣说具有实力正理的语言来成立正确的义理、破斥错误的邪道，从而消除他人的迷惑、产生正确的显现，正如《大乘庄严经论》所言："具有善法、正理思维的人，常不被魔障碍，能获殊胜成就，能破他方，不被夺取，是圆满成熟的特征。"与此理趣相合，从立破的方式开始宣说。
总立论式方式如何？《量论》中说："他比量，能明显自所见义。"以此消除心识过失、对象过失和语言过失三种过失，依次解释其义。一般而言，在他比量的场合，明显显示自己所见义理的实际比量是果，而以因法言语名称假立，如此则"看鹿奔跑"等他义现量也将存在，因为因语言能生起见到鹿的现量果。
对此回答：单凭言语永远不能产生现量，若能产生，则对盲人说"白色海螺"就应产生现量，这不合理。因此，"看鹿奔跑"等语言能直接生起比量，并且确实能获得直接见到鹿奔跑的现量，但因为首先产生的是比量，所以确定为他比量。
若问：若具三相因的言说是他比量，为什么要说"自所见"等？首先说"自所见"这一词有其必要，因为它能遮除对方的错误分别。如何遮除？某些数论派说：因为要向他方显示和证明所立，所以能立者自己虽未以量见到，但由于对方承认或由他们所认可的经典成立，所以对方所见也是能立者自己内心所欲的所立之能立。为了遮除这种错误见解，所以说"自所见"一词。因为若自己不见到合格的能立，仅凭为他人所共许就不能成立任何东西。


 །དེ་ཡང་གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། བློ་དང་བདེ་བ་ཆོས་ཅན། སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དཔེར་ན་གཟུགས་སོགས་དེ་ཙམ་ལྔ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བཀོད་པ་ལ། དེའི་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ཀ་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ལས་ཁས་བླངས་པ་དང་རྟགས་དེ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ལས་གྲུབ་ཅིང་། སེམས་པ་ཅན་སྐྱེས་བུ་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པ་གྲངས་ཅན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐྱེས་བུ་དེ་བཅིང་གྲོལ་གྱི་གཞིར་གྱུར་ཅིང་ལུས་འདོར་ལེན་བྱེད་པའི་བདག་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་བློ་དང་བདེ་བ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་གཏན་དུ་འཇིག་པ་ཅན་དུ་སེར་སྐྱ་པ་རང་ལ་མ་གྲུབ་ན་སངས་རྒྱས་པས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཁོ་རང་གིས་མཐོང་བ་མེད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་མི་འགྲོ་ལ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་གྲུབ་ན་ཡང་དེས་སེམས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། སེམས་ལྡན་ལ་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་ཞེ་འདོད་ཁོ་ནས་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟགས་དེ་འདྲས་གང་ཡང་སྒྲུབ་མི་
20-357b
ནུས་པ་ཡིན་ཀྱང་རེ་ཞིག་སྐབས་འདིར་རང་གིས་མ་མཐོང་ལ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའམ་འདོད་པ་ཙམ་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་ནས་སྐྱོན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །
立其如理
གཉིས་པ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བ་དེའི་འཐད་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་རྩོད་སྤོང་གསུམ། །
略说
དང་པོ། རང་གིས་ཚད་མས་མཐོང་བ་མིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་སྙམ་ན། གང་རང་གི་ཚད་མས་མ་མཐོང་བ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་གྲགས་པ་ཙམ་ནི་དེ་དག་གི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པའི་ཚད་མ་རང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ན་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་མིན་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེ་མི་རིགས་ཏེ། དང་པོར་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་ཚད་མས་ཡོང༷ས་སུ་བརྟག༷ས་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་པར་ཁས་འཆེས་ནས་ལུང་དེ་ཡོང༷ས་སུ་ལེ༷ན་པ་ཡིན་པ༷འི་ཕྱིར༷་རྗེས་དཔག་གིས་ལུང་དག་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་ལས་རྗེས་དཔག་དག་པར་མི་འགྱུར་ལ། གཞལ་བྱ་གསུམ་པར་དཔྱོད་པ་ན་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་ཀྱི་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་ཡུལ༷་ལ༷་ལུང་གི་ཚིག༷་ཙམ་ཚད༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འདོ༷ད་པ་མ༷་ཡིན་ཏེ། མིག་ལྡན་གྱི་མདུན་འདིར་བུམ་པ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་བྱའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་ཚད་མར་གྱུར་ན་འགལ་བ་ཅན་གྱི་ལུང་སྣ་ཚོགས་ནས་བཤད་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་དེར༷་ནི༷་འཐད་དང་མི་འཐད་རྟོག་པའི་རྗེས༷་དཔག༷་འཇུག༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཚིག་ཙམ་གྱིས་དོན་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱི་ནང་སོ་སོའི་ལུང་ནི་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུང་ནས་བཤད་ཚད་དོན་ལ་གྲུབ་ན་བདེན་རྫུན་གང་ཡང་དབྱེ་བསལ་
20-358a
མི་སྲིད་པས་ལུང་དོན་ལ་རྗེས་དཔག་འཇུག་ཅིང་། ཞུགས་ན་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་ལུང་ཙམ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ།

以下是完整的简体中文翻译：
数论派说：心识和快乐是有法，是无心识的，因为是有生的或无常的，如同色等五唯。对此立论，其因法和宗法二者在同喻上通过佛教经典而承认，并且此因"有生灭"对于心识和快乐是通过佛教经典而成立的。而有心识的神我是常恒的，所以无生灭，这是数论派自己所承认的，这种神我被认为是束缚和解脱的基础，是舍弃和接受身体的主体。
如果心识和快乐新生和永灭在胜论派自己的系统中不成立，则仅仅因为佛教徒这样承认就能成为有生灭的理由，这是他自己未能看到的，因此不能成为正确的能立；即使成立为有生灭，也不能由此证明是无心识的，因为"有心者无生灭"仅是数论派的主观想法，而非事实，因为心本身是无常的。因此，这样的因不能证明任何东西，但在此暂时从"自己未见而仅由他人所见或承认"不能作为自己主张的能立这一角度来指出过失。
立其如理
第二，证明仅他人所见不能作为能立的合理性，分为：略说、广说和遮诤三部分。
略说
第一，若问：为何非自量所见不能作为能立？凡是自己量未见而仅在他人系统中承认的，只是他们经典中所说而已，若对此未生起如实决定的量，则不是以量力进行破立，而是仅以经典进行，这不合理。因为首先通过三种考察的量来周遍考察，然后承认完全清净的经典是对极隐蔽对象不欺诳的经典，因此接受该经典，所以是由比量来确定经典的清净，而非由经典来确定比量的清净。当考察第三类所量时，依赖于清净经典，否则对于比量的对象而言，仅经典文字并非量，如同有眼者面前瓶子有无的判断不需依赖瑜伽师一样。
如果对于所比量的对象，仅经典文字成为量，则对于各种相互矛盾的经典所说的一切义理，将无法通过比量来判断其合理与否，因为仅凭文字该义理就已成立。如此一来，由于内外各自经典有各种不同的内容，若经典所说皆成立于实际，则真假不可能区分，因此对经典义进行比量判断，若进行判断，则对比量的对象而言，仅经典不能成为量。


 །
广说
གཉིས་པ་ལ། གཞན་ལུང་གིས་རང་འདོད་མི་འགྲུབ། །རང་ལུང་དངོས་སྟོབས་མེད་ན་མིན། །
别经未立自许
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་དགག །དང་པོ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང༷་ལས་བློ་དང་བདེ་བ་སེམས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་དེ་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར༷་པ་བློ་བདེ་སེམས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ༷་ནི༷་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར༷་གཞན་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ་འདྲས་གྲངས་ཅན་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ་པ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་གྲངས་ཅན་རང་གི་ངོར་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ༷་ནི༷་ཚད༷་མར་འོས་པ་མིན༷་པ་དེ༷་བས༷་ན༷་ལུང་དེས༷་གྲུབ༷་པ་མ༷་ལུས༷་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པར་ཐལ་ཏེ། མི་རྫུན་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་དེའི་ངག་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མ་བརྟགས་ལུང་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །ཞེན་ངོར་ཡང་ནི་མ་གྲུབ་ཚུལ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་ལུང༷་དེ༷་ལྡན༷་པ་ཁས་ལེན་པ་དེ་དག་ལ༷་གྲུབ༷་བོ་ཞེ༷་ན། གང་ཟག་གང་གི༷་ལུང༷་འདིའོ་ཞེས་པའི་འབྲེལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡན་པ་གང༷་ཡི༷ན་ཏེ་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ལུང་དོན་ལ་དཔྱད་པའི་སྐབས་འདིར་གལ་ཏེ་ཚད༷་མས༷་གནོ༷ད་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷་ལུང༷་དེ༷་གང་ཟག་དཔྱོད་པ་པོ་དེ་ལ་ཅི༷་ལྟར༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མ་གྲུབ་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་དང་ལྡན༷་པ་གྲུབ་ཅེས་པ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ཚད་མ་མིན་པར་འདོད་པས་ན་ཚད་མ་མིན་ན་དེ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ལྡན་ཅེས་སུའང་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ། ལུང་དེ་ཚད་མ་མིན་ཡང་མི་ཤེས་པར་ཞེན་པས་ཁས་ལེན་པའི་ངོར་ལུང་དེས་གྲུབ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ལས་བཤད་པའི་
20-358b
སྐྱེ་འཇིག་སོགས་ཞེན་པས་ཁས་ལེན་ན་བློ་བདེ་སེམས་མེད་ཡིན་པར་ཡང་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་དང༷་འགལ༷་བ༷་བློ་བདེ་སེམས་སུ་ཁས༷་ལེན༷་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་ཁྱོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཇི༷་ལྟར༷་འགྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་འཇིག་ཁས་བླངས་པའི་རྟགས་ལས་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ༷་ཡི་དོན་ལ༷ས་གཞན༷་པ༷་གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པ་ཁས༷་ལེན༷་ན༷་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ༷་དོར༷་བྱ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པའི་ཡན༷་ལག༷་ཚད༷་མ༷་མིན༷་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་ཡིན་ན་བློ་བདེ་སེམས་སུའང་ལུང་གིས་འགྲུབ་ལ། ལུང་དེ་ཚད་མ་མིན་ན་བློ་བདེ་སེམས་མེད་དུ་ལུང་དེས་མི་འགྲུབ་པས། རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་གང་རུང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཕ་རོལ་གྱི་ཁས་བླངས་ཙམ་ལ་རེ་བ་ནི་ཁོ་བོས་ཁྱོད་གསོད་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོའི་མགོན་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པ་ལྟར་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ།

 །
广说
གཉིས་པ་ལ། གཞན་ལུང་གིས་རང་འདོད་མི་འགྲུབ། །རང་ལུང་དངོས་སྟོབས་མེད་ན་མིན། །
别经未立自许
དང་པོ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་དགག །དང་པོ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང༷་ལས་བློ་དང་བདེ་བ་སེམས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་དེ་ལས་གཞན༷་དུ་གྱུར༷་པ་བློ་བདེ་སེམས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ༷་ནི༷་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར༷་གཞན་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ་འདྲས་གྲངས་ཅན་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ་པ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་གྲངས་ཅན་རང་གི་ངོར་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ༷་ནི༷་ཚད༷་མར་འོས་པ་མིན༷་པ་དེ༷་བས༷་ན༷་ལུང་དེས༷་གྲུབ༷་པ་མ༷་ལུས༷་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་པར་ཐལ་ཏེ། མི་རྫུན་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་དེའི་ངག་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མ་བརྟགས་ལུང་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །ཞེན་ངོར་ཡང་ནི་མ་གྲུབ་ཚུལ། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་ལུང༷་དེ༷་ལྡན༷་པ་ཁས་ལེན་པ་དེ་དག་ལ༷་གྲུབ༷་བོ་ཞེ༷་ན། གང་ཟག་གང་གི༷་ལུང༷་འདིའོ་ཞེས་པའི་འབྲེལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡན་པ་གང༷་ཡི༷ན་ཏེ་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ལུང་དོན་ལ་དཔྱད་པའི་སྐབས་འདིར་གལ་ཏེ་ཚད༷་མས༷་གནོ༷ད་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷་ལུང༷་དེ༷་གང་ཟག་དཔྱོད་པ་པོ་དེ་ལ་ཅི༷་ལྟར༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མ་གྲུབ་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་དང་ལྡན༷་པ་གྲུབ་ཅེས་པ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ཚད་མ་མིན་པར་འདོད་པས་ན་ཚད་མ་མིན་ན་དེ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ལྡན་ཅེས་སུའང་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ། ལུང་དེ་ཚད་མ་མིན་ཡང་མི་ཤེས་པར་ཞེན་པས་ཁས་ལེན་པའི་ངོར་ལུང་དེས་གྲུབ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ལས་བཤད་པའི་
20-358b
སྐྱེ་འཇིག་སོགས་ཞེན་པས་ཁས་ལེན་ན་བློ་བདེ་སེམས་མེད་ཡིན་པར་ཡང་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་དང༷་འགལ༷་བ༷་བློ་བདེ་སེམས་སུ་ཁས༷་ལེན༷་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་ཁྱོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཇི༷་ལྟར༷་འགྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་འཇིག་ཁས་བླངས་པའི་རྟགས་ལས་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ༷་ཡི་དོན་ལ༷ས་གཞན༷་པ༷་གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པ་ཁས༷་ལེན༷་ན༷་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དེ༷་དོར༷་བྱ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པའི་ཡན༷་ལག༷་ཚད༷་མ༷་མིན༷་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་ཡིན་ན་བློ་བདེ་སེམས་སུའང་ལུང་གིས་འགྲུབ་ལ། ལུང་དེ་ཚད་མ་མིན་ན་བློ་བདེ་སེམས་མེད་དུ་ལུང་དེས་མི་འགྲུབ་པས། རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་གང་རུང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཕ་རོལ་གྱི་ཁས་བླངས་ཙམ་ལ་རེ་བ་ནི་ཁོ་བོས་ཁྱོད་གསོད་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོའི་མགོན་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པ་ལྟར་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
广说
第二部分
其他经典不能建立自己所主张。若自己的经典没有实际力量则不行。
第一部分
陈述逻辑论证和反驳其回应。
首先，佛教经典中证明意识和快乐是心的内容时，为了反驳这一点，那些与此不同的、证明意识和快乐不是心的论证，就会引用佛教经典作为证据。因此，当数论派试图用这种佛教经典来证明自己的主张时，对于在数论派自己看来并不认为是正确经典的佛教经典，它不适合作为有效量。因此，通过这种经典所建立的一切都不能被正确地证明，这就像接受某人是说谎者后，却想用他的话作为证据一样。
第二部分
仅凭未经审查的经典不能作为证明。也不能在认同的层面上成立的方式。
首先，如果说那些接受该经典的人认为它已成立，那么什么人与哪部经典有着自然联系呢？经典和人之间没有自然的联系。在这种通过推理考察经典意义的情况下，如果经典被有效量所否定，那么它如何能对考察者成立呢？不能成立。如果是这样，那么说"它与持有者成立"就没有意义。因此，由于你认为佛教经典不是有效量，如果不是有效量，就不应该说它对接受者"成立"。
其次，即使那经典不是有效量，也不能说因为执著而接受它的人认为它成立。如果从佛教经典中接受生灭等概念，却又接受与此相矛盾的"意识和快乐不是心"的主张，那么你如何能够证明你所希望证明的内容呢？不能成立。如果从接受生灭的标志而接受与佛教经典不同的数论派观点，那么佛教经典就应该被舍弃，因此它不能成为证明的有效组成部分。
如果佛教徒接受的是有效量的证明，那么"意识和快乐是心"也由经典成立；如果该经典不是有效量，那么"意识和快乐不是心"也不能由该经典证明。因此，由于论证与所证任一将被破坏，仅仅依靠对方的承认而不是自己立场的正理来证明所证，就像说"我要杀你，请你做我的保护者"一样可笑。


 །
引经无事势则非理
གཉིས་པ་ལ། དོན་ལ་འཐད་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས། །སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ན་དེ་མི་འགྲུབ། །
应理须能立因
དང་པོ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ན་སྟོན་པར་རིགས། །སྟོན་དུ་མེད་པའི་གཞན་ལན་དགག །དང་པོ། གྲངས་ཅན་པ་ར༷ང་ཉིད་ཀྱིས་བློ་བདེ་སེམས་མེད་དུ་ངེས་པར་རྟོག༷ས་པའི་བློ་དེ་རྒྱུ་མཚན་གང༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བར་གྱུར༷་པ༷་ཡི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དེ༷་ནི༷་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཅིས༷་མ༷་བརྗོ༷ད་དེ། རང་གི་ངོར་ཚད་མར་མ་གྲུབ་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་འདོད་ལ་ལུང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་ལས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་མི་བདེན་ལ། སེར་སྐྱ་པའི་ལུང་བདེན་པའི་རིག༷ས་པ༷་ག༷ང་གིས༷་གྲངས་ཅན་པའི་ལུང༷་ཚད་མར་འཛིན༷་པ༷་ཡིན་ན། རིགས་
20-359a
པ་དེ་སྟོན་ཅིག་དང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེ༷་ནི༷་སངས་རྒྱས་པ་འདི༷ས་ཀྱང༷་ཅིས༷་མི༷་འཛི༷ན་ཏེ། རིགས་པས་གྲུབ་པ་ལ་སུས་ཀྱང་གཞན་དུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་མེད་ན་ནི་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་པ་བསྟན་དུ་མེད་ཀྱང་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་པས་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད་དེ་འདྲའི་རྣལ་མངོན་དེ་རྒྱུ་མེད་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་ན། དེ་འདྲའི་རྣལ་མངོན་མེད་པའི་སྔར༷་ནི༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ཐབས་དམ་པ་གང༷་དག༷་གི༷ས་ཐ༷་མ༷ལ་པར༷་གྱུར་པ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་གནས་ཤིང་། དབང་འདས་ཀྱི་དོན་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྐབས་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཤེས་ཤིང་གོམས་པ་ལས་ཕྱིས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པར་གྱུར་ནས་དབང་འདས་ཀྱི་དོན་དེ་རྟོག༷ས་པ༷་དང༷་། རྟོགས་བྱེད་རྣལ་འབྱོར་པའི་དབ༷ང་པོ༷་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང༷་བའི༷་སྒྲུབ༷་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་དེ༷་ད༷ག་དབང་འདས་དེའི༷་དོན༷་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ལ་ནུས༷་པ་ཡོད་པར་ཤེས༷་པ་ལ༷་རྣལ་མངོན་གྱིས་དེ་འདྲའི་དོན་མཐོང་བར་སྒྲུབ་ནུས༷་པ་ཡི༷ན་གྱི། དེ་འདྲའི་རྣལ་མངོན་འབྱུང་དུ་རུང་བར་མི་དཔོག་པ་ལ་རྣལ་མངོན་གྱིས་དེ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པས་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། འགྲུབ་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པའང་ཡོད་དེ། རྣལ་མངོན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྗོད་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡང་ཐར་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་ལའང་འཁོར་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་གཉིས་དང་འགལ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བསྐལ་པའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡོད་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཐུས་
20-359b
མཐོང་བ་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་། དེ་འདྲའི་བསམ་གཏན་སོགས་རྣལ་མངོན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ཀྱང་། བློ་བདེ་སེམས་སུ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་འདི་ལ་ད་ལྟ་མི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཕྱིས་སུ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པས་ན། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་འདི་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པས་གནོད་དོ། །ཚིག་བཅད་འདི་གོ་སླ་བར་བསྡེབ་ན། །སྔར་ནི་ཐ་མལ་པར་གྱུར་པས། །སྒྲུབ་བྱེད་གང་གིས་དབང་པོ་དང་། །རྟོགས་པ་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་དེ་དག །དེའི་དོན་ནུས་ཤེས་ལ་ནུས་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། མདོར་ན་རྣལ་མངོན་སྐྱེད་པའི་ཐབས་འདི་ལ་བརྟེན་ན་བློ་བདེ་སེམས་མེད་མཐོང་ངེས་སོ་སྙམ་པའི་ཚད་མ་ཡོད་ན་བློ་བདེ་སེམས་མེད་ད་ལྟ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་ཀྱང་རིགས་པ་དེས་འགྲུབ་ནུས་མོད། ཅི་འདྲའི་རྣལ་མངོན་གྲུབ་ཀྱང་བློ་བདེ་སེམས་མེད་ནི་དངོས་པོའི་གཤིས་ལ་མེད་པས་མཐོང་མི་སྲིད་པར་གྲུབ་པས་ན་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅེས་སོ།

引经无事势则非理
第二部分
事理上成立需要证明手段。若无证明手段则不能成立。
应理须能立因
第一部分
有证明手段应当展示。驳斥他人没有能展示的回应。
首先，数论派自己确定意识和快乐非心的认识是从什么原因产生的？为何不向佛教徒陈述那个证明手段？对于自己不认为有效的佛教经典的证明手段有什么用呢？如果说"我们依靠经典而有此主张，而你们不接受经典，所以我没有陈述"，那么你说你的经典如此讲述确实如此，然而你认为佛教经典不真实，而数论派经典真实，那么你用什么道理认为数论派经典是有效量？请展示那个道理，那么通过实力（实证）建立的道理，为何佛教徒也不能接受呢？因为对于由理证所成立的内容，任何人都不能否认。如果没有道理，则根本不应该被接受，因为没有有效量。
第二部分
即使在常人视域内无法展示道理，也不意味着它不存在，因为它是通过瑜伽现量所见到的，所以不能被道理否定——如果你这样说的话。假设是这样，这种瑜伽现量不可能无因突然产生，因此，在尚未获得这种瑜伽现量之前，通过什么殊胜的证明方法，使得仅处于常人见地层面、不能见到超感官对象的情况下，了解并熟悉那证明方法后，之后成为瑜伽行者并理解那超感官对象，以及能产生这样理解的瑜伽行者感官的证明方法，知道它们具有看见超感官对象的能力，才能证明通过瑜伽现量看到这类对象。如果不能推断出这种瑜伽现量可能产生，那么说"瑜伽现量见到它"什么也证明不了。若能证明，那么石女儿子等也应该存在，因为可以说"瑜伽现量见到"而成立。
我们关于解脱这一隐蔽对象，也是依靠与轮回原因无明和渴爱相违的空性见解，通过实力证明解脱的道路。此外，对于劫波事物等应该可见的存在，通过瑜伽行者的力量见到它们并无障碍，对于这种禅定等瑜伽现量虽有证明方法，但对于"意识和快乐是心"的现量见到，在现在不能见到的原因以及未来能见到的原因，不可能通过实力证明，因此，就像不可能产生见到石女儿子的瑜伽现量一样，这里也因无证明而被否定。
如果将这段偈颂简明组合："以前处于常人状态，以什么证明手段产生感官和理解，这些证明方法在知道其对象有能力时才有效。"意思是：总之，如果有能确信"依靠此方法可产生见到意识和快乐非心的瑜伽现量"的有效量，那么尽管"意识和快乐非心"现在是隐蔽的，也能通过这种道理证明。但无论成就何种瑜伽现量，在事物本性中根本不存在"意识和快乐非心"，所以不可能见到，因此无证明手段。


 །བློ་བདེ་སེམས་མེད་དང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྟོན་ཏུ་མེད་དོ་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ད་ལྟ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་རྟགས་སམ་ཕྱིས་སུ་མཐོང་རུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་གང༷་དང་ཡང༷་འབྲེལ༷་བ༷་རྣ༷མ་པར་ཆ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེའི་རང་མཚན་དངོས་སུ་མཐོང་བ་ལྟ་ཅི། སྤྱིས༷་ཀྱང༷་སྟེ་སྤྱི་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་མ༷་ཡི༷ན་པའི༷་དོན༷་དེ༷་ལྟ་བུ་དག༷་ལ༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ཚུལ་དཔྱོད་པ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་འགོད་པ་དོན་མེད་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་གང་གིས་ཀྱང་འགྲུབ་མི་སྲིད་པས་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །
无能立因则不成
གཉིས་པ་ལ། 
20-360a
མདོར་བསྟན་དང་ནི་རྒྱས་བཤད་གཉིས། །
略说
དང་པོ། གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེ་ཇི་སྲིད་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ལུང་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རུང་བས་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་སྐྱེ་འཇིག་ཏུ་འདོད་པའི་ལུང་དེས་བློ་བདེ་སེམས་མེད་སྒྲུབ་ཏུ་རུང་ཞིང་། རྒོལ་བའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱེས༷་བུའི༷་བས༷མ་པའི༷་དབ༷ང་གིས༷་ནི༷་གྲུབ་པར་སོང་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་བསམ་པས་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར་དངོས་པོའི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་དང་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་མིན༷་པར་འཇོག༷་ན༷་ཅི་ལྟར་བཞག་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན༷་ཚི༷གས་ཡང་དག་དང་། གཏན་ཚིགས་དེ༷ར་སྣང༷་བ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་མེ༷ད་པར་སྐྱེས་བུའི་བློས་གཏན་ཚིགས་སུ་རློམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་ཡིན་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པར་བཟུང་བ་ཐམས་ཅད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་བསམ་པའམ་དེས་བཞག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི༷་དངོས༷་པོའི་དོན་ལ་རྟེན༷་པ་མིན༷་པར་སྐྱེས་བུའི་བློ་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དོན་ཡོད་དེ་ཤེས་ཚོགས་ན་འགྲུབ། །དེ་མིན་གཉིས་ཀའི་ངོར་མི་འགྲུབ། །དང་པོ། གཏན་ཚིགས་ནི་སྐྱེས་བུས་ཞེན་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་སྟེ། ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་དོན༷་ལ་ཡོ༷ད་པ་དང་ཡོད་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་དང་བཅས༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། དོན་ལ་མེ༷ད་པ༷་ལ་ཡོད་པ་ལྟར་ཤེས༷་པ༷ས་དོན་དེ་སྒྲུབ༷་པར་བྱེ༷ད་ནུས་པ་མི༷ན་ལ། དོན་ལ་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་དེ་ཇི་བཞིན་མ་ཤེས་པར་རྟགས་སུ་མ་བཀོད་ནས། བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས༷་པོ་དང༷་འབྲེལ༷་བ་མེ༷ད་པའི༷་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་རློམ་པ་ནི་རྟོག༷ས་པ༷་ཡིན་པར་སེམས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ་དང༷་མཚུང༷ས་ཏེ། བརྟགས་ན་རྟགས་དེ་ལས་
20-360b
དེ་རྟོགས་ངེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་དཔྱོད་སྐྱེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དཔེར་ན་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པའམ་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པའོ་སྙམ་པ་དང་རླངས་པ་ལ་དུ་བར་བཟུང་ནས་དེ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་བློ་བདེ་སེམས་མེད་ཀྱང་ཡོད་དུ་ཆུག་ནའང་སྐྱེ་འཇིག་གི་རྟགས་ལས་དེ་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་རློམ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཀྱང་དེས་དེ་འགྲུབ་ཚུལ་མི་ཤེས་པའི་ངོར་ནི་རྟགས་ཡང་དག་དེ་དང་ལྟར་སྣང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་ལ་རྟགས་ལས་རྟོགས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་རློམ་ཞེས་བྱའོ།

意识快乐非心与瑜伽现量的关系若无法证明，即使用一般方式也不能展示
对于这样的所证，与现在能够证明的因相或将来可见的证明手段完全断绝关联，因此不仅无法直接见到其自相，甚至连通过共相方式也不能作为所证而安立证明手段的对象。对于这种对象，完全没有考察所证与能证关系的方法，因此向佛教徒提出其证明手段毫无意义，因为不可能由任何证明手段成立，仅仅成为一种主张而已。
无能立因则不成
第二部分
略说与广说二者
略说
首先，只要他人所接受的经典被认为是正确的经典，那么对他而言该经典可以作为证明手段。因此，对佛教徒而言，认为有生灭的经典可以用来证明"意识和快乐非心"，这将根据辩论者的意愿而成立——如果这样说的话。仅仅因为人的想法而成立并不意味着事物真的如此成立。如果是这样，那么按照人们所分别的方式确立事物的真实性与非真实性，只要认为如此便可成立，那么正确的因相与仅仅显现为因相之间就没有区别，凡是人们想象为因相的都将成为正确因相，而即使是正确因相却被认为不成立的都将变成似因相。这是因为人的想法或由此建立的证明因相并非依赖于事物本身，而仅仅依赖于人的心识。
广说
事物存在且为所知聚则成立。否则对双方都不成立。
首先，因相不仅仅跟随人的执著，而是依赖于三个条件：事物上确实存在，对它的存在有正确认识，以及与此相应。对不存在的事物，即使认为它存在，也不能证明该对象；即使事物上存在，但没有如实了解而未作为因相提出，从与所证事物无关的因相中认为了解所证，虽然认为是了解，却与完全不了解相同。经过分析，从那个因相中必然了解到它的理由并不存在，仅仅是依靠错误理由而产生的臆测而已。例如，认为"因为是所量故，声音是无常的或由微尘构成的"，或者将蒸汽误认为烟而从中推知有火，这些都是如此。因此，即使"意识和快乐非心"真的存在，从生灭因相中认识它也仅仅是一种自以为是罢了。
所以，即使是正确因相，对于不了解它如何证明的人来说，正确因相与似因相没有区别，对于这种情况不称为"从因相中了解"，而是称为"依靠理由的自以为是"。


 །གཉིས་པ། བློ་བདེ་སེམས་མེད་ལྟ་བུ་ལ་རྟགས་ཡང་དག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ན། རྟགས་ཡང་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ར༷ང་བཞི༷ན་ད༷ང་ནི༷་འབྲས༷་བུ༷་སྟེ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོའམ༷། ཡང་ན་སྣང༷་དུ་རུང་བ༷་མཐོང༷་བ༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དེ་མི་དམིགས་པ་དགག་པའི་རྟག༷ས་གང་རུང་ལས་མི་འདའ་ལ། བློ་བདེ་སེམས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་འདི་དེ་དག་གི་ནང་དུ་འདུས་ལ་སྒྲུབ་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ༷་བ་དེ༷་བློས་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་དངོ༷ས་པོ་རང་ལ༷་གྲུབ༷་པ་ཞིག་ཡི༷ན་ན༷་གྲངས་ཅན་ར༷ང་ལ༷་ཡང་ཅི༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་མ༷་གྲུབ༷་སྟེ་གྲུབ་དགོས་ལ། རང་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་ན་གཞན༷་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ཅན་གྱིས༷་ཀྱང༷་གཞ༷ན་གྲངས་ཅན་པའི་སྒྲུབ་ངག་བརྗོད་པ་དེ་ལ༷ས་རྟོག༷ས་པར༷་མི༷་རིག༷ས་ཏེ་རྟགས་དེས་དེ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་སོ། །
遮迁
གསུམ་པ་རྩོད་སྤང་ནི། གཞན་གྱི་ཁས་བླངས་རྟགས་སུ་འགོད་མི་རུང་ན་ཁྱོད་དང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོའི་ཁས་བླངས་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་མི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞ༷ན་གྱིས༷་ཀུན་ཏུ་བརྟག༷ས་པའི་
20-361a
ཁས་བླངས་རྟགས་སུ་བཀོད་པ༷་ཡིས༷་ཁོ་རང་གི་མི་འདོད་པའི་ཆོས་གཞན་ཐལ༷་བ༷་སྒྲུབ༷་པ༷་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཐལ་བ་དེ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྟགས་དེ་གཉི༷ས་ཀ་འབྲེལ༷་བའི་ཕྱིར༷་ཁྱབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་གཅི༷ག་པོ་མེ༷ད་ན༷་གཞ༷ན་ཅིག་ཤོས་ཁྱབ་བྱ་རྟགས་དག་ཀྱང་མི་གྲུབ་པར་དགག༷་པའི་ཕྱིར་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་པས་བ་ལང་གི་སྤྱི་ཆ་མེད་གཅིག་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཕྲོད་འདུས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ། བ་ལང་གི་སྤྱི་ཆོས་ཅན། ཆ་དུ་མ་དང་བཅས་པར་ཐལ། རང་གི་གསལ་བ་དུ་མ་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཕྲོད་འདུས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ན། རྟགས་དེ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མིན་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོའི་ཁས་བླངས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་གྲུབ་ན་ཆ་དུ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་ཡུལ་དུ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆ་ཐ་དད་མེད་ན་དུ་མ་དང་འབྲེལ་མི་སྲིད་པའི་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པས་ན་དེས་ཆ་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཞིག་སྒྲུབ་པ་མིན་གྱི་ཆ་མེད་ཀྱི་སྤྱི་འདོད་པའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁོ་རང་གི་ཁས་ལེན་གྱིས་གནོད་པར་སྟོན་པ་སྟེ་ཐལ་བའི་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆ་དུ་མ་དེ་མེད་ན་ཁས་བླངས་པའི་རྟགས་དེ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ཁས་བླངས་རྟགས་སུ་བཀོད་པས་མི་འདོད་པ་ཙམ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི། བློ་བདེ་སེམས་མེད་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཁས་བླངས་ཙམ་ཀྱིས་གང་ཡང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

第二部分
对于"意识和快乐非心"这样的[主张]，如果有正确因相的证明手段，所有正确因相不外乎是自性因和果性因这两种能立因相，或者是应该可见而未见的无所得的遮遣因相。"意识和快乐非心"的证明包含在这些范围内，且属于能立因相。如果因与所立法之间的不可分离的关系不仅仅是心的假设，而是在事物自身上成立，那么为何数论派自身不能成立它呢？应当能够成立。若自身不能成立，那么他者——接受佛教经典的人，也不应该从数论派的立宗语中获得理解，因为没有那个因相能成立这一点的理由。
遮迁（断除异议）
第三部分辩论解答
如果不应使用他人的承认作为因相，那么你和过去的论师们为什么也会用对方的承认作为因相来证明[对方]不想接受的结论呢？
他人完全假设的承认用作因相，以此证明他自己不愿接受的其他后果性质，是因为所证的后果和作为证明的因相二者相关联，所以当能遍的单一所证不存在时，也否定了所遍的因相的成立。例如，胜论派认为牛的共相是无分一体，同时与所有个体通过和合关系相连接，对此我们立论：牛的共相，应该具有多分，因为同时与多个个体通过和合关系相连接故。这里因相虽非以量成立，但由对方承认而成立。若此因相成立，则必有多分，因为若没有与多个关联对象相连的不同部分，就不可能与多个[对象]相关联，这一因法关系得以成立，所以并非在证明具有多分的共相，而是显示无分共相的主张被他们自己的承认所破斥。后果因相的所立"多分"若不存在，则所承认的因相也不可能存在，证明这一后果时，用承认作为因相可以成立不想接受的[结论]，但对于"意识和快乐非心"这种自立论证，仅凭承认无法成立任何东西。


 །
说实质目的
གཉིས་པ་དོན་སྨོས་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་རྩོད་སྤང་གསུམ། །
略说
དང་པོ། མདོ་ལས་དོན༷་ཞེས་སྨོས༷་པ་དེ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ལུང་ལས་བཤད་པའི་ཚིག་ཙམ་དང་མིང་འདོགས་ལུགས་ཀྱི་སྒྲ༷་ཙམ་འཇུག་པ་དག༷་ད༷ང་། རྒོལ་བ་རང་གི་རྟོག༷་པ༷ས་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲུབ་
20-361b
བྱེད་བཀོད་པ་རྣམས་རྟག༷ས་ཡང་དག་ཉིད་མིན་པར་སྒྲུབ༷་པའི་དོན༷་དུ་ཡིན་ཏེ༷། དཔེར་ན། སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། ཞེ་འདོད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལས། རྡུལ་ཕྲན་སྒྲིབ་པ་མིན་ཏེ། ལུས་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། འུག་པ་པས་རིང་ཐུང་སོགས་ཚད་མངོན་སུམ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་ལུས་ཅན་མིན་པའི་མིང་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཤིང་སེམས་པ་དང་ལྡན་ཏེ། ཤུན་པགས་བཤུས་ན་འཆི་བའི་ཕྱིར། ལྟ་བུ་རྣམས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དང་། རང་གི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ། སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལས་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བུ་སོགས་ཚིག་ཙམ་དང་། ཞེ་འདོད་ཀྱི་རྟགས་སུ་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། ནུས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་ལ། དེས་ན་སྒྲ་ཙམ་དང་རྟོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དུ་བ་ལས་མེ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རྟགས་རང་གི་དོན༷་གྱི་ངོ་བོ་ལ༷ས་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན༷་ནི༷་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། རྟོག་ལུང་ཙམ་རྟགས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །བརྗོད་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། ཅིའི་ཕྱིར་རང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་དང་ལུང་དག་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་སུ་རྟོག་པ་ཙམ་དང་བརྗོད་བྱ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པའི་ལུང་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་རྟོག༷་པ་དང༷་ལུང་དེ་དག༷་བྱེ༷ད་པ༷་པོའི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་དང༷་རྗེས༷་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཙམ་ལས་དངོས་པོའི་དོན་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༷་། དེ་དག་དངོ༷ས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ༷ས་གཞན༷་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འཁྲུལ་སྲི༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་ཚད་མས་ངེས་པ་མེད་པའི་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་རྟགས་དང་ལུང་གི་སྒྲ་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བཏག༷ས་པ༷་
20-362a
དག༷་ནི༷་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་འཁྲུལ་ན་སྐྱེས༷་བུའི་རྟོག་པ་དང་ལུང་ནས་བཤད་ཚད་བདེན་དགོས་ན་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ་བཞག་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ཚིག་གཉིས་དངོས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །བརྒྱུད་ནས་ཡིན་མིན་ཁྱད་པར་ཡོད། །དང་པོ། ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་རང་གི་དོན༷་གྱིས༷་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན༷་རྟོག༷ས་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོང་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་འགྲུབ་པ་ལ་ཕྱོགས་ཏེ་དམ་བཅའི་ཚིག་ཙམ་དང༷་། གཏན༷་ཚི༷གས་ཙམ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ལ་མར་མེས་མུན་པ་སེལ་བ་ལྟར་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་དེ། དེས༷་ན༷་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་དག༷་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར༷་བྱེ༷ད་པར༷་གན༷ས་པ་མ་ཡི༷ན་ཏེ། ཡིན་ན་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་པས་སུ་ཡང་ཕོངས་པ་མི་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དོན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ལས་འོང་གི་སྒྲ་ཙམ་དང་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་ཞེས་སྟོན་པའོ།

说实质目的
第二部分目的说明有三：略说、广说、辩论解答
略说
首先，经中所说的"实质"，是为了证明：即使因相在实际上不成立，仅凭经典中所说的词句、名称的使用方式的言词，以及辩论者自己的分别遍计的证明手段，都不是正确的因相。例如，"声音是常住的，因为经典中这样说故"，或"因为是虚空的属性故"，或仅凭主观意愿的名称，如"微尘不是障碍物，因为不是有身体的故"，或者如奥义书派将长短等无法用感官度量的对象命名为"无身体"，以及"树木有意识，因为剥皮后会死故"等，如前所述，还有自己分别遍计的"声音是常住的，因为它属于立宗或同品之一故"等，仅凭言词或主观认为的因相不能证明事物，若能证明，则一切事物都能被证明，这是不合理的。因此，不依赖于言词和分别，而是如从烟推知火一样，因相自身的本质成立所立义，这才是正确的。
广说
第二部分包括：
分别和经典仅凭自身不是因相的证明手段
言词仅凭自身不是证明手段的方式
首先，为什么仅凭自己的分别和经典作为因相不能成为证明手段？由于人的想法可以产生各种各样的分别，表达各种对象的不同经典也很多，但这些分别和经典仅与作者的意愿相关联，而与事物的不可分离关系无关。又因为它们可能与事物实际情况相违而产生错误，所以将未经有效量确定为正确的假设因相和经典言词认为是正确证明手段是错误的。如果不是错误的，那么人的所有想法和经典所说的一切都必须是真实的，那么相互矛盾的各种安立在认知对象中就不可能存在了。
第二部分：
两种言词直接不是证明手段
间接是与不是的区别
首先，三相具足的因相通过自身的意义使人了解所立义，这是由事物自身的力量所产生的，因此，对于所立义的成立，仅仅立宗的言词和因相的表述本身并不像灯照明黑暗那样具有证明能力。因此，立宗和因相的表述本身并不以其自身本质成为证明所立义的手段，如果是这样，仅凭言词就能成立事物，那么任何人都不会经历贫困。因此，只有依靠事物自身力量所安立的推理才能成立所立义，而这来自于事物本身的实际情况，不是仅跟随言词和分别而已，所以最重要的是在实质上成立——这就是此处所要表明的。


 །གཉིས་པ་ལ། ཕྱོགས་ཚིག་བརྒྱུད་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །གཏན་ཚིགས་བརྒྱུད་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དང་པོ། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཚིག་འདི་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཕྱོག༷ས་ཀྱི་ཚིག༷་དེ་ནི༷་དེ་སྐད་སྨྲ་བ༷་པོའི༷་རང་གི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་བས༷མ་པ༷་གཞན་ལ་སྟོན༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ན༷་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་པ་པོའི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ཚད་མ་ཡི༷ན་གྱི་དེ༷་ལ༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ད༷ག་སྐྱེ༷་པའི་ཕྱིར༷་དམ་བཅའི་དོན་དེ་དངོ༷ས་སུ༷་སྒྲུབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ་མིན༷་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པ་མ་མཐོང་གི་བར་དུ་དེ་ལྟར་ངེས་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ནུས་ན་སྐྱེས་བུས་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་འགྲུབ་
20-362b
པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ༷་པར༷་བྱ་བ༷འམ་དམ་བཅའ་ཙམ་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་དངོས་སུ་མི་འགྲུབ་པར་མ་ཟད། བརྒྱུ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས༷་པ༷་མེ༷ད་དེ། དོན་ལ་གཏུགས་ཀྱང་དེ་ལས་ལྷག་པ་གཞན་རྟོགས་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། གཏན་ཚི༷གས་བརྗོ༷ད་པ༷་རང་ཉི༷ད་ལ༷་ནུས༷་པ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་གང་གིས་ནུས་པ་དོན་གྱི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་དེ་སྟོན༷་པར་བྱེ༷ད་པས་ན་བརྒྱུད་ནས་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཐུག་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དོན་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་མོད་མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་ཚིག་གིས་མཚོན་ནས་དོན་རྟོགས་པ་ན་དོན་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
遮迁
གསུམ་པ་རྩོད་སྤང་ལ། ལུང་དང་འགལ་བར་དོགས་པ་བསལ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། །རང་གིས་ངེས་བཞིན་གཞན་དག་ལ། །ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིས། །ཕྱོགས་ཆོས་འབྲེལ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་དག །བརྗོད་པ་ལས་གཞན་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པར་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དཔག་བྱ་བསྟན་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་དོན་གྱི་ཡུལ་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཀྱི་དོན༷་གྱི༷་ནུས་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་རང་ལ་སྒྲུབ་པའི་ནུས༷་པ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་བྱ་བའམ་བསྟན་པའམ་བརྗོ༷ད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པར་བཤ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ལས་དེ་གོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་དམ་བཅའི་ཚིག་བརྗོད་པ་དེ༷་ལ༷འང༷་ནུས༷་པ་ཡོ༷ད་དེ༷། དམ་བཅའ་བརྗོད་པ་དེ་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཀྱི་ཚིག༷་ནི༷་འཇུག༷་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི༷་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཐེ༷་ཚོམ༷་གྱིས༷་དོན་དེ་ཅི་ལྟ་བུར་ཤེས༷་པར༷་འདོད་པའི༷་སྐབ༷ས་ལ༷འང་
20-363a
བརྟེན༷་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ལ། གཞན་ཡང་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང་། སྐབས་སུ་བབ་པ་དང་། རྒོལ་བས་རྟོག་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་སོགས་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཐལ་བས་དེ་མཐའ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཏན་ཚིགས་འགོད་པ་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་དེ་དག་གི་དངོས་འབྲས་དམ་བཅའ་བ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ནས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྲོའོ་ཟེར་ན། ཕ་རོལ་པོས་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་པོ་དང་ཞེ་འདོད་མི༷་མཐུ༷ན་པའི་ཕྱོག༷ས་ཁས༷་ལེན༷་པར་བྱས་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན༷་ཡ༷ང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་འཇུག་པ་དེ༷་དམ་བཅའ་དང་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པ་ཐུག༷་མེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་རོ། །
说明辨义
གསུམ་པ་རབ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་དོན་སྨོས་པ་ལ། ཚུལ་གསུམ་ཚང་ན་གསལ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་པ་གསལ་བྱེད་མིན། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ།

第二部分
立宗言词间接也非证明手段，因相间接是证明手段
首先
如果有人说："因为大师认为言词是有效量，所以立宗言词也应是证明手段"——对此回答：立宗言词仅在显示说话者自己的表达意愿的想法给他人时，是对"说话者相续中存在这种想法"的有效量，而不能从中对所立生起确定，因为会产生"是这样还是不是"的怀疑，所以立宗言词不能直接证明其内容。在未见到正确的证明手段之前，无法确定它。如果能确定，那么人所立的论点就不可能有不成立的了。
因此，不仅仅陈述所证或立宗本身不能直接成立，甚至间接也没有成立所立的能力，因为即使追究到实际情况，也无法从中了解到更多东西。
其次
虽然因相的言词表述本身没有力量，但由于它显示具有力量的事物三相，所以间接通过事物的实际情况最终能成立所立。因此，虽然仅靠言词不能成立任何事物，但如同手指指月一样，通过言词表达而了解事物时，事物就这样成立了。
遮迁（断除异议）
第三部分辩论解答
消除与经典矛盾的疑虑，以及对此的辩论解答
首先，大师法称不是说过："由欲使他人如自己所确定，而表述立宗支、因相支、关联支和所立支，除此之外应当舍弃"，这不是说应陈述所立吗？
这句话的含义并非如此。正如所说："显示所量境即是因相义的对境"。具足三相的因相的义具有力量的作用对境，正是由于这一点，立宗的表述本身虽没有证明能力，但它是依靠因相而被了解、显示或表述的对象，因为它是从因相中了解到的。
其次
如果说：立宗言词表述也有力量，因为它是因相言词的依据。
对此答：因相的表述也依赖于反方的怀疑、想要了解事物的机会，所以按照你的逻辑，怀疑也将成为证明手段。此外，想要了解、时机成熟、辩论者的分别、希望所立成立等也都应成为证明手段，这样一来，如果要将所有这些都称为证明手段，就太过分了。
如果说：虽然是依靠怀疑等而安立因相，但只有通过作为这些间接原因的直接结果——立宗的言词表述，才能成为其证明手段。
对此答：若对方接受与立论者意愿不一致的立场，例如当说"声音是常住的"时，也可以安立证明"声音是无常的"的言词，因为这与立宗相同，所以证明手段的表述将无穷无尽。
说明辨义
第三部分阐明辨析的目的：
三相具足则是明辨；除此之外非明辨；对此辩论的断除。
;


 །
具三相为明辨
དང་པོ། དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་མ་ཚང་བ་དང་ལྷག་པོ་མ་ཡིན་པར་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ངག་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཞན་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་དང་རང་སྡེ་སྔ་རབས་པའི་རྩོད་པ་གྲུབ་པ་ནས་ཀྱང་སྦྱོར་ངག་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་དུ་འགོད་པར་འདོད་དེ། མེ་ཡོད་དེ་ཞེས་པས་དམ་བཅའ་དང་། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དང་། ཚང་མང་བཞིན་ཞེས་པས་དཔེ་དང་། དུ་ལྡན་གྱི་ལ་ལའང་དུ་བ་ཡོད་པས་ཞེས་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་མཇུག་སྡུད་དེ་ལྔར་འདོད་ལ། རང་སྡེ་ཁ་ཅིག་དམ་བཅའ་གཏན་ཚིགས་དཔེ་གསུམ་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་དུ་འདོད་ཀྱང་དཔེ་ནི་ཁྱབ་པ་སྟོན་པའི་དཔེ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཟུར་དུ་རང་ནུས་ཁྱད་པར་
20-363b
བ་མེད་ལ། ངག་ཡན་ལག་གཉིས་ལྡན་ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་པ་དོན་མེད་དེ། ནང༷་རང་གི༷་རྒྱུད་ལ་དོན་གང་ཡིན་པ་དེར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའམ་ཡན༷་ལག༷་ཏུ་གྱུར༷་པའི་ནུས༷་པ༷་ནི༷་དོན་རང་ལ་གྲུབ་པའི་ཚུལ༷་གསུམ༷་པོ༷་དག༷་ལ༷་ཡང༷་དག༷་པར་གན༷ས་ལ། ཚུལ་གསུམ་དེ༷་ལ༷་དྲ༷ན་པ༷་བ༷སྐྱེད་པ༷་ནི་ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ༷་ཉི༷ད་བརྗོད་པའི་ཚི༷ག་ལ༷་ཡ༷ང་དག་པར་གན༷ས་ཏེ། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་དང་མཐུན་པར་ཚིག་གིས་དྲན་ལམ་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཚུལ་གསུམ་བརྗོད་པ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །
其余非明辨
གཉིས་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡུལ༷་གང་ཡིན་པ་སྔོན་དུ་བསྟན་པ་མེ༷ད་པར༷་ནི་གཏན༷་ཚིག༷ས་རྐྱང་པ་འཇུ༷ག༷་པ༷་མེ༷ད་དེ། འབེན་མེད་པར་མདའ་འཕེན་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པ༷འི་ཕྱིར༷། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ༷་ངག་གི་དངོས་སུ་བསྟན༷་པ༷་དག༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནི༷་ཕྱོགས་ཚིག་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས༷་པ༷་གྲུབ༷་པར༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གཉིས་པ། བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་ཡང་ངེས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་དགོས་ན་དེ་མ་ཚང་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་མེད་དགོས་ནའང་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱབ༷་པ་སྔོ༷ན་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ཅ༷ན་ལ༷་སྒྲ་མི་རྟག་པར་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་དེ༷་མེད་པར་དངོས་སུ་གསལ་ཀྱང༷་། ཕྱོགས་ཆོས་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་བྱས་པ། སྒྲ་ནི་བྱས་སོ། །གང་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་སམ། སྒྲ༷་ནི༷་བྱས་པ་ཡི༷ན་ལ་གང་བྱས་པ་འདི༷་འདྲ༷་བ་ཀུན༷་ཀྱང་མི༷་རྟག༷་གོ་ཅེས་ནི༷་བརྗོ༷ད་པས༷་ཀྱང༷་དམ་བཅའ་མ་བསྟན་པར་ཡང་དོན་གྱིས༷་སྒྲ་དེ༷་ནི༷་འཇིག༷་པ་ཅན་ཡིན་པའི་བློར༷་འགྱུར༷་ཏེ། བློ་སྐྱེད་པར་ནུས་ན་དམ་བཅའ་མེད་པས་
20-364a
ཅི་ཞིག་ཤོལ་ལ། བསྣན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ལྷག་པོ་ཅི་ཞིག་ཐོབ་སྟེ་དེས་ན་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་རྟགས་ཀྱི་ནུས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་དམ་བཅའ་བས་ནི་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དམ་བཅའི་ཚིག་དེ་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ཚོགས་དོན་དེ་ལ་རྟགས་འབྲེལ་བ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་གསལ་བའི་ངག་ཏུ་གྱུར་པ་དེས་སྒྲུབ་པར་སོང་གི་དམ་བཅའ་བས་ནི་ཕན་བཏགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ཕྱོག༷ས་ཚིག་དངོས་སུ་བསྟན༷་པ༷་དག་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་མཚོན་པའི་ངག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ༷་པ༷་ལ༷་ནི༷་དམ་བཅའ་མ་བརྗོད་པ་དེས་གེག༷ས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པར་གསལ་ཏེ། བུམ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཐག་གཟོང་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ།

具三相为明辨
首先，能够成立事物的言语组合，不多不少，通过能引生对义理的了解的清净言语来明辨，这就是其含义。而且，其他学派如正理派等以及自宗早期的争论成立中也主张安立五支论式：以"有火"表示立宗，以"因为有烟故"表示因相，以"如厨房"表示喻例，以"凡有烟的山上都有烟故"表示近合，以"有火"表示结论，认为这五项为论式组成。自宗有些人认为论式由立宗、因相、喻例三支组成，然而喻例仅仅是表示周遍的比喻，并没有额外的特殊能力。两支具足的言语表述——表述所立属性与周遍关系，除此之外别无意义。因为内在自己相续中对于对象生起理解的因或支分的力量，真正建立于事物自身具有的三相之上，而令人忆起三相，则真正建立于表述那三相的言词之上。言词依照事物的真实状况使人忆起，因此表述三相是证明手段，其他的则无必要。
其余非明辨
第二部分包括：
陈述前人观点和对此回应。
首先
如果说：没有首先指明所证对象就不能单独运用因相，因为这如同没有目标而射箭一样。由言语直接显示因相所要证明的对象，因此我们认为立宗言词表述也具有成立所立的能力。
其次
如果立宗表述也一定是证明的必要组成部分，那么没有它就应该不能成立所立，但实际不是这样。例如，"凡所作必无常，如瓶子，声音也是所作"这种先说周遍的表述形式中，虽然没有"声音无常"这一明确的立宗言词，但也清楚明白。或者先说属性，"声音是所作，凡所作必无常，如瓶子"，或者说"声音是所作，而一切像这样的所作都是无常的"，即使这样没有表述立宗，也能在意义上产生"声音是无常的"认识。如果能生起这种认识，那么即使没有立宗有何不足？而即使添加立宗又能获得什么额外的益处呢？因此立宗不是证明手段。
即使说"声音是无常的，因为是常住故"，所立也是通过因相的力量而成立，而非通过立宗。立宗言词是为了了解因相与所立对象之间的关联而表述的，通过明确三相的言语来证成，而立宗并没有提供任何帮助，应该知道这一点。
因此，即使没有直接显示立宗，具足三相的言语表述也能成立所立，不表述立宗对此没有任何妨碍，所以明显不是证明手段，就像制作瓶子不需要绳索和锥子一样。


 །དེའི་ཕྱིར་འགྲུབ་ནུས་སུ་གྱུར་པ་ཚུལ་གསུམ༷་པོ་ལ༷ས་ཚུལ༷་གང༷་ཡང་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་མ༷་བསྟན༷་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཆོས་མི་འགྲུབ་པའམ་ཁྱབ་པ་གཉིས་གང་རུང་རེ་ཆིག་རྐྱང་གྲུབ་པས་ཆོག་པར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མ༷་ཚང༷་བ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་བརྗོ༷ད་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟགས་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་ན་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཁྱབ་པ་གཉིས་ཀ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ངོར་གཉིས་ཀ་ནས་ཚང་བར་བརྗོད་ཅིང་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པས་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློ་སྐྱེད་པར་ནུས་སོ། །
遮迁其义
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། རང་གིས་བཀོད་པའི་རྩོད་སྤང་བསྟན། །གཞན་གྱི་འབྲེལ་མེད་རྩོད་ལན་བཀག །
说遮迁己所设
དང་པོ། རང་ལ་རྩོད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ། །གཞན་ལ་ཐལ་པ་ངེས་པར་འབབ། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འདོད་པའི་ལུགས་འདི་ལ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དམ༷་བཅ༷ས་
20-364b
པ་ཡི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་ནས། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་ཕྱོགས་མཚན་ཉིད། །ཅེས་སྨྲས་ན༷འ༷ང་སྨྲ༷་བ་དེ༷་ལ༷་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་དང་རྟགས་ཀྱང་རྒོལ་བའི་ངོར་ད་རུང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དམ་བཅས་པའམ་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་ཞེས་སྐྱོན༷་བརྗོད་པ་འཐ༷ད་པ་མིན་ཏེ༷། མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱང་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་དབ༷ང་དུ་བྱས༷་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་གཏན་ཚིག༷ས་ལྟར༷་སྣང༷་བ་ནི་དམ་བཅའ་ཐལ༷་བ་མིན༷་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྐབས་ལ་ལར་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པར་དམ་བཅས་པ་དེ་བརྗོད་ཀྱང་རུང་དེ་བསྒྲུབ་བྱེད་མིན་ཏེ་ཞེས་ཀྱང་འགྲེལ་བར་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ། གཞན་དང་རང་གི་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྗོད་ཚུལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པར་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་སྐབས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རི༷གས་གཅིག་པས་ན་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པ་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདིས་འོ་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་དམ་བཅའ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་ཐེ༷་ཚོམ༷་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། དམ་བཅའ་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་དམ་བཅའ་མ་ཡིན་ལ་དམ་བཅའ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མི་ཆོད་ཅིང་། དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་སྙམ་དུ་བསམ་པའི་ཚེ་འདི་ནི་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། རང་ཉིད་གྲུབ་མ་ཟིན་པའོ་སྙམ་པ་ན་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་དེ་ཡང་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་ཏེ། རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་འདྲ་བས་སོ་སྙམ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་གཅིག་པ་རང་ལུགས་
20-365a
ལ་ཁས་མི་ལེན་པས་དོན་གྱིས་རྣམ་པ་ཆོད་ནས་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་གཞ༷ན་དུ་ཚིག་གི་རྣམ་པ་མཚུངས་པས་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ན། རྫ་མཁན་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའམ་དམ༷་བཅ༷འ་བར༷་ནི༷་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་ནའང་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དེ། སྦྱོར་བའི་ངག་འགོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའོ་སྙམ་དུ་དོན་གྱིས་གོ་བ་འཁྲུལ་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

 །དེའི་ཕྱིར་འགྲུབ་ནུས་སུ་གྱུར་པ་ཚུལ་གསུམ༷་པོ་ལ༷ས་ཚུལ༷་གང༷་ཡང་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་མ༷་བསྟན༷་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཆོས་མི་འགྲུབ་པའམ་ཁྱབ་པ་གཉིས་གང་རུང་རེ་ཆིག་རྐྱང་གྲུབ་པས་ཆོག་པར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མ༷་ཚང༷་བ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་བརྗོ༷ད་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟགས་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་ན་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཁྱབ་པ་གཉིས་ཀ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ངོར་གཉིས་ཀ་ནས་ཚང་བར་བརྗོད་ཅིང་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པས་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློ་སྐྱེད་པར་ནུས་སོ། །
遮迁其义
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། རང་གིས་བཀོད་པའི་རྩོད་སྤང་བསྟན། །གཞན་གྱི་འབྲེལ་མེད་རྩོད་ལན་བཀག །
说遮迁己所设
དང་པོ། རང་ལ་རྩོད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ། །གཞན་ལ་ཐལ་པ་ངེས་པར་འབབ། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འདོད་པའི་ལུགས་འདི་ལ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དམ༷་བཅ༷ས་
20-364b
པ་ཡི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་ནས། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་ཕྱོགས་མཚན་ཉིད། །ཅེས་སྨྲས་ན༷འ༷ང་སྨྲ༷་བ་དེ༷་ལ༷་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་དང་རྟགས་ཀྱང་རྒོལ་བའི་ངོར་ད་རུང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དམ་བཅས་པའམ་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་ཞེས་སྐྱོན༷་བརྗོད་པ་འཐ༷ད་པ་མིན་ཏེ༷། མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱང་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་དབ༷ང་དུ་བྱས༷་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་གཏན་ཚིག༷ས་ལྟར༷་སྣང༷་བ་ནི་དམ་བཅའ་ཐལ༷་བ་མིན༷་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྐབས་ལ་ལར་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པར་དམ་བཅས་པ་དེ་བརྗོད་ཀྱང་རུང་དེ་བསྒྲུབ་བྱེད་མིན་ཏེ་ཞེས་ཀྱང་འགྲེལ་བར་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ། གཞན་དང་རང་གི་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྗོད་ཚུལ་ཁྱ༷ད་པར༷་མེ༷ད་པར་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་སྐབས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རི༷གས་གཅིག་པས་ན་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པ་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདིས་འོ་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་དམ་བཅའ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་ཐེ༷་ཚོམ༷་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། དམ་བཅའ་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་དམ་བཅའ་མ་ཡིན་ལ་དམ་བཅའ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མི་ཆོད་ཅིང་། དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་སྙམ་དུ་བསམ་པའི་ཚེ་འདི་ནི་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། རང་ཉིད་གྲུབ་མ་ཟིན་པའོ་སྙམ་པ་ན་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་དེ་ཡང་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་ཏེ། རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་འདྲ་བས་སོ་སྙམ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་གཅིག་པ་རང་ལུགས་
20-365a
ལ་ཁས་མི་ལེན་པས་དོན་གྱིས་རྣམ་པ་ཆོད་ནས་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་གཞ༷ན་དུ་ཚིག་གི་རྣམ་པ་མཚུངས་པས་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ན། རྫ་མཁན་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའམ་དམ༷་བཅ༷འ་བར༷་ནི༷་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་ནའང་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དེ། སྦྱོར་བའི་ངག་འགོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའོ་སྙམ་དུ་དོན་གྱིས་གོ་བ་འཁྲུལ་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是对藏文内容的完整直译：
因此，能够成立的三个条件中，未能指明任何一个条件，即主张仅凭宗法性不成立或仅凭二种周遍关系中的任一单一条件成立即可的观点，被称为"不完备的证明"，因为所要证明的内容不可能由此成立。因此，虽然因有三个条件，但对于需要重新证明宗法性和二种周遍关系的情况，必须阐明并完善地证明两者，这样才能在实际上生起无颠倒的认知。
第二，回答争论有：阐明自己提出的争论回答，驳斥他人无关的争论回答。
首先，说明自身无过失，而他方必然陷入过失。首先，对于不承认陈述所立为能立的这一主张，将"陈述所立"作为"宗"的定义，如果有人说："承认所立为宗的定义"，对于这种说法，未成立的喻例和因也是在辩论者面前仍需证明的，而不是能证成义理的，因此批评说这也成为立宗的指责是不合理的。未成立的因也只是在分别该场合的所立和能立二者时作为能立来说的，因为似因不是立宗，所以不会有过失。或者，有些场合解释为：虽然陈述所立为立宗，但这不是能立。
第二，即使对自他立宗的定义作无差别的描述，对于主张"陈述所立为能立"的他方来说，这二者在该场合都是作为能立，因此理论家等所说的"陈述所立是立宗的定义"，会产生疑问：那么未成立的喻例和因也是立宗吗？因为立宗既是能立，能立又不是立宗，立宗也不是能立，这样的疑惑无法排除。这样一来，思考"所立"是什么时，认为这是需要他人证明的，即自身尚未成立的东西，那么似因也与此相同，它也应成为立宗了。
如果有人说："这对你也同样适用，因为未成立的因和未成立的所立二者同为所立"，但这不同，因为我方不承认所立和能立为同一类，所以在义理上有明确区分，不可能产生疑惑。如果不是这样，而是因为词句形式相同而产生混淆，那么陶工所说的所造的瓶子等一切所造物都应成为因明中的"所立"或"立宗"，但这样的疑惑不可能产生，因为在安立论式的语境中，自然能无误地理解这是"由因所立"。


 །གལ༷་ཏེ༷་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བགྲང་བའི་དམ་བཅའ་ནི་དམ་བཅའ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་གྲུབ༷་པ་ཞིག་བརྗོ༷ད་པ་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡིན་གྱི་མ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར༷་ན་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་གཞ༷ན་དག༷་གི་ལུགས་ལ༷་ཡ༷ང་གཏན་ཚིག༷་མ་གྲུབ་པ་སོགས་དམ་བཅའ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་ལ་མ་གྲུབ་པ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ད༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་བསྟན༷་པ༷་དག༷་ཅི༷་ལྟར༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ཡན༷་ལག༷་ཡི༷ན་ཏེ། དམ་བཅའ་བརྗོད་པ་ཉིད་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀར་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་ན་དེ་བརྗོད་པས་སྔར་མ་གྲུབ་པ་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་སྟེ་ཅི་ཡང་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ནི། དཔེར་ན་གཟུགས་མཐོང་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། སྒྲ་མཉན་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་དམ་བཅས་པ་ཁོ་ན་ལས་གཏན་ཚིགས་ལ་ནུས་པ་མེད་པས་དེ་བརྗོད་པ་དོན་མེད་ལ། གཞན་ཡང་དམ་བཅའ་ནི་ཡང་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་བ་དམ་བཅའ་མིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ལོགས་སུ་བརྗོད་དགོས་ལ། མ་བརྗོད་ན་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་དང་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡང་མིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་འདྲའི་ལན་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །
破他无义反驳
གཉིས་པ། མང་པོས་ལེན་པའི་བུ་སོགས་རིག་སྒོའི་འགྲེལ་
20-365b
བྱེད་ཁ་ཅིག་ཕྱོགས་ཚིག་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པ་དགག་པའི་སླད་དུ་ཕྱོགས་སྔའི་དོགས་པ་བསུས་ནས་འདི་སྐད་དུ། རིགས་པ་ཅན་པ་ན་རེ། ཕྱོགས་ཚིག་བརྗོད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཡིན་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྟགས་དང་དཔེའི་ཚིག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཀོད་ནས། དེའི་ལན་དུ། དེ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཏུ་ཐལ་ཏེ། ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་བཅས་པས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ནས། ཡང་ཕ་རོལ་པོས་མངོན་སུམ་ནི་ཚིག་མ་ཡིན་ལ། འདིར་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བྱས་པའི་ཚེ་དམ་བཅའ་ལ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐལ་བ་དེ་མི་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སུན་འབྱིན་གྱི་ངག་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཐལ་ཏེ། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་ཡང་དག་ལྟར་སྣང་ཡོད་པས་སོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོས་ཕྱོགས་ཚིག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ལྟར༷་སྣང༷་བཅ༷ས་པ་སྟེ་ཡང་དག་ལྟར་སྣང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགོད་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེ་ཡང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་བཅས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོ༷ད་པ༷་དང༷་། དེ་ལ་མངོན་སུམ་དང་སུན་འབྱིན་གྱིས་མ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ལན༷་ནི༷་འབྲེལ༷་བ་མེ༷ད་པ་བཞད༷་གད༷་ཀྱི་གནས་སུ་ཟད་དེ། དོགས་པ་འབྲེལ་མེད་བཀོད་ནས་ལན་འབྲེལ་མེད་འདེབས་པའི་ངལ་བ་ལྷུར་ལེན་པ་ཙམ་དུ་གནས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབྲེལ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི༷་ལྟར༷་དེ༷་ལྟ་བུའི་རྟགས་འགོད་པ་དེ་ནི༷་རི༷གས་པ༷་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་ཞེ༷ས་སྔར་རིག་བྱེད་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་བཤ༷ད་ཟིན༷་ཏོ༷། །དེ་ཡང་ཕ་རོལ་དང་ལན་འདེབས་པ་གཉིས་ཀས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པར་བཟུང་ནས་ལྟར་སྣང་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་སྙམ་པ་ནི་གྱི་ན་སྟེ། དམ་བཅའ་ཆོས་ཅན། སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་ལྟར་སྣང་དང་བཅས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དོན་རྗེས་
20-366a
དཔག་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལ་ངེས་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་མེད་ཅིང་། བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་བཞིན་དུ་ལན་གཞན་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཙམ་དུ་སྟོན་པ་དམིགས་བུ་བ་ལོང་པའི་རྒྱབ་ཏུ་འཇུས་པའི་དཔེར་ཟད་དོ།

以下是完整直译：
如果说被算作能立的立宗是已正确成立的立宗陈述才是能立，而未成立的不适合作为能立，因此在主张立宗为能立的他方学说中也没有未成立因等成为立宗的过失，因为能立的立宗不存在未成立的情况。如果这样承认，那么陈述所立如何是能立的组成部分？如果立宗陈述本身在双方辩论者中已经成为共识，那么通过陈述它能证明什么尚未成立的事呢？实际上什么都不能证明，比如说"色是所见"或"声是所闻"这样的陈述。如此一来，仅有立宗而因没有作用，陈述因就毫无意义了。此外，如果立宗只能是正确的，那么似立宗就不是立宗了，还需要另外阐述它的定义，如果不阐述，似立宗和似因就既不是所立也不是能立，所以这样的回答完全不合理。
第二，破斥无意义反驳。众采子等某些理门注释者为了破斥立宗语句是能立的观点，引出对方的怀疑说：理论家说，立宗语句是能立语句，因为它是在证明时连同相反的似因一起所陈述的，如同因和喻的语句一样。对此回答说：那么现量也应成为能立语句，因为它也有正确和似现量。对方又说：现量不是语句，而这里立宗作为能立时，所说的是立宗的语句陈述是能立，以这个差别不能引出那个过失。那么破斥语句也应成为能立，因为它是语句陈述且有正确和相似的类型。对方为了证明立宗语句是能立而提出的理由是"具有似能立"，即具有正确与相似的理由，以及"等"字所包含的语句陈述的差别，对此以现量和破斥为例指出不确定的回答，这都是毫无关联的笑谈而已。这只是提出无关的怀疑然后给出无关的回答的徒劳之举。
为何说是无关呢？如同前文破斥吠陀时已经解释过的那样，这种立因根本不合理。双方辩论者都认为仅仅未见于异品就成立离系，认为"如果有正确和似是者，就是能立"，这是错的。如果说：立宗是有法，是能立，因为它是连同正确和似是者一起所陈述的。这个理由是不确定的，因为它并不必然随行于为他比量语境中的能立，而相反的情况也没有能损害的量，所以这种所立能立（的论证）不成立，而用其他回答仅指出不确定性，就如同抓住盲人的后背的比喻一样。


 །དེ་ཡང་སྔར་རིག་བྱེད་ནི་ཐོག་མ་མེད་དེ། གཞན་གྱི་འདོན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རིག་བྱེད་པས་སྨྲས་པ་ལ། བྷ་ར་ཏ་སོགས་ཀྱིས་མ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ན། དེ་དང་མི་འདྲ་སྟེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། རིག་བྱེད་རང་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་ནི་གཞན་ལ་མེད་ཀྱང་ཁ་བྱའི་གཏམ་གཞན་ལའང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་འགལ་བ་མེད་པས་ན་དེས་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
细说安立之因
གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ། །གོ་བྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད། །གོ་བྱེད་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད། །
说所知品定义
དང་པོ་ལ། རང་ལུགས་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་བཤད། །གཞན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་དགག །
说自宗所立定义
དང་པོ་ལ། སྒྲུབ་འཇུག་སྔ་མ་བཞི་པོ་བཤད། །ཕྱི་མ་མ་བསལ་བ་ཉིད་བཤད། །
说前四缘体
དང་པོ་ལ། སྤྱི་རུ་བཞི་པོའི་བསྟན་བྱ་བཤད། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །ཕྱོགས་མཚན་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་བསྟན། །
说共相其四所指
དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ཁྱེད་ཀྱིས་མི་འདོད་ན་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པས་ཅི་བྱ་ཟེར་ན། སྒྲུབ༷་བྱེད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ལོགས་སུ་མ་བརྗོད་ན་ཡང་རྟོག༷ས་པའི༷་དོན༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཡ༷ང་སྐབས་འདིར་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་རྨོང༷ས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་
20-366b
ཡང་མིན་པར་འདོད་པ་དང་མིན་ཡང་ཡིན་པར་འདོད་པའི་རྨོངས་པ་མཐོང་ནས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན་བྱ་བ། །རང་ཉིད་འདོད་དང་མ་བསལ་བ། །ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་སྟེ་ངོ༷་བོ༷་ཞེས་པ་དང་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག༷་ཕྲ༷ད་དང་། བད༷ག་ཉིད་ཅེས་པ་དང་། འདོད་ཅེས་པའི་ཚིག་བཞི་པོ་དག་གི༷ས་དེ༷་ཡི༷་མཚ༷ན་ཉིད་བཞི༷་རིམ་པ་ལྟར་བསྟན་ཏེ། སྔར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་བཅད་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ་མིན༷་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་གྱི་དོན་ལས་སྐབས་སུ་གང༷་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པ་དང་། རྒོལ༷་བས༷་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་གང་ཁས་བླངས༷་པ་རྣམས་ཚིག་དེ་དག་གིས་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་བཟུང༷་ངོ༷་། །དེ་ཡང་མ་བསལ་བ་ནི་སླད་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་ལ། འདིར་མཚན་གཞི་གང་ལ་མཚན་ཉིད་ཞུགས་ཚུལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་སྒྲུབ་འཇུག་བཞི་པོ་སྔོན་དུ་བཤད་ཅིང་། དེ་ལའང་ངོ་བོ་ལ་ལོག་རྟོག་ཉུང་ཞིང་། ཁོ་ན་སྨོས་པའི་དོན་ནི་རང་ཉིད་དང་འདོད་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་རང་ཉིད་སྨོས་པའི་དོན་དམིགས་བསལ་ཏེ་འཆད་པར་མཛད་དོ། །
难证个别说
གཉིས་པ་ལ། འདོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཉིད་བཤད། །རང་ཉིད་སྨོས་པ་རྒྱས་པར་བཤད། །
说许之义
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་། །
正说许义
དང་པོ། སྔ་རྒོལ་གྱིས་ངག་ཏུ་དངོས་སུ་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་ཞེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པས༷་ཁྱབ༷་པ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱར་སོང་བ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་འདོད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་སོགས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་སྒྲུབ་ཀྱང་གཞན་ཞེས་པ་ནི་བདག་ལ་བསམ་ནས་བདག༷་གི༷་དོན་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་བཞི༷ན་ཏེ། དེས་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱི་དོན་གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་ནས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་དེ་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོ༷ད་ཀྱི་ཚིག་གཡོ་ཐབས་སུ་བཀོད་པས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་
20-367a
འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整直译：
这就像之前吠陀论者说"吠陀是无始的，因为它是以他人诵读为先导的"，当婆罗多等人指出这是不确定的时，他们又说"这不同，吠陀语句是具有特殊性质的，与其他不同"。对此，虽然吠陀自身的特殊性其他没有，但胡言乱语等其他事物也有其自身特殊性，因此不能排除相异品，所以这不能证明任何事情。应当了解这一点。
第二，如何证明分为：解释所知品的定义，解释能知因的区分。
首先，阐述自宗所立的定义，破斥他宗所立的定义。
首先，解释前四个能立条件，解释后一个未被排除的条件。
首先，总的解释四者所指，详细解释难以理解的特殊情况，阐明品定义分合的必要性。
首先，如果有人问：你们不承认所立为能立的组成部分，那么在安立能立时说明所立的定义有何用？当直接陈述能立时，即使不单独陈述所立，也可以理解其意义，但在此场合提及所立的定义是为了消除对所立定义的无知。由于看到有人将所立误认为非所立，或将非所立误认为所立的混乱，为消除这种混乱，经中说："唯性相为所示，自身所许且未破"。所立的定义有五项，由"性相"和"唯"这两个词语，以及"自身"和"所许"这四个词语，依次说明所立的四个定义：排除先前已被量所成立而未成立的，虽未成立但像未成立的喻例和因那样属于能立部分的，依据论典在场合中被陈述为所立的，由辩论者以内心所许而承认的，这些都由这些词语通过遮除而包含。其中"未被排除"将在后面说明。这里在探讨定义应用于何种所定义的场合时，先解释四个能立条件，其中对"性相"的错误理解较少，而"唯"字的含义可通过详细解释"自身"和"所许"的意义来理解，因此专门解释"所许"和"自身"的含义。
第二，详细解释"所许"的含义，广泛解释"自身"的含义。
首先，正说"所许"的含义及消除相关疑问。
首先，即使前辩论者未在语言中直接表达，但在内心中认为是所立，这就是"所许"的含义，即成为所立的意思。例如，证明眼等为他人利益而作时，虽说"他人"，但考虑的是自我，所以是要证明为自我利益而作，如是。因此，内心所欲证明并为之安立能立的对象才是所立，不会因为言辞上的欺诈伎俩而转变为他物，因为这是为了证成内心所欲的所立而安立的语句。


 །
遮疑
གཉིས་པ་ལ། ལུང་དང་འགལ་བར་དོགས་པ་སྤང་། །རིགས་པར་འགལ་བར་དོགས་པ་སྤང་། །
遮违教疑
དང་པོ་ལ། དེ་ལ་རང་སྒྲ་དོན་མེད་དང་། །འགལ་གཉིས་སྨོས་མི་འཐད་སྙམ་བསལ། །དང་པོ། རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པ་རྒོལ་བ་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་བཅད་ཐ་དད་མེད་དེ། འདོད་ཅེས་པས་རྒོལ་བ་རང་གིས་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདོད་ཅེས་པས་གཞན༷་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅ༷ད་ཕྱོགས་ཡིན་པ་བཟློག༷་པར་གྱུར་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེ༷ལ་པ༷ར་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅེས་སྨོས་པའི་སྒྲ་ཡི་དོན་བཤ༷ད་པ༷་ན་རྒོལ་བས་སྐབས་དེར་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཀྱང་དེའི་ལུང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་པ་མཐའ་དག་རྒོལ་བ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རམ་སྙམ་པའི་དོ༷གས་པའི༷་གན༷ས་ནི༷་བཟློག་པ༷་སྟེ། དེས་ན་རང་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་འདི༷་ནི༷་རྣམ་བཅད་དེ༷་ཡི་དོན༷་དུ་བཀོད་པར་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བར། རང་དང་འདོད་འགྱུར་ཞེས་སྨོས་པ་འདིས་ནི་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྟོས་ནས་ཁས་བླང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བས་ཞེ་འདོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཚོགས་དོན་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་སོགས་གཞན་དོན་བྱེད་པར་འདུས་བསགས་ཀྱི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབས་པ་དེ་རེས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། རེས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། འགལ་བའི་རྟགས་སུ་བཤད་པ་འགལ་ལོ་ཟེར་ན་མི་འགལ་ཏེ། གྲངས་ཅན་པའི་ཟོལ་སྦྱོར་གྱི་རྟགས་དེ༷་ནི༷་སྒྲའི་སྦྱོར་ཚུལ་ལ་ལྟོས༷་ནས༷་རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག༷་དང༷་། རེས་འགའ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་སྦྱོར་རུང་བས་ན་དེ་ལྟ་ན་
20-367b
རྟགས་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པ༷ར་བརྗོད་དེ། འགྲེལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་ཕལ་ཆེ་བར་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ཉིད་དུའང་གསུངས་སོ། །
遮违理疑
གཉིས་པ་ལ། དོགས་པ་བསལ་དང་དེས་གཞན་ཁེགས། །
解疑
དང་པོ་ལ། གྲངས་ཅན་ཞེ་འདོད་སྐབས་ཀྱིས་ཤེས། །འདོད་པ་དེ་ལ་མི་འཐད་ཡོད། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། རྒོལ་བས་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་མ་བླངས་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་རིག་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པར་དོན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན། བདག་གི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་མ་བརྗོད་ན༷་ཡང་ཞེ་ལ་དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པ༷་ནི༷་རྩོད་པའི་ཚེ་བདག་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་སྐབ༷ས་སུ་དེ་འགོད་པ་ལ༷ས་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུ༷ར་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རྟག་བདག་གི་དོན་མིག་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པ་དེ་དཔེར་རྗེས་འགྲོ་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་སྐྱོན༷་ཡ༷ང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་སོགས་ཀྱི་གསུང་ལས་ཇི་སྐ༷ད་དུ་ཞེ་འདོད་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུའི་མིང་ཅན་རྟག་བད༷ག་དེ་ལ་གཞ༷ན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན༷་རྟག་བདག་དེ༷་འདྲ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་མ༷་གྲུ༷བ་པས་དེའི་དོན་མིག་སོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ། དཔེ་མལ་ཆ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་དེ་འདྲའི་དོན་བྱེད་པ་གང་ནའང་མ་མཐོང་པས་ཅི་ཡང་མི་འགྲུབ་ཅེས༷་བཤ༷ད་པ་བཞི༷ན་ཏེ༷། སྐབས་དེར༷་ནི༷་དེ་འདྲའི་ཞེ་འདོ༷ད་ལ༷་རྟགས་དེ་གནོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། འདུས་བསགས་མིན་པ་རྟག་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་འདུས་བསགས་ཀྱིས་དོན་བྱ་བ་མི་སྲིད་དེ་ཕན་གདགས་བྱ་འདོག་བྱེད་དུ་མི་རུང་ཞིང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整直译：
遮疑
第二分为：消除与教证相违的疑惑，消除与理证相违的疑惑。
遮违教疑
首先分为：消除"自声无义"的疑惑，消除"说两种相违不合理"的疑惑。首先，如果有人说：由于"自身所许"仅是辩论者自己所许为所立，这两者（自身与所许）没有不同的遮遣，因为"所许"已遮除了辩论者自己不承许的一切。对此回答：虽然"所许"遮除了一切他人所许为品，但在《集论》注释中解释"自身"这个词的含义时，疑问的点在于：辩论者虽然不直接承许该场合的所立，但承许其教证的一部分为所立，那么论典作者的全部观点是否会成为该辩论者的所立？为消除这种疑问，"自身"一词是为了这种遮遣之义而设立的。如《集论》注释中说："由'自与所许'表明依据自宗论典而承许。"
第二，如果有人说：若辩论者内心所欲是所立，由于内心所欲的总体义只有一个，因此从"积聚"因证明"眼等为他人利益而作"时，有时说是法差别相违，有时说是有法差别相违，这些说法互相矛盾。这并不矛盾，因为数论派的欺诈因，依照语词的安立方式，有时可安立为法差别，有时可安立为有法差别，因此与此相违的也是如此。而在注释的大多数例子中，也确实说是法差别相违。
遮违理疑
第二分为：解除疑问及由此否定其他。
解疑
首先分为：数论内心所欲可由场合得知，对此所欲有不合理性，若非如此则过于扩大。
首先，如果有人说：辩论者虽未直接承认所立，但说其内心所欲是所立，这与理相违。回答：不相违，因为可以通过含义推知其已承认。怎样推知呢？虽然未说"为自我利益而作"，但内心如此所欲，这可以从在辩论时被问到自我存在的证明并提出该论式中推知，因为那是讨论该问题的场合。
第二，如此为常我利益而作的眼等，有无同喻随行的过失，如前代阿阇黎世亲等所说：如果所说"他人"指的是被称为"知者"的常我，由于这样的常我如石女之子一样不成立，眼等如何能为其利益而作？即使在譬如卧具等处也未见到为这种自我利益而作的例子，因此什么都不能证明。在那种场合，这种因对这样的内心所欲是能害的，因为非积聚的常法境不可能由积聚为其作利益，因为无法成为利益的授受者且相违故。
;


 །གསུམ་པ། བདག་གི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་སྨྲས་ན་དེ་ཁོ་ནའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཅི་ལ་འགྱུར་སྙམ་ན། གལ༷་ཏེ༷་བདག་ཡོད་མེད་ག༷ང་ལ༷་རྩོད༷་པ༷་ཡི༷་སྐབས་སུ་བདག་ཡོད་པར་སྒྲུབ༷་བྱེད་བཀོ༷ད་པ་དེ༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་ན༷་རྟགས་འདིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཅི་
20-368a
ཡིན་ཏེ། གཞ༷ན་དུ༷་ན༷་རང་གིས་བསྒྲུབ་མི༷་འདོ༷ད་པ༷་སྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བའ༷མ་ཡང་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ལས་ཞེ་འདོད་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཕན་པས་འབྲ༷ས་བུ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འདུས་ཤིང་བསགས་པའི་ཕྱིར། མལ་ཆ་དང་སྟན་བཞིན། ཞེས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་འགོད་དེ། རྟག་བདག་གི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་དངོས་སུ་སྨྲས་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཟོལ་སྦྱོར་གྱི་ངག་སྦྱར་བའོ། །འདི་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཉེར་ལྔ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ལས། མིག་སོགས་ཉེར་བཞི་པོ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ཚད་ལས་གཞན་པ་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ལས་འོས་མེད་ལ། དེ་ནི་འདུས་ཤིང་བསགས་པ་མིན་ཅིང་མིག་སོགས་ནི་རྡུལ་དུ་མ་འདུས་ཤིང་བསགས་པའི་རགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་མལ་ཆ་སོགས་ཀྱིས་རང་ལས་གཞན་པ་གང་ཟག་སོགས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་དཔེ་སངས་རྒྱས་པ་ལའང་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་ལ། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱང་མིག་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འགྲུབ་ནུས་ཤིང་། དེ་གྲུབ་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བདག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ། །འདི་གྱི་ན་སྟེ། མིག་སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བདག་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྟགས་འདི་ནུས་པ་མེད་དེ། དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་ཅིང་། ཞེ་འདོད་མིན་པར་གྱུར་ན་སྨྲས་ཆོས་ལ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན། ཞེ་འདོད་དང་སྐབས་འགར་དངོས་སུའང་མིག་སོགས་འདུས་ཤིང་བསགས་པ་མིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འདུས་བསགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་པས་ན་ཞེ་འདོད་ལ་སྙེགས་པར་གྱུར་ན། འདུས་བསགས་མིན་པ་དང་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་
20-368b
ཡུལ་ཅན་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བསམ་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་མི་སྒྲུབ་པར་ཚིག་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། འདུས་བསགས་མིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པ་འདི་ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་ལ་ཡར་སྦྱར་རམ། ཆོས་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ལ་མར་སྦྱར་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། མིག་སོགས་ཁྱད་གཞི་དང་འདུས་བསགས་མིན་པ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་བྱས་ན། རྟགས་འདུས་བསགས་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་གྲུབ་དགོས་པས་རྟགས་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་ལ། འདུས་བསགས་ཁྱད་གཞི་དང་མིག་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་བཟུང་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་མ་སྦྱར་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སུ་འཛིན་ཚུལ་གྱི་རྟགས་དེ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་འགལ་བའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་དེ་ཉིད་ཚོགས་དོན་ལ་གྲུབ་དགོས་པས་ན་དེའི་ཆོས་དང་རྟགས་དེ་ལྟར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྒྲུབ་རྟགས་ལ་འདི་བཞིའི་རྣམ་དབྱེ་རུང་ངམ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་ཀུན་རྟོག་བྱས་ཀྱང་དགག་ཏུ་མེད་མོད་དགོས་པ་ཆུང་བས་རྣམ་དབྱེ་མ་མཛད་ལ། གྲངས་ཅན་པའི་ཟོལ་སྦྱོར་ལ་ཆེད་དུ་གནོད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་དབྱེ་བ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
其亦破别
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་འགོག་པའོ།

 །གསུམ་པ། བདག་གི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་སྨྲས་ན་དེ་ཁོ་ནའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཅི་ལ་འགྱུར་སྙམ་ན། གལ༷་ཏེ༷་བདག་ཡོད་མེད་ག༷ང་ལ༷་རྩོད༷་པ༷་ཡི༷་སྐབས་སུ་བདག་ཡོད་པར་སྒྲུབ༷་བྱེད་བཀོ༷ད་པ་དེ༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་ན༷་རྟགས་འདིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཅི་
20-368a
ཡིན་ཏེ། གཞ༷ན་དུ༷་ན༷་རང་གིས་བསྒྲུབ་མི༷་འདོ༷ད་པ༷་སྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བའ༷མ་ཡང་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ལས་ཞེ་འདོད་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཕན་པས་འབྲ༷ས་བུ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འདུས་ཤིང་བསགས་པའི་ཕྱིར། མལ་ཆ་དང་སྟན་བཞིན། ཞེས་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་འགོད་དེ། རྟག་བདག་གི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་དངོས་སུ་སྨྲས་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཟོལ་སྦྱོར་གྱི་ངག་སྦྱར་བའོ། །འདི་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཉེར་ལྔ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ལས། མིག་སོགས་ཉེར་བཞི་པོ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ཚད་ལས་གཞན་པ་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ལས་འོས་མེད་ལ། དེ་ནི་འདུས་ཤིང་བསགས་པ་མིན་ཅིང་མིག་སོགས་ནི་རྡུལ་དུ་མ་འདུས་ཤིང་བསགས་པའི་རགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་མལ་ཆ་སོགས་ཀྱིས་རང་ལས་གཞན་པ་གང་ཟག་སོགས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་དཔེ་སངས་རྒྱས་པ་ལའང་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་ལ། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱང་མིག་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འགྲུབ་ནུས་ཤིང་། དེ་གྲུབ་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བདག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ། །འདི་གྱི་ན་སྟེ། མིག་སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བདག་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྟགས་འདི་ནུས་པ་མེད་དེ། དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་ཅིང་། ཞེ་འདོད་མིན་པར་གྱུར་ན་སྨྲས་ཆོས་ལ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན། ཞེ་འདོད་དང་སྐབས་འགར་དངོས་སུའང་མིག་སོགས་འདུས་ཤིང་བསགས་པ་མིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འདུས་བསགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་པས་ན་ཞེ་འདོད་ལ་སྙེགས་པར་གྱུར་ན། འདུས་བསགས་མིན་པ་དང་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་
20-368b
ཡུལ་ཅན་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བསམ་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་མི་སྒྲུབ་པར་ཚིག་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། འདུས་བསགས་མིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པ་འདི་ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་ལ་ཡར་སྦྱར་རམ། ཆོས་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ལ་མར་སྦྱར་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། མིག་སོགས་ཁྱད་གཞི་དང་འདུས་བསགས་མིན་པ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་བྱས་ན། རྟགས་འདུས་བསགས་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་གྲུབ་དགོས་པས་རྟགས་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་ལ། འདུས་བསགས་ཁྱད་གཞི་དང་མིག་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་བཟུང་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་མ་སྦྱར་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སུ་འཛིན་ཚུལ་གྱི་རྟགས་དེ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་འགལ་བའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་དེ་ཉིད་ཚོགས་དོན་ལ་གྲུབ་དགོས་པས་ན་དེའི་ཆོས་དང་རྟགས་དེ་ལྟར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྒྲུབ་རྟགས་ལ་འདི་བཞིའི་རྣམ་དབྱེ་རུང་ངམ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་ཀུན་རྟོག་བྱས་ཀྱང་དགག་ཏུ་མེད་མོད་དགོས་པ་ཆུང་བས་རྣམ་དབྱེ་མ་མཛད་ལ། གྲངས་ཅན་པའི་ཟོལ་སྦྱོར་ལ་ཆེད་དུ་གནོད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་དབྱེ་བ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
其亦破别
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་འགོག་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第三部分
第三，如果我没有说（它）是为自我利益而起作用，那它怎么能成为"唯此"（真我）的证明呢？假如在争论真我存在与否的场合，提出证明真我存在的论证，如果该论证不是为了证明（真我）的存在，那么这个标志（因）要证明什么呢？否则，它将成为与自己不希望证明的事物相矛盾的标志，或者只是证明已经确立的事实，对于内心真正想要（证明）的并无益处，将变得毫无结果。
这是怎么回事呢？数论派说：眼等（感官）是有法，它们为他者利益而作用，因为它们是聚合物，如床具和坐垫。他们在佛教徒面前这样立论，但实际上是用迂回的语言表达，因为如果直接说"（感官）为常恒的真我而作用"，他们无法证明这点。
在数论派的真正意图中，所有可知事物仅限于二十五谛，其中眼等二十四谛被视为有法，除此之外就只有知觉的补特伽罗（真我），而真我并非聚合物，但眼等则是由许多微尘聚合而成的粗大物质。一般而言，床具等能对他者如人等提供帮助，这个比喻对佛教徒来说也是成立的，所以遍及性成立；而"眼等是聚合物"这一属性也能在眼等上成立，认为这样一来就能证成他们真正意图中的"真我"。
对此（佛教反驳）：眼等通过看见等行为利益他者这一事实已经成立，无需再证明；而且这种证明对于证成他们真正想要证明的"真我"也无能为力，因为这个比喻缺乏正相关，且如果不符合他们的真实意图，就会与所说的属性相矛盾。为什么呢？因为他们在某些场合甚至直接提出"眼等为非聚合物的认知者利益而作用，因为眼等是聚合物"，所以如果确实是为了证明他们的真实意图，那么"非聚合物"和"享受对象的认知者"指的是补特伽罗（真我），但如果不证明这点而仅仅从字面上理解，"非聚合物的认知者"这个词是应该上连到有法"眼等"呢，还是下连到属性"为他利益而作用"？
如果是第一种情况，那么"眼等"作为主体，而"非聚合物"作为其限定条件，则标志"是聚合物"必须在有法上成立，这就成为与属性的限定条件相矛盾的标志；如果把"聚合物"作为主体，"眼等"作为限定条件，那么就会成为与有法本质相矛盾的标志。如果没有与所证属性结合，那么同样地，根据这种主体和限定条件的认定方式，该标志将成为与属性本质和属性限定条件相矛盾的标志，因为该标志必须在总体上成立，所以它会与其属性矛盾。
如果有人想：这四种区分是否适用于证成因呢？虽然可以这样考虑，但没有必要禁止，只是意义不大，所以没有做区分；而特意指出这些矛盾的分类是为了驳斥数论派的迂回论证。
第二部分
二、直接（驳斥）和对他们回应的破斥。


 །
破别正
དང་པོ། གྲངས་ཅན་པའི་ཟོལ་སྦྱོར་གྱི་རྟགས་བཀག་པའི་རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་རྒྱང་འཕེན་པས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་གཉི༷ས་བཅ༷ས་ཀྱི་སྦྱོར༷་བ༷་ལ༷་ཡང་ཞེ་འདོད་ལ་རྗེས༷་འགྲོ༷་མེ༷ད་པ་དང༷་། སྨྲ༷ས་ཆོས་ལ་འག༷ལ་བ༷་དག༷་བསྟེན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །ཇི་ལྟར་ན། རྒྱང་འཕེན་པ་ན་རེ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེས་བུའམ་བུམ་པ་གང་རུང་གི་གཉིས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 
20-369a
དཔེར་ན་རྩིག་ལྡན་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་ཟེར། ཡང་ན། ལུས་སེམས་རྫས་གཅིག་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་བུམ་པ་གང་རུང་གི་གཉིས་བཅས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འགོད་ཀྱང་འདྲའོ། །དེ་ལ་འདི་པའི་ཞེ་འདོད་ལ། ལུས་སེམས་རྫས་གཅིག་པའི་སྐྱེས་བུའམ། འཇིག་རྟེན་གཞན་ནས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེས་བུའི་གཉིས་བཅས་དངོས་སུ་སྨྲས་ན། སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་བསམས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་བུམ་པ་དང་གང་རུང་གི་གཉིས་བཅས་ཞེས་བཀོད་ནས། སྤྱིར་དངོས་པོ་ཡིན་ན་གཅིག་པུ་དེར་མ་ངེས་པས་གཞན་གང་རུང་གི་གཉིས་བཅས་ཙམ་གྱི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པས་ན། སྐབས་སུ་ཨུཏྤལ་མིན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་ཆོས་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་གྲུབ་ལ། དེ་གྲུབ་ན་སྤྱིར་གཉིས་བཅས་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཅིང་། སྦྱོར་ངག་ཏུ་གློ་བུར་བའི་སྐྱེས་བུ་དང་བུམ་པ་གང་རུང་གི་གཉིས་བཅས་ཞེས་སྨོས་པས་བུམ་པ་བུམ་པའི་གཉིས་བཅས་ཡིན་མི་སྲིད་པས་གློ་བུར་བའི་སྐྱེས་བུའི་གཉིས་བཅས་སུ་འགྲུབ་ལ། དཔེ་རྩིག་རྩར་བཞག་པའི་བུམ་པ་ལ་བུམ་པ་དེ་རྩིག་པའི་གཉིས་བཅས་སུ་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །དེ་ལ་ཞེ་འདོད་ལྟར་ན། ཁྱབ་པ་གཏན་མི་འགྲུབ་སྟེ། བུམ་པ་བུམ་པའི་གཉིས་བཅས་ཡིན་པ་འགལ་ལ་གློ་བུར་གྱི་སྐྱེས་བུའི་གཉིས་བཅས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གང་རུང་གི་གཉིས་བཅས་གཏན་ནས་མིན་ནོ། །དཔེ་ལའང་གློ་བུར་བའི་སྐྱེས་བུའི་གཉིས་བཅས་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །
作答
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་རང་ལ་དེ་མི་མཚུངས། །
作答正
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་ཡ༷ང་རྒྱང་འཕེན་པ་ན་རེ། བསྒྲུ༷བ་པ༷ར་བྱ༷་བ༷་འདི་ནི་གློ་བུར་བའི་སྐྱེས་བུའི་ལུས་དང་བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེས་ནས་གང་གི་གཉིས་བཅས་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་མི་དགོས་ཏེ། གཉིས་བཅས་ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་གང་གི་ཡང་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེས་པར་
20-369b
སྤྱིར་གང་རུང་གི་གཉིས་བཅས་ཙམ་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། གཉིས་བཅས་ལ་གཉིས་བཅས་ཅན་བུམ་པ་དང་། གཉིས་དང་བཅས་རྒྱུ་ལུས་ཡིན་དགོས་ན། གང་རུང་གི་གཉིས་བཅས་ཞེས་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལུས་བུམ་ཉིད་ལས་དོ༷ན་གཞ༷ན་དུ༷་བུམ་པ་ལ་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར་བུམ་པ་རང་ཉིད་གཉིས་བཅས་སུ་འགལ་ཞིང་གློ་བུར་བའི་སྐྱེས་བུའི་ལུས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར༷་ན༷་བུམ་པ་དེའི་གཉིས་བཅས་སུ་གྲུབ༷་པ་མ་ཡིན་པས་དཔྱད་ན་དོན་གྱི་བརྗོ༷ད་བྱས༷་སྟོང༷་པ༷་འབྲེལ་མེད་བླ་བརྡོལ་གྱི་ཚིག་འདི་ལྟ་བུ་བརྗོ༷ད་པ་ལ་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་འདི༷་འདྲའི་སྨྲ་བ་དེ༷་ངོ་མཐོན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་མི༷་ཤེས༷་པའི་སྐྱོན་གྱིས༷་ཡིད་བསླད་པ་ལས་བརྗོད་པ་ཡི༷ན་གྱི་གཞན་དུ་རིགས་པ་ཤེས་པས་འདི་ལྟ་བུ་སྨྲ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཅི་སྟེ་བྱེད།
自宗不同
གཉིས་པ་ལ། འཇིག་ལ་མཚུངས་པར་ཐལ་བ་སྤང་། །རྗེས་འགྲོ་མེད་ལ་ཐལ་བ་སྤང་། །འགལ་བར་ཐལ་བ་སྤང་བའོ།

破别正
第一，数论派的迂回论证之因被破斥的这个道理，也同样适用于顺世外道为证明"无有来世"而提出的"二俱"论式，即在真实意图上缺乏正相关，并且与所说属性相矛盾。怎么说呢？顺世外道说：瓶子是有法，它与从他世而来的人或瓶子二者之一共存，因为它是非莲花的实物，譬如墙边的瓶子。或者论述为："（瓶子）与身心一体的人或瓶子二者之一共存"，这样立论也是一样的。
在这种情况下，顺世外道的真实意图是：如果直接说"与身心一体的人"或"从他世而来的人"共存，他们知道无法证成，因此用诡计提出"与瓶子或任一者共存"，认为一般来说，实物不可能只是单独存在，必然与其他某物共存，这种遍及性是成立的；就此情况而言，仅仅"是非莲花的实物"这个属性在瓶子上成立，这点一旦成立，就能证明它一般与某物共存；而在论式中突然提到"与突然出现的人或瓶子二者之一共存"，因为瓶子不可能与瓶子共存，所以必须是与突然出现的人共存；就像在墙边的瓶子这个例子中，那个瓶子与墙共存一样。
对此（佛教反驳）：按照他们的真实意图，遍及性根本不成立，因为瓶子与瓶子共存是矛盾的，而与突然出现的人共存是不可能的，所以与任何一者共存都完全不可能。在比喻中，与突然出现的人共存也永远不会成立。
作答
第二分为直接回应和证明这种过失不适用于我们自己（的论证）。
作答正
第一，如果顺世外道说：我们不需要区分所要证明的是与突然出现的人的身体还是与瓶子共存，我们只想证明一般意义上的"共存"，不区分这两者中的任何特殊情况，只是一般上与任一者共存。（佛教回应：）如果"共存"必须有"共存者"瓶子和"与之共存的对象"身体，那么所谓"与任一者共存"这一说法除了身体和瓶子本身之外，没有其他可以在瓶子上证明存在的东西，因此瓶子自身共存是矛盾的，而如果突然出现的人的身体不能成立，那么瓶子就不能成立为与它共存，经过分析后发现，这种实质内容空洞、无关联、毫无逻辑的言论，不懂羞耻的人们说出这种话，而且还自以为是地说出来，这只是因为无知的过失污染了他们的心智，否则，懂得逻辑的人怎么会努力说出这样的话呢？
自宗不同
第二部分包括：驳斥无常性相同的过失，驳斥无正相关的过失，驳斥相矛盾的过失。


 །དང་པོ། ལུས་བུམ་གང་རུང་གི་གཉིས་བཅས་ཏེ་སྤྱི་ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འགྱུར་བར། ལུས་དང་བུམ་པ་གང་གི་གཉིས་བཅས་ཞེས་དཔྱོད་དགོས་ན། ཆོས་ཅན་སྒྲ༷་ད༷ང་དཔེ་བུམ༷་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅན་གྱིས༷་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པ་ལའང་དེ་ལྟར་རྟོག༷་ན༷་ཁྱོད་འཇི༷ག་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ལ༷འ༷ང་མི་འགྲུབ་པར་མཚུང༷ས་སོ་ཤེ་ན། དེ་མཚུངས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཆོས་ཅན་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་མི་དགོས་པར་འཇི༷ག་པ༷་ཙམ་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ནི༷་དེ༷་ལྟར༷་གྲུབ༷་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བྱས་པ་དང་འཇིག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བར་སྤྱིར་གྲུབ་པས་བྱས་པ་གྲུབ་ན་སྒྲ་ལའང་འཇིག་པ་གྲུབ་པ་ཤེས་ནུས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་དཔེའི་ཁྱད་པར་ཕྱེད་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ༷། །དེ༷་བཞི༷ན་དུ་ལུས་བུམ་གང་རུང་ཞེས་པའི་སྤྱི་བུམ་པ་དང་ལུས་བཟུང་བ་ལ་མི་
20-370a
ལྟོས་པར་དོ༷ན་གཞ༷ན་ཞིག་བློ་ངོར་འཆར་དུ་ཡོ༷ད་པར་གྱུར༷་ན༷། ཨུཏྤལ་མིན་པའི་རྟགས་དེས་བུམ༷་པ༷འང༷་དེ༷་དང་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་དུ་ཆུག་ཀྱང་། མི་རྟག་པ་བཞིན་དུ་གང་རུང་ཞེས་པ་ལུས་བུམ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་ན་ཅི་ལྟར་བུམ་པ་སོགས་ལ་གྲུབ་སྟེ་གྲུབ་ཚུལ་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ། བསྒྲུབ་བྱ་མི༷་རྟག་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པར་ཅ༷ན་དུ་བྱས་ན་མཐུན་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ་མེ༷ད་ལ། དེ་ལྟར་མི་བསྒྲུབ་ན་ཤེས་འདོད་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད་པ་རང་ལའང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་སྒྲ་དེ་མི་རྟག་པ་དང་མ༷་འབྲེལ་བ༷་བཟློག༷་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དེ་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲའི་རྣམ་གཅད་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་རང་ལ་མི༷་ལྡན་པ་ཙམ་གཅོད་ཀྱི་གཞན་ལྡན་མི་གཅོད་པ་དང༷་། ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལས་གཞན༷་ལ་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོ༷ད་པ་རྣམ་པ༷་གཉི༷ས་སུ་ཡོད་པ་ལས། སྒྲ་ལ་མི་རྟག་ཉིད་མི༷་ལྡན༷་པ་གཅོ༷ད་ཀྱི་གཞན་ལྡན་གཅོད་པའི་ཚུལ་གྱི་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་གཞ༷ན་དཔེར་གྱུར་པ་བུམ་པ་སོགས་དང༷་ནི༷་ཆོས་དེ་གཉིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་མ་ཡིན་ལ། མི་རྟག་པ་དེ༷་ཡི་སྤྱི༷་སྟེ་ལྡོག་པའི་ཆ་སྒྲའི་སྟེང་དུ། སྔར་བློ་ངོར་མ་གྲུབ་པ་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱ༷་བ་ཡི༷ན་པ༷ས་ན་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཟིན་པ༷་སྒྲུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་མ༷་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་གསར་དུ་གཅོད་པ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་ལྡོག་ཆ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་མི་རྟག་ཙམ་དང་སྒྲ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་མིན་ནོ། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་བཟུང་མི་དགོས་པར་སྤྱིར་བྱས་པ་ཡིན་ཙམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱར་བའི་ཚེ་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའང་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །གསུམ་པ། དེ་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱིས་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཆོས་
20-370b
དེ༷་ནི༷་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ༷འི་སྐྱོན༷་དང་ལྡན༷་པ་མི༷ན་པའི་རིགས་པ་འདིས་ནི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཆོས་དག༷་གི༷ས་ཆོ༷ས་ད༷ང་ཆོས༷་ཅ༷ན་ཁྱ༷ད་པར་ཅ༷ན་ཏེ། ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་མི་རྟག་པ་དང་། ཆོས་མི་རྟག་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་འདྲའི་ཆོས་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་དང་རྟགས་ཆོས་འགལ་ལོ་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་ལུགས་དེ་འགོ༷ག་པ༷་དག༷་ནི༷་བས༷ལ་བ་ཡི༷ན་ཏེ༷། ཆོས་ཅན་རང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བ་དང་སྤྱི་དོན་གཞན་ཅན་གྱི་ཚོགས་དོན་དེ༷་ལྟར༷་རྟགས་ཀྱིས་མི་བསྒྲུབ༷་པའམ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ།

第一部分
第一，如果身体与瓶子任一者的共存关系不能作为一般性的所证，而是必须探究"与身体还是与瓶子共存"，那么对于有法声音和比喻瓶子的特殊情况下，对无常性和所作性也如此考虑的话，那么你所希望证明的"灭坏"也同样不能成立。（对此回应：）这种情况并不相同，因为不需要区分各个有法的特殊性，仅仅通过"所作性"这个因来证明"灭坏性"，就能理解有法"声音"也是如此成立的，这是因为所作性与灭坏性本质上有关联，这一点已普遍成立，所以一旦所作性成立，就能知道声音上灭坏性也成立，不需要区分有法和比喻的特殊性。同样地，如果"身体与瓶子任一者"这一概念不依赖于理解瓶子和身体，而能在心识上显现为另一个概念，那么即使允许"非莲花"这个因使瓶子也具有这种性质，但与无常性不同的是，若不确定"任一者"是指身体还是瓶子的特殊性，就无法知道它如何在瓶子等上成立，无法了解其成立方式。
第二部分
第二，如果所证"无常性"被限定为有法声音的特殊属性，那么在同类例上就没有正相关；如果不这样证明，又因为没有所要了解的对象，就会变得毫无结果，这种过失也同样适用于你们（佛教徒）自身。（对此回应：）由于要驳斥有法声音与无常性不相关的说法，所以证明"声音是无常的"时并不存在这种过失，因为对声音的区别有两种方式：一种是仅仅排除有法本身不具有（无常性），而不排除其他事物具有它；另一种是排除除了有法之外的其他事物具有（无常性）。在这里，我们是排除声音不具有无常性，而不是用排除其他事物具有无常性的方式来证明，所以与作为比喻的瓶子等并不缺乏这两种性质的正相关。无常性的共相即其分离方面，在声音上以前在认识上并未确立，需要通过因来证明，所以这不是在证明已经确立的无常性，因为通过将声音视为主体的方式来新消除错误增益是存在的，而且这是从排除方面来消除错误增益，而不是一般地证明仅无常或仅声音。总之，意思是不需要把握各个有法的特殊性，一般而言，仅仅由所作性就能确立无常性，而将其应用于有法如声音时，也不存在证明已成立之事的问题。
第三部分
第三，同样地，以有法限定的属性并不具有缺乏正相关的过失，这一道理排除了那些以"有法被属性限定"和"属性被有法限定"的方式来破斥这一理论的说法，即：有法声音之类的特殊属性无常性，以及被属性无常性限定的有法声音之类，若这种特征与有法的限定是所证，那么这样的有法不成立，且因与属性相矛盾。之所以能够排除这种说法，是因为我们不将有法自身的特殊属性视为（所证），也不用因来证成或不把具有其他共相的总体作为所证。


 །གཞན་ཡང་གྲངས་ཅན་པ་དག་ན་རེ། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་ཚེ་མི་རྟག་སྤྱི་ཙམ་བསྒྲུབ་ན་དེས་རྟག་པ་སྤྱི་ཙམ་འགོག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྒྲའི་སྤྱི་རྟག་པ་ཡང་ཁེགས་པས་སྤྱི་ཁེགས་ན་བྱེ་བྲག་སྒྲ་ཡང་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འགོག་པའི་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ། ལན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས། འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྤྱི་རྟག་པ་དོན་གཞན་བསྒྲུབ་འདོད་མེད་པས་ཞེ་འདོད་ལ་ཅི་སྟེ་འགལ། ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུ་ལ༷་ནི་སྤྱི་དོན་གཞན་དང་ལྡན་པའམ་ཚོ༷གས་པ༷་དག༷་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་བས༷ལ་བ༷་ན་ཡང་། སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ལ་རྟགས་དེ་འག༷ལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ༷། གང་གི་ཕྱིར༷་ན་སངས་རྒྱས་པས་སྤྱི་རྟག་པ་དང་། ཚོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ༷་ལྟར༷་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་པས་ན་འདོད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི༷ར་ཆོ༷ས་མི་རྟག་པ་འབ༷འ་ཞི༷ག་སྟེ་སྒྲ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷ན་གྱི་སྤྱི་ཞེས་པ་རང་རྐྱ་བ་གང་ཡང་མི་སྒྲུབ་བོ། །དེས་ན་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་པ་སྤྱི་རྟག་དངོས་དེ་མ་ཡིན་གྱི་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་
20-371a
མཚན་ཅན་བློ་ངོར་གྲུབ་པའི་སྤྱི་མཚན་དེ་སྒྲ་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཟུང་བ་ཡིན་ལ། བཟུང་བ་ལྟར་དུ་སྒྲ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ཞེས་པ་ཡན་གར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་དོན་ཞེས་པ་སྒྲ་དང་མི་རྟག་དོན་གཞན་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་མེད་ལ། མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཞེ༷ས་དང་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་པ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་སྒྲུབ་འདོད་མེད་པས་ན་དེ་བསལ་བའི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ། །
广说自宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ལ། འཐད་པར་གྱུར་པ་རང་ལུགས་བཞག །མི་འཐད་འགྲེལ་བྱེད་གཞན་ལུགས་བཀག །
应理立自宗
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
略说
དང་པོ། རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ན་རེ། རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཏེ། ལུང་དོན་གང་རུང་གཅིག་ལ་གནོད་ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ་ལུང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དམ་བཅའ་ཡིན་པས་ལུང་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁེགས་པས་དེ་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཁེགས་ལ། ལུང་སྤྱི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ན་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་ལ༷་ཡང་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷ས་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་དུ༷་མ༷་རྣམ༷་པར་བཞ༷ག་པ་ཡོད་ཀྱང༷་དེ་ཀུན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི་བཟུང་སྟེ། རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པ༷་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ༷་བྱའོ༷་ཞེ༷ས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ནི༷་སྒྲ༷་སྨོ༷ས་སོ༷། །
广说
གཉིས་པ་ལ། གཞན་སྡེ་ལུང་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། །རང་སྡེས་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ།

其他论点
此外，数论派说：当用"所作"因证明声音是无常时，如果只证明一般的无常性，那就会否定一般的常性，这样一来，声音的"共相"（普遍性）常住也会被否定，若共相被否定，则其特殊者声音也被否定，因此成为否定有法本质的矛盾。对此，论师（法称）回答说："不会成为矛盾，因为我们不想证成共相常住是另外的实体，所以怎么会与意图相矛盾呢？"因此，即使以"所作"因否定有法（如声音）具有另外存在的共相或与聚合体相关，按照佛教的立场，这个因也不是矛盾的。为什么呢？因为佛教不想证明常住的共相和作为聚合体的有法，所以不存在与意图相矛盾的情况；在此，所要证明的仅仅是无常这一属性，即声音不停留到第二刹那，而不是证明任何独立的所谓"共相"。
因此，所谓"证明一般无常性"指的并非常住实体的共相，而是仅仅基于排除方式，在心识中成立的共相特征应用到声音上的理解，按照这种理解，声音确实不存在于第二刹那，没有任何独立的所谓"共相"。所以，所谓"总体意义"并不是指声音和无常作为不同实体的聚合，而"被无常限定的声音"或"被声音限定的无常"这样的说法，在有法声音上并不是我们想要证明的，因此不可能成为矛盾的否定。
广说自宗
第二部分关于自身（标志）提及的必要性有：确立合理的自宗观点，驳斥不合理解释者的他宗观点。
应理立自宗
第一部分分为略说、广说和总结三方面。
略说
第一，正理派等人说：必须使当前所要证明的不与自己所接受的论典意义全部相矛盾，因为如果损害任何一个论典意义，就会妨碍当前所证的成立。理由是：因为论典被接受为权威，而论典的一部分用来教导他人就是主张，所以如果论典的一部分被否定，其作为权威的身份也会被否定；如果论典总体不被确认为权威，那么其中一部分作为自己的主张和理由也会变成有过失的，无法证明。
对于这种观点（佛教的回应是）：虽然即使对一个有法如声音，论典中也安立了许多特殊属性，但这些全部并不都被视为当前所要证明的，为了表明"唯有论者自身所期望的才是所证"，在能立支"主张"的定义中特意加上"自身"（自己）一词。
广说
第二部分包括：他宗把论典意义作为所证，以及自宗对此主张的驳斥。


 །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

经教所立他宗
第一部分分为：说明所主张的和显示其不合理性。
说所立
第一，如果论者因为接受自方论典而把论典的所有内容都视为所证，那么当论典的某一部分受到主张或理由的极大损害时，理由和主张就会变成有过失的。
说非理
第二部分包括：比量（推理）的对境不被论典所违背，因此即使相矛盾也能作为证成方法。
比量对境不违经
第一部分包括：对论典损害证成的过失提出质疑，以及说明论典能损害和不能损害的对境。
立违经说过
第一部分包括：提出过失和驳斥其回应。
仅仅凭借名称就说理由相矛盾是不可能的，因为就像无法解释矛盾的具体理由一样，声音的所作因被矛盾的理由也只是因为论典中说它是常住的空性德性，除此之外找不到其他理由，所以与地的性质常住相矛盾和与空的性质常住相矛盾两者在一般上只是同等程度，没有什么区别。
破所答
第二部分包括：用逻辑驳斥回应的特殊情况，以及总结其意义。第一，如果说香气是地的性质，因为它是香气的属性，所以在讨论声音的场合不应该考虑，就像在讨论瓶子时不能考虑毛毯的属性如线等，因此探讨与之矛盾与否不合理。（对此回应：）这种不相关的情况同样适用于虚空的性质等，因为在考察声音是常住还是无常时，虚空性质根本不相关，不需要考察。如果认为由于虚空的性质必定是常住，所以与此相关，（我们回答：）仅仅因为空间开放而产生声音，只是因为物质条件具足，而当声音产生时，对声音本身没有障碍这一方面被称为虚空，但作为纯粹虚空本质的声音是不可能的，所以你真正想要的虚空性质在论者间没有共同认可，因此不相关。
如果说香气是地的性质等虽然在论典中提到，但并未说是有法声音的属性，而在此将声音视为有法，虚空性质等被论典说为声音的属性，所以是相关的。（对此回应：）香气的地性质也是论典所说的，如果损害它，就是损害论典的意义，为什么这不也构成此处的矛盾呢？两者都只是论典中所说的内容，没有任何额外的理由说明虚空性质受到损害会使声音无常性不成立，因此（这两种情况）是同等的。
在此处，关于所作因否定香气地性质的方式，有多种解释方法：有的说是否定有法香气的地性质常住，加上常住的限定；有的说是在有法声音上否定香气地性质；有的说是通过逻辑推导必须成为常住的方式来显示矛盾；有的说正如无法证明地性质与所作因相矛盾一样，也无法给出声音是虚空性质而与该因相矛盾的正确理由，通过这一关键点指出过失。尽管在各种注释中有多种理解逻辑进路的方式，但归根结底没有重大的不一致。无论如何，理解这里是为了显示对方言论的无关性而提出质疑是很重要的。
;


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
翻译
如果法具（具有法性质）的声音之类的法，以及"等等"一词所表示的特殊和普遍的内容，是通过接受论证的人（论辩者）所应成立的主体，那么为什么这必须是辩论者想要证明的内容呢？这种说法不合理。在有些场合，当对方询问证明方法时，辩论者（立论者）才会有证明的意图，而对方理解辩论者的这种证明意图，是通过直接陈述和语境的内容来了解的，而不仅仅是通过推理的能力。因为仅凭推理的意图，无法确立特定的推理对象，由于因果关系的建立存在不确定性。
这样，在没有确切依据的情况下，强行认为对方持有他们实际上并未接受的观点，说"你想要这个"，这种做法就像是明显的"自我独断"行为，类似于王族等有权势者强行命令他人接受不情愿的事物，而这绝非真正探究真理的理性方法。
当没有能够推断出辩论者意图的情境或语言表述，也没有结果的标志时，对方如果认为辩论者的主张和理由自相矛盾，那么这种想法只会伤害他自己，因为他陷入了无关联的思考。
其次，如果反对某个论点时涉及到与该论点有必然关联的内容，那么这种反对才能阻碍该论点的成立。比如，主张声音是无常的时候，认为它是非造作的；或者在追求解脱时坚持有自我存在。
如果反对的是与论点没有必然关联的其他内容，那么这对论点本身不会造成任何妨碍，因为二者之间没有关联。
违经与否说境
第二，区分经典何时能够否定和不能否定的范围：
第二所量无需经立
在正确的推理应用于自身对象时，完全不依赖于经典，因为那些能通过理性推导的事物，应当由理性本身来判断，而不需要经典来证明或否定。因此，通过推理所确立的结论已经足够确立，而事物的本性也不能仅凭文字而改变。因此，当推理考察自己的对象时，不需要关心它是否与经典相符或相违，因为如果推理已经确立，就不需要经典；而如果推理未能确立，经典也无法证明它。


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

翻译
因此，对于那些最初无法仅凭自己的能力进行彻底分析的人，依靠正确经典的引导，产生了无误的推理能力后，在能够通过推理做出判断的事物上，应当使用推理本身进行考察，而不需要依靠经典来证明。更不必说与推理相矛盾的经典不能作为证明依据。因此，对于细微的无常性和无我性等能够通过推理证明的内容，当一个人通过研习正确经典而智慧增长时，他能凭借自己的智力，通过事物本身的力量和理性推理来证明这些内容，即使对于不接受该经典的辩论对手，也能成立。正如弥勒菩萨所说："如同依靠灯光、闪电、宝珠和日月，具眼者得以观见；同样，依靠无垢光明的佛陀，才能解释这真理。"这种情况是相同的。
其次，有人可能会说：不依赖经典时，各持不同经典立场的人会因为意愿不同而放弃争论。但这并非如此，因为在考察经典含义时，并未将经典本身视为证据或反证，所以不会放弃争论。争论仍然可以通过事物本身力量的理性路径进行，讨论何者合理或不合理。对经典所述内容进行事物本身力量的理性分析，正是判断哪部经典对极为隐蔽对象具有无误性并应当被接受的方法。否则，如果有两部经典内容相互矛盾，例如一个说有前后世，一个说没有前后世，那么这两部经典不可能都是无误的。通过分析，不正确的那部应被视为似是而非的经典，而不应接受为真正的经典。因此，分析正是确认经典有效性的方法。当用事物本身力量的理性来分析推理的对象时，即使各自有经典依据，这些经典在此时也不能作为证明的组成部分。若成为证明依据，则推理将无法发挥作用，所有矛盾的主张都将成立，这显然不合理。
第三清净经立
唯有极隐蔽需经立
那么，什么是应当依靠经典来理解的，什么是在经典反对时就无法成立的呢？这样，在用理性彻底分析经典内容后，若对前两种对象的所有教法没有任何疑惑，看到这种情况时，就是应该因为信任这些经典而接受它们的时候。此时，如果与这样的经典相违背，那么经典就会构成反对，因为对于由正确经典所确立的内容，不应认为与该经典相矛盾。若有矛盾，则是由于自己的智慧颠倒，会导致不适当的结论。


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

翻译
这也是因为对于前两种可测知的对象，正确经典也不会与现量和比量相违背，所以如果与这样的经典相违，那只是被理性的反驳所否定，而不必说是被经典所否定。而对于第三种可测知的对象，当考察转向它时，由于现量和比量无法证明，对于极其隐蔽的对象，接受正确的经典是合理的。对于后世等因果取舍的教导，不应置之不理，而对于自己的理性无法判断的事物，除了依靠正确的经典别无选择。
因此，在依靠经典考察第三类对象的情况下，也应避免提出与当前所要证明的性质本身，或者与其有必然联系的内容相违背的主张和理由，而不应考察与当前论题无关的内容是否相违背。若这样做，将导致无穷尽的考察，因为经典内容广泛难寻，若必须完全掌握所有内容才能考察，将会过于繁重。
例如，经典中说，若持阿弥陀佛名号并生起信愿，将往生彼佛净土。当用这段经文来证明凡夫也能在死后立即往生彼土时，若有经文说"彼土往生者皆是一生所系（一生补处）菩萨"，这将对所要证明的性质构成反对。或者，如果有经文反对"成就圣道必须先经无数劫积累资粮的信解行道"这种必然联系，这也将成为证明的障碍。
如果无法证明这些经文与当前经文不相矛盾，那么由于经典的反对，凡夫往生极乐世界的经典证明就无法成立。然而，虽然经典说极乐世界的所有往生者都是一生所系，但凡夫命终后立即往生并不违背这一经文含义，因为一旦往生到彼土，必定只剩一生（成佛前最后一生），就像北俱卢洲人必定寿命为千岁，死后必定生三善趣一样。


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
藏文译文
在那里，当见到安坐于菩提树王前的如来时，便获得了殊胜的陀罗尼和禅定，得到了离尘垢的法眼。而要往生到那佛土，不一定需要先修习前行的信解行阶段，因为由如来愿力的力量，临死时能见到佛的光明。经中说即使有疑惑者，也会暂时在莲花苞中五百年不能见佛，带有此种障碍。这表明并非必须先证得圣道才能往生。此外，除了诽谤正法和造作五无间罪者外，由于佛陀的不可思议威力，如同通过密咒修持在短时间内能够获得成果一样，信解行阶段也能在短时间内圆满，这由经典本身所确立，而不能用推理证明这是不可能的。依据经典本身，也无法证明对直接所立有损害，或对其他必要条件有损害，应以此为例，理解经典如何成立论点。同样，经典中说以小小供品供养佛陀能成就广大乐果，这类说法也不能用经典证明其有害，因此就是如此成立的。若经典说"此礼敬者必定会成为许多转轮王"之类的论述，经中说若善根不被违缘摧毁，则会如是，因此不能绝对肯定地证成。当依据经典进行判断时，若细分经典对自身所许有害等情况，则第三处即以经典衡量，但经典内容是否相互抵触则取决于事实强度，这唯有极其细微的智者才能了知。
除此以外
第二，若非如此则过于离谱，分为：一、批评所有考察都需要经典；二、批评个别论点需要经典。
首先，虽然考察极为隐蔽的对象需依赖经典，但认为"一切考察都必须依据经典"的观点有何理由呢？毫无理由。若确实如此，那么对于不懂教义、甚至连教派名称都不知道的牧童等人，看见烟就无法推知有火，因为你主张所有考察若无经典就不能进行。然而，烟能无谬地认知火这一事实，已被外在现量所证实。


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

藏文译文
因此，经典与人不存在自然的联系，所以人们单独出生，即未与经典相联系而独自出生。虽然从一出生就没有与经典的联系，但后来，通晓经典的功德与不知经典的过失，量（即正确认知）并未见到。如此，在没有任何不可放弃经典的理由的情况下，却因执著而认为"这是我方的经典"，不由自主地陷入颠倒恶劣教义的魔障，难以舍弃，哎呀！是谁把这样的魔障加诸你心中？这对你而言是难以忍受的惩罚业。
其次，虽然普通的考察不需要持经典，但若论证师们在接受论点时，能够证明其所举例子的经典本身能够毫无矛盾地证成所有该论点的属性，则可成为正确的能立；否则，就会忽视自己的立场而沦为胡乱驳斥或似能立。对此回答：当通过事物自身力量正确成立时，不必考察是否与经典相违；即使通过事物自身力量成立，若声称与之相违的经典实际上就不是正确的经典。因此，在以理性为主导的考察中，需要分析和说明标志与属性之间的必然联系，而非因应个人知识需求而对单一事物的属性作出无法确定范围的区分。若必须在例子中显示此论点不违背所有经典义理，那么即使是用标志证明一个论点也难以找到最终标准，这种能立是超越世间的方法，即非世间所通行的建构。
就像依靠标志理解义理时只考察标志与属性的联系是否成立，而在论证过程中，与此无关的其他属性（如虚空的品质等）不能被该标志证明或反驳，又怎能导致所要证明的论点不成立呢？没有弓就不能射箭，难道可以说因为没有槊杆就不能投槊吗？如果"所作性"证明"无常性"是通过事物自身力量成立的，那么该标志能够证成该论点，被称为正确的能立，怎能因为与无关的其他事物相矛盾而说它是有过失的因呢？谁能说水因与火相违而不能解除人的口渴？这种言论是荒谬的。如此，不需要举例并全面把握与展示某一事物所包含的所有属性分类，人们通过他人的言语和烟等标志，无误地推断对方具有心识和火等存在，谁能否认这一点？通过事物自身力量所成立的不需依赖其他。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

藏文译文
故此违即能立因
第二，以正理成立则即使与经典相违也非过失，分为：一、即使违反经典，比量推理也不会退转；二、因此，说其相违也非过失。
违经然比量不还
首先，对于自己的所立因为不错乱而能够证明自性无常等和火等因的标志，如"所作性"和烟等，当通过事物力量证明时，会损害某些宗派中与事物实际情况相违的主观见解，如"声音是虚空的品质"，"烟也从蚁穴中出现"等。但这些标志不会因此而从能够成立自己所联系对象的本性上退转，就像虽然有人说"火是冷的"，但火的热性不会退转一样。已了解此标志与所欲证成的义理通过若无则不生的方式相联系的论辩者，为何不能向他人即敌论者证明此标志如何能够了解所立？因为它具有依事物力量而运作的正理，就像手持灯能照见暗室中的物体一样。
故而说违彼无过
第二分为：一、说正理；二、遮其争论。
说正理
有人说：先前承认经典为量，之后又说与该经典相违的标志，这个论辩者在做不合理的事。对此答：无论是否说出那损害一般经典义理的因，若通过事物力量，该因与经典义理相违，那么论辩者对经典有何过错？因为该标志并非因论辩者所说的过失才新生为损害经典的因素，而是本性上就是损害性的。若有人说：对于已承认的经典，不应该在一切方面说出损害性的言论，而那说出与经典相违因的人直接表述了损害性言论，因此（令人）知道有损害性而不对经典生起大欢喜，所以那些论辩者的过失如同儿子诋毁父亲。对此回答：如果论辩者没有说出那损害经典义理的因，难道该因就不损害经典吗？若不损害，即使说出也无害；若有损害，那么论辩者并非在做不合理的事，因为他陈述了事物本来的状态，怎么能说这个论辩者有过失呢？他不应该被视为有过失。
遮其争
第二分为：一、说不成立且此不等同；二、遮止两者都不成立的观点。
说不成立然此不等同
若有人说：那么说出似能立也不是论辩者的过失，因为那标志本性上就是似能立，不是由于论辩者说出才如此生成的。对此回答：这不同，因为似能立虽然以自身本性作为似能立而存在，但是对他方而言，是论辩者为了证明自己所欲证的论点而说出的。由于提出似能立以证成所立，却完全无法达成所证之义，因此这种能立的提出者的心智会变成有过失的。然而，即使与其他经典相违，说出正确的能立因，因为它能够证明自己所欲证，所以在这种情况下，论辩者不会有可被指责为过失的空间。


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

藏文译文
遮两者皆为成
第二分为：一、正文；二、其原因。
遮两者皆为成之正
有人说：如果"所作性"能证明"无常性"从而损害经典中所说的"声音是常的"和"声音是虚空的品质"，那么所承认的经典义也会损害"无常性"，因此两者都不能成立。这种说法极其不合理。如果通过"所作性"这样的标志证明声音无常等，通过真正的正理，证明了某些迦那陀等论典中所说的"声音是常的"和"声音是虚空的品质"等是不合理的，那么（若你说）这也会阻碍其他符合事物真相的合理说法，如"声音是无常的"，这就像劣等王族的做法，例如某些国王因为对一个做错事的人发怒，而连许多做得好的人也一同惩罚。此外，在声音等所立法上，如果要使所有经典的义理都一致，任何人都无法说出能立的因，因为关于声音是常还是无常等的不同经典义理很多。若仅凭经典而无事物自身力量来成立，那么无论是哪种经典，作为语言的力量都是相等的；而即使以一部经典为准，也难以全面展示被说为该法性的所有属性，如前所述。因此，在一切方面，你所建立的所立与能立之建构都将被破坏，因为不可能有成立无过失所立的能立存在的时机。
其因
第二分为：一、正文；二、对反驳的逐一回应。
首先，有人说：若经义被遮破而因不成为有过失的，那么主张有不错乱于相违的量也如何成为有过失的能立？如果说通过二量分别于同一基础上成立常与无常，从而主张存在不错乱于相违的量是过失，那么这里是因为不愿接受前代殊胜人物经典中已成立的结论为基础，而是主张能以因来成立与之相违的观点。对此回答：因为在声音等同一法上，常与无常等相违法不可能成为同基，所以在任何情况下不可能有不错乱于相违的量存在，因此只有通过正理真正成立的才是如实存在的，而仅从经典中说出并不确定如此成立，因为作者的意愿可能有错误。因此，尽管声音常等的经义在实际上没有丝毫成立，但你因自己的意愿而认为它已成立为基础，所以作出这种不确定的言论。而像"所作性"这样的因，在声音等所立法上，必然会损害与自己所立"无常性"相违的"常性"等。由于声音常性绝不可能存在，而经典不能证成声音有丝毫常性，所以在通过事物自身力量证明声音无常的场合，根本不存在"常"与"无常"二者都成立的矛盾，因为在一切方面都只能成立无常性，就像火的热性一样。或者也可以解释为：通过事物自身力量能够显示经典中的矛盾，而经典却不能证明正理中的矛盾，这只是文字表达方式不同，意义相同。


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

藏文译文
如此，尼耶耶派等人在没有正确理由的情况下，承认经典后声称依据经典来确立三种所知对象，这是极其愚蠢的表现。因为如果能通过正理断定的对象已被正理所确立，就应知道与之相违的经典并非正确经典，经典不能驳倒正理。由于经典普通义理可能被事物自身力量所损害，所以当正理损害经典时，应该舍弃经典，而不应因为经典损害而舍弃正理，这就像医生为了清除疾病而治疗麻风患者一样。
因此，若能以未被自心过失所污染的真正理路，正确确定前两种所知对象，就不应接受与之必然相违的经典。至于第三种对象，虽然依赖于正确经典而非正理的作用范围，但事物自身力量的正理也通过对二谛甚深要义的不断深入，而需根据乘次第，依照四种能依法（依义不依语、依了义不依不了义、依智不依识、依法不依人）的方式，全面契入。仅仅以片面的智慧眼舍弃大乘经典在浊世中十分普遍，这些人虽挂大乘之名，却不能称为大乘正理论者，他们仅仅是自我膨胀而已。
若想："即使被量所损害也不应舍弃，因为是自宗经典"，（回答）：没有成立"自宗经典"却强行随着执着的习气而行，正理又能怎么办？连大成就者们也认为引导那些被宗派魔障所迷惑的人入道是困难的，因此置之不理是合适的，何况是普通人呢？然而，通过如理思择大车轮论师们的无垢理路，智慧之光会不断增长，从而能品尝佛陀甚深意趣的法甘露精华。因此，通过以四种正理如理思择，培养四种能依，直至最终乘次第，圆满智慧之身而成就智慧眼，这是附带所说的。
其次，有人说：虽然在这些中，无常性不是所损害，虚空品质说法不是能损害，但如果证成无常后否定虚空品质，就会因为玷污自己所承认的经典义理，所以尽管所立与虚空品质等经典义理之间没有联系，但会损害所立的成立。
（回答）：若无关联却被经典义理所损害，则一切所立都会被各种不同经典义理所损害，因为单凭经典文字就能阻碍事物自身力量。即使不被所有其他经典损害，只被自己承认的经典义理所损害，那么由于经典义理的一部分（如否定气味的品质等）损害了无关的其他方面，也会导致所立不成立，因此连一个所立也不可能成立。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

藏文译文
若有人说：虚空品质与声音有联系，因为是其属性，所以会损害所立的无常性。回答：不是这样的，所谓场合中的所立与能立的联系有无，是指该标志与所立之间的若无则不生的联系，因此所有被作为标志的东西，对各自的所立，若无联系则不能成立，具有过失，即似能立；若有真正的联系则能证立，具有功德，即真正的能立。应当只考察这一点，而不需在此场合考察所谓的"其他联系"。虽然如此，虚空品质若不存在则所立声音等也不产生，这样的联系在这里没有被量所了知。此处对虚空品质的损害，仅仅是对主张这种观点的经典的损害，对正理的义理没有任何损害，因此此标志与经典义理的不相符也如同此标志否定了香味等品质一样，尽管损害了这样的经典义理，但并非正确标志不能成立所立。或者可以说：将"所立"理解为声音无常，虚空品质不存在则无常性不产生的联系不存在，因为它是相反的对立面，就像热触不存在也不会导致冷触不产生一样。因此，这无关的事物怎能损害已被量所证成的标志呢？就如同火的热性已成立，冷性不能妨碍它一样。
遮自宗许
第二，遮破自宗认为经典义理全部是场合所立的观点，分为：一、说他宗；二、破其义。
说他宗
首先，《集论》的某些注释者这样说：因为经典已被自己承认为量，所以在经典中所说所见的一切都必须作为该场合的所立，因为若与之相违，该标志也会破坏自己的立场，这就成为过失。这并不是说在事物自力的场合以经典作为能立，或必须证明该标志与经典义理完全一致，而是认为不应使用与经典中所欲证明的立场相违的标志。
破其义
第二分为：一、喻因不成则堕入宗；二、自声所说则成无义。
喻因不成之宗
首先分为：一、立出应成；二、遮其回应。
第一，论辩者自己所欲的特定场合仅以标志来证成，而不是将经典中所见的一切作为该场合的所立，若必须如此，那么按照他的观点，说出"喻与因不成立"也将成为宗的承诺。因为不只把自己场合所欲证立的对象视为具备所立的完整定义，而是将经典的所有义理都视为所立。如此，由于某些经典中也有提出不成立的喻和因，这些也会成为所立，因为对论辩者来说这些无疑是所立。


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

藏文译文
不能接受这一观点，因为不成立的东西任何人都不能证立，即使确实不成立，如果隐藏过失而用欺骗手段努力去证明它，这样的论辩者怎能称为说理之人呢？此外，虽然在无过失的经典中没有直接将不成立的喻因作为能立，但不成立的喻因在某些场合也可以成为经典的所诠，所以当佛教徒对数论派说"声音无常，因为是所作性"时，该能立对方没有成立和已破除，有所欲证，且是经典义理，因此对论辩者而言成为承诺，这就产生了矛盾。如果这样，所立与能立的定义就会混乱。
其次，抛出如上的应成，其最终成立的意义是只有论辩者所欲证的才成为所立，基于此考虑而遮破对方的回答：若说经典中所说的义理虽然是经典义，但被说为能立的不成立喻因等并非成为宗的应成，因为通过在宗的定义中说"所欲"一词的遮止功能，已经排除了这些。对此回答：按照你的观点，以"经典所有义理都是所立"的理由所得出的结论，仅仅依靠语言是无法回转的。
也就是说，如果像词语的遮止功能那样，仅仅是论辩者自己所欲证的是所立，那么确实如此；但当认为经典的所有义理都是所立时，就会实质上推导出经典中所说的能立也被认为是所立。如果承认这一点，有什么过失呢？（若认为）在某些场合是所立，那么自己场合中提出的能立在面对他人时也需要再次证明，所以一切能立也将成为所立。在此处，对方不说"通过说'唯'字来排除能立"，（是因为）"唯"字仅能排除一个推理系列中的能立，而不能排除经典中所说的能立，所以没有说；或者虽然《决定量论》中提到助词，但说理由所得出的结论不能被阻止。
若说像那样不成立的喻因等，因为论辩者不欲证明，所以不是所立。那么现在，由于论辩者自己的意愿成为主导，即使是经典中的义理，论辩者自己不想作为场合所立的其他法也不想证明，这时对非所立的其他经典义理的损害，怎么会与标志对自己所立相违呢？因为正确的标志不依靠经典而同样能确定自己的所立。


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

藏文译文
因此，一般而言，那些认为"自己所承认的经典是量，无论与此相违或损害都无所谓"的论辩者是胡搅蛮缠者，这种态度极不恰当。然而，当用事物自身力量证明经典中的任何义理时，只需以正理分析标志与所立的联系，确立后仅凭这些就能成立该所立，不需依赖经典义理。如此成立后，在同一对象上前后显示矛盾的正确经典是不可能存在的。而为适应所化众生心智次第而宣说的显现为相互矛盾的了义与不了义经典义理，通过所依基、意趣、必要及直接损害的方式，最终都无矛盾地契入究竟义理，这种理解方式应当如大车轮论师们已经证成的那样来理解。
所说无义之过
第二，"自己"一词的说明成为无义，分为：一、提出应成；二、破除遮过。
首先，即使在事物自身力量的考察中，若一切经典义理都是宗，而论辩者自己所欲证的仅仅被单独指出，就成为超出宗的定义范围的有意义内容，那么在宗的定义中附加"自己"一词就变成无义，因为没有任何遮止功能。
其次，有人说：并非无义，因为"自己"一词的含义是放弃经典义理中自己不欲证的部分，而趣入自己所欲证并承认的内容。
对此回答：那么，是否由自己的意愿而趣入的这种疑虑从何而来？因为无论经典所欲为何，论辩者自己都会趣入，那么"自己所欲"这一表述能够排除的疑虑对谁而言会生起呢？不可能有这种情况。
如何理解对经典的意愿趣入？根据利根与钝根两种人来区分：首先，利根者若知道经典中所说的义理没有被量所遮破，那么出于什么理由能阻止他自愿接受该经典？若知道经典义理已被量所遮破，那么又出于什么理由会仅凭他人的语言而信仰该经典？所以不可能对论辩者自己不持有的所欲对象产生疑虑。
至于钝根论辩者，他们过去也只是出于自己的意愿而持守前宗，没有通过正理获得确定的理由，而这些人之后若自己愿意，为何不能持守其他宗派呢？因为仅仅取决于意愿而已。因此，非自己所愿而必须接受的强制性情况，就像国王的命令一样，在宗派场合的所立中不可能存在，那么更不可能产生这种疑虑。若无疑虑，在定义中加入没有遮止功用的语词有什么用？这就成为无意义的。
若想：虽然自己没有意愿，但也有为了他人而持有他人宗派的情况。这种情况只是为了惊醒对方而进行的游戏，而非通过事物自身力量如理论辩，即使在这种场合，自己所承认为所立的就是所立，因此在该场合也不会变成自己所不欲的。
;


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

藏文译文
总结
第三，总结：应了解与场合所立无关的其他经典义理被损害时，不会损害场合所欲证的对象；虽然已接受经典，但该经典的全部义理并非该场合的所立；若是所立，则实质上显示所立将无穷尽。为了除去认为经典所有义理都是场合所立的错误见解，在《集论》中解说宗的定义时，使用了"自己"一词。
能诠非理破他宗
第二，破斥"自己"一词有其他含义的主张，分为：一、说所立；二、破彼宗。
说所立
首先，《集论》的某些其他注释者说，"自己"一词的表述是为了说明：舍弃因外道与内道等不同宗派而作出的特殊所立法，而应取两种论辩者都极为共知的所立法。
说非理之过
首先，仅凭两方论辩者考察同一所立法的场合，就已经实质上成立了两者共同极为了知的所依所立法，因为已经了解不成立的基础就不会被作为所依，而且没有人会考察其特性，而对牧女等人都知道并已成立的对象也没有争论。因此，极为共知并已成立的所立法是宗，而对各自不同欲求所观察的特殊事物没有争论。简言之，单独的所立法本身不是所立，它必须通过某种法而被限定，从而成为所欲了知的对象，因此所欲了知的所立法或总体意义是标志所立的对象。怎么能把极为共知的单纯所立法视为所立呢？因为它不需要被证成，而各自的意愿已被分别割裂，所以承认它们不是所立。"无常声是所立法，是无常"等这样的说法是不可能的，而且若不以相互矛盾的欲求作为所立而争论，则意愿相同者之间不可能有争论，因此争论场合的宗是什么就无法确定。
其所答破各别
其次分为：一、量立有法相违破；二、破未成自相简答。
量立有法相违破
若有人说：说"自己"一词是为了表明自己所承诺的义理已由量所证成，从而表明仅仅独立的两方共知的所立法不是所立，因为要对他方新做证成，所以"自己"一词也排除了对方已成立的所立法。对此回答：不是这样的，因为"所立自性"和"助词"或"唯"字的使用，即"唯自性"的表述，已能了知"已成立者非所立"，所以在已了知的情况下再次为此目的而说"自己"一词就成为无果了。
;


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

藏文译文
若不接受"自己"一词是用来排除已成立的意思，那么对于"是否存在已经成立且被表示为能立性质的所立"这种疑虑，"表示为他人的所立"这种说法以及"自性"和"助词"这两者的表述就具有遮止功能了。
未立自相相违破
其次分为：一、遮止词无义；二、此类过失非宗过。
首先，若说"所立自性"的表述是为了排除数论主体等未成立的自相是所立的意思，因此这也有各自的遮止功能。对此回答：上师已经解释过"一切比量皆以共相为对象"，因此在解释宗的定义时，即使没有明确说明"未成立的自相不是所立"，宗本身也不会有不周遍或过度周遍的任何矛盾，因为这类承诺是可能存在的，而且在心识中也可能没有成立或破除。
其次，若问："如果以未成立的主体等作为所立，会有什么过失？"（回答）："未被量成立的自相是不能被证成的。"再问："为何不能？"（答）："当它被取为所立法时，无论立出什么标志都没有周遍，因为在喻例上没有随行。"（回答）：这难道不是能立的过失吗？后支，即能立的喻例和标志本身的过失，不能被认为是宗的过失，因为宗的过失是相对于宗本身而言的。
若想：能立有过失则无法成立宗，所以是宗的过失。那么这样一来，标志和喻例等的过失也将成为宗的过失，因为所有有过失的能立都无法证成宗，其过失会损害宗。因此，在对尼耶耶派立论时说"声是无常，因为是所量"，声音无常这一所立将不成为正确的所立，因为应当承认标志不确定的过失使宗成为有过失的。
因此，宗不依赖后支过失，只有与承诺本身性质相关的过失才被承认为宗的过失，而其他能立的过失不是宗的过失。例如，仅仅从承诺为所立时起，不依赖能立就成为过失的情况，如"声非所闻"的承诺违背现量，以及"等等"一词包含的"我的母亲是石女"等违背自语的承诺，这些从一开始承诺就成为过失一样。这一部分，前宗是为了使人理解一般自相不是所立而说"自己"一词，解释为这种方式不合理，这样的解释虽然存在，但不太合适。
说宗相摄略
第三，宗的定义分类总结的必要性，分为：一、正行；二、遣除诤论。
正行
首先分为：一、从遮止角度说五种；二、从诠定角度说一种。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དང་པོ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་དམ་བཅའ་བ་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་པའི་དབང་གིས་ལྔར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པར་བཞེད་པས། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མཚན་ཉིད་འདི་ལྡན་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན། །མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རྣམ་པར་གནོད། །མ་བསལ་བ་ཡང་ལྔ་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ནས་འཆད་པ་མ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱོགས་ནི་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྒྲ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་མིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ཕྱོགས་སུ་མི་འདོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པ་ན་དེ་ཡང་འདོད་པས་ཞེས་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་ཡང་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། བློ་ཡིས་རིག་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམས། །འགའ་ཡང་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡི། །རྟགས་ཀྱི་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་ནི། །ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཕྱོགས་མིན་པར་བཤད་པ་འདི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་འགལ་ལམ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མི་འགལ་ཏེ། སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་ཡང་རྒོལ་བས་ཞེ་བས་ཁས་བླངས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འོས་པའི་དབང་གིས་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་ཚིག་དང་ལུང་འགལ་བ་སོགས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་གསལ་བས་ཆོག་ལ། ཡང་ལྔ་པ་ནི་མ་བསལ་
20-384b
བ་སྟེ་སྔར་གྱི་བཞི་པོའི་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་ནི་རིགས་གཅིག་ལས་མེད་དེ། སྔ་མའི་མ་བསལ་བ་ཞེས་པ་ལྔ་པའི་རིགས་དེ་ཁོ་ནའོ། །
除诤遣疑
གཉིས་པ། འཆད་པོའི་བསམ་པ་དང་གཞུང་ལས་འབྱུང་ཚུལ་མཐུན་པར་བཤད་ནས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་འགལ་ཟླ་བྱས་ཀྱང་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་དཔེར་བྱ་བ་ནི། །ཞེས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྗེས་དཔག་དང་འགལ་བའི་དོན་གཞན་བཀོད་པ་མི་འཐད་པའི་ལན་བཏབ་པ་དང༌། དེ་དག་གི་མཇུག་ཏུ། གང་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས། །བསལ་བ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལས། །དཔེར་ན་ཕྱོགས་དང་དཔེ་ཡི་སྐྱོན། །ཇི་སྐད་བཤད་པར་བལྟ་བྱས་ཏེ། ཞེས་དངོས་སུ་བཤད་ཟིན་མོད་ཀྱི། ཕྱོགས་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡོད་ཀྱང་ཉེས་པས་མ་བསལ་བའི་བསྒྲུབ་བྱའམ་ཕྱོགས་ཡང་དག་དེ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་གཞག་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །རང་ཉིད་འདོད་པའི་དོན་ཆོས་ཅན། །ཞེས་སྤྱིར་བཏང་གི་སྐབས་སུ་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱོན་གྱིས་མ་བསལ་བ་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་ལ་མི་བྱེད་ལ། ཁྱད་པར་གྱི་སྐབས་སུ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་བསལ་ཀྱང་དེ་ཙམ་མིན་ནམ་ཞེས་ཤེས་འདོད་ཀྱི་དྲི་བ་ལ་ཐལ་འགྱུར་འཕེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་ཡོད་ན་ཕྱོགས་སུ་མི་འདོད་ཅེས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བ་དེའང་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་འཐད་པའི་དོན་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དོན་མིན་ནོ། །
第二章结语
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། རྟགས་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་དག་ཉེས་པ་ཅན་ཡིན་ཡང༌། རྟགས་དང་དཔེ་ཡིན་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་ཕྱོགས་དང་
20-385a
མི་འགལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཡང་ཉེས་པ་ཞུགས་པའོ། །ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ཕྱོགས་མིན་ན་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དངོས་སུ་བསྟན་པ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདྲ་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྔར་ཤེས་བྱ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་སྐབས་སུ་རྟགས་སུ་བཀོད་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ལྟར་སྣང་དོར་ནས་ལྟར་སྣང་མིན་པའི་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཁོ་ན་ཚད་མས་ངེས་དགོས་པར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དམ་བཅའ་ཡང་མི་འདོད་པ་རྣམ་པར་བཅད་དེ། ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་སྒྲོ་འདོགས་ཡུལ་དུ་མི་འོས་ཞེས་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་དོར་ནས། ཕྱོགས་ཡང་དག་ཁོ་ན་ལ་རྒོལ་བས་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ཏེ། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན། ཉེས་པ་དག་གིས་མི་གནོད་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་ངེས་པ་ཁོ་ན་དགོས་པའི་དོན་རིམ་པས་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

藏文译文
说否定有五
首先，"因"是标志，即梵文"हेतु"（hetu）一词通常表示"因"，而根据语境也可转译为"标志"，因为它是使所立为人所知的原因。如此，"标志"以及"等"字所包含的"喻例"，如此能立支分的特征所需遮除的过失，不需依赖于宗自身特征的过失遮除，为了排除不周遍和过度周遍的过失，宗的特征被说明为具五要素：即"自己"、"助词"、"自性"和"未遮除"这四者是为了遮除过度周遍的过失，即排除非宗的其他如论师所欲和不成立能立等为宗的情况。"欲"字则是为了遮除虽是宗但不被宗的特征所周遍的情况，通过排除"未明确表述的意欲所立是否成为场合所立标志的对象"这一疑虑，从而表明它是宗。
说肯定有一
其次，从排除异类的定义角度来看，《理门论》中将"承认为所立"表示为宗的无过定义，即论辩者欲为推度对象而承认，或者欲以该场合的标志来证成的内容，仅仅这些就是所立的定义。若问：如果仅此一个定义就是宗的无过定义，那么五个要素如何齐备呢？为了使所立的意义不产生混乱而能充分理解，仅凭这些就能表示宗的无过特征，因为对于任何存在五种应遮除情况的对象，精通的论辩者不可能承认它适合作为所立宗，为什么呢？像"声音是眼所取"等这类被量所遮破的承诺有明显的能害，不适合承认为所立，而其余已成立等四种情况则没有宗的特征适用，因为对已成立的不能再用标志证明；若非场合标志力量所及的对象成为所立则太过遍；对于所立能立的对象虽未明确表述也成为所立，而非所欲对象成为所立则无意义；若将非场合所欲的所有经典义理作为对象，则用事物自力标志难以成立所立。因此，由于这四种应遮除情况不具备适合作为宗的特征，所以论辩者不会承认它们为所立。
因此，虽然为了消除愚昧论辩者的疑虑而说了五种，但实质上这里的要点只有一个，如同"详细解释"与"提到头就能理解"的例子一样，一般而言，所有论著的文字也都以这种方式存在于各种详略不同的表述中。尤其是对于执著于文字的愚者，即使在一个定义中也需要极多的遮止，这在外道的六种关联定义和六种量等的建立中都未能穷尽一样。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

藏文译文
遮其争
第二，回答争论：《理门论》中所说的"承认为所立"或"欲求"一词，对于智者来说，通过义理的力量可以如此理解：若以标志证成所立，因为这是对所应教示者而言的欲推度对象，所以已经能够理解"无成破、是论辩者自己的欲求对象"等四种遮止。如果"欲求"一词能够不用"唯"字就能表示遮止之义，那么在《集论》中也无需提及；而如果需要，那么在《理门论》中也应当担心"不成立的喻例与标志也是所立吗"这样的疑虑，由该定义无法排除这一点，就应当使用"唯"这一助词。
对此回答：在《集论》中虽然通过"自己"和"欲求"这些词的表述能够理解"只有所立"的确定执取之义，但是在《集论》中"应示"一词没有以三时作为限定，并且以"作"为词尾，与这些词相连，因此会产生这样的疑虑：虽然现在不是欲求的所立，但未来将成为欲求所立的不成立喻例和标志是否为所立？就像说"应当观察提婆达多的到来"时，不能确定仅仅是"提婆达多到来是所观察的"这个意思，而会想"将要观察提婆达多的到来"一样。（有人会想）虽然没有成破且自己作为欲求对象之后才是所立，但现在就已成为所立了，因而产生疑虑。为了遮除这种"其他时间如未来成为所立，但它是此处的能立，所以所立定义太过周遍"的情况，所以说明了"唯"字。例如，当立"声是无常，因为是所作"时，对方回答"标志不成立"，这时需要将"是所作"作为所立，但在提出根本因的场合并不想证明这点，就是这样的情况。
那么，为什么在《理门论》中也不需要这种遮止呢？"ইষ্ট"（欲求）的词根加上"ক্ত"词缀，去掉连接的"উ"和表意的"ক"，然后将"ষ"转为内部的"ত-ট"，导引出来就形成了"ইষ্ট"。如此，欲求词根加上"ক্ত"词缀在这《集论》中不能成为遮除未来所立的支分，因为这取决于句子其他成分，如前所述。而在《理门论》中"成为欲求"的这些词通过遮止功能成为具有独立能力的支分，因此能够理解这层含义，就像"提婆达多已来"一样。因此，这个词能够遮止"不成立标志等是所立"的主张，不需要添加助词。在这个场合，虽然有否定与肯定词句颠倒及不同的翻译，但所表述的含义似乎相同。
如此，"自己"一词不适合作为表示"极为共知的所立法"和"自己欲求而趣入"等的能诠，所以也不应将其解释为具有其他含义。"又"字的意思是：不仅"自己"一词解释为"不需要将经典所有义理作为所立"是合理的，而且其他解释都存在过失，所以此处仅按此解释而确立。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
藏文文献的简体中文直译
第一部分
因此，"自身"的含义是，除了论辩者自己认为是所立宗的对象之外，其他不是所立宗的含义。即不依赖于所承认的论著的所有义理，而仅仅是论辩者自己所想要成立的内容，这就是所立宗的理解方式。因此，如果论辩者不认为是当下的所立宗，并与论著作者的观点相关的虚空等，也被"所作性"之因所违害，那么无论如何，这都不会违害对所立宗的成立，所以像声音无常和所作性这样的所立宗与能立，都是无过失的宗与因。
说相违
第二，解释相违分为：略说和广说。
略说
第一，如《量论》中所说："现量、推理、信言与共许，皆依自所依。"据此解释，这样被承认的所立宗，也应当是未被现量和比量这两种量所违背或已经遮破的，这是因为因的功能是作用于此领域。若问为何被违背的不能成为所立宗？因为因是为了消除对所立宗的怀疑而说的，因此被量所违背的有法，由于已知其不成立，所以因所依的不能成为所立宗。
广说
第二部分包括：解释相违的本质和以相违的例子来说明方法。
说相违之义
第一部分包括：解释何者能相违和解释哪些有法上有相违。
说何种能相违
第一部分包括：解释共相违的类别和解释具体情况的本质。
说共相违类别
第一，若问相违有几种？一般而言，量确定为现量和比量两种，因此相违也有两种。在这里，在比量的情况下，又分为事势、信言和共许三种，加上现量，量所违害或相违共有四种。其中，承许是相信该语言能正确衡量其所诠表示的内容，归入果相。因为非现量的表述内容能通过这些语言被很好地理解，就是从语言推理而来。这也是因为如果没有所表达的意义，有意义的语言就不会生起，所以这是依赖于此而生起的果相。如果不是不欺诳的语言，则不确定，已经广泛证明了表达的语言与所表达的内容之间存在不可分离的关系。
共许是自性相，例如"兔子持者"被广泛认为是"月亮"，这是作为共许可能性的自性而存在，已经被共许的也是该有法的自性，如同火的热性一样。这里所说的"共许"并非指如果与世间上所有共许相违就成为共许相违的意思。虽然在世间固有的认知中有清净与不清净、常与无常等各种共许，但仅仅因为这些并不能违害理性的对象。但是在依赖世间本身考察世间名言时，世间普遍共许的名言规则，即使经过考察也不能被理性改变的，就是无害名言或不动摇的，与此相违就是被共许所违害，具体例子将在下文详细解释。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

现阶说各别之义
确信相违
第一部分包括：略说经与己语，详说经教的相违。
略说经与己语
第一部分有三：理由、目的与例子。
第一、理由
在前述四种相违中，事势比量已经详细解释过了，所以此处仅解释其余三种相违。首先，关于承许相违，虽然分为自己的语言和经教语言两种，但《集论》中将它们合称为"信言相违"的原因是：任何被认为能够通过正确确定所诠义理而显示所量对象的语言，无论是当事论辩者的语言还是其他论著作者的语言，两者都被同样视为具有真实义理而被确信，因此论辩者自己的语言和论著的语言都被一致地解释为信言相违。在事势领域中，这两者的功能相同，因信任而作为能立的功能也相同，若有相违，对自己所立的阻碍作用也相同，故它们的相违仅仅基于承许，本质上是相同的。
第二、目的
如同语言发表者如果不认为自己是正确陈述该义理的量，就不会发出"此是如此"的立宗语言，而是即使被他人询问也会回答"我不知道"一样。同样，如果不信任论著，就不会依据该论著中所传的经义，认为"因为论著中如此说所以如此"而进行考察。无论是自己立宗还是根据论著所说而立宗，在信任的基础上使用语言的方式是相同的，为了表明如同自语相违会阻碍自己的所立一样，承认论著后又与之相违也会损害论著语境下自己所立的有法或所依，为了表明这个意义，论著相违与自语相违被一起解释。因为如果没有事势根据，即使被认为是经教，也没有比自语更有力量的理由，是为了让人知道它只是被承许者认为真实而信任的语言而已。
第三、例子
基于信任而接受经教作为能立的方式与自语运用方式相同，因此对这两者的例子也被同样地说明，如"不存在具有所量义理的量"这样的说法。若问这如何作为例子，如果具有正确衡量所量的量不存在，那么论著和自己的语言就不能指示所量，因为这些语言不能无误地显示对象，这是因为自己已经承许普遍的无欺量不存在。这样，该例子对于自语相违的相违是明显的直接例子，而对于经教仅仅是显示一个方面，如刚才所说明的。


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

藏文文献的简体中文直译
如果问经教相违有什么直接例子，就像在承认前后世和因果关系的经教的基础上，却主张"将来布施等善法不会成就安乐"，即不是安乐的成因，这样的主张就是一个例子。因为此类立宗会被自己承认的经教所违背。
经相违各别说
第二部分经教相违的详细解释分为三：正行、遣除诤论和归纳总结。
正行
第一部分包括：所量二种不违经和第三情况下真实经教相违适用。
所量二不违经
第一部分包括：量未确定虽相违仍为阻碍，因此有量之宗为能违。
第一，经教相违的真正情况是：适用于第三处所的对象的立宗被做成别的形式，而对于前两处，即使与经教相违，也被称为事势相违，因为不必依靠经教而需通过现量和比量就能测量的事物，若没有以正确的理性加以确定，而说与经教所说相违，例如接受正理派经教的人说"声音无常，因为是所量"等，但对其义未生如理的确定，而仅是自以为正确时，虽然与经教相违，但经教并不必然能违害自语，因为此时自语和经教的语言两者相互间能力相等，因此会生起"到底哪个正确"的怀疑，任何一方都不能被确定为绝对成立，只是相互成为阻碍而已。例如如同"我的母亲是石女"这样的自语一样，这种自语矛盾使得不能确定是母亲还是石女。
因此，当以真实执着承认经教时，它只能作为如同自语本身一样的能立，仅仅凭借言说并没有成立所立的能力。
第二，如此，当自己承认的内容与经教所说内容的立宗相违时，在这两者中，哪一方有事势的量，那一方就会成为对另一方即相反方面的能违，即相反方不成立而自身确定成立。由具量者对无量者造成违害，若不是这样而经教是单方面的能违，那么由于多数经教所示内容多是离开理性的立宗也可能存在，因此与自语相等能力的经教，怎么能违害立宗如实义理的比量呢？用理性破除不合理的说法是合理的，而相反地说则是无知者的自我标志。
若想：自语与经教不同，因为它是经教。经过审察若不纯净，何以证明它是经教？由于是有错误的作者的语言，所以仅是语言而已，没有任何特殊性。因此，没有经过审察纯净的特殊信言，仅仅因为以真实执着执取为经教而获得"经教"之名的，其为量已在前面被反驳过了。因此，事势理性所成立的义理，经教永远不可能违害它。
;


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

第三清净经相违
经相违适用范围
第一部分包括：确认经相违适用的对象，因此需要单独设立的说明。
确认经相违适用的对象
第一，事势理性的对象上经教不是能违，理性需要清净经教，因此首先进行考察后承认为清净经教，然后对极为隐蔽的所量按照经教进行考察的情况下，才认为存在经教相违的过失，不是在其他情况下。因此，首先考察后承认经教的情况下，理性所成立的不会被自己的经教所违害；而首先承认经教然后后来用理性考察的情况下，才会出现与自己经教相违的过失。
需要单独设立的说明
第二，既然承认经教就需要依赖它，因此对与经教相违的立宗，经教会造成违害，所以依靠经教推理所量对象，虽然比量所承认的经教为量并不是外在的或成为其他的，但因为经教的对象是极为隐蔽的这一特点，所以将经教相违与比量相违分开说明。若不是根据对象作为区别来设立，则不合理，因为这样一来，果相、自性相和不可得相违等就必须在所有比量中区分，这就太过广泛；或者应该统一称为比量相违，而将信言比量单独列出就变得没有意义了。
遮经相违之过
自语单独提及有意义
第一，《理门论》中将"我的母亲是石女"等作为自语相违的例子，而将信言或经教相违的例子如毗舍沙派证明声音常住等分开举例，这是如何的呢？将自语与信言分开设立，虽然自语不依赖于经教，但这是为了让人知道仅仅自语也能对立宗的表述造成阻碍。由于所立宗不能如实成立的阻碍，无论是由所承认的自语还是经教造成都是相同的，所以无论合为一体还是分开解释都不相违。
承认经教也非一切违害
第二，如果说因为论辩者已经承认经教对一切所量是量，所以与之相违的一切事物都被该经教所违害，那么，如果论辩者不承认该经教，它对所立宗还是能违吗？如果是，那么佛教的经教对毗舍沙派证明声音常住也应该造成违害；如果不是，那么即使承认也不会违害，因此对于理性能决断的对象，无论承认与否，经教都不能作为能违。如果说因为先前已经承认，所以与经教相违就是被论辩者自语相违所违害，那么如前所述，自语与经教相违在能力上没有差别，只是对论辩者的语言造成阻碍而已，不能违害，如前所说。
;


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

藏文文献的简体中文直译
如果认为因为经教是量所以能够违害，那么，若无成为量的理由，仅仅由于人的意愿而将其设定为量，仅凭"这是量"的说法就能成为量的话，那么这部论著就会成为完全圆满的量，这真是令人惊叹的可笑之事。如果不考虑事物的义理是否正确或错误地存在，仅仅因为执取为量就能成为量，那么自语也会成为量，这样就不可能有任何不能成立的所立宗了。
总结
是否需要经教分别说明
第一，在事势理性的对象上经教不能违害，因此对于以二量的理性极为著名的义理，即使不把论著作为能立而放弃，也没有过失；而对于极为隐蔽的对象，如果不承认论著，就不会进行观察，因为不可能有其他的衡量方式。
考察作为能立的经教
第二部分包括：不适合作为能立的经教和适合的经教的差别说明。
第一，对于显示极为隐蔽对象的经教，检验其欺诳与否主要是考察经教自身语句前后显隐是否相违，而经教对所示义理不确定的显示就是说相违，例如：吠陀承认贪嗔等非法是不善根，而后又承认仅仅在水中沐浴就能清净这些非法。而沐浴与非法的因三毒不相违，所以它怎么能清净有身者内在的罪恶呢？从沐浴中期望法的经教不能确立为对极为隐蔽的对象无错误。持戒、禅定和智慧则分别能损害由烦恼所生的不良行为、其因缠缚和其种子随眠，所以显示这些为非法对治的经教是具有理性的。
第二，对于能被现比二量所见到即能成立和不能见到即不能成立的极为隐蔽的义理，论著中如何显示，对于能以理性决断的对象所说的如是以理性成立，以及对第三处所量的解释，不被自语所违害的论著，是经过三种考察而清净的，应当执为正确衡量第三处所义理的能立，因此依靠这样的经教，对极为隐蔽的所量会进行"这是这样"的考察，而不是对一切被称为经教的都如此。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
说共许相违
གསུམ་པ་ལ། མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་གྲགས་འགལ་བཤད། །གྲགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སོ་སོར་བཤད། །
释共许性质
དང་པོ་ལ། གྲགས་ངོར་ཉེས་མེད་མཚན་ཉིད་བཤད། །དངོས་སྟོབས་འགལ་བ་སྦྱར་ཏེ་བཤད། །དང་པོ། ད༷་ནི༷་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་
20-391a
ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་གེགས་བྱེད་པའི་སྐྱོན་བཤད་པ་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གྲགས༷་པ༷་ལས༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པའི་སྐྱོན་གྱི་མཚན༷་ཉི༷ད་ནི༷། འཇི༷ག་རྟེན༷་ན༷་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་ཉེ༷ས་པ་མེ༷ད་པར་སྣ༷ང་བ་ཅན༷་དུ་སྨྲ་བའི་དོ༷ན་ཅན་ཡི༷ན་ཏེ། རིགས་པའི་ངོར་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་མ་ཡིན་ཡང་རུང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་གནས་ལུགས་དང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་མིན་གྱི་ངག་ལ་བརྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། བརྡ་སྦྱོར་བ་ལ་དབང་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མེད་དོ། །གཉིས་པ། རྒྱས་པར་ནི་མཁས་པ་སྟེ་ཚད་མའི་ལམ་ལ་གོམས་པ་ཡིས༷་ནི་བསལ་བར་མི་ནུས་ཤིང་དོ༷ར་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་གྲག༷ས་པ༷འི་ཚད༷་མ་སྟེ་འདི་ལྟར་གཞལ་བྱའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་བསླུ་མི་བསླུའི་དངོ༷ས་པོའི་དོ༷ན་སྟོབ༷ས་ཀྱིས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་ནི༷་མ༷་ངེ༷ས་པ་སྟེ་ངེས་པ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ངེས་ན་ཐ་སྙད་གཞན་ཡང་ངེས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །རི་བོང་གི་རྭའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་བརྡ་སྦྱོར་བ་ཡང་དེ་ལྟར་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ལྟ་མི༷ན་ཏེ་དེ་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་སྨྲ་བའི་ཤེས་པ་ཅན་ཡུལ་ཐ་དད་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་དོན་བརྡ་སྦྱོར་བ་སྟེ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ལས་གཞན་དུ་བརྡ་སྦྱར་ན་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་སྙད་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་མི་སྲིད་པས་དོན་དེ་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་འཇུག་མི་འཇུག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲག༷ས་པ་ཙམ་གྱི༷ས་
20-391b
རྗེས་སུ་འབྲངས༷་པ༷ར་བྱ༷་བ་ཡི༷ན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་དང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཙམ་ལ་བལྟོས་པ་ཡིན་ཞིང་དེས་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་མི་གནོད་དོ། །
释共许类别
གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། གཞི་དབྱེ་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་བཤད། །ཇི་ལྟར་འགལ་ཚུལ་དཔེ་ཡིས་བཤད། །དང་པོ། གྲགས་པ་ལས་གེགས་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དེ་ལ་ཡང་དབྱེ་ན་ཡོད་དེ་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ལས་ཇི་ལྟར་འགལ་བའི་གཞི་མི་མཚུངས་པས་དེ༷་ཡི༷་དབྱེ༷་བ་ནི༷་བརྡ་ལས་འགལ་ཞིང་ཐ་སྙད་ལས་ཀྱང་འགལ་བ་གཉིས༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་འགལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་རི་བོང་ཅན་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་མི༷ང་སྦྱོར༷་བ་སྟེ་ཚིག་གིས་བརྡ་སྦྱོར་བའི་ཚེ་འདི་ནི་ཟླ་བའི་མི༷ང་ཅ༷ན་མི༷ན་ཞེ༷ས་སྐྱེ་བོ་དག་གི་བརྡ་ལས་བཟློག༷་པར་སྨྲ༷་བ་ནི༷་དེའི་བརྡ་ལས་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན་མི་ལ་གླང་པོ་ཞེས་བརྡ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཐ་སྙད་ནི་མིང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་བློའི་རྟོགས་པ་སྟེ་རི་བོང་ཅན་ཞེས་པའི་བརྡ་ལས་རི་བོང་གི་མཚན་མ་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་ནི་སྤྱིར་ཚིག་གི་དོན་མིན་པ་ལ་དེར་ཞེན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཙམ་ཡིན་ཡང་། མིང་གང་གང་ཟག་དེའི་བློ་ལ་དོན་གང་ལ་འཇུག་པའི་སྤྱི་བློར་ཤར་བ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་རུང་ངམ་སྐྱེས་བུའི་བློ་ངོར་ཞེས་དབྱེ་བ་ལས་ཚིག་དོན་ཤེས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས༷་བུའི༷་བློ་ངོར་ཤར་བའི་དོན་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྤྱི་དོན་དེ་ཉིད་ལ། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རི༷ག་ཤེ༷ས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ཐ༷་སྙ༷ད་ཙམ༷་ཡི༷ན་ལ། འདི་ནི་རི་བོང་ཅན་
20-392a
གྱི་མི༷ང་ཅ༷ན་ལ༷་ཡང༷་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཟླ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་ཅེ༷ས་སྨྲ༷་བར་བྱེ༷ད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ལས་འགལ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མི་ལ་མི་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མི་སྦྱོར་རོ་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ། གྲག༷ས་པ༷འི་རི༷ག་པས་སུན༷་འབྱི༷ན་པའི་ད་པེར་བརྗོད་པ་ནི། དཔེར༷་ན༷། རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་མི༷ང་ཅན་ཉིད་མ་ཡི༷ན་ཏེ། རྟག༷་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དཔེར་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་ཐ༷་སྙ༷ད་མེ༷ད་དེ་རྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའོ།;


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
极成相违
说极成相违
第二，极成相违。解说极成相违自体，阐述论证、举例和意趣。
极成相违分立的意义。
能违极成本质
首先，解说能违极成的本质和它如何起违反作用。
首先，在《因明正理门论》自释中说："又因为是不共的，故无有比量，而与声生极成相违的内容配合，例如'兔子持者非月，因为是有的缘故'等"。这里所说的"兔子持者非月"，在世间中被月亮的普遍极成所违反。在《理门论》中说："人的头盖骨是清净的，因为是众生的部分，如同法螺"，这也被人头盖骨不清净的极成所违反的例子。
在这些例子中，主要讨论前面的例子、其因相，以及详细解释"又因为是不共的"等语句的含义。首先，在此处能违反的"极成"是指世间上所有的极成吗？如果被极成所违反，则是以什么方式导致主张不成立，它是否与比量相关联？
不只是依靠极成而已。这里的"极成"是指仅与人的意欲相关联，即不依赖其他条件而运作的任意名称的所表义。由于所有对象没有任何阻碍，无法说明某个声音适用于某个对象而不适用的理由，因此是无害的语言或声音。普通人相信这是如此，这是基于自身经验而生起的深信不疑的分别念，甚至不需要怀疑。因为当为任何对象新命名时，从自身经验可以确认，无论赋予什么名称，都没有障碍阻止自由命名。
在此，以人们确信为论述基础：可以随意命名的无害言语。如何理解？因为一切对象都可以用任何想要的词语来表示。这是由什么原因？因为这完全取决于命名者的意欲，就像摆放石子的人有很大自由度一样。
因此，存在于分别对象中的任何义，依靠言说而生起，即通过认知和表达的方式出现在心识对境中，不依赖于外在的自相，这种法性被称为"声生极成"。这里"极成"的词语不仅指已经流行的声音，而是指可能成为极成的潜能，这是世间普遍存在或成立的意义，也是可能成为声音流行的原因，所以被赋予"极成"这个名称。
如果有人说，把未实际流行的称为极成不合理，这并非不合理。就像现量、比量等的所量对象本性排除非自身的其他，也被称为能量主体（现量等）的排除一样，这是将对境的名称归于能境并作比喻而说的。因此，这种极成可能性就是此处的能违反者。


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

第二部分翻译
第二，依靠那分别境中的义而生起的声音，由于是按照自己意欲而运作，不可能被阻碍不运作，因此不论是已经做过命名还是尚未命名，对于那些对象，各种名称的声音依靠其在分别境中存在的自性而可施设。因此，仅与分别境中存在的义相关联的命名，无论是已经出现的，还是现在尚未命名但将来会出现的命名，都可成为声音所表述的对象，这会损害那些不相容而不可接受的主张。
说所立喻所需
第二，解说极成相违的立喻意趣，分为：立喻为成立极成可能性而立，解说成立此的两种教证的意趣。
立喻极成
首先，极成相违的例子如"兔子持者非月"的提出，是为了说明极成可能性的违反意义。如何理解？语法学家们认为声音与义本性相关联，在他们的观点中，"兔子持者"可以被"月"这个名称所表述，而柱子等其他对象不能被"月"这个名称所表述。对于那些认为名义本性相关联的人，如果问"为什么兔子持者不能用月来表达"，这时极成相违能起作用；同样，如果问"为什么兔子持者不能用柱子来表达"，也应以类似方式理解，这是通过义来指示的。
虽然当前在人们心中，在已经建立并把握名义关系后，似乎可以用自己的名称表达而不能用其他名称，但这并非实在的关联，而是分别念的关联。分别念的关联仅依赖于意欲，因此与任何名称关联都没有不可以的。如果有，那就像"兔子持者不能被月所表达"一样。因此，这是阻止对"兔子持者"这一对象的任意命名。
经教所立他宗
首先，分为：说所立和显示不合理。
说所立
首先，如果有人说：因为论辩者接受了自宗的论典，所以将论典中的一切义都视为所立，如果因或主张严重违反了论典义的某部分，就会成为因与主张的过失。
说非理
第二，分为：比量对境不违经，因此虽相违仍是能立。
比量对境不违经
首先，提出相违的过失，指出经教能违反与不能违反的对境。
立违经说过
首先，说过失并驳斥回答。
说过失
首先，比如，当以所作性因成立声音无常时，在接受声音是虚空属性的经教者的观点中，该因似乎否定经中所说的虚空属性，因此因与主张相违。但实际上，所作性与无常性之间并无相违，与其他虚空属性相违不会使当前因成为相违因。如果会，那么这所作性因与你们论典中所说的香、味的属性相违或相反，为何不也因此而成为与论典义相违的因呢？这是一个极不合理的过失推论。


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

翻译
这种过失推论的原因是认为所作性与常性相违，因而与作为虚空属性的常性相违。同样地，触作为风的属性，色作为火的属性，味作为水的属性，香作为地的属性这五种，也同样与常性相违。
虽然如此，但不能因为所作性与论典中说的香是地的属性相违这一理由，而称因相违，因为无法说明它们相违的具体理由。同样地，所作性因与声音相违的理由也仅仅是"论典中说常性是虚空的属性"而已，除此之外找不到其他理由。因此，地的属性与常性相违，和虚空的属性与常性相违这两者，一般来说只是对等而已，没有什么差别。
破所答
第二，分为：以理驳斥回答的特殊性，总结其义。
首先，如果有人说：香是地的属性，是香的法性，因此不是讨论声音时的考察对象，就像在讨论瓶子时不能考察毛毯的特性如丝线等一样，因此考察它是否相违不合理。
（对此反驳）：这种不是当前语境的情况，对其他如虚空属性等同样适用。在考察声音本身是否无常时，虚空属性如何成为当前语境的内容？因为这不需要考察。
如果认为，因为虚空属性必须是常的，所以成为当前语境，那么打开空间而产生声音仅仅是具备物质条件，当声音产生时，声音本身没有障碍这一方面被称为"虚空"，而纯粹作为虚空本性的声音是不存在的，所以对方所希望的虚空属性在辩论者看来并未成立为共同显现，因此不是当前语境的内容。
如果说：虽然论典中提到香是地的属性等，但并未说是有法声音的属性，而在以声音为有法的当前情况下，论典中说虚空属性等是声音的属性，所以它属于当前语境。
（对此回答）：香是地的属性也是论典所说，如果违反它就是违反论典义，为什么这也不成为当前语境的相违呢？仅仅因为两者都是论典所说，而无法额外说明"因为违反虚空属性，所以不能成立声音无常"的理由，所以两者是对等的。
在这个语境中，关于所作性因如何否定香是地的属性，在注释中有各种理解方式的逻辑切入点：有的加上常性的限定说"否定有法香上地的属性是常的"，有的说"否定有法声音上的香是地的属性"，有的通过推理显示必须成为常性的方式来显示矛盾，有的通过"不能证明地的属性与所作性因相违，同样也无法显示声音是虚空属性与该因相违的正确理由"这一关键点来指出过失。虽然最终没有重大的不一致，但无论如何，理解这是为了显示对方论述无关而提出过失推论非常重要。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

翻译
如果有人说：如声音这样的有法的属性，以及"等"字所包含的它的特殊与共相，对于接受经典的人来说是有法所立的能立，为什么论辩者必须认为这是所立呢？
这是不合理的。在某些回答者询问能立的场合，论辩者会将其视为所立，而论辩者如此认为所立，可以通过直接言说和语境内容来理解为他所承认的观点，而非仅仅通过推理意欲的能力，因为无法仅凭这一点来证成推理对象的特殊果，因为因果关系的证立是有错误的。
这样，没有根据而强行认为对方虽未承认但"你想要这个"的做法，是回答者强加给别人的，这明显像是"自在天的行为"，如同王族等有权势者强行对不情愿的人发号施令，这显然不是讨论真理的理性方法。
在能够了解"这是论辩者所愿"的语境或言语表达中，若没有果相，而回答者认为对方的主张和因被其自身所立所损害，这将成为自身的错误，因为专注于无关的考察。
第二，如果违反当前所立与其不离而生的义，则会阻碍所立成立，如认为声音非所作或解脱存在自我。若违反不是不离而生的其他义，如何能违反当前所立并形成障碍？因为没有关联。
违经与否说境
第二，区分并说明经教能违反与不能违反的对境：第二所量无需经立，正确经教能量第三。
第二所量无需经立
首先，分为：直接说明和排除争论。
首先，说明比量在运作于自身对境时完全不依赖经教。对于理性能够达到的那些，仅通过理性判断，不需要经教来证成或否定，因此比量所成立的，仅凭这一点就完全成立，事物的本性无法仅凭言语而改变。因此，当比量考察自身对境时，不需要考虑是否与论典相违，因为如果比量有效成立，就不需要经教，若未成立，经教也无法证成。
;


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

翻译
因此，对于那些最初仅凭自力无法进行彻底考察的人，依靠正确经教的光明而生起无颠倒的比量后，对于比量能够判断的内容，就应当由比量本身来考察，不需要经教来证成。更不用说与比量相违的经教不能作为能立了。因此，对于微细的无常、无我等比量能够成立的内容，当对正确经教修习的智慧体验增长时，能以自身智力从事物力量生起的理性推理来证成，从而对于不接受该经教的论辩者也能成立。正如怙主弥勒所说："如同依靠灯光、闪电、宝石、日月，具眼者能够看见，同样，依靠佛陀这个无垢光明的法辩才，能够详细解说这一真实义。"这与之相符。
第二，如果有人说：当不依赖经教时，由于持不同经教观点，因愿望不同而会放弃争论。
（对此回答）：当考察经教义时，并未接受经教作为能立和能破，因此不会放弃争论。因为是通过事物自力的理性途径对内容的合理与否进行辩论。这种用事物自力的理性来考察经教所说内容的方法，是为了接受某一经教作为对极为隐蔽对境无欺的正确经教的方法。否则，如果存在两种内容相互矛盾的经教，例如一个说前后世存在，一个说不存在，这两者不可能都是无欺经教，因此通过考察，不合理的那一方是相似经教而非正确经教，不应接受为正确经教。所以考察是接受经教为经教的方法。对于比量的对境，是通过事物自力的理性来考察，此时虽然各自有经教，但经教不能成为当前语境的能立支分，若成为能立支分，则比量将不起作用，一切相违的内容都会成立，所以这是不合理的。
第三清净经立
第二，分为：唯有极隐蔽需经立，其他方式过于离谱。
唯有极隐蔽需经立
首先，那么什么是应依靠经教而了解的，什么是经教违反则不能成立的呢？如是通过理性善加考察经教义后，对前两种所量的一切教法没有疑惑、完全清净，见到这种情况时，这就是应当凭信任而全面接受该论典的时候。此时，如果与如此论典相违，就会被论典所违反。因为对于正确论典所成立的内容，不应认为与该论典相违，若相违，则因自身智慧颠倒而获得不当位置。
;


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

翻译
这也是因为对于现量和比量所量的前两种对境，那样的论典也不相违，所以如果与如此论典相违，将仅仅被理性所违反，不必说被经教所违反。而当考察转向第三所量时，在进行考察的场合，现量和比量不能证成，因此对极隐蔽义的衡量接受正确论典是合理的。不应对后世利益的因果取舍教导等置之不顾，而对自己理性无法判断的内容，除依靠正确经教外别无选择。
如此依靠经教考察第三对境的场合中，也应避免立与当前所立法直接相关，或与其不离而生的相关法相违的主张和因，而不应考察与当前所立无关的内容是否相违，否则将导致考察无穷尽，因为经教义全部难以获得，若必须将它们全部持于心中考察，将过于离谱。
例如，经中说"持诵怙主阿弥陀佛名号并生起信愿，则会往生彼净土"，用此经教证明"凡夫人也能死后立即往生彼土"时，如果认为"彼净土中出生者皆一生补处"的经教违反所立法，或者认为"获得圣道必须以积累无量资粮的胜解行道为先导"这种不离而生的关系被其他经教所违反，这类情况下经教将成为所立不能成立的障碍。
如果不能证明那些所说的经教与当前经教无相违，则因为经教相违，凡夫人往生极乐净土的经教证明就不能成立。然而，虽然说极乐净土中出生的一切都是一生补处，但凡夫人死后立即往生彼土不违反这一经教义，因为往生彼土之后必定是一生补处，如同北俱卢洲人必定寿千岁，死后必定生三善趣一样。






།དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
在那里，当见到坐于菩提树王前的如来时，将获得特殊的陀罗尼和三摩地，获得远离尘垢的法眼。要往生那佛土，不必一定要先完成修行资粮道的阶段，因为依靠如来的愿力，在临终时能见到佛的光明。即使是怀疑者，也只是暂时在莲花苞中五百年无法见佛，有此障碍。这说明不是仅有获得圣道者才能往生。此外，除了谤法和造作五无间罪者以外，由于佛的不可思议力量，就像通过密咒行能在短时间内获得成果一样，依教证可证明在短时间内能够圆满资粮道阶段，没有逻辑推理能证明这是不可能的。依靠教证本身，也不能证明对所立宗有害，或者对必要的其他意义有害，应当理解教证成立宗义的方法。同样，如教证所示，以微小物品供养佛陀能成就广大安乐果报的道理，不能用教证来反驳，因此这是成立的。像"此顶礼者必定成为许多转轮王"这类教证论证，由于教证中说"若善根不被对治所摧毁，则如是成就"，故不能绝对确定。如此详细分析，对于第三种情况，虽以教证衡量，但教证义是否被教证所损害，实际取决于事物自力，唯有具极细致智慧者能了知。
除此甚过
第二，若非如此则过于荒谬，分为"一切思择皆需教证"和"立宗需教证之过失"两点。首先，极深隐义的思察虽需依赖教证，但并非一切都需依赖教证。若非如此，而是认为一切思择皆必须持教典而思择，这种主张有何理由呢？没有任何理由。若真如此必须，那么没有宗派，即连宗派名称都不知的牧牛女等，见到烟便不能知道有火了，因为已承认没有教典就不能进行思择。然而，烟能无误地认知火，这一点被外在现量所证实。


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
因此，由于教证与人无自然联系，人们独自一人诞生，即不与教证相联系而独立存在。虽然刚生时与教证无关，但后来持教证的原因——知道教证的功德与不知的过失，并未被量所见。这样，没有任何理由说教证不可舍弃，却因执着而无法自主地认为"这是我方的教证"，被颠倒的恶劣宗派如不可忍的魔鬼般控制心续而难以断除。唉！是谁把这种执着分配给你的心续？这对你来说成了难以承受的惩罚业。
其次，即使普通推理不需持教证，但若有学者立宗时，对所立宗的例子，若能显示教典本身作为唯一因相，能无矛盾地证成该宗所有性质，则成为正确的能立；否则，若不观察自方，则成为随意破斥或似能立。实际上，对以事物自力正确成立的，不需考察是否与教证相违，若与事物自力所立相违的教证，则非正确教证。因此，在以理为主进行考察时，需考察和显示因与法的不可离关系，而非依据个人所欲，将立于一有法上的法分类无法确定，故不必显示例子如何不违一切教证义。若要如此，则难寻一因能成立一宗的究竟标准，这种能立是超越世间的规则，即世间不存在的安立。
如同依靠因相了知义，只需考察因法关系是否成立，在立宗时，与无关的其他法如虚空性质等，因相未能成立或相反，怎能导致所立宗不成立？没有弓就不能射箭，能否因无弹弓而说不能射箭？若"所作性"能以事物自力成立"无常性"，则该因相能成立该宗，称为正确能立，与无关事物相违怎能使立宗因相有过失？水与火相违，谁能说因此不能解除人的口渴？这种言论是不合理的。如此，有法的一切差别法类，无需全部例举和显示，如人们从他人言语、烟等推知他人有心和有火等，这种推理是无错的，谁能否认？由事物自力所成立的，不必依赖其他。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
故此违即能立因
第二，以理成立时即使与教证相违也非过失，分为"违经然比量不还"和"故而说违彼无过"两点。
第一，由于对自己所立宗不会错乱，所以自性无常等因，和火等因，成立它的因相如所作性和烟等的义，在建立时，与某些违背事物实际情况的主张，如"声是虚空的性质"、"烟也从蚁穴产生"等相违，因此该因相从其本性上永不退失能成立自己关联对象的能力，就像即使说"火是冷的"，火的热性也不会退失一样。理解该因相与所立宗之义通过不可离关系相联系的论辩者，对其他反论者来说，怎能不以该因相令他们了解所立宗？因为具备依事物自力所立的正理，如同手持灯能照见暗室中的事物一样。
第二，分为"说正理"和"遮其争"两点。
首先，有人说："先承认教证为量，后说与该教证相违的因相，这种论辩是不合理的。"对此，无论说或不说违背教证义的因相，若依事物自力该因相确与教典义相违，论辩者对教典有何过失？该因相并非因论辩者说出而新生为害教典的过失，因为本性上已是相违的。若说既然不应在任何情况下说违背所承认教典的话，而说与教典相违的因相者已经显明地说出了违害教典的因相，因此知道有违害，使人对教典不生大欢喜，如同儿子诽谤父亲，这些论辩者有过失。这样的话，如果论辩者不说违背教典义的因相，难道该因相就不会违害教典吗？若不违害，则说了也无害；若有违害，则论辩者不是做不合理的事，因为只是如实陈述事物真相，论辩者怎会有过失？不合理说他有过失。
其次，分为"说不成立然此不等同"和"遣除二者皆不成立"两点。
首先，有人说："那么，说似因相也不是论辩者的过失，因为该因相本性即是似因相，不是因论辩者说才如此产生的。"这不相同，因为似因相虽然本性上是似因相，但论辩者为了向对方证成自己所欲的宗义而说，然而以似能立安立的所立宗毫无成立之义，因此提出这种能立者的心识成为过失。相反，即使与其他教证相违，说出正确的因相，由于能成立自己所欲，在此情况下，不存在论辩者有过失的可能性。


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
遮两者皆为成
第二，分为正文和其因两点。
首先，有人说："若以所作性证明无常性，违背教证中说的'常'、'虚空性质'等，那么所承认的教证义也会违害无常性，因此两者都不能成立。"这是极不合理的说法。若以正确的所作因证成声无常等，从而确立某些教典如胜论派等所说的声常、虚空性质等是不合理的，那么声无常等符合事物实相的其他合理主张也被阻碍，这如同劣种王族的传统，例如某些国王因一人行不轨而对众多行善者也同加惩罚一样。此外，将声等有法上的一切教典义都等同起来，任何人都无法提出能立因相，因为关于声常无常等的不同教典义很多，若无事物自力仅以教典成立，任何教典在言词上都无力量差别，即使以一个教典为根据，也难以显示所说的一切有法性质，如前所说。因此，你这种对所立宗和能立的安立在任何情况下都会失坏，因为不可能有找到证成无过所立宗的能立之时。
其次，分为直接和连续反驳两点。
直接反驳：有人说："即使教证义被破，因相也不会成为有过失的，那么主张'对相违有不错乱的量'也怎会成为有过失的能立？因为通过两种量在同一基础上分别成立常与无常而主张'对相违有不错乱的量'是过失，而此处不愿以古代殊胜者的教证成立为基础，反而希望以因相成立与之相违的事。"对此，由于一个声等有法上常无常等相违不可能同时并存，对相违有不错乱的量在任何情况下都不可能存在，因此以理正确成立的事物确实如此安立，仅由教典所说并不确定如此成立，因为作者的心意可能有误。因此，尽管声常等教证义在实际上毫无成立，你仅凭自己的欲望认为它已如此成立为基础，而作出此不确定的言论。所作性等因相在声等有法上，能损害与其所立宗无常性相违的常性等，而声常性完全不可能成立，教证也无法稍微证成常性，因此在以事物自力证成声无常的情况下，根本不存在常无常两者都成立的相违，因为在任何情况下都只成立无常性，如同火的热性一样。或者也可说：以事物自力能指出教证的相违，而教证不能证成与正理相违，意思相同，只是字词上的表述方式不同。


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
如是，正理派等无正当理由而承认教证，声称依照教证能确定三种所知境，这是极为愚昧的标志。因为若能以理性确定理性所能断定的对象，则应知与此相违的教证并非正确教证，而教证不能驳倒正理。由于一般教证义可能被事物自力所违害，因此理性若能反驳，则应舍弃教证，不应因教证违背而舍弃理性，如同医治被附体的病人要杀死附体者一样。因此，若无自己心识过失污染，能以正确理路如实确定前两种所知境，就不应承认与此确定相违的教证。第三种所知境则依赖于正确教证而非理性的活动范围。事物自力的正理在二谛深奥义理上需逐渐深入，应随顺乘位次第，依四种依止法而最终契入，而非仅凭片面的心智弃舍大乘教证，这在浊世非常普遍。这些人虽冠以大乘之名，却不能称为阐述大乘正理者，仅仅是自我膨胀而已。
若想："即使量能反驳也不可舍弃，因为那是自宗教证。"所谓"自宗教证"并无成立，只是执着习气强力驱使，理性又有何用？要引导被宗派附体者入道，暂且连大德们也视为困难而舍置不管，更何况普通人。然而，通过如理观察大车轨范们的无垢理路，智慧光明将逐渐增长，从而能品尝佛陀深奥意趣的法甘露精华。因此，应以四种理性如法观察，生起四种依止，完善智慧之身直至究竟乘位，成就智慧眼，此是附带所说。
其次，有人说："虽然无常性非所害，虚空性质之说非能害，但证成无常后若破斥虚空性质，由于败坏了自己所承认的教典义，尽管所立宗与如虚空性质等教证义无关，但会妨碍所立宗的成立。"若无关也能被教证义所害，则一切所立宗都将被各种不同教证义所损害，因为仅凭教证文字就能阻碍事物自力。若说"虽不被其他一切所害，但会被自己所承认的教证义所害"，那么由于教证义的一部分如破斥气味性质等无关内容也能妨碍所立宗，因此甚至一个所立宗也不可能成立。
;


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
若有人说："虚空性质与声有关联，因为是其性质，所以会损害所立宗无常性。"并非如此，论辩处所立宗与因相有无关联是指因相与所立宗之间的不可离关系，所以一切立为因相者，各自对自己所立宗，若无关联则不能证成，是有过失的似因；若有正确关联则能证成，具有功德，是正确的，所以只应考察这一点，而不必考察此处所说的其他关联。即使如此，如虚空性质无则无常性不生这样的关系，即虚空性质无则所立宗如声不生的关联，在此并未被量所认识。在此，损害虚空性质只是损害持此主张的教典的过失，对理性之义毫无损害。因此，因相与教证义不一致，等同于该因相破斥了其他如气味性质，所以即使对这种教证义有所损害，正确因相不能证成所立宗的情况也不存在。或者，"所立宗"指声无常，虚空性质无则声无常不生的关系不存在，因为它们是相反关系，如同热触无则冷触不生的关系不存在一样。因此，这种无关的事怎能损害已被量所成立的因相？就像已成立火是热的，冷不能障碍一样。
遮自宗许
第二，破斥自宗认为教证义全部是论辩处所立宗的观点，分为说明他宗和破斥其义两部分。
说他宗
首先，《集论》的某些注释者如此说："由于教典已被自己承认为量，所以从教典中所见所说的一切，在该场合也必须作为所立宗，若与此相违，该因相也会破斥自己的主张，因而成为过失。"这不是说在事物自力的情况下以教证作为能立，也不是说因相与一切教证义都必须一致，而是认为不能应用与教典中所欲证成的所立宗相违的因相。
破其义
其次，分为"喻因不成之宗"和"自声所说无义"两点。
首先，分为"立出过失"和"遮破其答"两点。第一点，论辩者的所欲对象适合该场合的内容才是因相的所立宗，而不是教典中所见的一切都必须作为该场合的所立宗。若必须如此，则依照此理论，主张喻例和因相不成立也将成为宗，因为不仅把完全具足所立宗性相的自己所欲所立宗执为所立宗，而是把教典的一切义都执为所立宗。这样一来，由于某些教典中也有安立不成立的喻例和因相，这些也将成为所立宗，因为无论如何都是论辩者的所立宗。
;


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
无法承认，因为不成立的事任何人都无法证明，即使是不成立的，若隐瞒过失而以欺诈方式努力证成，这样的论辩者怎能称为讲理者？此外，虽然在无过失的教典中没有直接立不成立的喻例和因相作为能立，但不成立的喻例和因相在某些场合也会成为教典的所诠，因此，当佛教徒对数论派说"声无常，因为是所作"时，这种能立对方既无成立也无遮遣，有所欲证，且是教典义，按你的观点应成为论辩者的宗，这样一来，所立宗和能立的定义就会混乱。
其次，以上泛泛立出过失的结论是：只有论辩者所欲的才成为所立宗的道理究竟如此，因此破斥对方的回答："即使是教典中所说的内容，但被说为能立的不成立喻例和因相等并不会成为宗，因为宗的定义中说'所欲'这一词的遮除功能已排除了这些。"按你的理论，教典所有义都是所立宗的这一道理，就不仅仅局限于言词了。
如果如词的遮除功能那样，只有论辩者自己所欲的对象才是所立宗，那么就已成立了；但若认为教典的一切义都是所立宗，则由此推知，教典中所说的能立也是所立宗。若承认这点，有何过失？认为在某些场合是所立宗。那么，作为自己场合的能立，在对他人时又需要证成，因此一切能立也都成为所立宗。在此，对方不说"由于仅说'所欲'而排除能立"而说"所欲"，这是因为"仅"字只能排除一个论式中的能立，而不能排除教典中所说的能立，所以未说；或者如《决定量论》所说，即使表述了连接词也无法避免过失，因为无法阻止依理所得的推论。
若说："那种不成立的喻例和因相，论辩者不欲证成，所以不是所立宗。"如今，由于论辩者自己的所欲成为主导，因此即使是教典义，论辩者自己不欲作为所立宗的其他法也不欲证成，这时，由于损害非所立宗的其他教证义，因相与自己的所立宗有何相违？因为正确因相不依赖教证，能确立自己相同的所立宗。


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
因此，一般而言，如果论辩者认为"我既然已承认此教证为量，那么即使与此教证相违或损害也无需顾及"，这是随意诡辩，极为不当。但当以事物自力证明教证中所说的任何义理时，只需以正理考察因相与所立宗的关系，当完全成立时，仅凭这点就能成立所立宗，无需依赖教证义。如此成立后，对同一对象前后相违的正确教证是不可能存在的。由于随顺所化众生心识次第而宣说，导致显现为相违的了义不了义教证义，通过所诠基础、目的和实际损害的方式，无相违地契入究竟义，这种理解方式应当依据大车轨范们已经成立的方式来了解。
所说无义之过
第二，关于"自声所说无义"分为"抛出过失"和"破除解释"两点。
首先，在以事物自力考察的情况下，若一切教典义都是宗，而论辩者自己所欲的只是独立提出，那么就成为宗的定义之外的有义，因此在宗的定义中说"自己"一词就成为无义，因为没有任何遮除作用。
其次，有人说："并非无义，'自己'一词是为了表达'舍弃教典中自己不欲的内容，而趋入自己所欲并承许的内容'之义。"这样的话，关于"是否由自己所欲而趋入"的疑虑从何而来？任何所欲的教典义，都必然是论辩者自己趋入的，"自己所欲"一词要排除的疑惑，对谁会生起？这是不可能的。
如何依欲趋入教典有利根者和钝根者两类。首先，利根者对教典所说义若未被量所遮，为何理由能阻止他依自欲而持该教典？若知道教证义被量所遮，在知道这点的情况下，又为何理由仅凭他人言词而信任该教典并趋入？不会如此，因此不可能对论辩者自己不持的所欲对象生起疑惑。钝根论辩者先前也只是依自欲持取前宗派，而无由正理得定解的理由，此后若自欲，为何不能持取其他宗派？因为仅取决于所欲而已。因此，不由自欲而必须被迫接受的，如同国王命令一样，在宗派所立宗方面不可能存在，因此也不可能生起疑惑。若无疑惑，在定义中加入无果的遮诠言词有何用？这成为无义。若想："即使自己无欲，但有为他人而持他人宗派的情况。"这种情况只是为了刺激对方的嬉戏，不是以事物自力如理论辩，在那种情况下，自己所承认的所立宗就是所立宗，因此在那时也不是自己不欲的。


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
总结
第三，总结：了解对与当下所立宗无关的其他教证义的损害，不会损害当下所欲，以及虽已承认教证，但该教证的一切义并非当下的所立宗，若是所立宗，则由此表明会有无穷尽的所立宗，为了破除那些认为一切教证义都是当下所立宗的错误分别，在《集论》宣说宗的定义的这一处，使用了"自己"一词。
能诠非理破他宗
第二，破斥"自己"一词义的其他主张，分为"说所立"和"破斥"。
说所立
首先，《集论》的一些其他注释者说："'自己'一词是为了表明，舍弃因外道、内道等不同宗派所作的差别有法，而取两方论辩者都极为共许的有法。"
其次，分为"说非理之过"和"破其所答各别"。
说非理之过
首先，仅由两方论辩者观察同一有法的情况，就已由义显示成立了双方共同极为共许的所依有法，因为无人会对已知为不成立的基础的差别进行考察，而对连牧童女都知道的已成立的事物也不会有争论。如此，极为共许且已成立的有法是宗，而对由各自不同欲求所观察的差别有法，不会成为所立宗而争论。总之，单独的有法本身不是所立宗，必须通过某法差别而生起所知欲，因此不把所知欲有法或聚合义执为因相的所立宗，怎会仅把极为共许的有法执为所立宗？因为无需证成。各自所欲被各自排除，已承认不是所立宗，且不可能安立"无常声，有法，是无常，云云"，若不对不同所欲作所立宗而争论，则相同所欲者也不可能争论，因此无法确定争论场合的宗是什么。
其所答破各别
其次，分为"量立有法相违破"和"破答未成立自相"两点。
量立有法相违破
首先，若说："通过说'自己'表明自己所立宗的义是先前已被量成立，从而表明仅仅是双方共许的单独有法不是所立宗。因为是对他方新证之对象，所以'自己'一词也是为了排除他方已成立的有法。"这不正确。通过所立宗"自己的本性"和"连接词"或"唯"字，即"唯显其本性"，就能了解已成立者非所立宗，在已了解这点的情况下，再为此义而说"自己"一词就成为无果。
;


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的藏文译文：
》རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །《
如果不想用"自身"这一词来排除已经成立的意义，那么如果有怀疑：什么是所要证明的东西是否已经成立，以及是否还有被表示为能够证明的性质，则说出"向他人表示为所证"这一性质和两个词缀，就会产生遣余的结果。
未立自相相违破
《གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །》
第二，[有两部分]：遣余语词是无意义的，以及这种过失也不是宗的过失。
第一，若有人说："所说的'所证自体'是为了排除胜论派的'主宰'等自相不成立的东西是所证，因此在此也有各别的遣余。"[回答是：]尽管阿阇黎（指法称）已经解释过所有的推理都是以共相为对象，但在解释宗的定义的这种情况下，虽然没有明确表示"自相不存在的东西不是所证"，但这对宗本身来说既没有不周遍也没有过度周遍的矛盾，因为这种主张是可能存在的，而且在认识上也可能有已成立而无遮破的情况。
《གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །》
第二，如果问："若将类似'主宰'这样不成立的有法作为所证，这会产生什么过失？"[有人回答说:]"凡是以自相量不能成立的，那就不能证明。"[对此，我们]问:"为什么不能？"[回答说:]"因为当把它当作有法时，无论提出什么因都没有在例子上的周遍性故。"[对此回应说:]这种没有周遍性等不是能证的过失吗？后分，也就是依赖于能证的例子和因本身的，不应认为是宗的过失，因为宗的过失是依赖于宗自身而建立的缘故。
《སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །》
如果认为有缺陷的能证不能证明宗，所以这是宗的过失，那么，如果能证的过失也成为宗的过失，那么因和喻等的过失也将成为宗的过失，因为所有这些有过失的能证都无法证明命题，因此这些过失会损害宗。
《དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །》
因此，在面对正理派时，当提出"声音是无常的，因为它是所量"时，"声音是无常"将不再是正确的所证，因为由于因不确定的过失，应该认为宗有过失。因此，宗的过失是不依赖于后分的过失，而是与命题本身的性质相关的任何过失被认为是宗的过失，而不是其他能证的过失不是宗的过失。例如，从承诺为所证之时起，不依赖于能证就成为过失的情况，如"声音不是所闻"的命题与现量相违，以及"等等"一词所含的"我的母亲是石女"这种与自语相违的情况等，这些从承诺为命题时就成为过失的情况。
《འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །》
这一段中前述观点是为了理解一般情况下自相不是所证而提出"自身"一词不合理，这种解释方式也有，但稍显不妥。
说宗相摄略
《གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །》
第三，关于宗的定义分类与总摄的必要性，分为正行和对此辩论的遮破。
正行
《དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།》
第一，依据遣余的作用而示为五种，而依据表诠而显示为一种。


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文译文：
说否定有五
第一，"因"是指因明（辩证法），"hetu"一词通常表示"因"，而根据上下文也可转译为"因明"，这是因为它是使所证得以理解的因。这样，"因明"以及"等"字所包含的"喻例"等，以这种方式，无需依赖能立支分的定义所要排除的（即无需依赖于）过失的遮除，为了排除宗自身定义的过失——不周遍和太过周遍，解释了具有五支的宗的定义。具体而言，"自身"、"言助词"、"体性"的词和"未遮除"这四者是用来排除太过周遍的，以排除非宗的其他情况，如论主的意愿对象和能立不成立等被误认为是宗的情况。"所愿"一词用来排除虽是宗但不为宗的定义所周遍的情况，即排除虽未明说但内心所欲的所立，认为是否由所立时所提出的因所成这些是用于人类学和语言学术用途的藏文译文：
说否定有五
首先，"因"指因由，即梵文"因"(hetu)的词义，一般指原因，根据上下文也译为"因由"，因为它是使所证得以理解的原因。如此，"因由"以及"等"字所包含的"喻例"等，这样，对于能立支分的定义所要排除的过失，无需依赖于[这些能立支分]，为了排除宗自身定义的过失——不周遍和过度周遍等，而将宗的定义说为具五支。也就是说，"自身"、"助词"、"体性"之词和"未遮破"这四者是为了排除过度周遍，排除非宗的其他论典作者的所欲对象和能立未成立等为宗的情况。"所欲"之词则是为了排除虽是宗但不为宗的定义所周遍的情况，因为[这个词]排除了虽未明说但意欲的所证不是由该论中所立的因所证的怀疑，从而表明它是宗。
说肯定有一
第二，从区别非同类的定义角度出发，在《理门论》中，"承认为所证"被说为无过失的宗的定义，即论者所欲推知的对象而承认的，或者是希望由相关的这些因所证明的，仅此即是所证的定义。如果问：如果这一个[定义]是宗的无过失定义，那五[支]如何齐备？[答：]为了对所证之义不生起错解而能好好理解，仅此足以显示宗无过失，因为对于有任何一种所遮[的情况]，有智慧的论者不可能承认[它]适合作为所欲证明的宗。怎样呢？对于如"声音是眼所见"等被量遮破的宗，由于有直接的违害者，不适合承认为所证；对于剩余的已成立等四种[情况]，[则]宗的定义不适用，因为对已成立的，不能再由因来证明；如果非该因效力所及的对象成为所证，将导致过度[周遍]；对于所立能立的对象，即使未明说也成为所证，而非所欲对象成为所证则无意义；若将非当前所欲的对象即论典的一切义作为对象，则由自力因难以成立所证的原因，这四种所遮不具备适合作为宗的特性，因此论者不会承认它们为所证。
因此，虽为驳斥愚者的疑虑而说为五[支]，实际上这里要点只有一个，就像"详细解说"和"略说首句便了解"的比喻一样，一般而言所有论典的词句都以这种方式处于广略不同的状态。尤其是对于执著于词句的愚者，即使是一个义的定义，似乎也需要非常多的遮遣，如同外道立六种关系的定义和六种量等，尽管建立了[这些]也未穷尽终极[意义]。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

遮其争
第二，遮破争辩：在《理门论》中所说的"承认为所证"或"所欲"这一定义，对于有智慧的人来说，从义理上理解为：如果是因所要证明的，由于是向所要显示的对象进行推理的所欲对象，因此[对方能够]了解这是无有已成立和[已被]遮破，且是论者自己所欲之对象，[故而]能够具有四种遣余。但如果"所欲"一词不必提及"唯"字而能显示其遣余，那么在《集量论》中也不必提及；如果必须提及，那么在《理门论》中也会产生怀疑：喻例和因不成立的也是所证吗？因为该定义不能排除[这种疑惑]，所以就需要提及"唯"这一助词。虽然在《集量论》中通过表述"自身"和"所欲"这些词语，确实能够理解确定唯所证的意义，但在《集量论》中"所示"一词没有以三时差别来限定，而是以"能作"为词尾，并且与那些词语相关联，因此会产生这样的疑问：虽然现在不是所欲证明的，但未来所欲证明的喻例和因不成立的也是所证吗？就像当说"应当看提婆达多来"时，不能确定仅仅理解为"提婆达多来是所见"，而是会认为"提婆达多将要来时才是所见"那样，[同理，]凡是无有已成已破且自己作为所欲对象之后虽然才是所证，但会怀疑从现在起就成为所证。因此，为了排除[这种]"虽然在其他时间即未来成为所证，但它是此处的能立"[的情况]而导致所证定义过于宽泛，故而解释了"唯"字。例如，当提出"声音是无常，因为是所作"时，对于回应因不成立的人需要将"是所作"作为所证，但在提出根本因时，这并非是所欲证明的。
那么，为什么在《理门论》中不需要这种遣余呢？从动词根"iṣu"（欲求）加上词缀"kta"，连接"u"，"k"表示意义，去除后，"ṣ"转为近音"t"或"ṭ"，引申而成"iṣṭa"。如此，在欲求的动词根上加词缀"kta"，在此《集量论》中并不能作为排除未来所证的支分，这是依赖词语搭配的力量，如前所述。在《理门论》中，"所欲"的词语以遣余的力量成为自主，因此能够理解为支分，如"提婆达多来了"这样。因此，此词能够遮止因不成立等为所证，不必加上助词。
在这段中，虽然否定与肯定的词语相反，译文不同，但所解释的意义似乎相同。按照"自身"一词，不适合用作表达著名有法和自身欲求而进行等的表达，所以也不应解释为其他义。"又"字的意思是：不仅"自身"一词解释为"不需要论典的一切义为所证"是合理的，而且其他解释会遇到障碍，因此此处的解释才是确定的。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是将藏文直译成简体中文的结果：
因此，"自身"的含义是指论辩者本人所接受的作为论证对象的主题，而非其他论证对象。也就是说，不依赖于所承认的论著的全部义理，仅仅是辩方自己所想要证明的内容，这就是被理解为"所要证明的对象"。因此，当辩方在特定情境下不认同的、与论著作者的观点相关的诸如"所作"等因，如果这些因对论证有害时，无论如何，这些因对证明该命题不会有害。因此，像"声音无常"和"所作性"这样的所证与能证的关系，在主题与理由上都是无过失的。
说相违
第二，说明相违，分为：简略说明和详细解说。
略说
第一，如《量经》中所说："现量、比量以及信赖、共称，是依自己所依的。"如此来解释：如是所承许的所证也没有被现量、比量两者所排除或已经违反，应当承许，因为这是推理理由的作用范围。
若问，被相违后为何不能成为所证？由于能立因是为了消除对所证的怀疑而述说的，因此被量所违的有法，因为知道是不成立的，所以能立因的依据不能成为所证。
广说
第二分为：说明相违义的本质，以相违的例子说明方式。
说相违之义
第一分为：说明什么能相违，说明在什么有法上相违。
说何种能相违
第一分为：说明总体相违的分类，说明各自的性质。
说共相违类别
首先，若问相违有几种？一般而言，量确定为现量和比量两种，因此相违也有两种。在此，比量的情况下，分为事势力、信赖和共称三类，加上现量，有害或相违共有四种。其中，承许是指对言词能正确衡量所诠义理而信赖，这归入果相因。如果这些非现量的所诠义能被言词很好理解，那就是从言词推理；而且，如果没有所诠义，含义的语言就不会产生，所以这是依赖于它而生的果相因。如果不是不欺誑的语言，就不确定如此。言诠的词语与所诠义之间的不离关系已经详细证明过了。
在世间共称是自性相因，如在兔子持者[月亮]上众所周知称为"月亮"，这住于应当共称的自性中，而且已经共称的也是该有法的自性，就像火的热性一样。这里所说的"共称"并不是指与世间上所有共称相违就构成共称相违，因为虽然世间原始观念中有清净、不清净、常、无常等各种共称，但这些并不足以损害理性的对象。然而，就世间自身而言，当考察世间名言时，世间中普遍共称的名言规则，经过检验后理性也无法改变的，这就是不被损害的名言或不动摇的名言。与此相违则为共称所违，具体例子将在下文详细解释。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
现阶说各别之义
第二分为：确信、共称、现量三种。
确信相违
第一分为：略说经与己语，详说经教相违。
略说经与己语
第一分为：原因、必要、例子三种。
第一，如是四种相违中，事势力比量已在前文详细说明，此处仅说明其余三种相违。首先，关于承许相违，虽有自己的言词和经教言词两种，但在《集论》中将其合称为"确信相违"的理由是：任何言词被认为是通过对所诠义正确确定的方式来显示所量的，而这在当时的论辩者言词和论著作者言词两者都被同等确信为具有真实义，因此将辩论者自己的言词和论著的言词都称为确信相违，并统一解释。因为在事势力的场合，两者能力相等，依靠确信作为能立也相同，若相违，对自己所立的阻碍作用也相同，故此相违仅依靠承许而成立，因为意义相同。
第二，必要性是：如果说话者不承认自己是如实说法的量，则"此义是这样"的立宗言词就不会产生，而会像被他人询问时回答"我不知道"一样。同样，若不信赖论著，则对论著中所说的经教义理也不会思考"因为其中如是说，所以是那样的"。无论是自己立宗，还是因论著所说而如此立宗，依靠确信而言词运用相同，为了表明这一点，正如自语相违会妨碍自己所立，同样，承认论著后却与之相违，则论著相关的自己所立的有法或所依会受到损害，为了说明这个道理，将论著相违与自语相违一起解释。这是为了了解在没有事势力的情况下，即使被认为是经教，也没有比自语更强力的理由，因为只是受持者认为"是真的"而确信的言词而已。
第三，依靠确信而接受经教作为能立，与自语运用方式相同，因此对这两者的例子也同样呈现，即如"无具所量义的量"所说。若问这如何成为例子，若无正确衡量所量的量，则论著和自语都不能显示所量，因为那些言词不能无误显示义理，这是因为自己承认普遍无不欺誑的量。即便如此，此例对于自语相违是明显的例子，即直接的例子；而对于经教，只是表示一个方面，如前所述。


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

以下是完整直译成简体中文的内容：
经教相违的具体例子是什么呢？例如，在承认前后世和因果的经教后，却主张"未来布施等善法不成就安乐"，即认为善法不是安乐的因，像这样的主张会被自己所承认的经教所违背。
经相违各别说
第二，详细说明经教相违分为：正行、辩论遣除和总结三部分。
正行
第一分为：对两种所量经不相违，对第三种正确经教相违适用。
所量二不违经
第一分为：量未确定相违仍阻碍，故有量者能害立宗。
第一，经教相违的直接情况：这适用于对第三处义的主张作出不同主张的情况，而对于前两处，即使与经教相违，也被称为事势力相违。因为不需依靠经教了解的事物，凡是能通过现量和比量衡量的，若无正理确定而说与论著所说相违，例如，那些承认正理派经教的人说"声音无常，因为是所量"等等，或者提出"所作"，但对其义未生如理确定，仅有认为是的想法时，虽与论著相违，但论著不一定能损害自语，因为此时自语和论著言词的力量相等，会产生"到底哪个正确"的怀疑，不能确定任何一方，而只是互相妨碍，如同说"我的母亲是石女"的自语，自语相违使得既不能确定是母亲，也不能确定是石女。
因此，当以认为真实的执著承认论著时，仅能说是与自语同等的能立，仅仅说说并不具有成立所立的能力。
第二，如此自己所承许的义和论著所说的义的主张相违时，在这两者中，哪一方有事势力的量，哪一方就能损害与之相反的另一方，即相反方不成立而自方必定成立。有量者能损害无量者，若不如此，而认为经教一味能违害，那么由于大多数经教所说内容可能是无理的主张，其与自语同等力量，那么如何说它能损害如实义的比量呢？依理抉择不合理是合适的，而相反说法是无知的标志。
若想：自语与论著不相同，因为是经教。若经不净治也成经教，从何确定？因为是具迷惑作者的言词，故言词本身没有任何差别。因此，未经净治而仅凭真实想执持为经教的，仅得经教之名就是量，这在前面已被遮破。因此，对于以事势力理论成立的义，经教永远不会违害。
;


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第三清净经相违
第一部分
对于这一部分，首先明确经典破除发生的对象；其次说明为什么要将其单独设立。
第一，关于通过推理能力所理解的对象，经典不能作为否定依据，而是需要通过推理来净化经典。因为这个原因，如果首先进行分析后再接受清净的经典，然后对于极为隐蔽的认识对象依照经典进行分析，那么会有"经典对推理产生否定作用"的过失。但在其他情况下则不是这样。因此，首先通过分析后再接受经典的做法，不会被自己的经典通过推理所否定；但如果首先接受经典然后再用推理进行分析，就会产生与自己经典相矛盾的过失。
第二，如果接受了经典，就必须依赖它，因此经典能否定与之相违的主张。由于依靠经典来推断所知对象，所以虽然经典作为量不是比量之外的另一种量，但因为经典的对象是极为隐蔽的，所以为了表明其特殊性，将经典的否定与比量分开独立列出。如果不这样按照对象来区分，就不合理，因为要么就要对所有比量都细分为"果推理、自性推理和不可得推理的否定"，造成过度繁复的过失；要么就应该统一归为"比量否定"，而将信解比量单独列出就没有意义了。
遮经相违之过
关于经典否定的争议解除：
一、单独提及自语是有意义的。二、即使接受经典，也不是对一切都构成否定。
关于第一点，《理门论》中将"自己的语言否定"（如"我的母亲是不孕的"）和"可信语言或经典的否定"（如数论师证明声音是常住的例子）分别作为不同的例子进行说明。为什么这样做呢？将自己的语言与可信经典分开设立，是为了让人了解即使仅仅自己的语言也能对主张构成障碍。因为无论是自己承认的语言还是经典，它们在阻碍证成所要证明的对象方面是相同的，所以可以合并为一类或分开列举都不矛盾。
关于第二点，有人说：因为论辩者已经接受了论典作为衡量一切所知对象的量，所以与之相违的一切事物都被该论典所否定。对此回应：如果论辩者不接受该论典，它是否仍能否定其论题？如果能，那么佛教的论典也能否定数论派关于声音常住的主张；如果不能，那么即使接受了论典，它也不能否定——对于能通过推理判断的对象，无论是否接受论典，论典都不能作为否定的依据。如果说因为先前接受了论典，所以与论典相违就等于与自己的话语相违，那么如前所述，自语和论典的矛盾在效力上没有区别，只能对论辩者的言论构成障碍，而不能真正否定，如前所述。


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如果有人认为经典是有效量因此能够起到否定作用，（对此回应）：没有成立为量的理由，仅仅因为人的意愿而将其立为量，然后说"它是量"这样的说法，如果仅凭这些就能成为量，那么"这部论典完全是有效量"这种说法就会成立，这实在令人惊讶——这是在嘲笑（这种观点）。如果不依据事物真实或错误的情况，仅仅因为执持为量就能成为量，那么自己的话语也能成为量，这样就不可能有任何不能成立的所立。
总结
第三部分总结：区分需要经典和不需要经典的情况进行说明；分析作为论证依据的经典。
第一，关于通过自力推理能够理解的对象，经典不能起到否定作用。因此，对于通过二量之理广为人知的事物，即使不采用论典作为证明依据而舍弃，也没有过失。而对于极为隐蔽的对象，如果不接受论典，就无法进行考察，因为没有其他可能的测量方法。
第二，分为：不适合作为论证依据的经典和适合的经典之差别。
首先，对于阐述极为隐蔽对象的经典，考察其是否可靠主要是分析经典自身文句前后是否有显明或隐含的矛盾。经典对所诠对象的不确定性表述就是矛盾的表述。例如，吠陀一方面承认贪嗔等非法是不善的根本，另一方面又承认仅仅通过在水中沐浴就能净化这些非法。这是因为沐浴与非法之因三毒不相违，所以它怎么能净化有情内心的罪恶呢？因此，宣称沐浴能生起功德的经典在极隐蔽对象上不能确立为无误。而戒定慧则分别能对烦恼所生的不良行为、其因缠缚以及随眠种子造成损害，所以宣说这些作为非法对治的经典符合道理。
其次，对于现量和比量所能见到（即能证成）和不能见到（即不能证成）的极为隐蔽义理，无论经典如何宣说，如果是理性能裁断的对象，就应该依靠理性来证成；而在解释第三类所知对象时，任何没有自语矛盾且通过三种考察而清净的论典，应当作为正确衡量第三类对象的证据。因此，依靠这种经典来考察极为隐蔽的对象才是合理的，而并非所有被称为经典的都可以（作为依据）。


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

极成相违
说极成相违
分为：解释极成相违的自性；举例证明并解释其密意；分析单独列出极成相违的意义。
能违极成本质
首先，在《量论自释》中说道："由于是不共的，所以没有推理，而与言词所产生的共识相违的内容联结，如'有兔子的（月亮）不是月亮，因为它存在'等。"这里是说，"有兔子的不是月亮"这种说法，在世间中被广为认同为月亮的共识所违背。《理门论》中也说："人的头盖骨是洁净的，因为是有情的一部分，如同法螺。"这也被举为与人头盖骨不洁净的共识相违的例子。
在这些例子中，主要讨论前一个例子及其因相。为详细解释"由于是不共的"等内容，首先要明确此处所说的能违背的"共识"是指世间一切共识，还是与推理相关的、被共识违背后导致主张不成立的某种规则？
共识本身并不足够，这里的"共识"是指仅仅依赖于人的意欲而相关联的，不依赖于其他而随意运作的任意语言表述对象。由于这种对象在一切事物上都无法被阻碍，因此无法说明为何某一语词能应用于某一对象而不能应用于另一对象的理由，所以它是无障碍的语言或词。人们对此深信不疑，相信自己的经验，甚至不需要怀疑：因为我们通过亲身经验知道，当给事物新命名时，任何适合作为名称的词都可以随意使用，没有任何限制。
这里是指人们相信的基础是：对任何对象，没有任何妨碍随意命名的语言。怎样理解呢？因为一切对象都适合被任何想要的词语表述。通过什么方式呢？仅仅通过施加名称的人自己的意欲相关联而产生，就像摆放石子的布局完全取决于摆放者的自由选择一样。
因此，任何存在于分别念对象中的事物，是从言说中产生的，即通过知道和表达的方式在心识对象中出现，而不依赖于外在的自相，这种特性被称为"言词所产生的共识"，而不仅仅是指已经成为语言共识的内容。这种共识可能性本身就存在于整个世间，或说它是已成立的意义，也是语言共识可能产生的原因，所以被称为"共识"。
如果有人说："对未真正形成共识的事物称为共识不合理。"这并非不合理，就像现量和比量等对象本性是排除它们自身以外的其他，但我们也将能测量的主体现量等说成"现量等排除"，这是将对象的名称归属到主体上的比拟说法。因此，共识可能性是此处的能违背者。


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

第二部分
依靠那些分别念对象而生起的语言，由于是随自己意欲而运作，所以无法阻止其不运作，因此无论是已经为其确立了约定，还是尚未确立约定，对于那些对象，各种各样的名称也因为存在于分别念对象中的自性而适合被安立。因此，仅仅与分别念中存在的对象相关联的约定，无论是先前已生起或现在尚未安立但将来会生起的约定，凡是适合成为语言表述对象的这种可能性，会对不适合接受与之不一致的立场造成损害。
说所立喻所需
第二，解释极成相违能够证成的例子的密意，分为：该例子是为了证成共识可能性；解释证成这点的两个引文的密意。
立喻极成
首先，极成相违的例子如"有兔子的（月亮）不是月亮"之类，是为了说明可被共识否定的意义。怎样理解呢？因为语法家们主张语言与对象本质相关联，在他们的传统中，"有兔子的"应当是"月亮"这个名称所表述的对象，而其他如柱子等不适合被这个"月亮"名称表述。对于主张名称与对象本质相关联的观点，若问"为何'有兔子的'不适合用'月亮'表述"，共识会否定这一说法；同样，若问"为何'有兔子的'不适合用'柱子'表述"，也应以相同方式理解，这是通过含义隐含表明的。虽然在当前人们心识中名称与对象的关系被创造并已被把握，在这种认知中，似乎对象适合被自己的名称表述而不适合被其他名称表述，但这不是事物本质的关联，而是分别念的关联。分别念的关联仅仅依赖于意欲，因此与任何名称相连都没有不适合的。如果有（不适合的关联），那就像说"有兔子的不适合被'月亮'表述"那样（不合理）。因此，"有兔子的"这个对象（作为例子）是为了阻止这种意欲。
经教所立他宗
第一部分分为：陈述其主张和指出不合理。
说所立
首先，如果辩论者因为接受了自宗论典，就把论典中的所有内容都当作所要证明的内容，当论题或因相严重违背了该论典的一部分内容时，这（据说）会成为因相和论题的过失。
说非理
第二部分分为：比量所衡量的对象经典不能违背；因此虽有矛盾仍是证成。
比量对境不违经
第一点分为：针对经典能违背的观点提出质难；说明经典能否违背的对象范围。
立违经说过
第一点又分为：提出质难和驳斥对方的回应。
说过失
首先，当用"所作性"因相证明"声音无常"时，在接受声音是虚空属性的经典传统中，由于这个因相否定了经典中所说的虚空属性，所以认为该因相与论题相违。（对此回应：）所作性与无常性之间没有矛盾，因此与其他的虚空属性有矛盾并不会使当前的因相成为相违因。如果这样（主张因相与经典相违就成了过失），那么这个所作性因相也会与你们经典中所说的香和味的属性相矛盾或相反，因此从这个角度看，为何这个因相不也成为与经典内容相违的因相呢？这是提出的极不合理的质难。
;


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

这也是提出质难的理由，因为"所作性"与"常住"相违，所以认为它与常住的"虚空属性"相违。同样的，触是风的属性，色是火的属性，味是水的属性，香是地的属性这五种属性，也同样与常住相违。尽管如此，不能因为香是地的属性的经典内容与所作性相违的理由而说因相是相违的，因为无法解释这种相违的具体理由，同样地，声音的所作性因相相违的理由也仅仅是因为经典中说常住是虚空属性，除此之外找不到其他理由。因此，地的属性与常住相违，以及虚空属性与常住相违这两者总体上只是平等而已，没有区别，这是其意义。
破所答
第二部分分为：用理论驳斥回答的特殊性；总结其意义。
首先，如果有人回答："香是地的属性是香的特性，所以在讨论声音的语境中不是所要考察的对象，就像在瓶子上不能考察毯子的特性如原因线等一样，因此考察它们是否相违不合理。"
（对此回答：）这种不适合的语境在其他如虚空属性等方面也同样存在，因为在考察声音是常住还是无常时，虚空属性怎么会是适当的语境呢？因为这不需要考察。
如果认为："因为虚空属性只能是常住，所以是适当的语境。"（对此回答：）声音只是开口时产生的，这只是物质组合完整并且当声音产生时没有阻碍声音本身的部分被称为"虚空"，纯粹作为虚空本体的声音是不可能的，所以辩论者所希望的虚空属性在共同认可的基础上并未成立，因此不适合当前语境。
如果说："虽然经典中解释了香是地的属性等，但并未说明这是有法声音的特性；而在此处将声音作为有法，虚空属性等被经典解释为声音的特性，所以适合当前语境。"（对此回答：）香是地的属性也是经典所说的，如果否定它，就是对经典内容的否定，那么它为何不也成为当前语境中的相违呢？因为两者都只是经典所说，没有额外的理由说明为什么虚空属性被否定就导致声音非无常不能成立，所以两者是平等的。
在这个语境中，关于所作因相如何否定香是地的属性，诸注释中有各种各样的理解方法：有的说"有法香上否定地的属性是常住"，这是添加了"常住"的限定；有的说"在有法声音上否定香是地的属性"；有的表明如果通过理论推导，必定要成为常住的方式来显示否定；有的通过无法证明地的属性与所作因相相违这一要点，同样也无法给出声音是虚空属性时该因相相违的正确理论这一关键点来指出过失。虽然各种逻辑切入点的理解方式在各种注释中不同，但归根结底没有重大的不一致。无论如何，理解这是为了显示对方言论的无关联而提出质难是很重要的。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果有人说："有法声音之类的特性，以及'等'字所包含的它的差别和共相，是接受经典者的所立，有法的能证，为什么辩论者就必须将其视为所要证明的内容呢？"
这种观点不合理。因为在对论者询问论证方法的某些场合，辩论者确实会这样认为某些内容是所立，而对方理解这是辩论者所认可的观点，是通过直接陈述和语境内容来了解的；仅仅凭借想要推论的能力，是无法证成所要推论的特殊结果的，因为因果关系的证成存在不确定性。这样，在没有证据的情况下，硬是认为对方虽然自己没有承认但"你就是认为这样"，是对方辩论者强加给对方的观点，这明显是像大自在天的行为一样，就像王族等有权势者强迫他人接受不愿意的命令那样明显显现，而不是探讨究竟之理的论辩方法的本意。
这是指：在没有能了解"这是辩论者所愿意的"的适当语境或语言表述，以及没有带有结果标志的情况下，对论者认为对方的观点会被对方自己的论题和因相所违背，这种想法只会因自己的错误而造成损害，因为这是专注于无关联的考察。
第二，如果（经典）违背与当前所立不可分离的内容，就会阻碍该所立的成立，如同（认为）声音非所作会阻碍声音无常，认为有我会阻碍解脱的成立那样。但如果违背的是与（所立）没有不可分离关系的其他内容，又怎么会损害当前语境的所立呢？完全不能构成阻碍，因为没有关联。
违经与否说境
第二，区分经典能否违背的对象范围：对于第二类所知对象不需要经典；正确的经典能测量第三类（所知对象）。
第二所量无需经立
第一点分为：正文和排除争议。
首先，已经解释过比量在运作于自己的对象领域时完全不依赖经典。那些能通过理性抵达的对象只需通过理性本身来裁定，不需要经典来证成或否定，因此比量所证成的内容仅仅通过这种方式就已完全成立。事物的法性绝不能仅凭言词而改变，所以当比量考察自己的对象时，不需要考虑是否与论典相违，因为如果已被比量正确认识所证成，就不需要经典；而未被证成的，经典也无法证明。
;


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，对于那些最初仅凭自力无法进行彻底考察的问题，依靠正确经典的光明生起无颠倒的比量，从此开始能够通过比量进行判断的内容，应当由比量本身来考察，而不需要经典来证明。更不用说与比量相违的经典不能作为证明依据了。因此，微细的无常和无我等虽然能够通过比量证成，但当在正确经典中修炼的智慧得到增长时，就能通过自己智力的能力，依靠由事物自力而入的理论来证明，使得任何辩论者，即使是不接受那些经典的人，也能够接受。这就如同怙主弥勒所说的："如同依靠灯光、闪电、宝珠和日月，具眼者能够看见；同样，依靠能说法、无垢且放光的佛陀，这真实义才得以清晰宣说。"这是同理的。
第二，如果有人说："当不依靠经典时，人们持有不同的经典观点，由于意图不同而放弃辩论。"（对此回应：）当考察经典义理时，没有接受经典作为证明或违背的依据，所以并不是放弃辩论，因为是通过自力理论的方式对某一内容是否合理进行辩论。
对经典所说内容通过自力理论进行考察，这是作为接受某一经典对于极隐蔽对象不欺誑的正确经典的方法。否则，如果有两部经典内容相互矛盾，如一个说前后世存在，一个说不存在，两者不可能都是不欺誑的经典，所以通过考察确定不清净的是似经非经，不应接受为正确经典。考察是接受经典作为经典的方法，所以对于比量的对象，应用自力理论进行考察，此时虽然各自有经典，但该经典不能成为当前语境证明的组成部分。如果是（证明的组成部分），就不会运用比量，一切相互矛盾的内容都将得到证实，这是不合理的。
第三清净经立
第二部分分为：唯有极隐蔽需经作证；若非如此则太过。
唯有极隐蔽需经立
首先，那么应该依靠经典了解什么内容，被经典所违背时什么内容无法成立呢？
当这样通过理论对经典内容进行良好考察，对所有关于第一、第二类所知对象的教义没有任何怀疑时，看到这样的情况，这就是应当以信任而全面接受该论典的时候。此时，如果与这样的论典相违，就会被论典所否定，因为对于由正确论典所证成的内容，认为与该论典相违是不合理的，如果相违，自己的智慧就会颠倒，因而会获得不适当的立场。


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

而且，由于现量和比量对于第一、第二类所知对象，那样的论典也是不相违的，因此如果与这样的论典相违，将仅仅被理论所否定，而不必说被经典所否定。当考察转向第三类所知对象时，在对其进行考察的语境中，因为现量和比量不能证成，所以对于极隐蔽的对象进行衡量时，接受正确论典是合理的。因为对于作为来世目的的因果取舍教导之类的内容，不适合置之不顾，而对于自己的理性无法判定的内容，除了依靠正确的经典别无选择。
这样，在依靠经典考察第三类对象的语境中，也应当避免所立的直接属性，或者与其有不可分离关系的相关属性相违背的论题和因相，而不应该考察与当前所立无关的内容是否相违，因为如果那样做，将导致考察无穷尽的过失，因为经典内容极其广泛难以完全掌握，如果必须将所有内容一起置于心中考察，将导致过于荒谬的结果。
例如，当有经典说"持有怙主无量光佛的名号并生起信愿，就会往生那个净土"，用这段经文来证明"普通凡夫也能在死后立即往生那个净土"这样的观点时，如果认为"在那个净土中（往生者）全都是一生所系（菩萨）"这样的经文会对所立属性造成损害，或者认为"获得圣道必须先经过积累无数资粮的胜解行道"这样的不可分离关系会被其他经文所否定，这些都是经文阻碍该所立成立的情况。
如果无法证明上述经文与当前语境的经文不相矛盾，那么因为被经文所否定，所以"凡夫往生极乐世界"这一用经文证明的命题就不能成立。然而，虽然说所有往生极乐世界的人都是一生所系，但凡夫在死后立即往生那里并不违背这一经文含义，因为一旦往生到那个净土，必定成为一生所系，就像北俱卢洲人寿命确定为千岁，以及死后必定往生三善道一样。


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

在那里，在菩提树王前面见到如来时，将获得陀罗尼和三昧的殊胜，获得远离尘垢的法眼。往生那个净土不需要在因位胜解行阶段经过次第修炼作为前提，因为由如来的愿力，在临终时见到佛陀的光明，即使有疑虑的人也只是暂时在莲花苞中带着五百年不能见佛的障碍。这种说法消除了"必须先获得圣道才能往生"的疑虑。此外，除了诽谤正法和造五无间罪的人之外，还有特别的例外情况，因为佛陀的威力不可思议，就像密咒行者通过修持能在短时间内获得果位那样，胜解行位也能在短时间内完成，这是由经典本身所确立的，因此不能运用比量推理证明这是不可能的。依靠经典本身，也无法证明它直接违背所立或与不可分离的其他内容相违，以此为例，应当理解经典如何证明所立的方式。
同样，对于经典中所说的"以微小供养物献给佛陀能成就广大安乐果"之类的教导，因为无法证明经典会否定这点，所以可以确立为真实。而对于"礼拜者必定会成为许多转轮王"这类经典论证，由于经典中说"如果善根不被违品所毁，就会如此"，所以无法证明它是绝对确定的。这类情况是在依靠经典考察时，似乎被经典所承认的内容所违背的例子。细分析的话，第三类所知虽然由经典来衡量，但经典内容是否被经典违背还是依赖于自力理论，只有具备极其细微智慧的人才能了解这一点。
除此甚过
第二，如果不是这样则太过，分为：批评所有考察都需要经典的过失；批评需要证明特殊情况的过失。
首先，对于极隐蔽对象的考察需要依赖经典，而不是在一切情况下都需要依赖经典，如果不是这样，而是说"所有考察都需要持有论典而考察"，这种主张有什么理由呢？没有任何理由。
如果一定是这样需要（经典），那么那些没有宗派——甚至连宗派的名称都不知道的牧牛女之类的人，就不能通过看到烟而了解有火，因为已经承认所有考察若无论典就不能进行考察。如果这样，那么烟能无误地认知火这一事实，就会被外在现量所违背。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ་གནས༷་གསུ༷མ་པར་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡུ༷ལ་ཡོད་ངེས་པར་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེའི་ཕྱོ༷གས་གཅིག༷་ལུང་དྲངས་པའི་བྱེ༷་བྲག་རྣམ༷ས་ཀྱང༷་མི་འཁྲུལ་ངེས་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ངེས་པ་ལྟར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་དགོ༷ས་སོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་པད་སྤུབས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་གྲུབ་དགོས་ན་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཕྲ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆོས་ཕལ་མོ་ཆེ་ཡིད་ཆེས་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཆོས་སོ་སོ་ལ་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚེ་གཙོ་བོར་མྱོང་བས་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་ལ། དེ་ལ་མྱོང་བ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ནི། རིག༷ས་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་མི་འཁྲུལ་བར་དང་པོར་རྟོག༷ས་ན༷་གནས་གསུམ་པའི་དོ༷ན་རིགས་པས་ཡིན་ལུགས་མ་གྲུབ་པའི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་པ་དག་ལ་བཅོས་མིན་ཡི་མྱོང་བ་ཅན་གྱི་མྱོང་ཚུལ་མཐུན་པ་བསྐྱེ༷ད་པ་ལས་རུང་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ཁྱད་པར་སོ་སོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་རྗེས་ཁྱབ་ལྡོག་ཁྱབ་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་སྒྲུབ་པས་དེ་དག་རྗེས་དཔག་གིས་བཞག་དགོས་ན་རྗེས་དཔག་ལའང་ལྐོག་གྱུར་འགའ་
20-376b
ཞིག་མ་འདུས་པ་ལྟར་ཤིན་ལྐོག་འདི་གཞལ་བྱའི་གནས་ལོགས་སུ་བཞག་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་གསུམ་པ་ནི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷག་པོར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡི༷ན་པ༷ས་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཕྲ་བ་ལ་ནི་ལྐོག་གྱུ༷ར་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས༷་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་བསྟན་ཏོ། །
总结方便
གྲགས་པ་བསལ་དང་ལུང་དོན་སྦྱོར། །མདོར་ན་བློ་གྲོས་ཕྲ་བའི་དཔྱད་པ་དེ་ཡིས་ཡུལ་ཅན་རིག་པའི་ནུས་པ་འད༷བ་ཆག༷ས་ཤིང་སྲ་བརྟན་གྱི་བློའི་འགྲོས་ལེ༷གས་པ༷ར་རྟོག༷ས་པ་ན་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་ལའང་ཆ༷ས་ཆེར༷་སྦྱ༷ངས་པ་འཇུག་པ་ལ་དགོས་པ༷འི་གྲགས་པའི་སེལ་བ་དང་ལུང་དོན་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བ་བསལ་བའི་སླད་དུའོ། །
གཉིས་པ། དེ་དག་གི་འཇུག་ལྡོག་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཚད་མའི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་དང་མཐུན་ཞིང་། མཁས་པའི་དགོངས་དོན་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་གཏིང་དཔག་དཀའ་བས་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ལ། སྐབས་ཀྱི་དོན་རགས་པ་སྤྱི་ཙམ་ནི་ཤེས་འདོད་ཀྱི་སྐབས་དང་སྦྱར་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ད་དུང་ཀླད་ཀྱི་ཟླས་དྲངས་པའི་འཇུག་ཏུ་ཅུང་ཟད་གཏན་ལ་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། །
དོན་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་དང་གཏིང་ཟབ་པའི་ཚད་མའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཚིག་གི་བསྡུས་དོན་ཙམ་ཞིག་ཏུ་གཞུང་འདིས་བཀོད་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་པས། ལུང་གི་ཚིག་དྲི་མ་མེད་པ་འདི་དང་སྦྲེལ་ནས་ཀུན་མཁྱེན་ཉག་གཅིག་གི་བཞེད་པ་ལྟར། ཐུགས་རྗེ་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་རང་གཞན་ཀུན་ནས་ཕན་པའི་མཁས་པ་བདག་གི་ཚད་ཤེས་མཆོག་གྱུར་ཐོབ་པ་དང་། སྐབས་བབ་ཤེས་འདོད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་དག་གི་རྣམ་
20-377a
དཔྱོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་གསལ་དུ་སོང་ནས་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་ལ་ཕན་པར་ཤོག །
རྟགས་སོ་སོའི་གྲངས་དང་བསྡོམས་གྲངས་བསྟན་པ།
མདོར་ན་རྟགས་ཡང་དག་ནི་འབྲས་རང་མ་དམིགས་གསུམ་དུ་ངེས་ཤིང་། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་བཅུ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ་གཉིས་ཏེ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་། འབྲས་རང་གཉིས་པོ་སྟེ་རྟགས་ཡང་དག་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་བཞིའོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ནི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་། མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་དང་། འགལ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་དང་། ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་སྟེ་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ། འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་། ལྡོག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས། མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་གཞི་ལྡོག་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་ལྡོག་མ་གྲུབ་པ་དང་། གཉིས་ཀ་ལྡོག་མ་གྲུབ་པ་གསུམ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་ཡོད་པས། རྟགས་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་ལ་དབྱེ་སྒོ་དུ་མའི་རྣམ་གཞག་བྱས་ནའང་གཙོ་བོར་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པ་ནི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་བཞི་དང་། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་དེ། བསྡོམས་པས་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་ངེས་པར་བྱའོ། །;


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

因此，由于经典与人本质上没有关联，所以人是独立的，即与经典无关联而单独出生的。虽然从出生开始就没有与经典的关联，但后来持有经典的原因——了解经典的好处和不了解的过失，并未被量认知到。这样，虽然没有任何不能舍弃经典的理由，却因执着而认为"这是我方的经典"，无法自主地放下，被颠倒的恶劣宗派见解如同难以忍受的魔鬼附身难以舍弃。唉！是谁把这种（偏见）分配给了你的相续？这对你来说是一种难以忍受的惩罚业。
第二，如果有人说："虽然对一般的考察不需要持有经典，但当宣说宗义的学者们接受所立时，对于所举的例子，如果能表明该论典本身不与一切作为所立法的内容相违的方式，唯有这个因相才能成为正确的能立；否则，不观察自宗而任意诋毁，或者会成为似能立。"
（对此回应：）在自力理论上正确成立的语境中，不需要考察是否与经典相违，如果实际上是自力理论所成立而声称与之相违的经典，那么这并非正确经典。因此，在以理论为主而考察的语境中，应当考察并说明因相与所立之间的不可分离关系，而不是依据人的希求将一个有法的性质划分为无法确定范围的（内容），因此如果必须在例子中表明"不与一切经典内容相违是这样的"，那么即使用因相证成一个所立，也很难找到终极标准，这种能立是超越世间的传统，即在世间不存在的安立方式。
就像依靠因相了解义理时，仅仅考察因相与所立的关联是否成立，而在那个证明的语境中，其他无关联的性质如虚空属性等，它们即使没有被该因相所成立或被否定，怎么会导致当前所立不成立呢？没有弓就无法射箭，难道可以说因为没有弦轮所以不能射箭吗？如果像"所作性证明无常"这样是由事物自力所成立的，那么该因相能够证成该所立的正确能立，怎么会因为与无关的其他内容相违而成为有过失的因相呢？谁能说水因为与火相违就不能消除人的口渴？这种说法是不合理的。
这样，如果没有将有法本身所属的一切差别性质全部作为例子而掌握和展示，人们依然能够从他人的语言和烟等证相中，无误地推知对方具有心识和有火等，谁能否认这一点？因为由事物自力所成立的不需要依靠其他。
;


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

故此违即能立因
违经然比量不还
首先，对于不欺诳于自己所立的自性如无常等，以及因如火等的能立因相，如所作性和烟等，当以事物本身来证明时，即使违背某些宗派的主张，如"声音是虚空的属性"、"烟也能从蚁穴中产生"等，该因相也绝不会失去能够成立自己所关联对象的本质，就像即使有人说"火是冷的"，火的热性也不会消失一样。对于了解该因相与所要证明的内容之间以不可分离的方式相关联的辩论者而言，他凭借该因相向其他反对者证明所立，怎么会不能令对方了解所立呢？因为这是具有由事物力量而入的理论，就如同手持灯火能照见暗室中的物体一样。
故而说违彼无过
第二部分分为：陈述正理和排除争论。
说正理
首先，如果有人说："先前接受经典为量，后来却说出与该经典相违的因相，这个辩论者的做法不合理。"
（回答：）无论说出还是不说出那个违背经典内容的因相，如果按照事物自力，该因相确实与论典内容相违，那么辩论者对论典做了什么过错呢？该因相并非因为辩论者说出的过失才成为对论典的违害，因为它本质上就是违背的。
如果说："对于已经接受的论典，在任何情况下都不应说违背它的内容，而陈述与论典相违的因相的人，是直接表述了对论典的损害，因此使人知道有这种损害，从而不会对论典生起极大喜爱，所以这些辩论者的过失就像儿子诋毁父亲一样。"
（回应：）如果辩论者不说出那个违背经典内容的因相，难道该因相就不违背论典了吗？如果不违背，即使说出也无妨；如果违背，辩论者就不是在做不合理的事，因为他只是如实陈述实际情况，为何说辩论者有过失呢？认为有过失是不合理的。
遮其争
第二部分分为：说不成立然此不等同；遣除两者皆不成立的说法。
说不成立然此不等同
首先，如果有人说："那么，陈述似因相也不应成为辩论者的过失，因为该因相本性就是似因相，而不是因为辩论者陈述才成为这样的。"
（回答：）这是不相同的，因为虽然似因相确实本性就是似因相，但辩论者是为了向他方证明自己所希望的所立而陈述它的，而用似能立安立所立没有任何成立所立的意义，因此这种能立的提出者有智力过失；但即使与其他经典相违，陈述正确因相的人能够成立自己的所求，因此在这种情况下，辩论者没有构成过失的余地。
;


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

遮两者皆为成
遮两者皆为成之正
首先，如果有人说：用所作性证明无常会违背经典中说的常性是虚空属性的内容，那么已接受的经典内容也会违背无常，因此两者都不能成立。
这是极不合理的说法。如果像用所作因相证明声音无常那样，通过正确理论证明迦毗罗等某些论典中所说的声音常住和虚空属性等是不合理的，而（有人却说）声音无常等符合事物实际状况的理论主张也应该被否定，这就像是恶劣王族的传统，例如某些国王因对一个做错事的人发怒，而对许多做得好的人也加以惩罚一样。
而且，将有法如声音等上的一切经典内容等同看待，没有人能够陈述能立因相，因为不同经典对于声音常住与无常等内容有很多不同的主张，如果没有自力而仅凭经典来成立，无论何种经典，仅凭文字并无力量不等，即使依据一部经典，也很难展示该有法上所说的所有属性，正如前面所说。因此，你所安立的所立与能立的这种方式在任何情况下都会失效，因为不可能找到证明无过失所立的能立的时机。
其因
第二分为：正文和针对回答的反复问答。
首先，如果有人说：即使否定了经典内容，因相也不成为有过失的，那么声称对矛盾有不错乱的量存在的主张，怎么会是有过失的能立呢？如果说通过二量在同一基础上分别成立常与无常，从而主张对矛盾有不错乱的量是过失的话，那么此处不愿意以古代杰出人物经典已经成立的内容为基础，而是主张与之相违的内容也可以由因相成立，为什么不是过失呢？
（回答：）因为在如声音等单一有法上，常与无常等矛盾不可能作为同一事物共存，所以对矛盾不错乱的量在任何情况下都不可能存在，因此只有通过理论正确成立的才如实安立，仅仅经典中所说并不一定如实成立，因为作者的意图可能有错误。因此，虽然声音常住等经典内容在实际上连微尘许也不成立，但你却凭自己的意图假装以此为基础而作此不定的主张，而所作性等因相在有法声音上会违背必定与所立无常相违的常住，声音常住完全不可能成立，经典无法证明它有丝毫常住，所以在用自力证明声音无常的这个语境中，绝不存在常住无常两者都成立这样的矛盾，因为在任何情况下都成立为无常，就像火的热性一样。或者，也可以说由自力能向经典显示矛盾，而经典不能在理论上证明矛盾，这只是表述方式不同，意义是相同的。
;
;


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

这样，像正理派等人没有正确理由就接受经典，然后声称依靠这些经典确立三类所知对象，这是极其愚蠢的表现。因为如果能通过理论判定的对象已被理论所证明，那么就应该知道与此相违的经典不是正确经典，经典不能驳倒理论。由于经典普通内容可能被自力理论所违背，所以当理论违背经典时，应该舍弃经典，而不能因为经典违背就舍弃理论，这就像医生准备治疗时，反而会被疯病人杀死一样。
因此，如果不被自己智力过失所污染，能够通过正确理论之道如实确定第一类和第二类所知对象，就不应接受与之必定相违的经典。第三类所知对象是依赖正确经典的，不是理论的作用范围，而自力理论对于二谛深奥要义也会变得越来越深入，所以需要依照乘位次第，通过四种依止的方式而究竟趋入，仅仅凭借片面的智慧眼而舍弃大乘经典的人在末法时期很多，虽然他们冠以大乘之名，但不能称为大乘理论家，仅仅是自我膨胀而已。
如果认为"即使被量所违背也不应舍弃，因为这是自己的经典"，（回答）："自己的经典"这一点未经确立，只是执着的习气强制驱使，理论对此无能为力。即使是伟大的人物也认为引导那些被宗见魔所迷惑的人入道是困难的，因而置之不理是合适的，何况普通人呢？然而，通过如理考察大车轮派们无垢理论之道，智慧之光会越来越增盛，从而能够体验佛陀甚深意趣的妙法甘露，所以应当通过四种理论如理考察，生起四种依止，直到究竟乘位为止完成智慧之身，成就智慧眼，这是附带所说的。
第二，如果有人说："在那些（经典）中，无常是所违和被说为虚空属性的是能违，虽然不是（正式的所违与能违），但如果证明无常后否定虚空属性，由于损害了自己所接受的论典内容，即使所立的情况与如虚空属性等经文内容没有关联，也会对所立的成立造成损害。"
（回答：）如果即使没有关联，经文内容也能造成损害，那么一切所立都将被各种不同的经文内容所损害，因为仅凭经文能够对自力理论造成障碍。如果认为并非一切都能损害，只有自己接受的经文内容才能造成损害，那么由于经文内容的一部分如否定气味的属性等无关内容的损害也会导致所立不成立，因此不可能有任何一个所立能够成立。
;
;


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

如果有人说："虚空属性与声音是有关联的，因为它是其性质，因此会对所立无常本身造成损害。"
（回答：）这不是的，语境中所立与是否有关联是指该因相与所立之间是否有不可分离的关联，所以一切作为因相的内容，都是相对于各自所立而言，如果没有关联就不能成立，是有过失的似因相；如果有正确关联就能成立，是具有功德的正确因相。正是这点应当考察，而所谓"其他的关联"在此语境中不需要考察。
即使这样，诸如无实体则无常性不会产生一样，"若无虚空属性则所立如声音不会产生"这种关联，在此处并未被量所了知。此处对虚空属性的损害仅仅是对如此主张的论典的损害这一过失，并不会对理论内容造成任何损害，因此即使因相与经典内容不相符，就像该因相也否定了其他如气味属性一样，虽然损害了这样的经典内容，但并不妨碍正确因相证成所立。或者，"所立"指的是声音无常，虚空属性若不存在，它（声音无常）也不会不产生，因为它们是相反的，就像没有热触也不会导致冷触不产生一样。因此，这种无关联怎么能损害已被量所证明的因相呢？就像冷不能阻碍火被证明为热一样。
遮自宗许
说他宗
首先，《集论》的某些注释者这样说："由于论典已经被自己接受为量，因此凡是从论典中所见到的一切阐述都必须作为该语境的所立，因为如果与之相违，该因相就会驳斥自宗，因此成为过失。"这并不是说在自力理论的语境下用经典作为能立，或者必须证明该因相与一切经典内容相符，而是认为不应提出与论典中所希求的所立相违的因相。
破其义
喻因不成之宗
首先，如果辩论者只是将自己想要的当前语境内容作为因相所立，而非要把论典中所见的一切都作为该语境的所立，那么按照你的理论，声称喻例和因相不成立也将成为立宗，因为不把仅仅是当前语境所欲求的所立视为具足所立定义，而是执着论典的一切内容作为所立。如果这样，则在某些论典中也有设立不成立的喻例和因相的情况，这些也将成为所立，因为无论如何它们都是辩论者的所立。
;


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

无法接受，因为不成立的内容是任何人都无法成立的，如果明知不成立，却掩盖过失而以欺诈手段努力证明它，这样的辩论者怎么能称为理论家呢？此外，在无过失的论典中虽然没有直接将不成立的喻例和因相作为能立，但不成立的喻例和因相在某些场合也可能成为论典的所诠，因此当佛教徒对数论派说"声音是无常的，因为是所作性"时，这个能立对他们而言既没有已成（立宗）也没有已破（能破），且有所求推知，又是论典的内容，这样就会导致辩论者的立宗有过失。如果这样，所立和能立的定义就会混乱。
第二，在普遍投出这种应成的既成事实中，考虑到最终是辩论者所希求的内容才成为所立的道理，（论主）对方的回答进行破斥：如果说虽然是论典中说的内容，但是作为能立而说的不成立喻例和因相等不会成为应成式中的立宗，因为"所许"一词的遣余（否定的含义）已经排除了这一点。
（对此回答：）按照你的理论，以认为论典一切内容都是所立的理由所获得的这种结论，仅仅通过言辞是无法避免的。
而且，如果如词语的遣余所示，仅仅辩论者自己所欲求的内容才是所立，那么确实如此；但如果认为论典的一切内容都是所立，那么论典中所说的能立也应该成为所立，这是从意义上推导出来的。如果接受这一点，会有什么过失呢？如果认为在某些场合它是所立，那么在当前语境中作为能立而安立的内容，在其他人面前又需要重新证明的场合，所有能立也都将成为所立。在这个语境中，对方没有说"通过'唯'字排除能立"，而是说"通过所许"，这是因为"唯"字只能排除一个推理式中的能立，而不能排除论典中所说的能立，所以没有这样说；或者虽然《因明正理决定论》中说通过连接词（即"所许"）可以避免过失，但意义上的推导仍然无法避免。
如果说这种不成立的喻例和因相不是辩论者所希求证明的，所以不是所立，那么现在辩论者自己的所欲求已经成为主要因素，所以即使是论典的内容，辩论者自己不希望作为当前语境中所立的其他性质，也就不希望证明，这种情况下，即使损害了非所立的其他经典内容，对因相自己的所立有什么妨碍呢？因为正确因相不依赖经典而相同地确定自己的所立。


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

因此，一般而言，那些认为"我已经接受这部经典为量，不管它与什么相违或者被什么违背都无所谓"的辩论者是极其任性的，这样的态度非常不合适。然而，当用自力证明经典中所说的任何内容时，只需通过理论考察因相与所立之间的关联，并确认其完全成立，就能仅凭这点成立该所立，而无需依赖经典内容。如此成立后，对同一事物前后呈现相违内容的正确经典是不可能存在的，而那些为了适应所化众生的智慧层次而呈现为相互矛盾的表诠与隐义经典内容，通过意趣所依、意趣目的、违背字面义的方式，最终也能无矛盾地趋入究竟义理，这应当按照大车轮派们已经确立的方式来理解。
所说无义之过
第二部分分为：投掷应成和驳斥回避过失。
首先，即使在自力考察的场合，若论典的一切内容都是立宗，而辩论者自己所希求的只是单独提出的内容，则它将成为远离立宗定义的有义者，因此在立宗定义中加上"自身"这个词也将变得毫无意义，没有任何遣余的效用。
其次，如果有人说："这并非无意义，'自身'一词的加入是为了表示从论典内容中排除自己不希求的，而专注于自己所希求并接受的内容。"
（对此回答：）那么，关于是否由自身希求而趋入的这种疑虑是从什么原因产生的呢？任何论典内容都必定由辩论者自身趋入，"自身希求"一词要排除的疑虑在谁那里生起呢？这是不可能的。
怎么说呢？对于依据希求而趋入论典的人，分为根器利和根器钝两类。首先，根器利者若知道论典所说内容未被量所否定，那么有什么理由能阻止他依自己的希求而持守该论典呢？如果知道经典内容已被量所否定，那么又有什么理由仅凭他人言辞就信任该经典而趋入呢？这是不会发生的，因此不可能对辩论者自己不持守的所欲求对象产生疑虑。
至于根器钝的辩论者，他们之前也仅仅是凭自己的希求持守先前的宗派，而没有通过理论获得确定的理由，这样的人后来若有希求，怎么不可能持守其他宗派呢？因为仅仅取决于希求而已。因此，不是自己所希求而必须被动接受的情况，如同国王的命令一样，在宗派语境中的所立不可能有这种情况，既然如此就不可能产生疑虑，若没有疑虑，在定义的补充部分加上没有遣余功能的言词有何用处？这是无意义的。
如果认为虽然自己没有意欲，但也有像为了对方而持守对方宗派这样的情况，这种情况只是为了嘲弄对方而成为游戏，不是依靠自力的如法辩论。即使在这种情况下，自己接受为所立的内容就是所立，所以在那个场合也不会成为自己不希求的。


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

总结
第三，总结要义：应知对与当前所立无关的其他经文内容的损害不会对所欲求的对象造成损害；虽然已接受经典，但也应知该经典的全部内容并非当前语境的所立；若是所立，通过意义已显示所立将无穷尽，因此为了排除那些将经典全部内容视为当前所立的错误认知，在《集论》中阐述立宗定义的这个语境中特意加上了"自身"一词。
能诠非理破他宗
第二部分，破斥将"自身"一词解释为其他含义的主张，分为：陈述所立和破斥彼论。
说所立
首先，《集论》的某些其他注释者说："'自身'一词的表述是为了表明应当舍弃由外道和内道等不同宗派所作的差别作为有法，而取两方辩论者都极为共许的有法。"
说非理之过
第一，当两方辩论者对同一有法进行考察时，仅凭这点就已经意味着双方共同极为共许的有法支已经实际成立，因为已经理解不成立的基础没有人会考察其差别，而且连牧牛女都知道并已成立的内容也没有争议。如此，有法是极为共许并成立的，而成为争论对象的是由各自不同希求所确认的差别所限定的事物，没有人会将这些争论。简言之，单独的有法并不是所立，它必须由某种性质加以限定才能成为所求了解的对象，因此不将所求了解的有法或合集义作为因相所立，而只将极为共许的有法作为所立，这怎么合理呢？因为它不需要被证明；另一方面，个别的希求被认为不是所立，如此一来，就不可能有"无常声，有法，是无常，因为..."这样的陈述，而如果不针对相互矛盾的希求作为所立而争论，那么希求相同的情况也不可能有争论，因此无法确定争论语境中的立宗是什么。
其所答破各别
第二部分分为：破斥量已成立有法和破斥未成立自相的回答。
量立有法相违破
首先，如果有人说："'自身'一词的加入是为了表明自己所立的内容已由量成立，从而说明仅仅是双方共许的单独有法不是所立，因为（所立）是要新证明给对方的，所以'自身'一词是用来排除对方也已成立的有法。"
（回答：）这不对，通过"所立自身的本质"或"连接词"或"唯"字的表述，即"仅仅是本质"这样的表示，就能够了解到已成立的不是所立，在已经了解这点的情况下，再次为此目的加上"自身"一词将毫无效果。
;


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

如果不认为"自身"一词是为了排除已成立的内容，那么是否会有人怀疑"什么是已经成立的所立，什么是以能立本质所表示的"，而"作为所立本身向他人表明"这一表达中的"本质"和"连接词"这两者，确实具有遣余的功效。
未立自相相违破
第二部分分为：遣余言辞是无意义的和这样的过失也不是立宗的过失。
首先，如果有人说："'所立自身的本质'这一表述是为了排除胜论的主物等未成立的自相作为所立，所以这里也有各自的遣余。"
（回答：）论师之前已经说明"一切推理都是以共相为对象"，因此在解释立宗定义的这一语境中，即使没有明确表示"未成立的自相不是所立"，立宗本身也不会有不周遍或过于周遍的矛盾，因为这种立宗是可能的，而且在意识中也有无已成立和已排除的情况。
第二，如果有人问："以主物等未成立的有法作为所立有什么过失呢？"
（回答：）"凡是自相未被量所成立的，都无法证明。"
（问：）"为什么无法证明？"
（回答：）"因为当它被作为有法时，无论提出什么因相，在喻例上都没有周遍。"
（问：）这种无周遍等难道不是能立的过失吗？后面部分即能立的喻例和因相方面的过失不应被视为立宗的过失，因为立宗的过失是相对于立宗本身而言的。
如果认为由于有过失的能立无法成立立宗，所以是立宗的过失，那么，如果能立的过失也变成立宗的过失，那么因相、喻例等的过失也将成为立宗的过失，因为所有这些有过失的能立都无法成立立宗，从而其过失会损害立宗。
因此，对正理派说"声音是无常的，因为是所量"时，"声音无常"就不会成为正确的所立，因为应当认为因相不确定的过失会使立宗有过失。
因此，立宗不依赖后面部分的过失，而只与立宗本身的性质相关的过失才被视为立宗的过失，其他能立的过失并非立宗的过失。例如，仅仅在立为所立时，不依赖能立就成为过失的情况，如"声音非所闻"的立宗违背现量，以及"等"字所包含的"我的母亲是石女"这种违背自语的情况，这些在立宗时就已成为过失，正是如此。
关于这一部分，也有将前宗的观点解释为表明"自身"一词不适合用来普遍了解自相不是所立的方式，但这种解释不太妥当。
说宗相摄略
第三部分，立宗定义分类总摄的意义分为：正文和遣除诤论。
正行
第一部分：从遣余的角度显示为五种，从肯定的角度显示为一种。
;


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

说否定有五
首先，"因"是指因相，"因"（hetu）这个词一般指因，根据语境也可译为因相，因为它是使所立被理解的因。如此，"因"以及"等"字所包括的喻例等，这些能立支分的定义不依赖于应排除的过失，而立宗自身定义的应排除过失——不周遍和过度周遍，为了排除这些，将立宗的定义说为具五支，即：以"自身"、"连接词"、"本质"词和"未排除"四者来排除过度周遍，排除非立宗的其他内容，如论著作者的所欲求和未成立的能立等被误认为是立宗的情况。而"所欲求"一词则是为了排除虽是立宗但不为立宗定义所周遍的情况，排除未明确表述而仅为意欲的所立是否由该语境中安立的因相所证的疑问，表明它也是立宗。
说肯定有一
其次，依据排除异类的定义，《理门论》中说："承许为所立是无过失的立宗定义"。即辩论者所希求推知的对象所接受的，或者当前语境中这些因相所欲证明的那些内容，仅此即是所立的定义。
如果有人想：这一个定义难道是立宗的无过失定义吗？那五支如何具足呢？
（答：）对于未对所立义产生误解而能很好理解的人来说，仅此足以表明无过失的立宗，因为对于有任何一种应排除过失的内容，明智的辩论者是不会将其作为适合作为立宗的所欲立，为什么呢？例如对于"声音是眼所见"等被量所排除的立宗，由于有直接违背者存在，所以不适合接受为所立；而对于其余已成立等四种，立宗的定义不适用，因为对已成立的内容无法再由因相证明；当前语境中该因相的功能所不及的内容若是所立则过于扩大；对于所安立能立的内容虽未明确表述也会成为所立，无须希求对象之外的内容成为所立；如果将非当前所欲求的一切论典内容作为对象，则自力因相难以成立所立，基于这些原因，这四种应排除的内容不具备适合作为立宗的定义，因此辩论者不会接受它们为所立。
因此，虽然为了遣除迷惑辩论者的疑虑而说为五种，但实质上这里的要点是一个，这如同详细解释和提及要点就能理解的例子一样。一般而言，一切论典的文字也是以广略不同的方式存在，尤其对于执着于词句的迷惑者，即使是一个义的定义也需要非常多的遣余，这表现在外道的六种关联定义和六种量等的安立中，尽管如此也未能穷尽边际。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

遮其争
第二，遣除诤论：《理门论》中所说的"承许为所立"或"希求"这一表述，对于智者们通过意义的力量，可以理解为"若是因相所立，则因为它是向所宣说对象表明的所欲推知对象，所以无已成已破且为辩论者自身所欲求"，这样四种遣余具足，但是"希求"一词若能表示"唯"字的遣余意义而无须明说，那么《集论》中也无需提及；若有必要，则在《理门论》中也应该产生"未成立的喻例和因相也是所立吗"的疑问，而该定义无法排除这一疑问，所以应当加上"唯"这一连接词。
（回答：）虽然《集论》中通过"自身"和"希求"这些词的表述能够理解确定唯有所立的意思，但在《集论》中所说"宣说"没有被三时所限定而是以"作"为词尾，与这些词相连，因此可能产生这样的疑问："虽然现在不是所欲求的所立，但未来想要成为所立的未成立喻例和因相也是所立吗？"比如当说"应当观察天授的到来"时，不能确定只是"天授到来是所观"，而会想"将要观察天授即将到来"一样。虽然（因相等）无已成已破且被自己作为所欲求对象时才成为所立，但人们会怀疑从现在起就成为所立，因此为了排除其他时间，即未来将成为所立但现在是能立的内容被过度包含在所立定义中，所以解释了"唯"字。如当立"声音是无常，因为是所作"时，对于回答"因相不成立"的情况，虽然必须把"是所作"作为所立来证明，但在安立根本因相的语境中，它不是所欲求的所立，正是如此。
那么，为什么《理门论》中不需要这种遣余呢？梵文词根iṣ（欲求）加上后缀kta，去掉u后连字和k标记的意义，将ṣ转变为此侧的t（ṭ），构成iṣṭa，这样，在此《集论》中，欲求词根加上kta后缀不足以成为遮除未来所立的成分，因为受词伴随的影响，如前所说。而在《理门论》中"成为所欲求"的词具有独立的遣余力量，因此能够成为理解此意的成分，如"天授已来"一样。因此，该词能够否定未成立因相等作为所立，无须再加连接词。
在这个语境中，虽然否定和肯定的词语翻译不同，但所解释的意思似乎相同。总之，"自身"一词不适合作为表达极为共许的有法和自身希求而趋入等意思的能诠，因此不合理将它解释为其他义。"又"字的意思是：不仅"自身"一词解释为"论典的全部内容不必是所立"有合理性，而且其他解释有过失，所以此处的解释唯一成立。
;


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

因此，"自身"的意思是辩论者自己视为所欲求对象的当前所立，而非其他所立，即不依赖于已接受的论典全部内容，而仅仅是辩论者自己所欲求的所立本身被理解为所立。因此，对于辩论者不欲求作为当前所立的相关的论典作者的所欲求，如虚空功德等，即使"所作性"这样的因相对它造成损害，也绝不会损害该因相对所立的证明，所以像"声音无常"和"所作性"这样的所立和能立是无过失的立宗和因相。
说相违
第二部分，解释已排除的内容分为：略说和广说。
略说
首先，如《量经》中说："现量、比量、可信教量和共许量对其各自所依"，解释如下：这样被接受为所立的内容也应当是未被现量和比量这两种量所排除的，因为它是因相功能的趋入对象。如果被排除了，为什么就不适合作为所立呢？因为因相是为了消除对所立的疑惑而说的，所以被量所排除的有法已经被知道为不成立，因此作为因相所依的它不适合作为所立。
广说
第二部分分为：解释已排除内容的本质和通过已排除的例子说明方式。
说相违之义
第一部分分为：解释何者排除和解释何种有法被排除。
说何种能相违
第一部分分为：解释一般排除的分类和解释具体各自的本质。
说共相违类别
首先，已排除的内容有几种呢？一般来说，量确定只有现量和比量两种，因此其排除也有两种。在此，比量语境中又分为自力、教量和共许三种，加上现量，被量所违背或排除的一共说为四种。其中，所接受的是指相信该语言能正确衡量所诠义，属于果相，因为那些非现量的所诠若能通过该语言得到良好理解，这是从语言推理而得；而且，如果所诠义不存在，具有意义的语言就不会产生，所以这是依靠它而产生的果相；如果不是不欺诳的语言，则不能如此确定，如已详细证明能诠语言与所诠义之间的不离关系。
共许的是自性相，如有法"有兔子的"被共许为"月亮"，这样处于可共许的自性中，已经共许的也是该有法的自性，就像"是这样的"火的热性一样。"共许"这个词并不是指与世间上所有的共许相违就成为共许相违，因为清净与不清净、恒常与无常等在世间原始状态中有各种各样的共许，仅仅这些并不能损害理性的对象，但是当依靠世间自身考察世间的名言时，世间中普遍共许的名言规则，无论如何考察理性也不能使其改变，这就是不被损害的名言或不动摇的名言，与它相违就被共许所违背，连同例证将在下文详细解释。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

现阶说各别之义
第二部分分为：确信、共许和现量三种。
确信相违
第一部分分为：略说经典和自语以及详述经典相违的差别。
略说经与己语
第一部分分为：理由、必要性和例子三方面。
首先，上述四种相违中，自力比量已详细解释过，此处仅解释其余三种相违。首先，确信相违包括自语和经典语言两种，《集论》将其合称为"确信相违"的理由是：任何被认为能通过确定所诠义而显示所量对象的语言，无论是当前辩论者自己的语言还是其他论典作者的语言，都同样被确信为具有真实意义，因此将辩论者自己的语言和论典语言都称为确信相违，作为一个整体来解释。在自力语境中，两者的功能相同，依据确信而成为能立也相同，若有相违，对自己所立的障碍作用也相同，因此其相违仅依赖于接受的程度，本质上相同。
第二，必要性：如果语言表述者不认为自己在如实陈述该义上是量，就不会有"此义是这样"的立宗语言，就像被他人询问时会回答"我不知道"一样。同样，如果不依靠对论典的确信，对于论典中所传的经文义，就不会因为论典中这样说而考察"是这样的"。无论是自己立宗还是因论典所说而立宗，都同样依靠确信而使语言适用，这表明就像自语相违会妨碍自己的所立一样，接受论典后若与之相违，就会损害该论典语境中自己所立的有法或所依，为了表明这一点，将论典相违与自语相违一起解释。在没有自力的情况下，即使被认为是经典，也没有理由比自语更有力，这是为了让人知道它只是受持者确信为真实的语言而已。
第三，由于依靠确信而接受经典作为能立的方式与自语的适用方式相同，因此这两者的例子也同样呈现，如"没有具有所量对象的量"这样的例子。这个例子如何适用呢？如果没有正确衡量所量的量，就不可能由论典和自语来显示所量，因为已经接受这些语言不能无误地显示对象，即自己已接受普遍没有不欺诳的量。这样，该例子对于自语相违相违是明显的例子或直接的例子，而对于经典相违则只是部分例证，正如刚才所解释的。
;
USER: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
别说经义对违差别
གཉིས་པ་ལུང་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཞེས་གསུངས་ནས་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚེ། ཁས་བླངས་དང་ལུང་དོན་གཉིས་དབྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ནས་དེའི་སྐབས་སུ་དཔེ་བསྟན་པ་ན། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ཁས་བླངས་འགལ་བའི་དཔེར་གསུངས་ཀྱི། ལུང་འགལ་གྱི་དཔེ་མི་གསལ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔར་བསལ་བའི་དབྱེ་བ་བཞི་དེ་རེ་རེ་ལའང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད༷་མ༷་དང༷་འག༷ལ་བ་བཞི༷ན་དུ་ཡིད༷་ཆེ༷ས་པའི་ལུང་ད༷ང་འག༷ལ་བ་ཡ༷ང་ཡོད་མོད་ཀྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་འདྲ་བའི་ཁས་བླངས་ལུང་དོན་ལས་མི་འདའ་བར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་མས་གནོད་པ་མེད་ན་སྨྲ་བ་པོ་དེའི་ངོར་ཁས་བླངས་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དེས་གནོད་ཀྱང་ཁ༷ས་ལེན༷་མི་བྱེ༷ད་པས་ན་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་བསལ་མེད་ཅིང་འགལ་བར་མཐོང་བ་ཡང་མེད་པའི་དོ༷ན་ལ༷་སུས་ཀྱང༷་ཁས་མ་བླངས་པར་ནི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་བཞིན་དུ་ངེ༷ས་པར་བྱེ༷ད་མི༷་ནུས་ཏེ་ཚིག་ཙམ་
20-388b
མ་ཡིན་པ༷ར་དེའི་ཁས་བླངས་ཀྱི་ལུང་ལས་ནི་ཚད་མ་གཞན་ལས་གསལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དང་འགལ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དཔེ་མ་བཀོད་པར་མངོ༷ན་སུམ༷་ལ་སོ༷གས་པ༷འི་ཚད༷་མའི༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་དཔེ༷་གཞན་ལ༷ས་ལུང༷་དོ༷ན་ནི༷་རྟོ༷གས་ནུས༷་ཏེ་འགོ་སྟོད་དུ་རོང་ཚིག་དང་ལྡན་ཅིག་གསལ་བར་བསྟན་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།
自语相违
གཉིས་པ་རང་ཚིག་འགལ་བ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །དང་པོ། རང་ཚིག་བསལ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་སྐྱེ་བོ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བོ་གང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཆོས་ཅན། རྣམ༷་པ་ཇི༷་ལྟ༷་བུས༷་ཁས་ལེན༷་དུ༷་གཞུ༷ག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་མཁན་རྒོལ་བ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ནི་གཞན་གྱིས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་བཀོད་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་དམ་བཅའ་དེ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ༷་ཡི༷ས་ཏེ་ཁས་ལེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཁས་བླངས་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཁས་ལེན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་ནི་རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་འག༷ལ་བར་འགྱུ༷ར་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་རང་ཚིག་གིས་གནོད་པ་དེ་ཡ༷ང་བྱ་བ༷་ནི་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་མེད༷་པར་ཡོད་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་མེད་ན་ཚིག་ཙམ་ལ་མི་ལྟོས་ལ། ཁས་བླངས་ཡོད་ན་ངོ་བོ་ཙམ་དང་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་གང་གི་སྒོ་ནས་ཁས་བླངས་པའི་ཚིག་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་ཚི༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་དང་འགལ་ན་དེས་ཁས་བླངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་མི་སྲིད་པར་གནོད་པས་ན་གེགས་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོའི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ལྟ་བུ་མིན་ནོ། །སྔ་མ་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བ་ཙམ་ནི་ཁས་ལེན་མེད་པས་རང༷་ཚི༷ག་གི་
20-389a
གནོ༷ད་པ་ཡོད་པ་མི༷ན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །འོ་ན་སྔོན་ཅི་ཡང་མ་སྨྲས་ནའང་མི་རྟག་པར་མ་ཚོར་བར་སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ན་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འདི་ནི་རང་ཚིག་དང་འགལ་བ་མིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདག་མ་སྐྱེས་ནས་འཆི་བའི་བར་དུ་ཚིག་འདི་ལྟ་བུ་མ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫུན་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་ཅིང་། གཞན་ཡང་བུད་མེད་ཅིག་འཁྱུད་ནས་སུས་ཀྱང་བུད་མེད་མ་ལུས་པར་རེག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །
广说己语相违
གཉིས་པ་ལ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་འབྱེད། །དང་པོ། རང་ཚིག་བསལ་བའི་དམ་བཅའ་དེ་ཆོས་ཅན། རང་ཚིག་གིས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ནི། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ཚི༷ག་ཉི༷ད་ནི༷་ཁྱོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བ༷ར་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཆོ༷ས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་འབྲེ༷ལ་བ་ཉི༷ད་ཀྱིས་ན་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་ལྟ་བུས་སམ། ཡང་ན་ཚིག་ཕྱི་མ་ཁས་བླངས་ཀྱང་མཚུངས་པར་ཁྱབ་པའི་ཚི༷ག་སྔ་མ་ཁས་བླངས་པས་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཁས་བླངས་ཀྱང་བྱ་བ་འདི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་ཆོ༷ས་ཀྱི༷་སྒོ༷་ནས་རང་ཚིག་ཁས་བླངས་སྔ་ཕྱི་དག་འག༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཞིང་། ཡང་ན་ཁས་ལེན་སྔ་ཕྱི་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འགལ་བ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ཚད༷་མ༷་མེད་ཅེས་ཚད་མ་མེད་པར་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ན་ཁྱོད་ལ་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པས་དམ་བཅའ་ཡང་མ་གྲུབ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་མེད་ན་དམ་བཅའ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་རང་གི་ཚིག་གིས་རང་ཉི༷ད་ལ་གནོ༷ད་པར་སྟོན༷་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་མྱང་འདས་མི་སྲིད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཁས་ལེན་པའི་ངོར་འགལ་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཁས་ལེན་པས་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པས་དོན་དམ་པར་མྱང་འདས་ཡོད་པར་ཡང་
20-389b
མི་འདོད་ལ། ཕ་རོལ་པོས་ངོར་དོན་དམ་པར་མྱང་འདས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་ཞེས་ཟེར་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ།;


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

经相违例举
如果问什么是经相违的直接例子，则如：接受了承认前后世和因果关系的经典，却主张"未来布施等善行不能成就安乐"，即善行不是安乐的因，这样的主张被所接受的经典所违背。
经相违各别说
第二部分，对经相违的详细解释分为：正文、遣除诤论和总结三部分。
正行
第一部分：两种所量不违经，第三种情况下正确经典相违成立。
所量二不违经
第一部分：量未确定虽相违也只是障碍，故有量的立宗是能违背。
首先，经相违的直接情况是：对第三种情况所立的内容作出相反主张时才适用，而对前两种情况，虽然与经相违，但实际上是以自力（量）相违来命名，因为对于不需依靠经典了解的事物，凡是能由现量和比量所衡量的内容，若没有以正确理性而确定，而说与经典所说相违，例如对接受正理派经典的人，虽然提出"声音无常，因为是所量"等论证，但若对其意义未能如理生起确定而仅有"似乎如此"的认识时，也是与经典相违的，此时经典并不一定损害自语，因为此时自语与经典语言两者相互具有同等力量，因此会产生"哪个才是正确的"的怀疑，任何一方都不能完全成立，仅仅互相形成障碍，就像"我的母亲是石女"这样的自语一样，自语相违使得既不能确定为母亲也不能确定为石女。
因此，当以确信为真实而接受经典时，仅仅是自语的本质作为能立而说，仅凭语言表述并没有能使所立成立的力量。
第二，如此，当自己所接受的内容与经典所说内容相互矛盾时，这两者中哪一方有自力量，哪一方就成为对另一方相反立场的能违背者，即使相反立场不成立而自身确定成立。有量者能违背无量者，若不如此而一味认为经典是能违背者，由于大多数经典所说内容大部分可能存在无理性的主张，那么与自语相同力量的它，怎样能损害如立宗般具有正当内容的比量呢？请说说看。理性能破除不合理是合理的，而反之则说是不智者的自我标志。
如果认为自语与经典不同，因为它是经典，那么经不起检验时，它何以成为经典？因为它只是具有错误的作者的语言，在语言本身上没有任何差异。因此，没有经过检验而具有特殊可信性，仅凭真实执著而视为经典的内容，虽获得"经典"之名，但它们是量这一点已经前面否定了。因此，对于由自力理性所成立的内容，经典绝不能起违背作用。


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

第三清净经相违
第二部分：确认经相违的适用范围，因此需要单独建立。
首先，自力理性的对象上经典不是能违背者，理性应当验证经典，因此首先进行考察后接受为清净经典，然后对极为隐蔽的所量对象依照经典进行考察时，才有经典相违的过失，其他情况则不是。因此，先考察后接受经典的情况下，理性所成立的内容不会被自己的经典所违背；而先接受经典后用理性考察的情况下，则会出现与自己经典相违的过失。
第二，既然接受经典就必须依赖它，因此对与经典相违的主张，经典能够违背它，所以依靠经典而推知所量，虽然接受经典为量的比量不是外在的（不同的），但由于经典对象是极为隐蔽的这一特殊性，所以将经典相违从比量相违中分离出来。如果不按照对象来区分，则不合理，因为这样就应该将果相、自性相和不可得相违也分开，导致过分扩大；或者就应该统一称为"比量相违"，而将可信比量单独列出就变得毫无意义。
遮经相违之过
第二部分，遣除对经相违的争论分为：单独提及自语有意义和接受经典也不是对一切都违背。
首先，《理门论》中以"我的母亲是石女"为例说明自语相违，又以毗舍师派证明声音常住等作为确信或经典相违的例子，两者区分开来作为例证，这是为什么呢？将自语也与确信区分开来设立，虽然不是依靠经典，但是为了表明仅凭自语也能对主张的表述形成障碍，因为不论是所接受的自语还是经典对所立不能成立而形成障碍是相同的，所以合并为一类或分开都不矛盾。
第二，如果有人说：因为辩论者已经接受论典是一切所量的量，所以与之相违的一切事物都被该论典所违背。（回答：）如果辩论者不接受该经典，它还是那个所立的能违背者吗？如果是，那么佛教经典也应该能违背毗舍师派关于声音常住的证明；如果不是，那么即使接受了也不能违背，这意味着对于理性能够决定的对象，无论接受还是不接受经典，经典都不能成为能违背者。
如果说因为之前接受了，所以与论典相违时是被辩论者自语相违所违背，那么，如上所述，自语与论典相违在力量上没有差别，仅仅对辩论者的语言形成障碍，而不能违背，正如前面所说的那样。


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如果认为经典是量所以能违背，那么若无成为量的理由，仅凭人的欲望使其成为量，仅凭"它是量"这样的说法就成为量的话，那么这个论典也将成为完全圆满的量，这真是太奇怪了，不禁令人发笑。若不依赖事物的义理是否正确而存在，仅仅凭借视为量就成为量，那么自语也会成为量，这样就不可能有不成立的所立了。
总结
第三部分总结分为：区分需要经典与否来说明，以及考察能立的经典。
首先，在自力理性的对象上经典不能违背，因此对于由二量之理性所广为了知的内容，即使不将论典作为能立而舍弃，也没有过失；而对于极为隐蔽的内容，如果不接受论典，对该对象的考察就无法进行，因为不存在其他的能量。
第二部分：解释不适合作为能立的经典和适合的经典之差别。
首先，对于显示极为隐蔽内容的经典，大部分的欺诳与否的考察是对经典自身前后文字的直接或间接意义是否相互矛盾的考察，经典对所示义的不确定显示是相互矛盾的陈述。例如：吠陀经中一方面接受贪欲等是非法恶行的根本，另一方面又接受以水洗浴就能清净那些非法。而洗浴与非法之因三毒不相违，所以它如何能清净有情内在的罪过？从洗浴中希求法的经典无法被确立为对极隐之义无错误。而戒定慧则分别能够损害由烦恼所生的恶行、烦恼的现行和烦恼的种子习气，所以将它们说为非法对治的经典是符合理性的。
第二，能被现量和比量所见到（即能够证成）和未见到（即不能证成）的极为隐蔽义，任何经典如何解释这些内容，对于能够被理性决定的对象所说的内容，理性已经证实的，以及在解释第三种所量境时无自相违的论典，经过三种检验而清净的，应当接受为衡量第三类义无误的能立，因此依靠这样的经典对极为隐蔽的所量进行"此是彼非"的考察才能成立，而不是任何被称为经典的内容都可以。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
共许相违
གསུམ་པ་འགྲོ་བ་ལ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་བཤད། །དང་པོ། གྲགས་པས་གནོད་པ་འདི་ནི་སྤྱིར་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ཞེས་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་དོན་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིར་ནི་རྒྱུན་གྱི་ཐ་སྙད་ལས་འགལ་བར་ཕྱིན་པ་ལ་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་དམ་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་ཡུལ་མིན་པར་བཏགས་པས་ཉེས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། ཕྱི་རྒོལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཁས་བླངས་དེ་ཆོས་ཅན། ཤེ༷ས་བྱའི་དོན༷་གང༷་ལ་ཁྱོད་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དེ་ལ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ན་རང་དབང་མེད་པར་དོ༷ན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་དབང་གིས་གྲ༷གས་པ༷་སྟེ་གགས་ཟིན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ལ་གེ༷གས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ལ། ཕྱི་རྒོལ་རང་གིས་
20-391a
ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་དེ་མ༷་བརྗོ༷ད་པར་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡི༷ན་པས་ན༷་བརྗོད་བྱ་དེ་ནི་གཞན་དུ་འགྲོ་ལ་གགས་མི་གགས་ཀྱིས་གཞན་འགོག་ཅིང་གཞན་སྒྲུབ་པ་འདི༷་རིག་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་རྫུན་དུ་སྨྲ་བས་ལུས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར་ཟོལ་གྱིས་ཁས་ལེན་དགོས་པར་སྣང་བས་ཕན་ཚུན་གོ་བར་བྱ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པས་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རིགས་པས་མི་ལོག་ཚུལ་འགལ་ལུགས། །གྲགས་པས་གནོད་ཚུལ་དཔེ་སོགས་བཤད། །དང་པོ། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གགས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་རིག་པས་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཅེ་ན། ཤེ༷ས་བྱའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རི༷གས་པ༷་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ད༷ང་འག༷ལ་བ༷ར་སྟོན་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་པས་མི་ལོག་པ་དང་ལོག་པའི་དོན་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ནི་རིག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ་འོ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱང་དངོས་པོའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ཡིན་ན་ནི་ཐ་སྙད་ལ་གྲགས་རུང་དང་མི་རུང་སྐྱེ་འགག་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རང་རང་གི་མཐུན་པའི་རྒྱུའི་དབང་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ན་རྟོག་པའི་གཟུང་དོན་དུ་ཞེན་ནས་དེ་ཁོ་ནར་འགོག་སྒྲུབ་བྱེད་དོན་དུ་བཟུང་ནས་དེའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནའང་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པས་ཞེན་ཡུལ་དེ་ཁོ་ནར་གཏན་མེད་དེ། དེ་འདྲ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་རི༷གས་པས་གཞན་དུ་སྒྲུབ་པ་ད༷ང་འགོག་པའི་དོན་མེ༷ད་ཅིང་སྒྲུབ༷་པ༷ར་མི༷་ནུས༷་ལ། དེ་འདྲ་བའི་མེད་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་ཅན་དུ་ཡོད་
20-391b
པ་དེ་ནི་གང༷་ཡང༷་རུང༷་བ༷འི་སྒྲ་དོན་དེ་ལ་ངོ༷་བོ༷་གཞ༷ན་དུ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང༷་ཐ་སྙད་འདོགས་ཉིད་དུ་ནུས་པ་མེ༷ད་ལ། ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེའི་རིགས་པ་ལས་འདས་པར་ཡང་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ལ། གྲགས་པ་གྲགས་འགལ་ངེས་པའི་ཚད། །ཆོས་ཅན་ཐ་སྙད་གྲགས་པས་བསལ། །དཔེར་བརྗོད་མངོན་སུམ་འགལ་སོགས་བཤད། །


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

极成相违
第二部分，极成相违：解释极成相违的本质，证明该相违的例证及其意趣，以及单独区分极成相违的含义。
说极成相违
第一部分：解释能违的极成之本质及其如何违背的方式。
首先，在《量理正理门论》自释中说："任何不共故，无有比量，与从言语所生极成相违的义相联结，如'有兔者非月，因为是有'等。"这是指"有兔者非月"这一主张被世间共称为月的极成所违背。而在《理门论》中，以"人头骨是清净的，因为是有情的部分，如法螺"的陈述也被人头骨不清净的极成所违背，作为例子。
从中主要举出前者为例，并详细解释其因相和"任何不共故"等含义：首先，此处的能违背的"极成"是指世间一切的极成，还是具有比量的、若被极成所违就使主张不成立的方式呢？不仅仅是极成而已，此处"极成"是指仅与人的欲望相关联，不依赖其他而运行的、成为随欲而称的言语所诠的内容，因为这对一切对象都不可违背，因此对于任何言语适用于某义而不适用的理由无法说明，是无有违害的语言或声音。众人如此认为，由自己的经验而生起确信的、根深蒂固的分别念，甚至不需要怀疑，因为当对某义重新命名时，无论命以什么名称，都没有不让人自由命名的障碍，这由自己的经验而成立。
这里以"众人确信"为根据，是指无论给什么命名，都不会阻碍的无违害语言。为什么呢？因为一切对象都适合作为任何所欲声音的所诠。这是由什么导致的呢？因为它只是与设立名言的人的欲望相关联而产生，就像摆放石子的方式完全取决于摆放者的自由一样。
因此，任何存在于分别境中、从名言而生的对象，即通过认知和表述的方式在心识中产生，而不依赖外在自相的法，被称为"从声音所生的极成"，而不是"极成"仅指已经成为声音的极成，因为这种适合极成的性质在世间一切中都如此存在或成立，也是可能成为声音极成的原因，所以被赋予极成之名。
如果说直接未极成的称为极成不合理，这并非不合理，因为就像现量和比量等的所量对象的本性能排除非自身的其他事物，而我们也说"被能量工具现量等所违背"，即将属于认识主体的名称假立后表述一样。因此，这种"适合极成"即是此处的能违背者。
;


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

第二，基于分别境的对象而产生的言语，由于随自己欲望而运行，所以无法否定其适用性，因此无论是之前已经建立的约定，还是未建立的，对于这些对象，多种各样的名称声音在分别境中以其本性都是可命名的。因此，仅与分别境中存在的对象相关联的约定，无论是之前已经产生的，还是现在尚未命名而未来将会产生的成为约定的声音，适合作为其所诠，这就能违背与之不相符合的主张。
说所立喻所需
第二部分，解释极成相违所立的例证意趣分为：该例是为了证明适合极成，以及解释证明此的两种经典意趣。
立喻极成
首先，极成相违的例子如"有兔者非月"的提出是为了表明适合极成能起违背作用。为什么呢？因为语法学家们认为声音与义有本质联系，根据他们的观点，"有兔者"能被"月"这个名称所诠，而柱子等其他对象不能被"月"这个名称所诠，因为他们认为名与义有本质联系。如果有人问，既然如此，为什么"有兔者"不能被"月"所诠时适用极成相违，而"有兔者"不能被"柱子"所诠时也同样适用，这是为了说明这一点而以义理显示的。虽然在现在人的心识中已经建立了名与义的联系，在心识中似乎只能被自己的名称所诠而不能被他名所诠，但这不是事物的本质联系，而是分别念的联系，而分别念的联系仅依赖于欲望，所以与任何名称连接都没有不合适的。若有不合适，就如同"有兔者不能被月所诠"一样。因此，对象"有兔者"是被欲望所阻碍的。
经教所立他宗
第一部分分为：陈述主张和指出不合理。
说所立
首先，如果有人说：因为辩论者已经接受自方的论典，所以应将论典的一切内容都视为所立，因此若立宗或因相严重违背论典内容的一部分，则成为因相和立宗的过失。
说非理
第二部分分为：比量对境不违经以及因此虽相违也是能立。
比量对境不违经
第一部分分为：对于经典违背能立提出过失和显示经典能违背与不能违背的对象。
立违经说过
第一部分分为：说明过失和反驳对方回应。
说过失
当以"所作性"因相证明"声音无常"时，在接受声音是虚空功德的经典的系统中，因为这个因相违背经典所说的声音是虚空功德，所以该因相和立宗相违的看法不对。因为所作性和无常性没有相违，与其他虚空功德相违并不使当前的因相成为相违。如果成为相违，那么这个所作性因相也与你们论典所说的香与味的功德相违或相反，那么根据这一点，为什么这个因相不成为与论典内容相违的因相呢？这是提出极不合理的过失。
;


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

这也是过失成立的理由：因为所作性与常住相违，所以与常住的虚空功德相违。同样，触是风的功德，色是火的功德，味是水的功德，香是地的功德，这五者也同样与常住相违。尽管如此，却不能因为香是地的功德这一经典义与所作性相违为理由而说因相相违，因为无法解释其相违的具体理由，就像声音上所作因相相违的理由也仅仅是经典说它是常住的虚空功德而已，除此之外找不到其他理由。因此，地的功德与常住相违和虚空的功德与常住相违这两者一般来说只是相等而已，没有差别。
破所答
第二部分：用理性驳斥回答的特点以及总结其含义。
首先，如果对方回答说：香是地的功德是香的性质，所以在讨论声音时不是应考察的对象，就像在讨论瓶子时不能考察毛毯的性质如原因、纤维等一样，因此探讨与之相违不相违是不合理的。
（对此回答）：这种"非当前语境"的情况对其他虚空功德等也同样适用，因为在考察声音本身是否常住的问题上，虚空功德怎么可能是当前语境的对象呢？因为它不需要被考察。
如果认为因为是虚空功德就必须是常住，所以适合当前语境，那么，仅仅是由于开放空间而产生声音，是事物聚合完整且声音产生时对声音本身没有障碍的方面上假立为虚空，而并不存在成为单独虚空本性的声音，因此对方所希望的虚空功德在辩论者之间没有共同承认，所以不适合当前语境。
如果说香是地的功德等虽然在经典中提及，但没有被说为声音所依法（有法）的属性，而在此声音被视为所依法时，虚空功德等被经典说为声音的属性，因此适合当前语境。（回答：）香为地的功德也是经典所说，若违害它，就是违害经典的义理，那么它为何不成为此语境中的相违呢？两者都只是经典所说而已，无法额外说明为什么违害虚空功德就不能成立声音无常的理由，因此它们是同等的。
此处，所作因相如何否定香是地的功德这一问题，有多种解释方式：或说"有法香上否定地的常住功德"，即加上常住的限定；或说"在有法声音上否定香是地的功德"；或从理性推演说明必须成为常住的方式来显示违害；或说就像无法证明地的功德与所作因相相违一样，也无法给出声音是虚空功德时该因相相违的正确理由；等等，在诸多注释中有各种理性应用处的理解方式，但追根究底并没有很大的实质性差异。无论如何，理解这是为了显示对方言论无关联而提出过失是很重要的。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是您所提供文本的简体中文直译：
若所立法如声等之法，以及"等"字所表示的其别相与共相，是否必须成为承认教理者之所立法相的能立，由此而成为论辩者所欲立之所立？若有人这样说，则不合理。在反诘者询问能立的某些场合，论辩者将会有所立之所欲，而了解论辩者如此所立之所欲是其所承许的意愿，是通过直接言说及语境内容得知，而非仅凭推度的意愿就能成立所推度的特殊结果，因为因果关系的建立是有错谬的。如此，在没有证据的情况下，强行将对方未曾承认的观点强加于他人之上，说"你欲求此"，这明显如同自在天的行为，就像王族等有权势者强行命令他人不愿之事，这显然不是真实探讨的方法。在能够了解"论辩者欲求此"的场合，或者没有因果标志的言论，在没有能推知所立所欲的标志的情况下，反诘者若认为对方的观点受到自己的主张和理由损害，这只会由自身的错谬而招致损害，因为采取了无关联的探究方式。
其次，若与当下所立的必然关联之义相违背，则会妨碍该所立的成立，如同声音无常与非所作的矛盾，以及解脱与有我的矛盾。对于与非必然关联的其他义相违背，对当下所立有何妨碍？根本无法造成阻碍，因为没有关联。
违经与否说境
第二所量无需经立，正确经教用于第三量。
首先，直接解释及回应争论。首先，当比量行于自己的行境时，已说明完全不依赖于经教，因为能够以理性推导的事物，就应由理性本身判断，不需要经教来成立或否定。因此，由比量所成立的，仅凭此便已善成，物性法则不可能仅靠言词而改变。所以当比量考察自境时，不需要顾虑是否与经典相违，因为若比量成立则不需经教，若未成立则经教也无法成立。


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是您所提供文本的简体中文直译：
因此，对于最初无法仅凭自力进行彻底观察的人，依靠正确经教的光明，生起无倒比量后，便能用比量进行判断，此时应当由比量本身来观察，不需要经教来成立，更不用说与比量相违的经教不能作为能立。因此，对于微细无常、无我等能由比量成立的事物，当通过修习正确经教而智慧增长时，可以凭借自己的智力，依靠从事物自身力量所生的理性来成立，从而即使在不接受该经教的辩论者面前也能成立。如同怙主弥勒所言："如同依靠灯、闪电、宝珠、日月，有眼者得以观见，同样，依靠法增、无垢、放光、能仁，善加阐释此义。"道理相同。
其次，若有人说：在不依靠经教时，由于持不同经教立场，因欲求不同而会放弃争论。（回答：）在考察经教义理时，由于并未承认经教是能立或能破，因此不会放弃争论，因为是从事物自身力量的理性角度对何者合理不合理进行辩论。对经教所说义理进行事势理性考察，正是承认某一经教对极隐蔽所量无误为正确经教的方法。否则，当存在如说有前后世与说无前后世等相互矛盾的两种经教时，不可能两者都是无误经教，因此经过考察后确认不纯净的是似经教而非正确经教，不应承认它为正确经教。所以考察正是承认经教为经教的方法。对比量境界通过事势理性进行考察，此时即使各自有经教，该经教也不会成为当下能立的要素，若成为要素，则比量将无法运作，一切相违之义也将成立，故不合理。
第三清净经立
唯有极隐蔽需经立，若推至他处太过遍。
首先，若问：依靠经教应了知什么，以及被经教所违背时不能成立的是什么？经过理性对经教义理的详细观察，对前两种所量的一切教法若能完全断除怀疑，则此种情况下会欲求由信任该经教而全盘接受。此时若与此类经教相违，则会被经教所损害，因为对于由正确经教所成立的义理，不应认为与该经教相违，若相违则由于自己的智慧颠倒而获得不当之处。


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是您所提供文本的简体中文直译：
这也是因为对于前两种所量境，该经教也不会相违，所以若与此类经教相违，仅仅是由理性的损害而受损，不必说经教的损害。而在第三种所量境界，考察转移到无法通过现量和比量的量来成立，因此对于极隐蔽义理的度量，接受正确经教是合理的。对于后世之义的因果取舍教法等不适合置之不顾，而对于无法用自己的理性判断的事物，别无选择，只能依靠正确的经教。
如此，在依靠经教考察第三所量的场合，应当避免提出与当下所立法相本身或与其有必然关联的相关法相相违的主张和理由，而不应考察与当下所立无关之事是否相违，若如此则将导致考察无有边际，因为经教义理甚难全数获得，若必须将一切义理集中于心而考察，则将过分遍泛。
例如，当以"念持怙主无量光佛名号并生起信愿则将往生彼土"的经教来证明"凡夫也能往生彼土"时，若有"生于彼土者皆一生所系"的经教，会认为此经教违背所立法相；或者认为"获得圣道必须先经无数资粮积累的胜解行道"这样的必然关联被其他经教所违背，这些都是经教妨碍该所立成立的障碍。
如果不能证明所述经教与当下经教无相违，则因为经教的损害，"凡夫往生极乐"的经教证明就不能成立。然而，虽然说所有往生极乐者皆一生所系，但凡夫死后立即往生彼土并不违背经教义理，因为往生彼土后必定一生所系，就像赡部洲人必定寿千岁并死后必定生于三恶趣一样。


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

这些是您所提供文本的简体中文直译：
在那里，当见到坐于菩提树王前的如来时，将获得陀罗尼与三摩地的殊胜功德，并得到远离尘垢的法眼。往生彼土不需要先经过渐次修习胜解行道的因缘，因为依靠如来愿力的力量，临终时见到佛陀的光明，甚至有疑惑者也会暂时在莲花苞中带着五百年不能见佛的障碍，此说法已经遣除了"唯有获得圣道才能往生"的疑虑。此外，除了谤法和造五无间罪者的特别排除外，由于佛陀不可思议的威力，就像通过密咒行能在短时间内获得果位一样，胜解行阶段也能在短时间内完成，这已由经教本身成立，因而无法用比量推理来证明其不可能。依靠经教本身，既无法证明它违背直接所立，也无法证明它违背必然关联的其他义理。以此为例，应当理解经教如何成立所立的方法。
同样，经教所说的以小小供养佛陀的物品而成就广大安乐果的方式，无法证明有经教违背，因此如是成立。对于"此礼敬者必定会成为众多转轮王"这样由经教所立之事，经教中说"若善根不被违品所摧，则将如是成就"，因此无法证明是绝对确定的情况，这类在依经教考察时似乎被经教所承许所违背的情形等，若细加分析，可知即使第三所量由经教度量，但经教义理是否被经教违背还是取决于事物自身的力量，唯有具备极为细微智慧者方能了知。
除此甚过
其次，若非如此则太过遍泛：一切观察皆需经教，及别相成立需经教之过失。
首先，对于极隐蔽义理的考察需依靠经教，但并非一切皆需依靠经教。若不如此而声称"一切考察皆须持经教而观察"，此理论有何理由？毫无理由可言。若必须如此，则不懂教派名称的牧牛女等人，见到烟便不能了知有火，因为已承认没有经教就不能进行考察。如此一来，烟能无误了知火的事实会被外在现量所违背。
;


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

这些是您所提供文本的简体中文直译：
因此，由于经教与人没有自然关联，所以人生而独立，即与经教无关而单独出生。虽然初生即与经教无关，但后来持经之因——了知经教的功德与不了解的过失——并未通过量见到。如此，在没有任何不能舍弃经教的理由的情况下，却因执著而认为"这是我方的经教"，不由自主地被颠倒的恶劣宗派如不可忍的恶鬼所控制，难以断除，唉！是谁在你相续中分配了这作者？这对你而言成为难以忍受的惩罚业。
其次，即使在普通观察中不需要持经，但若学者宣说宗派时接受所立，在所示的所立例子上，若能示明该经教作为唯一能立一切所述所立法相之因，无有相违，则成为正确能立；否则，不顾自宗而任意诋毁，或成为似能立，若有人这样说（回答）：对于已通过事势正确成立的事物，不需要考察与经教是否相违；若已通过事势成立却声称与其相违，则那不是正确经教。因此，在以理性为主进行考察时，应当考察并说明因与法之间的必然关联，而非依照人的希求，将归属于一法相的分类无法确定为限，若需要示明不违背一切经教义理的例子，则即使一个因成立一个所立，也难以找到最终标准，这样的能立是超出世间的方式，是世间不存在的安立。
如同依靠因而了解义理时，只考察因法之间的关联是否成立，而不在成立这一义理时，以无关的其他法——如虚空性质等——未被该因成立或相反而认为当下所立未成立，怎会如此？没有弓就不能射箭，难道能说因为没有弹弓就不能射击吗？对于已作则无常这类通过事物自身力量所成立的情况，该因能够成立该所立，被称为正确能立，与无关之他法相违怎能使该能立因成为有过失呢？谁能说水因为与火相违而不能解除人的口渴？这种言论是愚痴的。
如此，不需要完全掌握和说明属于该法相一切分类，人们仅从他人的言语和烟等推断对方有心识以及有火等，若有不错谬的推理，谁能否认这一点？通过事物自身力量所成立的不需依赖他法。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

这些是您所提供文本的简体中文直译：
故此违即能立因
违经然比量不还，故而说违彼无过。
首先，因为对自己的所立不错谬，自性无常等和火等因，由所作性和烟等事物来成立时，若某些学说以违背事物实际状况的想法声称"声是虚空的性质"或"烟也从蚁穴生起"等，虽被此理由所损害，但此因永不从能成立自己关联对象的本性中退却，如同虽有人说"火是冷的"但不改变其热性一样。理解此因与所欲成立义以必然关联方式相连的论辩者，对他人反论者也能以此因使他了解所立，因为具有依事物自力而入的理性，如同手持灯能照见暗室中的事物一样。
说正理及遮其争
首先，若有人说：先前承认经教为量，之后却说出与该经教相违的理由，这论辩者做了不合理的事。无论说出还是不说出违背经教义理的因，若事物自身力量的理由确实与经教义相违，论辩者对此经教有何过失？该理由并非因论辩者说出的过失才新生为经教的损害者，而是因其本性本来就有损害性。若认为不应对所承认的经教作出全面损害的论述，而说出与经教相违理由的人因为直接说出了对经教的损害，使人知道有损害而不对经教生起大欢喜，所以这些论辩者的过失如同儿子诋毁父亲。那么，如果论辩者不说出违背经教义理的理由，难道该理由就不损害经教？若不损害，即使说出也不会造成损害；若有损害，则论辩者并非做了不合理的事，因为只是如实陈述事实，论辩者怎么会有过失呢？这是不合理的。
说不成立然此不等同
首先，若问：那么说出似因也不是论辩者的过失吗？因为该因本性就是似因，并非因论辩者陈述而如此生成。（回答：）这不相同，因为似因虽然自性上安立为似因，但是为了向对方证明论辩者自己所欲的所立而说出，而以似因作为能立所设立的所立没有丝毫成立的意义，故提出这样能立者的心识成为过失。但即使与其他经教相违，说出正确能立的因，因为能够成立自己所欲，在此情况下论辩者没有成为有过失的情况。
;


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
译文
遮两者皆为成
第二分为两部分：自体和其因由。
首先，自体：
如有人说：由"所作"推理"无常"时，若违背经典中所说的"声是常"和"虚空的性质"，那么所承认的经典义也会违背"无常"，因此两者皆不能成立。这种说法极不合理。若通过正确的推理，比如以"所作"为因证明"声是无常"，从而证明某些如羯拏僧的某些论典中所说的"声是常"和"虚空的性质"等是不合理的，那么认为这会阻碍其他符合事物本性的合理论述，这种观点就如同劣种王族的说法。例如，某些国王因对一个行为不当的人发怒，而惩罚许多行善之人。
若以一切经典的义理在所立法"声"上均相同为前提，则任何人也无法提出能证明的因，因为关于"声常"或"无常"等，各经典的义理有很多不同。若仅凭经典而非实力来证成，则任何经典在言词上都没有力量不均等的情况。若依据单一经典，也很难证明所说的一切属性，正如前文所述。
因此，你对所立和能立的安立在各方面都将失败，因为不可能有一个时刻能找到证明无瑕所立的有效能立。
其因：
如果有人说：即使经典义被否定，因也不会有错，那为什么主张"对矛盾有不错乱的量"就成为有错的能立呢？若以两种量在同一所依上分别成立"常"和"无常"而主张"对矛盾有不错乱的量"是过失的话，此处不愿以古代卓越智者经典中已成立的为基础，而欲以因成立与之相违的观点。
答：因为在如"声"这样的一个所立法上，"常"与"无常"这样的矛盾不可能共存，所以对矛盾不错乱的量绝对不可能存在。通过正理真实成立的才是如实存在的，仅由经典所说并不确定如此成立，因为作者可能有欲望和错误。因此，即使关于"声是常"等经典义在实际中丝毫不成立，你也凭自己的欲望妄想将其视为已成立的基础而作此不定的论述。
而"所作"等因在所立法如"声"上，能损害与自己所立"无常"确定相违的"常"等。因为证明"声绝非常"，而经典不能稍证"常"，所以在以实力证明"声无常"的情况下，不存在丝毫"常无常二者俱立"的矛盾，因为在一切方面都成立为无常，如火的热性。
或者，也可以说：通过实力能指出经典的矛盾，而经典不能证明推理的矛盾。这种说法仅是文字表达的差异，意义相同。


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

译文
如此，正理派等人没有真正的理由而接受经典，并声称依据经典来确立三种对象的论述，这是极为愚蠢的标志。若能用理性证明理性所能判断的对象，则应知与此相违的经典非真实经典，经典不能推翻理性；而大多数经典的含义可能受到实力的损害，因此若理性证明有误，应舍弃经典，而不能因经典有误而舍弃理性，就像不能因为医疗工具的排列显示疾病而杀死能治愈患者的医生一样。
因此，若不被自己的思维缺陷所污染，能够通过真正的理性之道正确确定前两种对象，就不应接受与此确定相违的经典。第三种对象依赖于真实的经典而非理性的活动范围。对于实力的理性，在深奥的二谛要义上逐渐深入，应根据乘次第，通过四种依靠的方法最终完全进入，而非仅凭片面的智慧眼舍弃大乘经典，这在浊世很常见。这些人虽冠以大乘之名，但不能称为大乘理性论者，仅仅是自我膨胀而已。
若想："即使量能证明有误也不应舍弃，因为是自己的经典。"对此，"自己的经典"并不成立，只是执着习气的强烈追随，理性又有何用？要引导那些已被宗派鬼魅附身的人走上正道，暂且连大德们都视为困难而保持中立，更何况普通人？然而，通过如理观察大车轮论师们的无瑕理路，智慧之光能逐渐增长，从而能体验佛陀深奥意趣的法甘露精华。因此，通过四种理性如理观察，培养四种依靠，直至最终乘位完成智慧之身，成就智慧之眼。这是附带所说的。
第二，虽然其中"无常"为所损，而"虚空的性质"的说法并非能损，但若在证明"无常"后否定"虚空的性质"，则因破坏了自己所承认的论典之义，即使所立与如"虚空的性质"的经典义无关联，也会损害所立的成立。
若有人说：即使无关联，经典义也能造成损害，那么一切所立都将被各种不同的经典义所损害，因为仅凭经典文字就能阻碍实力。若想："其他都不损害，唯有自己所承认的经典义能损害"，那么由于经典义的一部分如否定"地的性质"等无关事物被损害，所立也将不成立，因此不可能有任何所立能够成立。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

译文
若有人说：虚空的性质与声有关联，因为是其法，因此会损害所立"无常"。答：不是这样的。由语境决定的所立与因的关联与否，是指因与所立之间存在"若无则不起"的关联，所以一切作为因提出的东西，依各自所立，若无关联则不能证明，成为有过失的似因；若有正确关联则能证明，具备功德，成为正确的因，所以只需考察这一点，而不需要在此语境中考察所谓的"其他关联"。
如此，虽然像"若无实物则无常不会产生"这样的"虚空的性质"与所立"声"之间存在"若无则不起"的关联，但这里没有以量识得到这种关联。这里对"虚空的性质"的损害，仅仅是对持此观点的论典的损害而已，对理性义理没有任何损害，因为因与经典义不一致的情况，也同样适用于因否定"地的性质"等其他情况，所以即使损害了这类经典义，正确的因也不会不能证成所立。
或者，"所立"是指"声无常"，"虚空的性质"不存在则"声无常"不生起的情况不存在，因为它是其反面，就像无热触则无冷触不生起的情况不存在一样。因此，这种无关联如何能损害以量成立的因？就像冷不能障碍热的成立一样。
遮自宗许
第二，破斥自部认为经典义的一切是语境所立的观点，分为叙述前宗和破斥。
说他宗
首先，《集论》的某些注释者说：由于论典已被自己承认为量，所以从论典中所显示和宣说的一切都必须作为那个语境的所立，若与之相违，则因也会破斥自己的立场，成为过失。这里并非主张在实力语境中以经典作为能立，或需要证明因与经典义一致，而是主张不应使用与论典中所欲立的相违的因。
破其义
第二部分分为：喻因不成之宗，自声述说无义之宗。
喻因不成之宗
首先，安立过失及破除其回答。
若主张论辩者自己的意欲成为语境时，仅以因来证立，而非论典中所见的一切都必须作为该语境的所立，那么，按照这种观点，主张"喻与因不成立"也将成为宗，因为不仅持守语境中所欲证成的所立具足所立的特征，而且将论典的一切义理执为所立。这样一来，某些论典中安立不成立的喻因也存在，这也将成为所立，因为无论如何都是论辩者的所立。


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

译文
不能接受这一点，因为不成立的东西任何人都不能证明，即使明知不成立，若隐藏过失，用欺诈手段努力证明，那么这样的论辩者怎能被称为说理者呢？此外，虽然无瑕疵的论典中没有直接将不成立的喻因作为能立提出，但不成立的喻因在某些场合也可能成为论典的所诠，因此，当佛教徒针对数论派立"声无常，所作性故"时，对于这个能立，也无已成和已破，有所欲知，且是论典的内容，按你的说法将成为论辩者的宗，这样一来，所立与能立的特征就会混淆。
第二，考虑到普遍引申这种过失的成立意义最终归结为"唯有论辩者所欲求的才成为所立"的方式，破除对方的回答：
若说：虽然是论典中所说的内容，但被宣说为能立的不成立喻因等并不会成为宗，因为由"意欲"一词的遮余能排除这一点。
答：按你的观点，以"一切论典内容都是所立"的理论而得出这种结论，不过是言辞上的回避而已。
如果按照言辞的遮余，只有论辩者自己的意欲才是所立，那么就成立了这一点。但若主张论典的一切内容都是所立，则意味着论典中所说的能立也成为所立，这是从实质上推导出的结论。若认为这有什么过失，因为在某些场合它是所立，那么，在自己语境中被立为能立的东西，在面对他人时也有需要进一步证明的情况，因此一切能立也都将成为所立。
在这种情况下，对方不说"由'唯'字排除能立"，而说"由'意欲'排除"，是因为"唯"字只能排除一个推理系列中的能立，而不能在该理论下排除论典中所说的能立，所以没有说。或者，即使如《抉择论》所说，通过助词避免过失，也无法阻止由理论推导出的结论。
若说：这类不成立的喻因，论辩者不欲证明，所以不是所立。
答：现在既然论辩者自己的意欲占主导地位，那么即使是论典的内容，论辩者自己不欲作为语境所立的其他法也不是所欲证明的，此时对非所立的其他经典义的损害，对因自己的所立有什么妨碍？因为正因不依赖经典而相似地确定自己的所立。
;


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

译文
因此，一般而言，论辩者若认为"我承认此经典为量，无论与此相违或相损，都无需顾及"，这种人是诡辩者，极不适当。然而，当以实力证明经典中所说的任何义理时，只需以理性考察因与所立的关联，当这一点得到良好确立时，仅凭此就能证成所立，无需依赖经典义。如此确立后，不可能存在对同一对象前后说相违的正确经典。由于随顺所化机的心智次第而说，看似相违的了义不了义经典义，通过所依基、目的、文面意义和损害方式，最终无相违而契入究竟义理，应如大车轮论师们已经证成的那样了知。
所说无义之过
第二，自声述说无义分为：投掷过失和破除解释过失。
首先，即使在以实力考察的场合，若论典的一切义都是立宗，而论辩者自己意欲的特别选择仅成为立宗特征以外的有义，那么在立宗特征的表述中添加"自己"一词将成为无义，因为没有任何遮除作用。
第二，若说：不会无义，因为添加"自己"一词是为了表示"放弃论典中自己不欲求的，而取受自己所欲求和承认的"。
答：那么，对于"是否由自己意欲而取受"的怀疑，其原因是什么？任何想要的论典都必定由论辩者自己取受，由"自己意欲"来消除疑虑，有谁会产生这种疑惑？这是不可能的。
如何看待依欲求而取受论典？分为根器锐利者和钝根者两种。首先，对于根器锐利者，若论典所说义理未被量所否定，有什么理由能阻止他们以欲求接受该论典？若知道经典义被量所否定，又有什么理由会仅仅因为他人的言辞而信任该经典并取受？因此，不可能对论辩者自己不接受的欲求对象产生怀疑。
对于钝根论辩者，他们先前仅凭自己的欲求持守前宗，而无理性确定的理由；之后若自己欲求，又怎么不能持守其他宗派呢？因为仅依赖欲求而已。
因此，非自己所欲而不得不仓促接受的，就像国王命令一样，在宗派语境的所立中这种情况不存在，所以不会产生疑惑。若无疑惑，在特征表述中添加一个没有遮遣作用的词有什么用？这将成为无义。
若想：即使自己无意欲，但也有为他人而持他宗的情况。对此，这种情况只是为了戏弄对方而成为游戏，而非以实力如理论辩，即使在这种场合，自己承认为所立的就是所立，所以在那时也不会变成自己不欲求的。
;


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

译文
总结
第三，总结：了解与语境所立无关的其他经典义受损，不会损害语境所欲求的对象；了解即使承认经典，该经典的一切义理也不是该语境的所立；若是所立，则通过实义表明无穷尽的所立；为了除去那些认为经典一切义理是语境所立的错误分别，在《集论》中阐释立宗特征的此处使用了"自己"一词。
能诠非理破他宗
第二，否定对"自己"一词别义的主张，分为：陈述主张与破斥。
说所立
首先，《集论》的某些其他注释者说："'自己'一词的表述是为了指明，应舍弃由外道、内道等不同宗派所作的差别作为有法，而应取双方论辩者都极为共许的有法。"
说非理之过
第二，分为：显示不合理的过失，破除其回答的差别。
说非理之过
首先，仅仅因为是双方论辩者观察同一有法的场合，就已经实质上确定了双方共同极为共许的所依有法，因为已知非成立的不会成为考察基础，也没有人考察其差别，而且对于连牧牛女都知道的已成立事物也不会有争论。
如此，极为共许且成立的有法是立宗，而对于由各自不同欲求所观察的差别所作的事物，无需作为所立而争论。
简言之，仅仅孤立的有法不是所立，它必须由某法特征化后才能成为所求所知的对象，因此，不取所求知有法或合集义为因所立，而怎能取仅是极为共许的有法为所立？因为不需要证明；各自的欲求各自确定，已承认非所立，而且不可能立"无常声，有法，无常，..."等；若不以相异的欲求为所立而争论，则相同欲求者不可能有争论，因此无法确定争论场合的立宗是什么。
其所答破各别
第二，分为：破斥量已成立有法的回答，破斥未成立自相的遮遣回答。
量立有法相违破
首先，若说：通过述说"自己"表明自己所立义已被量所成立，从而表明仅是双方共许的孤立有法不是所立，因为是对方需要新证明的，所以"自己"一词也排除了对方已成立的有法。
答：不是这样的。"所立自体"以及"助词或'唯'字的表述，即唯表体"这本身，就能理解已成立的不是所立，因此在已了解的情况下再次为此目的述说"自己"一词将成为无果。
;
HUMAN: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
未立自相遮遣破
གཉིས་པ། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་མཐུན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་པ་ཡི༷ན་གྱི་མ༷་གྲུབ༷་པ༷འི་དོ༷ན་ར༷ང་མཚན་གྱི་ར༷ང་བཞི༷ན་ད༷ག་ནི་སེ༷ལ་ཡ༷ང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིའང་ཡིད་བྱེད་བཟང་པོ་མིན་ཏེ། སྤྱི་མཚན་ནི་དོན་ལ་མི་གནས་པའི་སེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། རང་མཚན་ནི་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་འགྲུབ་ཏུ་རུང་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བ་ནི་དཔྱད་ན་འགྲུབ་ཏུ་རུང་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཡང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་རིགས་པས་དཔྱད་ན་འགྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
所诠唯一释他立
20-383b
གསུམ་པ་ངེས་བཟུང་གི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། དེ་འདོད་པ་དང་དེ་སུན་དབྱུང་། །དང་པོ། འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ད༷ག་ན་རེ། གཞན་དུ་ན་ལུང་འབའ་ཞིག་གིས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་རྟག་པར་བརྗོད་པ་ལས་བྱས་པས་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་འགོད་པ་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མིན་པར་དངོས་པོ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་ཁས་ལེན་ཙམ་ནི་མིན་ཞེས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོ༷ས་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། སྒྲའི་མི་རྟག་པ་དེ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བའི་སྐབས་སུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་རྒོལ་བའི་ཞེ་འདོད་དང་མཐུན་ངེས་པ་མིན་ཡང་། རྒོལ་བ་སོ་སོས་ཞེ་འདོད་མེད་པར་རུང་བའང་མིན་པས་ཁྱད་པར་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ངེས་བཟུང་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་གསུངས་སོ། །
遮破此宗
གཉིས་པ་ལ། ལུང་དོན་ཁས་བླངས་པ་མེད། །དགོས་པ་དེ་ཡིས་མི་འགྲུབ་དང་། །ཐལ་བས་བཟློག་པ་འབྲས་མེད་འགྱུར། །རྒོལ་འདོད་ཉིད་ཀྱིས་རྟགས་ཤེས་ཕྱིར། །ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་མི་འཐད་ཕྱིར། །
非为量于受敬执
དང་པོ། ཁོ་ན་སྨོས་པ་ལུང་མིན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ཟེར་བ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ངེས་བཟུང་གི་དགོས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེའི་ལྡོག་ཟླར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བའི་སྐབས་སུ་ལུ༷ང་གི༷ས་བཤད༷་པ༷འི་དོ༷ན་ཁྱོད་རང་གིས་ཁ༷ས་བླངས༷་པ་ཞིག་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་མེ༷ད་ཅིང་། ལྷག་མ་ཆ་བཟུང་བའི་ལུང་དོན་ནི་རྒྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཁས་ལེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྣམ་ངེས་སུ་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཁ༷ས་བླངས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཙམ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་པར་འགྱུར་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །
所诠义不成
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་མིན་ཡང་ལུང་དོན་ཁས་བླངས་ན་སྐྱོན་འབྱུང་སྙམ་ན། ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པའི་དགོ༷ས་པ༷་ད༷ག་ནི༷་སྔར་བཤད་ཆ་བཟུང་བའི་ལུང་ལས་གཞན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། ཁས་བླངས་ཙམ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་
20-384a
ན་དེ་དགོས་པའི་གཙོ་བོར་འགྱུར་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མཚན་ཉིད་དཔྱིས་ཕྱིན་ཞིག་དགོས་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་གྲངས་ངེས་ལྟ་བུར་ཁས་ལེན་རྐྱང་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགའ་ཡང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར། ཚད་མས་ཁེགས་ན་གནོད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ན་དོན་ལ་གནས་པ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ཙམ་གྱི་བདེན་ཞེན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡང་ལོག་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
过失返遮果无义
གསུམ་པ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཐལ་བས་ལུང་དོན་ཁས་བླངས་པ་བཟློག་པར་འདོད་ན། ལུང་འབའ་ཞིག་གིས་སྒྲ་ཀྱ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་དེ་དག་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིས་ནི༷་རྒོལ་བ་ད༷ག་གི༷ས་ལུང་དོན་རྟག་པ་དེ་ཁས་བླངས་ཅེས་མི་བརྗོད་ཀྱི། དེས་དེ་འདྲ་ཁས་བླངས་མི་དགོས་ཏེ། རྒོལ་བ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་སྟོན་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་མོད། འདི་འགོག་པ་ལ་ནི་ལུང་དོན་ཁས་མི་ལེན་ན་ནང་འགལ་དུ་མི་འགྱུར་བས་ཐལ་བའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།;
ASSISTANT: # 译文
未立自相遮遣破
第二，若说："通过'自己'一词使各自接受符合自己欲求的所立，同时也排除未成立的自相自性对象。"
答：这也不是良好的思维，因为共相不实在于对境，是极为不成立的遮遣，所以不是所立；而自相可通过理性考察而成立，所以必须是所立。如所说："如眼等对象的自相实情，经考察可以成立，所以是所立；而遍一切境的观看本性的增益，经理性考察不可能成立，所以不是所立。"
所诠唯一释他立
第三，否定对"唯"字别

 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

译文
若不接受"自己"一词是为了排除已成立的意思，那么对于"是否有些所立已经成立，以及是否有些被显示为能立的本性"的怀疑，"所立自体向他人显示"这个本体和助词两者的表述就具有遮余的作用。
未立自相相违破
第二部分分为：遮余词无义和此类过失非立宗过失。
遮余词无义
首先，若说：所立自体的表述是为了排除自相不成立的主体等作为所立，所以这里也有各自的遮余。
答：导师早已说明"一切比量都是以共相为对境"，所以在解释立宗特征的此处，即使没有明确说"自相不存在不是所立"，立宗本身也不会有不周遍或过周遍的矛盾，因为这类主张可能存在，且在心识上也可能无已成已破的情况。
此类过失非立宗过失
第二，若问："如果将不成立的有法如主体等作为所立，会有什么过失？"
答："自相未被量所成立的东西不能被证明。"
若问："为什么不能？"
答："当将其执为有法时，无论立什么因都无法在喻上有随行，所以不能证明。"
随行不存在等这些不是能立的过失吗？后支分，即能立的喻和因的关系，不应被视为立宗的过失，因为立宗的过失是相对立宗本身而建立的。
若想：能立有过失导致立宗不能成立，所以是立宗的过失。那么，即使如此，因和喻等过失也将成为立宗的过失，因为所有这些有过失的能立都不能证立宗，其过失损害立宗。
因此，在针对正理派，若立"声无常，所量性故"，那么"声无常"将不成为正确的所立，因为应当承认因不定的过失使立宗有过失。
所以，立宗不依赖后支分的过失，只与立宗自体本身相关的过失才被认为是立宗的过失，而非能立的过失。例如，仅仅立宗就不依赖能立而成为过失的情况，如"声非所闻"的宗违背现量，以及"等"字所含"我的母亲是石女"等违背自语的宗，只要立宗就成为过失，就是这样。
关于此段，前宗曾作为"总的自相非所立，为使理解此义而说'自己'一词不合理"的解释方式，但稍显不妥。
说宗相摄略
第三，立宗特征的分摄作用分为：自体和断除争论。
正行
首先：通过遮余力显示为五种，通过表诠显示为一。
;
HUMAN: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །ཡོངས་གཅོད་ལྔ་སེལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སོ༷་སོར༷་བཤད༷་ཅེས༷་པ་ནི༷་སྔར་བཤད་པའི་སྦྱར་བ་ལྔ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཟླས་དབྱེ་ན་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་། དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱི་ཟླས་དབྱེ་ན་ཕ་རོལ་པོའི་གྲུབ་མཐས་ཡོད་མེད་དུ་གྲུབ་པ་རྣམས་དང་། འདོད་པའི་ཟླས་དབྱེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པ་དང་། ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་ཟླས་དབྱེ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། སྔར་ནས་མི་འདོད་པའང་ནན་གྱིས་ཁས་ལེན་དགོས་པ་སོགས་དང་། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་གྱི་ཟླས་དབྱེ་ན་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་དང་སྤྱི་མཚན་ལྟ་བུ་དཔྱད་བཟོད་མིན་པ་སོགས་རྣམ་པར་བཅད་པའོ། །
20-384b
ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་ཐམས་ཅད་དམ་བཅའ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གཉིས་ལས་འདིར་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་འཆད་པས། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྟར་སྣང་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི་ལོགས་སུ་བཤད་པར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་ལའང་མཚན་ཉིད་ཅི་སྟེ་མི་འཇུག་ཅེ་ན་དམ་བཅའ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་བ་ནི་ཡོད་ཀྱང་ལྷག་མའི་ཡན་ལག་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ན་མི་འགྲུབ་ལ། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོས་ཤེས་པར་དོན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚུལ་འདིར་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་བའི་སྐྱོན་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྱོན་དང་། ཕྱོགས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྡན་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་དུ་འཇོག་པ་མིན་གྱི། དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བཤད་པའི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པར་གཅད་པའི་སྐྱོན་གང་རུང་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ཚང་དགོས་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་གང་རུང་མ་ཚང་ན་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
对争论断除
གཉིས་པ་ལ། མི་འགལ་ཆོས་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་པ། །གཟུང་དོན་ཕྱོགས་མིན་རྩོད་པ་སྤང་། །
别体法为宗
དང་པོ་ནི། ཆོས་གཞན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཅན། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངག་གིས་སྦྱོར་བའི་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ༷། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་རྗོད་ཚིག་ལྟ་བུས་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་འགལ་བའི་ཆོ༷ས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་ན་ཚིག་དེ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །
所取境非宗
གཉིས་པ་ནི། ཁྱོད་ལྟར་ན་མ་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་འདོད་དགོས་ན་སྔར་ཆོས་ཅན་ཡང་ཕྱོགས་སུ་མི་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བསྟན་ཞེས་བཀག་པ་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང་སྒྲ་ཆོས་ཅན་སྐྱེ་ལྡན་ཡིན་པར་དམ་བཅས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཟུང་བྱའི་དོན་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནམ་མིན། དང་པོ་ལྟར་ན་གཞི༷་ག༷ང་ཞི༷ག་ཏུ༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་
20-385a
རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་གཞི་དེ༷་ལ༷ས་མ་གཏོ༷གས་པའི་ཆོས་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་རྣ༷མས་ད༷ང་། དེ་ལ་ཆོས་གཞན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་ཐ་དད་པར་ག༷ང་གི༷ས་ཤེས༷་ཏེ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་མ་གྲུབ་པ་དེས་ན་དམ་བཅས་པའི་དོན་དེ་གཟུང་བྱ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུང་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འཛིན་པ་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་ངོར་ཡང་མཚུངས་པར་སྣང་དགོས་པ་ལ། མཐུ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་ལྷ་བྱིན་ཆོས་ཅན་ཁྱིམ་ན་ཡོད་པར་དམ་བཅས་ཏེ་བསྟན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁང་པ་ན་ཡོད་པའི་ལྷ་བྱིན་མཐོང་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བ་མིན་ཞིང་། ཁྱིམ་ན་ཡོད་པར་བརྗོད་པས་ཤེས་པ་ལའང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་ན་ཡོད་པའི་ཆ་ཙམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཕ་རོལ་ལ་ལྷ་བྱིན་ཞིག་གི་མིང་ཐོས་ན་དེ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་ལྡན་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མིན་གྱི། བསྟན་བྱའི་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་ལྷ་བྱིན་མ་མཐོང་ཡང་། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་ལྷ་བྱིན་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་ལྡན་ཞིག་གི་མིང་ཅན་ལྷ་བྱིན་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་སྐྱེ་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་རང་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་གང་ཡིན་དེ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལས་གཞན་མིན་པར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་གཟུང་དོན་གང་ཞིག་ཕྱོགས་མི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པ་དེ༷་ལ༷་ནི༷་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚི༷ག་གི༷ས་བསྟན༷་པ༷ར་ཇི༷་ལྟར་འགྱུ༷ར་ཏེ་དེ་ལྟར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
说否定有五
第一、"因"指的是理由，也就是hetu这个词语，通常指的是因，根据上下文也可以翻译为理由。因为它是能使所要证明的内容为人所理解的原因。这样，"理由"和"等"字所包含的例子也被采纳。因此，对于那些证明过程中的组成部分的特征所涉及的应当排除的过失，不需要依赖于其他因素，而是根据主题自身特征所应排除的过失，如不周遍和太过周遍等，为了避免这些缺陷，所以说明主题（宗）的特征需具备五个条件。如何解释呢？"自身"、"词组"、"本质词"和"未排除"这四项是用来排除太过周遍的，它们排除了非主题的其他内容，如论著作者的意愿和未成立的证明等作为主题的可能性。"所许"一词则用来排除虽是主题但不被主题特征所周遍的情况，它排除了那些未明确表达但在内心中想要证明的内容是否应被当前理由所证明的疑惑，从而表明这确实是主题。
说肯定有一
第二，从排除不同类别的角度来看，《理门论》中将"所承许的所证"定义为无过失的主题特征。这意味着，论者所欲推理的对象，或者在当前情境中想用那些理由来证明的内容，这些就构成了所证的特征。如果这一个特征就是完美无缺的主题特征，那么如何理解之前提到的五个条件呢？对于那些对所证内容没有产生混淆而能很好理解的人来说，仅靠这一点就能表明主题无过失。因为在存在五种应排除情况的任何一种的地方，有智慧的论者都不会将其视为适合作为所证主题，原因如下：例如"声音是眼睛所见"这样的被量度所排除的论点，因为有直接的反驳证据存在，所以不适合承认为所证；而剩余的四种情况（如已成立等）则不具备主题的特征，因为：已经成立的事物不需要再用理由去证明；超出当前理由能力范围的内容若被视为所证将导致过度推论；虽然没有明确表述但实际上是所要证明的内容自然成为所证，而非所欲内容则没必要作为所证；若非当前所欲证明的全部论著内容都成为对象，那么通过实力理由所立的所证将难以成立，基于这些原因，这四种应排除的情况不具备成为合适主题的特征，因此论者不会承认它们为所证。
因此，虽然为了消除愚者的疑惑而提出了五个条件，但实际上要点只有一个。这就像详细解释和只提要点就能理解的例子一样，一般来说，所有论著的文字都是以这种或详或略的方式存在的。特别是对于那些执着于文字的愚者，即使是单一概念的定义，也需要非常多的区分说明，这就像外道关于联系的六种定义和六种量度等，即使建立了这些，也无法穷尽一切情况。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

遮其争
第二，对于争论的解答：在《理门论》中所说的"承许为所证"或"所欲"这一表述，对于智者们来说，根据义理可以这样理解：如果某事物是理由所要证明的，那么它就是针对所要向其证明之人而言的推理对象，因此必须具备无"已成立"、无"能破"以及是论者自己所欲证明的内容等特征，这些区分条件可以齐备。然而，如果"所欲"一词不需要加上"唯"字就能表达这种区分的含义，那么在《集论》中也不需要提及；而如果需要，那么在《理门论》中，对于"例子和理由未成立也是所证吗"这样的疑问，仅靠那个定义是不足以排除的，就必须加上"唯"这个词组了。
对此回答：虽然在《集论》中通过表述"自身"和"所欲"这些词语确实能够理解到"唯所证"的确定含义，但在《集论》中没有用"将要证明"等时态限定词，并且这些词语与"能作"词尾相连，因此可能产生疑问：虽然现在不是所证，但未来想要证明的内容，如未成立的例子和理由，是否也是所证？就像说"应当观察提婆达多的到来"时，不仅仅理解为"提婆达多的到来是观察对象"，还可能理解为"提婆达多将要到来时才观察"一样。同样，对于无过失且自己想要证明的内容，可能会怀疑是否从现在就成为所证。因此，为了排除"其他时间"如未来才成为所证的情况——尽管未来可能会成为所证，但它不是当前证明过程的所证——所以使用了"唯"字作为限定。例如，当提出"声音是无常，因为是所作"的论证时，对于回应"理由不成立"的反驳，需要证明"是所作"，但在原始论证时，这并非所欲证明的内容。
那么，为何在《理门论》中不需要这种区分呢？因为梵语中"ইষ্ট"（所欲）一词是由"ইষ্"（欲）词根加上过去分词后缀"ক্ত"构成，其中u后缀与k标记表示意义，去掉后，前面的ष被转换为近音的ত和ট，引申为"ইষ্ট"。这样，在《集论》中，动词根"欲"加上后缀"ক্ত"的组合，无法成为排除"未来所证"的有效成分，这是因为上下文词语的影响，如前所述。而在《理门论》中，"所欲"的表述本身就具有独立的区分功能，能够清楚表达这种含义，就像"提婆达多已经到来"这样的表述一样。因此，这个词语本身就能够排除"未成立的理由等"作为所证的可能性，不需要额外添加词组。
虽然在这个语境中，否定和肯定的表述方式有所不同，但解释的意思似乎是相同的。此外，"自身"这个词不适合用来表达"著名的有法"和"自身所欲而运作"等含义，因此不应该解释为其他含义。"又"字的意思是：不仅在解释"自身"一词为"不需要论著的全部内容都作为所证"时有合理性，而且在其他解释中也能看到问题，因此这里的解释是唯一正确的。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
因此，"自身"这个词的意思是论者自己所欲作为对象的当前所要证明的内容，除此之外没有其他所证，意思是不需要考虑所承许的论著的全部内容，仅仅是论者自己想要证明的内容，就是所要理解的所证本身。因此，当论者不想要作为当前所证的内容以及与之相关的论著作者的观点（如虚空的属性等），即使"所作"这样的理由会违背这些内容，但无论如何这并不妨碍它证明所欲证明的内容，因此像"声音无常"和"所作"这样的所证与能证的关系是无过失的主题和理由。
说相违
第二，对于"相违"的解释分为：概略说明和详细解释。
略说
第一，如《量经》所说："现量、推理、信言和共称，各自依据自己的依据。"据此解释：如此所承许为所证的内容，应当是未被现量和比量这两种量所否定或已排除的，因为它是理由作用的对象。
若问为何被排除的内容不适合作为所证，回答：因为理由是为了消除对所证的怀疑而表述的，所以被量度所排斥的有法（主题）已被认知为不成立，因此不适合作为理由的依据和所证。
广说
第二，包括：解释相违的本质和通过相违的例子说明方式。
说相违之义
第一部分包括：说明什么能造成相违，以及对哪些有法（主题）会产生相违。
说何种能相违
第一部分包括：解释相违的总体分类和解释特定情况下各自的本质。
说共相违类别
首先，若问相违有多少种，答：一般来说，量可以确定为现量和比量两种，因此相违也有两种。但在这里，对于推理的情况，分为实力（事物自身的力量）、信言和共称三种，再加上现量，这些量度所产生的相违或否定共有四种。
其中，"所承许"是指信任该言语能够准确衡量所表达的内容，因此归类为果相（结果标志）。这是因为，非现量所能了知的对象通过语言被很好地理解时，从语言中进行推理，而这种推理是基于若没有所表达的内容，则含义完整的语言就不会产生的道理，因此依赖于此而产生的是果相。若不是无欺语言，则不确定，关于表达语言与所表达内容之间的不可分离关系，已详细证明过了。
"世间共称"是自性标志（本质标志），例如，对于有兔子（斑点）的有法（月亮），称为"月亮"是普遍共称的，这种能被共称的本性存在并且已被共称的状态也是该有法的本性，就像火的热性一样。这里的"共称"并非指与世间上所有共称相违就成为共称相违的意思。虽然在世间普通人看来有净与不净、常与无常等各种共称，但仅凭这些并不能否定理性的对象。然而，当从世间自身的角度考察世间的名言时，世间中普遍共称的名言习惯，无论如何分析，理性也无法改变它，这就是不受破坏或不动摇的名言，与此相违则被共称所否定，这一点连同例证将在下文详细解释。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

现阶说各别之义
第二，分为：确信相违、共称相违和现量相违三种。
确信相违
第一，分为：略说经典与己语，详说经典相违的特点。
略说经与己语
第一，分为：原因、必要性和例子三部分。
首先，在前述的四种相违中，实力比量已经详细解释过了，所以在此处只说明其他三种相违。首先，关于确信相违，虽然分为自己的言语和经典的言语两种，但在《集论》中将其合并为"确信相违"的原因是：任何言语如果被认为能够通过正确确定所表达的意义来指示所量对象，那么无论是当前论者自己的言语还是他人（论著作者）的言语，都同样被信任为具有真实意义，因此论者自己的言语和论著的言语都被统一解释为"确信相违"。这是因为在实力（事物自身的力量）的情况下，两者的功能相同，并且基于确信的力量作为证明手段也相同，若与之相违，对自己所要证明的内容构成障碍的方式也相同，因此它们所产生的相违仅仅基于承许的力量，本质上是相同的。
第二，必要性：如同言语发表者若不认为自己能够如实表达该内容是可信的，就不会提出"这是如此"的主张言论，而是即使被他人询问也会回答"我不知道"一样。同样，如果不信任论著，也不会通过思考"因为论著中如此说明，所以是这样"来考察论著中所闻的内容。无论是自己主张还是根据论著所说而主张，基于确信的力量使这些言语同样地运作，因此表明：正如自语相违会妨碍自己的所证，同样，承许了论著后与之相违，也会破坏论著相关语境中自己所要证明的有法（主题）或依据。为了表明这一点，论著相违和自语相违被一起解释。这是为了使人了解：在没有实力（事物自身的力量）的情况下，即使被视为经典，也没有比自语更有力量的理由，因为它仅仅是被承许者认为是真实的言语而已。
第三，由于基于确信而接受经典作为证明手段与自语的运作方式是一样的，所以对于这两者的例子也是相同的，如所说："不存在能量度对象的量"。如何理解这个例子呢？若不存在能正确量度对象的量，则经典和自己的言语就不能指示所量对象，因为既然普遍否认了不欺诳的量，就意味着这些言语无法无误地表达意义。尽管如此，这个例子对于自语相违的情况是明显的直接例子，而对于经典相违仅是展示了其一方面，如前所述。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
说经论相违
གཉིས་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་དང་། །དེ་ལས་ཡིད་ཆེས་ཚུལ་རྒྱས་བཤད། །
略说经典类别
དང་པོ་ལ། ཚད་མར་འགྱུར་བའི་དབྱེ་བ་བཤད། །ཇི་ལྟར་ཚད་མར་བྱེད་ཚུལ་བཤད། །
说能为量之分类
དང་པོ་ལ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དཔྱད་ཐུབ་དང་། རིགས་པས་དཔྱད་མི་ཐུབ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། སྐབས་དང་པོ་དངོ༷ས་པོ༷་སྟོབ༷ས་ཞུགས་ཀྱི་ལུང་ཅན་ནི། བསྟན་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བསྟན་བྱའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་མཐར་ཐུག་སྟོན་པའི་མདོ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་ལྟ་བུ་དང་། སྐབས་གཉིས་པ་ལུ༷ང་ཙ༷མ་རྗེ༷ས་དཔ༷ག་སྟེ་རྒྱུ་དང་ཕན་ཡོན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་སོགས་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་ལུང་ཙམ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་མདོ་ལྟ་བུ། ཡོད་པ་ད༷ག་ལ་ད༷བྱེ་བསལ་བྱས་ན་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པ་ཁེགས་པར་འགྱུར་ལ། མེད་པ་ད༷ག་ལ༷་ཁྱད་པར་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པས་ནི་མེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དང

 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

说经论相违
第二，分为：略说经典类别和详述对其确信的方式。
略说经典类别
第一，分为：说明能成为量的分类和说明如何成为量的方式。
说能为量之分类
第一，论著分为能以正确理由检验和不能以理性检验两种。第一种是基于事物本身力量的经典，这些经典依赖于宣说者并从所教内容的角度最终显示基于实物力量的所知，如经典及其释义。第二种是仅依经典推理的，即因果、功德、禅定境界等无法用实力（事物自身的力量）检验，必须仅依靠经典的极隐蔽内容的经典。对于存在的事物若进行分析排除，则不可能存在的情况会被排除；对于不存在的事物，不可能有不同的特性区分，因此必然是不存在的。
ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
如果有人问经典相违有什么直接的例子，答：比如承许了主张前后世与因果的经典后，却认为"在未来，布施等白法不能成就安乐，即不是安乐的成因"这样的主张。这种主张会被所承许的经典所破斥。
经相违各别说
第二，详细解释经典相违分为：正行、遮争议和总结三部分。
正行
第一，分为：两种所量不违经，第三中正确经典相违成立。
所量二不违经
第一，分为：量未确定相违仅为障碍，有量一方为能破。
首先，经典相违的情况直接适用于第三处（超级隐蔽）内容的相反主张，而对于前两种情况（现见和稍隐蔽），即使与经典相违也被称为实力（事物自身力量）的相违。这是因为不依靠经典也能理解的事物，即能被现量和比量所测量的事物，如果缺乏正确理性的确定而声称与经典所说相违，例如，接受正理派经典的人提出"声音是无常，因为是所量"等论点，但未对其含义产生如理的确定，仅仅认为是如此时，虽然与经典相违，但经典不一定能破斥自语，因为这时自己的言语和经典的言语两者力量相等，因此会产生"究竟哪一个才对"的怀疑，任何一方都无法完全成立，只是互相阻碍而已。例如，就像说"我的母亲是石女"的自语一样，这种自语相违使人无法确定是母亲还是石女。
因此，当真心信仰那个经典时，也仅仅是以自语的方式宣称为证明手段，仅靠表述不具备证明所证的能力。
第二，当自己所承许的内容与经典所述内容的主张相互冲突时，在这两者之间，具有实力量的那一方会成为破除对方相反一方的能破，即确定相反一方不成立而自身成立。有量能破无量，若不如此而认为经典始终是能破，那么由于一般经典所说的大部分内容可能是无理性的主张，与自语同等力量的经典如何能破除如实表达内容的推理呢？用理性破除不合理是恰当的，主张相反则是不智者的自我标志。
如果有人认为自语和经典不同，因为后者是经典，对此回应：若经不能通过分析检验，何以证明它是经典？因为它仅仅是具有错误的作者的言语，在言语本身上没有任何差别。因此，没有特殊可信的检验证实，而仅仅因为名为"经典"就认为是量，这一点前面已经驳斥过了。所以，对于通过实力理性所成立的内容，经典永远不会产生否定。
;


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

第三清净经相违
第二，分为：确认经典相违适用的对象和因此需要单独建立的理由。
第一，对于实力理性的对象，经典不能作为能破，而是需要通过理性来检验经典的清净性。因此，对于首先经过检验后被承许为清净经典的情况，在考察极隐蔽的所量时，若按照经典进行考察，才会有经典相违的过失，其他情况则不然。因此，先检验后承许经典的情况下，理性所成立的内容不会被自己的经典所违背；而先承许经典后用理性考察的情况下，才会出现与自己经典相违的过失。
第二，若承许了经典，就必须依赖它，因此经典能破与经典相违的主张。因为依靠经典来推理所量，所以承许经典为量不是在比量之外的别体，但由于经典对象是极隐蔽的特点，所以将经典相违与比量相违分开解释。如果不按照对象的不同来区分，则不合理，因为要么会导致过度扩张（需要将比量全部划分为果相、自相和不可得相违），要么使"确信比量"作为单独类别将变得毫无意义。
遮经相违之过
第二，排除对经典相违的争论，分为：单独提及自语有其目的，承许经典也非对一切都能破。
第一，《理门论》中将"我的母亲是石女"这样的自语相违和确信或经典相违（如数论派证明声音常住）作为不同例子分别举例，这是什么原因呢？将自语也从确信相违中单独列出，虽然不依赖经典，但目的是为了表明仅仅自语也能对主张构成障碍。阻碍所证如实成立的障碍，无论是由所承许的自语还是经典造成，原理相同，因此可以合并也可以分开，并不矛盾。
第二，若有人说：由于论者已经承许经典对一切所量都是量，因此经典能破与之相违的一切事物。对此回答：如果论者不接受那个经典，它还能破那个所证吗？如果能，那么佛教经典也应能破数论派"声音常住"的主张；如果不能，那么即使承许也不能破，这表明对于理性能够确定的对象，无论承许与否，经典都不能作为能破。如果说因为先前已经承许，所以与经典相违时论者自语相违而被破，那么如前所述，自语与经典相违在功能上没有差别，仅仅对论者的言语构成障碍而已，不能真正起到破斥作用，如前所述。


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如果认为经典是量，因此能够破斥，对此回答：没有成为量的根据，仅仅因为人的欲求而将其视为量，并宣称"这是量"，如果仅凭这些就能成为量，那么这部论著也将成为完整的量，这真是令人惊讶！这是一种嘲笑，意思是：如果不顾事物真实或错误的本质，仅仅因为将其视为量就能成为量，那么自语也能成为量，这样就不可能有任何所证不能成立的情况了。
总结
第三，总结分为：区分需要经典与否的情况，考察能证经典。
第一，对于实力理性的对象，经典不能起破斥作用，因此对于由两种量的理性所极为著名的内容，即使不用经典作为证明而舍弃它，也没有过失；而对于极为隐蔽的内容，如果不接受经典，对该对象的考察根本不能进行，因为不存在其他的测量方式。
第二，分为：解释不适合作为证明的经典和适合的经典的区别。
第一，对于宣说极隐蔽内容的经典，检验其欺诳与否主要是考察经典自身前后文字的直接和间接是否相互矛盾。经典对所教内容的不确定表达就是表述矛盾，例如：《吠陀》中一方面承认贪嗔等是非法、不善的根本，另一方面又承认仅通过水中沐浴就能净化这些非法。由于沐浴与非法之因三毒不相违，因此怎能清净有情内在的罪业？所以，声称沐浴能带来功德的经典不能被证明对极隐蔽内容是无错误的。相比之下，戒律、禅定和智慧能分别对治由烦恼产生的不良行为、纠缠心的烦恼和潜在的习气种子，因此宣说这些作为非法对治的经典是合乎理性的。
第二，对于现量和比量能见到（能证明）和不能见到（不能证明）的极隐蔽义理，经典以何种方式解说的内容，根据这些内容，首先对于理性能确定的对象所说的内容，如果与理性相符，以及对于第三种所量的内容解说不被自语所违背的经典，经过三种检验而清净者，应当被接受为正确测量第三领域内容的证明，因此依靠这样的经典，可以对极隐蔽的所量进行"是这个还是那个"的考察，而不是任何被称为经典的都可以。
;


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
极成相违
第二，极成相违。极成相违自身性质的解释，确立它的例证与意义解释。
说极成相违
首先，能违极成的本质及其如何起违的方式解释。
能违极成本质
首先，在《量论》自释中说："任何由于是不共的因而推理是不存在的，与言语所生的极成相违的内容，例如'兔子持者非月亮，因为是存在的缘故'"。这是指，对于"兔子持者非月亮"这一说法，在世间被普遍认为是月亮的认知所违背。在《理门论》中，"人的头颅是清洁的，因为是众生的一部分，如同法螺"这一说法，也被举为人头不洁的普遍认知所违背的例子。
其中主要提出前面的例子及其因，并详细解释"任何由于是不共的因而"等内容的意义。首先，此处的能违"极成"是指世间所有的共识吗？还是说被极成所违背时命题无法成立的推理相关的什么呢？
并非仅仅是极成而已。这里所谓的"极成"是指仅仅与人的欲望相关联的，不依赖于其他而运作的任意名言的表达对象。由于对所有对象都没有限制，因此对于该对象，没有理由解释为何某一语词适用而另一不适用，所以是无害的语言或词语。这是人们如此认为的，通过自身经验而深信的想法，甚至不需要怀疑。因为当给某事物新命名时，不论使用什么名称都适合，没有障碍能阻止自由命名，这是通过自身经验证实的。
这里以人们深信为基础，所说的是任何名称都能被赋予而不受阻碍的无害语言。怎样呢？因为所有对象都可以用任意词语表达。为什么呢？因为这完全来源于命名者的意愿，就像摆放石子的方式完全取决于摆放者的自由一样。
因此，某个概念对象，是从言语习惯而生，即通过认知与表达的方式在心智中形成，而非依赖外部自相的特性，这些被称为"言语所生的极成"。"极成"一词不仅指已被语言表达的内容，而是指潜在可表达的内容，这在世间普遍存在或成立，也是语言表达可能性的原因，故名为"极成"。
若问：将未实际流行的称为"极成"不合理吧？答：这并非不合理。就像感官知觉和推理等的对象本质排除非己，也被说成是"能量"（即感官和推理）所排除一样，这是将对象的属性投射到能量上的表达方式。因此，这种潜在可表达性就是此处的能违。


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

译文如下：
第二，依托于概念领域中的对象而产生的词语，由于是凭自己的意愿运行，所以不能禁止其不运行。因此，无论是已经确立过符号还是未确立的，这些对象中各种名称的词语，由于概念领域中存在的本性而可以被命名。
因此，仅仅与概念领域中存在的对象相关联的符号，无论是过去已经出现的，还是现在虽未命名但将来会出现的符号，所成为的可表达对象的性质，将会对与之不符的主张造成损害。
说所立喻所需
第二，解释极成相违的立喻及其意义：立喻是为了证成极成可能性，解释证成这点的两种经教的意义。
立喻极成
首先，极成相违的例子如"兔子持者非月亮"之类，是为了说明可极成性所起的作用。怎样呢？语法家们认为词语与对象本质相关联，因此在他们的系统中，"兔子持者"只能用"月亮"这个名称表达，而柱子等其他事物不能用"月亮"这个词表达。如果有人问：对于主张词义本质关联的人来说，为何"兔子持者"不能被"月亮"表达时，极成能起违背作用，那么同样地，"兔子持者"不能被"柱子"表达时，也应以同样方式理解。这是通过意义表明的。
即使在现在，人的认知建立了名称与对象的关联后，在心中似乎认为只能用自己的名称表达，不能用其他名称，但这并非事物的本质关联，而是概念的关联。概念的关联仅仅依赖于意愿，因此无论与哪个名称相连，都没有不合理的情况。如果有，那就像"兔子持者不能用月亮表达"的说法一样。因此，这是对兔子持者对象的意愿被否定。
经教所立他宗
首先，说明所立与不合理。
说# 第二部分译文
第二，依托于概念对象而产生的词语，由于是依个人意愿而运作，所以无法被否定，因此，无论过去已经命名或尚未命名，这些对象都可以用各种名称标识，这是由于它们在概念领域中存在的本质所决定的可命名性。因此，仅仅与概念对象相关联的符号，无论是过去已经出现，还是现在尚未使用但将来可能出现的符号，都可以作为词语的表达对象，这会对与之不一致的主张造成损害。
说所立喻所需
第二，解释极成相违的例证及其意义。例证是为了证成极成可能性而设，为证明这点，解释两种引文的意义。
立喻极成
首先，极成相违的例子如"兔子持者非月亮"之类的陈述，其目的是为了说明极成可能性的约束。比如，文法学家认为词与义有本质联系，按照他们的观点，"兔子持者"只能用"月亮"这个名称表达，而不能用它来表达柱子等其他物体。如果他们说"兔子持者"不能被"月亮"一词表达，那就会被极成所违背；同样，如果说"兔子持者"不能被"柱子"一词表达，我们也应类似理解。这是以隐含方式表明：虽然在现今人们心中已经建立了名称与对象的联系，在心智中似乎只能用特定名称表达特定对象而不能用其他名称，但这种联系并非实在的，而是概念构建的。而概念构建的联系仅依赖于意愿，因此任何名称都可以与任何对象相连，没有不合理的情况。如果有不合理，那就类似于说"兔子持者不能用'月亮'表达"这样的情况。因此，这是对兔子持者这一对象的意愿性否定。
经教所立他宗
首先，陈述他宗的主张并说明不合理。
说所立
首先，若辩论者认为：由于接受了自己学派的论典，因此应将论典中的所有内容视为所立，如果推理或主张违背了论典内容的一部分，那么这就构成了推理和主张的过失。
说非理
第二，比量对境不违经，因此即使相违也可作为证明。
比量对境不违经
首先，提出违经说的过失，然后说明经典能够违背或不能违背的对象范围。
立违经说过
首先，说明过失并破斥其回应。
说过失
首先，以"所作性"为因证明"声音无常"时，对于承认声音是虚空属性的经典的人来说，这一推理否定了经典中所说的"声音是虚空的属性"，因此认为该推理与主张相违。但这种想法是错误的，因为所作性与无常性之间并无矛盾，与虚空属性相矛盾的是另一回事，不会使当前的推理成为相违的推理。如果认为这会构成相违，那么同样地，所作性这一证因也与你们论典中所说的"气味是地的属性"或与之相反的说法相矛盾，那为什么不认为这也使得推理与论典相违呢？这种推论是极不合理的。


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

译文如下：
这个归谬论证的原因是认为"所作性"与"常住性"相矛盾，因此与"常住的虚空属性"相矛盾。同样，触觉是风的属性、色是火的属性、味是水的属性、香是地的属性这五种属性，也同样与常住性相矛盾。
虽然情况相同，但不能因为所作性与经典中说的"香是地的属性"相矛盾的理由，而说推理有矛盾。这种矛盾的理由无法具体说明，同样地，对于声音而言，所作性证因的矛盾理由也仅仅是经典中说声音是常住的虚空属性，除此之外找不到其他理由。因此，地的属性与常住性矛盾，以及虚空的属性与常住性矛盾这两者，一般来说只是相同程度的等同，没有区别。
破所答
第二，用理论驳斥回答的特点，总结其意义。
首先，有人回答：香是地的属性，是香的特性，所以在讨论声音的场合不是考察的对象，就像讨论瓶子时不能考察毯子的特性（如线、绒等）一样，因此考察是否与其矛盾是不合理的。
这种"不相关"的论点对于其他如虚空属性等也同样适用。在考察声音是常住还是无常时，虚空属性如何相关呢？因为不需要考察它。如果认为虚空属性必然是常住的，所以相关，那么应当明白：声音只是在空间打开时产生，只不过是物质聚集条件齐备，声音产生时没有障碍的部分被称为虚空，而纯粹虚空本质的声音是不存在的，所以对方所说的虚空属性在辩论中没有共识，因此不相关。
如果说虽然经典中讲了"香是地的属性"等内容，但这不是说声音具有这些属性，而此处将声音视为有法，经典中说虚空属性等是声音的特性，所以相关。那么，香是地的属性也是经典中说的，若对此有损害，就是对论典内容的损害，为什么不也成为此处的矛盾呢？两者都是经典中说的，除此之外，没有额外的理由说明为什么损害虚空属性就会导致声音非无常的证明不成立，因此两者是等同的。
在此处，关于所作因如何否定香是地的属性，有多种解释：一种是说对于有法香而言否定地的属性是常住的；一种是说在有法声音上否定香是地的属性；还有通过理论推导认为它必须是常住的方式来说明其损害；以及指出无法证明地的属性与所作因相矛盾，同样也无法提供声音是虚空属性而与该证因相矛盾的正确理由。虽然在注释中有各种理论应用的不同理解方式，但最终没有很大的实质性差异。无论如何，重要的是要理解这是为了显示对方言论无关而提出的归谬论证。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

译文如下：
如果有人说："有法如声音的性质，以及'等'字所表示的其种类和共相，对于接受经典的人来说，必须成为证明该有法的方法，为什么辩论者必须将其视为所立呢？"
这种观点不合理。因为在对论者询问证明方法的某些场合，辩论者才会将其作为所立；辩论者如此认为的所立，被理解为他所接受的主张，这是通过明确陈述和上下文内容来了解的，而不是仅凭推理意愿就能证明特定推理对象的结果，因为因果关系在证明结果时是不确定的。
因此，在没有确切依据的情况下，强行将对方未曾接受的观点强加于他人，说"你想要这个"，这明显如同暴君行为一样，就像王族等权力较大者强制命令他人接受不想要的事物一样，这显然不是寻求真理的推理方式。
这是说，在能够知道"辩论者想要这个"的适当场合或语言表述中，任何不包含结果标志的陈述，对方辩论者如果没有能推断出这是所立的标志，却认为对方的主张和理由会自相矛盾，这只会因自己的错误而受害，因为这是专注于无关联的思考。
第二，如果对与当前所立有必然联系的内容造成损害，则会阻碍该所立的成立，如"声音是无常的"被"非所作"所阻，或"解脱可证"被"有我论"所阻。对于与所立无必然联系的其他内容的损害，对当前所立有什么损害呢？不能构成任何障碍，因为缺乏关联。
违经与否说境
第二，区分经典能损害和不能损害的对象范围：第二所量不需经教立，正确经教证第三。
第二所量无需经立
首先，直接说明及消除争议。
首先，已经解释过，推理在进入自身对境时，完全不依赖于经典，因为理性能够达到的那些境界，正是通过理性本身来判定，不需要经典来证成或否定。因此，通过推理所证成的，仅凭这点就已经很好地证成了，事物的本质不可能仅凭语言而改变，所以当推理考察自己的对象时，不需要考虑是否与经典相违，因为如果推理量已经成立，就不需要经典；如果没有成立，经典也无法证成。
;


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

译文如下：
因此，对于那些最初无法仅凭自身能力进行彻底考察的人，依靠正确经典的显现而产生无颠倒的推理后，当推理能够判断时，应当用推理本身来考察，不需要经典来证明，更何况与推理相违的经典不能作为证成方法。所以，对于细微的无常、无我等通过推理能够证成的内容，当在正确经典上训练的智慧经验丰富时，通过自身心智的能力，依据事物本身的力量所运行的理论来证明，即使对于不接受该经典的辩论者，也能证成。如同怙主弥勒所说："如同依靠灯光、闪电、宝石、日月，具眼者能见物，同样依靠无垢法光明，依靠能仁而善说此理。"这是相同的方式。
第二，有人说："如果不依靠经典，那么持不同经典立场者因为意愿不同而放弃争论。"
当考察经典义理时，并未接受经典作为证成或反驳的手段，因此不会放弃争论，因为是通过事物本身力量的理论方式来争论是否合理。
通过事物自身力量的理论来考察经典所说的内容，这是接受某一经典为正确经典的方法，即该经典对于极为隐蔽的对境不欺誑。否则，如果有两部内容相互矛盾的经典，如一个说有前后世，一个说没有，不可能两者都是不欺誑的经典，因此通过考察，不纯正的是似乎经典而非正确经典，不应接受它为正确经典。因此，考察是接受经典为经典的方法。对推理对境通过事物自身力量的理论考察时，即使各自有经典，该经典也不会成为当时证成的要素，如果成为要素，推理将无法运作，所有矛盾的内容都会证成，这是不合理的。
第三清净经立
第二，唯有极隐蔽需经立，否则过于过分。
唯有极隐蔽需经立
首先，如果问：那么，依靠经典而了解的是什么？被经典损害而不能证成的又是什么？
当这样通过理论对经典内容进行良好考察后，对第一、第二所量的所有教法完全无疑时，看到这种情况的人，就是应当因信任该论典而接受它的时候。那时，如果与这样的论典相违，论典就会造成损害，因为对正确论典所证成的内容，不应认为与该论典相矛盾，如果矛盾，则因自身智慧颠倒而获得不当之处。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཞ༷ལ་བྱ་གསུམ་པ་ཆེས༷་ལྐོག༷་ཏུ༷་གྱུར་པ་རང་བྱུང་གི་བདག་ཉིད་དང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་འཕེན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ༷་ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་གཞལ་བྱ་གསུམ་པར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་ལེན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ལུང་གང་ཡིན་ན་རྒྱབ་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་ཡུལ་ལ་ལུང་
20-374b
དེ༷ས་བ༷ཅད་པ༷་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དེ་དང་མི་འགལ་བར་ངེས་པས་ལུང་དེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལའང་མི་སླུ་བར་གོར་མ་ཆག་ཅིང་། བདག་ཅག་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པས་ཉེས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡུལ་ཅན་ནི། །ཡིད་ཆེས་ལུང་ལ་རྣམ་པར་བརྟེན། །ཞེས་སོ། །
他境若承过大
གཉིས་པ་ལ། རྩོད་བཅད་ཚུལ་མཚུངས་མུ་བཞི་ཡོད། །
审决方式相同有四句
དང་པོ། གལ་ཏེ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་ན་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པས་མཐའ་ཡས་པའི་ཤེས་བྱའི་གནས་ཚུལ་ཇི་སྙེད་པ་འདོད་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན། འདི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ལ་གནས་ཚུལ་གྱི་དབྱེ་བ་གང་ཡིན་ན། ལྷ༷་སྦྱིན་ཚེ་ཕྱི༷་མ་མེ༷ད་དོ་སྐ༷ད་དུ་དཀའ་ཐུབ་པ་དག་སྨྲ༷་ཞི༷ང་། བྱེ་བྲག་པ་དག་ལྷ་སྦྱིན་ཚེ་ཕྱི་མ་ཡོ༷ད་དོ༷་ཞེ༷ས་སྨྲ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཚེ་འདི་མི་གཏོང་བར་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བ་ལས་ཕྱི་མར་སྐྱེ་བ་ལ་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་ཅེས་རྩོད་ན། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ཞེན་པའི་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་མིན་པར་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནར་ཡོད་ཚུལ་རྟོགས་པ་གཉི༷ས་མེད་ཀྱི་ལམ་ལས་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེ་འདོད་གཉིས་ཀས་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་མར་སྐྱེ་ངེས་མིན་ལ། སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་མེད་ཙམ་ལ་དགོངས་པས་ནང་གི་ངོ་བོ་མི་འགལ་བར་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྤྱིར་བདག་ཉིད་ཐ་མི་དད་ཀྱང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས་ཐམས་ཅད་མི་འདྲ་བར་ཡང་ཞེན་པ་དྲུངས་ཕྱུང་ན་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་སྔོན་སོང་ཡོ༷ད་པ་ཅན༷་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་པ་འཆད་
20-375a
ཀྱང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་པའི་ཆོས་རྟག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་བཞིན་དུ་རྒྱུ་སྔོན་དུ་སོང་བ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དོ༷་ཅེས་བྱེ་བྲག་པ་འདོད་པ་དག་ཀྱང་རེ་རེ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ན་གཉིས་ཀས་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལས་སྨྲས་པའི་འགལ་བའི་དོན་འདི་དག་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་བར་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།;


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
།དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ།
此外，对于现量和比量（直接感知和推理）所衡量的前两个对象领域，论著也不会与之相违背，因此如果与这样的论著相违背，只会受到推理上的损害，而不必说受到经典的损害。而对于第三个衡量对象领域，思考会转移，在那里进行考察的时候，由于现量和比量的量度无法证明，对于极其隐蔽的对象进行衡量时，接受正确的论著是符合逻辑的。
འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷།
例如那些为了来世而设的因果取舍教导之类不应当置之不理，对于自己的逻辑无法决断的事情，别无选择只能依靠正确的经典。如此依靠经典来考察第三个领域时，也应当避免立下损害当前所要证明的实际法相或者与其有不可离的关系之法相的立誓和立因，而不应当考察与当前所要证明的不相关的事物是否矛盾。
ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །
如果这样做，将导致无穷尽的考察，因为经典的所有意义难以完全把握，如果需要将所有这些一起保持在心中并加以考察，那么就会过于极端。
དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །
例如，当通过经典来证明"如果持阿弥陀佛名号并生起信心与愿望，就会往生那个佛土"的说法，包括"普通众生也可以在死后立即往生那个佛土"时，认为经典中说"那个佛土中的众生都只需一次转生"这样的经文会损害所要证明的法相；或者认为其他经典会损害"获得圣道必须先经过积累无数资粮的意乐行道"这


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
།དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །
在那里，当见到坐在菩提树王前的如来时，获得陀罗尼和三摩地的殊胜功德后，将获得远离尘垢的法眼。往生那个佛土不需要事先必定经过修习意乐行的阶段，因为依靠如来愿力的力量，在临终时能见到佛陀的光明。即使是怀疑者，也只是暂时在莲花苞中有障碍，五百年内不能见佛，这个说法驳斥了"只有获得圣道后才能往生"的疑虑。此外，除了抛弃正法和犯下无间罪者之外的人都可以往生，这一特别说明表明，由于佛陀不可思议的威力，正如密咒行者能在短时间内获得成果一样，意乐行的阶段也能在短时间内完成，这是经典自身所证明的，因此不能运用推理来证明这是不可能的。根据经典本身也无法证明对直接所要证明的事物或者与之有必然联系的其他事物有所损害，以此为例应当理解经典如何证成所要证明的方法。
དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
同样地，经典中所说的以微小供品供佛能获得广大安乐果的道理，无法证明有经典与之相违，因此这样被证成。而像经典证明"这个礼敬者必定会成为许多转轮王"这样的说法，经典中说"如果善根不被违品所摧毁，就会如此"，因此无法绝对确定地证明。这类情况如果细分，即使第三个对象领域是通过经典来衡量的，但经典意义是否与经典相违，还是取决于事物的实际力量，因此只能由具有极其敏锐智慧的人才能了知。
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།
第二，如果不这样做，将会产生过度的后果，包括"所有考察都需要经典"和"特定所证事物需要经典的过失"。首先，虽然对于极其隐蔽的对象进行考察需要依赖经典，但并非在所有情况下都需要依赖经典。如果不是这样，而是主张"对一切考察都需要持论著进行考察"的立场，这是出于什么理由呢？实际上没有任何理由。如果确实如此必要，那么连教义名称都不知道的牧女等人，看到烟便不能了知有火，因为已经承认没有论著就无法进行任何考察。然而，通过烟推知火是毫无欺诳的，这点被外在的现量所证实。


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，由于经典与人没有自然的联系，所以人是孤立的，即与经典无关而独自生成，虽然刚生下来就没有与经典的联系，但后来持经典的原因——知晓经典的善妙功德和不知晓的过失并未被量所见到。这样，在没有任何不能舍弃经典的理由情况下，执着为己有，认为"这是我方的经典"，而失去自主权的颠倒恶见，如同难以忍受的魔鬼般扰乱心识且难以摆脱，啊呀！到底是谁给你的相续中注入了这样的作者，这对你来说成了难以忍受的惩罚业。
第二，即使对于普通的考察不需要持经典，如果学者们在陈述教义时接受所要证明的事物，对于所示范的例子，如果能够展示该论著作为该所证物的证明方法的唯一标志没有矛盾的方式，才能成为正确的证明，否则不看自己的观点，就成为随意破斥或似证明了。
在这种情况下，对于以实力真正证明的事物，不需要考察是否与经典相违，即使通过实际力量已经证明，声称与之相矛盾的那个经典也不是真实的。因此，在以理性为主而考察的场合，需要考察并展示能立与所立之间的必然关系，而不是
20-376b
针对依照个人意愿设定的一个事物所确立的分类，因为无法确定其界限，需要展示不与经典所有意义相违的例子，那么，要通过能立来证明一个所立，也很难找到终极的标准，这种证明方式是超越世间的体系，即在世间中不存在的建立。
正如依靠标志而了解对象时，只需考察标志与法相的关系是否成立，在证明的过程中，与其他无关的法相，如虚空的品质等不被该标志所证明，或者否定它们并不会导致所要证明的不成立，就像没有弓就无法射箭，难道说没有发射器就能说射不出去吗？如果像"所作性故无常"这样通过事物自身的力量得到证明，那么该标志能够证成这个所立，就可以称为正确的证明，与无关的其他事物相违不会使这个正理变成有过失的，就像谁能说水因为与火相违就不能解除人的口渴一样，这种言论是愚蠢的。
这样，对属于该有法的法相的任何分类，不需要完全地拿来作为例子来把握和展示，人们无误地通过他人的言语和烟等推断他人有心和有火等，谁能对此提出质疑呢，通过事物自身力量所证成的不需要依赖其他。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
故此违即能立因
第二，以理性证明则即使与经典相违也不是过失，分为：经典相违然比量不回返，因此说经典相违非过失。
违经然比量不还
第一，由于对自己所要证明的不会错乱，对于"自性无常"这样的和"火"这样的原因，由"所作性"和"烟"这样的标志所证明的内容，当与实际情况相违的某些宗派的意愿所说"声音是虚空的品质"和"烟也能从蚁穴中生起"等说法相抵触时，这些标志能够证明与其相关的对象，从其本质上永远不会返回，就像即使有人说"火是冷的"，热性也不会消失一样。这些标志与所要证明的内容通过无此即无彼的方式相关联，了解这一点的立论者对于其他反论者，怎么能通过这些正理令他们了解所证呢？因为具有依靠事物自身力量建立的理性，就像手持灯能照亮暗室中的物体一样。
故而说违彼无过
第二分为：说明正理和遮除相关争论
说正理
第一，有人说：先前接受经典为量，后来却说与该经典相违的标志，这样的立论者做了不合理的事。
不管是否宣说与经典意义大部分相违的正理，如果通过事物本身的力量，这种正理确实与论著的内容相违背，那么立论者对这部论著又有何过错呢？立论者宣说的过失并非新生为损害论著的正理，因为它在本质上就是有害的。
如果说不应当宣说全面违背已接受的论著，而宣说与论著相违的正理的人直接说出了对论著的损害，因此知道有害处后不会对论著生起大欢喜，所以这些立论者的过失就像儿子诋毁父亲一样。
那么，如果立论者不宣说这些与经典意义相违的正理，难道
20-377b
这些正理就不会损害论著吗？如果不会，那么宣说也不会造成损害；如果会，那么立论者也不是做了不合理的事，因为他只是如实地说出了实际情况，为何说这个立论者有过失呢？实际上是不应当说他有过失的。
遮其争
第二分为：说不成立以及此不等同，遮破二者都不成立
说不成立然此不等同
第一，有人说：那么，宣说似因也不是立论者的过失了，因为该标志本质上就是似因，而不是因立论者宣说而变成这样的。
这是不相同的。似因虽然以其自身的本质存在为似因，但是对于他方而言，立论者是为了证明自己所欲证的对象而宣说的，而将似因作为能


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
遮两者皆为成
第二分为：正文和其理由两部分。
遮两者皆为成之正
第一，有人说：如果以"所作性"证明"无常"而损害了经典中所说的"常"和"虚空的品质"，那么已接受的经典义理也会损害"无常"，因此两者都不能成立。
这是极其不合理的说法。如果像"所作性"这样的标志证明"声音无常"这样的正确理性，破斥了迦毗罗等某些论著中所说的"声音常住"和"虚空的品质"等一些非理性的论点，那么说
20-378a
"这也破斥了其他符合事物真相的理性主张"，这就像低劣王族的做法，例如某些国王因为对一个作恶的人发怒而惩罚许多行善的人一样。
再者，对于像声音这样的有法，如果将所有经典的义理全部等同看待，任何人都无法提出能立的正理，因为关于声音常无常等方面，不同经典的义理有很多不同，而且如果没有实际力量，仅凭经典而证成，那么无论哪部经典，仅从文句上讲，力量是相等的，即使依据单一经典，也很难展示作为该有法所有被说的法相，如前所述。因此，在所有方面，你所建立的"所立"与"能立"的体系将会崩溃，因为不可能找到无过失证明所立的时机。
其因
第二分为：正文和逐一回应
第一，如果经典义理被破除而正理不成为有过失的，那么声称矛盾中有不错乱的量如何成为有过失的证明呢？若说以两种量在同一基础上分别证成常和无常，从而主张矛盾中有不错乱的量这一点是过失的话，在这里，就是不愿接受比普通人更为殊胜的古代圣者的经典已经确立的结论为基础，而希望通过正理证明与之相违的内容的缘故。
对于像声音这样的有法，常与无常这样的矛盾不可能在同一事物上并存，因此在所有情况下，都不可能存在对矛盾不错乱的量。
20-378b
通过理性正确证明的事物确实如此存在，而仅仅因为经典中说了就不一定如此成立，因为作者的意愿可能有错误。因此，关于声音常住等经典义理，实际上连微尘许也不成立，但你出于自己的意愿，妄想将其作为已确立的基础，才做出这种不确定的言论。而像"所作性"这样的正理对于声音这样的有法，能够损害与其所要证明的无常相违的常住性，且声音常住是绝不可能的，经典无法证明任何常住性，因此在以事物力量证明声音无常的场合，根本不存在常与无常二者都成立这种矛盾，因为在所有方面都成立为无常，就像火的热性一样。
或者也可以说，通过实际力量能够显示经典中的矛盾，而经典不能证明理性的矛盾，这只是措辞的不同，意思是一样的。


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
这样，正理派等无正当理由而接受经典，然后声称依据经典确立三种量所衡量的对象，这是极其愚蠢的表现。对于理性能够判断的领域，如果通过理性得到证明，就应知道与此相违的经典不是真正的经典，经典不能驳倒理性。由于经典多数意义可能受到实际力量的损害，所以当理性与之相违时，应当舍弃经典，而不应因经典与理性相违就舍弃理性，这就像要杀害病人而准备武器的医生一样。
因此，如果不被自己智力缺陷所污染，能通过正确的理性途径
20-379a
正确确定前两种所量对象，就不会接受与此相违的经典。第三种对象则依赖于正确的经典，而非理性的适用范围；实际力量的理性在二谛的深奥要点上应越来越深入，需要遵循乘次第，按照四依的方式完全进入，而非仅凭局限的慧眼舍弃大乘经典，虽然当今浊世这种情况很多。那些虽被冠以大乘之名，却非大乘理性论者，仅仅是自我膨胀而已。
如果有人想："即使被量所损害也不应舍弃，因为是自己的经典。"认为"自己的经典"这一点虽未成立，却因执着习气而坚持，理性又能如何？对于已被教义魔鬼附体的人引入正道，即使是伟大圣者也视为困难之处，故选择舍置，普通人就更不用说了。然而，通过对大车师们无垢理性道的正确考察，可使智慧之光越发增长，从而能够体验佛陀深奥意图的法甘露精华，因此，通过四种理性的如理思考，培养四依，直至究竟乘次第，圆满智慧身体，成就智慧之眼。这是附带所说。
第二，虽然在这些中，无常不是所损害的，而说是虚空品质的也不是能损害的，但如果证成无常后否定了虚空品质，
20-379b
由于玷污了自己所接受的论著意义，即使所要证明的场合与虚空品质等经典义理没有关联，也会损害所立的成立。
对此答复：如果没有关联经典义理也能造成损害，那么对一切所立，其各自的所有不同经典义理都会造成损害，因为经典的文字能够阻碍实际力量。如果认为其他都不会造成损害，只有自己接受的经典义理会造成损害，那么由于经典义理的一部分如否认气味的品质等无关事物的损害也会导致所立不成立，因此一个所立也不可能成立。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
如果有人说：虚空品质和声音有关联，因为是它的属性，所以损害所立的无常性。
对此回答：不是这样的，与所立的关联与否是指该标志与所立之间是否有无此即无彼的关系，因此一切被立为标志的，都是对照各自的所立，若无关联则不能证明，有过失似能立；若有正确关联则能证明，有功德是正确的，只需考察这点，不必在此考察所谓的其他关联。即使如此，像若无实在则无常性不生这样的虚空品质若不存在则所立如声音不生起的关联，在此并未被量所了知。在此，损害虚空品质只是对如此主张的论著的损害而已，对于理性内容没有任何损害，因此标志与经典意义不一致，与其他
20-380a
气味品质等被该标志所否定是一样的，所以虽然对这样的经典义理造成损害，但正确的标志不会导致所立不成立。或者说，所立是指声音无常，而虚空品质不存在则声音无常不生起的关系并不存在，因为它是相反方向的，如同无热触则无冷触不生起的关系不存在一样。因此，这种无关的事怎能损害被量所证成的标志呢？就像火被证明为热，寒冷不能阻碍它一样。
遮自宗许
第二，破除自宗认为经典义理全部都是当前所立的观点，分为：陈述前宗和破除该宗。
说他宗
第一，《集论》的某些注释者这样说：由于论著已被自己承认为量，因此从论著中所示现、所宣说的一切无遗漏都应当成为此情境中的所立，若与之相违，则该正理也将破斥自己的立场，因此成为过失。此派虽然不是在事物实力的场合以经典为证明，也不是要求标志与经典所有义理都一致，但认为不应运用与论著中所立相违的标志。
破其义
第二分为：喻因不成立则成宗；自声所说无义则成过失。
喻因不成之宗
第一分为：立出过失与遮破回答。第一，辩论者自己所欲的当前主题只是通过标志所要证明的，若要求论著中所见一切都成为当前所立，那么按照这种观点，说喻和因不成立也将成为
20-380b
立宗，因为不仅将当前意欲证明的所立完全视为所立的定义，而且将论著中所有义理都执为所立。如果这样，某些论著中所立的不成立喻因也会成为所立，因为必然是辩论者的所立。


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
不能接受这一点，因为不成立的事物谁也无法证明，即使确实不成立，如果隐瞒过失而用欺骗手段努力去证明它，这种辩论者又怎能称为讲理性的人呢？此外，即使在无过失的论著中没有直接将不成立的喻因作为证明手段，但在某些场合不成立的喻因也会成为论著的所诠，因此，当佛教徒对数论派说"声音无常，因为是所作性"时，对于这个证明，既无已成、已破除，又有所求知，且又是论著的内容，所以辩论者将成为立宗，如果这样，所立和能立的定义就会混乱。
第二，在普遍立出过失后，为了彻底证明"辩论者只有所欲求的才成为所立"的道理，从而破除对方的回答：如果说虽然是论著中所说的内容，但被说为能立的不成立喻因等不会成为立宗过失，因为"所欲求"这一词的遮遣功能已经排除了这点。那么，按照你的观点，由"将论著中所有内容都视为所立"的理性所导出的结论，不只是停留在言词层面上。
20-381a
如果像词语的遮遣那样，只有辩论者自己意欲的才是所立，那么就如此确立。但如果认为论著中所有内容都是所立，那么论著中所说的能立也就成为所立，这是必然的推论。如果接受这点，认为在某些场合它们是所立，那有什么过失呢？因为自己场合中被立为能立的东西，在面对他人时也有需要再被证明的情况，所以一切能立也都成为所立。
在此处对方不说"只"字用来排除能立，而说"所欲"，是因为"只"字仅能排除一个论式中的能立，而不能排除论著中所说的能立，所以不这样说；或者如《决定论》中所说，即使使用连词也无法避免过失，因为无法阻止理性的必然推论。
如果说：像这样的不成立喻因，辩论者不想证明，所以不是所立。
那么，现在辩论者自己的意欲成为了决定性因素，因此即使是论著的内容，辩论者自己不想将其作为当前所立的其他法，也不会想要去证明，这时，对不应证明的经典其他内容的损害，怎么会与标志自身的所立相冲突呢？因为正确的标志不依赖经典而同样地确定自己的所立。


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，一般而言，那些认为"我已接受这部经典为量，即使与它相违或损害它也无需顾及"的辩论者是完全错误的，这种做法极其不适当。但在以实际力量证明
20-381b
经典所说的任何内容时，只需以理性考察标志与所立的关系，当这种关系得到良好确立时，仅凭此就能证成所立，无需依赖经典内容。如此确立后，不可能存在对同一事物前后相互矛盾的正确经典，而那些因适应所化众生的心智层次而显现为矛盾的了义与不了义经典内容，通过所依基础、目的和直接损害方式来考察，实际上并无矛盾，其在究竟义上的进入方式，应当如同已被大车师们确立的那样了知。
所说无义之过
第二，"自声所说无义"分为：立出过失和破除避过。第一，在以实际力量考察的场合，论著的所有内容都是论题，而辩论者自己所欲求的只是单独列出的话，那么就成了远离"立宗定义"的有义者，因此，立宗定义中提及的"自身"一词就变得毫无意义，因为它不会有任何排除作用。
第二，有人说：这并非无意义，因为所谓"自身"一词是用来表示在论著的内容中，排除自己不想要的，而接受自己所欲求并承认的意思。
那么，是否由自身欲求而接受这一疑惑从何而来？无论想要哪部论著，都必然由辩论者自身接受，用"自身欲求"来消除的怀疑，谁会有这种疑惑呢？这是不可能的。
20-382a
怎么说呢，对于接受论著的人分为根器利和根器钝两种：首先，根器利者，如果论著所说的内容未被量所否定，那么什么原因能阻止他们接受自己所欲求的论著呢？如果知道经典内容被量所否定，那么又是什么原因会使他们仅凭他人的言词而对该经典生起信心并接受呢？这是不会发生的，因此不可能对辩论者自己不接受的欲求对象产生疑惑。那些根器钝的辩论者，以前对前宗也只是因自己的欲求而接受而已，没有通过理性获得确定的理由；这样的人以后如果自己想要，为何不能接受其他宗派呢？因为这只取决于单纯的欲求。因此，对于自己不想要而被迫接受的，如同国王命令一样，在宗义的所立场合中不存在这种情况，所以不可能产生疑惑；没有疑惑，为何要在定义的部分添加没有遮遣结果的语言呢？这是无意义的。
如果认为：即使自己没有意愿，为了他人而持有他人的宗派这样的情况也存在。这种情况只是为了激发对方而成为游戏，并非通过实际力量进行如理辩论；即使在这种场合，被自己接受为所立的仍然是所立，因此在此情况下也不会变成自己不欲求的。


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
总结
第三，总结：知道与当前所立无关的其他经典义理的损害不会损害当前的欲求对象
20-382b
；知道即使接受了经典，也不是该经典的所有内容都是当前场合的所立；如果是这样，那么实际上表明所立将无有穷尽，因此，为了消除那些认为经典所有内容都是当前所立的错误见解，所以在《集论》中解释立宗定义的这个场合中使用了"自身"一词。
能诠非理破他宗
第二，破斥对"自身"一词意义的其他主张分为：陈述所立和破斥它。
说所立
第一，《集论》的某些其他注释者说："自身"一词是指舍弃由外道和内道等不同宗派所做的差别法作为有法，而采取两方辩论者都极为熟知的有法。
说非理之过
第一，在辩论双方对同一有法进行考察的场合，仅凭这一点，对双方都共同极为熟知的有法已经隐含成立，因为已经了解不成立的基础，没有人会考察它的特性，而且对于连牧牛女都熟知且已成立的对象，也不会有争论。这样一来，熟知且已成立的有法是立宗，对于各自不同欲求所观察的特性所具有的事物，不存在争论，因此无需证明。简言之，单独的有法本身不是所立，必须通过某种法将其特征化才能成为所欲了知的对象，因此所欲了知的有法或总体意义不被标志所证，怎能认为仅仅是极为熟知的
20-383a
有法是所立呢？因为不需要证明；而且已经承认各自的欲求是各别的，不是所立，不可能有"无常的声音为有法，是无常，……"这样的安立，如果不针对不一致的欲求进行所立的辩论，那么一致的欲求也不可能有争论，因此无法确定争论场合的立宗是什么。
其所答破各别
第二分为：破已由量成立有法和破未成立自相的回答。
量立有法相违破
第一，如果说"自身"一词表示自己所立的内容已由量成立，从而表明仅仅是双方熟知的单独有法不是所立，因为需要新的证明给对方，所以"自身"一词是用来排除对方也已成立的有法。那么，这是不正确的，因为"所立的自体"或"即是"、"唯"等词的使用，表示"只是自体"，通过这些词就能了解"已成立者不是所立"，既然已经理解了这一点，再次为此目的使用"自身"一词就成了无果。


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
如果不接受"自身"一词是用来排除已成立的意思，那么对于"是否有已经成立的所立和被示为能立的自体"这样的疑问，所谓"作为所立本身而向他人显示"这句话和两个词缀的表述，将具有遮遣的作用。
未立自相相违破
第二分为：遮遣之词无意义和此类过失非立宗过失。第一，如果说"所立自体"的表述是为了排除主要等未成立的自相作为所立，因此在这方面也有各别的遮遣。那么，上师早已经说明"所有推理皆是以共相为对象"
20-383b
，因此在解释立宗定义的这个场合，即使没有明确表示"自相无是非所立"，对于仅仅的立宗也没有丝毫不周遍或过于周遍的矛盾，因为这种立宗可能存在，并且在心识中也可能有无已成、已破除的情况。
第二，如果问："若将主要等未成立的有法作为所立，将有什么过失？"答道：自相未经量所成立者不能被证明。对此再问："为什么不能？"答："当它被执为有法时，无论提出什么因，都不会有在例子上的随行性。"这难道不是能立的过失吗？后支分，即能立的例证和因所依赖的，不被认为是立宗的过失，因为立宗的过失是依据立宗本身而安立的。如果认为能立有过失导致无法证成立宗，因此是立宗的过失，那么如果能立的过失也成为立宗的过失，那么因和喻等的过失也将成为立宗的过失，因为所有这些有过失的能立都无法证成立宗，由于其过失会损害立宗。因此，对正理派说"声音无常，因为是所量"时，"声音无常"将不是正确的所立，因为应该认为因不定的过失使立宗有过失。
因此，立宗不依赖后支分的过失，而是与立宗自体本身相关的过失才被认为是立宗的过失
20-384a
，其他能立的过失不是立宗的过失。例如，一旦立为所立，不依赖能立就会成为过失的，如"声音非所闻"的立宗与现量相违，以及"等"字所包括的"我的母亲是石女"与自言相违等，这些一经立宗即成为过失的情况一样。在这个部分，前宗似乎是为了说明"自身"一词是为了理解"一般自相非所立"而说的不合理之处，这种解释有些不妥。
说宗相摄略
第三，立宗定义分类综摄的必要性分为：正行和遮除争论。
正行
第一，通过遮遣的方式示为五种；通过表诠的方式示为一种。
;


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
说否定有五
第一，"因"即是因相，因为"因"(hetu)这个词一般是指因，根据语境也可译为因相，因为它是使所立得以了解的原因。这样，因相及"等"字所包括的喻例，这样能立支分的定义所依赖的遮遣对象，即无需依赖过失的排除，而是依据立宗自身定义的过失排除，为了排除不周遍及相反的过于周遍等，所以将立宗的定义说为具有五个方面，即：通过"自身"、"词缀"、"自体"之词和"未遮除"四者来排除相反的过于周遍，排除非立宗的其他论著作者的欲求对象和未成立的能立等为立宗。而"欲求"一词则是排除虽是立宗但不为立宗定义所周遍的，因为它排除了未直接说出的意欲所立是否为所立因所成立的疑虑
20-384b
，从而表明它是立宗。
说肯定有一
第二，就排除异类的定义而言，《理门论》中显示"被接受为所立"是无过失的立宗定义，即辩论者作为所欲推知对象而接受的，或者由当前因相所欲证明的仅仅这些，就是所立的定义。如果有人想：如果只有这一个定义是立宗的无过失定义，那么五者如何具足？对于不生起对所立意义的混淆而能完全领悟的人来说，仅凭这一点就能表示无过失的立宗，因为对于有任何五种所遮对象的情况，善巧的辩论者都不适合将其视为立宗，为什么呢？对于如"声音是眼所取"等被量所破除的立宗，有直接的能损害，不适合接受为所立；对于其余已成立等四者，立宗的定义不适用，因为对已成立的东西不能再用因相去证成；对非当前因相的作用范围，若认为是所立将过于扩大；对于立出能立的对象，即使未直接说出也成为所立，非欲求对象成为所立则无意义；对于非当前欲求对象，若将论著的所有内容都作为对象，则以实力因相难以成立所立，基于这些理由，对于这四种所遮对象，不具备适合成为立宗的定义，因此辩论者不会接受它们为所立。因此，虽然为了遣除愚者的疑惑而说为五种，但实际上在此
20-385a
只有一个要点，就像"详细解说"和"提及开头即了解"的例子一样，一般而言，所有论著的文句也都以各种详略形式呈现，尤其对于愚者执着于文句的人，即使对一个意义的定义，也明显需要极多的遮除，就像外道建立六种关联的定义和六种量等，即使这样也未能穷尽边际。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
遮其争
第二，驳斥争论：对于《理门论》中所说的"作为所立(宗)的所承认或所欲证"这一表述，通过意义的权威，对于学者们来说，这样理解：如果是因(标志)所要证明的，由于它是向谁展示的对象所面对的推理所欲求的对象，所以(宗)是没有成立或已排除的，并且是辩论者自己所希望的对象，能理解具备四种遮止特征。但是，如果通过"所欲"这个词就能表达其遮止特征而不需要说"唯独"，那么在《集论》中也不需要提及；如果需要，那么在《理门论》中也会出现这样的疑问：例证和因不成立的也是所立吗？(如果)这个定义不能断除(这种疑惑)，那么就需要说"唯独"这个助词。
有人说：在《集论》中，通过"自己"和"所欲"这些词语的表达，确实能理解只有所立才被确定包含的意义，但在《集论》中没有用三时(过去、现在、未来)来限定"所展示"，而是用动词词尾与这些词连接，所以会产生这样的疑问：虽然现在不是想要证明的所立，但未来想要证明的、例证和因不成立的也是所立吗？就像说"应观察天授来"时，不仅仅只能理解为"天授来是所观察的"，也可能理解为"天授将要来时才观察"一样。
[20-385b]
虽然没有成立或已排除并且自己视为所欲对象之后才是所立，但也可能怀疑现在就变成所立了。由于这种对未来时间的怀疑，即使在未来作为所立，但在此情境中它是能成立的，为了避免所立定义的过度扩展，所以解释了"唯独"这个词。例如，当立论"声音是无常的，因为是所作"时，对于回答"因不成立"的情况，需要将"是所作"作为所立，但在提出原本论式的场合，它不是想要证明的所立。
那么，为什么《理门论》中不需要这种遮止呢？如果这么想：从词根"iṣu"(欲)加上后缀"kta"，连接后续的"u"，"k"表示意义而除去，"ṣ"变成"ṭ"后引申，形成"iṣṭa"。这样，将欲求的词根加上后缀"kta"，在此《集论》中不能成为未来所立的遮止成分，因为受词组关系影响，如前所述。
在《理门论》中，"成为所欲"的词语具有独立的遮止能力，因此能够理解这种成分，就像"天授来了"这样。所以，这个词能够阻止因不成立等成为所立，不需要加助词。在这种情况下，虽然有否定和肯定的词语相反、翻译不同，但解释方式似乎相同。
[20-386a]
此外，由于"自己"这个词不适合作为表达广为人知的有法和自己欲求而运行等的表述，所以不合理解释为其他意义。"又"字的意思是：不仅在解释"自己"一词为论著中并非所有内容都是所立的意义上是合理的，而且看到用其他方式解释会有问题，所以这里的解释才是确定的。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

因此，"自己"这个词的意义是：除了辩论者自己视为所欲对象的场合中的所立以外，没有其他所立的意思。它使人理解：不必依赖所承认的论著的全部内容，仅仅是辩论者自己所想要证明的，就是所立。因此，即使辩论者不想作为当前场合所立，而与之相关的论著作者的见解，如虚空质量等，被"所作"这样的因所违害，在任何情况下这都不会妨碍它证明那个（宗），所以像声音无常和所作这样的所立和能立是没有宗过和因过的。
说相违
第二，解释相违分为：略说和广说。
略说
首先，如《量论》所言："现量、推理、信言、共许，对自所依。"解释如下：这样所承认的所立也是没有被现量、推理这两种量所否定或已经遮除的，这是所主张的。因为它是因的功能所作用的对象。如果问为什么被遮除就不适合作为所立？因为因是为了消除对所立的怀疑而说的，所以被量所遮除的有法被理解为未成立，因此因的所依不适合作为所立。
广说
第二分为：解释相违的性质和用例子说明相违的方式。
说相违之义
第一分为：解释何者能遮除和解释在何有法上遮除。
说何种能相违
第一分为：解释共相违的类别和解释各自的本质。
说共相违类别
首先，如果问相违有几种？一般来说，量确定只有现量和比量两种，因此它们的相违也有两种。在此，在推理的情况下，通过分为事势、信言和共许三种，加上现量，共说明有四种量所违害或遮除。
其中，所承认的（信言）是信任该语句能正确衡量所诠表义的，因此归入果相，因为由非现量所表达的对象，如果能通过该语句很好地理解，则是从语句推理而来。这也是由于若该所诠表义不存在，则具义的语句不会产生，所以依靠它而生起的是果相。若非不欺诳语，则不确定，关于表达语句与所表达义之间必然联系的详细论证已经完成。共
[20-387a]
许，是自性相，如有法兔角者被普遍称为"月亮"，这是作为共许可能性的自性而存在，已经共许的也是该有法的自性，就像这样是火的热性一样。这里所说的"共许"，并非指如果与世间上所有存在的共许相违就成为违背共许的意思。尽管在世间自然状态下有各种关于净、不净、常、无常等的共许，但仅此并不能违害合理性的领域。但是，当依赖世间本身考察世间言说时，对于世间普遍共许的言说规则，即使经过考察也无法被理性改变的，那就是不受损害的言说或不动摇的言说，如果与之相违则为共许所害，下文将连同举例详细解释。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

现阶说各别之义
第二分为：确信、共许、现量三种。
确信相违
第一分为：略说经与己语和详解经相违的差别。
略说经与己语
第一分为：理由、必要性和例子三种。
第一，对于前述四种相违中，事势比量已经详细解释过了，所以在此场合只解释其他三种相违。首先，关于承许所遮除的分为自己的语言和经典的语言两种，但在《集论》中将其合称为"确信相违"的理由是：任何通过对所诠表义的正确确定而被认为能显示所量对象的语言，无论是当前自方辩论者的语言还是
[20-387b]
他方论著作者的语言，因为二者同样被确信具有真实的意义，所以辩论者自己的语言和论著的语言都被解释为同一种"确信相违"。因为在事势的场合下，这两者的功能相同，依靠确信而作为能立也相同，如果相违则对自己的所立造成障碍也相同，所以它们的相违仅是基于承认的力量，因为意义相似。
第二，必要性：如果语言发言者不认为自己是正确表达该义的量，则不会发生"此是这样"的立宗语言，而会像被他人询问时回答"我不知道"一样。同样地，如果不依靠对论著的确信，对于在论著中出现的经义也不会思考"因为论中如此说明所以是那样"。这样，不管是自己立宗还是依据论著而立宗，都是基于确信的力量而语言运作相同，为了表明这一点，与自语相违会妨碍自己所立一样，在承认论著后如果与之相违，则会损害论著场合中自己所立的有法或所依，为了表明这个意义，论著所遮除的与自语一起解释。如果没有事势，即使被认为是经典，也没有比自语更有力量的理由，为的是使人知道它只是承认者认为真实并确信的语言而已。
[20-388a]
第三，以确信的力量接受经典作为能立的方式与自语的运作方式相同，因此这两者的例子也被表明为相同，如"无能量取所量对象"之类的语句。
如果问这如何作为例子，则是：如果能正确衡量所量的量不存在，则论著和自己的语言不应能显示所量，因为这些语言不能无误地显示对象，是因为自己已承认普遍不存在无欺诳的量。即使如此，这个例子对于自语相违所遮除是清晰的例子，是直接例子，而对于经典相违只是显示一个方面，如刚才所解释的。


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

如果问经相违的直接例子是什么，就像在承认有前后世及因果的经典后，主张"未来布施等善法不能成就安乐，即不是安乐的成因"这样的说法。这种立宗会被所承认的经典所违害。
经相违各别说
第二，详细解释经相违分为：正行、遮诤和摄义三部分。
正行
第一分为：对两种所量经不违害，对第三正确经相违起作用。
所量二不违经
第一分为：量未决定虽相违仍成障碍，因此有量的主张能违害。
第一，经相违的直接[含义]是：适用于对三处之一的对象立宗作为他者的情况，而对于前两处，即使与经相违，也被称为事势相违，因为这些不需要依靠经典
[20-388b]
就能理解的事物，即能被现量和比量所衡量的，如果没有正确的理性确定，而说与论著所说相违，例如承认正理派经典者说"声音无常，因为是所量"等或者提出"所作"等，在未对其义正确生起确定，仅自认为是的时候，虽然与论著相违，但论著对自语并不一定造成损害，因为那时自语和论著的语言二者的功能相等，所以会怀疑"到底何者为是"，任何一方都不能确定成立，仅互相成为障碍，就像说"我的母亲是石女"的自语一样，由于自语相违，既不能确定是母亲也不能确定是石女。
因此，当以真实的信解承许那个论著时，仅仅将自语的本质作为能立而说，并不是仅凭言说就能使所立成立的能力。
第二，这样，当自己所承许的义与论著所说的义的立宗相违时，这两者中，哪一方有事势的量，那方就能违害另一方的相反主张，因为确定相反方不成立而自己成立。有量能违害无量，若不如此而一味地说经典是能违害者，因为大多数经典所说的大部分义
[20-389a]
可能是无理的立宗，所以与仅自语同等力量的它怎能说违害如实义的推理呢？用理性破除不合理是合理的，说相反的是无智者的自相。
如果认为自语和论著不同，因为是经典，[答]：如果经过考察不清净，何能成立是经典？因为是有迷惑的作者的语言，仅是语言，无任何差别。因此，没有经过考察清净的殊胜确信，仅凭真实的认知而执为经典的，虽获得"经典"之名，但它是量这一点早已被否定了。所以，对于由事势理性成立的义，经典永远不能违害。
;


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

第三清净经相违
第二分为：确认经相违的适用对象和因此需要单独安立的说明。
第一，事势理性的对象不被经典违害，而是需要由理性来清净经典，因此在首先进行考察并承认为清净经典之后，对于极为隐蔽的所量，按照经典进行考察的情况，才有经典相违的过失，而非其他情况。因此，首先考察后承认经典的人，经典不会违害由理性所成立的；而首先承认经典后用理性考察的人，则会出现与自己经典相违的过失。
第二，如果承认经典就必须依靠它，所以经典能违害与经典相违的立宗，因此虽然依靠经典推理
[20-389b]
所量对象，承认经典为量的推理不是在外部或别处，但由于经典对象是极为隐蔽的这种特殊性，所以将经典相违与推理相违分开来说。如果不以对象的差别来区分，则不合理，因为这样会导致过分扩大，即需要将所有推理分为果相、自性相和不可得相违；或者只应称为"推理相违"而不必将信言推理单独列出，那就成为无意义了。
遮经相违之过
第二，遮除经相违的诤论分为：单独提及自语有意义和虽承认经典但并非皆能违害。
第一，如果问《理门论》中如何将"我的母亲是石女"这样的自语相违和确信或经典相违的例子，如毗舍师证明声音是常的，分别作为不同例子？将自己的语言与确信分开安立，虽不是依靠经典，但为了使人知道仅凭自语也能对立宗的表述造成障碍，因为阻碍所立如实成立的障碍，无论是所承认的自语还是经典作障碍，都是相同的，所以合起来说或分开说都不相违。
第二，如果说辩论者已承认论著对一切所量为量，所以它与一切事物相违时都能作违害，[答]：如果辩论者不认可那经典，它仍是所立的违害者吗？如果是，则佛教经典也应能违害毗舍师证明声音常住的立论；如果不是，则虽承认也不能违害，所以对于理性能决断的领域，不管承认与否，经典都不能作为违害者。如果说因为先前承认所以若与论著相违则被辩论者自语相违所违害，那么如上所述，自语与论著相违没有不同的效力，只能成为辩论者语言的障碍，而不能违害，如前所说。
;


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
我会为您完整直译这段藏文文本为简体中文：
如果认为经典是量（权威）所以能够产生损害的话，则（我们回答说）：没有确立为量的理由，仅仅以人的意欲而确立为量，（并）宣称"是量"的话，那么这部论典就会成为完全圆满的量，这是很惊人的，（对此我们）发出笑声。不依赖于事物的真实或错误状态，仅仅因为执持为量而成为量的话，那么自己的言论也会成为（量），因此不可能有不能成立的所立。
总结
第三，总结：区分需要经典与否而宣说，考察以经典为依据的论证。首先，对于直接认识力（现量）所能了达的对境，经典不能产生损害，因此对于以二量的理由而极为闻名的诸义，即使不执持论典作为证成（的根据）而舍弃，也无过失。对于极为隐蔽的诸义，如果不希求论典，则对于彼对境的观察就无法进行，因为没有其他的衡量方式。
第二（总结）中有：解释作为证成不合适的经典，以及合适的经典的差别。首先，对于阐述极为隐蔽（对境）的经典，考察其是否欺诳，大部分是考察经典自身文字前后显义隐义是否矛盾。经典中宣说不确定的内容是相违说法。例如，吠陀中承认贪嗔等是非法、不善的根本，而后又承认在水中沐浴能使那些非法得以清净。由于沐浴与非法之因三毒不相违，所以如何能净化有情身内的罪业？因此，从沐浴期望得法的经典在极为隐蔽之处不能被证明为无误。戒定慧则能依次对治烦恼所生的恶行、其因缠缚，以及其种子随眠，因此宣说这些为非法对治的经典是符合道理的。
第二，对于现量和比量所见到的，即能证成的，以及未见到的，即不能证成的极为隐蔽义，任何经典如实宣说的，对此，依次为：以理由能决定对境所说的，如是以理由成立的，以及解释第三种所量对象时，不被自语所害的论典，凡是通过三种考察而清净的，应当执为证成无误衡量第三处（极隐蔽对境）的根据。因此，依靠这样的经典，对于极隐蔽的所量，才能进行"此是如此"的观察，而不是任何被称为经典的都可以。


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

我会为您完整直译这段藏文文本为简体中文：
极成相违
第二，极成相违：解说极成相违自性，阐述能立、举例及密意，极成相违别立的义理。
说极成相违
第一部分：解释能违极成的本质，以及它如何违反的方式。
能违极成本质
首先，《量论》自释中说："由于（某因）非共同，故无有比量，而与声生极成相违的义理，如'月亮不是兔子持者，因为存在'等。"这里，"兔子持者不是月亮"这一说法被世间普遍认为是月亮的极成所违背。《理门论》中也说："人头骨是清净的，因为是有情的一部分，如同法螺。"这也被说为人头骨不清净的极成所违背的例子。
在此主要提出前例，及其因相。对于"由于非共同故"等义详细解释如下：首先，此处所说的能违背的"极成"是指世间一切极成，还是说如被极成所违背则无法成立主张的某种与比量相应的规则？并非仅仅是极成本身，此处"极成"是指仅仅依随人的意欲，无需依赖他物而运作的任意名言的所诠义，由于对一切对象都无法禁止，所以无法说明为何某声音应用于某义而不应用于其他义，故而是无害之语或声音。这是人们如此认为的，通过自身经验而产生确信的深刻分别念，甚至不需要怀疑。当为任何对象新立名称时，不论立何名称，都没有不允许随意安立的障碍，这通过自己的经验可以确认。
在此以"人们确信"为论述基础，对于任何名称无论如何安立都不会被阻止的无害语言。如何呢？一切对象都可由任何所欲声音表达，因为这仅仅依随安立名称者自己的意欲而生起，就像摆放石子的方式完全取决于摆放者的自由意志一样。
因此，任何存在于分别对象中，由言说而生的，即以知与表达的形式出现在心识对象中，而不依赖外在自相的法，对此以"声生极成"之声称为"极成"，而非仅指已经成为声音的极成义。这种可成为极成的性质在世间普遍存在或成立，也是声音可以成为极成的因，故名为极成。
如果说对于实际上未成极成的称为极成不合理，则不存在不合理，就像现量、比量等的所量对境以自体排除非己，但仍然将能量工具称为"能遮"一样，将工具的名称假托安立为所量。因此，极成可能性是此处的能违因。


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

我会为您完整直译这段藏文文本为简体中文：
第二，依托那分别对境而生起的声音，由于随自己的意欲而运作，故无法阻止其不运作，因此无论是已经安立名言，还是未曾安立，对那些对象，各种名称的声音仅仅以在分别对境中存在的自性而可以被安立。因此，仅与分别对境中存在的对象相联系的名言，无论是先前已有，或现在虽未安立名言但将来会产生的名言所成的声音，其所诠义的适宜性，会对不接受、不符合这一点的人产生损害。
说所立喻所需
第二，解释极成相违之能立的比喻密意：此喻为成立极成可能而立，解说成立此义的两种经教密意。
立喻极成
首先，极成相违的例子如"兔子持者不是月亮"之类的安立，是为了表明极成可能性产生损害的意义。何以如此？语法学家们认为名称与对象本质上相关联，依他们的观点，"兔子持者"这一名称应当是"月亮"的所诠，而不应由此名称表达柱子等其他事物。如果问：对于认为名称与对象本质相关联者，为何兔子持者不能由月亮表达，这就如同被极成所违。同理，如果说兔子持者不能由柱子表达，也应同样理解，这是通过意义所显示的。虽然当前依人的心识造作名称与对象的关系后，在心前似乎只能由自己的名称表达而不能由他名表达，但这不是事物的实际关联，而是概念的关联。概念关联仅依赖于意欲，因此与任何名称结合都是可能的。若不如此，则如同说"兔子持者不能被月亮表达"一样。因此，对象兔子持者是由随欲安立的。
经教所立他宗
首先，陈述所许并指出不合理。
说所立
假设，由于辩论者承许自宗的论典，故执持论典中一切义理为所立，若因此论典义理的某一部分被主张或因相所违害，则成为因相和主张的过失。
说非理
第二，比量对境经教不违背，因此虽相违仍可为能立。
比量对境不违经
首先，指出经教违立的过失，指明经教能违与不能违的对境。
立违经说过
首先，提出过失并破除其回应。
说过失
这样，以所作因立声为无常时，对于承许声是虚空德性的经教者，认为此因否定经中所说的虚空德性，因此此因与主张相违。此想法不对，因为所作和无常无相违，而与其他虚空德性相违不会使此处的因相成为相违。若成相违，则此所作因也应与你们论典中所说的气味土德性相违或相反，因此通过这方面，为何此因不成为与论典义相违的因？如此提出极不合理的过失。


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

我会为您完整直译这段藏文文本为简体中文：
这一过失提出的理由是认为所作与常住相违，因此与常住的虚空德性相违。同样，触觉为风的德性、色为火的德性、味为水的德性、气味为土的德性这五种，也同样与常住相违。虽然如此，不能以气味是土的德性的经教义理与所作相违为理由而说因相相违，就像无法解释那二者相违的理由一样，声音上的所作因相相违的理由也仅限于经教中说声音是常住的虚空德性，除此之外找不到其他理由。因此，土的德性与常住相违，和虚空的德性与常住相违这两者，总体上只是等同而已，没有差别的意思。
破所答
第二，以理破除回答的特殊性，总结其义理。首先，气味是土的德性是气味的属性，因此不是考察声音场合的对象，就像对瓶子不能考察毯子的属性如丝线等一样，所以考察它是否相违不合理。
回答说：非考察对象这一点对其他如虚空德性等也同样适用，因为在考察声音是常还是无常时，虚空德性如何成为适当考察对象，因为它不需要被考察。如果认为虚空德性必定是常住，所以是适当的考察对象，那么，声音只是通过开启空间而产生，这只是事物集合齐全时声音产生，而在声音本身没有障碍的方面假名为虚空，声音不可能成为单纯虚空的本质，所以你所希望的虚空德性对辩论双方不是共同承认的，因此不是适当的考察对象。
如果说，虽然经教中说气味是土的德性等，但未说它是有法声音的属性，而在此将声音执为有法时，经教中说虚空德性等是声音的属性，因此是适当考察对象。回答：气味土德性也是经教所说，若对它产生损害，则对论典的义理确实有损害，那它为何不也成为此处的相违因？两者都只是经教所说而已，无法进一步说明由于损害虚空德性而不能成立声音无常的道理，因此两者等同。
在此场合，关于所作因遮破气味土德性的方式，有些解释为：有法气味上的土德性常住被遮破，这是加上常住的限定；或说在有法声音上遮破气味土德性；或说通过理性推导必须成为常住的方式来显示损害；或说正如不能证明土德性与所作因相违一样，也无法展示声音是虚空德性而与此因相违的正确理由等。虽然注释中有各种对理路的不同理解方式，但最终而言并无太大实质差异。无论如何，理解为提出过失是为了显示对方言论无关联这一点很重要。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

我会为您完整直译这段藏文文本为简体中文：
如果有人说：为什么有法如声音的属性，以及"等"字所表示的其种类和共相，必须由辩论者认为是论典承许者的所立呢？认为作为有法声音的能立本身，必须是辩论者所欲证成的所立。回答：这不合理。由于应成者在某些询问能立的场合，辩论者会将其视为所立，辩论者如此认为的所立，应当理解为他所承许的主张，这通过直接陈述和语境义理而了知，而不是仅凭推测意欲的能力就能证成所推对象的特殊结果，因为因与果的证成是不确定的。
如此，在没有证据的情况下，强硬地对未经对方自己承认的事说"你认为如此"，这是应成者强加于他人的行为，就如同明显的大自在的行径，就像王族等有权势者对他人不愿意的事强行命令一样，这明显可见，而不是讨论真实义理的推理方式。
在能够知道"这是辩论者所许"的适当时机或陈述中，若无结果的标志，而说那恰恰是所欲证成的，在没有能推知所立意欲的标志时，应成者认为对方的主张被其自己的论题和因相所损害，这是被自己的错误所害，因为专注于无关的考察。
第二，对与此场合的所立不可分离的义产生损害时，会障碍该所立的成立，如对声无常而言的非所作，以及对解脱能立而言的有我见。对于与不可分离性无关的其他义产生损害，又怎能损害场合中的所立呢？根本无法阻碍，因为无关联。
违经与否说境
第二，区分经教所能损害与不能损害的对境：第二所量无需经教，正确经教能衡量第三类。
第二所量无需经立
首先，本身和遣除争论。首先，已说比量于自己的行境中运作时完全不依赖经教，因为能由理路到达的那些对象，就由理路本身决定，无需经教来证成或否定，因此被比量所成立的，仅凭这点就能善加成立，事物的法性绝不能由言词改变。因此，当比量考察自境时，不需要考虑是否与论典相违，因为若比量成立则无需经教，若未成立则经教也无法证成。
;


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ།
因此，对于那些最初仅凭自力而无法彻底观察的人，依靠正确经教的光明产生无误的推理后，若已经能够以推理判断的事物，就应当以推理本身来考察，而不必再用经教证明，更不必说与推理相违的经教不能作为证明。
དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ།
因此，那些细微的无常、无我等可由推理证明的事物，当通过对正确经教修习的智慧经验丰富后，凭借自己的智力，通过事物力量所生的推理来证明，即使对不接受该经教的论辩者也能够证实。
མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ།
如同弥勒菩萨所说："如同有眼者，依靠灯光、闪电、宝石、日月来看见；同样，依靠佛陀，详细解说这清净光明的法。"与此方式相同。
གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷།
第二，若有人问：不依靠经教时，由于持不同经教立场，因欲求不同而会放弃争论，这该怎么办？
ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
当考察经教义理时，并非放弃争论，因为并未承认经教是证明或反驳的依据，而是通过事物自身力量的推理途径来争论何为合理、何为不合理。
ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷།
以事物力量的推理来考察经教所说义理，是承认某经教对极为隐蔽的所量对象无欺、为正确经教的方法。
གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ།
若有如说"前后世存在"与"前后世不存在"这样相互矛盾的两种经教，两者不可能都是无欺的经教，所以经过考察后不清净的是似乎是经教而非真正经教，不应承认为正确经教。因此考察是承认经教为经教的方法，故对推理对象应当通过事物力量的推理来考察，而此时即使各自有经教，该经教也不能成为此情况下证明的组成部分。
ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ།
若是如此，则推理将无法运用，一切矛盾事物都会被证成，这是不合理的。
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ།
第二，唯有极隐蔽需经立，否则太过。
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན།
首先，若有人问：什么是依靠经教而了解的，什么是若经教反驳则不能成立的？
དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་
如是以推理善加考察经教义理后，对前两种所量对象的一切教法已无疑虑，见到这样的方法时，就是完全接受并信任该论著的时候。
དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ།
此时若与这样的论著相违，则会被论著所损害，因为对已被正确论著所证成的义理，不应认为与该论著相违。
གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།
若相违，则由于自己的智慧颠倒，将获得不当的立场。


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་
而且，因为这论著对于以现量和比量所量的前两种对象也不相违，所以若与这样的论著相违，只需说被"推理所害"，而不必说被"经教所害"。
གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ།
当考察转向第三种所量对象时，在进行观察时，由于现量和比量无法证明，所以对于极为隐蔽义理的衡量，接受正确的论著是合理的。
འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ།
如为了后世而教导的因果取舍等，不宜置之不理，而对于自己推理无法判断的事物，只有依靠正确的经教别无他法。
དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་
如是依靠经教考察第三对象时，只有针对当前所要证明的直接属性，或与之有不可缺少的关联的属性有损害的主张和立因才应当舍弃。
གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ།
其他与当前所要证明无关的事物，不应考察是否相违，否则将导致考察无穷尽的过失。
ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷།
若要找出经教的一切义理并将其全部记在心中加以考察，这将过于繁重。
དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན།
例如，用"若持无量光佛名号并生起信愿，则生于彼净土"的经教来证明"凡夫死后也能立即往生彼土"时，
ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་།
若有人认为"彼土中生者一生隔阔"这样的经教会对所证属性造成损害；
འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ།
或认为其他经教损害了"获得圣道必定由积累无量资粮的胜解行道为前行所遍"这样的不可或缺的关系，像这样的情况就是经教对所证成事物不能成立的障碍。
དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།
如果无法证明上述经教与当前所引经教不相违，则因经教相害，凡夫往生极乐的经教证明就无法成立。
འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།
然而，虽然说了所有生于极乐者都将一生隔阔，但凡夫在命终后立即往生那里并不损害这一经教义理。
ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།
因为生于彼土后，必定一生隔阔，就像北俱芦洲人寿千岁为定数，以及死后必定生于三恶道一样。


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།
在那里见到坐于菩提树王下的如来时，获得陀罗尼和三摩地的殊胜，获得远离尘垢的法眼。
ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ།
往生彼土不一定需要先经过胜解行阶段的次第修习。
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་།
依靠如来愿力的力量，临终时见到佛陀的光明。
ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ།
说到有疑惑者也只是暂时在莲花苞中五百年不能见佛，有此障碍，这驳斥了"只有获得圣道才能往生"的疑虑。
གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་ལ།
此外，由于特别指出"除了舍弃正法和造作无间罪者"，所以，从佛陀不可思议的威力中，就像密咒行者能在短时间内获得成果一样，胜解行阶段也能在短时间内完成，这通过经教本身成立，因此推理不能证明这是不可能的。
ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།
也不能通过经教本身证明它损害直接所证，或损害其他不可缺少的相关事物，以此为例，应当了解经教证明所证的方式。
དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ།
同样，对于经教中所说"以小小供品供养佛陀能得广大安乐果"这类内容，无法以经教证明其有害，因此这样成立。
ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་
而对于以经教证明"此礼敬者必定转生为众多转轮王"这类说法，因为经教中说"若善根不被违品摧毁，则会如此"，因此不能一概肯定地证明。若详细分析，则像经教损害自己所承认之内容一样。
གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ།
第三种对象虽然以经教来衡量，但经教义理是否被经教损害仍然取决于事物自身的力量，因此唯有具有极为细致智慧的人才能了知。
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད།
第二，若非如此则过于过分，分为：一切观察皆需经教，及特定所证需经过失。
དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ།
首先，观察极隐蔽义理需依靠经教，而非一切都需依靠经教，若不如此而说"一切观察皆需持论著而观察"的这种观点是基于什么理由呢？没有任何理由。
གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ།
若确实如此必要，则连教义名称都不知道的牧牛女等人，见到烟也不能了知有火了。
དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ།
因为已承认一切考察都不能没有论著而进行考察。
དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།
然而，由烟无欺地了知火确实存在，这被外在现量所排除。


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་།
因此，经教与人之间没有自然的联系，所以人是孤立的，即未与经教相连，而是独自生存的。
དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷།
虽然从出生之时就与经教无关，但之后持经的原因——了解经教的美好功德和不了解的过失——未被量所见到。
དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་
如是，虽然没有任何不能舍弃经教的理由，却因执著而认为"这是我方的经教"，使人不由自主，此颠倒的恶劣宗派如难以忍受的魔鬼般控制心相续，难以断除。
འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ།
呜呼！是何作者将此分配于你的相续中？这对你成为难以忍受的惩罚业啊！
གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་
第二，若问：虽然对所有世俗观察不需持经教，但宣说宗派的学者们在承认所证时，若能显示所证的例子上，该论著本身宣说的所有所证属性都能通过唯一的因无有相违地得以证明，则成为正确的能立，
གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷།
否则，不顾自宗而将成为随意破斥或似能立？
སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ།
对于以事物力量正确成立的事物，不需考察是否与经教相违。若虽以事物力量成立却说与之相违的，那不是正确的经教。
དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི།
因此，在以理为主而观察的情况下，需要考察并说明因与法之间的不可或缺的关系。
སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན།
若因顺应人的所知欲求而将一有法之法的区分无法限定，因此必须在例子中显示"这样与所有经教义理不相违"，
རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ།
即使通过因来证明一个所证，也很难找到最终标准，因此这种能立是超世间的方式，是世间不存在的安立。
ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་ཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ།
依靠因理解义理时，只考察因与法的关系是否成立，在此证明的情况下，无关的其他法，如虚空的性质等，不能由该因证明或反驳，怎能导致当前所证不成立呢？
གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ།
若无弓，能否说因无弩机而停止射箭？
བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ།
如"所作故无常"，若这是依靠事物自身力量所成，则此因能够证明该所证，被称为正确能立，怎能因与无关的他法相违而成为有过之因呢？
ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ།
谁能说"水因与火相违而不能除人的渴"？这样的言论是荒谬的。
འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷།
如是，无需全部举例、掌握和显示该有法所包含的一切区分，
སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།
若有人从他人的言语和烟等，无误地推理他人具有心识和火等，谁能予以否认呢？通过事物自身力量所成立的不需依赖他者。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན།
第二，若以正理成立则即使与经教相违也非过失，分为：虽违经教比量不返，故说与彼相违非过。
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་
首先，由于对自己所证无错乱，故当以"所作性"和"烟"等因义来证明"自性无常"和"因火"等时，某些与事物实况相违的教派欲求中所说的
སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
"声是虚空的功德"和"烟也从蚁穴中产生"等说法受到损害，但该因能够证明自己关联对象的自性从来不会被推翻，
མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ།
就像说"火是冷的"，其热性也不会被推翻一样。
རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
已经了解该因与所欲证义以不可或缺方式关联的论辩者，为何不能使其他反方也通过该因了解所证义？
དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།
因为具有依事物力量而起的正理，就像手持灯能显示暗室中的物体一样。
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
第二分为：说正理，及遮其争。
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།
首先，若问：先前承认经教为量，后来说与该经教相违的因，这论辩者所作不合理。
ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ།
损害经教一般义理的因，无论说与不说，若依事物力量而言，该因与论著义理相违，论辩者对此论著有何过失？
གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།
该论辩者所说因的过失并非使该因新生为损害论著的因素，因为其本性本就有损害性。
གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་
若说：对已承认的论著，不应从各方面说其有害，而说与论著相违因的人直接说出了损害论著的因，
གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན།
因此知道有害处，使人对论著不生大欢喜，所以这些论辩者的过失如同子驳父一样。
གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ།
若论辩者不说损害经教义理的因，难道该因不损害论著吗？
མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་
若不是，则说了也无害；若是，则论辩者不是作不合理的事，因为只是如实说出实际情况，
ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ།
如何说论辩者有过失？有过失是不合理的。
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་།
第二分为：说不成立而此不等同，及遮双方皆不成。
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།
首先，若问：那么说似因也应不是论辩者的过失，因为该因本身就是似因，不是因论辩者说才成为似因的。
དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།
这不相同，因为似因虽然以自性而住为似因，但论辩者为了向对方证明自己所欲的所证而说，
ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་།
由于说了以似能立所立的所证没有丝毫成立义理，因此安立这种能立者的心成为有过，
ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།
而说即使与其他经教相违的正确能立因，由于能够证明自己所欲，因此在此情况下论辩者没有成为有过的可能。


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
第二分为：遮两者皆为成之正，及其因。
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།
首先，若问：若用所作性证明无常而损害经教中说声是常、是虚空功德之说，则已承认的经教义理也会损害无常，因此两者都无法成立。
དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་
这是极不合理的言论。若以作为因证明声是无常这样的正确推理，证明了迦那陀等某些论著所说的声是常和虚空功德等是不合理的，
སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ།
而说"声无常"这样符合事物真相的其他正理说法也被阻止，这就像恶劣王族的作风，
དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ།
例如某些国王因一人做不合理的事而发怒，对许多行善者也施以惩罚一样。
དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷།
而且，在声等有法上，没有人能够将所有经教的义理同等对待后说出能立因，
སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་།
因为关于声常与无常等各自经教义理众多不同，若无事物力量而仅以经教成立，则无论何种经教，其力量不等的情况仅在言词上不存在，
ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།
即使依据一部经教，要显示该有法上所说的一切属性也很困难，如前所述。
དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ།
因此，从各方面来看，你对所证和能证的安立都将受损，
བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为不可能有找到无过所证的能立因的时候。
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷།
第二分为：直接原因及对彼回答的分析。首先，
ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་
若经义被遮却因无过失，则说有不错乱于相违的量者怎会有过失能立？
ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན།
若认为通过说"两种量在同一基础上分别成立常和无常"而主张有不错乱于相违的量是过失，
འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།
在此，不愿以胜过普通人的古代贤者经教已成立的为基础，而欲以因证明与之相违的事物，这怎么样呢？
སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་
由于在声等一个有法上，常与无常等相违不能共存，
འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ།
所以不错乱于相违的量从各方面来看都不可能存在。以正理正确成立的就是那样安住，而仅由经教所说并不确定如此成立，
བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为作者的欲求可能有错乱。
དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི།
因此，虽然声常等经义在实际上丝毫不成立，你却因自己的欲求而自以为能将其作为基础而安立，于是说了这不确定的言论。
གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་།
所作性等因在声等有法上，必定损害与自己所证无常相违的常等，
སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་
而且，能证明声绝对不是常，但经教无法证明声稍有常性，因此在以事物力量证明声无常的场合，
རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷།
同时成立常与无常这样的相违毫不存在，因为从各方面都成立为无常，如火的热性。
ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།
或者说：事物力量能够显示经教的相违，而经教不能证明正理的相违，虽表述方式不同，但义理相同。


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ།
如此，那些如正理派等没有正确理由就承认经教，然后宣称以具有此经教来确定三种所量对象，这是极愚蠢的标志。
རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ།
若能通过正理判断的对象由正理成立，就应当了解与之相违的经教不是正确经教，经教不能随意破斥正理。
ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ།
由于一般经教义理可能受到事物力量的损害，所以被正理损害时应舍弃经教，而不能因经教有损害就舍弃正理，
གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ།
如同治愈疾病杀死疾病，而不是杀死教导准备治疗的医生一样。
དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ།
因此，若不被自心过失所污染，而能通过正确理性之道如理确定前两种所量对象，则不应承认与之必定相违的经教。
གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་།
第三种对象依赖于正确经教而非正理的运用对象。
དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི།
事物力量的正理在二谛深义上也应越来越深入，随顺乘次第而完全进入四依的方式，
ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ།
仅仅以片面的智慧眼舍弃大乘经教的人在浊世中很多，
དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།
这些人虽然挂着大乘的名称，但不能称为宣说大乘正理者，只是自我傲慢而已。
གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན།
若想：即使有量损害也不应舍弃，因为是自宗经教。
རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ།
虽然"自宗经教"不成立，但对执着习气坚持追随的人，正理有何用？
གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ།
将被教派魔所控制的人引入道路，暂时连大德们也认为是困难之处而予以舍置，更何况普通人？
འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་
然而，由于对诸大车轨无垢理路如理观察，智慧之光越发增长，从而能够品尝佛陀深意法甘露之精华，
རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ།
所以通过四正理如理观察，生起四依，直至乘的次第究竟，圆满智慧之身，成就智慧之眼。这是附带所说。
གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན།
第二，其中无常是所损害者，而说是虚空功德是能损害者，虽然不是这样，但若证明无常后遮破虚空功德，
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན།
则因为败坏了自己所承认论著的义理，所以虽然所证场合与虚空功德等经义无关，但对所证的成立有害，这该如何？
འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ།
若无关而经义有害，则一切所证都将被各自众多存在的经义所损害，
ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为仅凭经教文句就能障碍事物力量。
གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་།
即使其他一切不损害，若想自己所承认经义会损害，
ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།
那么由于经义的一部分如遮除嗅地功德等对无关他法的损害也使所证不成立，所以连一个所证也不可能成立。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷།
若问：虚空功德和声有关联，是其属性，因此就能损害所证无常，
དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་
并非如此，因为此处所证与关联与否是指因与所证间不可或缺的关系，
རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་
所有立为因者，各自对照自己的所证，若无关联则不能证明，有似因过失，
འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་
若有正确关联则能证明，具有功德，是正确的，因此只需考察这点，
གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷།
而所谓其他关联，在此处不需考察。
དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་
即使如此，如无实物则无常不存在一般，虚空功德不存在则所证声不存在的关系，
འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་
于此并无量所了解。对虚空功德的损害，于此只是对主张如此的论著造成损害的
སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་
过失，对正理义并无任何损害。因此该因与经义不符，
གཞ༷ན་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་
这与该因否认其他嗅地功德相同，所以虽然损害这类经义，
རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ།
但正确因不能证成所证，这是不对的。
ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ།
或者，所证指声无常，虚空功德不存在则声无常也不存在的情况是不存在的，
དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ།
因为它是其相反，如同热触不存在则冷触不生起的情况不存在一样。
དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ།
因此，这无关的事物怎能损害已被量成立的因？
མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ།
如同已成立火是热的，冷不能障碍一样。
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ།
第二，遮破自宗认为经义一切皆为当下所证之主张，分为：宣说前宗，及破彼义。
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་
首先，《集论》的某些注释者这样说：由于论著已被自己承认为量，
བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ།
所以论著中所有显示和宣说的内容在该场合也都必须作为所证，
དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།
若与之相违，则该因也会破除自宗，因此成为过失。
འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་།
这派认为在事物力量场合以经教为能立，
རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་
虽然不是说要证明该因与经教一切义理相同，
བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ།
但认为不应用与论著中所欲证相违的因。
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ།
第二分为：喻因不成之宗过，及说"自"字无义过。
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ།
第一分为：立出过，及破彼回应。首先，
རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་
论辩者自己所欲的当下对象才是因所证，
བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན།
而非论著中所见一切皆须成为该场合的所证。若是这样，
ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ།
则按此理论，说喻和因不成立也将成为宗，
རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་
因为不仅将自己当下场合所欲证视为所证的完整定义，
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར།
而且将论著的一切义理都执为所证。
དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ།
如果这样，某些论著中也陈述喻因不成立，那些也将成为所证，
ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།
因为无论如何都成为论辩者的所证。


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན།
不能承认，因为不成立的东西任何人都无法证明，即使确实不成立，若掩盖过失而用欺诈手段努力去证明，这样的论辩者怎能称为说理者呢？
གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།
此外，虽然无过失的论著中没有直接将不成立的喻因列为能立，但不成立的喻因在某些场合也成为论著的所诠，
གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།
当佛教徒对数论派立"声是无常，因为是所作"时，对那能立而言，既无成立的遮除，又有推断欲求，且又是论著的义理，因此将成为论辩者的宗。
དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ།
若如此，则所证与能立的定义将混乱不清。
གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི།
第二，考虑到普遍提出的过失所确立的义理，即最终唯有论辩者所欲才成为所证之理，破对方回答：
གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
若问：即使是论著中所说的义理，也不会将所说的能立，如不成立的喻因等，成为宗的过失，
ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
因为宗的定义中说"所欲"一词的遮除功能已排除了这点。
ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷།
按照你的观点，由于主张论著的一切义理都是所证的逻辑，所得到的结果不仅仅是词语上的排除。
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་།
若如词语的遮除功能那样，唯有论辩者自己的所欲是所证，则可如此成立，
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།
但当主张论著的一切义理都是所证时，以义理推论，论著中所说的能立也必然是所欲证的。
དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།
若承认这点，有何过失呢？若认为在某些场合它就是所证，
རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ།
那么自己场合中立为能立的也有对他人再次需要证明的情况，因此一切能立也将成为所证。
འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི།
此处对方不说"唯一"一词排除能立，而说"所欲"，
ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ།
是因为"唯一"一词能排除一组推理中的能立，而不能排除该理论中论著所说的能立，所以不说，
རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ།
或者，在《决定论》中说了系词就无过，但也说明不能阻止由正理所得到的结论。
གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷།
若说：像这样不成立的喻因，论辩者不欲证明，故非所证，
ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་
现在，论辩者自己的所欲变得最为重要了，所以即使是论著的义理，
རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་
当论辩者自己不欲作为场合所证的其他法也不想证明时，
བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ།
那么，损害不是所证的其他经义，对因及其所证有何相违？
རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།
因为正确因对其所证确定为相同而不依赖经教。


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་།
因此，总的来说，认为"承认自己所接受的经教是量，不管与之相违或有害，都不必理会"的论辩者是随意破斥者，这样做极不恰当；
ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ།
当以事物力量证明经教所说的任何义理时，仅通过正理观察因与所证的关系，并将其很好地确立，就足以成立该所证，而无需依赖经义。
དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ།
如此成立后，对于同一义理前后相互矛盾的正确经教是不可能存在的。
གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ།
而那些由于随顺所化机的心智层次而显现为相违的了义与不了义经义，通过所依基、目的和有害于字面之理的方式，无相违地进入究竟义理的方式，应当如诸大车轨已经确立的那样了知。
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ།
第二，说"自"字无义分为：抛出过失，及破除解释过失。首先，
དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་
若在事物力量观察的场合，论著的一切义理都是宗，而不仅仅是论辩者自己特别提出的欲求，
ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་
则由于具有超出宗的定义之外的义理，
ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་
在宗的定义中说"自己"这个词也将变得无义，
རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
因为不会有任何遮除功能。
གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷།
第二，若说：不会无义，因为说"自己"一词是为了表示舍弃不欲的论著义理，而取自己所欲并承认的义理。
འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ།
那么，对于是否由自己所欲而行动的怀疑从何而来？
བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ།
因为无论欲求何种论著，都必定是论辩者自己行动，对此说"自己所欲"能遣除的怀疑谁会有呢？这是不可能的。
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་
如何对待论著的欲求行动分为利根和钝根两种。首先，利根者
བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་
如果论著所说义理未被量所遮破，则依自己欲求而持取该论著，
རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་
有什么理由能阻止呢？
ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་
若知道该经义被量所遮破，即使知道这点，
གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་
仅凭他人的言词，有何理由会相信该经教而行动呢？不会的，
རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ།
因此不可能对论辩者自己不执持的欲求对象产生怀疑。
རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་
那些钝根论辩者，过去也只是因自己欲求而执持先前的宗派，
རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ།
没有通过正理获得确定的理由。
དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་
如果他自己欲求，日后何以不能持取其他宗派呢？
འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ།
因为只取决于欲求而已。
དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་
因此，若不是自己所欲而是被迫所欲，就像国王的命令一样，在宗派场合的所证不可能有这种情况，
དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
那么也不可能因此产生疑虑。若无疑虑，在定义的组成部分中加上无遮除果效的词有何用？这就成为无义了。
གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན།
若想：虽然自己没有欲求，但也有为了他人而持取他人宗派的情况，
དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ།
这种情况只是为了嘲弄对方而成为游戏，不是以事物力量如理争论。
དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།
即使在这种场合，自己所承认的所证就是所证，因此在那种场合也不会成为自己不欲求的。


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ད༷ང་།
第三，总结：了知损害与当下所证无关的其他经义不会损害当下所欲对象，
ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་།
以及了知虽然承认经教，但该经教的一切义理并非在当下场合成为所证，
དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་
若是那样，就意味着所证无穷尽，
ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་
为了消除认为经教一切义理都是当下所证的错误见解，
ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷།
在《集论》中说明宗的定义时说了"自己"一词。
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན།
第二，破斥对"自己"一词意义的其他主张，分为：宣说所立和破斥所立。
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་
首先，《集论》的某些其他注释者说："自己"一词是指：完全舍弃外道与内道等不同教派所作的差异作为有法，
རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་
而是为了执取对双方论辩者都极为共许的有法，
ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ།
所说的"自己"一词。
གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
第二分为：显示不合理的过失，以及破其回答的差别。
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་
首先，仅仅因为是双方论辩者观察同一有法的场合，
གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་
对双方都共同极为共许的所依有法就已由义理成立，
གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་།
已了解基础不成立者没有人观察其差别，
གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ།
甚至连牧女都共许且已成立的义理也没有争论。
དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་
如此，极为共许且已成立的有法就是宗，
རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་
而对于各自不同欲求所观察而成的差别事物，
བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷།
不会成为争论的所证。
མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ།
总之，仅仅独立的有法不是所证，
དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་
因为必须由某种法来特征化才能产生所求了知，
ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་
因而不执持所求了知有法或总体义为因所证，
རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་།
怎么会执持仅仅极为共许的有法为所证呢？因为不需要证明；
སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ།
而且已经承认各自欲求因各自被排除而不是所证，
མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་།
并且不可能设立"无常声是有法，是无常"等；
མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་
若不将不一致的欲求作为所证而争论，
ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ།
那么欲求相同者之间争论就不可能发生，因此无法确定争论场合的宗是什么。
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
第二分为：量已立有法相违破，及破除未立自相的答复。
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་
首先，若问：通过说"自己"表明自己所立的义理已被量成立，
གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ།
以此说明双方都共许的仅仅独立有法不是所证，
ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷།
因为是要新证明给对方的，所以"自己"一词是要排除对方已成立的有法，
དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་
这不对，因为通过说"所证自性"以及系词"唯"或"仅仅"等词，即只显示自性，
གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་
就能够了解已成立的不是所证，
དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
在已了解此点的情况下，再次为此义而说"自己"一词就变得毫无意义。


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་།
若不承认"自己"一词是为了遮除已成立，那么若有对某所证早已成立，
སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་
以及已表示为能立自性等的疑惑，
བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་
那么说"向他方展示为所证自性"这样的自性和系词两者，
རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ།
就具有遮除的功效了。
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན།
第二分为：遮除词无意义，及此类过失非宗过失。
དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན།
首先，若说：说"所证自性"是为了遮除"胜义"等未成立的自相为所证，因此也有各自遮除功能，
སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་
由于论师早已说明一切比量都唯有共相为对象，
ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་
因此在解释宗的定义时，即使没有明说"无自相不是所证"，
ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ།
对于宗而言也没有丝毫不周遍和太过周遍的相违，
དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为这样的宗是可能的，且在心识中也可能无成立遮除。
གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན།
第二，若问：如果将胜义等未成立的有法作为所证，有何过失？
གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ།
答：自相未被量所立者不能证明。再问：为何不能？
དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན།
答：当执为有法时，无论立何因，在同喻上都没有随行故。
རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ།
没有随行等，这不是能立的过失吗？
ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ།
后支分，即能立的喻和因本身的问题，不应认为是宗的过失，
ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为宗的过失是依宗自身而安立的。
སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན།
若想：因有过失的能立不能成立宗，所以是宗的过失。
སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་
那么，若如此能立的过失也成为宗的过失，则因和喻等的过失也
ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷།
将成为宗的过失，
སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷།
因为那一切有过失的能立都不能证明宗，因此它的过失损害宗故。
དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ།
由此，对正理派而言，当立"声是无常，因为是所量"时，"声是无常"将不是正确的所证，
གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为应当认为因不确定的过失导致宗有过失故。
དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་
因此，宗的过失是不依赖后支的过失，而是与宗自身本体有关的过失，
ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷།
这才是宗的过失，其他能立的过失不是宗的过失。
དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་།
例如，仅从立为所证时就不依能立而成为过失的，如"声非所闻"的宗与现量相违，
ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་
以及"等"字表示如"我母是石女"这类与自语相违等，
དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ།
这些仅从立宗时就成为过失的情况一样。
འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ།
这一段，前宗似乎是在解释为：说"自己"一词是为了理解一般自相不是所证，并显示其不合理，这种解释似乎有些不妥当。
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་།
第三，宗的定义分类摄略的必要，分为：正行和断除争论。
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།
第一又分为：从遮除方面显示为五种，及从肯定方面显示为一种。


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ།
第一，"因"是指因相，梵语"因"（hetu）一词通常指因，依具体场合也译为因相，
བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为它是使所证被了解的原因。
དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ།
如此，因相与"等"字所包含的喻，
དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་
如此，不依赖能立支分的定义所应遣除的过失，
ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་
为了遣除宗自身定义的过失，即不周遍和返过来的太周遍，
ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
所以说明宗的定义具有五种特征，
ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་
如何呢？"自己"、系词、"自性"和"未遮除"这四者
ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
是用来遣除返过来的太周遍，
ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ།
即遣除非宗的其他如论著作者的欲求对象、不成立的能立等为宗的情况。
འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ།
而"欲求"一词是用来遣除虽是宗但不符合宗的定义的不周遍情况，
དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为遣除"未明确表述的欲求所证，所立的因是否能证明"的怀疑，从而表明它是宗。
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར།
第二，基于能排除异类的定义，在《理门论》中，
བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།
说明了"承认为所证"是宗的无过定义，
རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།
即论辩者承认为推理欲求对象，或欲求作为当下那些因所证的，仅此就是所证的定义。
ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན།
若想：如果只有这一个定义是宗的无过定义，那么怎么能具足五个条件呢？
བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ།
为了对所证义理不生错解而能很好地领悟，仅此足以表明宗无过失，
བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
因为具有五种任一所遣除的情况，智慧论辩者就不会欲求作为宗的适宜性。
ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་།
怎样呢？如"声是眼所取"等被量所遣除的宗，因为直接有能害，所以不应承认为所证；
ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
而对于余下的已成立等四种情况，因为宗的定义不适用，
གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་།
因为已成立的不能用因再次证明，
སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་།
若非当下因的功能所及的对象也成为所证则太过，
གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་།
对所立能立者即使未直接说明也成为所证，而非所欲对象成为所证则无意义，
སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་
若以非当下所欲而是论著一切义理作为对象，则以事物力量所立因难以成立所证的理由，
བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷།
所以那四种所遣除没有适宜为宗的特征，因此论辩者不会承认为所证。
དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་གནད་གཅིག་སྟེ་
因此，虽然为了避免愚昧论辩者产生的怀疑而说为五种，但实际上要点只有一个，
རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་
如同所谓"详细解释和提及要点就能理解"的例子，
སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་།
一般来说，一切论著的文字也都是以详略多样的方式存在，
ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་
特别是对于依赖文字的愚者，即使是一个义理的定义，显然也需要非常多的遮除，
ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།
就像外道建立六种关系定义和六种量等，但仍未穷尽一样。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
第二，断除争论：《理门论》中所说的"承认为所证"或"欲求"，对智者们而言，通过义理的力量，如果是因所证，就是为了对所要证明的对方成为推理欲求的对象，
གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་།
因此可以理解为无成立和遮除，并且是论辩者自己的欲求对象，即使允许具足四种遮除，
འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ།
若"欲求"一词能不必说"唯"而表示其遮除功能，那么在《集论》中也不需要说，
དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།
而若需要，则在《理门论》中，"不成立的喻因也是所证吗"这种怀疑不会被该定义排除，因此应该说"唯"这个系词。
ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་
虽然在《集论》中通过说"自己"和"欲求"等词确实能够理解唯有所证的含义，
ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་
但因为在《集论》中说"所显示"时没有用三时来限定，并使用了动词词尾与这些词关联，
ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ།
所以会产生这样的怀疑：虽然现在不欲求为所证，但未来要成为所证的不成立喻因也是所证吗？
ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་
就像说"要观察提婆达多到来"时，不能仅仅确定为"提婆达多到来是所观察"，而会认为是说"提婆达多将来到来是要观察的"一样，
གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་
因为无成立遮除且自己欲求作为对象之后才成为所证，但会怀疑从现在就成为所证，
དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
因此为了遮除其他时间如未来将成为所证，而当下却是能立，所以所证定义太周遍，为了遮除此义而说"唯"字。
སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་།
如当立"声无常，所作故"时，对于"因不成立"的回答，必须证明"是所作"，
རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ།
但在根本立因的场合不欲求它为所证一样。
འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན།
若问：那么在《理门论》中为何不需要那种遮除呢？
ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ།
梵语"iṣu"欲求的词根加上"kta"后缀，然后"u"是后续音，"k"是标记词义所以去掉，"ṣ"变为近喉的"ṭa"后引申，形成"iṣṭa"，
དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།
如此，"欲求"词根加上"kta"后缀，在《集论》中不是能够遮除将成为未来所证的成分，因为受连词影响如前所说。
རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ།
在《理门论》中"已成为欲求"的词语，遮除功能成为自主性，因而成为能够理解的要素，
ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ།
如同"提婆达多已来"一样。
དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ།
因此，该词能够遮止因不成立等为所证，不需要加系词。
འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་མངོན་ནོ།
此处虽有否定肯定词语相反不同的译法，但解释义理的方式似乎相同。
ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ།
因此，"自己"一词不适合表示极为共许的有法和自己欲求而行动等，所以也不应解释为具有其他义。
ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།
"又"字的意思是：不仅将"自己"一词解释为"论著一切义理不必成为所证"的含义是合理的，而且看到其他解释有损害，所以此处解释唯一成立，这是其意义。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ།
因此，"自己"的意思是论辩者自身所欲求的当下所证以外的不是所证，
ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།
即不依赖所承认的论著一切义理，而仅仅是论辩者自己欲求成为所证者，这才让人理解为所证自性。
དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་
因此，即使那些论辩者不欲求成为当下所证且与之相关的论著作者所欲求的虚空报酬等，被所作性这样的因所损害，
ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་
但无论如何都不会损害因对所证的证明，
སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ།
因此声无常和所作性这样的所证和能立就是无过失的宗与因。
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད།
第二，解释相违分为：略说和广说。
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ།
第一，按照《量论》中说："现量对象及比量，信解共许对自依"来解释：
དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ།
如此承认为所证也应该未被现量和比量两种量所遮破，
གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ།
因为是因力所及的对象。
བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན།
若问：若被遮破，为何不适合作为所证？
གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་
因为因是为了消除对所证的怀疑而说的，
ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་
由于已知被量所遮破的有法不成立，
གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།
因此因的所依不适合作为所证。
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད།
第二分为：解释相违义的本质，以及以相违的例子说明方式。
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད།
第一分为：说明何种能遮遣，以及对何有法相违。
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད།
第一分为：说明相违一般的分类，以及具体相违的本质。
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་
第一，若问：相违有多少？一般量确定为现量和比量二者，因此其相违也有两种，
འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་
但此处在比量场合分为事物力量、信解和共许三种，
མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ།
加上现量，被量所损害或遮破就说为四种。
དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ།
其中，承认就是相信该言词是衡量所诠不错误的工具，所以归入果相，
བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ།
若非现量所诠通过言词能被很好了解，就是从言词产生的比量，
དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་།
而且若无所诠义，具有意义的语言就不会产生，所以是依靠此而产生的果相，
མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།
若非不欺诳的言词则不确定，能诠的言词不依所诠而产生的情况已详细证明过了。
འགྲོ་ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་
世间共许是自性因，
ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ།
如"持兔者"作为有法，称为"月亮"是普遍共许的，这种应共许的自性存在，已共许也是那有法的自性，
དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ།
就像成为那种情况的火的热性一样。
དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ།
这里的"共许"并非指与世间所有共许相违就成为共许相违的意思，
གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་
虽然清净非清净、常无常等在自然世间前有各种共许，但仅凭这些并不会损害正理对象，
འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན།
然而依据世间本身观察世间名言时，
འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་
世间中普遍共许的名言规则，无论如何观察，正理也无法改变，这就是无损害的名言或不动摇的名言，
དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།
若与此相违，则为共许所损害，连同实例将在下面详细解释。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ།
第二，信解、共许、现量三种。
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད།
第一分为：略说经教与自语，及详说经教相违。
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ།
第一分为：理由、必要与例子三种。
དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ།
首先，四种相违中，事物力量的比量已经前面详细解释过，因此此处仅解释其他三种相违，
ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།
首先，承认的相违有自己的言语和经教的言语两种，但在《集论》中将其合称为"信解相违"的理由是：
ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ།
凡是言语都欲被表述为通过对所诠义的正确确定而显示所量的方式，
དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་
而对当下自身论辩者的言语和他人论著作者的言语，二者同样信任为具有真实义理，
རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
所以论辩者自己的言语和论著的言语二者都被称为"信解相违"，
དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ།
因为在事物力量场合，二者功能相同，依信任作为能立也相同，
འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།
若相违则对自己所证的障碍也相同，因此其相违只是依据承认而有，义理相同的缘故。
གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་
第二，必要性：如果言词说者不欲求自己为如理说此义的量，
དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ།
则"此是某义"这样立宗的言词就不会生起，就像他人询问时会说"我不知道"一样。
དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ།
同样，若不依靠对论著的信任，则对论著中共许的经义，也不会因为在那里这么说就认为是那样而生起观察，
དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་
这样，无论是自己立宗还是因论著中说而立宗，都是通过信任力量而生起言词，为了显示这种相同性，
རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་
就像与自己的言语相违会障碍自己的所证一样，承认论著后若与之相违，
བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་
就会损害该论著场合下自己的所证有法或所依，为了显示这一义理，
བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ།
所以这种论著相违与自语相违一起解释，
དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ།
因为若无事物力量，虽然欲求为经教，也没有比自语更有力量的理由，
ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ།
为了了解它仅仅是承认者认为"是真实的"并信任的言词而已。
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
第三，依信任力而取经教为能立的方式与自语生起的方式相同，因此对这两者的例子也显示为相同，
གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།
如说："无具所量义的量"。
དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།
若问：这如何作为例子？
གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་
若无正确衡量所量的量，
བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷།
论著和自己的言语就不应显示所量，
ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷།
因为那些言词无法无误显示义理，是因为自己承认"无一般不欺诳的量"。
དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ།
然而，该例子对于自语相违是清晰的例子，即直接例子，
ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།
而对于经教只是显示一方面的例子，如刚才所说。


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ།
若问：那么经教相违的直接例子是什么？即承认前后世和因果的经教后，却主张未来布施等善法不成就安乐、不是安乐的能立这类说法，
དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为这样的宗被所承认的经教所损害。
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ།
第二，详细解释经教相违分为：正行、断除争论和摄义三种。
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག
第一分为：所量二者经不损害，及第三者正经相违转。
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད།
第一分为：由量未定虽相违仅障碍，故有量分为能害者。
དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།
第一，经教相违本身：直接适用于将第三种处所的义理立为异宗的情况，而对前两种处所，虽与经教相违，但获得以事物力量相违的名言，
ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་
因为对于不必依靠经教才能了解，能由现量比量所衡量的事物，
ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ།
如果没有正确的正理确定而与论著中所说相违，
དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་
例如，承认正理派经教的人立"声是无常，因为是所量"或者"所作"等，但对其义未生如理确定而仅是认为正确时，
བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
虽与论著相违，但论著并不一定损害自语，
དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་
因为那时自语和论著的言语二者互相功能相同，
འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ།
因此会生疑"何者正确"，而不会一定确立其中任一方，仅成为互相障碍，
དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ།
例如像说"我母是石女"的自语一样，
རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།
那种自语相违使得无法确定是母亲还是石女一样。
དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་
因此，即使带着真实执着承认论著，
ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ།
仅仅说为自语本身的能立，而非仅通过言说就有成立所证的能力。
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་
第二，如此，当自己所承认的义理与论著中所说义理的宗相违时，
དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་
在这两者中，哪一方有事物力量的量，
གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ།
它就成为损害其他相反方的能害，
བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།
确定相反方不成立而自身成立。
ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་
如果不是这样由具量损害无量，而是认为一味地经教就是能害，
ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་
那么由于一般经教所说义理大多也可能存在离开正理的宗，
རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་
因此与仅自语功能相同的经教，对如实立义的比量，
ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་།
请说它如何能损害？
རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ།
以正理破斥非理是合理的，而说相反则是不智者的自相。
རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན།
若想：自语与论著不同，因为后者是经教。
དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ།
若经过观察不清净，则如何能成立为经教？
འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ།
因为是具有错乱的作者的言语，所以仅就言语而言没有任何差别。
དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་
因此，无通过观察清净的特殊信赖，仅以真实执着而执为经教的那些，
ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ།
仅以获得"经教"之名就是量的说法，已经前面遮破了。
དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།
因此，对于由事物力量正理成立的义理，经教永远不会损害。


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན།
第二分为：确认经相违的适用对象，及故需别立的说明。
དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་
第一，对事物力量正理的对象，经教不是能害，且正理应清净经教，因此，
དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་
如果先进行考察后承认为清净的经教，
གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་
然后对极为隐蔽的所量按照经教而观察者，我们承认有经教相违的过失，
གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ།
而不是其他情况，因此先考察后承认经教者，对于以正理成立的内容，自己的经教不会损害，
དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།
而先承认经教后以正理考察者，会产生与自己经教相违的过失。
གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་
第二，若承认经教则应依赖它，因此对与经教相违的宗，经教能损害，故
ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་
因为依靠经教推断所量，
རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་།
虽然承认经教为量不是异于比量，
ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་
但为了显示经教对象是极为隐蔽的特殊性，
རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ།
所以将经教相违与比量相违分开。
ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ།
如果不是这样以对象而分别安立，则不合理，
འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷།
因为应成所有比量都要分为"果相、自性相、不见相违"，则太过，
ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ།
或者将信解比量另外分开就成为无意义了，而不是都称为"比量相违"。
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན།
第二，断除对经相违的争论分为：别说自语有意义，及承认经亦非皆能害。
དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།
第一，若问：《理门论》中如何将"我母是石女"等自语相违和信解或经相违的例子如胜论师证明声是常的不同例子分别说明？
རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་
自语与信解分别安立，
ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ།
虽不依经教，但为了了解仅自语也能障碍立宗，
བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་
因为使所证不如实成立的障碍，无论是自己承认的言语还是经教作用相同，
གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ།
所以合并或分开都不相违。
གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་
第二，若问：因为论辩者已经承认论著对一切所量都是量，
དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷།
所以对与之相违的一切事物，论著都是能害？
གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷།
若论辩者不欲求该经教，它对那所证也是能害吗？
ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་གནོད་ལ།
若是，则佛教经教对胜论师证明声常也有损害，
མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་
若不是，则虽承认也无损害，
རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ།
所以对正理能断定的对象，无论承认或不承认，经教都不会成为能害。
གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷།
若说：因为先前承认过，若与论著相违就是论辩者自语相违所损害。
དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་
那么如前所说，自语与论著相违无能力差别，
རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།
仅成为对论辩者言语的障碍，而不能损害，如前所说。


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་
若想：因经教是量故能损害。若无成立为量的理由，仅凭人的欲求而作为量，仅说"它是量"就成为量，
བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ།
那么此论著将成为完全圆满的量，这真是太奇妙了。这是嘲笑之辞，
དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་
若不依据事物的义理是否正确或错误而存在，仅仅执为量就成为量的话，
རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ།
那么自语也会成为量，因此不可能有一个所证不成立的情况。
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ།
第三，总结分为：分别说明需要和不需要经教，及观察能立经教。
དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་
第一，事物力量正理的对象经教不能损害，因此
ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་
对于由二量的正理所极为共许的义理，
བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ།
即使不执取论著为能立而舍弃也无过，
ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་
而对于极为隐蔽者，若不欲求论著，
ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
对该对象的观察就不会转起，因为不可能有其他的衡量者。
གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད།
第二分为：说明不应为能立的经教，及应为能立的经教的差别。
དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་
第一，对于显示极为隐蔽的经教，考察是否欺诳大多是
ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་
考察经教自己的文字前后显隐是否相违，
ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་
经教对所诠义不确定显示就是说相违，
དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་།
那就像例如：吠陀中承认贪嗔等为非法不善根，
སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ།
而又承认仅以水浴就能清净那些非法一样。
དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ།
这是因为沐浴与非法之因三毒不相违，所以它如何能净化有身者内部的罪业？
ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ།
因此，从沐浴中欲求法的经教对极隐蔽对象不能成立为无错误。
ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་
而戒定慧依次能损害烦恼所生的恶行为、其因周遍缠缚和其种子随眠，
དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ།
所以将它们显示为非法对治的经教就像具有正理一样。
གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་
第二，对于现比二量所见即能证明的和不见即不能证明的极为隐蔽的义理，
ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་
任何经教如何显示这些，依次
རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་།
显示正理能断定的对象则由正理成立，
གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་
解说第三所量处所时，任何自语无损害的论著，
དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་
若是由三种观察清净的，
གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་
因为应当执为无误衡量第三处所义理的能立，
ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་
所以依靠这种经教，对极为隐蔽的所量能转起"是这样和这样"的观察，
ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
而不是一切所谓的经教都可以。


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན།
第二，关于极成相违：说明极成相违的本性，举例说明其意图，及极成相违单独分类的意义。
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད།
第一分为：能违极成的本质，及它如何遮破的方式。
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ།
第一，在《理门经》的自释中说："由于是不共的，比量是不存在的，与从言词产生的共许相违的意义结合，如'持兔者不是月亮，因为是实有的'"。
དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་།
这里"持兔者不是月亮"被世间普遍共许为月亮所遮破，
རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ།
在《理门论》中说："人头盖骨是清净的，因为是有情的部分，如法螺"，这也被人头盖骨不清净的共许所遮破的例子。
དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ།
主要立前一例子及其因相，详细解释"由于是不共的"等的意思：
ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན།
首先，此处的能遮"极成"是世间一切共许，还是说极成遮破后宗不成立的方式是与比量相关的呢？
གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ།
不是仅仅共许，此处"极成"是仅随人的欲求而关联，
དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་
不依赖于其他而运行的随欲言词的所诠，
དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་
由于对一切义无法遮止，
དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་
因为无法说明对该义何种词语运行或不运行的理由，
གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་
是无损害的言语或言词，
སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་
是由于众人欲求如此，通过自身经验而产生深刻确信的分别念，
ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་དགོས་ཏེ།
甚至不需要怀疑，
དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ།
因为通过自身经验已证明：对任何义新立名称时，无论安立什么适合作名称的词，都无障碍地能够自由施设。
འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ།
这里是以"众人信任"为说明基础，即对无论施设何种名称都不会阻碍施设的无损害言语。
ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ།
如何呢？因为对一切义而言，都适合用内心所欲求的言词来表诠。
དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་
这是什么原因呢？因为仅从施设言说者自己的欲求关联而生，
རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ།
就像石子的排列完全取决于排列者的自由一样。
དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་
因此，存在于分别对象中的任何义，从言说而产生，
ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་
即以了解和表达的方式在心境中产生，而不依赖于其他外在自相的法，
སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་
对此用"从言词产生的共许"这一共许之词来表述，
གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ།
而共许并不仅仅是指已经为言词所共许的意思，
གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།
仅仅是"应共许"，这在一切世间如此安立或成立的意义，也是言词共许可能的因，因此安立"共许"这一名称。
དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན།
若问：未直接共许的说为共许不合理吗？
མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་
不是不合理，因为现量和比量等的所量对象本身遮除非自身的他者，
འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ།
也说"被衡量者现量等所遮除"，将有境的词语增益后表述一样。
དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།
因此，这种应共许就是此处的能遮除者。


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་
第二，凡是依靠分别对象之义而产生的言词，都因自己欲求而运行，
མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་
所以不能遮止其不运行，无论是已经做过这种约定，还是未做过，
དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ།
对于那些义，各种名称的言词都由于存在于分别境中的自性而可以安立。
དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་
因此，与存在于分别境中的仅仅义相随而关联的约定，
དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་
对于该义，无论是先前已生起，还是现在尚未施设这种约定但将来会生起的，
བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་
即成为约定的言词的可诠表性，
མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ།
这会损害那些不相容地承认不适当的说法。
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད།
第二，解释极成相违所立的譬喻意图分为：此喻为证应共许，及说明二经意图。
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།
第一，极成相违的例子"持兔者不是月亮"这样的立论，是为了表明应共许会损害的意思，
ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ།
如何呢？因为文法家们认为言词与义本质相关，所以按照他们的观点，"持兔者"就是"月亮"这个名称的所诠，而其他柱子等不适合用月亮的名称表达，
མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་
当对那些承认名称与义本质相关的人，如果问"为何持兔者不适合用月亮表达"时，极成相违就适用，
རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།
同样若说"持兔者不适合用柱子表达"，也应知道这是相似的，这是通过义理暗示的，
དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི།
而且，虽然在现在人的心识已经建立名义关系并执取后的认知中，似乎只有自己的名称能表达而其他不能，但这不是实体的关系，
རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ།
而是分别念的关系，而分别念的关系仅依赖于欲求，所以无论与哪个名称关联都是适合的。
གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ།
如果有不适合的，就像"持兔者不适合用月亮表达"这种说法一样了。
དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་དེ་འདོད་བཀག་པའོ།
因此，对义"持兔者"否认了欲求。
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན།
第一分为：表述所立及显示非理。
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་
第一，若论辩者因为已承认自方的论著，
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་
因而执取论著的一切义为所证，
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་
对于论著义的一部分，
དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་
即使宗或因极大损害它，
གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
也会成为因和宗的过失吗？
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན།
第二分为：比量对境不违经，及故虽相违仍能立。
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན།
第一分为：对立违经说出过失，及明违经不违对境。
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག
第一分为：说明过失及破除回答。
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་
第一，比如以所作性因成立声无常时，
སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་
对于承认将声音说为虚空德性的经教的观点，
གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ།
此因遮破经教所说的虚空德性，因此那个因和宗相违吗？不是的，
བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ།
因为所作性与无常不相违，所以与其他虚空德性相违并不使当下的因相违，
གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་
若如此，那么所作性因与你们论著中所说的香味地德性相违，
བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་
或者因为反转的缘故，通过那方面，
གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་
为何此因不成为与论著义相违的因相呢？
ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།
这是提出极不合理的应成。


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ།
这种过失成立的理由是：认为所作性与常性相违，所以与常性的虚空德性相违，
དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ།
同样，触是风的德性、色是火的德性、味是水的德性、香是地的德性这五种与常性相违的道理也相同。
མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ།
既然相同，就不能因为所作性与经中所说香是地的德性相违的理由而称因相违，
དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་
正如无法说明这是相违的理由一样，声音上所作因相违的理由也只不过是因为经中说常性为虚空德性而已，除此之外找不到其他理由，
སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ།
所以地的德性与常性相违和虚空的德性与常性相违这二者总体上只是相等而无差别的意思。
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ།
第二分为：以正理遮破回答的特点，及摄要其义。
དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ།
第一，若说：地的德性是香的法，所以不是声音场合的考察对象，
བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷།
如同在瓶子上不必考察毛毡的特性如棉线等一样，所以考察与其相违不相违是不合理的。
སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ།
这种非关当下场合的情况在其他如虚空的德性等也相同，
སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为在考察声音是常还是无常时，虚空德性如何符合当下的场合，不必考察它。
གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན།
若想：是虚空德性就必然是常性，所以符合当下场合。
གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་
仅仅从空间中发出声音，是具足事物集合且在声音生起时对声音本身无障碍的方面上安立为虚空，而成为单纯虚空本质的声音是不可能的，
ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ།
所以你所希望的虚空德性，论辩者未在共同所见上成立，因此它不符合当下场合。
ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ།
若说：虽然经中说香是地的德性等，但没有说它是有法声音的属性，
སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན།
而在这里执声为有法时，因为经中说虚空德性等是声音的属性，所以符合当下场合。
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་
香是地的德性也是经中所说的，
དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་
若损害它，就是损害论著的义理，
དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ།
那么它为何不成为此处的相违呢？
གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ།
因为二者都是经中所说，除此之外无法额外显示因损害虚空德性而声音不能成立为无常的正理，所以是相等的。
སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་།
在此处，关于所作因如何遮破地的德性，有些说"遮破有法香上地的常性德性"，将常性作为特点，
ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་།
有些说"遮破有法声音上的地的德性"，
རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་།
有些从"若依正理推导则必须成为常性"的方式显示损害，
སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་
有些通过"如同无法证明地的德性与所作因相违，同样也无法显示声音是虚空德性与该因相违的正确正理"这一要点显示过失等，虽然在诸多注释中有各种关于正理适用点的理解方式，
མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད།
但追根究底并没有太大的要点不同，
གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།
无论如何，理解这里提出应成是为了显示对方的言说无关联，这一点很重要。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་
若问：如声等有法的属性，"等"字所表示的那些分殊与共相，既然成为经教承认者所要证明有法的能立，
ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷།
为何论辩者必须欲求将其作为所证而说呢？
དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་
这不合理，因为在对论者询问能立的某些场合，
རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་།
论辩者会将其作为所证而欲求，
རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་
了知论辩者这样欲求所证是他所承认的欲求，
དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི།
是通过直接言说和场合的意义了知的，
དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་
而仅从推度欲求的能力无法证立所推度特殊果，
རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
因为因能立果是错乱的。
དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་བླངས་བཞིན་དུ་
如此在没有了解方式的情况下，强行将对方自己未承认的，
ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི།
说"你欲求这个"，由对论者向外安立在他人之上，
གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།
这明显如同自在天的行为，
རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་
明显显现如同王族等有权势者强行命令他人不愿意的事情，
རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།
而非是说正理者考察真实性的方式，这是其意思。
འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་
这种"论辩者欲求"能够了知的合适场合或语言表述，
འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་
无果相而表述的那个，
བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་
在没有能推测所证欲求的标志时，
ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་
对论者认为对方的欲求受到他自己的宗和因的损害，
རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ།
这将由自身的错乱而受损害，
འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为执取无关联的观察。
གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ།
第二，若损害当下场合所证与无则不生的义理，则障碍该所证的成立，
སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ།
如同声无常中的无作性和证成解脱中承认有我一样。
མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་
即使损害非无则不生的其他异义，
གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་
怎么会损害其他当下场合的所证呢？
གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
无法产生任何障碍，因为无关联。
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ།
第二，区分经教能损害和不能损害的对境分为：第二所量无需经立，及正确经教能衡第三。
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་།
第一分为：正说和断除对此的争论。
དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་
第一，比量运行于自己的行境时，
ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ།
说它丝毫不依赖经教，
རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་
因为那些能由正理抵达的，就由正理自身决断，
ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་
而不需要经教来证立和否定，
རྗེས་དཔག་དེ༷ས་གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི།
所以由比量所成立的，仅由那就很好地成立了，
དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་
因为事物的法性永远不能仅凭言词而变成其他，
རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་
因此当比量考察自境时，
བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
不依赖是否与论著相违，
རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་
因为若由比量量成立则不需经教，
མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།
而未成立的，经教也无法证立。


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是您要求的完整直译：
因此对于那些刚开始仅靠自身能力无法进行深入彻底分析的人来说，依靠正确经典的指引，产生无误的推理，能够通过推理进行判断时，就应当用推理本身来考察，而不需要用经典来证成，更不必说与推理相违背的经典不能作为证明。因此，对于细微的无常、无我等通过推理能够证成的事物，当通过修习正确经典而使智慧得到增长时，凭借自身智慧的力量，通过依据事物本身力量的理论来证明，即使对于不接受这些经典的反对者，也能成功证明。正如慈氏怙主所说："如同依靠灯光、闪电、宝石、日月，有眼之人得以见物，同样依靠无垢光明的佛陀法力，才能详尽解说此法。"这与此处道理相同。
第二，若说不依赖经典时，因持不同经典立场，由各自不同的愿望而产生争论就会被放弃，[对此回答]：当考察经典含义时，由于未将经典视为证成或反驳的依据，所以争论并非被放弃，因为这是从事物自身力量的理论角度对某一内容进行合理性的争论。
这种用事物自身力量的理论来考察经典所述内容的方法，实际上是确认某一经典对极为隐蔽对象不欺诳、是真实经典的手段。否则，若有两部内容相互矛盾的经典，如一说有前后世，一说无前后世，二者不可能同时是不欺诳的经典。因此，经过考察认定不正确的应视为伪经而非真经。所以考察是确认经典真实性的方法。在考察推理对象时，应当用事物自身力量的理论来分析，此时即使有各自的经典，这些经典也不能成为此时论证的组成部分。若成为组成部分，则推理将不能进行，一切相互矛盾的主张都将成立，这显然不合理。
第三清净经立
二、唯有极隐蔽需经立，若超此范围则过失太大
首先，那么依靠经典应当了解什么，以及被经典反驳时什么会不成立呢？当这样用理论对经典内容进行了良好的考察，对前两类对象的一切教法消除了所有怀疑之后，这样看到这种方法的人，应当通过信赖该论典而接受它。此时，如果与这样的论典相违背，就会被论典所害，因为对于由正确论典所确立的内容，认为与该论典相违是不合理的。如果相违，由于自己的智慧颠倒错乱，将会获得不当的结论。


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是您要求的完整直译成简体中文：
这也是因为在由现量和比量所量度的前两类对象中，该论典本身也不会相违，所以如果与这样的论典相违，将仅仅受到理论的损害，而不必说是被经典所损害。而当考察转向第三类所量对象时，在进行考察的场合，由于现量和比量的有效认知手段无法证明，所以接受正确论典来衡量极为隐蔽的对象是合理的。对于关乎来世的因果取舍教导等内容，不应该置之不理，而对于自己的理性无法判断的事物，除了依靠正确的经典别无选择。
这样依靠经典考察第三类对象时，应避免提出与该场合所要证明的实际属性，或者与其有不可离的关联性的属性相违背的主张和理由，而不是去考察与该场合所证事物无关的内容是否相违，否则将导致考察永无止境的过失，因为经典的全部内容难以获得，如果必须将所有内容都记在心中进行考察，将会导致过度扩大的过失。
例如，当引用"持诵无量光佛名号并生起信心，将往生彼土"的经典来证明"普通人也能在死后立即往生彼土"这一主张时，若有经典说"生于彼土者全是一生所系"之类的内容，会认为这与所证属性相违背；或者认为"获得圣道必须先经过积累无量资粮的修行道路"这种必然联系被其他经典所违背的情况，都是经典不能证明该主张的障碍。如果不能证明这些所引经典与当前经典不相违，则由于经典的阻碍，"凡夫可往生极乐"这一经典证明就不能成立。
然而，虽然说所有生于极乐世界的众生都是一生所系，但普通人死后立即生于彼处并不违背这一经义，因为生到彼土之后必定是一生所系，就像北俱卢洲人寿命必定是一千岁，死后必定生于三根本处一样。


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

这些是您要求的完整直译成简体中文：
于彼处，见到坐在菩提树王前的如来时，将获得特殊的陀罗尼和三昧，获得远离尘垢的法眼。往生彼土不需要以修行道次第作为前行的确定因，因为依靠如来愿力的力量，在临终时见到佛光明，甚至对此怀疑者也暂时在莲花苞中有着五百年不能见佛的障碍，如此说法排除了必须先获得圣道才能往生的疑虑。此外，除了诽谤正法和造作无间罪者之外有所例外，就像通过不可思议的佛陀力量，以密咒行为能在短时间内获得果位一样，修行阶段也能在短时间内完成，这是经典本身所确立的，因此不会有证明这是不可能的推理。依据经典本身，也不能证明对所证事物直接的损害，或者对必然关联的其他内容的损害，通过这样的例子应该理解经典证明主张的方法。
同样地，经典教示"以微小供品供养佛陀可获得广大安乐果报"的情况，不能证明经典会造成损害，因此这是成立的。而如经典所说"礼拜者必定转生为许多转轮王"这类说法，由于经典中说"若善根未被违品所摧，才会如此"，因此不能绝对确定，这类情况是在依据经典思考时，经典对自身所许会造成的损害等等。细致分析后，第三类对象虽然由经典度量，但经典内容是否被经典所损害，取决于事物自身的力量，因此只有具备极其细微智慧的人才能了解。
除此甚过
二、若非如此则过失过大，分为：
（一）所有考察都需经典
（二）指出特定主张需经典的过失
首先，考察极其隐蔽对象时需要依赖经典，但不必在一切场合都依赖经典，若非如此而说"一切考察皆须持论典进行考察"这种观点有何理由？实际上没有任何理由。如果一定需要这样，那么对于没有宗义、甚至不知宗义名称的牧女等人来说，看到烟就推知有火的认识将不可能，因为已经承认没有论典就不能进行考察。如果这样，烟能无谬地认知火这一事实，将被外部直接感官经验所否定。


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

这些是您要求的完整直译成简体中文：
因此，经典与人之间没有自然的联系，所以人独自出生，即与经典没有关联而单独出生。虽然刚出生时没有与经典的联系，但后来未以量度认知到持有经典的原因、知道经典的功德以及不知经典的过失。这样，尽管没有任何理由说经典不可舍弃，却因执着自己的观点，认为"这是我方的经典"而不能自主，被颠倒的恶劣宗义如同难以忍受的魔鬼所控制难以舍弃，唉！是谁将这种观念灌输到你的心中？这对你来说是一种难以忍受的惩罚性业报。
其次，即使在日常考察中不需持经典，但如果精通宗义的学者在接受所证事物时，对于所示的例子，能够证明该论典作为唯一能证明所有被宣称为该事物属性的标志，与之没有矛盾，那么这将成为正确的证明；否则，不看自己的立场而随意攻击，或者就变成似是而非的证明。
对于以事物自身力量正确成立的情况，不需要考察是否与经典相违，即使以事物自身力量成立，若有人说与此相违的经典，那么这不是真实经典。因此，在以理论为主进行考察时，需要考察并显示标志与属性之间的必然关系，而不是根据个人意愿将分类设立为某一事物的属性，因为无法确定其界限，若必须证明不与所有经典内容相违而举例说明，那么即使用标志证明一个论点也很难找到最终标准，这种证明方法是超出世间的规则，是世间不存在的建立方式。
就像依靠标志了解事物时，只考察标志与属性的关系是否成立，在证明过程中，与虚空品质等无关的其他属性，或者与该标志不成立或相反的情况，怎么可能导致所证事物不成立？没有弓就不能射箭，难道可以说因为没有抛石器就不能射箭吗？如果"所作性"能以事物自身力量证明"无常性"，那么这一标志能够证明该主张的有效证明，怎么会因为与无关的其他事物相违而使该证明的因变成有过失的呢？谁能说水因为与火相违所以不能解除人的口渴？这样的说法是不合理的。
如此，对于属于事物本身的所有类别，即使不全部举例、掌握和显示，人们仍能通过他人的言语和烟等标志无误地推断出他人具有心识以及有火等事物，有谁能够否认这一点？以事物自身力量所成立的不需依赖其他。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

以下是您要求的完整直译成简体中文：
故此违即能立因
二、若由理论成立则与经典相违也非过失，分为：
（一）违经然比量不还
（二）故而说违彼无过
首先，对于不会对自己所证主张产生错误的自性无常等以及火等因，当以所作性和烟等因来证明时，尽管有些主张违背事物实际情况的说法，如声音是虚空的品质，或烟也从蚁穴中产生等，会受到损害，但这些因不会因此而失去能够证成其所关联对象的本质，就像即使有人说火是冷的，也不会使火失去热性一样。对于已了解该因与所欲证明内容具有不可分离的关系的辩论者来说，这一因对他人也同样具有证成力，因为它建立在事物自身力量的理论上，就像手持灯能照亮暗室中的物体一样。
其次，分为：
（一）说正理
（二）遮其争
首先，若有人说："先前承认经典为量，而后述说与该经典相违的理由，因此辩论者做了不合理的事。"对此回答：不论是否说出与经典内容大部分相违的理由，若以事物自身力量的理由与论典内容相违，辩论者对论典有何过失？因为该理由不是因辩论者说出而新生成为损害论典的因，而是本质上就已具有损害性。如果说不应该在任何方面违背所承认的论典，而说出与论典相违的理由的人因为直接说出了损害论典的内容，使人知道有损害性而不对论典生起大欢喜，所以这些辩论者的过失就像儿子诋毁父亲一样。
若是这样，假使辩论者不说出该损害经义的理由，难道该理由就不会损害论典吗？若不会损害，说出来也不会损害；若会损害，辩论者也不是做了不合理的事，因为只是如实陈述事实真相，怎能说辩论者有过失？他是没有过失的。
其次，分为：
（一）说不成立然此不等同
（二）遮二者都不成立
首先，若问："那么说出似因也不是辩论者的过失吗？因为该因自性上就是似因，而不是因辩论者说出而成为似因的。"这是不相同的，因为似因虽然本性上是似因，但辩论者为了向对方证明自己所主张的内容而说出它，而用似因立论所要证明的内容丝毫也不能成立，所以提出这样证明的智慧成为过失，但说出与其他经典相违但是正确的理由，由于能够证明自己所欲证明的内容，所以在这种情况下，辩论者不存在过失的情况。
;


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

这些是您要求的完整直译成简体中文：
遮两者皆为成
其次，分为：事实本身和其原因两点。
遮两者皆为成之正
首先，若有人说："以所作性证成无常，而损害经中所说的常性和虚空品质，那么所承许的经义也会损害无常性，因此两者皆不能成立。"这是极不合理的说法。若以所作为因证成声音无常这样的正确理论，而在某些如胜论等论典中所说的声音常住和虚空品质之类被确定为不合理，难道会因此而阻碍其他符合事物真相的合理主张吗？这就好像是劣等王族的做法，例如某些国王因为生气一个做错事的人而惩罚许多做得好的人一样。
而且，对于声音等有法，若要使所有经典的内容都一致，任何人都无法提出证明的理由，因为各种经典中关于声音常住或无常等的内容差别很大，若无事物自身力量而仅依经典来成立，任何经典在言语上都没有力量上的差别，而且即使依据一部经典，也难以显示作为该事物属性的所有说法，如前所述。因此，你对所证和能证的安立将在各方面都被破坏，因为不可能找到一个能够无过失地证明所证的时机。
其因
其次，分为直接原因和对反驳的逐层回应。
首先，若有人说："即使经义被否定，理由也不会有过失，那么主张对相违有不错乱的量度也怎么会成为有过失的证明？若说以二种量度在同一基础上分别成立常和无常，从而认为对相违有不错乱的量度，这是过失的话，在这里是因为不愿接受作为前提的古代杰出人物经典中已成立的内容，而认为与之相违的内容也可以通过理由成立的缘故。"
对此回答：由于在声音等单一事物上，常与无常等相违内容不可能作为共同基础，因此不可能在任何情况下存在对相违不错乱的量度，所以只有通过理论正确成立的才是真实的，仅仅经典中说的并不确定如此成立，因为作者的意愿可能有误。因此，声音常住等经义在实际上丝毫不成立，只是你自己想要将其视为已成立的前提，而作此不确定的论述。而所作性等因在声音等有法上，会损害与其所证无常性相违的常性，声音常性完全不可能成立，经典无法证明其有丝毫常性，所以在以事物自身力量证明声音无常的场合，根本不存在同时成立常与无常这种相违的情况，因为无常性在各方面都已成立，如火的热性一样。
或者也可以说，依事物自身力量能够显示经典的相违，但经典不能证明理论有相违，这种说法虽然只是文字表述方式不同，但意义相同。
;


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

这些是您要求的完整直译成简体中文：
这样，正理派等人无正当理由而接受经典，并声称依靠经典确立三种所量对象，这是极其愚蠢的标志。因为能被理论判断的对象若已通过理论成立，就应知道与之相违的经典不是真实经典，经典不能驳倒理论。由于经典大多内容可能被事物自身力量所损害，所以当理论损害经典时，应该舍弃经典，而不能因经典损害理论就舍弃理论，就像不能因杀人者虚假指控而杀无辜人一样。
因此，若不被自己的智力缺陷所玷污，能以正确的理论方式正确确定前两类所量对象，就不应接受与之确定相违的经典。至于第三类对象，则必须依靠正确的经典，它不是理论的作用范围，而事物自身力量的理论也在二谛深奥之处逐渐深入，应当配合乘次第，依照四依法的方式彻底理解，而不应仅凭局限的见识抛弃大乘经典，这在浊世很常见。那些人虽然冠以大乘之名，但不能称为宣说大乘理论者，只不过是自我膨胀而已。
如果有人认为："即使量度所损害也不应舍弃，因为这是自己的经典。"对此[回答]："自己的经典"未经证实，只是执着习气的强烈趋向，理论又能做什么呢？引导被宗义魔附体者走上正道，连伟大的圣者都认为是困难之处而保持平等心，何况普通人呢？然而，通过对大车轮们的无垢理论道路进行如理观察，智慧之光越来越增长，从而能够品尝佛陀甚深意趣的法甘露精华，因此应当通过四种理论如理观察，培养四依，直至完成次第乘位的智慧体，成就智慧眼。这是附带说明。
其次，若有人说："在这些情况中，无常性是所损害的，而虚空品质的说法并非能损害者，但如果证成无常而否定虚空品质，就是破坏了自己所承认论典的内容，虽然所证对象与虚空品质等经义内容没有关联，但这会损害所证事物的成立。"[对此回答]：如果没有关联的经典内容也能造成损害，那么一切所证事物都会被各种各样存在的所有经典内容所损害，因为经典言词就能阻碍事物自身力量。若想：其他一切不会损害，但自己所承认的经典内容会造成损害，那么经典内容的一部分，如否定气味的品质等无关内容的损害也会导致所证不成立，因此连一个所证也不可能成立。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

这些是您要求的完整直译成简体中文：
如果有人说："虚空品质与声音有关联，因为它是声音的属性，所以会损害所证无常性。"这不是这样的，因为场合所证与是否有关联是指该标志与所证有不可分离的关系，因此所有被立为标志的都是依各自所证而言，若无关联则不能证明的有过失似因，若有正确关联则能证明的有功德正因，所以只应考察这一点，而不必在此场合考察所谓的其他关联。
如此，虽然类似没有实体则无常性不会产生的情况，[但]虚空品质不存在则所证声音不会生起的关联，在此并未被量度所了解。在此对虚空品质的损害，仅仅是对持此观点的论典的损害，对理论内容没有任何损害，因此标志与经义不相符也同样适用于标志否定其他气味品质等情况，所以尽管损害这类经义，正确理由不会导致所证不成立。
或者，将"所证"理解为声音无常性，虚空品质不存在则它不会生起的情况是不存在的，因为它们是相反对立的，就像没有热触则冷触不会产生的情况不存在一样。因此，无关的这些怎能损害已被量度成立的标志？就像火已被证明为热的，冷不能阻碍一样。
遮自宗许
二、破斥自部认为经典内容全部是场合所证的观点，分为：陈述前宗和破斥前宗。
说他宗
首先，《集论》的某些注释者这样说："因为论典已被自己承认为量度，所以在论典中所见到的一切陈述，都必须在当时作为所证，若与之相违，该理由也会破斥自己的立场，因此成为过失。"这不是说在事物自身力量的场合把经典作为证明，或者需要证明标志与经典所有内容相符的意思，而是认为不应使用与经典中所证相违的标志。
破其义
其次，分为：喻因不成之宗和自声所说无义之宗。
喻因不成之宗
首先，分为提出应成和破斥其回应。
首先，辩论者仅以自己所欲求的当前主题作为标志所证，若把论典中所见一切都作为当时所证，则在那种观点下，说喻和因不成立也会成为宗，因为不只是把当前意欲的所证特征视为完整的，而是把论典内容全部执为所证的缘故。若如此，在一些论典中也有提出不成立的喻和因，那些也会成为所证，因为无论如何都是辩论者的所证。


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

这些是您要求的完整直译成简体中文：
不能承认，因为不成立的[理由]任何人都不能证成，即使是不成立的，隐藏过失而用欺骗手段努力证成，这样的辩论者怎么能算是讲道理的人？此外，在无过失的论典中虽然没有直接将不成立的喻因作为能立，但不成立的喻因有时也会成为论典的所诠，所以当佛教徒对数论派说："声音是无常的，因为是所作"时，这个能立对[对方]既没有已成的排除也有所证欲求，并且是论典的内容，因此[按照你的逻辑]辩论者将有宗的过失。如果这样，所证和能证的特征将混乱。
其次，在普遍提出这种应成后，最终考虑证成辩论者仅想要的内容才是所证的道理，而破除对方的回应：如果有人说："虽然是论典中所说的内容，但被说为能立的不成立喻因等并非有宗过失，因为'所欲'一词的遮遣已经排除了它。"按照你的观点，主张论典一切内容都是所证的理论所获得的结论，并不仅仅因为文字而返回。
也就是说，如果像文字遮遣那样，辩论者只有自己想要的对象才是所证，那么这样成立，但如果认为论典的所有内容都是所证，就意味着论典中所说的能立也是所欲的所证。如果接受这一点，有什么过失呢？认为在某些场合是所证？由于自己场合中立为能立的在对他人时有需要再证的情况，因此所有能立都变成所证。
在此场合，对方不说"仅仅"一词排除了能立，而说"所欲"一词[排除了能立]，这是因为"仅仅"一词只能排除一个推理中的能立，而不能排除论典中所说的能立，或者说《决定论》中提到助词使用不会有过失，但理论所得不能被反驳。
如果说："这样的不成立的喻因，辩论者不想证成，所以不是所证。"现在就变成了辩论者自己所欲的对象占主导地位，即使是论典的内容，辩论者自己在当时不想作为所证的其他法也不想证成，那么对不是所证的其他经义的损害，怎么会与标志自己的所证相违呢？因为正确的标志能使自己的所证不依赖经典而同样确定。


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

这些是您要求的完整直译成简体中文：
因此，总的来说，认为"我已承认此经典是量度，即使与此相违或损害，也不必在意"的辩论者是完全错误的，这样非常不恰当，但当以事物自身力量证明经典中所说的任何内容时，只需以理论考察标志与所证之间的关系，当这正确成立后，仅凭这些就能证成所证，而不依赖经义。如此成立后，不可能有对同一事物前后陈述相互矛盾的正确经典，至于因应化机根机次第而显示的似乎相违的了义不了义经义，通过所依基础、目的、直接损害方式[考察]，无有相违，最终义理的理解方式应当如大车轮们已经证成的那样来了解。
所说无义之过
其次，关于自声所说无义，分为：提出应成和破斥解释过失。
首先，即使在以事物自身力量考察的场合，若所有经典内容都是宗，辩论者自己所欲单独提出的仅仅是宗的特征以外的内容，那么在宗的定义中添加"自己"一词将是无意义的，因为不能作任何遮遣。
其次，若有人说："这不是无意义的，因为'自己'一词的意思是，除去论典中自己不欲求的内容，而取自己所欲求并接受的内容。"那么，对于自己是否欲求而接受的疑虑从何而来？因为不管想要哪种论典，辩论者自己都会接受，所谓"自己欲求"如何能消除一个不可能存在的怀疑？
例如，在接受论典时有利根者和钝根者两种。首先，利根者若没有被量度否定论典所说内容，有什么理由能阻止他按自己意愿持有该论典？如果他知道经义被量度否定，那么即使知道这一点，又有什么理由只因他人言辞就相信该经而接受？事实上他不会，所以不可能对辩论者自己不接受的对象产生疑虑。
钝根辩论者之前就仅仅因为自己的欲求而持有前宗，并没有通过理论获得确定的理由，将来他如果想要，为什么不能同样持有其他宗义？因为只取决于欲求而已。因此，不是自己想要而被迫欲求的，如同王命一样，在宗义场合的所证中不可能有这种情况，所以不会产生疑虑，若无疑虑，在定义中加入无遮遣功能的言辞有何作用？这就变成无意义了。
如果认为即使自己没有真正欲求，但为了他人而持有他人宗义的情况也存在，这种情况只是为了挫败对方而进行的游戏，不是以事物自身力量如理辩论，而且在这种情况下，自己承认为所证的就是所证，因此在那种场合也不会变成自己不欲求的。
;




总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

总结
第三，关于总结：了解与当前所要论证的内容无关的经文内容即使遭到破斥，也不会损害当前所要论述的论点；以及虽然接受了经文，但了解该经文的全部含义不是当前所要论证的内容；如果是那样的话，就会导致无穷无尽的论证，这实际上表明经文的全部含义不是当前论证的对象，为了消除这种错误理解，在《集量论》中解释"宗"的定义时，在此处特意使用了"自身"这个词。
能诠非理破他宗
第二，否定将"自身"一词理解为其他含义，分为：陈述他人观点和对其驳斥。
说所立
首先，某些其他《集量论》注释者声称"自身"一词的含义是：舍弃由外道和内道等不同宗派所建立的特殊法作为有法，而应当采用双方论辩者都公认的有法。
说非理之过
首先，当双方辩论者对同一有法进行考察时，共同公认的所依有法自然成立，因为人们不会对一个不成立的基础及其特性进行讨论，也不会对连牧女都知道的已经成立的事实争论。因此，公认且成立的有法是"宗"，而不是因各自不同观点而被标记的特殊事物，因为对这些事物没有争论。简言之，单独的有法本身不是所要证明的对象；既然必须通过某种法对其加以限定才能产生求知欲，那么把公认的有法本身视为推理所证明的对象怎么合理呢？因为它本不需要被证明；各自的意愿因各自不同而不是所证，也不可能设立"无常的声音，是有法，是无常，因为..."这样的论式，如果不针对相互矛盾的意愿进行论证，那么意愿相同的人就不可能有争论，因此无法确定什么是辩论中的"宗"。
其所答破各别
第二部分包括：驳斥已被量所成立的有法和未成立的自相的回答。
量立有法相违破
首先，如果有人说"自身"一词表明自己所立的命题已由量所成立，因此表明单独的、双方公认的有法不是所证，因为它是要向对方新证明的，故"自身"一词也排除了对方已成立的有法。这种说法不对，因为通过"所立的自性"和"唯"或"只是"这样的词语，已经能够理解已成立的不是所证，因此再为此目的使用"自身"一词就变得毫无意义了。


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

翻译
如果不认为"自身"一词是为了排除已成立的内容，那么就会产生疑问：是否存在已经成立而又作为论证对象的内容？若有此疑问，那么"自性"和"唯"这两个词的使用就具有否定性的作用。
未立自相相违破
第二部分包括：否定词无意义和这种过失不是宗过失。
首先，如果有人说："自性"一词的作用是排除未成立的自相如"主宰"等作为所立，因此也有各自的遮遣作用。对此回答：老师（法称）之前已经解释过所有的推理都以共相为对象，因此在解释"宗"定义的这个语境中，即使不明确说"自相非实在不是所立"，对于"宗"也不存在不周遍或过度周遍的过失，因为这种命题可能存在，且在认知角度上可能是无有成立和违害的。
第二，如果问："若把未成立的有法如'主宰'等作为所立，会有什么过失？"答："未被量成立的自相不能被证明。"若问："为什么不能？"答："因为当把它作为有法时，无论提出什么因，在喻例上都没有周遍。"这些不是所立的过失，而是能立的过失吗？后者即能立的喻例和因相对来说不是宗的过失，因为宗的过失应该从宗自身来确定。如果认为因为有过失的能立不能证明宗，所以是宗的过失，那么按此逻辑，因和喻例等的过失也应该成为宗的过失，因为所有这些有过失的能立都不能证明宗，因此通过过失损害宗。
因此，在对理论家（数论派）的辩论中，当提出"声音是无常，因为是所量"这一论式时，"声音是无常"不成为正确的所立，因为应当认为因的不定过失导致宗有过失。所以，宗不依赖后支分（能立）的过失，仅与命题本身相关的过失才被认为是宗的过失，而非其他能立的过失，例如一旦立为所立就不依赖能立而成为过失的"声音非所闻"这种与现量相违的命题，以及"等"字所包括的"我的母亲是石女"这种与自语相违的命题，都是一立为宗便成为过失的例子。
关于这些内容，前人也有将此解释为：证明"自相不是所立"而引用"自身"一词是不合理的，但这种解释稍显牵强。
说宗相摄略
第三，关于宗的定义、分类和归纳的作用，分为：正说和排除争议。
正行
首先包括：从遮遣角度说为五种，从表诠角度说为一种。


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

说否定有五
首先，"因"即"能立"，梵语"hetu"一词通常表示"因"，根据上下文也可译为"能立"，因为它是使所立得以理解的因。如此，"能立"以及"等"字所包含的"喻例"，从能立支分特征角度而言，无需依赖排除过失，宗的自相过失有不周遍和太过周遍，为了排除这些过失，宗的定义被解释为具有五个特点。其中，"自身"、"唯"、"自性"和"未被破除"这四者是用来排除太过周遍的，它们排除非宗的其他内容，如论著作者的希求对象和未成立的能立等作为宗。"希求"一词则用来排除虽是宗但不被宗定义周遍的内容，它排除了这种疑问：未直接表述但意图中的所立是否被该因所立？从而表明它是宗。
说肯定有一
第二，从排除异类的定义角度出发，《理门论》中将"被承许为所立"解释为宗的无过定义。论辩者将其作为推理所欲的对象而承许，或者希望以特定因来证明的内容即是所立的定义。如果这一个定义就是宗的无过定义，那么五个特点如何具备呢？对于那些对所立内容没有产生混淆并能很好理解的人，仅此一条就能表明宗无过失，因为任何存在五种所排除情况的对象，聪明的论辩者都不会认为它适合作为希求的宗，为什么呢？例如像"声音是眼所见"这样被量所破除的命题，有明显的违害因素，不适合被承许为所立；其余已成立等四种情况，宗的定义不适用于它们，因为已成立的不需要再由因来证明；若非当前因的功能所及的内容被视为所立，则会导致太过的过失；对于已提出能立的内容，即使未明确表述也已是所立，而非希求对象作为所立是没有意义的；若将非当前希求对象的所有论著内容作为对象，以自力因来证明会很困难，因此这四种所排除的情况不具备作为宗的特征，论辩者不会承许它们为所立。
因此，虽然为了消除愚者的疑惑而说为五种，但实质上这里只有一个要点，就像详细解释和简略提示的例子一样。一般而言，所有论著的文字都以这种方式存在于繁简不同的形式中，尤其对于执着于文字的愚者，即使是一个概念的定义也需要很多遮遣，正如外道所立的六种关系定义和六种量等，尽管设立了很多仍未穷尽其义。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

遮其争
第二，关于驳斥争论：《理门论》中所说的"被承许为所立"或"所希求的"，对于智者来说，通过义理的力量可以理解如下：若是由因所证的内容，必须是针对所要说服之人作为推理所欲的对象，因此应无有已成立或被破斥，且能被理解为论辩者自身所希求的对象。虽然具备了这四种否定特征，但如果仅用"所希求的"一词就能表示其否定范围，那么《集量论》中也不需再说"唯"字；若有需要，则《理门论》中也应当添加"唯"字，因为仅靠其定义无法排除"喻例和因不成立也是所立吗"这种疑惑。
对此回答：虽然在《集量论》中通过"自身"和"所希求"这些词语确实能理解"唯所立"的确定义，但在《集量论》中没有用时间限定词来修饰"所示"一词，且由于这些词相连接，可能产生这样的疑问：虽然现在不是所立，但未来将作为所立的喻例和因不成立是否也是所立？就像说"应观察提婆达多来"时，不仅仅理解为"提婆达多来是应观察的"，也可能理解为"提婆达多将来时才应观察"。同样，尽管无有成立和违害且作为自己希求的对象才成为所立，但可能会怀疑从现在起就成为所立。因此，为了排除"其他时间（即未来）将成为所立但现在不是这个场合的能立"这种过度周遍的情况，所以使用了"唯"字，例如当提出"声音无常，因为是所作"时，对于回答"因不成立"的人，需要将"是所作"作为所立，但在提出根本因时并不希望它作为所立。
若问：那为什么《理门论》不需要这种否定呢？因为"iṣu"（希求）词根加上"kta"后缀，去除后接的u和作为标记的k，然后将内部的ṣ转变为ṭ，引申为"iṣṭa"。这样，在《集量论》中，将希求词根加上kta后缀并不能成为排除未来所立的要素，这是由于词的搭配关系如前所述。而在《理门论》中，"成为所希求"这个词组本身具有独立的否定功能，因此能够作为理解的要素，就像"提婆达多来了"这样的表述。因此，这个词能够阻止因不成立等成为所立，不需要额外添加限定词。
在这段文本中，虽然否定和肯定的词语有所不同，译文也有差异，但解释的方式似乎是相同的。此外，"自身"一词不适合用来表示公认的有法或自己希求所立等含义，因此不应将其解释为其他含义。"又"字的意思是：不仅"自身"一词解释为"无需将论著的全部内容作为所立"是合理的，而且将其解释为其他含义时会遇到障碍，因此只能按照这里的解释来理解。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

翻译
因此，"自身"一词的意思是：论辩者自己所希求的当前所立，而非其他非所立的内容。即不依赖于所承许的论著的全部内容，而是论辩者自己希求作为所立的仅仅那个内容才是所立。因此，即使论辩者不希望作为当前所立而与之相关的论著作者的希求（如虚空特性等）被像"所作"这样的因所违害，这也不会损害它对所立的证明力，因此像"声音无常"和"所作"这样的所立和能立是无有宗过和因过的。
说相违
第二，解释"相违"分为：略说和广说。
略说
首先，如《量经》所说："现量、比量、圣教量和共称量各自成立"，对此解释如下：上述被承许为所立的内容应当是未被现量和比量这两种量所违害的，因为它是能立因所发挥作用的领域。若问：为什么被违害就不适合作为所立？因为能立是为了消除对所立的疑惑而说的，因此被量所违害的有法已知是不成立的，所以能立所依的这个对象不适合作为所立。
广说
第二部分包括：解释相违的本质和通过相违的例子说明方式。
说相违之义
首先包括：解释由何种能力相违和对哪种有法相违。
说何种能相违
首先包括：解释相违的一般分类和具体场合的本质。
说共相违类别
首先，相违有几种？一般来说，量确定只有现量和比量两种，因此相违也有两种。在此比量的场合中，通过自力、圣教和共称三种分类，加上现量，量的违害或相违共有四种。其中，"承许"是相信该语言能正确衡量其所诠内容，这属于果相，因为对于那些非现量的所诠，若能通过语言正确理解，这就是从语言推理而来。这也是因为如果所诠内容不存在，具有意义的语言就不会产生，因此这依赖于所诠而生的是果相；若非不欺诳语，则不确定，关于表诠语言与所诠内容之间的不离关系已详细证明过。"世间共称"是自性相，例如称月亮为"兔子标记"这样的普遍共称是一种可共称的自性，已经被共称的也是该有法的自性，就像火的热性一样。这里的"共称"并非指与世间上所有共称相违就成为共称相违，因为虽然世间上有关净与不净、常与无常等各种自然共称，但这些并不能损害推理的对象。然而，当依世间本身而考察世间的名言时，那些世间普遍共称的名言规则，即使经过观察也无法被推理改变的，这就是无有名言违害或不可动摇的，与之相违则被共称所违害，这将在下文连同例子一起详细解释。
;


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

现阶说各别之义
第二部分包括：确信、共称、现量三种。
确信相违
首先包括：简要解释经典与自语，详细解释经典相违。
略说经与己语
第一部分包括：理由、必要性和例子三方面。
首先，在上述四种相违中，自力比量已在前面详细解释过，此处仅解释其余三种相违。首先，对于确信相违，虽然有自语和经典语言两种，但在《集量论》中将其合称为"确信相违"的理由是：任何被认为能通过确定所诠内容而显示所量的语言，无论是当事论辩者的语言还是其他论著作者的语言，都同样被确信为具有真实内容，因此论辩者自己的语言和论著的语言都被一起称为"确信相违"。在自力的场合，两者的功能相同，依靠确信作为能立也相同，若相违则同样障碍自己的所立，因此其相违仅仅从承许的角度来看是相同的。
第二，必要性是：如果说话者不认为自己是如实说法的量，就不会发起"此是如此"这样的立宗语言，而是即使被他人询问也会说"我不知道"。同样，如果不依靠对论著的确信，对于该论著中所说的经义也不会思考"因为论著如此说所以是这样"。这样，不管是自己立宗还是依论著所说而立宗，都是依靠确信而发起语言，为了表明这种相同性，自语相违障碍自己所立，同样地，承许了某论著后与之相违，则该论著的内容会违害自己所立的有法或所依，为了表明这一点，论著相违与自语一起解释。在没有自力时，即使被认为是经典，也没有比自语更有力量的理由，这是为了让人知道它只是承许者确信为真的语言而已。
第三，依靠确信而接受经典作为能立，与自语的使用方式相同，因此这两者的例子也同等地显示，例如"没有能量度对象的量"。这种说法怎样成为例子呢？如果能正确量度对象的量不存在，则论著和自己的语言就不能显示所量，因为已经承许语言不能无误地显示对象，也就是承许普遍无有不欺诳的量。如此，这个例子对自语相违来说是明确的直接例子，而对经典来说只是部分例证，如刚才所解释的。


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

翻译
关于经典相违，什么是直接的例子？例如，在接受了承认前后世和因果的经典后，却主张"将来布施等善法不会成就安乐"，即不是安乐的因，这种情况就是一个例子，因为这样的命题被所承许的经典所违害。
经相违各别说
第二，详细解释经典相违分为：正说、破争论和总结三部分。
正行
首先包括：两种所量不被经典所违害，第三种正确的经典相违适用。
所量二不违经
首先包括：量未确定虽相违也仅是障碍，因此有量的一方能违害。
首先，真正的经典相违仅适用于第三类对象的命题，对于前两类，即使与经典相违，也称为自力相违，因为不依靠经典而需要证知的事物，凡是能被现量和比量衡量的，若没有正确的理性确定而声称与论著所说相违，例如那些承认理论家经典的人说："声音无常，因为是所量"等等，或者提出"所作"，但对其义未正确生起确定，仅仅自认为是正确的，即使在这种情况下，也是与论著相违，但论著不一定能违害自语，因为此时自语和论著语言力量相等，会产生"哪一个是正确的"这样的疑惑，不能确定任何一方，只是互相障碍而已，就像说"我的母亲是石女"这样的自语矛盾，无法确定是非母亲还是石女，同样地。因此，当真诚地承许该论著时，仅以自语的形式作为能立，但仅通过言说不具有成立所立的能力。
第二，这样当自己所承认的内容与论著所说的内容相矛盾时，两者中哪一方具有自力量，哪一方就能成为对立面的违害者，因为能确定对立面不成立而自身成立。有量者对无量者的违害是如此，若不是这样而是一味地以经典作为违害者，则由于多数经典所说的多数内容可能是无理的命题，因此与自语同等力量的经典如何能违害如实命题的比量呢？理性破除非理是合理的，反过来说则是无知者的特征。如果认为自语和论著不同，因为论著是经典，那么若经不起考察，它如何成为经典呢？作者是有错误的人，其语言本身没有任何特别之处。因此，没有经过考察而清净的特殊确信，仅凭真实想象而被执为经典的内容，仅因获得"经典"之名就是量这一点，前面已经被否定了。因此，对于由自力推理所成立的内容，经典永远不能违害。


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

第三清净经相违
第二部分包括：确定经典相违的适用对象，说明为何需要单独设立。
首先，自力理性的对象不会被经典所违害，理性应当清净经典，正因为如此，对于先经考察而被承许为清净经典的内容，在考察极其隐蔽的所量对象时，经典相违的过失才适用，而非其他情况。因此，先考察后承许经典的人，不会被自己的经典违害已由理性成立的内容；而先承许经典后用理性考察的人，则会出现与自己经典相违的过失。
第二，承许经典则必须依靠它，因此经典能违害与其相违的命题，所以虽然确信经典为量的比量并非外于（不同于）比量，但由于经典对象是极其隐蔽的，为了表明这一特征，经典相违被区别于比量相违而单独设立。若不如此依对象区分，则不合理，因为要么过于宽泛，需要将所有比量都区分为果相、自性相和不可得相违；要么就成为无意义的，因为没有必要将确信比量与比量相违分开来说。
遮经相违之过
第二，排除对经典相违的争论，包括：单独提及自语相违有意义，承许经典也非一切都能违害。
首先，《理门论》将"我的母亲是石女"这样的自语相违和确信或经典相违，如毗舍师派证明声音常住的例子分别作为例证，这是为什么呢？将自语也区分于确信而单独设立，虽然它不依靠经典，是为了使人了解仅凭自语也能妨碍命题的陈述。妨碍所立如实成立的障碍，由所承许的自语或经典所作用是相同的，因此合并为一或分开都不相违。
第二，如果有人说：论辩者已经承许该论著对所有所量为量，因此论著与一切事物相违都成为违害者。对此回答：若论辩者不希求该经典，它对所立也是违害者吗？若是，则佛教经典也应能违害毗舍师派证明声音常住的论证；若非，则即使承许也不能违害，这表明对于能被理性决定的对象，无论承许与否，经典都不能作为违害者。若说，因为先前已经承许，所以与论著相违即是自语相违所违害，那么如前所述，自语与论著相违在力量上没有区别，只能妨碍论辩者的语言，而不能违害，正如前面所解释的。


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

翻译
如果认为经典是量所以能够违害，那么没有成为量的理由，仅仅由人的希求而作为量，并声称"这是量"就能成为量的话，那么这部论著完全成为量，这实在令人惊讶，令人发笑。不依赖事物内容的真假状况，仅凭执持为量就能成为量的话，自语也会如此，这样就不可能有不成立的所立了。
总结
第三，总结包括：区分需要与不需要经典来说明，考察能立经典。
首先，自力理性对象不能被经典所违害，因此对于两种量的理性所极为著名的内容，不将论著作为能立而舍弃它也无过失。而对于极其隐蔽的对象，如果不希求论著，则对该对象的考察根本不能开始，因为不存在其他的衡量方式。
第二部分包括：解释不适合作为能立的经典和适合的经典之区别。
首先，考察显示极其隐蔽对象的经典是否欺诳，大多是考察经典自身前后语句明示和暗示是否相违，经典对所教内容的不确定显示是相违的陈述。例如，《吠陀经》承许贪嗔等是非法不善之根，又承许仅通过水沐浴就能净化这些非法，这是矛盾的。又，沐浴与非法之因三毒不相违，怎么能净化有情身内的罪恶呢？因此，从沐浴中求法的经典对极隐蔽内容不能成立为无误。而戒定慧则分别能违害从烦恼生起的恶行、烦恼的缠缚和随眠种子，因此将这些说为非法对治的经典是具有理性的。
第二，对于能被现比二量所见（能证）和不见（不能证）的极隐蔽义，无论经典如何说明，依次在能以理性决定的对象上所说如理成立，而对于第三类所量的解释，凡是不被自语所违害，经过三种考察而清净的论著，应被执为正确衡量第三类对象的能立。因此，依靠这样的经典，对极其隐蔽的所量可以开始"此是如此"的考察，而不是依靠所有被称为经典的内容。


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

极成相违
第二，关于极成相违包括：解释极成相违自身的本质，通过举例说明其意义，解释将极成相违单独分类的意义。
说极成相违
首先包括：解释能违背的极成的本质和它如何违害的方式。
能违极成本质
首先，《量经》的自释说："由于是非共许的，因此没有比量，而与从语言产生的极成相违的内容联结，例如'月亮不是兔子标记，因为是存在的'。"这里，"兔子标记不是月亮"与世间普遍称月亮为兔子标记的极成相违。在《理门论》中，"人头骨是清净的，因为是众生的部分，如海螺法器"这一论述也被说为与人头骨是不清净的极成相违的例子。
从这些例子中，主要是分析前一个例子及其因，并详细解释"由于是非共许的"等的含义。首先，如果问：此处所说的能违背的"极成"是指世间上所有的极成，还是与比量相关的、被极成所违背则命题不成立的方式？答：不仅仅是极成而已。此处的"极成"是仅仅与人的意欲相关联，不依赖于其他因素而起作用的随意名言的所诠义，因为它对一切对象都不可阻挡，所以无法说明为什么某个声音应用于某义而不应用于其他对象的理由，因此它是无有违害的言语或声音。众人对此确信，产生了由自身经验而确信的深刻概念，甚至不需要怀疑，因为当给事物新命名时，不管赋予什么样的名称，都没有不受自由限制的障碍，这已被自身经验所证实。
这里以"众人确信"为基础，是指无论给什么对象赋予什么名称都不受阻碍的无违害语言。为什么？因为所有对象都适合作为任何想要的声音的所诠。这是为什么？仅仅由于它只来源于取名者个人的意欲而相关联，就像摆放石子的排列方式完全取决于摆放者的自由一样。
因此，存在于分别对象中的事物，从名言产生，即以所知和所诠的形象在心识中产生，而不依赖于外在的自相特性，这些特性被称为"从语言产生的极成"，而不仅仅是已被称为声音的极成的含义。这种可极成性在整个世间中都如此存在或成立，也是声音极成的可能原因，所以被赋予"极成"这个名称。
若有疑问："对于实际未极成的说为极成不合理"，这并非不合理，因为就像现量和比量等的所量对象本身排除非己的其他，也被说为"被现量等能量所排除"，这是将对象的名称归属于有境而说的情况一样。因此，这种可极成是此处的能违害者。
;


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第二，关于思维范畴之义作为所依而生起的具有[特征]的声音，其本质是依照自己的愿望而运行，不可否定，因此先前已经建立的约定以及未建立的[约定]，对于这些对象，各种名称的声音也存在于思维范畴中，由于其自性而可以被施设。因此，仅仅存在于思维范畴中的对象与相关联的约定，无论该约定是先前已产生的还是现在尚未建立但将来会产生的约定，都适合作为声音所表述的对象，正是由于这种适宜性，对于持不一致观点的人会产生损害。
说所立喻所需
第二，解释遮破共许[之教理]所需的比喻内涵，包括：此喻是为了证成共许的可能性，解释证成此义的两种教理的内涵。
立喻极成
第一，关于遮破共许的例子，如"有兔者非月亮"这样的说法，是为了说明可共许性的障碍。比如，语法学家们认为名称与对象本质上相关联，因此在他们的体系中，"有兔者"这个名称是月亮的所诠义，而其他对象如柱子等不能用"月亮"这个名称来表述。当问及为何"有兔者"不能被称为月亮时，就像共许所否定的那样；同样地，当问及为何"有兔者"不能被称为柱子时，也是为了让人理解相似的道理而隐含表示的。虽然现在人们的意识中已经建立了名称与对象的联系，在意识中看起来似乎只能用自己的名称表述而不能用其他名称，但这并非实际的联系，而是思维中的联系。思维中的联系只是基于意愿而已，因此任何名称都可以与任何对象相联结，没有不合理的情况。如果有不合理的情况，那就像"有兔者不能被称为月亮"这样的说法一样[荒谬]。因此，对象"有兔者"是否定[对方]意愿的[例子]。
经教所立他宗
第一包括：阐述[他者]观点及说明其不合理。
说所立
第一，假如辩论者因为接受了自宗的论典，而把论典中的所有内容都作为所立，那么如果立宗或推理对论典内容的一部分产生了极大损害，则这将成为推理和立宗的过失。
说非理
第二包括：比量的对境不为教理所违背，因此即使有矛盾也可作为能立。
比量对境不违经
第一包括：对"经教能违背能立"的观点提出质难，并说明经教能违背与不能违背的对象。
立违经说过
第一包括：提出过失及驳斥其回应。
说过失
第一，比如以"所作"为因证明"声音无常"时，在接受"声音是虚空的属性"这一教理的体系中，该推理因为否定了教理中所说的"虚空的属性"，从而使该推理与立宗相矛盾——这是[对方]的想法。[实际上]"所作"与"无常"之间没有矛盾，仅仅因为与其他内容"虚空的属性"相矛盾，并不会使当前语境中的推理变得矛盾。如果确实如此，那么这个"所作"推理因与你们论典中所说的"香的属性"相矛盾或相反，难道不也因此而成为与论典内容相矛盾的推理吗？——这是提出的极不合理的质难。


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

这种过失推理的原因是认为"所作性"与"常住"相矛盾，因此与"常住的虚空属性"相矛盾。同样地，触觉是风的属性，色是火的属性，味是水的属性，香是地的属性，这五种属性与常住性的矛盾是相同的。尽管如此，不能因为"香是地的属性"这一教理内容与"所作性"相矛盾为由而说推理有矛盾，因为无法解释这种矛盾的具体原因。同样地，声音的"所作"因也不能因为教理中说"常住是虚空的属性"而被认为是矛盾的，除此之外找不到其他理由。所以，"地的属性与常住相矛盾"和"虚空的属性与常住相矛盾"这两者总体上是同等的，没有区别。
破所答
第二包括：用理性驳斥特殊的回答，总结其要义。
首先，[对方回答说]香是地的属性，是香的性质，因此不是在讨论声音时应当考察的对象，就像在讨论瓶子时不应当考察毛毯的性质如原料棉线等一样，因此考察它们是否矛盾是不合理的。
[我方回应]：这种"不是适当场合"的说法对于其他如虚空的属性等也同样适用。在考察声音是常住还是无常时，虚空属性怎么成为适当的讨论内容呢？因为这不需要被考察。如果认为因为虚空的属性必定是常住的，所以是适当的讨论内容，[我们回答]：声音仅仅是由开放空间产生的，这只是在物质条件具备且没有阻碍声音产生的情况下被称为"虚空"，而不可能有纯粹作为虚空本质的声音存在。因此，你所坚持的"虚空属性"没有在辩论双方共同认知中成立，所以不是适当的讨论内容。如果说虽然教理中提到"香是地的属性"等，但并未说明这是声音的性质，而在此处把声音作为有法，教理中说明虚空属性等是声音的性质，所以是适当的讨论内容，[我方回应]：香是地的属性也是教理中说明的，如果否定它就是损害论典的内容，为什么它不也成为本语境中的矛盾呢？由于两者都是教理中说明的，除此之外没有额外的理由证明"因为否定虚空属性就不能成立声音无常"，因此两种情况是等同的。
在这个语境中，关于"所作因"如何否定"香是地的属性"的方式，有多种解释：一种是说"对于有法香来说，否定地的常住属性"，这里加了"常住"的限定；另一种是说"在有法声音上否定香是地的属性"；还有一种是通过理性推理证明若接受此观点则必须承认常住性的方式来显示矛盾；还有一种是指出"无法证明地的属性与所作因相矛盾，同样地，也无法提出声音是虚空属性与该推理因相矛盾的有效理由"，从而指出过失。虽然在各种注释中有这些不同的理解方式，但最终没有重大的不一致。无论如何，理解这里是为了显示对方说法的无关性而提出质难是很重要的。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

假如声音等作为有法的性质，以及"等"这个词所表示的该有法的差别与共相，是由接受教理者将有法作为所立的能立，那么为什么辩论者必须将其视为所立呢？这是不合理的。因为只是在对方追问能立的某些场合，辩论者才会将其作为所立，而理解辩论者以此为所立是他所接受的观点，这是通过直接陈述和语境含义来了解的，而不是仅凭推理意图的能力就能确定所推理的具体结果，因为因果关系在确立结果时是不确定的。因此，在没有确切证据的情况下，强行认为对方未曾接受的观点是"你想要证明这个"，就像是明显的暴君行为，如同王族等有权势者强迫他人接受他们不想要的命令那样，这并非探究真理的理性方法。这意味着，在没有能表明"辩论者希望如此"的适当语境或言辞表达，且没有能推断结果的标志的情况下，对方认为辩论者的立宗和推理会损害对方自己的观点，这实际上是自己被错误所害，因为这是追求无关联的探究。
第二，与语境中的所立有必然关系的内容受到损害时，会阻碍该所立的成立，就像声音无常[的主张]会被声音无作性所阻碍，解脱的成立会被自我存在的观点所阻碍一样。对于与[所立]没有必然关系的其他内容的损害，怎么会损害或阻碍语境中的所立呢？因为没有关联。
违经与否说境
第二部分，区分教理能损害与不能损害的对象：第二所量不需经教，正确教理用于第三[所量]。
第一包括：直接[阐述]及排除对此的争论。
首先，已经说明比量在进入自己的对境时，完全不依赖教理。那些理性能够抵达的内容，应当由理性本身来决定，不需要通过教理来证成或否定，因此通过比量成立的内容，仅凭这一点就已经很好地成立了。事物的法则不可能仅凭言辞而改变，因此当比量考察其对境时，不需要考虑与教典是否相违，因为如果比量有效成立，则不需要教理；如果没有成立，则教理也无法证成。
;


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，对于那些最初无法仅靠自身能力进行彻底考察的人，依靠正确教理的指引而产生无颠倒的比量后，当他们能够通过比量进行判断时，应当由比量本身来进行考察，而不需要通过教理来证成，更不用说与比量相矛盾的教理不能作为能立了。因此，对于微细的无常、无我等能够通过比量成立的内容，当依靠修习正确教理而智慧增长时，通过自己智慧的能力，依据事物本身力量的理性来证成，即使面对不接受该教理的辩论者也能成立。如同怙主弥勒所说："如同借助灯光、闪电、宝石、日月，有眼者得以观见；同样地，依靠具有法力、无垢光明的能仁，此真实义得以善说。"这是类似的道理。
第二，[有人反驳说]：在不依赖教理的情况下，由于持不同教理立场和相互矛盾的意愿，辩论将会被放弃。[我们回答]：在考察教理含义时，并未承认教理是能立或能破，因此辩论不会被放弃，因为是通过事物本身力量的理性之道来辩论事物的合理与不合理。对教理所说内容进行事物本身力量的理性考察，正是接受某一教理为对极隐蔽所量不欺的正确教理的方法。否则，若有两种教导相互矛盾的教理，如关于前后世存在与否的教导，不可能两者都是不欺的教理，因此通过考察判定不正确的是似教理而非正确教理，不应接受为正确教理。因此，考察是接受教理为真实教理的方法，所以对于比量的对境应当以事物本身力量的理性来考察，此时即使各自有教理，该教理也不成为该语境中能立的要素，若成为能立要素，则比量将不适用，一切相矛盾的内容都会成立，这是不合理的。
第三清净经立
第二包括：只有极隐蔽需教理能立，若非如此则过于过失。
唯有极隐蔽需经立
首先，那么什么是需要依靠教理才能了解的，什么是被教理否定就不能成立的呢？如是通过理性对教理义理善加考察后，对第一、第二所量的一切教导无有疑惑时，这样的见解便是愿意由于信任该论典而全面接受的时候，此时若与这样的论典相违，就会被论典所损害，因为对于由正确论典所成立的义理，认为与该论典相违是不合理的，若相违则因为自身智慧颠倒而获得非正确之处。


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

这也是因为现量和比量对于第一、第二所量境界的[测量]，那论典也不会相矛盾，所以若与这样的论典相违，只会受到理性上的损害，而不需要说被教理所损害。对于第三所量境界，考察转向[该领域]，当进入这一考察时，由于现量和比量无法证成，对于极隐蔽的对象进行测量时，接受正确论典是合乎理性的。例如关乎后世的因果取舍等教导不适合置之不理，而对于自己的理性无法判断的事物，除了依靠正确教理别无他法。
因此，当依靠教理考察第三所量境界时，对于语境中所立法的本质，或者与其有必然关系的相关法，若有[教理]损害，应当放弃立宗和立因；而对于与语境中所立无关的事物，不应考察是否矛盾。若要考察，则会导致无穷尽的考察过失，因为教理的内容极难全部获得，且若需要将所有内容一起纳入心智中考察，将会导致过度的过失。
例如，有教理说若持诵怙主无量光佛名号并生起信心希求，就能往生彼净土。当用教理来证成"普通人也能在死后立即往生彼净土"这一命题时，如果认为有教理说"彼土中的众生都是一生补处"，这种教理会损害所立法，或者认为"获得圣道必定由无量资粮积累而成的胜解行道作为前行"这种必然关系会被其他教理损害，这些都是教理对所立构成的障碍。如果无法证明这些教理与语境中的教理不相矛盾，那么由于教理的损害，关于"凡夫往生极乐"的教理证明就无法成立。
然而，虽然教理说往生极乐土的所有众生都是一生补处，但凡夫死后立即往生极乐并不违背这一教理含义，因为往生彼土后必定是一生补处，如同北俱卢洲人寿命必定为千岁，以及死后必定转生三根本[恶趣]一样。
;


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

在那里，当见到坐于菩提树王前的如来时，获得特殊的陀罗尼和三摩地，得到远离尘垢的法眼。往生彼土不必定需要之前经历过胜解行阶段的修习，因为依靠如来愿力的力量，在临终时见到佛陀的光明；即使有疑惑的人也会暂时在莲花苞中带着五百年不能见佛的障碍，这一教说消除了"只有获得圣道后才能往生"的疑虑。此外，除了舍弃正法和造作五无间罪者外的特殊规定，表明依靠佛陀不可思议的威力，就像通过密咒行为能在短时间内获得果位一样，胜解行阶段也能在短时间内完成，这是由教理本身所成立的，没有否定这种可能性的比量。依靠教理本身，也无法证明对所立的直接损害或对必然关系的其他内容的损害，以此为例可以理解教理如何证成所立的方式。
同样地，教理中所说以小物供养佛陀而获得广大安乐果的方式，由于无法证明有教理损害这一点，因此成立。而像"此礼拜者必定会成为许多转轮王"这样的教理证明，因为教理中说"若善根不被违缘摧毁，则会如是成就"，所以无法证明绝对必定[成为转轮王]。这类情况在依靠教理考察时，似乎是教理对承诺的损害。细分之下，第三所量虽由教理测量，但教理义理是否被教理损害取决于事物本身的力量，只能由具有极其细微智慧的人才能了解。
除此甚过
第二，若非如此则过于过失，包括：对一切考察需要教理，以及指出特殊[情况]需作为所立的过失。
首先，对于极隐蔽义理的考察需要依赖教理，但并非一切都需要依赖教理，若不是这样而[主张]"一切考察都必须依靠论典进行"的这种观点，有什么理由呢？实际上没有任何理由。如果确实如此必要，那么没有宗派，即便是完全不知道宗派名称的牧女等人，也无法通过看见烟而了解有火，因为已经承认没有论典就不能进行考察。但这与烟能无欺地认识到火这一外在现量相违背。
;


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

因此，由于教理与人之间没有自然的联系，人们在初生时与教理无关，孤独而生。虽然生下来就与教理无关，但后来持有教理的因素——知晓教理的好处与不知晓的过失，无法通过量见到。这样，在没有任何不可舍弃教理的理由的情况下，由于执著而认为"这是我方的教理"，失去自主权的颠倒恶劣宗见，如同难以忍受的鬼魅控制心相续且难以舍弃，唉！这是谁加诸于你心相续的？这对你来说是一种难以忍受的惩罚。
第二，虽然在普通的考察中不需要持有教理，但若有宣说宗见的学者在接受所立时，能够证明所举的例子中，该论典作为该所立的性质而说的一切内容，都与那唯一的因相违，那么这就成为正确的能立；否则，就不观察自宗而任意[批判他宗]，或者成为似能立。[对此我们回答]：在以事物本身力量正确成立的语境中，不需要考察是否与教理相违；若与事物本身力量所成立的内容相违的说法，那就不是正确的教理。因此，在以理性为主进行考察时，需要考察并显示因与法之间的必然关系，而不是根据个人的求知欲望而对一个有法所立的性质作无法限量的区分，因此若需要证明"如是不违背一切教理义理"，由于因证成一个所立时也难以找到终极标准，这种能立是超越世间的体系，即在世间中不存在的安立。
就像依靠因而了解义理时，只考察因与法的关系是否成立，在证成时，其他无关的性质如虚空的属性等，因为[该推理]无法证成或相反[的缘故]，怎么会导致语境中的所立不成立呢？如同没有弓就无法射箭，能因为没有滑轮发射器而说无法射出吗？对于如"所作故无常"这样通过事物本身力量所成立的，该因能够成立所立，被称为正确的能立，怎么会因为与无关的其他内容相矛盾而使该证成的推理有过失呢？谁能说水因为与火相违而不能解除人的口渴？这种说法是荒谬的。
如此，在未完全掌握和展示一切归属于该有法性质的区分的情况下，人们通过他人的言语和烟等，无误地推断他人具有心识和火等，谁能对此提出异议呢？因为通过事物本身力量所成立的不需要依赖其他[证明]。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

故此违即能立因
第二，理性成立则即使与教理相违也不是过失，包括：违背教理然而比量不返回，因此说与教理相违非过失。
违经然比量不还
首先，由于对自己的所立不会错乱，所以无论是证成如无常这样的自性，还是如火这样的因的标志——如所作性和烟等，当通过义理证成时，[即使]违背某些宗见的主张——如"声音是虚空的属性"和"烟也从蚁穴中产生"等与事物的实际情况相违的说法，标志也绝不会从其能够成立自身所关联对境的本性上退却，如同即使说"火是冷的"，热性也不会退却一样。对于理解该标志与所欲证成的义理通过必然关系而相关的辩论者来说，怎么会不能通过这一推理使其他辩方了解所立呢？因为具有依据事物本身力量而行的理性，如同手持灯能照亮暗室中的物体一样。
故而说违彼无过
第二包括：说明正理并遮除对此的争论。
说正理
首先，[有人说]先前接受教理为量，后来又说与该教理相违的标志，这辩论者是在做不合理的事情。[回答]：无论说出还是不说出与教理的一般内容相违的推理，若以事物本身力量的推理标志与论典的内容相违，辩论者对论典有何过失？该推理标志不是因为辩论者说出的过失而成为对论典的损害，标志并非新生的，因为它本质上就是损害的存在。如果说，不应该对自己所接受的论典提出任何损害，而说出与论典相违的推理的人因为直接说出了对论典的损害，使人知道有损害而对论典不生起大欢喜，所以这些辩论者有过失，就像子孙诋毁祖先一样。[对此回答]：如果辩论者不说出损害教理内容的推理，难道该推理就不损害论典吗？若不损害，即使说出也不会损害；若损害，那么辩论者并非不合理，因为只是如实陈述客观情况，辩论者怎么会有过失呢？没有过失是合理的。
遮其争
第二包括：说不成立与此不相同，遮除两者都不成立[的反驳]。
说不成立然此不等同
首先，[反驳]：那么说出似因也不应是辩论者的过失，因为该标志本质上是似因，不是因为辩论者说出而成为这样。[回答]：两者不相同。因为虽然似因在自己的本质上是似因，但是辩论者是为了向对方证成自己所欲的所立而说出的，通过似因作为能立而建立的所立没有丝毫成立的意义，因此提出这种能立者的心智有过失。而说出与其他教理相违却是正确推理标志的人，能够成立自己所希望的[命题]，因此在此情况下辩论者没有过失的余地。
;


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

遮两者皆为成
第二包括：正文及其理由两部分。
遮两者皆为成之正
首先，[有人反驳]：如果通过"所作性"证明无常性而损害了教理中所说的"声音常住"和"虚空属性"，那么所接受教理的内容也会损害无常性，因此两者都不能成立。[答]：这是极不合理的言论。如果像通过所作因证成声音无常这样的正确理性，证明了某些论典如[数论派]食米者等所说的"声音常住"和"是虚空属性"等是不合理的，[你认为]这也能阻碍其他符合事物真实情况的合理言论如"声音无常"等，这种观点就像是卑劣王族的方式，好比某些国王因为愤怒一个做错事的人而惩罚许多行为良好的人一样。
此外，将所有教理的内容等同地放置在如声音等有法上，任何人都无法说出[有效的]能立推理，因为不同教理对声音常住或无常等的说法各异，若无事物本身力量而仅靠教理成立，无论哪种教理，仅凭言语就没有力量不均等的情况，而且即使就一种教理而言，也难以展示该有法的所有所说性质，如前所述。因此，你的所立与能立的安立在各方面都会失坏，因为不可能有找到无过所立的能立之时。
其因
第二包括：正文及对此反复质难。
首先，[反驳]：若教理内容被否定而推理标志不成为有过失，那么主张对矛盾有不错乱的量也应如何成为有过失的能立？如果通过说"由两种量在同一基础上分别成立常与无常"而承认对矛盾有不错乱的量是有过失的，那么在此，不愿意以远胜普通人的古代圣贤教理已成立为基础，反而要以推理证成与之相违的内容，[难道不是过失吗]？[回答]：对于如声音这样的一个有法，由于常与无常等矛盾法不可能在同一处相合，因此对矛盾不错乱的量在任何情况下都不可能存在，所以只有由理性正确成立的才如实存在，仅仅通过教理说明并不能确定如此成立，因为作者的意愿可能有错。因此，声音常住等教理内容在实际上丝毫不成立，只是你凭自己的意愿假装将其视为基础而作出这种不确定的言论。像所作性这样的推理标志在如声音的有法上，会损害与自己所立无常性必然相违的常住性，完全否定声音常住的可能性，而教理无法证成一丝常住性，因此在以事物本身力量证明声音无常的这一语境中，没有丝毫[声音]既常又无常这种矛盾的存在，因为在一切方面都成立无常性，如同火的热性一样。或者，也可以说事物本身力量能够显示教理的矛盾，而教理无法证明理性的矛盾，虽然只是文词表达方式不同，但意义相同。


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

这样看来，正理派等人无正当理由而接受教理，并声称凭借教理确立所有三种所量境界，这是极其愚蠢的迹象。对于能够以理性判断的对象，若理性能证成，则应知与之相违的教理并非真正教理，教理无法驳倒理性；由于普通教理内容可能受到事物本身力量的损害，所以当理性损害教理时，应当舍弃教理，而不应因教理损害而舍弃理性，这就像医生应该去掉显示死亡征兆的症状而非杀死病人一样。
因此，若不被自己心智过失所污染，能够通过正确理性之道对第一、第二所量境界正确确定，就不应接受与之必然相违的教理；而第三所量境界依赖正确教理，不是理性的行境，并且事物本身力量的理性对二谛深奥义理的理解也在不断深入，所以应该按照乘位次第，依照四种依据的方式圆满趋入，而不应仅凭局限性思维去舍弃大乘教理，这种情况在浊世中很普遍。这些人虽被冠以大乘之名，但不应称为大乘理性宣说者，只是徒自膨胀而已。
若有人认为"即使被量所损害也不应舍弃，因为是自己的教理"，[我们回答]"自己的教理"并未成立，只是执着习气的强烈驱使，理性对此又能如何？对于已被宗见鬼魅所控制的人，引导他们入道，暂时连大德们也视为困难之处而舍置，何况普通人呢？然而，通过对大车轮[即大论师]们无垢理性道的如理观察，智慧之光会越来越增盛，从而能够品尝到佛陀甚深意趣的法甘露精华，因此应当通过四种理性的如理观察，生起四种依据，直至圆满乘位的终点，完善智慧之身，成就智慧之眼，这是附带所说。
第二，[反驳]：虽然无常性不是被损害者，而解释为虚空属性的[教理]不是能损害者，但若在证成无常后否定虚空属性，由于玷污了自己所接受的论典内容，即使语境中的所立与虚空属性等教理内容无关，也会损害所立的成立。[回答]：若无关的教理内容也能损害[所立]，则一切所立都会被各自不同的所有教理内容所损害，因为仅凭教理文词就能阻碍事物本身的力量。即使他人的[教理]不损害，而认为自己所接受的教理内容会损害，那么由于教理内容的一部分如否定地的属性等与[所立]无关的其他内容也会损害所立，因此连一个所立也不可能成立。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

如果虚空属性与声音有关系，因为它是声音的性质，所以会损害所立无常性。[对此回答]：不是这样的，语境中与所立是否有关系是指该标志与所立之间是否有必然关系，因此所有被立为标志的东西，都是相对于自身所立而言，如果没有关系则不能证成，是有过失的似因；如果有正确的关系则能证成，是具有优点的正因。只应考察这一点，而不需要在此语境中考察其他所谓的关系。即便如此，虚空属性若不存在则所立声音不生起这种关系，在此并未被量所了知；在此对虚空属性的损害，仅仅是对主张如此的论典的损害，对理性的内容没有任何损害，因此标志与教理内容不一致，与[标志]否定地的属性的情况相同，所以即使损害这类教理内容，也不会导致正确标志不能证成所立。
或者，"所立"是指声音无常，虚空属性不存在则声音无常不生起的关系不存在，因为两者是相反的，如同没有热触则不存在冷触不生起的关系一样。因此，这种无关的[教理]如何能损害已被量所成立的标志？就像已经成立火是热的，冷就不能阻碍一样。
遮自宗许
第二，破除自部认为教理所有内容都是语境所立的观点，包括：叙述前宗与破斥该宗。
说他宗
首先，《集量论》的某些注释者这样说：由于论典已经被自己接受为量，因此凡是从论典中所见所说的一切，在该语境中也必须作为所立，如果与此相违，则该推理也会破斥自宗，因此是有过失的。这并非说在事物本身力量的语境中将教理视为能立，也不是说标志必须与教理所有内容一致，而是认为不应使用与论典中所认为的所立相违的标志。
破其义
第二包括：喻因不成之宗，以及自称说无义之过。
喻因不成之宗
首先包括：提出应成与破其回答。首先，辩论者只是将自己所欲证明的当前语境作为标志的所立，而不是将论典中所见的一切作为该语境的所立。如果必须将论典中所见的一切都作为该语境的所立，那么按照这种观点，说喻例和推理标志不成立也会成为立宗，因为不仅不完全接受语境中自己所欲的所立作为所立的定义，反而执取论典的所有内容为所立。如此一来，某些论典中也有设立不成立的喻例和标志的情况，这些也将成为所立，因为无论如何都是辩论者的所立。


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

不能承认，因为不成立的[推理]任何人都不能证成，即使[推理]不成立，也掩盖过失，用欺诈手段努力去证成它，这种辩论者怎么能称为讲求正理呢？此外，虽然无过失的论典中没有直接将不成立的喻例和标志设为能立，但不成立的喻例和标志在某些情况下也会成为论典的所诠，因此，当佛教徒对数论派说"声音无常，因为是所作"时，这能立对[数论派]既无已成立已破斥，又有所诠愿欲，且是论典义理，因而[按你的观点]应该成为辩论者的立宗。如果这样，所立与能立的定义就会混乱。
第二，针对上述一般性推出的应成，考虑到最终只有辩论者所欲才成为所立这一点，[论师]破斥对方的回答说：即使是论典中所说的内容，作为能立而说的不成立喻例和标志等，并非应成为立宗，因为"所欲"一词的遮止力已经排除了这些。[回答]：按照你认为论典的所有内容都是所立的道理，这样得出的结论不仅仅由词语[的遮止力]退回。
也就是说，如果像词语的遮止力那样，只有辩论者自己所欲的对象才是所立，那么就如此成立了；但如果认为论典的所有内容都是所立，那么从意义上就能得出"论典中所说的能立也是所立"的结论。若认为"这有什么过失，在某些情况下能立也是所立"，那么自己语境中被立为能立的东西，在对他人时也有需要再次证成的情况，因此一切能立也会成为所立。
在这种情况下，对方不说"唯一[所欲]一词遮止了能立"，而说"所欲一词"，这是因为"唯一"只能遮止一个推理中的能立，而不能遮止论典中所说的能立，所以不说；或者，虽然《决定量论》中说加上虚词就没有过失，但也说理性所得[的结论]无法回转。
如果说这类不成立的喻例和标志，辩论者不欲证成，所以不是所立。那么，现在已转为以辩论者自己的欲望为主导，因此即使是论典的内容，辩论者自己不欲作为语境所立的其他法也不欲证成，在此情况下，因对不应证成的其他教理内容的损害，标志与自己的所立有什么相违？因为真正的标志不依赖教理而类似地确定自己的所立。


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

因此，一般而言，那些认为"我自己接受此教理为量，无论与此相违或损害都无需顾及"的辩论者就是强词夺理者，这样做极不合适。但是，当以事物本身力量证成教理中所说的任何内容时，只需用理性考察标志与所立的关系，若能完善成立，仅凭此就能证成所立，不需依赖教理内容。如此成立时，不可能有在同一事物上前后相互矛盾的正确教理；对于为了适应所化机根次第而说的，看似相互矛盾的了义不了义教理，也应当知道大车轮[即大论师]们已经通过所依所为直接损害的方式建立了不相违的最终义趋入方式。
所说无义之过
第二，关于"自称"一词无义，分为：抛出应成与破除解释过失。
首先，即使在以事物本身力量观察的语境中，若论典的所有内容都是宗，而辩论者自己所欲仅仅单独划出来的内容成为有宗定义之外的义，那么在宗的定义中加入"自身"一词也就变得无义，因为没有任何遮止作用。
第二，[对方回答]：并非无义，因为"自身"一词的意思是放弃论典中自己不欲求的部分，而趣入自己所欲求和接受的部分。[反驳]：那么，对"是否由自身欲求而趣入"的怀疑，是从何因而来？凡是论典所欲，必定由辩论者自身趣入，"自身欲求"一词所要消除的疑惑，有谁会生起？这是不可能的。
如何在论典中以欲求而趣入，分为根器锐利者和根器迟钝者两类。首先，根器锐利者，当论典所说内容未被量所否定时，有什么理由能阻止他以欲求而执持该论典？若知道教理内容被量所否定，即使知道这点，又有什么理由仅因他人言词而信任该教理并趣入？因为不会这样做，所以不可能对辩论者自己不执持的所欲对象产生怀疑。
至于根器迟钝的辩论者，他们先前执持前宗仅仅凭自己欲求，没有通过理性确定的理由；这种情况，之后若他欲求，为何不能执持其他宗见呢？因为仅取决于欲求而已。因此，不是由自己欲求而是被迫必须欲求，这种如同国王命令的情况，在宗见语境的所立中不会发生，那么更不可能由此生起怀疑；若无怀疑，在定义中加入无遮止果效的词有什么用？这就成了无义。
如果认为"虽然自己没有欲求，但为了对方而持有对方的宗见"，这种情况只是为了挫败对方而成为游戏，不是以事物本身力量如理辩论；即使在这种情况下，自己接受为所立的就是所立，因此在那种情况下也不会变成自己不欲求。


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

总结
第三，总结：应知对与语境所立无关的其他教理内容的损害不会损害语境中所欲求的对象；即使已接受教理，该教理的所有内容也不是该语境中的所立；若是所立，则由意义表明所立将无穷尽，为了消除这些认为教理所有内容都是语境所立的错误理解，因此在《集量论》中讲述宗的定义的这一语境中使用了"自身"一词。
能诠非理破他宗
第二，破斥对"自身"一词意义的其他理解，分为：说明所立与破斥此立。
说所立
首先，《集量论》的某些其他注释者说"自身"一词的意思是，放弃由外道和内教等不同宗派所作的特性而持为有法，而是要把双方辩论者都极为共许的有法执取为[所立]。
说非理之过
第一，当辩论双方观察同一有法的语境，仅凭这一点，双方共同极为承认的所依有法已由意义成立，因为[若有法]不成立就已了知，任何人也不会考察它的特性；甚至连牧女都知道并已成立的内容也无需争论。如此，所立是极为共许并已成立的有法，而不是各自不同欲求所考察特性的事物，因为这些无需争论。简言之，单独的有法本身不是所立，而必须通过某种属性加以限定才能成为所问，因此不应执取极为共许的单纯有法为标志的所立，因为无需证成；而各自的欲求已分别被承认为非所立，"无常声为有法，[它]无常，..."等安立方式不可能存在；若对不一致的欲求不作为所立而不争论，那么一致的欲求也不可能有争论，因此就无法确定争论语境中的宗是什么。
其所答破各别
第二包括：量已成立有法和未成立自相遮返答破。
量立有法相违破
首先，[对方回答]："自身"一词的意思是表明自己所立宗的内容已经被量所成立，因此仅仅单独的双方共许有法不是所立；因为需要向对方重新证成，所以"自身"一词也排除了对方已成立的有法。[破斥]：不是这样的，因为"所立自体"和"唯"或"仅"的虚词说明，即"唯显体性"这一点已能了知"已成立者非所立"，既然已了知此点，再次为此而说"自身"一词就成为无果。
;


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

若不认为"自身"一词是为了排除已成立者，那么，对于"是否存在已经成立以及被说明为能立体性的所立"这种疑惑，"作为所立而向他人宣说"这两个[词]——体性和虚词——的表述就具有遮止的效果。
未立自相相违破
第二分为：遮止词无义和此类过失非宗过。
首先，若说"所立自体"的表述是为了排除胜论派的"主体"等未成立的自相作为所立，因此在这方面也有各自的遮止。[回答]：由于上师[指法称]之前已经解释"一切比量都是以共相为对境"，因此在解说宗的定义的这一语境中，即使没有明说"自相非成立非所立"，宗也没有丝毫不周遍或周遍过多的矛盾，因为这种立宗是可能的，且在心识中可以无已成立已遮破地成立。
第二，若问"如果将主体等未成立的有法作为所立，有什么过失？"[对方回答]："凡是自相未被量所成立者，就不能证成。"[我们反问]："为什么不能？"[对方答]："因为当它被执为有法时，无论安立什么标志，在喻例上都没有周遍。"[回答]：这些没有周遍等难道不是能立的过失吗？后分即能立的喻例和标志方面的缺陷并不被认为是宗的过失，因为宗的过失是依据宗自身而安立的。
若认为"能立有过失导致宗不能成立，所以是宗的过失"，那么若能立的过失也成为宗的过失，则推理标志和喻例等的过失也应成为宗的过失，因为所有这些有过失的能立都不能证成立宗，所以其过失会损害宗。因此，对正理派而言，当立"声音无常，因为是所量"时，"声音无常"将不成为正确所立，因为应当认为因不定的过失使宗成为有过失。
因此，宗不依赖后分的过失，而是只与立宗自体本身相关的过失才被认为是宗的过失，其他能立的过失并非宗的过失。例如，自从立为所立时起，不依赖能立就成为过失的，如"声音非所闻"的宗与现量相违，以及"等"字所包括的"我母是石女"等与自语相违，这些仅仅立宗就成为过失的[情况]。这一部分有人以前宗将"自身"一词说成是为了理解一般自相非所立而显示其不合理的方式来解释，但这不太妥当。
说宗相摄略
第三，宗的定义、分类和摄略的必要，包括：正行和遣除诤论。
正行
首先：依照遮止而说为五，依照表诠而说为一。


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

说否定有五
首先，"因"是指推理标志，"因"这个词一般是指原因，但根据语境也可以转译为推理标志，因为它是使所立得以理解的原因。如此，推理标志和"等"字所包括的喻例等，不依赖于能立支分的定义所应排除的过失，而仅针对宗自身定义的过失，为了排除[宗定义]不周遍和反面周遍过多这两种[过失]，所以解释宗的定义具有五个要素。即，"自身"、"虚词"、"体性"和"未遮除"这四者是用来排除反面周遍过多的，即排除非宗的其他[情况]如论主的欲求对象和未成立的能立等成为宗的可能性。"欲求"一词则是用来排除虽是宗但不被宗定义所周遍的[情况]，因为它排除了这种疑惑：未直接说出的意欲所立，作为语境中安立的标志，难道不是所立吗？从而表明这是宗。
说肯定有一
第二，从排除相异类的定义角度来看，《理门论》中说明"被接受为所立"是宗的无过失定义，即辩论者愿意推度的对象所接受的，或语境中那些标志所欲证成的，仅此便是所立的定义。若问：如果只有这一个定义是宗的无过失定义，那么五个[要素]如何齐全？[答：]为了对所立的含义不生误解而能很好地理解，仅凭这[一个定义]就足以表示宗无过失，因为有五种应遮除情况中任一种的[命题]，熟练的辩论者不可能欲求其为合适的宗，为什么呢？因为像"声音是眼所取"等被量所遮除的宗有直接的损害，所以不适合接受为所立；对于其余已成立等四种，宗的定义不适用，因为对已成立的不能再以标志证成，若非当前标志能力所及的[内容]也是所立，则过于扩大，任何安立能立的都会直接成为所立，而非意欲对象[也成为]所立则毫无意义，若将非当前欲求对象的所有论典内容作为对象，则以事物自力的标志难以证成所立的理由，因此这四种应遮除的情况不具备作为宗的合适定义，因而辩论者不会接受它们为所立。
因此，虽然为了消除愚钝辩论者可能产生的疑惑而说为五种，但实际上这里的要点是一个，就像俗语所说的"详细解释"和"说一头就明白"那样，一般而言，所有论典的词句也是以各种详略方式存在；特别是对于执著于词句的愚者，即使是同一定义也需要非常多的排除项，这在外道六种关系的定义和六种量等方面的建立中也无法穷尽。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
遮其争
第二部分，驳斥争论：在《理门论》中所说的"承许为所立"或"所欲[证明]"这一表述，使得学者们通过义理理解到：如果[一个命题]是因明论式中由标志所要成立的对象，那么由于它是针对所要向其阐明之人而言的所欲推知对象，因此[这个命题]应当具备"无已成、无违害"以及"能被立论者自身理解为所欲对象"等四种性质。即使如此，有人提出质疑："既然'所欲'一词已经能够表达这些限定性质，无需另外添加'唯'字，那么《集量论》中也不应该添加此词；而如果需要添加，那么在《理门论》中也应该添加'唯'字来限定，否则该定义无法排除'未成立的喻例和因'也能成为所立的疑问。"
对此回答：虽然在《集量论》中通过"自身"和"所欲"等表述词语确实能够明确指出只有所立才是所限定的对象，但是在《集量论》中使用"所说"一词时，并未通过三时态（过去、现在、未来）来限定，而是使用带有动作终结词尾的表达方式。由于这些词语相互关联，因此可能产生这样的疑问：虽然现在不是想要成立的对象，但未来可能成为所立，例如未成立的喻例和因是否也可以是所立？
这就像说"应当观察天授来"这句话时，不仅仅理解为"天授来是所观察的"，还可能理解为"以后天授来了才观察"。同样，只要是无已成、无违害且自己想要证明的对象，即使是将来才成为所立，现在也可能被认为是所立。因此，为了排除"其他时间（未来）成为所立"这种情况超出所立定义范围的过失，才需要解释"唯"字。
例如，当立论"声音无常，因为是所作性"时，对方回答因不成立，此时需要立"是所作性"作为所立，但在原本立论时，这并非所要成立的对象。
那么，为何《理门论》中不需要这种限定呢？因为在梵文中，"所欲"（iṣṭa）是由欲求词根（iṣu）加上过去分词词缀（kta）构成的，去掉后续的u音和k标记，再将前面的辅音ṣ转为t，形成iṣṭa。这种在《集量论》中由"欲求"词根加过去分词词缀的结构，因为受到上下文的影响，不能起到排除"未来将成为所立"的作用。
而在《理门论》中，"所欲成"的词语本身具有独立的限定功能，能够自行表达这种限定，就像"天授来了"这样的表述。因此，该词语能够排除"未成立的因"等作为所立的情况，无需附加限定词。
虽然这段文字在反驳和证成的用词上有所不同，但解释方式看似相同。同样，"自身"这个词不适合用来表示"众所周知的有法"以及"自己所欲"等含义，因此不应解释为其他含义。
"又"字的意思是：不仅"自身"一词解释为"论著中并非所有内容都是所立"是有道理的，而且用其他方式解释存在问题，因此这里的解释是唯一正确的。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

因此"自身"一词的含义是指：立论者自己所欲证明的情境中的所立，除此之外的其他不是所立的意思。即使不顾及所承许的论著的全部内容，立论者自己想要证明的仅仅是所立本身，这是可以理解的。因此，即使对于立论者不想作为当前所立而相关的论著作者的主张，如虚空等，所作性等因会产生妨害，但无论如何这并不妨碍它证成[声无常等]，因此像声无常和所作性这样的所立与能立是没有宗与因过失的。
说相违
第二部分关于"相违"的解释分为：略说和广说。
略说
第一，如《量经》中所说："现量所得对象、比量、可信言教及共许，[均依]其自所依。"按此进行解释：如此承许的所立，也应当是未被现量和比量两种量所遮破或已经违害的，这是因为因的功能是在这方面起作用的。如果问：为什么被违害的就不适合作为所立呢？因为立出因是为了消除对所立的怀疑而说的，所以对于已被量所违害的有法，已知它不成立，因此不适合作为因所依的所立。
广说
第二部分包括：解释相违义的本性，以及用例子说明相违的方式。
说相违之义
首先解释：何者为能违害者，以及对什么有法进行违害。
说何种能相违
首先：解释相违的总体分类，然后解释具体情境下各自的本性。
说共相违类别
首先，问：相违有多少种？一般而言，量确定只有现量和比量两种，因此相违也有两种。但在此比量的语境中，通过分为事势、信赖和共许三种，再加上现量，说明量的违害或相违共有四种。其中"承许"是指相信该言语能够正确衡量所诠表的内容，这归入果相比量，因为这些非现量的所诠表内容能被言语很好地理解，是从言语推知的比量。这也是因为若没有所诠表的意义，具有意义的语言就不会产生，所以这依赖于对象而产生的是果相比量。如果不是不欺诳的语言，则不确定，关于表达语言与所表达内容之间的必然关系，已经详细论证过了。
"世间共许"是自性相比量，例如对兔子头（月亮）称为"月亮"这样的广为人知的共许，是作为可共许的自性而存在，已经共许的也是该有法的自性，就像火的热性一样。这"共许"一词的意思并不是说与世间上一切共许相违就构成违背共许，因为世间自然观念中有清净非清净、常无常等各种共许，仅仅这些并不能妨碍理性的领域。但是，当依赖世间自身来考察世间的名言时，世间中普遍共许的名言规则，无论如何分析，理性也无法改变，这就是不被妨碍的名言或不动摇的[共许]，与此相违则为共许相违。关于这点及其例证将在下文详细解释。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

现阶说各别之义
第二部分：确信相违、共许相违、现量相违三种。
确信相违
首先：略说经与己语，详细解释经教相违。
略说经与己语
首先分为：原因、必要性和例子三方面。
第一，原因：前面已经详细解释了四种相违中的事势比量相违，此处只解释其余三种相违。首先关于承许相违，虽然分为自己的言语和经教的言语两种，但《集量论》中将其合称为"信赖相违"的原因是：任何言语若要被视为能够通过正确确定所诠内容而显示所量对象的表达，那么无论是当事人立论者的言语还是其他论著作者的言语，二者同样被信任为具有真实义，因此立论者自己的言语和论著的言语都被一同解释为信赖相违。在事势领域中，这两者能力相等，且由于被信赖而同样可以作为证成，如果相违，对自己所立的妨碍作用也是相同的，因此它们的相违仅仅取决于承许，所以本质相同。
第二，必要性：如果说话者不认为自己是正确表达该义的量，就不会有"这是事实"的立宗语言，而会像被他人问到时回答"我不知道"一样。同样，如果不依靠对论著的信赖，对于论著中所说的义理，也不会因为论著中如此说了就认为它是如此而加以考察。无论是自己立宗还是依据论著所说而立宗，都同样基于信赖而言语才得以运用，为了表明这点，所以将论著相违与自语相违一同解释。这是为了说明：如果承许了论著后又与之相违，那么该论著的语境会妨害自己的所立有法或所依，就像自语相违会妨碍自己的所立一样。在没有事势力时，即使将某物视为经教，也没有理由使其比自语更有力，因为这只是被承许者认为"是真实的"而信赖的言语，为了让人知道这点而如此解释。
第三，因为基于信赖而接受经教作为证成的方式与自语的运用是一致的，所以这两者的例子也被显示为完全相同，比如"没有具有所量义的量"这样的说法。这个例子如何运用呢？若无正确衡量所量对象的量，则论著和自己的言语就不能显示所量，因为已经承许"没有普遍不欺诳的量"，因而无法通过这些言语无误地表示义理。这样，该例子是自语相违所违害的明显例子或直接例子，而对于经教只是显示某一方面，如刚才所解释的那样。


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是您要求的完整直译：
》论相违经
问：什么是与经相违的实例呢？如果接受前后世与因果的经典，而认为"未来布施等善法不会成为快乐，即不是快乐的成因"这样的说法，就是实例。因为此立宗与所接受的经典相违的缘故。
经相违各别说
第二，特别解说经相违分为：正行、辩诤、总结三部分。
正行
第一部分中：对两种所量，经不构成妨害。第三[类所量]中，才有真实的经相违。
所量二不违经
第一部分中：量未确定相违也妨碍。因此，有量的论点成为妨害。
第一，真正的经相违是：针对第三类对象[隐蔽所量]的立宗而适用，对于前两类[现量和比量所知]即使与经相违，也被称为以事实力相违。因为对于那些非依经而能了解的事物，即能被现比量所衡量的事物，若无正理的确定而与经典所说相违，这就是[所谓的经相违]。例如，那些接受正理论者经典的人提出"声音无常，因为是所量故"之类的论点时，如果未对其义正确生起定解，而仅仅自认为已理解，这时也是与经典相违，但经典对自己的言论并不一定构成妨害。因为在那时，自己的言论与经典的言论二者相互力量相等，因此会生起"到底哪个正确呢"的怀疑，而不是任一方能最终确立，只是相互妨碍而已。就像"我的母亲是石女"这样的自语一样，这种自相矛盾的言论无法确定是母亲还是石女。
因此，经典也只有在以真实认知接受时，才能作为自言的论据，仅凭陈述本身并没有能力证明所立。
第二，当自己所接受的内容与经典所说的内容相违时，在这两者中，具有事实力量证据的那一方将成为妨害另一相反方的因素，即能确定反方不成立而自身成立。有证据的能妨害无证据的。如果不是这样而是一味认为经典才是妨害因素，那么由于大多数经典对其所诠内容多有不合理之立宗，仅凭自语且力量相等的经典，如何能妨害符合事实之内容的比量呢？请说说这种妨害方式。以理破除不理是合理的，反之则显示无智。
若想："自语与经典不同，因为是经典故"，[我答]：若经不能经得起检验，谁能证明它是经典？它只是具有错误之作者的言语，在言语本身上没有任何差别。因此，如之前所驳斥的，对于那些没有经过检验的特殊信源而仅以真实认知接受的经典，仅获得"经"的名称并不意味着它就是证量。所以，对于通过事实力量的理由所确立的内容，经典绝不能构成妨害。


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

第三清净经相违
第二部分：确认经相违适用的对象，因此须单独安立。
第一，对于事实力理由的对象，经不能构成妨害，而是理由能够净化经典，因此，如果先经过检验后接受为清净经典，然后对极其隐蔽的所量按照经典进行考察的人，才有经典能构成妨害的过失，其他情况则不然。因此，先检验后接受经典者，对理由所证，自己的经典不会构成妨害；而先接受经典后用理由检验者，则会出现与自己经典相违的过失。
第二，既然接受了经典就必须依靠它，因此经典能妨害与经相违的立宗，由于依靠经典推理所量，虽然经作为量被接受并非外在于比量，但是由于经典的对象是极其隐蔽的，为了显示这一特点，所以将经相违区别于比量安立。若不按照对象来区分，则不合理，因为若要将果、自性、不得相违分别列为比量的类别，则过于泛化；或者若只称为"比量相违"而将信可比量单独列出，则无意义。
遮经相违之过
第二，遣除对经相违的诘难有：单独提及自语是有意义的，接受经典也非对一切能妨害。
第一，《理门论》中以"我的母亲是石女"为例说明自语相违，又以毗舍释证明声音常住为例说明信可相违或经相违，这是如何区分的呢？将自语也与信可区别开来，虽不依赖经典，但这是为了让人了解"仅凭自语也能妨碍立宗"。妨碍如实成立所立的障碍，自语或经典都能起作用，因此合并或分开都不矛盾。
第二，若有人说："因为论者已接受经典对一切所量都是量，所以与之相违的一切事物都被经典所妨碍。"【回答】：若论者不接受该经，它还能妨碍所立吗？若能，则佛教经典也能妨碍毗舍释派证明声音常住；若不能，则即使接受经典也不能妨碍，故对于理由能判定的对象，无论接受与否，经典都不能构成妨碍。若说因为先前已接受，所以与经典相违时是论者自语相违所妨碍，那么如前所述，自语与经典相违时力量无别，只能对论者言语构成障碍而非妨害，如前所说。


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若有人想："因为经典是量，所以能够妨害。"若无成为量的理由，仅凭人的意欲将其视为量，而仅说"它是量"就能成为量，那么这一论著也就完全成为量了，这真是非常奇怪！这是一种讽刺，因为若不依赖事物本身的正确或错误状态，仅凭执为量就能成为量，那么自语也能成为量，那就不可能有任何不成立的所立了。
总结
第三总结分为：区分需要经典与否的论述，对作为证明的经典的考察。
第一，由于事实力理由的对象不能被经典所妨害，因此对于以二量理由极其著名的内容，即使不执为证明而舍弃经典，也无过失；对于极其隐蔽的内容，若不接受经典，对该对象的考察就无法进行，因为不可能有其他衡量方式。
第二分为：不适合作证明的经典和适合的经典的区别说明。
第一，对于宣说极隐蔽对象的经典，考察其是否欺诳主要是考察经典自身前后文字显隐意义是否相违，若经典对所诠内容不确定，就是所谓的相违宣说。例如，吠陀一方面承认贪嗔等是非法不善根本，另一方面又承认仅凭水中沐浴就能净化这些非法，这就是例子。因为沐浴与非法之因三毒不相违，怎么能净化有情内心的罪恶呢？所以从沐浴求法的经典对极隐蔽事物不能证明为不欺诳。而戒定慧则分别能对治烦恼所生的恶行为、缠缚及其种子随眠，因此宣说这些为非法对治的经典就是具有理由的。
第二，对于现量、比量所能见到即能证明的和不能见到即不能证明的极隐蔽义，无论经典如何宣说，相应地，对于理由能判定的对象，依理可成立；对于第三类对象的解说，没有自语妨害的、经三种检验清净的经典，应当执为正确衡量第三类对象的证明。因此，依靠这样的经典对极隐蔽所量进行"此是彼非"的考察才能进行，而不是所有被称为经典的都可以。


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

极成相违
第二极成相违分为：解说极成相违自体，以例证证明并解说密意，极成相违单独分类的意义。
说极成相违
第一分为：能违极成的本质，以及它如何遣除的方式。
能违极成本质
第一，《因明正理门论·自释》中说："由于[与极成相违]不共[于其他相违]的缘故，此处没有比量，与言语所生极成相违的义所立如：'月亮不是兔子之物，因为是存在故'。"这是说，"兔子之物不是月亮"这个命题被世间公认为月亮[的名称]所遣除；《理门论》中也说："人头骨是洁净的，因为是有情的部分故，如法螺"这个论式，被人头骨是不洁的极成所遣除。
在这些例子中，主要讨论第一个例子、其因相及"由于不共的缘故"等内容的详细解说。首先，这里所说的能遣除的"极成"是指世间一切极成，还是与比量相关、被极成所遣就不能成立命题的方式呢？
[答]：不仅仅是极成而已。这里所说的"极成"是仅随人的意欲而联系的，即不依赖其他[条件]而应用的随欲所立的能诠声，由于这对一切对象都没有障碍，所以对某对象应用何种声音就无法指出不应用的理由，因此是无妨害的言语或声音。这是人们通过自身经验而生起确信的深刻概念，甚至无需怀疑，因为当对某义新立名称时，不论立何名称都没有不能自由命名的障碍，这是由自身经验所证实的。
这里以"人们所确信"为基础，是指对于任何时刻对任何对象命名都没有妨害的言语。怎样呢？因为一切对象皆适合被任意声音所诠表。为什么呢？因为它仅随命名者的意欲而联系，就像排列石子的方式完全取决于排列者的自由一样。
因此，对于存在于分别境中、由言说而生起的，即以所知所诠的方式在心境中出现，不依赖外在自相的法，以"言语所生极成"的声音称之。极成不仅仅指已经极成为声音的义，因为仅仅能够极成这一点，在世间一切中都是如此安立或成立的义，也是能成为声音极成的因，因此以"极成"名称加以命名。
[问]：将未实际极成者说为极成不合理吗？
[答]：并非不合理。就像现量、比量等的所量对象以自体排除非己他者，也以能量者现量等之名称比喻[能破除]一样。因此，此处的能遣除是指"能够极成"[的性质]。


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第二部分。依赖于思维对象的那种义（事物），所产生的具有[之性质的]声音，由于随自己的意愿而运行，所以不会不[由意志]阻止而不运行。因此，不管是之前已经做过的名言约定，还是未做过[名言约定]，对于那些义（事物），种种名称的声音也都是由于思维对象中存在的自性，可以施设的。所以，由于仅仅与思维对象中存在的义相关联的名言约定，对于那个义，是先前已经产生的，还是现在尚未给予名言约定而将来会产生的名言约定，[这些]成为声音的所诠，这种可能性本身，会对不接受[这一点]的不合理[观点]造成损害。
说所立喻所需
第二，解说破斥极成所立之譬喻的意趣，分为：此喻是为证明极成可能而立；解说证明此的两种经教意趣。
立喻极成
第一，安立"带兔者（月亮）不是月亮"这样的破斥极成的譬喻，是为了[说明]极成可能被违背。如何呢？因为语法家们承认声音与义本质上相关联，所以根据他们的观点，"带兔者"是由"月亮"这个名称所表达的，而其他如柱子等不能由月亮这个名称表达。对于承认名称与义本质上相关联的人，如果问"为何带兔者不能被月亮表达"，适用极成破斥；同样，如果问"为何带兔者不能被柱子表达"，也应该相似地理解，这是通过义间接表示的。虽然在现在人的意识中，名称与义的关系已经建立并把握，在意识中似乎可以用自己的名称表达而不能用其他的，但这并非事物的实际关联，而是思维的关联。思维的关联仅取决于意愿，所以与任何名称相联都不会不合理。若有[不合理]，则与"带兔者不能被月亮表达"相同。因此，带兔者这个义是否定[他们的]主张。
经教所立他宗
第一分为：陈述[他]主张和显示不合理。
说所立
第一，如果论辩者因为接受自宗的论典，而将论典的一切义作为所立，那么如果论证或主张严重违背论典义的一部分，这将成为论证与主张的过失。
说非理
第二分为：比量对境不违经；因此即使相违也是能立。
比量对境不违经
第一分为：指出违经说的过失；说明经所能害和不能害的对境。
立违经说过
第一分为：说明过失和驳斥回答。
说过失
第一，当用"所作"为因证明"声音无常"时，在接受"声音是虚空属性"的经教说法的宗派中，这个因破除了经中所说的虚空属性，因此认为此因与立宗相违，这种想法是不正确的。因为所作性与无常性之间没有矛盾，与虚空属性相违的其他[论点]不会使当前的因成为相违。如果[你认为]会成为[相违]，那么这个所作因与你们论典中所说的气味和土的属性相违或相反，为什么不通过这点也认为此因与论典义相违呢？这是极不合理的过失的推断。


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

这也就是提出过失推论的原因，是认为"所作"与"常住"相违，因此与常住的虚空属性相违。同样地，触觉是风的属性，色是火的属性，味是水的属性，气味是土的属性，这五种[属性]与常住相违的情况相同。尽管如此，不能说因为气味是土的属性这一经义与所作性相违的原因，使论证[因]相违。就像无法解释"这是[二者]相违的原因"一样，声音上的所作因相违的原因，除了"经中说[声音是]常住的虚空属性"这一点之外，找不到其他[理由]。因此，土的属性与常住相违，和虚空的属性与常住相违这两者，总体上只是同等程度，没有差别的意思。
破所答
第二分为：以理破斥回答的特点；总结其义。第一，若[对方]回答：气味是土的属性是气味的性质，所以在讨论声音的场合不应考察，就像在瓶子上不能考察毡毯的性质——[毡毯的]材料、绒毛等一样，[因此]考察与它相违不相违是不合理的。[对此回应：]这种不相关的[说法]在其他虚空属性等方面也同样[适用]。在考察声音本身是否常住的情况下，虚空属性怎么会是相关的呢？因为这不需要考察。如果[对方]认为虚空属性必须是常住的，所以是相关的，[则应回应：]从开口发出声音，只是条件齐全而产生声音时，对声音本身没有障碍的方面被称为虚空，而声音不可能成为纯虚空的本体，所以你所希望的虚空属性未被辩论者共同承认，因此这不相关。如果[对方]说：虽然经中说气味是土的属性等，但未说是有法声音的属性，而在此把声音作为有法，经中说虚空属性等是声音的属性，所以是相关的。[回应：]气味是土的属性也是经中所说，如果违背它，就违背论典之义，为何这也不成为此场合的相违呢？两者都仅仅是经中所说，没有额外理由表明因为违背虚空属性就不能证明声音无常，所以[两种情况]是同等的。
在这个场合，关于所作因如何破斥气味是土的属性的方式，诸注释中有多种理解思路：有的说是"有法气味上破斥土的属性常住"，即加上常住的限定；有的说是"在有法声音上破斥气味是土的属性"；有的从理由推演，说明[气味]应成常住的方式来显示矛盾；有的根据无法证明土的属性与所作因相违，同样也无法提出声音是虚空属性与此因相违的有效理由，通过这一关键点来指出过失。虽然有各种不同的理解方式，但究其实质并无重大不一致。无论如何，理解[这段]的要点是为了显示对方说法无关而提出过失推论。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果[所立]是有法声音之类的性质，以及"等"字所表示的其特殊与共性，是否必须成为接受经教者所要证明的有法，作为能立而[对方]论辩者必须接受为所立，这样[你]说道？这是不合理的。因为应成者询问能立的某些场合，论辩者会接受为所立，而论辩者如此接受为所立，理解为他所接受的主张，是通过直接言说和场合的内容来了解的，而不是仅通过希望推理的能力就能证立所推特殊果，因为因与果的证立是不确定的。这样，在没有认知依据的情况下，强行认为对方虽未自己接受，却说"你希望这个"，这种应成者强加给他人的行为，明显如同大自在的行为，就像王族等有权势者对他人不愿意的事强制命令那样明显，而不是探讨真实性的如理言说方式的意思。
在可以了解"这是论辩者所愿"的场合或言语表述，[但]没有果的标志时，应成者认为对方的主张被他自己的主张和因所违背，这是自己被错误所害，因为执着于无关的考察。
第二，对场合所立和与之不离的义的违背，会成为该所立成立的障碍，如[主张]声音无常时[被]无作性[所违]，以及证成解脱时[被]有我的主张[所违]。[但]即使违背与不离不相关的其他义，又怎能违背场合的所立，不能造成任何障碍，因为没有关联。
违经与否说境
第二，区分经教所能害和不能害的对境：第二所量无需经立；正确经教衡量第三类。
第二所量无需经立
第一分为：正说和除争议。第一，已说明比量在运行于自己的对境时，完全不依赖经教。那些通过理能够达到的，就由理本身决断，不需要经教证成或否定，因此，通过比量所证，仅凭这点就很好地证成，事物的法性绝不能仅凭言词变成其他，所以比量考察自境时，不依赖是否与论典相违，因为若比量度量已成立，则不需经教；若未成立，经教也不能证成。


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，对于那些最初仅依靠自力不能进行彻底观察的人，依靠正确经教的显现，产生无颠倒的比量后，在比量能够决断的范围内，应当由比量本身进行考察，而不需要经教来证成，更何况与比量相违的经教不能作为证成[手段]。因此，细微的无常、无我等能通过比量成立的[内容]，当通过修习正确经教而智慧经验丰富时，凭借自己的智慧能力，从事物力量引生的理由中证成，所以对于不接受该经教的任何论辩者也能成立。如同怙主弥勒所说："如同依靠灯、闪电、宝珠、日月，具眼者能见；同样依靠具法光明无垢光，能善说此义。"[与此]道理相同。
第二，[对方反驳]：不依靠经教时，持不同经教立场，由于所欲[理解]不一致，会放弃争论。[回答：]当考察经义时，并未接受经教为能立或能害，因此不会放弃争论，因为是通过事物力量的理路对某义理进行合理性的争论。对经中所说义理进行事物力量的理性考察，是接受某经为对极为隐蔽所量不欺的正确经教的方法。否则，如果有两部经典内容相违，如说有前后世和无前后世，二者不可能都是不欺的经教，所以通过考察，[确定]不清净的是似经而非正确经教，不应接受。因此考察是接受经教为经教的方法，所以对比量对境用事物力量理由考察时，即使各自有经教，该经教不会成为此场合能立的支分，若成为[能立支分]，则比量将不能运作，一切相违义也会成立，所以不合理。
第三清净经立
第二分为：唯有极隐蔽需经立；除此之外太过失。
唯有极隐蔽需经立
第一，那么，依靠经教所应了解的是什么？被经教违背则不能成立的是什么？这样，通过理性对经义进行善加考察，对一切教法中的前两种所量完全无疑时，看到这样的方式，就是希望因信任而全面接受该论典的时候，此时若与如是论典相违，则会被论典所害，因为对于由正确论典所成立的义理，不应认为与该论典相违，因为若相违，由于自己的智慧颠倒，将获得不当之处。


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

这也就是现量和比量所衡量的前两种所量境，与该论典不相违，所以如果与这样的论典相违，则仅仅是理性的损害，而不必说是经教的损害。对于第三种所量境，考察转向它，当对它进行考察时，因为现量比量的量不能证成，所以对极为隐蔽义的衡量，接受正确论典是合理的。例如，为了来世利益所说的因果取舍教法等，不适合置之不理，而对于自己理性无法决断的[内容]，别无选择，只能依靠正确的经教。
这样，依靠经教考察第三种所量境的情况下，也应避免安立违背场合所立法自身或者与其有不离关系的相关法的主张和因，而不应考察与场合所立无关的[法]是否相违，因为若[应该考察]，则将导致考察无穷尽的过失，因为经教的一切义难以获得，若必须全部掌握于心而考察，就会导致过于扩大[范围]的过失。
例如，当经教说"持有怙主无量光佛名号并生起信愿，将往生彼刹"，以经教证成"普通人也能死后立即往生彼刹"时，认为经中说"生于彼刹的全是一生补处"这样的经教违背所立法，或者认为"获得圣道必定是先行积累无数资粮的胜解行道"这样的不离关系，被其他经教所违背，这类[情况]是经教阻碍该所立成立的障碍。
如果无法证明这些所说的经教与当前的经教不相违，则因为被经教所违背，普通人往生极乐的经教证明不能成立。然而，虽然说生于极乐的一切都是一生补处，但普通人命终后立即生于彼处，并不违背经义，因为生到彼刹后必定是一生补处，如同北俱卢洲[寿命]定为千年，及死后定生三恶趣一样。
;


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

在彼处，当见到坐于菩提树王前的如来时，获得持明和三昧的殊胜，将得到无尘垢的法眼。往生彼刹不必定需要先经修习胜解行阶位的因，因为依靠如来愿力的力量，在临终时见到佛陀的显现，即使有怀疑者也只是暂时在莲花苞中有障碍，无法见佛五百年，这一说法排除了"只有获得圣道才能往生"的疑虑。此外，除了谤法和造五无间罪者之外都有例外，因此从佛陀不可思议威力，如同通过密咒行为短时间内能获得果位一样，胜解行阶位也能在短时间内圆满，这是经教自身所成立的，不能成立为不可能的比量不会运作。基于经教本身，也不能证明对所立本身有害，或对不离关系的其他义有害，应以此为例理解经教证成所立的方式。
同样，如经中所说，以小供品供养佛陀能成就广大安乐果的方式，无法证明经教有害，所以就是这样成立的。又如以经教证成"此礼拜者定当成为众多转轮王"之类，经中说"若善根不被违品所破，则将如是成就"，因此不能证明为绝对确定，这类在依经考察时经教似乎有害于所接受的[主张]等。细分析时，第三所量虽由经教衡量，但经义是否被经教所害，取决于事物力量，唯有具备极其细密智慧者才能了知。
除此甚过
第二，若非如此则过于扩大，分为：一切考察皆需经教的[过失]和必须作为特殊所立的过失的说明。
第一，对极为隐蔽义考察依赖经教，而不是一切都需依赖经教，若非如此，而说"一切考察都必须依据论典而考察"这种说法，以什么理由而说？没有任何理由。若一定需要如此，则无宗派，即连宗派名称也不知道的牧牛女等人，看到烟就无法了知有火，因为已经接受一切考察没有论典就不能进行。若如此，但由烟了知火不欺存在的事实，会被外在现量所破除。
;


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，由于言教与人之间没有自然的联系，所以"人们孤立"，即没有与言教相联系而是独立地"出生"。虽然一出生就没有与言教的联系，但后来对于持有言教的原因—即知晓该言教的良好"功德"和不知晓的"过失"，"未被"量度所"见到"。这样，尽管没有任何理由使言教不可舍弃，却因执着于己见，认为是自己一方的言教，而失去自主权，被颠倒的恶劣"宗派"见解如同不可忍受的"魔鬼"般控制心相续而难以舍弃。"唉呀"，究竟是"谁"将此"分配"给你的相续？这对你来说是难以忍受的惩罚业。
第二，"如果"对普通的观察不需要持守言教，但当阐述宗义的学者们接受所立宗时，对于所立宗义的"例子"，若能证明该论著本身对所立宗义所述的一切属性"都能证明"，唯独那个"标志"能够显示无矛盾的方式，则成为"正确的论证"；否则，不观察自宗而任意破斥，或成为似能立，"有何"（意见）？
在此情况下，对于以事物自力正确成立的，不需要考察是否与言教相违；若与以事物自力成立的相违，则该言教不是正确的言教。因此，在以理为主而考察的场合，应当考察并阐明标志与属性之间的不离关系，而非按照人的欲求，对于一个所依所立的种类无法确定界限，因此必须在例子中显示"这就是"不与一切言教义相违的样子。在这种情况下，即使标志要证成一个所立也难以找到最终的界限，因此"这种"论证"是"一种"超越世间"的"规则"，即世间上不存在的安立"方式"。
如同依靠标志理解对象时，只考察标志与属性之间的联系是否成立，而在立论场合中，"不相关"的其他属性如虚空的功德等，"不能"被该标志所成立或否定，那么为什么会导致场合中的所立"不成立呢"？没有弓就暂停射箭，难道可以说因为没有投掷器就暂停投掷吗？如果像所作性证明无常这样"是"通过事物自力"成立的"，那么该"标志"能够成立彼所立，是"正确的能立"，与不相关的其他方面相违，怎么会"成为""有过失的因"呢？谁能说水因为与火相违就不能解除人的口渴？这种说法是错误的。
如此，属于"所依"自身的种类，"全部"不需要"例举"把握和显示，人们仅仅从他人"言语"的表述和烟"等"就能"推测"对方具有"心识"，从标志推断"火等"而不会错误，有谁能够否认这一点？因为通过事物自力成立的不需要依赖其他。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
故此违即能立因
第二、以理成立则虽与言教相违亦非过失，分为：虽违经典但比量不回转；故而说违彼非过失。
第一，由于对自己的所立"不迷惑""自性"无常等"和""因"如火等"能证明"的标志如所作性和烟等，"以"其意义证明时，若与一些宗派违背事物实况的主张—如声音是虚空的功德，烟也从蚁穴中产生等—"相违害"，则该标志从其能够成立自相关对象的"本质"中永远不"退转"，如同说火是冷的，热性也不会退转一样。"那个"标志与所"欲"的"所立"之"义""不离"而相关"被了解"的论辩者，对"其他"对论者"们"，"那"论据"如何"令所立"被理解"而"不"能成立呢？因为是通过事物自力运行的合理性，就像手持灯能照明暗室中的物体一样。
故而说违彼无过
第二分为：说正理与遮止其争。
第一，若有人说：先前接受言教为量，后来又说与该言教相违的标志，因此论辩者做了不合理的事情。（对此回答：）即使"论据"违背言教大部分含义，"无论说""还是不说"，如果通过事物自力该论据与论著的含义"相违"，那么"论辩者对"该论著"有何"过错呢？该论据"被论辩者说出"的"过失""对""论著""产生损害"并非是论据"新"生出来的，因为本质上就存在损害。
若说：对于已经接受的论著，不应该从各方面提出损害，而提出与论著相违标志的人直接"提出损害"，因此让人知道有损害存在而不生起对论著的大喜悦，所以那些论辩者的过失就像儿子毁谤父亲一样。（对此回答：）"如果"损害言教义的"论据""不被"论辩者"说出"，那么该"论据""难道不""损害"论著吗？若不损害，说出也不会损害；若损害，则"论辩者""不"是"做"了"不合理"的事，因为只是如实陈述事实，"为何"论辩者"有过失"呢？认为有过失是不合理的。
遮其争
第二分为：说不成立与此不等同；双方都不成立的遮除。
第一，若问：那么，说似因也不是论辩者的过失，因为该标志本性就是似因，并非因论辩者说出而如此产生。（对此回答：）这不相同，因为"似因"虽然以自体性而住于似因的状态，但论辩者"对""他方"是"为了证明"自己"所欲"的所立"而说"出的。由于提出似因作为能立而"说出""毫无"所立成立的"意义"，所以提出这样能立者的思维"成为过失"，"然而"，即使与其他言教相违，说出正确论据的人"能够证明"自己的主张，"因此""在这"情况下论辩者有过失的余地"是不存在的"。


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
遮两者皆为成
第二分为：正文与其因二者。
遮两者皆为成之正文
第一，若有人说：若所作性证明无常而违背经典中说的常住虚空功德，那么所接受的经典义也会违背无常，因此两者都不能成立。（对此回答：）这是极不合理的说法。"如果"以所作标志证成声音无常这样的正确道理，使得在迦毗罗等人的"某些论著"中所说的"声音"常住和虚空功德等"某些不"合"理的成立"，那么像声音无常这样符合事物情况的"正理"之"说法"，"其他""也""能遮止"，这"就是""王"族"恶"劣"宗"派一样，例如有些国王因对一个做不合理事情的人发怒，而对许多"做"良好事情的人也施以惩罚一样。
再者，将声音这样的所依上所有经教的"一切义"都"等同""而""说出"能立的论据，任何人"都不能"做到，因为如声音常住或无常等各自经教的义理有很多不同，若无事物自力而仅靠经教成立，无论什么经教，仅仅言词"上"力量都是相等的，而且即使就一部经教而言，要显示所说的所依的一切属性也是困难的，如前所述。"因此"在各方面上"你""所立"与"能立""安立""这都这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
遮两者皆为成
第二分为：正文和其因两部分。
遮两者皆为成之正
第一，若问：以所作性证明无常，若此违害经中说的常住虚空功德，那么已接受的经义也会损害无常，因此两者都不会成立。（对此回答：）这是极不合理的说法，"如果"以所作标志证明声音无常这样的正确理论，"某些"经典如胜论派等"论著""中"所说的"声音"常住和虚空功德等被证明"不是正理"，那么"因此"声音无常等符合事物实际状况的"正理""其他""论者""也被阻止"这种说法，就像"低贱种姓的规则"一样。例如，某些国王因愤怒一个做不合理事的人，而对许多"其他"做善事的人也施以惩罚。
这样，在声音等所依上，将"一切"经典的"含义均等对待""而"说论据，任何人"都不""能""说出"，因为声音常住无常等各自经典的含义差别众多，若无事物自力而仅凭经典成立，无论是何经典，仅凭言词"没有"力量不均的情况，即使依据一部经典，也难以阐述该所依的一切所说属性，如前所述。"因此"在一切方面，你的"所立""与""能立"的"安立""都将毁坏"，因为不可能有既无过失地成立所立又找到能立的时机。
其因
第二分为：正文和对"此回答逐一驳斥"。
"第一"，若问：纵使经义被否定，论据也不成为有过失，那么说对相违无错乱的量存在，怎么会成为有过失的能立呢？若说通过两种量在同一基础上分别成立常和无常，而主张对相违无错乱的量存在是过失，那么在此情况下，不愿以远胜于普通人的古代圣贤所成立的经义为基础，而想以论据成立与之相违的，所以（有过失）。（对此回答：）因为在声音等"所依"上，常与无常等"相违"二者不可能作为"同位"，"所以"对相违无错乱的量在任何情况下都是不可能的，因此唯有通过正确理论成立的才是如实存在，仅从经典中说的并不一定如此成立，因为作者的意愿可能有误。
因此，声音常住等经义在实相中连微尘许也不成立，而你自己的意愿却把它视为已成立基础，才做了这种不确定的说法。如所作性等论据在声音等所依上，对与自己所立无常肯定"相违"的常住等"产生损害"，证明声音常住绝对不可能，经典无法稍许证成常住，因此在以事物自力证明声音无常的"这个"场合，常与无常二者皆成立的"那种""相违"丝毫"不存在"，因为在一切方面都成立为无常，就像火的热性一样。
或者，也可以说通过事物自力能够显示经典的相违，而经典不能证明对正理的相违，这仅是文句不同而意义相同。


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
这样，正理派等没有正确理由而接受言教，然后宣称依据该言教确立所知的三种对象，这是极其愚蠢的标志。若以理论能够确定的对象通过理论成立，那么与此相违的言教就应知道不是正确的言教，言教不能完全破斥理论；由于言教大部分内容可能被事物自力所损害，因此若被理论损害则必须舍弃言教，而不能因言教损害而舍弃理论，就像杀死被魔附身而显示要杀人的病人一样。
因此，若不被自己思维过失污染，通过正确的理论道路能如理确定所知对象的前两种，就不会接受与此必然相违的言教；第三种对象依赖于正确言教而非理论的行境，而且事物自力的理论在二谛深义上也是越来越深入，因此应该随着乘次第，依据四依的方式圆满趣入，仅仅以片面的慧眼舍弃大乘言教在浊世中很多，"那些"虽被冠以大乘之名，但不能称为阐述大乘理论者，仅仅是自我夸耀而已。
若想：虽被量所违害也不应舍弃，因为是自宗言教。（对此回答：）虽未成立为自宗言教，但因执著习气而强行趣入，理论又有何用？对于已被宗派魔所控制的人们引入正道，暂且连诸大德也思虑为困难而予以舍置，普通人就更不用说了。然而，通过如理观察诸大车轮正理道无垢，智慧光明会越来越增善，因而能尝到佛陀甚深意趣法甘露之味，所以通过四理如法观察，生起四依，直至最终乘位，圆满智慧之身，获得智慧眼，这是附带所说。
第二，"这些"中，无常是"所损"，而虚空功德的说法并"非""能损"，但若在证明无常后否定虚空功德，则由于破坏自己所接受的"论著""义"，即使所立的场合与虚空功德等言教义"无关联"，也会"损害"所立的成立，"有此疑问"。即使无关联，若言教义能损害，则"一切"所立都会被各自不同言教义"全部""损害"，因为仅凭言教词句就能阻碍事物自力。
若想：虽然不被其他一切损害，但自己所接受的言教义能损害。那么言教义的一部分如否定气味的功德等无关的方面受损，也会使所立不成立，因此连一个所立也不可能成立。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
若问：虚空功德与声音"有"关联，因为是其属性，"所以"损害所立无常"本身"，"有此疑问"。"不是"这样的，场合所立与否的关联是指该标志与所立的不离关系，因此"作为标志"的"一切"都"各自"对"自己所立"而言，若无关联则不能证立，是有"过失"的似能立；若有正确关联则能证立，是具"功德"的正确能立，所以只应"观察"这一点，而不必在此场合观察所谓的其他关联"关系"。
如此，像若无实物则无常不生起这样的虚空功德"不存在"则"所立"声音"不产生"的"关联""这""在此"未被量"了解"，虚空功德受损"在此"仅仅是对如此主张的"论著""损害"的"单一"的"过失"，对于理论的内容没有任何损害，因此标志与言教义不相符也"如同""其他"气味功德被该标志否定的情况"相同"，所以虽然损害这类言教义，正确标志也不会导致所立不成立。
或者，所谓"所立"是指声音无常，而虚空功德不存在则它不产生的情况是没有的，因为是其对立面，就像无热触则不生冷触的情况是不存在的一样。因此，这种无关联如何能损害已被量成立的标志？就像已成立火是热的，冷不能障碍一样。
遮自宗许
第二、破除自宗认为言教一切内容为所立处境，分为：说他宗与破其义。
说他宗
第一，《集论》的某些注解者这样说："如果"已经接受"论著"为量"的原因"，则"论著"中所教说及阐述"所见""一切"也应当在该场合"作为"所立，若与之相违，则该论据也会破斥自宗，因此成为过失。
这一派虽然不主张在事物自力的场合以言教为能立，也不认为应当证明该标志与言教的一切内容相等，但他们认为不应运用与论著所主张的所立相违的标志。
破其义
第二分为：喻因不成之宗；说自声成无义。
喻因不成之宗
第一分为：立应成与破其答。第一，辩论者的所欲对象处境仅以标志为所立，若论著中所见皆应作为该场合的所立，则按照这种规则，说"喻""与""因""不成立"也将"成为承诺"之"过失"，因为不仅执持自己场合所欲求的所立具足所立特征，而且把论著的一切内容都执为所立。如此，某些论著中也有提出不成立的喻因，这些也将成为所立，因为无论如何都是辩论者的所立。
;


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
不能承许，因为不成立的东西谁也不能证明，即使确实不成立，也不应隐藏过失而用欺诈手段努力证明它，这样的论辩者怎么能称为讲理论的人呢？此外，虽然无过失的论著中没有直接提出不成立的譬喻和因作为能立，但不成立的譬喻和因在某些场合也可以成为论著的所诠，因此，当对数论派说"声音是无常的，因为是所作"时，这个能立对方既无已成立、已破斥，又有所求证，且是论著的内容，所以论辩者的承许将成为过失。如果这样，则所立与能立的定义将混淆。
第二，在如此普遍性地提出应成的论证而得出论辩者唯有所欲才成为所立的结论之后，破除对方的回答："如果"虽是论著中所说的义理，但"作为能立而说"的不成立譬喻因等不是应成为承许的"过失"，因为"所欲"的言词被"说"出的遮遣已经否定了这一点，"有此回答"。按照你的说法，"想要"论著所有内容都"成为所立"的"理论""推导"仅"从"文字"退却""不"可能。
再者，若如文字遮遣那样，唯有论辩者自己的所欲对象为所立，则如此成立；但若想要论著的一切义理都是所立，则论著中所说的能立也应该是所立，这是依义推导所得的。若承认这点，有何过失？若认为在某些场合它是所立，那么提出作为自己场合能立的内容，在面对他人时也有需要再加以证明的情况，因此一切能立也将成为所立。
在此场合，对方不说"唯有"一词遮除能立，而说"所欲"，是因为"唯有"一词只能遮除一套论式的能立，对于论著中所说的能立在那种规则中无法遮除，所以没有说；或者，如《决定论》中说，虽然说助词也无过失，但无法阻止由理推导所得的结论。
如果说那种不成立的譬喻因论辩者"不想"证明，所以"不是所立"，"有此回答"，那么现在论辩者自己的意愿成为主导，因此即使是论著的内容，"论辩者"自己在该处境中"不想"要的"其他""法"也"不想"证明，"那时""不""是所立"的其他经义"受损害"，论据对自己的所立"有什么"相"违"呢？因为正确"标志"不依赖经典而同样确定自己的所立。
;


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，一般而言，认为"自己接受的言教是量，不管与此相违或相害都不需顾及"的论辩者是任意破斥者，这样做极不合适，然而，当以事物自力证明言教所说的任何内容时，只需通过理论审察标志与所立的关系，当完善地证成后，仅凭这些就能成立该所立，而不需依赖言教义。如此成立后，对于同一义理前后相违的正确言教是不可能的；对于为调伏所化众生的根机而宣说，由此显得相互违背的了义不了义言教义，也应通过所依、目的、违害字面的方式，理解它们无有相违而进入究竟义的方法，正如诸大车轮已经证成的那样。
所说无义之过
第二、"自声"所说无义，分为：抛出应成与破除遮过。
第一，在以事物自力观察的情况下，若论著的一切内容都是宗，而论辩者自己所欲单独提出的内容仅仅是"宗的特征""之外"的"有义"，那么在宗的定义中额外提"自己"的词语"就成为""无义"，因为没有任何遮遣。
第二，不会成为无义，因为是在"论著"的内容中，舍弃自己不欲求的，"欲求"并接受什么而"趣入"的"意义"上提说自己的词语，"有此回答"。"那么"这种自己欲求而趣入还是不趣入的"疑惑"，"是从"什么"因"而来？无论希求何种论著，都必然是论辩者自己趣入，既然如此，说"自己所欲"会遣除什么怀疑呢？谁会有这样的疑惑？这是不可能的。
如何对论著欲求而趣入呢？有根器锐利与根器钝两种人。首先，根器锐利者，当论著所说的内容未被"量""否定"时，有什么"因"能够阻止"执持"自己欲求的论著？"若"该言教义被"量""否定"时知道了，即便明知如此，"也""仅从"他人"言语""以"什么"因"而对该言教生信心并"趣入"呢？不会的。因此，不可能怀疑论辩者自己不执持的欲求对象。
至于根器钝的论辩者，"那些""先前""也"对于"前"宗派"仅仅""自己""欲求""而""执持"，并无通过理论获得确定的理由；"那些""后来""也"若自己欲求，"怎么样"会"执持其他"宗派，"为什么不"会得到呢？因为仅仅依赖欲求。
因此，非自己所欲而必须顺势接受，就像国王的命令一样，在宗派的所立处境中不存在这种情况，那么更不可能生起怀疑，若无疑虑，在定义中附加无遮遣结果的词语有何作用？将成为无义。
如果想：虽自己无意欲，但也有为"他人"而执持他人宗派的情况。这种情况只是为了挑战对方而游戏，并非以事物自力如理辩论；即使在这样的场合，自己接受为所立的才是所立，因此在那个场合也不会变成自己不欲求的。


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
总结
第三、总结：知道与处境所立无关的其他言教义受损，不会损害处境所"欲"对象；虽然接受言教，也知道该言教的一切义理在该处境并"不是所立"；若是所立，则会通过义理"显示""无穷尽"的所立，因此为了"遣除""那些""邪""见"，即认为言教一切义理都是处境所立的错误见解，在《集论》中阐明宗的定义的"这"处"自己"的词语被"说"出。
能诠非理破他宗
第二、破除对"自己"词语的其他主张，分为：说所立和对其破斥。
说所立
第一，《集论》的"其他"一些注解者说："自己"一词是为了表明，外道与内道等不同"宗"派"所作"的"特点""所依"，应当"全部""舍弃"，而取两方论辩者"都""熟知"的"所依"。
说非理之过
第一，两方论辩者对一个所依"审察""的""场合"，仅凭这一点，"就"使得双方共同"极为熟知"的"基础所依""已经成立"，因为已了解不成立基础的状况，没有人会观察其特点，而且对于牧牛女都熟知并已成立的义理也无辩论。如此，极为熟知并已成立的所依是宗，而"各个""欲求"不同"所观察"的"特点"的"有"诸"事物"上无辩论，"因此"不是所立。
简言之，仅仅独立的所依不是所立，必须以某种法特征化后产生所知欲，因此，对所知欲处或积聚义，不把它执为标志的所立，而仅执极为熟知的所依为所立，这怎么可能呢？因为不需要证明；且已承认各自欲求被分别，故非所立，不可能安立为"无常声是所依，无常的"等，而对不同的欲求若不以所立而辩论，则相同欲求也不可能辩论，因而无法确认辩论场合的宗是什么。
其所答破各别
第二分为：量立有法相违破；未成自相遣破。
量立有法相违破
第一，"如果"说通过"自己"的词语表明自己承许的义理先前已被量"成立"之"意"，来"说"明双方共许的"所依"独立状态不"是所立"，因为需要对方新成立，所以"自己"的词语是排除对方也已成立的所依，"有此回答"。不是这样的，因为所立"自"之"体性"或者说助"词"或者说"唯"字，即表示"仅体性""所说"的"这本身""就"能够"了解"已成立的不是所立"这一点"，既然已了解这点，再次为此目的说"自己"的词语将成为无结果的。


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
若不承认"自己"的词语是为了截断已成立的意思，那么，对于所立是否已"成立"以及"作为能立"的"体性""也"存在的疑问"若"存在，则"作为所立""本身""向"他人"显示"之"说"的体性与"助词"二者"所说"则"具有"遮遣的"结果"。
未立自相相违破
第二分为：遮词无义与此类过非宗过。
第一，若说：所立自体性之词的提出是为了排除未成立的胜论等自相是所立的意思，所以也有各自的遮遣。大师先前已经"说"明一切"比""量"都是"共相"的"境"者，所以在解释宗的定义的"这个"场合，虽未"如此"明确说明自相非所立，但对于"仅仅宗"没有不周遍和过周遍的"相违""丝毫"也没有，因为这种承许是可能的，且在意识中也可能有无已成立已破斥的情形。
第二，"如果"以胜论主等未成立的"所依""作为所立"，"从此"会有什么过失"呢"？若回答：未被量成立的自相"是"不"能"证成的。那么"为何"不能？若回答：当执为所依时，无论提出什么因都没有对喻例的"周遍"，"因此"。没有周遍等"这些"能立"那些"的过失，"难道不是"？"后"支"分"即能立的喻例和因自身"有关"的"宗"的"过失"是"不""承认"的，因为宗的过失是依据宗自身而安立的。
若想：能立有过失则不能成立宗，故是宗的过失。若如此，则标志和喻例等的过失"也应成为""宗"的"过失"，因为"那些"能立有过失的"一切"都不能成立承许，所以由其过失"损害宗，因此"。这样，当对理论派说："声是无常，因为是所量"时，声无常就不是正确的所立了，因为应当承认标志不定的过失使宗成为有过失的。
"因此"，宗不依赖后支分的过失，只与承许自体"那么多""关联"的过失，才"被认为是""宗"的"过失"，而"其他"能立的过失则不是宗的过失。例如，从承许为所立的那一刻起，不依赖能立而成为过失的是：声音非所闻的承许与"现量"相违，以及"等"词所含的"我的母亲是石女"这种与自语"相违"等，如同仅从承许就成为过失的情况"一样"。这一部分，前宗似乎也有解释为：一般自相非所立的理解而说"自己"的词语不合理，但这略显不妥。
说宗相摄略
第三、宗的定义分摄的必要，分为：正行与遣除诤论。
正行
第一分为：依遮遣力显五与依遍摄显一。
;


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
说否定有五
第一，"因"这个词是指论据，即梵语"hetu"，一般指"因"，根据语境的不同也可以译为"论据"，这是因为它是能够使所要证明的事物为人所理解的原因。因此，论据以及等等词所包含的譬喻等，就这样，对于论证要素的定义所涉及的应当排除的过失，不需要依赖任何其他条件，而是应该排除主张本身定义上的过错，即为了避免不周延和过度周延等过失，所以将主张的定义说为具有五个条件。这是怎样的呢？"自身"、"助词"、"体性词"以及"不排除"这四者是用来排除过度周延的，它们排除了非主张的其他情况，如论著作者的愿望和尚未成立的论证等作为主张的可能性。"所愿"这个词则用来排除虽是主张但不被主张定义所周延的情况，因为这是为了排除那些虽未直接表述但在内心想要证明的对象是否应该被当前所立论据所证明的疑问，以此表明它们也是主张。
说肯定有一
第二，从排除不同类别的定义角度来看，《理门论》将"被接受为所证"定义为无过失的主张特征，这是指辩论者将其作为推理的对象而接受，或者想要通过当前的论据来证明的那个对象，仅此即为所证的定义。如果有人想知道，若仅此一条就是无过失的主张定义，那么五个条件又如何满足呢？为了使人不对所证之义产生误解而能够很好地理解，只需这一条就足以表明无过失的主张，因为对于那些存在五种应排除情况中任一种的主张，精通辩论的人是不会将其接受为适合作为主张的，为什么呢？如"声音是眼所见"等被量所排斥的命题，由于有直接的反证存在，不适合被接受为所证；而对于其余已成立等四种情况，主张的定义不适用于它们，因为对已成立的事物，无需再用论据证明；若将论据效力所不及的对象作为所证，则会导致过度推论；虽然未直接表述但为之设立论证的内容自然成为所证，而将非所愿对象作为所证则无意义；若将非当前所愿的整个论著内容作为对象，则用自力比量的论据难以证明成功。由于这些理由，这四种应排除情况不具备适合作为主张的特征，因此辩论者不会接受它们为所证。
所以，虽然为了消除无知辩论者的疑虑而列举了五条，但实际上要点只有一个，这就像是详细解释和提到要点就能理解的例子一样。一般来说，所有论著的文字也都是以这种或详或略的方式呈现的。特别是对于那些执著于文字的愚人，即使是同一概念的定义也需要极多的排除项，这就像外道关于联系的六种定义和六种量等，即使设立了这些，仍然无法穷尽一切情况。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

遮其争
第二，对争论的回答：《理门论》中所说的"被接受为所证"或"所愿"这一表述，对于智者们来说，从意义上理解为：如果是通过论据所要证明的对象，那么它应该是针对所要向其证明的对象而言的推理所欲对象，因此应该是既未成立又未被排除的，并且是辩论者自己所愿意证明的对象。这样，四种排除项就都具备了。但是，如果"所愿"这个词不需要加上"唯"字就能表示其排除范围的话，那么在《集论》中也就不需要提及；如果需要，那么在《理门论》中也应该加上"唯"字助词，以排除人们对例证和未成立论据是否也是所证的疑惑，否则该定义无法排除这种疑惑。
对此回答：虽然在《集论》中通过"自身"和"所愿"这些词语的表述确实能够理解"唯所证"这一确定含义，但在《集论》中"所证"一词没有以三时（过去、现在、未来）来限定，且以"所作"词尾与这些词相连，因此可能产生疑问：虽然现在不是所证所愿，但未来将成为所证所愿的未成立例证和论据，是否也是所证？就像说"要看天授来"时，并非仅仅理解为"天授来是所见"，也可能理解为"天授将要来才是所见"一样。同样地，可能会产生这样的疑问：只要是无过失且自己愿意证明的，从那时起才算是所证，但现在就已经成为所证了吗？为了排除这种对"未来时将成为所证"的情况被过度包含在所证定义中的疑虑，所以解释了"唯"字。例如，当立论"声音是无常，因为是所作"时，对方回答论据不成立，此时需要将"是所作"立为所证，但在最初立出论据时，这并不是所要证明的对象。
那么，为什么在《理门论》中不需要这种排除呢？在梵语中，将动词根"iṣ"（意为"愿望"）加上"kta"后缀，再进行元音变化和辅音转换，形成"iṣṭa"一词。这样，在《集论》中，加在"愿望"动词根上的"kta"后缀，由于词语搭配的原因，正如前面所解释的，不能成为排除"将来成为所证"情况的成分。而在《理门论》中，"所愿"这一词组具有独立的排除力，能够自行表达这种含义，就像"天授来了"这样的表述一样。因此，这个词语能够排除"未成立的论据等"成为所证的可能性，不需要额外添加助词。
在这一段落中，虽然有些否定与肯定的词语顺序不同，译文也有所不同，但其解释方式似乎是相同的。另外，"自身"这个词不适合用来表示广为人知的有法和由自己意愿而行动等含义，因此不应该解释为其他含义。"又"字的意思是：不仅在解释"自身"一词为"不需要将论著的全部内容作为所证"时有合理性，而且发现用其他方式解释会产生矛盾，所以此处的解释是唯一合理的。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

因此，"自身"一词的含义是指辩论者自己所愿意作为对象的当前所证，而非其他非所证之义。也就是说，无需考虑所接受的论著的全部内容，仅仅是辩论者自己所想要证明的那些，才被理解为所证。因此，对于辩论者在当前情况下不想证明的以及与之相关的论著作者所愿的虚空特性等，即使类似"所作"这样的论据对它们构成了损害，无论如何这并不会妨碍对所证的证明，所以像"声音无常"和"所作性"这样的所证和能证，是没有过失的主张和论据。
说相违
第二，对于"相违"的解释分为：总略说明和广泛解释。
略说
第一，如《量论》中所说："现量与对象，比量及信仰，共许而自立。"现在对此进行解释：如上所述，所接受为所证的那个，也应当是没有被现量和比量这两种量所遮破或已排除的，这是因为它是论据效力所能达到的对象。
如果有人问，为什么被排除就不适合作为所证呢？因为论据是为了消除对所证的怀疑而提出的，所以对于被量所排除的有法，由于已知它是不成立的，所以作为论据所依的它不适合成为所证。
广说
第二部分包括：解释相违之义的本质和用例子说明相违的方式。
说相违之义
第一部分包括：解释什么能造成相违和对哪些有法造成相违。
说何种能相违
第一部分包括：解释共通的相违类别和具体情况下各自的本质。
说共相违类别
第一，如果问相违有多少种，一般来说，量只有现量和比量两种，所以相违也有两种。在这里，对于比量的情况，由于分为自力比量、圣教比量和共许比量三种，加上现量一共有四种量可以构成违害或排除。
其中，所接受的[教证]是指可信任该言语能正确衡量其表述内容，这属于果相比量，因为对于那些非现量的表述内容，如果能通过该言语良好理解，那就是从言语推理而得。这也是因为如果表述内容不存在，含义丰富的语言就不会产生，所以这是依赖于它而产生的果相比量。如果不是不欺诳的言语，就不会如此确定，关于表达性言语与所表内容之间的不离关系，已经详细证明过了。
"共许"属于自性相，就像对有法"有兔者"（月亮）广为人知地称为"月亮"一样，这是作为可共许的自性而存在的，而已经共许的也是该有法的自性，就像火的热性一样。这里所说的"共许"并非指与世间上一切共许相违就构成共许相违，因为虽然在世间普通人看来有洁净与不洁净、常与无常等各种共许，但仅凭这些并不能损害理性的对象。然而，当以世间自身为参照来考察世间名言时，那些在世间广为流通的名言习惯，即使经过检验也无法被理性改变的，就是不受损害或不动摇的名言，与之相违则为共许相违，这一点连同例证将在下文详细解释。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

现阶说各别之义
第二部分包括：确信相违、共许相违和现量相违三种。
确信相违
第一包括：简要解释经典与自己的言语，详细解释经典相违的特点。
略说经与己语
首先，包括原因、必要性和例子三方面。
第一，在上述四种相违中，自力比量已在前文详细解释过了，所以在这一部分只解释其他三种相违。首先，对于确信相违，虽然可以分为自己的言语和经典言语两种，但《集论》中将它们合称为"确信相违"，其原因是：任何言语，如果想要通过对所述内容的正确确定而作为衡量对象的表达，那么无论是当前辩论者自己的言语，还是其他论著作者的言语，它们作为具有真实含义的言论都同样值得信赖，因此辩论者自己的言语和论著的言语都被统一解释为"确信相违"。这是因为在自力比量的情况下，这两者的效力相同，在依靠确信的基础上作为证明也相同，而如果与之相违，对自己所证构成妨碍的程度也相同，所以它们所形成的相违仅仅是从接受的角度来看，在实质上是相同的。
第二，必要性：如果说话者不认为自己是能够如实陈述该事物的量，那么"此事是这样的"这种断言的言语就不会出现，而是即使被他人询问，也会说"我不知道"。同样地，如果不依靠对论著的信任，那么对于在该论著中流传的经典内容，也不会通过"因为它那样说所以是那样"这种方式来进行考察。这样，无论是自己立断言还是根据论著所说而立断言，都同样是依靠确信而使该言语成立，为了说明这一点，所以将论著相违与自言相违一起解释。这是为了表明：就像自己言语相违会妨碍自己的所证一样，在接受了某论著之后，与之相违也会损害该论著所依的自己的所证有法或所依，正是为了表明这一含义，才将论著相违与自己言语一起解释的。因为在没有自力比量的情况下，即使认为是经典，也没有理由比自己言语更具力量，这是为了使人知道它只是被接受者认为"是真实的"而信任的言语而已。
第三，由于依靠信任而接受经典作为证明的方式与自言的应用方式相同，所以这两者的例子也被说明为相同的，如"没有能衡量对象的量"这样的说法。如果问这个例子如何适用，那么[可以这样解释]：如果能够无误地衡量对象的量不存在，那么就不能通过论著和自己的言语来表示所量对象，因为既然自己承认"普遍上没有不欺诳的量"，那么这些言语就不可能无误地表示义理。不过，这个例子对于自语相违是直接明显的例证，而对经典仅仅是通过部分特征来表示，如刚才所解释的那样。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
论经相违
གཉིས་པ་ལ། མདོར་བསྟན་ནས་དཔེ་ཡིས་མཚོན་པ་བཤད། །
དང་པོ། ཚིག་གིས་བསལ་བ་ནི་སྤྱིར་སེལ་བྱེད་ཚིག་དེ་རང་གི་ཡིན་ནམ་གཞན་གྱི་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་སུ་རང་ལུགས་དགག་བྱ་ཁས་ལེན་ཚིག་དེ་རང་ཚིག་ཡིན་ལ། ཞར་ལ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་ཁས་བླངས་པ་ནི་གཞན་ཚིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཡིན་པར་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ནི་ཕྱོག༷ས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ཞེ་ན་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀས་མཐུན་སྣང་དུ་སྣང་བའི་ངོར་བདེན་ཞིང་དོན་ལ་མི་སླུ་བའི་དམ་པའི་ལུང་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ༷་ནི༷་ས༷ངས་རྒྱ༷ས་པ་ལ༷་ནི༷་ས༷ངས་རྒྱ༷ས་ཀྱི༷་བཀའ་དང་དེའི་དགོ༷ངས་འགྲེ༷ལ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཡིན་ལ་མུ་སྟེགས་པ་ལ༷་ནི༷་ད༷བང་ཕྱུག་དང་ཚངས་པས་བྱས་པའི་གཏན༷་ཚིག༷ས་དང་རིགས་པ་ཙ༷མ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ར༷ང་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པ་ལྟ༷ར་ཡིན་ཏེ། རྟོག་གེའི་ཚིག་དོན་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ན་ཡིད་ཆེས་པ་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལུང་དེ་ནི་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་བསལ་མི་ནུས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐབས་ཀྱི་བརྒལ་བརྟག་གི་ཚེ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀས་ཡིད༷་ཆེས་པར༷་ཁས་ལེན་པའི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་སྨྲ་བ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་ལུང་དང་འགལ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ལུང་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་ལུང་ཁོ་ན་འགལ་བྱེད་དུ་འཇོག་གི། ཁོ་རང་གིས་ལུང་དུ་ཁས་མ་བླངས་པ་གཞན་གྱིས་བཀོད་ཀྱང་
20-388b
ཁས་མ་བླངས་ན་ཁོ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་འགལ་ཟླར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་མ་བླངས་པས་སོ། །
广陈经典相违例
གཉིས་པ་ལ། དུས་དང་ངོ་བོ་དགག་སྒྲུབ་སྟེ། །སྐབས་དོན་དཔེ་དག་གསལ་བར་སྟོན། །ཇི་ལྟར་ན་ཚི༷ག་གི༷ས་བསལ་བ་ལ་སྐབས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང༷་དེ་ལྟར༷་བཤ༷ད་པའི་གནོ༷ད་བྱེད་ཡོད་པ་དེ༷་ལ༷་ཡ༷ང་ཐེ༷་ཚོམ༷་མེད་པར་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པའི་རང་ཚིག་གི་དབ༷ང་གིས་སྐབས་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་འགལ་བའི་དོན་གཞན་ལ་ཡོད་པས་དེས་བསལ་བ་དང་། རང་གི་འདོད་པ་སྐབས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ད༷ང་འགལ་བའི་ལུང་གི་དོན་ཡང་ཁ༷ས་བླངས༷་པའི་དབང་གི༷ས་གཅིག་ལ་ཡ༷ང་ཚུ༷ལ་གཉི༷ས་སུ་ཁས་བླང༷ས་པར་འགྱུ༷ར་བ༷་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གི་བསལ་བ་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་པ་འགས་ཀྱི་སྦྱོ༷ར་བ༷་ཡ༷ང་འདི༷་ལྟར་འཕེན་ཏེ། བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོ༷ས་པོ༷ར་ཁས་བླངས་པའི་ངོ༷་བོ༷་ནི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ནམ༷་མཁའ་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་ནི། དངོ༷ས་པོ༷ར་ཁས་བླངས་ནས་བུམ་པ་རྟག༷་པ༷ར་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་པས་དངོས་པོ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་མངོན་སུམ་དང་སྒྲ་བྱུང་གི་ཚད་མས་གནོད་པར་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཁོས་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་ནི་རང་སྡེའི་བུམ་པ་ནི་བཟོས་པ་དང་འཇིག་ངེས་ཡིན་པ་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱིས་མིན་ལ། དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པས་རྟག་པའམ། འགའ་ཞིག་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འདོད་པས་དེ་ལ་གནོད་པ་སྨྲས་ཀྱང་སྐབས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཁོས་བུམ་པ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་མི་རྟག་པར་ཤེས་པའང་མི་འགོག་ལ། རང་གི་གཞུང་ནས་འབྱུང་བའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱིས་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་བཞིན་དུ་རྟག་པར་ཡང་བསྒྲུབ་
20-389a
ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བར་འགྱུར་བས་རང་ལུགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་བ་ལ་བརྟག་དགོས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ནས་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། རིགས་པ་ཅན་པ་སྨྲས་པ། ཁོ༷་བོའི༷་ལུ༷ང་བདེ༷ན་པར་ངེས་པ་ཀ༷ཎཱ༷ད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི། དངོ༷ས་པོ༷་ནི་བྱ༷་བ་ད༷ང་ནི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ད༷ག་དང་བཅ༷ས་པའི་རྫས་སོ༷་ཞེ༷ས་ཏེ། བྱ༷་བ་ད༷ང་ལྡ༷ན་པའི་རྫས་ཡིན་པ་ག༷ང་ཞི༷ག །ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་ལུང་ཀ༷ཎཱ༷ད་ཀྱིས་བྱ༷་བ་ནི་སྐྱེ༷་བ་དང་འཇིག་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི༷་མི༷་རྟག༷་པའི་ཆོ༷ས་ཡི༷ན་ནོ༷་ཞེ༷ས་བཤད་ལ། བུམ་པ་དངོས་པོ་དེ་ཡ༷ང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡི༷ན་པར་ཡང་ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་བུམ་པ་དངོས་པོར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཡི༷ན་ན༷། དེའི་ཕྱིར་བུམ༷་པ་ད༷ངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཞིང་ར༷ང་རྒྱུད་དུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་ན༷་བུམ༷་པ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཁས་བླངས་ལྟར་ན་རྟག༷་པ་ཁོ་ན་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་ཚིག་དེས་དམ་བཅའ་བསལ་ལོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་བཤད་དོ་ཞེ་ན། ཚད༷་མ་རྣམ༷་འགྲེ༷ལ་ལས༷། རང༷་གི་བསྟན༷་བཅོས་དོ༷ན་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེ༷་ལས་ནི་རང་གི་ངག་དོན་མཐ༷ར་ཐུག༷་པ་མི༷་ཤེ༷ས་པ་ཡི༷ན་ཏེ། སྔ་ཕྱི་འགལ་འདུ་འབྱུང་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་མི་བཟོད། །ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ༷ས་ན༷་རང་གི་ཚིག་ད༷ང་ལུང་ཚིག་འགལ་ན་གཉིས་ཀ་བདེ༷ན་པ༷ར་ཡི༷ད་ཆེས་པ་སྟེ་ཁས་ལེན་དུ་མི་རུང་བར་བསྟན་ཏོ། །རང་གི་ཚིག་གིས་བསལ་བའི་སྐབས་སུ་ཚི༷ག་ཏུ་སྨྲ་བ་པོ་སུ་ཡིས་ཀྱང་དུས་རྣམས་ཐ༷མས་ཅད༷་དུ༷་རང་གི༷་ཚི༷ག་ནི༷་ད༷གོ༷ས་པ་མེད་པར་ལ༷་ལ༷ར་རྣམ་པར་འཇོ༷ག་པ༷ར་བྱེད་དོ་ཞེས་ས༷ངས་རྒྱ༷ས་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱི༷ས་ནི་ས༷ངས་རྒྱ༷ས་ཀྱི་ལུང་ལྟར་སྐྱེ་སོགས་ཁས་ལེན་ཞིང་མུ་སྟེགས་པ་ཀུན༷་གྱིས་ནི་ཀ༷ཎཱ༷ད་ཅེས་པའི་དྲང་སྲོང་གིས་མཛད་པའི་གཞུང་ལུང་ལ་ཚད༷་མ༷ར་ཁས་ལེན་པས་དེའི་བཞེད་པ་དང་མཐུན་
20-389b
པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །;


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

对于经相违具体有什么例子呢？[例如]接受了承认前世后世和因果的经典后，又主张"未来布施等白法不能成就安乐"，即认为它们不是安乐的因，这样的命题就会被自己所接受的经典所违背。
经相违各别说
第二，对经相违的特别解释分为：正行、遮破争议和总结三部分。
正行
第一部分包括：对两种所量经典不构成违害，第三处真实经典相违适用。
所量二不违经
第一部分包括：量未确定虽相违仅为障碍，因此有量之主张才构成违害。
第一，经相违的实际情况是：它适用于第三种境界[认识范围]的命题与经典相违的情况，而对于前两种[现量和比量境界]，虽然与经典相违，但实际上被称为自力比量相违，因为对于不必依靠经典才能了解的事物，即那些可以通过现量和比量衡量的事物，如果没有通过正确的理性得到确定而与经典所说相违，例如，那些接受胜论派经典的人立论"声音是无常，因为是所量"等，但在对其义理尚未正确理解而仅仅自认为正确的情况下，虽然与经典相违，经典对自语并不一定构成损害，因为此时自语与经典这两者的效力相等，会产生"到底哪个是正确的"这样的疑惑，无法确定任何一方，只能互相成为障碍。就像说"我的母亲是石女"这样的自语一样，这种自语相违使人无法确定是否为母亲或是否为石女。因此，即使以真实执著接受那部经典，此时也只能说它作为自语的本质作为证明，而仅凭语言表述并不具有证明所证的能力。
第二，这样，当自己所接受的命题与经典所说的命题相互矛盾时，在这两者中，哪一方有自力比量的量支持，它就会成为另一方相反主张的违害，因为相反的观点就无法成立，而自身则确定能够成立。有量支持者能损害无量者，如果不是这样而一味地认为经典就是违害者，那么因为一般经典所说的大多内容都可能出现不合理的命题，那么这与自语相比效力相等的经典，如何能对如实立论的比量构成违害呢？请说明[其违害]方式。用理性破除不合理是恰当的，而反过来说则是无知者的自我标志。如果认为自语与经典不同，因为它是经典，那么[我们应该问]：如果经过考察不纯净，凭什么确定它是经典？它是具有错误的作者的言语，从单纯的言语角度看没有任何特殊之处。因此，没有经过考察而纯净的特殊信任，仅仅因为被执为真实而称为"经典"的那些文献，仅仅获得"经典"这个名称就是量，这一点已经在前文中被否定了。因此，对于通过自力比量的理性所确立的内容，经典永远不会构成违害。
;


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

第三清净经相违
第二部分包括：确认经相违的适用范围，因此需要单独建立的道理。
第一，由于自力比量理性的对象不会被经典损害，而经典需要通过理性来净化，因此，首先经过考察后再接受为清净经典，然后对于极为隐蔽的所量对象按照经典进行考察的情况下，才会有经典相违的过失，而不是在其他情况下。因此，先经过考察再接受经典的情况下，以理性所确立的内容不会被自己的经典所损害；而先接受经典然后再用理性考察的情况下，则会出现与自己经典相违的过失。
第二，既然接受了经典就必须依赖它，所以经典会损害与之相违的命题，因此，虽然依靠经典推理所量对象的比量不是外在的或异质的，但由于经典所对的是极为隐蔽的对象，为了表明这一特殊性，所以将经典相违与比量相违分开来说。若不通过对境来区分而建立，则不合理，因为要么会导致过度推论，即必须将所有比量都分为果相、自性相和不可得相违；要么就会导致将比量相违统一为一类而将圣教比量单独分类变得毫无意义。
遮经相违之过
第二，排除对经相违的争论分为：说明单独提及自语的意义和接受经典也不是对一切都构成违害。
第一，《理门论》中将"我的母亲是石女"这样的自语相违和以确信或经典相违的例子，如胜论派证明声音是常的情况分别举例，这是为什么呢？将自语与确信相违分开建立，虽然它不依赖于经典，但这是为了表明仅仅自己的语言也能对命题的表述构成障碍。因为使所证无法如实成立的障碍，无论是通过所接受的自语还是经典造成的，其作用是相同的，所以无论将它们合并为一类还是分开来说都不矛盾。
第二，如果有人说：因为那个辩论者已经接受了经典对一切所量都是量，所以与之相违的一切事物都会被该经典所违害。[对此回答：]如果辩论者不认可该经典，它还会是对该所证的违害吗？如果是，那么佛教的经典也能违害胜论派对声音是常的证明；如果不是，那么即使接受了经典也不构成违害，所以对于理性能够确定的对象，无论是否接受经典，经典都不会成为违害者。如果说，因为先前已经接受了经典，所以与经典相违就等于是辩论者自语相违所造成的损害，那么，如前所述，自语与经典相违在效力上没有区别，只能对辩论者的语言构成障碍，而不能真正损害，如前所说。


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如果认为经典是量所以能够损害[命题]，[回答是：]在没有成为量的理由的情况下，仅仅因为人的意愿而视为量，仅凭"它是量"这样的说法就能成为量的话，那么这部论著也就成为完全圆满的量了，那真是太奇妙了。这是一种嘲笑，意思是：如果不依赖于事物的真实或错误状态，仅仅因为被认为是量就成为量，那么自己的言语也可以成为量，这样就不可能有任何不成立的所证了。
总结
第三，总结分为：区分需要与不需要经典来说明，以及对作为证明的经典进行考察。
第一，由于自力比量的理性对象不会被经典所损害，因此对于通过二量理性所广为人知的内容，即使不把经典作为证明而舍弃它，也没有过失；而对于极为隐蔽的内容，如果不接受经典，就根本不能对该对象进行考察，因为不可能有其他的衡量方式。
第二，分为：不适合作为证明的经典和适合的经典之区别。
第一，对于阐释极为隐蔽内容的经典，其欺诳与否的考察主要是检验经典自身的文句前后是否显隐矛盾，而经典对所诠义理不确定的说明就是矛盾的表述。例如：吠陀中一方面承认贪嗔等是非法不善根，另一方面又承认仅仅用水沐浴就能净化这些非法，这样的说法就有矛盾。而且，沐浴与非法的因——三毒不相违，那么它如何能净化有情内心的罪恶呢？从沐浴求法的这种经典无法被证明为对极为隐蔽对象无误。而戒定慧则分别能损害从烦恼生起的不良行为、其因（缠缚）和其种子（随眠），因此将它们说为非法对治的经典就是具有理性的。
第二，对于能被现量和比量所见（即能够证明）和不能被见（即不能证明）的极为隐蔽内容，经典如何阐释，对此，分别按照：能被理性确定的对象所说的正如理性所成立的，以及对第三种所量境界的解释中，没有自语相违的经典，如果是通过三种考察而纯净的，就应该被接受为正确衡量第三种境界对象的证明，因此依靠这样的经典可以对极为隐蔽的所量进行"这是这样，那是那样"的考察，而不是[依靠]所有被称为经典的[典籍]。
;


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

极成相违
第二，极成相违分为：解释极成相违自身的本质，通过举例和解释意图来证明它，以及解释为何将极成相违单独区分。
说极成相违
第一部分包括：解释能违[名言]极成的本质和它如何违背[主张]的方式。
能违极成本质
第一，《量论》的自注中说："而且，因为[这种推理]不是共同的，比量是不存在的；而与言语所生的极成相违的内容连结，如'有兔者不是月亮，因为是存在的'这样的[命题]。"
这里，"有兔者不是月亮"这一命题被世间普遍认为是月亮的共许所违背。在《理门论》中，"人头骨是洁净的，因为是有情的部分，如同贝壳法器"这样的说法，也被说为人头骨是不洁的共许所违背的例子。
对此，主要是陈述前面的例子及其因相，并详细解释"因为[这种推理]不是共同的"等语句的含义。首先，如果问这里所说的能违背的"极成"是指世间上一切共许，还是说极成违背时会导致命题不成立的一种具有比量的方式？
[回答是：]不仅仅是共许，这里所说的"极成"是指仅仅与人的意愿相关联的、不依赖于其他而自主运作的随意语言的所诠义，因为它对一切对象都不能被排除，所以无法说明为何某一语词适用于某对象而不适用于其他对象的理由，因此它是无害的言语或声音。对此，人们如此认为，通过自身经验而产生的坚定信念，甚至不需要怀疑，因为当人们对某事物新命名时，不论取什么名字都没有不允许命名的障碍，这是由自身经验所证实的。
这里以"人们相信"为基础进行解释，是指对任何对象可以随意命名而没有障碍的无害言语。怎样呢？因为一切对象都可以用任何想要的声音来表达。这是为什么呢？因为仅仅依赖于命名者自己的意愿而产生，就像安排石子的方式完全取决于摆放者的自由一样。
因此，存在于分别心境中的对象，通过名言而生起，即通过认知和表述的方式在心境中显现，而不依赖于外在的自相特征的法，被称为"声音所生的极成"，这是由"极成"一词表述的，而不仅仅是指已经成为声音极成的对象。因为这种极成可能性存在于所有世间，因此确立或成立，并且是声音得以极成的原因，所以这个对象被赋予"极成"之名。
如果有人说：称呼实际上没有成为极成的为极成是不合理的。[回答：]这并非不合理，就像现量、比量等的所量对象以自身本质排除非自身的他法，而我们也用"被现量等衡量者排除"这样的表述，将对境的名称假设为有境的名称一样。因此，这种极成可能性就是此处的能违背者。


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

第二，基于这个分别境中的对象而产生的声音，因为是随自己意愿而运作的，所以不可能被阻止不运作，因此无论是已经进行过命名还是尚未命名，对于这些对象，种种名称声音本身在分别境中以自性而存在，[因此]是可施设的。因此，仅仅与分别境中存在的对象相关联的命名，无论是先前已经出现过的，还是现在尚未命名但将来会出现的命名，[这种]可以成为声音所表达的适宜性本身，会对那些不合理地接受相反[主张]的人构成违害。
说所立喻所需
第二，解释极成相违的例子所蕴含的意图分为：该例子是为了证成极成可能性，解释证成此的两种经教的意图。
立喻极成
第一，举出如"有兔者不是月亮"这样的极成相违例子，是为了表明极成可能性的违害。怎样理解呢？语法学家们认为声音与义理本质上相关联，按照他们的观点，"有兔者"是由"月亮"这个名称所表达的，而其他如"柱子"等则不适合被"月亮"这个名称所表达，因为他们认为名称与义理本质上相关联。如果问"为什么有兔者不适合用月亮来表达"，那么就如同极成所违背的情况一样，如果问"为什么有兔者不适合用柱子来表达"，也应以相同方式理解，这是通过意义暗示的。虽然在现在人的心智中已经建立了名称与对象的关系，在这种心智看来，似乎只有用自己的名称才能表达而不能用其他名称，但这并非实体性的关联，而是分别心的关联。而分别心的关联仅取决于意愿，所以与任何名称关联都无不适合。如果有不适合的，那就像"有兔者不适合用月亮表达"一样。因此，[这里的例子是为了]遮遣对"有兔者"这一对象的[错误]意愿。
经教所立他宗
第一部分包括：陈述[他宗]主张和显示其不合理。
说所立
第一，如果有人说：因为辩论者已经接受了自宗的论著，所以应该把论著的一切内容都当作所证，当该论著的部分内容受到命题或因的极大损害时，就应该成为因和命题的过失。
说非理
第二部分包括：比量对境不违背经典，因此即使相违也是证明。
比量对境不违经
第一部分包括：针对经典违害证明立出过失，指出被经典所违和不被违害的对境。
立违经说过
第一部分包括：说出过失和破斥其回应。
第一，当用"所作性"的因证明"声音无常"时，对于接受"声音是虚空的属性"这一经教的宗派来说，这个因会否定经教中所说的"虚空的属性"，因此认为这个因和命题相违。[但这是错误的，]因为所作和无常之间没有矛盾，所以虽然与虚空属性相违，也不会使当前的因成为相违因。如果说会成为[相违因]，那么这个所作性因，因为与你们论著中所说的"香、味的属性"相违或相反，难道通过这一方面也不应成为与论著内容相违的因吗？这是极不合理的过失推论。
;


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

这就是为什么会提出这种过失推论的原因：因为所作性与常住相矛盾，所以认为它也与常住的虚空属性相矛盾。同样地，触觉是风的属性，色是火的属性，味是水的属性，香是地的属性，这五种属性也同样与常住相矛盾。尽管如此，不能因为香是地的属性这一经教内容与所作性相矛盾的理由而说因相违，因为就像无法说明"这是相矛盾的理由"一样，声音上的所作性因相违的理由也仅仅是"经教中说常住是虚空的属性"，除此之外找不到其他理由。因此，地的属性与常住相矛盾和虚空的属性与常住相矛盾这两者大体上是相同的，没有区别，这就是其含义。
破所答
第二部分包括：用理性破除回答的特殊性，以及总结其意义。
第一，如果对方回答说：香是地的属性，是香的性质，所以在讨论声音的情况下不是所考察的对象，就像在研究瓶子时不能考察毯子的性质——原料羊毛等一样，所以考察它们是否相矛盾是不合理的。
[对此回答：]这种不相关的情况同样适用于其他如虚空的属性等，因为在考察声音本身是常还是无常时，虚空的属性如何相关呢？因为不需要考察它。如果认为因为虚空的属性必然是常住的，所以与当前讨论相关，[我们回答：]声音只是在开放空间时产生，仅仅因为物质条件齐全且没有妨碍声音产生的因素，才假名为"虚空"，而纯粹作为虚空本体的声音是不存在的，因此你所坚持的虚空属性在辩论者的共同认知中并不成立，所以它与当前讨论无关。
如果说："虽然经教中说香是地的属性等，但并没有说它是有法声音的性质；而在这里，因为经教中说虚空的属性等是声音的性质，所以与当前讨论相关。"
[对此回答：]香是地的属性也是经教中说的，如果违害它也就是违害了论著的内容，那么它为何不成为此处的相违呢？仅仅因为两者都是经教所说，没有额外的理由能说明为什么违害虚空属性会导致声音无常不能成立，所以两种情况是等同的。
在此处，关于所作因如何否定香是地的属性的方式，有人解释为否定有法香上的地属性常住，即加上常住的限定；有人说是否定有法声音上的香地属性；有人说是通过理性推导必然成为常住的方式来显示违害；还有人说正如无法证明地属性与所作因相矛盾一样，也无法提出声音是虚空属性与此因相矛盾的正确理由，通过这一要点来指出过失等。各种注释中有多种理性应用方式的理解，但最终没有重大的原则性差异。无论如何，理解这是为了显示对方言论无关而提出的过失论证是很重要的。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཉིས་པ་བསྡུ་བ་ནི། དེ༷ས་ན༷་སྒྲ་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེ༷ང་དུ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་དེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ར༷ང་གི་ལུང༷་དང་འག༷ལ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པ་འབྱུང་བར་འདོད་ན༷། དེ་བཞིན་དུ་ད༷ངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས༷ད་ཅིག༷་མ༷ར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་ས༷ད་ཅི༷ག་མ་མི༷ན་པར་དམ་འཆའ་བ་ན་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་པར་མཚུངས་ལ། དེ་ལྟར་ལུ༷ང་གི་དོན་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་གནོད་བྱེད་དུ་འཁྱེར་རུང་བ་ཡིན་པས་རྟགས་ངོ་བོ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ༷། སྨྲས་པ༷། ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བསྟན༷་བཅོ༷ས་འགལ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་དམ་བཅའ་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་པར་སྨྲ་ལ། དམ་བཅ༷འ་སྐྱོ༷ན་མེ༷ད་ད༷ག་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སྐྱོན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ༷། གཏན་ཚིགས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
指出无违境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་ལ། ལུང་གིས་ངེས་དོན་ལ་མི་གནོད། །
20-373a
དེས་གནོད་ཡུལ་ལུང་རྗེས་འབྲང་ཙམ། །དང་པོ་ནི། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་འགལ་བར་མངོན་པ་ཡོ༷ད་ན༷་གང་ལྟར་ལུང་དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཡང་དག་པ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་མཐོང་བའི་ཚད༷་མ༷ས་གྲུབ༷་པའི་ཡུལ་དེ༷་ལ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱིས་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ཏེ། ལུང་ནི་ངེས་པའི་དོན་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བའི་རྗེས་དཔག་གི་དོན་ལ་གནོད་མི་ནུས་ལ། ཁྱབ་བྱེད་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་གནོད་པར་སྣང་བ་ཉིད་ལུང་ཚད་མ་མིན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཚད་མ་ཁས་བླངས་ཀྱང་ལུང་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ཀྱང་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་ནི་སྐབས་དེ༷འི་གཞལ༷་བྱ༷་ལ་ཚད༷་མ༷ར་ནི༷་འགྱུར༷་བ༷་མི༷ན་ཏེ། གཞི་དེར་མི་སླུ་བར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཚད་མས་བསལ་བ་ཡོད་པས་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་མི་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཚད༷་མ༷ས་གནོ༷ད་མེ༷ད་པའི་དོ༷ན་ག༷ང་ཞི༷ག་ལ༷་འགལ་བའི་ལུང་གིས་ཡུལ་དེ༷འི་དམ༷་བཅའ་བ༷་ལ༷་ནི༷་བ༷ས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་སྲིད་པས་ལུང་གི་ཁྱབ་བྱ་ལ་གནོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ལུང་གིས་མི་གནོད་དོ། །གཉིས་པ། དེས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ན་ཚད༷་མ༷་གཞ༷ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེ༷ས་པ༷ས་རྟོག༷ས་པ༷ར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཚད༷་མ༷ར་གྱུར་པ་གཞན་རྗེས་དཔག་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་
20-373b
ངེས་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ། གཞལ་བྱ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་པས་དེ་ལ་ལུང་མི་སྦྱོར་རོ།;


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果有人说：为何认为有法如声音的性质，以及"等"字所表示的那些种类和共相，仅仅因为是接受经典者的所证有法的证明方式，就必须由辩论者作为所证而被接受呢？
这是不合理的。在某些对方询问证明的场合下，辩论者会将其作为所证，而辩论者如此将其作为所证的愿望，是通过直接言说和当前语境来理解的，而非仅凭推理意愿的力量就能证成所推对象的特殊结果，因为因果关系的证明是有误差的。
因此，没有证据的情况下，强行将对方未接受的主张强加于他人，说"你想要证明这个"，这种由回应者对他人强行安立的做法，显然如同权势者的行为，就像王族等权力大的人强制性地对他人下命令一样，这明显不是论理学上探讨真相的方法。
在没有能够推断"这是辩论者所希望的"的场合或语言表述，而且没有作为果相的标志的情况下，回应者认为对方的意愿被其自己的主张和因相所违背，这只会因为自身的错误而导致损害，因为这是专注于无关联的考察。
第二，对当前所证和与其有必然联系的内容造成损害，就会妨碍该所证的成立，比如声音无常的[所证]被非所作性[损害]，或者解脱的成立被承认有我[损害]。即使对与所证没有必然联系的其他内容造成损害，又怎么能损害当前的所证呢？根本无法构成障碍，因为没有关联。
违经与否说境
第二，区分经典能损害和不能损害的对象，分为：第二所量不需要经典，真正的经典度量第三[所量]。
第二所量无需经立
第一部分包括：正说和排除争论。
第一，已经说明比量在自己的境界中运作时完全不依赖于经典，因为理性能够通达的那些[对象]是通过理性本身来确定的，不需要经典来证成或否定，所以比量所成立的内容仅凭这些就已经很好地确立了，因为事物的法则绝不能仅凭言语改变，所以当比量考察自己的对境时，不需要依赖是否与论著相违，因为如果比量已经成立，就不需要经典，而未成立的内容经典也无法证成。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་དྲང་བའི་ལུང་ནི་དངོས་སྟོབས་ཚད་མ་ལ་བསྟེན་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། དངོས་སྟོབས་ཚད་མའི་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་གསར་དུ་གྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ན་ཡང་ཕྱོག༷ས་ཆོ༷ས་ཀྱི་སྒོ༷་ན༷ས་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ག༷ཞན་ནམ་ལུང་རྣམས་ཀྱིས་མི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འདོད་རིགས་ཏེ། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དེ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་གྱི། སྔར་ངེས་ཟིན་པའི་གྲུབ་དོན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པས་ན་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
遮异说
གཉིས་པ་ལ། གལ་ཏེ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་རྟག༷ས་སུ༷་བཀོ༷ད་པ༷་དེ་ལུང་ནས་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བ་མི༷ན་པ༷ར་འདོད་ན་འགལ་བ་ཁས་ལེན་པ་པོའི་བསྟན་བཅོས་སུ་ངེས་པ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པར་དམ་བཅས་ཏེ། གང་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱས་པའམ་མི་རྟག་པར་ངེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའམ། སྒྲའི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་གཞི་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་ཡིན་པ་ལས་ཕུང་གསུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའམ། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུས་ཁྱབ་པར་བཤད་དེ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ལུང་ལས་ནི་འགལ་བ་འདོད་དགོས་ཏེ། སྔ་མ་མི་རྟག་པ་ངེས་ལ་ཕྱི་མས་རྟག་པར་ངེས་པས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན༷། ཚད་མས་བསལ་བ་མེད་པའི་ལུང་གི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་གི་ནུས་པས་ངེས་པ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པས་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་གེའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་ངེས་པ་སྐྱེད་པ་མེད་པ་མཐོང་ན་ལུང་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་
20-374a
པ་དེའི་ཕྱིར། སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་བར་གྱུར་པ་བཤད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི༷་རྟག༷་པ་ད༷ང་རང་གི་ལུང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ༷་ཏེ༷་ཅི༷་སྟེ༷་འག༷ལ་ན༷་ལུང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་ལ་དེས་གནོད་པ་མེད་དོ། །སྒྲ་རྟག་པའི་ལུང་དང་འགལ་ན་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ངེས་པ་སྐྱེད་ནུས་པའི་ལུང་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ངེས་པར་སྐྱེད་པ་ཙམ་གྱི་ལུང་དེ་ནི་ཆེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང༷་གི༷་ཚེ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་གིས་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་སྐྱེད་ནུས་མིན་པར་བསམས་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རྟག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངེས་ཤེས་ནུས་པ་མེད་པས་ལུང་དེ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་གནོད་ལ། གལ་ཏེ་སྒྲ་རྟག་གོ་ཞེས་པའི་ལུང་ཚིག་ངེས་དོན་ཡིན་ན་ནི་སྒྲ་རྟག་པའི་ཤེས་ངེས་འདྲེན་ནུས་སམ་སྙམ་ནའང་དེ་ནི་ཚད་མས་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀྱང་དཔེ་ཡང་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །མདོར་ན། བྱས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་ངེས་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཀྱང་རང་ལུང་དང་འགལ་ཡང་སྒྲ་རྟག་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི། རང་ལུང་དེས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་བྱས་རྟགས་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ། །
三所量需经量
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་ལུང་ཚད་མའི་རང་བཞིན་དང་། །ཚད་མིན་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །
直说
དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དངོས་པོ་ཚད༷་མ༷ས་མི༷་འགྲུབ༷་ཅི༷ང་། ལྐོག་གྱུར་དེ་དག་དཔྱད་དགོས་པ་རྣམས་སུ་ལུང་ཚད༷་མ༷་ཡི༷ས་གཞ༷ལ་དགོས་ཏེ། ལྐོག་གྱུར་དེའི་དོན་ལ་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经量体性
གཉིས་པ་ལ། ལུང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་། །དེ་ཚད་མར་གྲུབ་ཚུལ་བཤད་པའོ། །
经量定义
དང་པོ་ལ། ཚད་མ་ཡིན་པའི་སྤྱི་མཚན་ཉིད། །དགོས་པ་ཚད་མར་གྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །
共相立


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
直译
དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ།
因此，对于那些起初仅凭自力不能彻底进行分析的人，依靠正确经典的光明产生无误的推理后，对于推理能够判断的事物，就应当由推理本身来分析，而不需要经典来证成，更不用说与推理相违的经典不能作为证成手段了。
དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ།
因此，细微的无常、无我等能够通过推理证成的诸法，在熟习正确经典的智慧经验丰富后，凭借自身智慧的力量，从事物自力而入的理由中证成，即使对不承认该经典的论敌来说也能成立。
མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ།
如怙主弥勒所说："如同依靠灯光、闪电、宝珠、日月，有眼者得以见物；同样，依靠佛陀无垢光明的法义，此理得以善说。"这是相同的道理。
གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷།
第二，若有人说：不依靠经典时，执持不同经典立场，会因个人意愿不一致而放弃争论。
ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
在分析经典义理时，因为不承认经典是证成或破斥的根据，所以不会放弃争论，因为是从事物自力理由的角度争论某事是否合理。
ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷།
对经典所说义理用事物自力理由来分析，这是承认何种经典对极为隐蔽的所量是无欺正确经典的方法。
གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ།
否则，如果有两部经典内容相互矛盾，如一说前后世存在，一说不存在，那么两者都不可能是无欺经典，所以通过分析确定不清净的是似经典，而不应承认为正确经典。因此分析是承认经典为经典的方法，所以对推理的对境要用事物自力的理由来分析，此时虽有各自的经典，但该经典不是当时证成的因素，若是如此，则推理不会运用，所有矛盾的内容都将成立，所以不合理。
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ།
第二：唯对极隐蔽经为立，否则将会太过失。
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན།
第一，那么依靠经典所应了解的是什么？被经典破斥则不能成立的是什么？
དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ།
这样，用理智善加分析经典义理后，对前两类所量的一切教法没有疑惑，见到这样的道理时，就是应当完全信任该论著的时候，此时若与该论著相违，则会被论著所破斥。
ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为对于由该正确论著所成立的义理，不应认为与该论著相违，若相违，则因自己的智慧颠倒而将获得不当之处。


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

直译
།དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་
而且，对于现量和比量所衡量的前两种对象，论著也不与之相违，所以若与这样的论著相违，则仅仅是被理智所破斥，不必说是被经典所破斥；
གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ།
对于第三种所衡量对象，分析则转移至此，对它进行分析时，由于现量和比量的量不能证成，所以对于衡量极隐蔽的义理接受正确论著是合理的。
འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ།
像为后世利益所作的因果取舍教法等，不适合置之不理，对于自己的理智无法判断的事物，除了依靠正确的经典别无他法。
།དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་
如此依靠经典分析第三种对象时，也应避免与当时所要证明的法自身，或与其不可缺少的相关法有冲突的主张和立因，
གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ།
而不应分析与当时所证事物无关的事物是否相违，否则将导致分析无穷尽的过失，
ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷།
因为经典的全部义理难以全部获得，若需将这一切统一记在心中后进行分析，将过于繁重。
།དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་།
例如，有经典说："若持无量光佛名号并生起信心和意乐，则会往生彼土。"用此经典证明"凡夫死后立即往生彼土"时，有人认为另一部经典说"彼土往生者都一生补处"的说法会破斥所证性质；
འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ།
或者认为其他经典破斥"获得圣道必定由积累无量资粮的胜解行道为前行"这样的必然联系，这些都是经典证明该所证事物的障碍。
།དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།
如果不能证明所说的那些经典与当前经典无矛盾，则因为经典的破斥，用经典证明"凡夫往生极乐"这一点就不能成立。
།འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ།
然而，尽管经典说极乐世界的所有往生者都是一生补处，但凡夫死后立即往生彼土并不违背这一经典义理，因为往生彼土后必定是一生补处，
སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།
就像北俱卢洲人寿命必定为千岁，死后必定转生为三根本（欲界天）一样。


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

直译
།དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།
在那里，见到坐在菩提树王前的如来后，获得陀罗尼和禅定的殊胜，将证得无尘法眼。
ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ།
往生彼土不需要因阶段的胜解行次第修习必定作为前行，
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་།
因为如来愿力，临终时将见到佛的显现；
ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ།
经中说怀疑者暂时在莲花蕾中有五百年不能见佛的障碍，这消除了"必须获得圣道才能往生"的疑虑。
གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་ར# 直译
།དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།
并且，在那里见到坐在菩提树王前的如来时，获得殊胜的陀罗尼和禅定，将获得远离尘垢的法眼。
ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་།
往生彼土不需要先经过必然的因位胜解行阶段修炼，由于如来愿力之力，临终时见到佛陀的光明，
ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ།
说明怀疑者暂时在莲花胞中有五百年不能见佛的障碍，这一说法排除了只有获得圣道后才能往生的疑虑。
གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ།
另外，由于明确排除了"舍弃法"和"作无间罪"者，所以依靠佛陀不可思议之力，如同通过密咒行为短时间内能获得果位一样，胜解行阶段能在短时间内完成，这是由经典自身所证成的，对此不可能性的比量推理不能成立。
ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།
以上述例子为依据，依靠经典自身对所证事物直接造成损害，或对所证事物必然关联的其他义理造成损害都不能证成，应当理解经典证成所证事物的方式。
།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ།
同样，对于经典中所说"以微小供品供养佛陀能成就广大安乐果报"等情况，无法证明经典有所破斥，所以就是这样成立的。
ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་
例如，用经典证明"此礼拜者必定会成为许多转轮王"时，经典中说"如果善根不被对立面所摧毁，则会如此"，因此不能绝对确定证明。如果详细分析这类依靠经典分析时经典似乎破斥自身所承认的内容等情况，
གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ།
即使第三类对境由经典衡量，经典义理是否被经典破斥也取决于事物自力，唯有具备极其细致智慧者才能了解。
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད།
第二，若非如此则太过，分两点：一切分析皆需经，别别所证需经过失。
དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ།
第一，只需要在分析极隐蔽义理时依赖经典，而不必在一切情况下依赖经典，若非如此，"一切分析都必须依据论著进行"这一说法有何理由呢？实际上没有任何理由。
གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ།
如果确实如此需要的话，那么连宗派名称都不知道的牧牛女等人，见到烟就不能了解有火，
དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།
因为已经承认所有分析没有论著就不能进行。但事实上，由烟认识到火确实无欺存在，这一点被外境现量所遮破。


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

直译
།དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་།
因此，由于经典与人之间本来没有联系，所以人是独立的，即不与经典关联而独自出生。
དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷།
虽然一出生就没有与经典的联系，但后来依量也未见持经的原因、了解经典的优良功德和不了解的过失，
དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་
尽管没有任何不可舍弃经典的理由，却因执著为己有，认为"这是我方经典"，使人失去自由的颠倒恶劣宗派如同难以忍受的鬼魅附体，难以舍弃。
འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ།
这啊，唉！是什么造作者将其分配到你的相续中？这对你而言成为难以忍受的惩罚性业。
།གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་
第二，若有人说：虽然所有普通的分析都不需要持经，但主张宗派的学者们在承认所证时，对所证的例子，该论著
དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་
所说的所证的全部性质，若能证明"唯一证明一切性质的因与之无矛盾"的方法，则成为正确的证成，
གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷།
否则，不考虑自己的立场而随意诋毁，或成为似证成。
སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ།
不需要考察依事物自力正确成立的内容是否与经典相违，即使依事物自力成立，若说与之相违的内容就不是正确经典。
།དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་
因此，以理为主进行分析时，需要考察并说明因法之间的必然联系，而顺应人的认知欲望所建立的单一有法性质的差别无法确定范围，
ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་
如果需要在例子中显示"这样与所有经典义理不矛盾"，那么即使一个因能证明一个所证也难以找到最终标准，
འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ།
这样的证成是超越世间的体系，即世间中不存在的安立。
།ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ།
如何依靠因理解义理时，只考察因法的联系是否成立，在证成时其他无关联的性质，如虚空的性质等，因不能成立或反之，如何导致当前所证不成立呢？
གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ།
没有弓时射箭，没有投石器的射程，能否说那是投石器？
བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ།
如果所作性证明无常这样的事物依事物自力成立，该因能证成该所证，如何因与无关的其他事物相违而使证成的因有过失呢？
ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ།
谁能说水因与火相违故不能消除人的口渴？这种说法是愚痴。
།འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷།
如此，无需列举并显示所有属于该有法性质的一切差别，
སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།
人们仅从他人言语和烟等推知对方具有心识和火等，这种无误的推理，有谁能加以否认呢？依事物自力成立的无需依赖其他。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

直译
།
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན།
第二，若以理证成，即使与经典相违也非过失，分两点：虽违经但比量不回转，故说违彼非过失。
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་
第一，因为对自己的所证无误，故当用所作性和烟等因证成无常性质和火等因时，虽然会破斥违背事物实际情况的某些宗派观点，如"声音是虚空的性质"和"烟也从蚁穴产生"等说法，
རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ།
该因能证成自己关联对象的本质永不回转，如说"火是冷的"也不会使热性回转。
།རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
那些了解因与所欲证明的义理以必然联系相关的论者，对于其他反论者也能通过该因使他们了解所证，
དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།
因为具备依事物自力而入的理由，如手持灯能照明暗室中的物体。
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
第二，分两部分：说正理和遮其争。
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།
第一，若有人说：先前承认经典为量，后来又说与该经典相违的因，因此此论者作了不合理的事。
ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་
无论是否表述破斥部分经典义理的因，如果依事物自力该因与论著义理相违，
རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ།
那么论者对论著做了什么过失呢？该因并非因论者说出的过失而新生为破斥论著的因，
ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为本质上就处于破斥状态。
།གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན།
若有人说：对承认的论著绝不应说破斥之处，而说与论著相违因的人直接说出了破斥论著的内容，因此知道有破斥而使人对论著不生大欢喜，所以这些论者的过失如同儿子辱骂父亲。
གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ།
如果论者不说出破斥经典义理的因，难道该因就不是破斥论著的吗？
མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷།
若不是，即使说出也不破斥；若是，则该论者并非作不合理之事，
དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ།
因为如实说出了实际情况，那论者怎么会有过失呢？有过失是不合理的。
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་།
第二，分两部分：说不成立此不等同，遮二者均不成立。
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།
第一，若有人说：那么说似因也不是论者的过失，应当如此，因为该因本性是似因，不是因论者说而如此产生的。
དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད།
这不相同，虽然似因以自身本质安住为似因，
གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།
但是对其他敌方，论者为了证成自己所欲的所证而说出，
ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་།
提出似证成作为能立，对所证成就毫无意义，所以提出这种证成者的心识有过失。
ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་
然而，即使与其他经典相违，说出正确能立的因，能成就自己所欲，因此
ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།
在这种情况下，论者不可能有过失。


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

直译
།
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
第二，分为正义和其因两部分。
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།
第一，若有人说：以所作性证成无常性，破斥经中所说"常性是虚空的性质"，则所承认的经义也会破斥无常性，因此两者都不能成立。
དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་
这是极不合理的说法。如果正确理论证成"以所作性为因，声音无常"这样的内容，从而证明像迦叶子等某些论著中所说的"声音常住"和"虚空的性质"等某些内容不合理，
སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ།
那么说"声音无常"这种符合事物真实情况的其他论述也会被破斥，这样的说法就像恶劣王族的做法，
དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ།
例如某些国王因一人做了不合理的事而发怒，对许多行善之人也予以惩罚。
།དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷།
再者，对于诸如声音这样的有法，使所有经典的义理都一致后，任何人都不可能说出证成的因，
སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་།
因为诸如"声音常住"和"声音无常"等各经典的义理有许多不同，若无事物自力而仅依经典成立，则无论何种经典其力量不均等只是在文字上不存在，
ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།
而且即使仅就一部经典而言，也难以显示该有法的全部所说性质，如前所述。
།དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ།
因此，你所建立的所证与能证的安立将在各方面都退失，
བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为不可能有找到无过失证成所证的能证的时候。
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །
第二，分为直接和层层否定回答。
དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན།
第一，若有人说：如果破斥经义而因不成为有过失的，那么说"对相违有不错乱的量"怎么会成为有过失的能立呢？若认为"通过两种量分别在一个基础上证成常和无常，从而认为对相违有不错乱的量"是过失，
འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།
那么在此不愿以远超常人的古代智者经典已成立的为基础，反而愿意通过因证成与之相违的内容的缘故。
སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་
由于在声音这样的一个有法上，常和无常这样的相违不可能共存，所以对相违不错乱的量在任何情况下都不可能存在，
རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ།
由理正确证成的，正是如其所是的，仅由经典所说不一定如实成立，
བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为造作者的意愿可能有错误。
།དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི།
因此，虽然声音常住等经义在事实上微尘许也不成立，但你因自己的意愿将其作为已成立的基础而发出这种不确定的言论。
གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་།
像所作性这样的因，会破斥在诸如声音的有法上与所证无常性确定相违的常住性，
སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
证成声音常住完全不可能，经典不能证成常住性，所以在由事物自力证明声音无常的场合，不存在丝毫"常住无常两者都成立"这样的相违，
རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷།
因为在一切方面都成立为无常，如火的热性。
།ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།
或者，也可说事物自力能显示经典的相违，而经典不能证成理论的相违，这只是词句表达方式不同，意思相同。


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

直译
།དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ།
如此，那些正理师等无正当理由而承认经典，并声称依据该经典确定三种所量处，这是极为愚蠢的标志。
རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ།
对于理性能判断的境界，若由理证成，则应知与之相违的经典并非正确经典，经典不能破斥理性。
ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ།
因为对大多数经典义理可能有事物自力的破斥，所以若被理破斥则应舍弃经典，而不应因经典的破斥而舍弃理性，
གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ།
如同猎人示意时，把盲猎犬杀死一样。
།དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ།
因此，如果不被自己心识过失所污染，不是似能立，而能以正确理路如实确定前两种所量处，则不应承认与之确定相违的经典。
གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་།
第三种所量处则依赖于正确的经典，而非理性的运用对境。
དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི།
事物自力的理性也随着对二谛深义的逐渐深入，应当配合乘次第，依据四种依靠的方式究竟趣入。
ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ།
仅凭局限的心眼舍弃大乘经典的情况，在浊世中很多。
དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།
这些人虽被冠以大乘之名，却不能称为大乘理论家，仅仅是自我傲慢而已。
།གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན།
若想："即使量破斥也不应舍弃，因为是自己的经典。"
རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ།
虽然"自己的经典"不成立，但对执著习气强力追随者，理性又能如何？
གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ།
将已被宗派魔鬼附体者引入道路，暂时连诸大士也认为是困难之处而舍置，更何况普通人呢？
འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་
然而，由于对诸大车师的无垢理路如法分析，使智慧之光愈发增长，从而能品尝佛陀甚深意趣的法甘露精髓，
རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ།
故作为附带内容说道："用四理如法分析而生起四种依靠，直至最终乘位完善智慧之身，成就智慧眼。"
།གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན།
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་
第二，若有人说：在这些中，无常非所破，虚空性质非能破，但若证成无常而破虚空性质，因为毁损了自己所承认的论著义理，
བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན།
所以虽然所证时机与虚空性质这类经义无关联，但对所证成立有破斥。
འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ།
若无关联的经义也能破斥，则对一切所证，所有各自的各种经义都将成为破斥，
ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为仅凭经典文字就能障碍事物自力。
།གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་།
即使认为其他一切不能破斥，但自己所承认的经义能破斥，
ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།
也因经义的一部分破斥了气味的性质等无关的其他内容而使所证不成立，因此连一个所证的成立都不可能了。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

直译
།གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷།
若有人说：虚空性质与声音有联系，因为是其性质，所以会破斥所证无常性。
དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་
不是这样，所证与有无关系是指该因与所证有不可分离的联系，
རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་
所有立为因的，相对各自的所证，若无联系则不能证成，是有过失的似因；若有正确联系则能证成，具德性的是正确因，
དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷།
唯有这些才是应当分析的，所谓其他的联系在此情况下不需要考察。
།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི།
即使如此，类似于"若无实法则无常性不生"这样的"若无虚空性质则所证如声音不生"的关系，在此并不被量所了解，
མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་
对虚空性质的破斥在此只成为对这样主张的论著的单纯破斥的过失，
རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་
对理性义理并无任何破斥，因此因与经义不符就如同该因也破斥了其他如气味性质一样，
དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ།
所以即使破斥这样的经义，正确因也能证成所证。
།ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ།
或者，将"所证"应用于"声音无常"，则"无虚空性质则无常性不生"并不存在，
དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ།
因为它是其反面，如同"无热触则冷触不生"不存在一样。
།དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ།
因此，这种无关联怎能破斥由量成立的因呢？如同冷不能障碍火的热性成立一样。
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ།
第二，遮破自宗承认一切经义为境况所证，分为：说他宗和破其义。
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་
第一，《集论》的某些注释者这样说：因为论著已被自己承认为量，
བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ།
所以从论著中所显示和所说的一切在当时也必须作为所证，
དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།
若与之相违，则该因也会破斥自己的主张，因此会成为过失，他们如是说。
འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་།
这些人希望在事物自力的情况下也将经典作为能立，
རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ།
虽然并非必须证明该因与一切经义一致，但他们认为不应使用与论著中所欲所证相违的因。
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ།
第二，分为：喻因不成之宗过，说"自"字无意义过。
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
第一，分为：立过与破答。
དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན།
第一，论者自己当下所欲的对象仅此而已是因所证的，但若论著中所见一切都必须作为当时的所证，
ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ།
则依照该方式，说明"喻与因不成立"也应成为宗，
རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར།
因为不把自己当前所欲的所证单独视为具备完整所证特征，而是将论著的一切义理视为所证。
དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།
如果这样，在某些论著中也曾列举不成立的喻与因，则那些也将成为所证，因为无论如何都是论者的所证。


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

直译
།འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན།
不能承认，因为不成立的事任何人都不能证成，即使确实不成立，隐藏过失而用欺诳方式努力证明，这样的论者如何是讲理之人？
གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་།
再者，虽然在无过失的论著中没有直接提出不成立的喻因作为能立，
མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།
但不成立的喻因在某些场合也会成为论著的所诠，
གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།
且当佛教徒对数论派提出"声音无常，因为所作性故"时，该能立无已成已遣而有欲知，也是论著的义理，因此应成论# 直译
།འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན།
不能承认，因为不成立者谁也不能证成，即使已不成立，也隐藏过失而以欺诈方式努力证明它，这样的论者怎么能称为讲理者？
གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་།
此外，在无过失的论著中虽然没有直接列举不成立的例子和因作为能立，
མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།
但不成立的例子和因有时也成为论著的所诠内容，
གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
且当佛教徒对数论师立"声音无常，因为是所作"时，这能立无成立和遣除，有希望推论，并且是论著的义理，
རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།
所以论者应成为宗。
།དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ།
若如此则所证和能证的定义将混乱。
།གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི།
第二，考虑到普遍引申的应成所成之义，即"唯有论者所欲的才成为所证"的方式为究竟，而遮破对方的答复：
གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
若有人说：虽是论著中所说的内容，但不成立的喻因等被说为能立者不会成为宗的过失，
ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
因为说"宗的定义是所欲"的言词遮断已排除了这一点。
ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷།
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་།
依照你的说法，想把论著中一切义理作为所证的道理，如此得出的结论不会因文词而转变。即如果按照文词的遮断，仅论者自己所欲的对象为所证，则如此成立；
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།
但当想把论著中一切义理作为所证时，便得出论著中所说的能立也是所欲所证的含义。
།དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།
若认为"承认这点有什么过失，它在某些场合是所证"，
རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ།
则自己当前提出的能立，在对方面前又需要证成的场合，所有能立也都会成为所证。
།འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི།
在此处，对方不说"仅因说'唯'字而排除了能立"而提出"所欲"是因为：
ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ།
"唯"字排除了一组论式的能立，而不排除论著中所说的能立，所以该方式未说；
རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ།
或者，即使说《决定论》中提到词缀因此无过失，也说明不能违反由理性推得的结论。
།གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷།
若说：不成立的喻因等，因论者不欲证成，所以不是所证。
ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་
现在论者自己的所欲对象已成为主导，所以即使是论著的义理，
རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ།
论者自己不欲作为当前所证的其他性质也不想证成，那么，对非所证的其他经义的破斥，因怎么会与自己所证相违呢？
རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།
因为正确因确定自己的所证相似而不依靠经典。


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

直译
།དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་།
因此，一般认为"这是我自己所承认的经典，我承认它是量，即使与之相违或破斥也无关"的论者是随意诡辩者，这样做极不适宜，然而，
ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ།
当以事物自力证成经典中所说的任何义理时，仅由理性考察因与所证的关系并善加确立，仅凭这些就能成立所证，而不依赖经义。
དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ།
如此成立后，对同一义理前后相违地阐述的正确经典是不可能的。
གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་།
那些因顺应所化众生的心智层次而宣说的、看似相违的了义和不了义经义，
དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ།
应了知它们通过所依基、所需和直接否认的方式，无相违地趣入究竟义理的方式，如诸大车师已经成立的那样。
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །
第二，关于说"自"字无意义，分为：发起过失和破斥辩解。
དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་
第一，如果即使在依事物自力考察的场合，论著的一切义理都是宗，而论者自己单独提出的所欲，反而成为宗的定义之外的有义者，
ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
那么在说明宗的定义时添加"自己"一词也就变得无意义了，因为没有任何遮遣的作用。
།གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷།
第二，若有人说：不会无意义，因为说"自己"一词的意思是"对论著的义理，舍弃自己不欲的，趣入自己所欲且承许的"。
འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ།
那么，"是否是自己所欲而趣入"这样的怀疑从何而来？
བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ།
对于无论欲求哪种论著，论者自己趣入的周遍性，谁会因"自己所欲"而生起应当遣除的怀疑？这是不可能的。
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས།
关于依欲趣入论著，根据利根者和钝根者有两种：
དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་
第一，利根者若知道论著所说义理未被量所遣，则以何理由能阻止他依自己所欲而持该论？
ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་
若知道经义被量所遣，那么在知道的情况下，仅因他人的言词，他又会以什么理由相信该经而趣入？
མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ།
不会趣入，因此对论者自己不持有的所欲对象不可能有怀疑。
།རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ།
钝根论者们以前也仅仅是凭自己的意欲而持先前的宗派，并没有通过理性获得确定的理由，
དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ།
而如果那人后来自己愿意，又怎样不能持其他宗派呢？因为仅仅依赖于意欲而已。
།དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་
因此，自己不欲却必须意外接受的，除非是类似王命，在宗派中的所证不会有这种情况，
དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
从这种情况也不可能生起怀疑，没有怀疑，在定义中添加不具有遮断言语之果的部分有什么用？就变得无意义了。
།གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན།
若想："虽然自己无意欲，但为了对方而持他人宗派的情况也是有的。"
དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ།
这种情况仅仅是为了让对方觉悟而成为游戏，而非以事物自力如理争论，
དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།
在这种情况下，自己所承认的所证就是所证，在那种情况下也不会成为自己不欲的。


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

直译
།
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་།
第三，总结：应知破斥与当前所证无关的其他经义，不会破斥当前所欲的对象，
ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་།
且应知即使已承认经典，该经典的所有义理也不是当时的所证，
དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་
若是那样，则所证将无穷尽，因此为了遣除那些认为经典所有义理都是当时所证的错误分别，
ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷།
在《集论》中说明宗的定义时，作者提及了"自己"一词。
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
第二，破斥将"自己"一词理解为其他意义的主张，分为：说所立和破他宗。
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་
第一，有些《集论》的其他注释家说："'自己'一词的意思是，完全舍弃因外道和内道等不同典籍造成的差异作为有法，
རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ།
而取两方论者都极为熟知的有法"。
།གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
第二，分为：说非理之过和破其所答各别。
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་
第一，仅仅因为是两方论者对同一有法考察的场合，对两方共同极为熟知的所依有法已在意义上成立，
གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་།
已了解不成立的基础，且无人考察其差异，
གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ།
连牧牛女都知道且已成立的义理也无争论。
།དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་
因此，极为熟知且成立的有法是宗，
རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷།
对于由各自不同欲求所考察的差别所限定的事物，不会作为所证而争论。
།མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ།
总之，仅仅独立的有法不是所证，
དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་
因为必须由某种性质加以限定才能产生欲知，所以如果不把欲知有法或总义作为因所证，
རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་།
怎么能将仅极为熟知的有法视为所证？因为它不需要证成，
སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ།
且已承认各自的意欲是各自区分的而非所证，
མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་།
不可能立出"无常声，有法，是无常"等，
མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ།
若不将不同的意欲作为所证而争论，则意欲相同者就不可能争论，因此争论场合的宗就无法确定。
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
第二，分为：破斥量已成立有法相违答和破斥未成自相遣除答。
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་
第一，若有人说："提到'自己'一词是表明自己所立的义理已被量所成立，
གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ།
因此说明对双方都熟知的独立有法不是所证，
ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷།
因为是要新证明给对方的，所以'自己'一词排除了对方也已成立的有法"。
དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་
不是这样，因为"所证自性"和"唯词缀"或"唯词"，即"仅是自性"等词语本身，
གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་
已能够了解"已成立者非所证"，
དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
因此在已了解的情况下，再次为此目的提及"自己"一词将成为无果。


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

直译
།རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་
如果不认为"自己"一词是为了排除已成立，那么，若有"所证是否也有已经成立的和被表示为能立的"这种疑问，
བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ།
那么说"向他人表示为所证自身"的这两个自性和词缀，就会具有遮断的作用。
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །
第二，分为：遮断词无意义和此类过失非宗过。
དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན།
第一，若有人说："提到'所证自性'是为了排除胜因等未成立自相是所证，因此也有各自的遮断。"
སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་
由于阿阇黎已经解释过"一切比量都是以共相为境"，
ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་
所以在说明宗的定义时，虽未明确说"无自相非所证"，
ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ།
但对于宗本身，不会有丝毫不周遍和过遍的相违，
དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为这样的宗是可能存在的，且心识中可能无已成已遣。
།གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན།
第二，若问："如果将类似胜因的未成立有法作为所证，有什么过失？"
གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན།
若答："凡是量未成立自相者就不能证成。"
ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ།
则问："为什么不能？"
།དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན།
若答："当它被执为有法时，无论立何因，在喻上都无随行故。"
རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ།
这无随行等不是能立的过失吗？
ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ།
后支分即能立的喻和因自身的过失，不应认为是宗的过失，
ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།
因为宗的过失是依宗自身而安立的。
།སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན།
若想："有过失的能立不能证成宗，所以是宗的过失。"
སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷།
如果能立的过失也变成宗的过失，那么因和喻等的过失也应成为宗的过失，
སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷།
因为所有有过失的能立都不能证成宗，其过失会破斥宗。
།དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་
因此，对正理师而言，当立"声音无常，因为是所量"时，
སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།
"声音无常"就不会成为正确所证，因为应该认为因不确定的过失使宗有过失。
།དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་
因此，宗的过失应当是不依赖后支分的过失，而是与宗自身相关的任何过失，
གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷།
而其他能立的过失不是宗的过失。
དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་།
例如，仅仅立为所证而不依赖能立就成为过失的，如"声音非所闻"这一宗与现量相违，
ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ།
以及"等"字表示"我的母亲是石女"这一宗与自语相违等，这些在仅仅立为宗时就成为过失。
།འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ།
这一段前宗也有人解释为：为了了解一般自相非所证而说"自己"一词不合理的方式，但这种解释稍显不妥。
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་།
第三，关于宗的定义分类总摄的目的，分为：正行和遣除诤论。
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།
第一，分为：依遮诠而示为五，依表诠而示为一。


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

直译
།
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
第一，"因"是指因素，即梵语"因"（hetu）一词通常指因，根据上下文也译为因素，因为它是令所证被理解的因。
།དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ།
如此，"因"以及"等"字所包含的喻，
དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་
如此，不依赖能立支分的定义所应遮除的过失，而是应当遮除宗自身定义的过失，
མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
即为了遮除不周遍和过周遍，才将宗的定义说为具五支。
ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
如何呢？"自己"、"词缀"、"自性"这四个词，及与"未遣除"一起的四个词，是用来遣除过周遍的，
ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ།
即遣除非宗的其他论著作者的所欲对象和不成立的能立等为宗。
།འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ།
而"所欲"一词则遣除虽是宗但不被宗定义所周遍的情况，
དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།
为了遣除"未直接表述的意欲所证，是否不是由所立因所证"的疑惑，从而说明它是宗。
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།
第二，从遮除异类的定义角度，在《理门论》中，已无过失地示明"承许为所证"是宗的定义，
རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།
即论者承许为希求推理的对象，或欲以当前这些因来证明，仅此即是所证的定义。
།ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན།
若想："如果仅此一个定义是宗的无过定义，那么五项如何齐全？"
བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ།
为了对所证义不生错乱而善加领悟，仅此便足以表征宗无过失，
བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
因为凡有五种应遣情形之一者，皆不适合被善巧论者认为是应作为所证之宗，
ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་།
怎么说呢？对于如"声音是眼识所取"等被量所遣除的宗，因为直接存在能破斥，所以不应承许为所证，
ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
对于余下的已成等四种，则无宗的定义可适用，
གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་།
因为已成立的不能再用因来证明；若非当前因力所及处也是所证，则过于周遍；
གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་།
为之立能立者虽未明说也成为所证，而非所欲对象成为所证则无意义；
སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་
若非当前所欲对象的一切论著义理都成为对境，则以事物自力之因难以成立所证，基于这些理由，
བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷།
这四种应遣除者不具备宗的适宜定义，因此论者不会承许它们为所证。
།དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་
因此，虽然为了遣除愚者论者生起的怀疑而说为五项，但实际上此处要点只有一个，
རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་།
如同所谓"详细解释"和"说出要点便能理解"的例子，一般而言，一切论著的文字也都以广略不同的方式存在，
ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་།
尤其对于愚者依附于文字者，即使是一义的定义，也明显需要非常多的遮诠，如外道关系的六种定义，
ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།
以及六种量等，即使建立了也未穷尽一样。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

直译
།
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་
第二，遣除诤论：《理门论》中所说的"承认为所证"或"所欲"，对于诸位智者而言，依义理力，如下：
རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་།
若是因所证，则因其是向所应示者表明的欲知对象，所以无已成已遣，且能了解是论者自己的所欲对象，即使这四种遮断齐全，
འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ།
若"所欲"一词能在不用"唯"字的情况下表示其遮断，那么在《集论》中也无需提及，
དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།
若需要，那么在《理门论》中也不能以该定义排除"不成立的喻与因也是所证吗"的怀疑，因此就应该提及"唯"这一词缀。
ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་
虽然确实可以通过在《集论》中说"自己"和"所欲"这些词来了解所确定执取的唯一所证义理，
ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན
但因为在《集论》中"所应示"一词没有被三时所限定，且带有动词词尾，并与那些词相关联，
ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ།
所以会产生这样的怀疑：虽然现在不想作为所证，但未来想作为所证的不成立喻因是否也是所证？
ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་
就像当说"提婆达多来时应观察"时，不能确定只理解为"提婆达多来时是所观"，而是可能理解为"提婆达多以后来时应观察"一样，
གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་
虽然是无已成已遣且自己一旦作为所欲对象则成为所证，但也会产生"从现在起就成为所证"的怀疑，
དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
因此，虽然在其他时间未来会作为所证，但因它是此时的能立，为了遮除所证定义过于周遍，才解释了"唯"字，
སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་།
如同当立"声是无常，所作性故"时，对于"因不成立"的答复，需要将"是所作性"作为所证，
རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ།
但在立根本因时并不想把它作为所证一样。
།འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན།
若想：那么在《理门论》中为何不需要这种遮断呢？
ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ།
（梵语解释：）将"欲求"的词根iṣ加上词缀kta，由于u的后连接和k是标记义，去除后，将ṣ前的t变为ṭ，引申形成iṣṭa，
དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།
如此，将"欲求"词根加上词缀kta，在此《集论》中不能成为遮除未来所证的支分，因为受搭配词的影响，如前所述。
།རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་
在《理门论》中，"已成所欲"这些词由于遮断的力量已成为自主，
དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ།
因此已成为能够如此理解的支分，如同"提婆达多来了"一样。
།དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ།
因此，该词能够遮止不成立因等为所证，不需要添加词缀。
།འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ།
此处虽然否定肯定的词语倒置，翻译不同，但解释义理的方式似乎相同。
།ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་
如是，"自己"一词不适合作为"极为熟知的有法"和"自己依欲趣入"等的能诠，
རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ།
因此解释为其他义理也不合理。
།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་
"又"字的意思是：将"自己"一词解释为"不需要将论著的一切义理作为所证"不仅有合理性，
གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།
而且看到其他解释有害处，所以只依此处所解释的安立，这是其义理。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

直译
།དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ།
因此，"自己"一词的意思是：论者自己所作为所欲对象的当前所证，除此之外没有其他所证的意思，
ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།
即不依赖于所承许的论著的一切义理，仅让人理解论者自己所欲作为所证的就是所证。
།དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་
因此，当论者不欲作为当前所证且与之相关的论著作者所欲的虚空德性等，被所作性之类的因所破斥时，
ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་
无论如何，这也不会破斥它对所证的证明，
སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ།
因此，如"声音无常"和"所作性"这样的所证和能立，就是无有宗因过失的。
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
第二，说明相违，分为：略说和广说。
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ།
第一，如《量论》所说："现量、事物和比量，以及信言、共许，对自所依。"依此解释：
དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ།
如此承认为所证者，应当是现量和比量二种量所未遣除的，
གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ།
因为它是因力所及的对境。
།བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན།
若想："为何被遣除就不适合作为所证？"
གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་
因为因是为了遣除对所证的怀疑而说的，
ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་
由于被量所遣除的有法，已知是不成立的，
གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།
所以那因所依不适合作为所证。
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
第二，分为：说相违义的自性和以相违喻说明方式。
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
第一，分为：说何种能遣除和说对何有法相违。
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
第一，分为：说共相违类别和说各别本性。
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན།
第一，若问相违有几种，
སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་
一般而言，量决定为现量和比量两种，因此其相违也有两种，但
འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་
此处在比量的场合，由于分为事势、信言和共许三种，
མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ།
加上现量，被量所破斥或相违被说为四种。
།དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ།
其中，承许是指相信该言词是所诠无误的量度，这归入果相，
བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ།
若能由该言词善加了解那些非现量的所诠，则是从言词而起的比量，
དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་།
而且，若无该所诠义，有义之语则不会出现，所以是依靠它而生起的果相，
མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ།
若非不欺诳的言词，则不如此确定，
རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།
能诠的诸词与所诠义无有无则不生关系的广泛证明已经完成。
།འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་
众生共许是自性相，
ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ།
如有法"有兔者"被称为"月亮"，普遍所共许，这种应共许的自性所安立，也已成为该有法的自性，
དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ།
它成为那种性质，如火的热性一样。
།དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ།
而且，这里的"共许"并非指与世间上一切所共许相违就成为共许相违的意思，
གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་
虽然净不净、常无常等在世间自然状态中有各种共许，但仅此并不能破斥理性的对境，
འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན།
但当依世间自身而考察世间的言说时，
འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་
世间中普遍共许的言说规则，即使考察也不能以理性改变的，就是无害的言说或不动摇的言说，因此
དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།
若与之相违则为共许所害，连同例证将在下文广说。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

直译
།
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
第二，分为：确信、共许、现量三种。
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
第一，分为：略说经典与己语和详说经典相违。
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །
第一，分为：理由、目的和比喻三项。
དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ།
第一，在四种相违中，事势比量已在前面广说过，此处仅说明其他三种相违，
ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།
首先，承许相违虽有自己的语言和经典语言两种，但在《集论》中将它们合并为一个"确信相违"的理由是：
ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ།
任何言语都欲以对所诠义理正确确定的方式作为所量的显示者，
དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་
而当前的己身论者语言和他论著作者语言，二者都同样被确信为有真实义理，
རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
因此论者自己的语言和论著的语言两者都被说为确信相违，
དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ།
因为在事势场合，两者能力相同，依确信作为能立也相同，
འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།
相违时对自所证的阻碍也相同，由此相违仅依承许而有，义理相同的缘故。
།གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་
第二，目的：如果说话者自己不想成为如理说彼义的量，
དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ།
"此是其义"这样的立宗语言就不会趣入，
གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ།
如同被他人问及时会说"我不知道"一样。
།དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་
同样，如果不依赖于对论著的确信，
བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ།
对于该论著中所说的经义，也不会起"因彼中如是说故是彼"的考察，
དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་
无论是自己立宗或因论著所说而如是立宗，皆是由确信力令该言趣入，为了表明它们相同，
རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་
所以像自语相违会妨碍自己的所证一样，若承许论著后与之相违，
བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་
为了表明"彼论著之场合对自己的所证、有法或所依会起破斥"之义，
བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ།
所以将论著相违与自语相违一起说明，
དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ།
因为无事势力时，即使是认为是经典，也没有比自语更有力量的理由，
ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ།
为了了解它仅是承许者认为真实的确信语而已。
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
第三，由确信力而接受经典为能立，与自语趣入方式相同，因此示现这二者的比喻也相同，
གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།
如说："无有具所量义的量"。
།དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།
若问：这是如何成为比喻的？
གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་
若无错误衡量所量的有义之量，
བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷།
则不应由论著和自己言语显示所量，
ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷།
因为彼语言无错误显示义理，是由自己承许"不欺诳的量普遍不存在"的缘故。
།དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ།
然而，该比喻对于自语相违是明显的比喻，即直接比喻，
ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།
对于经典仅是示现一个方面，如刚才所说。






 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

以下是这段藏文的简体中文直译：
问：什么是经相违的实例呢？答：承认有前世后世和因果的经典之后，却认为"在未来，布施等白法不会成为安乐的，也就是不是安乐的因"，这种主张就是经相违，因为这被自己所接受的经典所破斥。
经相违各别说
第二，对经相违进行详细说明，分为正行、辩论遣除和归纳总结三部分。
正行
首先：对两种所量，经不相违；第三[类所量]，真正的经相违适用。
所量二不相违经
首先：量未确定[的地方]，虽相违也只是障碍；因此，有量的[立场]能破除[对方]。第一，经所相违的实例是：经相违正式适用于第三种所量范围的主张，而对前两类[所量]虽与经相违，但称为由直接力量所相违。依靠经典不必了解的事物，凡是能由现量和比量来衡量的事物，若无正确的理由确定而说[它们]与论典所说相违，例如，那些接受数论派经典的人，虽然提出"声音是无常的，因为是所量"等论点，但对其含义未能如理生起确定，仅仅自以为了解时，也是与论典相违的，但论典对自语并非一定会损害，因为此时自语和论典的言语二者力量相等，因此会产生"究竟哪一个正确"的怀疑，而不是其中任何一方能够确立，只是互相障碍而已。比如说"我的母亲是石女"这样的自语矛盾，由于自语矛盾，既不能确定是母亲也不能确定是石女。因此，即使以真诚信念接受那论典，在自语的范围内也只能说是证成，仅凭言说并没有成立所立的能力。
第二，当自己所承认的义理与论典所说义理的主张相违时，在这两者中，哪一方有直接力量的量，那一方就能破除另一方相反的立场，也就是确定相反立场不成立而自身成立。有量者能够破除无量者，若不如此，而是单方面认为经能破除[一切]，那么由于大多数经典的所诠内容多数是离理性的主张，与自语力量相等，如何能破除如实了解内容的比量呢？理性能够破除非理性，反之则是无知者的自我标识。
若想：自语和论典不同，因为是经典。回答：若经过检验不纯正，何以成为经典？由于是迷惑者所作，仅仅在言语上没有任何差别。因此，没有经过检验的特殊信仰，仅凭真实认知而执持为经典，仅以"经"的名称就认为是量，这已被前文否定了。因此，对于由直接力量的理性所成立的内容，经典永远不会有所损害。


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是藏文的简体中文直译：
第三清净经相违
第二部分：首先确认经相违适用的对象；其次说明为何需要单独建立。
首先，对于直接力量的理性所面对的对象，经典不能作为破除者，而且理性需要清净经典，因此，先进行检验后承认为清净经典，然后对极为隐蔽的所量按照经典进行检验时，才会有经典相违的过失，其他情况则不然。因此，先检验后承认经典时，理性所成立的不会被自己的经典所破斥；而先承认经典，后用理性检验时，就会出现与自己经典相违的过失。
第二，既然承认了经典就必须依赖它，因此对与经典相违的主张，经典能够破除。因此，虽然依靠经典推断所量并非在比量之外另外承认经典为量，但由于经典的对象是极为隐蔽的，为了表明这一特点，将经相违从比量中分开。若不按照对象来区分，则不合理，因为[若这样]就会过于扩大，需要将所有比量都分为果相违、自相相违和不可得相违；或者，将所有[相违]合为"比量相违"，而将信言比量另立就变得毫无意义。
遮经相违之过
第二部分，遣除对经相违的质疑，分为：自语单独提出有其意义；即使承认经典也非[对]一切[都能]破除。
首先，《理门论》中将自语相违如"我的母亲是石女"和信言或经相违如毗舍释迦证成声音常住等分别作为例子，这是如何呢？将自语也作为与信言不同的安立，虽然不依靠经典，但这是为了表明仅凭自语也能对主张形成障碍，因为被承认的自语或经典对不能如实成立所立的障碍作用相同，所以合并为一类或分开都无矛盾。
第二，如果有人说："辩论者既然已经承认论典对一切所量都是量，因此与之相违的一切事物，论典都能破除。"回答：若辩论者不承认那经典，它对所立是否仍能破除？若能，则佛教经典也能破斥毗舍释迦派对声常的证明；若不能，则即使承认经典也不能破除，这表明对于理性能够判断的对象，无论承认与否，经典都不能作为破除者。如果说因为先前承认过，所以与论典相违时会被辩论者自语相违所破斥，那么如前所述，自语与论典相违时力量没有差别，只会对辩论者的言语形成障碍，不能真正破斥，如前所说。


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

以下是藏文的简体中文直译：
如果有人想：由于经典是量，所以能够破除。回答：若无成为量的理由，仅凭人的意欲而立为量，并且仅仅以"是量"的说法就成为量，那么这论典便成为完全圆满的量，这实在令人惊讶可笑。若不依据事物义理的正确与错误安立，仅仅由执为量就成为量，那么自语也会成为量，就不可能有任何所立不成立的情况了。
总结
第三部分总结分为：区分需要与不需要经典来说明；考察作为证成的经典。
首先，直接力量的理性范围内经典不能破除，因此对于由二量理性所广为周知的内容，不以论典作为证成而舍弃也无过失。对于极为隐蔽的对象，若不承认论典，对该对象的观察就无法进行，因为不存在其他衡量工具。
第二部分：解释不合适作证成的经典和适合的经典的差别。
首先，对于阐述极为隐蔽对象的经典，观察其欺不欺诳大多是考察经典自身前后文直接间接是否相互矛盾，经典对所诠义不确定的说法是相违言论。例如，《吠陀》一方面承认贪嗔等为非法不善根本，另一方面又承认仅通过水中沐浴就能净化这些非法。沐浴与非法之因三毒不相违，如何能净化有情内在罪恶？因此，从沐浴中求法的经典在极为隐蔽处不成为无谬。戒定慧则能依次破除由烦恼生起的不良行为、其因遍染和其种子随眠，所以宣说这些为非法对治的经典具有理性。
第二，现比二量所能见到即能证成的和不能见到即不能证成的极为隐蔽义理，任何经典如何宣说，对此分别如下：对于理性能判断的对象，如理由所成立的，以及在解释第三类所量时没有自语相违、经过三种检验而清净的论典，应当执持为衡量第三类义理的无误证成，因此依靠这样的经典，对极为隐蔽的所量能够进行"是这是那"的观察，而并非所有被称为经典的都是如此。


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

以下是藏文的简体中文直译：
极成相违
第二部分极成相违，分为：解释极成相违的本质；通过举例说明其证成及解释其意义；解释极成相违作为单独类别的原因。
说极成相违
首先：解释能违的极成的本质；解释它如何违反。
能违极成本质
首先，在《量经自释》中说："由于[此论]是不共，因此无法作比量推理，与言语所生极成相违的论题是：'有兔者非月亮，因为是存在者'等。"这里，"有兔者非月亮"这一论题被世间广泛认知为月亮，因此受到违反。在《理门论》中也提到："人头骨是清净的，因为是众生的部分，如贝壳水器。"这也被举为世间公认人头骨不清净的极成相违的例子。
从中主要取前一例进行讨论，以及其因相，并详细解释"由于[此论]是不共"等文句的含义。首先，此处所说的能违除的"极成"是指所有世间共许，还是需要有比量才能使主张不成立的极成呢？并非仅凭极成，此处的"极成"是仅与人的意欲相联系，不依赖其他，任意施设的言语所诠内容，对一切对象都无法阻碍，因此对该对象使用何种言词都无法说明不使用的理由，是无障碍的言语或声音，是人们如是认可并由自身经验而深信的观念，甚至不需要怀疑，因为我们从经验中确信，当对任何对象新命名时，任何适合作名称的都可以自由命名，没有障碍。此处以"人们深信"为论述基础，指的是对于任何所标任何所指都不阻碍命名的无障碍言语。如何理解"一切对象"呢？即一切对象都可以由任意言词表述。这是为什么呢？因为仅仅由命名者的意欲相联系而产生，就像摆放石子的方式完全取决于摆放者的意愿一样。
因此，凡存在于概念对象中的事物，由名言而生，即以所知所表的方式在意识中显现，而不依赖外在自相的属性，被称为"言语所生的极成"，而并非仅指已经言语公认的内容，因为只要可能成为公认的，就是世间普遍如此安立或成立的意义，也是可能成为言语公认的原因，因此被冠以"极成"的名称。
若问：对尚未实际公认的称为极成不合理吧？答：并不是不合理，就像现量和比量等所量对象本身排除非己，但仍归属于能量的现量等言说"现量等所破斥"一样，将所量的名称归因于能量。因此，此处的"可成为极成"即是此处的能违者。


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是简体中文直译：
第二，依于思维对象之义而产生的声音是什么，那就是由于随自己意欲而行，所以不可阻碍，因此无论前面已经做了约定，或者尚未做约定，对于那些对象，名称的各种声音也是依靠思维对象中存在的自性而可安立的。因此，仅是思维对象中存在的义与相关联的约定，那约定对于该义是先前已生或者现在尚未安立但将来会生起的约定所成的声音的所诠义是合理的，由此可损害不合理地坚持相反观点者。
说所立喻所需
第二，解释破除共许成立的譬喻之意趣，分为：此譬喻是为证成共许而立；解释证成此的两种经教之意趣。
立喻极成
首先，提出破除共许的譬喻如"兔子持有者非月亮"之类，是为了证明共许可能性遭到破坏。就像语法学家认为声音与意义本质上有联系，在他们的系统中，"兔子持有者"可以用"月亮"这个名称表达，而不能用这个月亮的名称表达柱子等其他事物。若有人问"既然承认名称与意义本质相关，为何'兔子持有者'不能用'月亮'表达？"则可以用共许破除回应，同样，若问"为何'兔子持有者'不能用'柱子'表达？"也同理可知。这实际上是间接表明，虽然在当前人的认识中，名称与意义的关系已被确立，看似只能用自己的名称表达而不能用他者表达，但这并非事物的实质关联，而是思维的关联。思维的关联仅依赖意欲，因此任何名称都可以与任何意义相连，没有不合理之处。若有不合理，则同于"兔子持有者不能用月亮表达"的情况。因此，对象"兔子持有者"是遮止意欲的。
经教所立他宗
首先分为：陈述所立和显示不合理。
说所立
首先，若立论者因接受自宗典籍而将所有典籍内容视为所立，则当证明方法或主张与典籍中的部分内容相违时，证明方法和主张都成为过失。
说非理
第二部分分为：推理对象不违背经教；因此虽相违仍为能立。
比量对境不违经
首先包括：指出经教违背证成的过失；指出经教能否违背的对象。
立违经说过
首先分为：陈述过失及破除其回答。
说过失
首先，当用"所作"为因证明"声音无常"时，若承认经教中说声音是虚空属性的观点，则此因似乎违背经教所说的虚空属性，因而因与所立相违。实际上，所作性与无常性并不相违，与其他如虚空属性相违并不使当前的证因成为相违。若认为相违，那么"所作性"这一证因与你们典籍中所说的"气味与触的属性"相违或相反，为何不也因此而成为与典籍内容相违的证因呢？这是非常不合理的过失。


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

以下是完整的简体中文直译：
那么提出这种过失的原因是因为"所作性"与"常住性"相违，所以认为与常住的虚空属性相违。同样，触属性是风的属性，色属性是火的属性，味属性是水的属性，气味是地的属性，这五者也同样与常住性相违。既然如此，却不能以"气味是地的属性"这一经教内容与"所作性"相违为理由而说证因相违。因为不能解释这种相违的理由，同样，声音中"所作性"证因相违的理由也仅仅是经教中说其是常住的虚空属性，除此之外找不到其他理由，所以地的属性与常住性相违，以及虚空的属性与常住性相违两者总体上只是相同而已，没有差别。
破所答
第二，分为：以理破除特殊的回答；总结其义。
首先，若对方回答说："气味是地的属性是气味的性质，所以在讨论声音的场合不是应考察的对象，就像在瓶子上不应考察毛毯的性质如纱线等一样，所以考察与之相违不相违是不合理的。"
这种"不属于当前场合"的说法对其他如虚空属性等同样适用，因为在考察声音本身是常住还是无常的情况下，虚空属性如何成为当前应考察的对象？因为不需要考察它。若认为虚空属性必然是常住的，所以适合考察，那么当条件齐备而发声时，声音自身没有障碍这一点被称为"虚空"，但作为纯粹虚空本质的声音是不可能存在的，因此对方所希望的虚空属性在双方共识中并未成立，所以它不适合在当前场合考察。
若说："经教中虽然讲到气味是地的属性等，但没有说它是声音的性质，而这里把声音作为有法，经教中说虚空属性等是声音的性质，所以适合当前场合考察。"
气味是地的属性也是经教所说的，若此遭到损害，就是损害了经教内容，为何这也不成为当前场合的相违？因为两者都是经教所说，仅此而已，没有其他额外理由能表明"因虚空属性遭损害而导致声音非无常不成立"，因此两者处于相同地位。
在这个场合，关于所作因破除气味是地的属性的方式，有多种解释：有的说是破除"以气味为有法，常住的地属性"，强调常住的特点；有的说是破除"声音上的气味是地的属性"；有的说是从理性推导，必须成为常住的方式来显示矛盾；有的说是由于不能证明地的属性与所作因相违，同样也不能给出声音是虚空属性而与此因相违的正确理由。虽然各种注释中有不同的理解路径，但最终没有重大不一致。无论如何，理解这是为了显示对方说法无关联而提出的过失是很重要的。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是简体中文直译：
若有人说："例如以声音为有法的性质，以及'等'字所包含的其特殊性和普遍性，为什么一定要成为接受经教者的所立，必须成为立论者所认可的能立呢？"
这是不合理的。在某些场合下，当对方问及证明方法时，立论者会认可这是所立，而立论者如此认可所立，也是通过直接言说和当时语境来理解他所接受的观点，而不仅仅是通过推理意愿的力量就能证成推理对象的特殊结果，因为因与果的关系存在错乱。
因此，没有证据而强行认为对方虽未亲自承认但"你认可这个"的做法，是由对方强加给人的，明显如同权势者的行为，好比王族等有权势者对他人不愿接受的事强行命令一样，这显然不是探讨真理的理性方法。
在无法确知立论者意愿的情况下，没有表明结果特征的言论，对方认为立论者的主张和论据自相矛盾，这只是自己被错误所害，因为这是专注于无关联的探讨。
第二，若有害于与当前所立不可分离的内容，则障碍该所立的成立，如声音无常被非所作性所害，解脱被承认有我所害。若有害于不存在必然联系的其他内容，对当前所立有何妨碍？根本不能起障碍作用，因为没有关联。
违经与否说境
第二，区分经教能否违背的对象：第二所量无需经教；正确经教衡量第三。
第二所量无需经立
首先分为：直接说明与消除争论。
首先，已说明推理在自己行境时完全不依赖经教，那些理性能够达到的内容仅由理性决定，不需要经教来证成或否定，因此由推理所成立的内容仅凭这点就能完全成立，事物的法则绝不能仅凭文字而改变，所以当推理考察自身对象时，不必顾及是否与经教相违，因为若推理量已成立则不需经教，若未成立则经教也无法证成。


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是简体中文直译：
因此，对于那些最初无法仅靠自力而进行彻底观察的人，即便依靠正确经教的光明而生起无颠倒的推理，当能够通过推理判断时，应当由推理本身来观察，而不需要经教证成，更不用说与推理相违的经教不能作为能立了。因此，细微的无常、无我等能由推理成立的内容，当依正确经教修习而智慧增长时，凭自己智力从事物力量出发的理性论证，即使在不接受该经教的论辩者面前也能成立。如救主弥勒所言："如同依靠灯、电、宝珠、日月，有眼者能见物，同样依靠佛陀这位无垢法光，能完全解说此理。"这与之相同。
第二，若说："不依赖经教时，持有不同经教立场，由于意愿不同而舍弃辩论。"
在观察经教内容时，因为没有承认经教为能立或能害，所以并非舍弃辩论，而是从事物自力的理性角度对任何内容进行合理与否的辩论。对经教所说内容通过事物自力的理性观察，这是承认哪一部经教对极其隐蔽对象不欺誑而为正确经教的方法。否则，若有两部内容相违的经教，如说有前后世与无前后世，两者不可能都是不欺誑的经教，因此通过观察，不清净的只是似经教而非正确经教，不应接受。观察是承认经教为经教的方法，所以对推理对象通过事物自力的理性观察时，即使各自有经教，该经教也不会成为当时的能立支分，若成为能立，则推理将不能运作，一切相违内容都将成立，这是不合理的。
第三清净经立
第二部分：唯有极隐蔽需经立；除此他者太过失。
唯有极隐蔽需经立
首先，若问："那么应依经教了解什么，以及经教若有害则什么不能成立？"
如此通过理性善加观察经教内容后，若对前两类所量对象的一切教法已无疑虑，见到这样的道理，则是希望以信任接受该经教的时机。此时，若与这样的经教相违，则会被经教所害，因为对于由正确经教所成立的内容，不应认为与该经教相违，若相违，则自己的智慧已颠倒，将获得非处。


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是简体中文直译：
这是因为对于前两种通过现量和比量所衡量的对象，该经教也不会相违，所以若与这样的经教相违，只会受到理性的损害，而不必说被经教所害。当考察转向第三种所量对象时，在进行考察的场合，由于现量和比量的量不能证成，因此对极其隐蔽的对象进行衡量时，接受正确的经教是具有理性的。对于后世的义利如因果取舍的教导等，不适合置之不理，而自己的理性又无法决断时，除了依靠正确的经教别无选择。
如此依靠经教考察第三所量对象的场合中，对当前所立之法本身或与它必然关联的相关法产生妨害时，应当放弃立宗和立因，而不应考察与当前所立无关的内容是否相违，若考察无关内容，则将导致无穷尽的过失，因为经教的内容难以全部获得，而要将所有内容集中在心中考察，将导致太过的过失。
例如，有经教说若持阿弥陀佛名号并生起信心希求，就能往生彼佛国土。用此经教证明普通人死后能立即往生该国土时，若有经教说往生彼国者都是一生所系（还剩一次生死），似乎这经教会妨害所立法，或者认为获得圣道必须先经过积累无数资粮的胜解行道这一必然关联被其他经教所害，这些都是经教妨碍该所立成立的障碍。
若不能证明所说的这些经教与当前经教不相违，则因经教有害，所以普通人往生极乐国土这一由经教所立的内容将不能成立。然而，虽然说所有往生极乐国土的人都是一生所系，但普通人死后立即往生彼土并不妨害经教义理，因为往生该国土之后必定成为一生所系，如同北俱卢洲人定寿千年，死后必定生于三恶趣一样。


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

以下是简体中文直译：
在那里，见到菩提树王前的如来后，获得陀罗尼和三昧的殊胜，将获得远离尘垢的法眼。往生彼国土不需要前行的胜解行阶段修习，因为依靠如来愿力的力量，临终时见到佛陀的光明，甚至对于怀疑者，也说有暂时在莲花苞中五百年不能见佛的遮障，这样的说法消除了"必须获得圣道才能往生"的疑虑。此外，经中特别排除了谤法和造五无间罪的人，由于佛陀的不可思议威力，就像通过密咒行为在短时间内获得果位一样，胜解行的阶段也可以在短时间内完成，这是由经教本身所证成的，不能通过比量推断其不可能性。依靠经教自身也无法证明所立直接受损，或者证明其必然关联的其他内容受损，以此为例，应当理解经教如何证成所立的方式。
同样，经教中说明供养佛陀的小物品能成就广大安乐果的道理，因为无法证明经教对此有所妨害，所以成立。像"此礼敬者必将成为多位转轮王"这样的经教证明，因为经教中说"若善根未被违品所毁，则如是成就"，所以无法证明为绝对确定。这些在依靠经教观察时，经教似乎妨害所承认的内容等，细加分别，即使第三类对象由经教所衡量，但经教内容是否被经教所害仍然依赖事物自力，唯有具有极其细微智慧者才能了解。
除此甚过
第二，若非如此则太过，分为：说明一切观察需经教；说明特殊所立需经过失。
首先，对极隐蔽义的观察需要依赖经教，而不是一切都需要依赖经教，若非如此，而是"所有观察都必须依据经典进行"的主张，有什么理由呢？没有任何理由。若一定如此需要，则牧牛女等不懂教派名称的人见到烟就无法了解有火，因为已承认没有经教就不能进行任何观察。若如此，则烟能无误了知火的外现量将被违背。
;


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是您请求的简体中文直译：
因此，由于经典和人之间自然上没有联系，所以人们是孤独的，即与经典无关联而独自出生。虽然刚出生时与经典没有联系，但后来，对于持经者而言，了解经典的良好功德和不了解的过失，并未被量认识到。如此，尽管没有任何理由不能舍弃经典，但由于执著于自己的立场，认为"这是我方的经典"，使人失去自由，被颠倒恶见所污染，如同难以忍受的恶魔附体而难以摆脱。啊！是谁将此分配给了你的心相续？这对你来说是难以忍受的惩罚性业力。
第二，即使在一般的推理中不需要持经，但如果有成就宗义的学者在接受所证事物时，对于所展示的事例，若能证明该论著能够证成该事物的所有性质，且仅此一个能够无矛盾地展示方法的标志，那么它就成为正确的证明；否则，若不考虑自己的立场或随意反驳，就会成为似能立。对于当下由自力正确成立的事物，不需要考虑是否与经典相违，即使已由自力成立，若有与之相违的说法，那么该经典也非正确经典。因此，在以理性为主而进行考察时，应当考察和展示标志与法之间的必然关系，而不是
20-376b
仅根据人们的意欲，将一个法相的法的区分无法确定界限，因此需要在例子中展示"这样不与经典全部意义相违"。若要以标志证明一个所证，也难以找到最终标准，这种证明方法是超越世间的体系，是世间上不存在的安立。
就如依靠标志了解义理时，只考察标志与法之间的关系是否成立，在证成的场合中，与无关的其他法如虚空的功德等，不能因为标志不能证成或相反而使当下的所证不成立。如果没有弓，能否因没有弹弓而说不能射箭？如果"所作性"证明"无常性"这类是由事物自力所成立的，那么该标志能够证成所证，而被称为正确的能立，怎么会因与无关的其他事物相违而成为有过失的因？谁能说水因与火相违就不能解除人的口渴？这样的言论是荒谬的。
如此，属于该法相的一切法的区分，不必全部列举和显示为例证，人们从他人的言语和烟等标志推断他人有心识和有火等，这是无错的。谁能否认这点？由事物自力所成立的不需依赖其他。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
故此违即能立因
第二，以理性成立则即使与经典相违也非过失，分为：违经然比量不还，故而说违彼无过。
第一，由于对自己的所证不会错乱，所以对于如"自性无常"等和"因火"等的能立标志，如"所作性"和"烟"等，用来证明时，若有些教派的意愿之说违背事物实际状况，比如"声是虚空的功德"和"烟也从蚁穴中生起"等说法，由于能立标志对此有损害，这些标志从其能成立所关联对象的自性上永远不会转变，就如同即使有人说"火是冷的"，热性也不会改变一样。那个标志，对于已经了解它与所欲证明之义通过"若无则不生"之理而关联的论辩者来说，也能使其他辩论对方通过这一能立而了解所证，这是因为具有由事物自力所产生的理性，如同手持灯能够照见暗室内之物一样。
故而说违彼无过
第二分为：说正理，遮其争。
第一，若有人说："之前承认经典为量后，后来却说与经典相违的标志，因此这论辩者所做不合理。"对此回答：无论是否宣说那与经典大部分意义相违的能立，如果以事物自力而言，该能立确实与论著意义相违，那么论辩者对论著有什么过错呢？该能立并非因论辩者宣说的过失而新生为对论著的损害，因为它本来就是有损害性的。如果说不应该对已承认的论著提出全面的反驳，而宣说与论著相违的能立者，是直接表述了对论著的损害，
20-377b
因此了解有损害性后就不会对论著生起大喜，所以论辩者有过失，如同儿子毁谤父亲一样。对此回答：如果论辩者不宣说与经典意义相违的能立，那么这能立是否还是对论著有损害？若无损害，即使宣说也无损害；若有损害，论辩者并非做不合理之事，因为他只是如实说出事实，那么为何说论辩者有过失呢？不应该有过失。
遮其争
第二分为：说不成立然此不等同，二者皆不成立之遮。
第一，有人说：那么宣说似能立也不是论辩者的过失，因为该标志本性上是似能立，并非因论辩者宣说而成为那样。对此回答：这不相同，因为虽然似能立本来就是以自性而住为似能立，但是论辩者为了向对方证成自己所欲的所证才宣说它，而设立似能立为能立所要证成的义理根本不存在，因此这种能立的设立者的心智是有过失的。然而，即使与其他经典相违，宣说正确的能立标志，能够证成自己的意欲，因此在这种情况下，论辩者没有可能成为过失的情况。


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
遮两者皆为成
第二分为：遮两者皆为成之正，其因。
第一，有人说：以所作性证明无常时，若损害经典中说的常性和虚空功德，那么已承认的经典意义也会损害无常性，因此两者都不能成立。对此回答：这是极不合理的说法。如果像以所作为标志证成声音无常这种正确的理由，证明了像数论等某些论著中所说的"声常"和"虚空功德"等是不合理的，
20-378a
那么就会阻止其他符合事物实际状况的合理说法，如声音无常等，这就像恶劣王族的做法，例如某些国王因为愤怒一个做不合理之事的人，而对许多行善之人也施以惩罚一样。再者，若将一切经典的意义都等同地放在声等法相之上，任何人都不能说出能立的标志，因为关于声常或无常等各自的经典意义有很多不同之处。若无自力而仅凭经典成立，无论是哪种经典，其力量在仅为语言时并无不同；即使依据一部经典，要展示作为该法相之法的所有解释也是困难的，如前所述。因此，在一切方面，你所设立的所证与能立的安立都将败坏，因为找不到能证成无过失所证的能立之时。
其因
第二分为：正说，驳连环反驳。
第一，有人说：如果经典意义被遮破，能立标志也不成为有过失的，那么，说有不错乱的对于相违的量也怎么能成为有过失的能立呢？如果说通过两种量在同一基础上分别成立常和无常而承认有不错乱于相违的量是过失的话，那是因为此处不愿将远胜于普通人的古代贤者的经典已成立之义作为基础，反而欲通过能立而成立与之相违的事物。对此回答：对于如声等的一个法相上，由于常与无常等相违不能同时存在，因此绝不可能有不错乱于相违的量，
20-378b
所以只有以理性真实成立的才如实住，仅仅因经典所说并不确定如此成立，因为作者的意愿可能有误。因此，像声常等的经典意义在实际上没有丝毫成立，但你以自己的意愿假装将其设立为基础，而做出这种不定的言论。而能立的所作性等，能够在法相声等之上损害确定与自己所证无常性相违的常性等，因为声常完全不可能成立，经典不能稍微证成常性，所以在此由事物自力证成声无常的情况下，根本没有这种常与无常二者皆成立的相违，因为在一切方面都成立为无常，就像火的热性一样。或者也可以说，由事物自力能够显示经典的矛盾，而经典不能证成理性的矛盾，这样解释也是一样的意思，只是文字稍有不同而已。


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
如此，正理派等无正确理由而承认经典，然后说依靠经典能确定三种所知领域的说法，是极其愚昧的标志。若能以理性断定的对象被理性所证成，那么与此相违的经典应知不是正确的经典，经典不能驳倒理性；因为经典大部分意义可能被自力所损害，所以若被理性损害则应舍弃经典，而不应因经典的损害而舍弃理性，就像医生显示死刑执行者准备工作而治疗死囚一样。因此，如果未被自己心智缺陷所染污，而能以正确的理路
20-379a
如实确定所知领域的前两种，就不会承认与之确定相违的经典；而第三种领域不是理性的行境，而是依赖正确经典，自力的理性对于二谛深妙要点也应越来越深入，应随着乘的次第而依照四依的方式最终行入，而不应仅凭狭隘的智慧之眼舍弃大乘经典，这在末法时期很常见。他们虽挂大乘之名，但不能称为宣说大乘理性者，只是自我傲慢而已。若想"即使量所损害也不应舍弃，因为是自己的经典"，"自己的经典"这一点虽未成立，但由于执着的习气而坚持，理性能做什么呢？引导已被宗见魔附体者入道，暂且连大士们也认为是困难之处而舍置不管，何况普通人？然而，通过如理观察大车之士们无垢理路，智慧之光会越来越增长，从而能品尝佛陀深意法甘露之精髓，因此应以四种理性如理观察，培养四种依止，使智慧身完全成熟直至最终乘位，成就智慧眼。这是附带提及的。
第二，有人说：从这些情况来看，虽然无常性不是所损害，而说为虚空功德的不是能损害，但若证成无常性后遮破虚空功德，
20-379b
则因为毁坏了自己所承认的论著意义，所以虽然所证的情况与虚空功德等经典意义没有关系，但它会损害所证的成立。对此回答：如果即使没有关系，经典意义也能损害，那么对一切所证，所有各自经典意义的各种说法都将造成损害，因为经典的文字就能对自力造成障碍。若想"其他一切不会损害，但自己所承认的经典意义会损害"，那么因为经典意义的一部分如遮破香地功德等与无关的损害，也会使所证不能成立，因此连一个所证都不可能成立。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
若有人说：虚空功德与声音有关系，因为是它的性质，所以损害所证无常性。对此回答：不是这样的，此处所证与有无关系是指该标志与所证为无则不生的关系，因此作为标志所立的一切，各自对自己的所证，若无关系则不能证成，是有过失的似能立；若有正确关系则能证成，是具有功德的正确能立，所以只应考察这一点，而不需在此场合考察所谓的"其他关系"。即便如此，譬如"若无实物则无常性不生"之类的"若无虚空功德则所证声音不生"的关系，在这里并未被量所了解；这里损害虚空功德，仅是对如此主张的论著的损害之过，对理性义理没有任何损害，因此标志与经典意义不相符，也与其他
20-380a
香地功德被该标志遮破一样，所以虽然损害这种经典意义，正确标志能证成所证。或者，把"所证"适用于"声无常"，则虚空功德无则声无常不生的关系不存在，因为是它的反面，如同无热触则冷触不生的关系不存在一样。因此，这种无关的事物怎能损害已被量所证成的标志，就像已成立的火热不能被冷所障碍一样。
遮自宗许
第二，破斥自宗认为经典意义全部是当下所证的主张分为：说他宗，破其义。
说他宗
第一，《集论》的某些注释者这样说：由于论著已被自己承认为量，因此从论著中所显示和宣说的一切，也应当作为那场合的所证，若与之相违，那么该能立也会破斥自己的立场，因此成为过失。这不是说在自力的情况下以经典作为证明，也不是说必须证明该标志与经典的一切意义相符，而是认为不应用与论著中所欲证成的相违的标志。
破其义
第二分为：喻因不成之宗，自说声为无义之宗。
喻因不成之宗
第一分为：立出遍过，破其回答。
第一，论辩者所欲对象的当下情况仅是标志的所证，若论著中所见的一切都必须作为当下的所证，则依照此理，说"例证和能立不成立"也应成为
20-380b
宗，因为不仅把当下所欲证明的所证看作具足所证的特征，而是把论著的一切意义都执为所证。如此，由于某些论著中也有立出不成立的例证和标志，这些也将成为所证，因为论辩者必然会有所证。
;


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
不能承认，因为不成立的事物谁也不能证明，即使是不成立的，若隐藏过失而以欺诈方法努力证明，那么这样的辩论者怎么能称为宣说理性的人呢？此外，虽然在无过失的论著中没有直接设立不成立的例证和标志作为能立，但不成立的例证和标志在某些场合也成为论著的所诠，因此，当对数论派立出"声音无常，因为是所作"时，这个能立对方既无已成又无遮破且有所证欲，又是论著的意义，则应成为论辩者的宗，若如此，则能立与所立的特征将会混乱。
第二，考虑到如此遍立的成立义理最终应是论辩者所欲的才成为所证的道理，而遮破对方的回答说：若有人说："虽然是论著中所说的义理，但作为能立而宣说的不成立例证和标志等，不必然成为宗，因为'所欲'这一词的遮别功能已排除了它。"对此回答：按照你的观点，由"一切论著义理都是所证"的理由所得出的结论，不仅仅因为词语而转变。
20-381a
也就是说，如果像词语的遮别功能那样，仅论辩者自己所欲的对象才是所证，那么确实如此成立；但如果认为论著的一切意义都是所证，那么论著中所说的能立也将意味着是所证。若接受这一点，有什么过失呢？认为在某些场合是所证？那么自己当下立为能立的事物，在对他人时有时也需要重新证明，因此一切能立也都将成为所证。此处对方不说"唯一"这一词能遮除能立，而说"所欲"，是因为：或者是因为"唯一"一词只能遮除一套论式中的能立，而不能遮除论著中所说的能立，因此没有说；或者是因为《决定论》中说，虽然提及虚词可以避免过失，但不能阻止理性所得出的结论。
若说不成立的例证和标志等，论辩者不想证明，所以不是所证。对此回答：现在已经变成论辩者自己的欲望占了主导地位，因此即使是论著的意义，论辩者自己也不想作为当下的所证的其他法，也不想证明，那么在这种情况下，通过损害不是所证的其他经典意义，能立标志对自己的所证有什么相违呢？因为正确的标志不依赖经典而同样确定自己的所证。


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
因此，通常认为"我承认自己所接受的经典是量，无论与此相违或损害也无需顾及"的论辩者是随意论者，这样极不恰当。但是，当用自力证明
20-381b
经典所说的任何意义时，只需以理性考察标志与所证的关系，良好地确立后，仅凭这点就能证成该所证，不必依赖经典意义。如此确立后，在同一对象上前后相互矛盾的正确经典是不可能存在的；至于为了适应所化众生的心智次第而显示的，看似相违的权实经典义理，也通过所依基础、目的和对实际的遮破方式，最终无相违地进入究竟意义，这一点应当按照诸大车师已经确立的那样来理解。
所说无义之过
第二，自说声为无义之过分为：抛出遍过，遮除过失辩解。
第一，即使在以自力推理的场合，若认为论著的一切意义都是宗，而论辩者自己所欲的只是单独挑出的事物，则成为宗的定义之外有意义的事物，因此在宗的定义中提及"自己"这一词也将变得无义，因为没有任何遮别功能。
第二，有人说：不会无义，因为"自己"一词的提及是表示"舍弃论著中自己不欲的部分，而进入所欲和承认的部分"之义。对此回答：那么，这种对"是否自己欲望而行入"的疑虑是从何而来？由于无论想要什么论著，论辩者自己都会行入，因此"自己所欲"一词消除疑虑的对象是谁能有这种疑虑呢？这是不可能的。
20-382a
如何看待通过欲望而行入论著呢？其中有利根者和钝根者两类。第一类利根者，如果论著所说的意义未被量所遮破，那么何种理由能阻止他凭自己的欲望接受该论著？如果知道经典意义已被量所遮破，那么即便知道这一点，又有什么理由仅凭他人的言语就相信该经典而行入？因为不会这样，所以不可能对论辩者自己不接受的所欲对象产生疑虑。至于钝根论辩者，他们先前也仅仅是通过自己的欲望来持守前宗见，而没有通过理性得到确定的理由；这种人后来也是，若自己想要，如何不能持守其他宗见呢？因为仅取决于欲望而已。因此，非自己所欲而必须突然强制接受的，如同王命一样，但在宗见场合的所证中这种情况不存在，那么也就不可能生起疑虑；若无疑虑，在定义的部分加上没有遮别结果的言语有什么用呢？这将变得毫无意义。
若想"即使自己没有真正欲望，但为了适应他人，也有持守他人宗见的情况"。这种情况只是为了挫败对方而成为游戏，并非以自力如理辩论；即使在这种场合，自己所承认的所证就是所证，因此在那场合也不会成为自己不欲的。


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
总结
第三，总结为：了解对与当下所证无关的其他经典意义的损害，不会损害当下所欲对象，
20-382b
以及即使承认经典，该经典的全部意义不是当下的所证；若是，则意味着所证将无尽，因此为了遣除那些认为经典所有意义都是当下所证的错误分别，在《集论》中说明宗的定义的此处提及"自己"之词。
能诠非理破他宗
第二，破除他人对"自己"一词意义的其他主张分为：说所立，破斥之。
说所立
第一，《集论》的某些其他注释者说："自己"一词的表述是为了表明：舍弃由外道与内道等不同宗派所作的差别作为有法，而取两方辩论者都极为共知的有法。
说非理之过
第二分为：说非理之过，破除其答辩的各个方面。
第一，仅仅因为是两个论辩者对同一有法审察的场合，对双方共同极为共知的所依有法就已经意义上成立，因为已经了解不成立的基础，没有人审察它的差别，而对于连牧女都知道并已成立的对象也没有争论。如此，共知且成立的有法是宗，而对于各自不同欲望所观察的差别事物，并没有作为所证而争论，因为没有争论。简言之，仅仅孤立的有法不是所证，它必须被某法差别化后才能成为所希求知晓的对象，因此对于所希求知晓的有法或聚合义，不执为标志的所证，怎么会仅执极为共知的
20-383a
有法为所证呢？因为无需证成。各自的意欲被各自所断，承认不是所证，无法设立"无常声有法，无常"等，而且如果不对不一致的意欲作为所证而争论，那么意欲一致的人不可能争论，因此无法确认争论场合的宗是什么。
其所答破各别
第二分为：量立有法相违破，不成自相遮答破。
量立有法相违破
第一，若有人说：通过提及"自己"一词表明自己所立的义理已经被量所成立，从而表示仅仅孤立的两方共知的有法不是所证，因为是要新证成给对方的，所以这个"自己"一词是用来排除对方也已成立的有法。对此回答：不是这样的，因为通过"所证自性"和"虚词"或者"唯一"词的提及，即"仅仅表示自性"这一点，就能了解已成立的不是所证，因此在了解这点的情况下，再次为此目的而提及"自己"一词将变得没有结果。


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
若不想"自己"一词用于排除已成立的意义，那么当有这样的疑虑：所证是否有某些已经成立的，以及以能立的方式显示的？那么"作为所证本身向他人显示"这一说法，以及自性和虚词这两者的提及，就具有遮别的结果。
未立自相相违破
第二分为：遮别语是无义的，此类过失非宗过。
第一，若有人说：提及"所证自性"是为了排除主要性等未成立的自相是所证的意思，所以在这方面也有各自的遮别。对此回答：由于
20-383b
阿阇黎已经说明"一切比量都是有普遍境"，因此在解释宗的定义的此处，即使不明确说"自相不存在不是所证"，对宗本身也不会有丝毫不周遍或太过周遍的矛盾，因为这种立宗是可能的，而且在心识中也有无已成和遮破的情况。
第二，若有人问："如果将主要性等未成立的有法作为所证，会有什么过失？"对此回答：凡是自相未被量所成立的，不能被证明。若问："为什么不能？"对方答："当它被持为有法时，无论设立何种标志，在喻例上都没有周遍，所以。"对此回答：没有周遍等这些不是能立的过失吗？后支分即能立的喻例和标志所关系的，不应认为是宗的过失，因为宗的过失是相对于宗自身而确立的。若想"能立有过失则无法证成宗，所以是宗的过失"，对此回答：如果能立的过失也是宗的过失，那么标志和喻例等的过失也应成为宗的过失，因为所有这些有过失的能立都不能证成立宗，所以它们的过失损害宗。因此，对正理派说"声无常，因为是所量"时，声无常就不应是正确的所证，因为应当认为标志不定的过失使宗有过失。所以，宗不依赖后支分的过失，而仅仅与立宗自身相关的过失才被认为是宗的过失，
20-384a
其他能立的过失不是宗的过失。例如，从立为所证时起，不依赖能立就成为过失的，如"声非所闻"的宗违背现量，以及"等"字所表示的"我的母亲是石女"这类违背自语的宗等，从立宗时起就成为过失，就像这样。关于这一部分，前面的观点似乎也解释为显示"自己"一词不适合用于普遍了解自相不是所证，但这种解释不太恰当。
说宗相摄略
第三，宗的定义分类综合的必要性分为：正行，遣除对此的诤论。
正行
第一分为：从遮别角度显示为五，从表诠角度显示为一。
;


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
说否定有五
第一，"因"即标志，梵语"因"(hetu)一词通常表示因，根据语境也译为标志，因为是令所证被了知的因。如此，标志以及"等"字所包含的喻例，这些能立支分的特征所关联的应遣除的过失，不依赖于这些，而是为了遣除宗自身特征的过失，即不周遍和太过周遍，所以说明宗的定义具有五支，即："自己"、虚词、"自性"之词，以及"未遮除"这四者用于遣除太过周遍，排除非宗的其他，如论著作者的所欲对象和不成立的能立等为宗的情况。"所欲"之词则遣除虽是宗但宗的定义不周遍的情况，因为消除了"未直接说出的意欲所证，由当下所立的标志是否能证"的疑虑，表明它是宗。
20-384b
说肯定有一
第二，从遣除异类的定义角度来看，《理门论》中说"承认为所证是宗的无过定义"，即论辩者作为所欲推知的对象而承认的，或者是希望由当下的那些标志来证成的，仅此即为所证的定义。若想"若仅此一个是宗的无过失定义，那么五支如何具足？"对此回答：为了对所证的意义不生混乱而善加通达，仅此即可表示无过宗，因为凡有任何五种应遣除之一的，贤明的论辩者就不可能欲求作为宗。如何呢？如"声是眼所取"之类被量所遮除的立宗，由于有直接能损害，不适合承认为所证；余下的四种已成立等，没有宗的特征，因为已成立的不能再由标志证成，若当下标志能力所不及的也是所证，则过于遍泛，对谁立出能立，虽未明说，也成为所证，而非所欲之境成为所证则无意义，若以非当下所欲的一切论著义为对象，则以自力标志难以证成所证，由这些理由，那四种应遣除者没有适合为宗的特征，因此论辩者不会承认为所证。因此，为了遣除愚昧论辩者所生的疑虑而说为五，但实质上此处
20-385a
要点只有一个，就像"详细解说"和"略提即明白"这个例子一样，一般来说，一切论著的文字都是以广略不同的方式存在；特别是对于迷惑而拘泥于词句的人，即使是一个意义的定义，也明显需要极多的遮别，就像外道即使立了六种关系定义和六种量等，也不能穷尽边际一样。
;


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
遮其争
第二，遣除争论：有人说：《理门论》中所说的"承认为所证"或"所欲"这个词，通过意义的力量，对于有智者来说，如果是标志所要证成的，就必定是向谁显示的对象的所欲推知之境，因此无已成遮破且是论辩者自己所欲对象的四种遮别都已完备。但如果"所欲"这一词能够不必说"唯一"而表示其遮别，那么在《集论》中也不必说；如果必须说，那么在《理门论》中也应产生"不成立的喻例和标志是否是所证"的疑虑，因其定义无法排除，所以必须说"唯一"这一虚词。对此回答：在《集论》中，通过表述"自己"和"所欲"这两个词，确实能够理解确定唯取所证的意义，但在《集论》中，由于"所显示"一词没有以三时作差别而具有表示的边际，并且这些词互相关联，所以即使现在不想要作为所证，但会生起"将来想要作为所证的不成立喻例和标志是否是所证"的疑虑。就像说"应当观察天授来"时，不一定仅仅理解为"天授来是所观察"，
20-385b
而可能认为是说"天授将来来时才是所观察"一样，对于无已成遮破且自己作为所欲对象之后才是所证，也可能怀疑从现在起就成为所证。因此，为了遮除其他时间即未来将要作为所证，但它是此处的能立，因此对它所证定义过于宽泛的情况，所以说"唯一"一词。例如，当立出"声无常，因为所作"时，对于回答"标志不成立"的情况，必须证明"是所作"，但在立出根本能立的场合，并不想要以此为所证，就像这样。
若想："那么，在《理门论》中为何不需要这种遮别呢？"对此回答："欲求"(iṣu)这个词根加上过去分词词缀(kta)，去掉后随u及k标记的含义，再将前面的ṣ转成t，引申而成iṣṭa。如此，在此《集论》中，对"欲求"词根所加的过去分词词缀不能成为遮除未来所证的成分，因为受辅助词的力量影响，如前所说。在《理门论》中，"所欲"(iṣṭa)一词，其遮别力量具有自在性，所以能够以此理解，而成为一种成分，就像"天授来了"这样。因此，那个词能够遮止不成立的标志等是所证，而不需要添加虚词。此处虽然否定和肯定的词语颠倒，翻译不太一样，但所解释的意义看起来
20-386a
是相同的。所以，这个"自己"一词不能适合作为极为共知的有法和自己欲求而行入等的能诠，因此也不合理解释为具有其他方面的意义。
"又"字的意思是：不仅"自己"一词解释为"不必将论著的一切意义作为所证"是有道理的，而且还看到其他解释有过失，所以此处解释唯一成立，这就是其义。
;
HUMAN: 谢谢你的翻译。能够请你解释一下，藏文文本中表示回答与提问的标记是什么？比如有没有类似"ཞེ་ན"和"ཞེས་པ"这样表示提问与回答的标记？
ASSISTANT: 您的问题很好。在藏文佛教论典中，确实有特定的标记用来表示提问与回答，这是理解文本结构的重要线索。主要有以下几种：
提问标记：
ཞེ་ན (zhe na)：是最常见的提问结尾标记，相当于汉语的"...吗？"或"若有人问..."。它通常出现在一个论点陈述之后，引出可能的质疑或反对意见。
回答标记：
ཞེས (zhes) 或 ཅེས (ces)：常用作引述结束的标记
回答通常以各种形式出现，如 དེ་མ་ཡིན་ཏེ (de ma yin te，"不是这样的...")
ཞེས་བརྗོད་ན (zhes brjod na)："若如此说"，引出反驳
...ཕྱིར་རོ (phyir ro)：作为理由给出的回答结尾，相当于"...因为..."
转折与继续：
འོ་ན ('o na)："那么"，引出基于前面讨论的新问题
དེས་ན (des na)："因此"，引出结论
在您引用的文本中，可以看到典型的问答模式，如：
...ཞེ་ན 后面通常跟着对该问题的回答
...ཞེས་བརྗོད་དོ 或 ...ཞེས་སྨྲ 表示"...这样说"，常用于引述他人观点
最终回答往往以 ...ཕྱིར་རོ 结尾，给出理由
这种问答格式是藏传佛教辩论和论典写作的特点，有助于清晰地呈现不同立场及其辩护。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
因此，"自己"一词的意义是论辩者自身作为所欲对象的当下所证，除此之外没有其他所证的意思，即不依赖于所承认的论著的一切意义，仅仅是论辩者自己所欲求作为所证的，才能理解为所证本身。所以，当论辩者不想作为当下所证的相关论著作者所欲空有等，被像"所作"这样的标志所损害时，这无论如何也不会损害对所证的证明，因此像"声无常"和"所作"这样的所证和能立是无过失的宗和标志。
说相违
第二，说明遮除分为：略说和广说。
略说
第一，根据《量经》所说："现量、比量、信言及共知，各依自支分。"解释为：如此被承认为所证的，也应是未被现量和比量这两种量所遮除
20-386b
，因为是标志能力的作用对象。若问为何被遮除者不适合作为所证？因为标志是针对所证有疑虑而说，为了消除这种疑虑，被量所遮除的有法已知不成立，所以标志所依不适合作为所证。
广说
第二分为：说明遮除义的自性，通过遮除的例子说明表征方式。
说相违之义
第一分为：说明何者为能遮除，说明对何有法遮除。
说何种能相违
第一分为：说明遮除的共同分类，说明当下各自的自性。
说共相违类别
第一，若问遮除有几种？一般来说，量确定为现量和比量两种，因此它的遮除也有两种。在此比量的场合，通过分为自力、信言和共知三种，加上现量，被量所损害或遮除有四种。其中，所承认的是信任该语词能正确衡量所诠义而成为果标志，因为非现量的所诠义能被该语词正确了解，那就是从语词推理而来。这也是若无所诠义则不会生起具义语，所以依靠它而生起的果标志。若非不欺诳语，则不确定，已详细证成诸能诠语言与所诠义之间有非离不生关系。共
20-387a
知是自性标志，例如对有兔者称为"月亮"这一广为共知，是处于可共知的自性，而已共知的也是该有法的自性，如同成为那样的火的热性。并且，这里所说的"共知"，并不是指与世间一切共知相违就成为共知相违，因为虽然在世间自然情况下有净与不净、常与无常等各种共知，但仅凭这些并不能损害理性的对象。然而，当相对于世间自身而考察世间名言时，那些在世间广为共知的名言方式，即使审察也不能以理性变成其他，这就是无损名言或不动摇的。与此相违则被共知所损害，其详细的例证将在下文中说明。
;


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
现阶说各别之义
二、有三：确信、相违、现量
确信相违
第一，略说经与己语
首先有三：因由、作用、比喻
第一：如前所述的四种相违中，已经广泛解释了依靠事物自力的推论，所以在此处只解释其他三种相违。首先，关于所接受的相违，尽管有自己的言语和经典言语两种，但在《集论》中将其合称为"确信相违"的原因是：任何言语，如果被认为是通过对所诠释对象正确确定的方式来阐明对象的表述，那么在当时，论辩者自己的言语和他人（论著作者）的言语，二者同样被确信为具有真实含义，因此，辩论者自己的言语和论著的言语两者都被称为确信相违，合为一体解释。在事物自力的情况下，这两者的力量相同，依据确信而成为证明手段的作用也相同，如果有冲突，对自己所立论点的妨碍作用也相同，因此，这些相违仅仅是基于所接受的权威，由于意义相同，所以归为一类。
第二，作用是：如果说话者不认为自己是如实表述该对象的权威，那么他就不会提出"此事如是"的主张言语，而是会像被他人问及时回答"我不知道"一样。同样地，如果不依靠对论著的确信，那么对于论著中所述的经典意义，就不会因为那里这样说而认为"它就是这样"而进行思考。这样，无论是自己的主张还是论著中所说的，确信的力量使这些言语发挥作用是相同的，因此如同自己的言语与自己相矛盾会妨碍自己的论点一样，接受论著后又与之相矛盾，就会对那部论著语境下自己所要证明的主题或依据本身造成损害。为了表明这一意义，才将论著相违与自己言语一起解释。若无事物自力，即使被认为是经典，也没有比自己言语更有力量的理由，目的是使人了解：这仅仅是接受者相信为真实的言语而已。
第三，由于确信的力量使经典作为证据被接受，这与自己言语的应用方式相同，所以对这两者，举例也是相同的，即如"没有能够衡量对象的量"这样的说法。
如果问这如何成为例子，那么（答）：如果衡量对象不错误的诸量是不存在的，那么论著和自己的言语就不应该能表述所量对象，因为这些言语不能无误地表示对象，是由于自己已经接受普遍上没有不欺诳的量的缘故。然而，这个例子对于自己言语的矛盾相违来说是明显的直接例子，而对于经典只是部分类比来表示，如刚才所解释的那样。


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

经相违解释
"如果问经典相违有什么具体例子，那就是：接受了主张前生后世和因果的经典，却认为在未来，布施等白法并不能带来快乐，即不是快乐的因素。这样的主张会被自己所接受的经典所损害。
第二、详解经典相违
包括三部分：正行、辩论遮除、总结义理
正行
第一，对二种所量经不能违背；第三（所量）则可用正确经典相违。
第一，（经典未被量）未确定而相违仅为妨碍；因此有量的一方能损害对方
第一，经典相违的具体情况是：适用于对第三处所（所量领域）的主张，而对于前两处，即使与经典相违，也被称为事物自力的相违。因为依靠那些经典不必了解的事物，即能通过现量和比量来衡量的事物，若没有正确的理性确定而与论著中所说的相违，例如，那些接受正理派经典的人主张"声音是无常的，因为是所量"等等，即使在尚未对其义正确认知而仅有认知错觉的情况下，与论著相违，论著也并不一定损害自己的言论，因为此时自言与论著二者相互力量相等，因此只会产生"究竟哪个正确"的怀疑，不能确定任何一方，只是相互妨碍而已，如同"我的母亲是不能生育的女人"这样的自我言论，自相矛盾的言论无法确定是母亲还是不育女，就是这样。
因此，当真诚接受那部论著时，自己的言论仅仅是作为证明的手段，仅仅说出并不具有证明所立的能力。
第二，这样，当自己所接受的内容与论著所说的内容相互矛盾时，在这两者中，哪一方有事物自力的量，那一方就会损害相反的另一方，使对方不能成立而自己得以确立。具有量的能够损害无量的，若不是这样而绝对认为经典是能损害的，那么由于一般经典所说内容大多缺乏理性的主张也是可能存在的，所以与自己言论力量相等的经典对于如实的义理所作的推论，怎样能损害呢？理性能破除不合理的说法是合理的，相反的说法只是无知者的自我标志。
如果认为自己言论与论著不同，因为后者是经典，（答）：若经过审查不纯净，谁能证明它是经典呢？那只是具有错误的作者的言论，与普通言论没有任何区别。因此，没有经审查而纯净的特殊确信，仅凭真实幻想而接受为经典的那些所谓经典，仅仅获得"经典"的名称就是量，这一点早已被否定。因此，对于由事物自力的理性所确立的内容，经典永远不能损害。


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

第三清净经相违
二、确立经相违适用范围；因此需单独建立
第一，事物自力的理性领域中，经典不能作为损害因素，而且理性能净化经典，因此，首先经过审查后已经接受为清净经典，然后对于极为隐蔽的所量进行如经典所说的思考时，才会有经典相违的过失，除此之外则不然。因此，先审察后接受经典，则理性所证明的不会被自己的经典所损害；但先接受经典，后用理性审察，则会出现与自己经典相违的过失。
第二，接受了经典就必须依靠它，所以与经典相违的主张会被经典损害，因此依靠经典推测所量对象，虽然这样的推理中把经典当作量来接受并不是外在或不同的，但由于经典的对象是极为隐蔽的这一特点的原因，所以将经典相违与推理相违区分开来。由于对象的不同而分开设立，若不如此则不合理，因为要么必须将所有推理分为果推、自性推和不可得推，这样太过泛滥；要么将推理相违作为一类，而将信赖推理单独列出就没有意义了。
遮经相违之过
一、单独提及自言有意义；二、接受经典也非皆能损害
第一，在《理门论》中，举例"我的母亲是不育女"这样的自言相违，以及信赖或经典相违的例子如毗舍师派证明声音常住，这些作为不同的例子是如何的呢？自言与信赖分开设立，虽然不是依靠经典，但仅仅自己言语也能对主张的表述造成妨碍，为了使人了解这一点而如此安排。障碍证明所立如实成立的妨碍，无论是被接受的自言还是经典，作用相同，所以合并或分开都不相违。
第二，如果说那个辩论者已经接受论著对一切所量都是量，因此认为它能损害一切与之相违的事物。（答）：如果那个经典辩论者不接受，仍然是证明对象的损害因素吗？如果是，那么佛教经典也能损害毗舍师派关于声音常住的证明；如果不是，那么即使接受也不能损害，所以对于能被理性判断的领域，无论接受与否，经典都不能作为损害因素。如果说因为先前接受了，所以与论著相违时，是辩论者自言相违所损害，那么如前所述，自言与论著相违没有力量上的差别，只能对辩论者的言论造成妨碍，而不能损害，正如前面所解释的那样。


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

总结
如果认为因为经典是量所以能够损害，（答）：没有成为量的理由，仅仅因为人的想法而使其成为量，仅凭"它是量"这样的说法就能使其成为量，那么这整部论著就会成为量，这是非常奇怪的，令人发笑。如果不考虑事物真理的正确与错误，仅仅因为被当作量而成为量，那么自己言论也会如此，就不可能有任何证明对象不能被证明的情况了。
三、总结要义
一、区分需要与不需要经典来说明；二、考察作为证明的经典
第一，事物自力的理性领域中，经典不能造成损害，因此对于以二量的理性广为所知的内容，即使舍弃不将论著作为证明，也没有过失；而对于极隐蔽的内容，如果不接受论著，对那个领域的思考就不能进行，因为不可能有其他衡量方式。
第二，分为两部分：不合适作证明的经典；适合的经典差别
第一，对于阐述极隐蔽内容的经典，检验其欺诳与否大多是考察经典自身前后文句显隐是否相矛盾，而表明经典对所诠义理不确定的是相违说法。例如这样：吠陀经中接受贪等是非法不善根，而后又接受在水中沐浴就能使那些非法清净。而沐浴与非法之因三毒不相违，因此怎能清净有情内在的罪过？从沐浴中求法的经典对极隐蔽事不能成立为无错误。戒律、禅定、智慧则分别损害由烦恼所生的不良行为、其因缠缚以及其种子随眠，因此，将它们说为非法对治的经典则是合乎道理的。
第二，现量比量之量所能见到即能证明的，以及未见到即不能证明的极隐蔽义理，对于经典中如何阐述的内容，依次对理性能判断的领域所说的内容，如此以理性成立，以及对第三所量处所的解释，没有自言相害的论著，通过三种考察而清净的，应当采用作为正确衡量第三处所内容的证明，因此依靠这样的经典，对极隐蔽所量进行这样那样的思考就能进行，而不是一切被称为经典的都能如此。


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

极成相违
二、极成相违
说极成相违
第一，能违极成本质以及它如何违背的方式
第一，在《理门论》自注中说："由于不共故，推理不存在，而与声生极成相违的义理连结，如'有兔者非月，因为是存在的'等。"这是说，"有兔者（兔子标记者）非月"这一论点，被世间普遍认为是月亮的极成所违背。《理门论》中还说："人的颅骨是清净的，因为是有情的部分，如同螺贝法器。"这也是被人颅骨不清净的极成所违背的例子。
在这些例子中主要提出前一例，以及其因相，并详细解释"由于不共故"等的含义。首先，此处所说的能违背的"极成"是指世间一切极成吗？还是说，被极成违背使主张不能成立的推理方式？（答）：并非仅仅是极成，这里的"极成"是仅与人的意欲相关联，即不依赖其他任何条件而运作的任意词语所表达的内容，因为对于一切对象都不能拒绝，所以对于某对象，某词能否适用没有可说明的理由，因此是无害的语言或声音，是人们确信它就是如此的坚固观念，甚至不需要怀疑。因为当为某事物新命名时，不论赋予什么合适的名称，都没有阻碍自由命名的障碍，这是通过自己的体验而确立的。
这里以"人们确信"为解释基础，是指对于任意命名都不会拒绝的无害语言。为何如此？因为一切对象都可以用任意所欲的词语表达。这是为什么？因为仅仅与命名者的意欲相关联而产生，就像摆放石子的布局完全取决于摆放者的意愿一样。
因此，对于存在于概念对象中，从言说而生，即通过认知表达的方式在心识领域中产生，而不依赖外在自相的性质，用"声生极成"这一极成词语表达，而不是仅指已被称为声音的对象。这里的"可极成性"是在一切世间都如此存在或成立的义理，也是可能成为语词的原因，因此被赋予"极成"之名。
如果说，对于实际上没有极成的东西称为极成不合理，（答）：并无不合理，因为现量和比量等的所量对象本性排除非己的他者时，也将能量（即量具）现量等的词语投射为能排除，如此而说，所以此处的"可极成性"就是这一语境的能违背者。
;


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

二、如何以极成方式违背
第二，依靠那些概念对象而产生的语词，由于是通过自己的意欲运作，因此不能拒绝不使用，所以无论是已经设立的符号还是未设立的，对于这些对象，各种名称词语的多样性依靠概念对象中存在的本性而可命名。因此，仅仅与概念中的对象相关联的符号，无论是先前出现还是虽然现在没有使用该符号但将来会出现的成为符号的词语，其所表达的适宜性会损害那些不相符而接受的不适宜主张。
说所立喻所需
一、立喻为极成；二、解说两种经教的密意
第一，提出"有兔者非月"这样的极成相违例子，是为了说明可极成性的损害作用。怎么说呢？语法家们认为词与义之间有自性联系，根据他们的观点，"有兔者"只能用"月亮"这一名称来表达，而不能用这一月亮名称来表达柱子等其他事物。如果问：对于认为名称和对象自性相关者，怎么说"有兔者不能用月亮表达"就会遭到极成违背，那么说"有兔者不能用柱子表达"也会同样受到违背，这是通过含义来表明的。虽然现在人的心识在建立名义关系后，在心识层面上似乎只能用自己的名称表达而不能用他者表达，但这不是事物的真实关联，而是概念的联系，而概念联系仅仅依赖意愿，所以与任何名称连接都没有不适宜的。如果有不适宜，那就像"有兔者不能用月亮表达"一样。因此，这是对"有兔者"的意愿否定。
经教所立他宗
一、说其主张及显示不合理
第一，说所立
如果论辩者因为接受了自宗的论著，因此将论著的一切内容作为所立，当立宗或因相损害论著内容的一部分时，就成为因相和立宗的过失。
第二，说非理
一、比量对境不违经；二、因此虽相违仍是能立
第一，立违经说过
一、提过失；二、破其回答
第一，当以"所作性"因相证明声音无常时，在接受声音是虚空属性的经典的宗派中，因为这一因相否定了经典所说的虚空属性，所以认为这一因相和主张相违。但所作性和无常性之间没有矛盾，与虚空属性相违不会使本论题的因相成为相违。如果成为相违，那么这个所作性因相与你们论著中所说的香与地的属性相违或相反，因此为何这个因相不成为与论著内容相违的因相呢？这是提出的极不合理的过失。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
破对方回答
གཉིས་པ། གལ་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཁས་བླངས་པ་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ལ་གནོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་ལ་དེར་མ་ངེས་ཤིང་། བྱས་པས་མི་རྟག་པར་འགྲུབ་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་
20-372a
ལུགས་ལ་ཡང་ཚུལ་གཞན་དུ་སྦྱོར་བས་ན་རྟགས་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ད༷ང་གཞན་ཀྱང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་རང་གི་རྟགས་ཀྱིས་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་བསྒྲུབས་ཀྱང་མི་འགལ་བར་མཚུངས་པར་ཁས་བླངས་ཟིན་ཏོ། །
二说比量与经境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་ལ། ལུང་གིས་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ངེས་པར་བཅད་དེ་བསྟན། ལུང་གནོད་ཡུལ་བརྟགས་ཏེ་ཡོད་པར་བསྟན།
经不可违境
དང་པོ་ལ། དངོས་སྟོབས་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །ལུང་ལ་དངོས་སྟོབས་རིགས་པས་གནོད། །དང་པོ། དེས་ན་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་ནམ་ཡ༷ང་ད༷ངོས་པོའི་སྟོ༷བས་ཤུགས་ཀྱིས༷་རྟོགས་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ཀུན་ལ་ལུང་ད༷ག་གིས་གནོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་མཚོན་ནའང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་ན་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ལུང་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ནི་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་ཟློག་ནུས་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ལུང་གིས་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་གནོད་མི་ནུས་པ་དེ༷་ལྟ༷ར་ན༷་དངོས༷་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་ནི་ལུང་རང༷་གི༷་བརྗོད་བྱ་སྐབས་ཀྱི་དོན་མི༷་འཐད༷་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་གནོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་འགལ་ན་རིགས་པས་ལུང་ལ་གནོད་དོ།;
经可违境
གཉིས་པ་ལ། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནུས་པ་ཡི། །ཡུལ་ལས་གཞན་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས། །དང་པོ་ལ། བརྟག་མི་བཟོད་ཡུལ་ལུང་ཁས་ལེན། །དེ་ལ་ལུང་འགལ་གནོད་ཅེས་བསྟན། །
非量境接受经


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

这也是推出过失的原因：因为"所作"与"常"相违，所以与常的虚空属性相违。同样地，对于触作为风的属性、色作为火的属性、味作为水的属性、香作为地的属性这五种，与常相违的情况也相同。既然相同，就不能以香是地属性的经教义理与所作相违为理由而说因相相违，因为无法说明它们相违的具体理由，就像声音的所作因相相违的理由也只是经教中说其为常的虚空属性，除此之外找不到其他理由。因此，地属性与常相违和虚空属性与常相违这两者总体上只是等同而已，没有差别，这就是其义。
破所答
二、理由否定回答的特点及其总结要义
第一，如果说香为地属性是香的性质，因此在声音的情况下不是所考察的对象，就像在瓶子上不能考察毛毯的性质如因素等一样，所以考察与之相违不相违是不合理的。（答）：非情况的这点对于其他虚空属性等也相同，因为在考察声音自身的常与无常时，虚空属性怎么会是相关情况呢？因为不需要考察那个。如果认为虚空属性必定是常，所以相关，（答）：所谓开空间而生声，只是在具足事物条件且声音生起时，对于声音自身没有障碍的方面安立为虚空，除此之外不可能有纯粹虚空本性的声音，因此你所希望的虚空属性未被论辩者共同成立，所以它不是相关情况。
若说香为地属性等虽然经中说了，但并没有说是声音主题的属性，而在此将声音取为主题时，经中说虚空属性等是声音的属性，所以相关。（答）：香为地属性也是经中所说，如果损害它就是损害论著的义理，为什么这也不成为此处的相违呢？二者都只是经中所说而已，没有更多道理可说明为何损害虚空属性就不能证明声音无常，因此是平等的。
在此处，以所作因相否定香为地属性的方式中，有"在主题香上否定地属性常"这样加上常的限定的说法，有"在主题声音上否定香为地属性"的说法，有通过理性推导必须是常的方式来显示损害的说法，有"如同不能证明地属性与所作因相相违一样，也没有正确理由可以显示声音是虚空属性与该因相相违"这一关键来指出过失的说法等，在诸多注释中有各种不同的理解方式，但究其实质，并没有重大不一致。无论如何，重要的是要理解这里是为了显示对方说法无关而提出过失。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

反驳
如果说像声音这样的主题的属性，以及等字所表的其特殊和共相，对于接受经典的人来说，是所立法主题的能立，为什么辩论者必须将此作为自己所欲证明的呢？（答）：这是不合理的。由于对论者询问证明的某些场合，辩论者会把它当作所立想要证明，而辩论者如此想要证明，对方知道这是他所接受的观点，是通过直接言说和语境的这些来了解，仅凭欲推论的能力不能证成所推论的特殊结果，因为因与果的证明是不确定的。如此，没有依据而强行将对方自己未接受的内容说成"你想要证明这个"，这是论辩者强加于对方的说法，明显如同自在天的行为，就像王族等有权势者对不愿意的人强制发布命令那样明显，而不是讨论真理的理性方式，这就是其意义。
在没有能知道"这是辩论者所欲证"的相关语境或言说，也不存在果相标志的情况下，对论者认为辩论者想要证明某事，然后认为自己的立宗和因相能损害对方的这种观点，只是被自己的错误所害，因为执着于无关的考察。
第二，如果损害与所立相关的必然关联事物，则会妨碍所立的成立，如声无常对非所作和解脱对有我的主张。如果损害的是无必然关联的其他事物，则对其他所立有什么损害呢？完全不能构成障碍，因为没有关联。
违经与否说境
一、第二所量无需经立；二、以正确经量第三所量
第一，直接说明及遮除争论
第一，比量进入自己领域时完全不依赖经典，理性能达到的那些通过理性本身来判断，不需要经典来证成或否定，因此以比量所成立的就已经完全很好地成立。事物的法则不可能仅凭言词而改变，所以比量考察自身对象之时是否与论著相矛盾不相关，因为若比量成立则不需要经典，若未成立则经典也不能证成。
;


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

第三清净经立
因此，最初无法单靠自力完全展开细致考察的人，也能依靠正确经典之光而生起无颠倒的比量，当达到能以比量判断的程度时，就应当用比量本身来考察，而不需要经典来证成，更不用说与比量相违的经典不能作为证成手段。因此，对于微细无常和无我等能以比量成立的内容，当对正确经典修习的智慧得到扩展时，凭借自身智力通过事物自力所起的理性来证明，对于不接受那些经典的辩论者也能成立，正如怙主弥勒所说："如同依靠灯、闪电、宝珠、日月，具眼者得见，同样，依靠具法无垢光明的能仁，此理完全宣说。"这是相同的方式。
第二，如果说不依靠经典那时，持不同经典立场而因愿望不同的原因会放弃争论。（答）：在考察经典义理那时，并没有接受经典为能立或能破，所以不会放弃争论，因为是通过事物自力理性的道路来争论何为合理不合理的。对经典所说义理的事物自力理性考察是成为接受何种经典是对极隐蔽所量无欺的正确经典的方法，否则若有两种内容相违的经典，如说有前后世和无前后世，两者不可能都是无欺经典，因此经过考察，不清净者是似经典而非正确经典，不应接受它。考察是接受经典为经典的方法，所以对比量对象进行事物自力理性考察时，那时即使各自有经典，这些经典也不成为该语境证成的因素，若成为因素，比量将不能运作，一切相违内容都将成立，这是不合理的。
第三清净经立
二、唯有极隐蔽需经立；除此之外太过遍
第一，如果问：那么依靠经典认识什么，被经典损害时什么不能成立？（答）：如此对经典义理以理性善加考察后，对于所量对象前两类所有教法完全清除疑惑，如是见到此理，那就是以信赖接受该论著的时候，那时若与如此论著相违，就会被论著损害，因为对于正确论著所成立的内容，与该论著相违的想法不适宜，若相违，就会因自己智慧颠倒而获得不正确的立场。


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

那些也是现量和比量所量的第一、第二处所，论著也不与之相违，因此与如此论著相违时只是受到理性的损害，不需要说受经典损害。在所量的第三处所，考察转向它，在进行考察时，现量比量不能证成，因此对于极隐蔽义的衡量，接受正确论著是合理的。对于后世利益的因果取舍教法等，不应置之不顾，而自己的理性无法判断的内容，除了依靠正确经典别无选择。
如此依靠经典考察第三处所时，也要避免提出损害语境中所立的直接性质或与之有无则不生关系的相关属性的立宗和因相，而不应考察与其他语境中所立无关的内容是否相违，因为若如此，考察将无穷尽，太过遍，因为经典义理难以全部获得，若要将全部内容记忆于心并加以考察，将过于广泛。
例如，经中说持有怙主无量光佛名号并生信愿者能往生彼国土，以此经典证明凡夫也能死后立即往生彼土时，如果有经典说彼土中皆是一生补处，这种经典似乎损害了所立的性质，又如圣道的获得必须依靠积累无数资粮的胜解行道，这种无则不生的关系似乎被其他经典所损害，这类情况是经典妨碍那个所立成立的障碍。如果不能证明这些经典与当前经典无矛盾，则因经典损害，凡夫往生极乐的经典证明就不能成立。
然而，虽然经中说极乐往生者皆为一生补处，但凡夫死后立即往生不会违背这一经义，因为往生之后必定成为一生补处，如同北俱卢洲人必定寿千岁，死后必定生三善趣一样。


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

特殊情况解释
在那里，见到坐于菩提树王前的如来后，获得陀罗尼和三昧的殊胜，得到远离尘垢的法眼。往生彼国不需要必定先经过修习胜解行道的阶段，因为依靠如来愿力的加持，在临终时见到佛的显现；即使有疑惑的人，也只是暂时在莲花苞中带障碍五百年不能见佛，这说明并不是必须获得圣道才能往生。此外，除了诽谤正法和造无间罪的人之外都有特例，正如佛陀不可思议威力使密乘行者能在短时间获得果位一样，胜解行阶段也能在短时间内圆满，这是经典本身所证，因此没有比量能证明这是不可能的。以此为例，依靠经典本身也不能证明对直接所立或无则不生的其他内容有所损害，应该理解经典证成所立的各种方式。
同样，经中所说以小小供品供养佛陀能获得广大安乐果报的道理，由于无法证明有经典能损害它，因此成立。但像经典证明"礼敬者必定将成为许多转轮王"这样的说法，其他经典说"若善根不被违缘所摧，则如是成就"，因此无法证明绝对必定成就，这类情况是依据经典考察时经典对自身主张的损害。细分之后可知，第三类所量虽由经典衡量，但经义是否为经所损害仍然依赖事物本力，唯有极其细致的智者能理解。
除此甚过
二、若非如此则太过遍：说一切观察需经及别别所立需经过失
第一，对于极隐蔽义需依靠经典考察，而不是在所有情况下都需要依靠经典，若非如此，一切考察都执持经典而考察的观点，是因为什么理由呢？没有任何理由。若确实如此必要，那么没有宗派的牧牛女等人见到烟就不能了解有火，因为已经接受一切考察若无经典则不能运作。如此一来，烟知火的无误认识存在的事实就被外在现量所违背。
;


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

因此，经典与人并无自然联系，所以人孤单地、不与经典相关而独自生存。虽然从初生就没有与经典的联系，但后来，经典所含的善功德和不知经典的过失通过量未见，既然如此，没有任何不能舍弃经典的理由，却因执着认为"这是自己一方的经典"而无法自主地放弃，这种颠倒的恶宗见如同不可忍受的魔鬼控制心识难以舍弃，唉！是何人将其分配给你的心相续？这对你而言是难以忍受的惩罚。
第二，如果说虽然普通观察不需持经，但宣说宗见的学者接受所立时，对所示例，论著本身能证明其所说一切法性的唯一因相本身能不相违地显示的方法，才是正确能立，否则就不看自宗而成为随意破斥或似能立。（答）：对当前由事物自力正确成立的情况，不需要考察是否与经典相违，虽由事物自力成立却说与之相违者，不是正确经典。因此，以理性为主而考察时，需要考察并显示因法的无则不生关系，由于无法限定依据人的所求而建立在一个主题上的诸法分类，若需证明不与一切经义相违而举例，即使证明一个所立也难以找到最终标准，这样的能立是超世间的见解，是世间不存在的安立。
如同依靠因相了解义理时只考察因法关系是否成立，而不相关的其他性质如虚空属性等没有成立或相反，怎么会使当前所立不成立呢？如同没有弓就不能射箭，没有投石器就不能投，能说这是投石器的作用吗？如同所作性证明无常，若由事物自力成立，那么该因相能成立所立，而称之为正确能立，与无关的其他事物相违怎么会使该证明的因相有过失呢？水与火相违，谁能说它不能消除人的口渴？这种说法是无稽之谈。
如此，主题所含的一切法类均不全部例举、把握和显示，人们只通过他人言说和烟等推知他人有心和火等，这种无错误的推理，有谁能否认它呢？由事物自力成立的不需依赖他者。


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

故此违即能立因
二、理性所立虽与经违亦非过失
违经然比量不还
第一，因为对自己所立无错误而因自然无常等和因如火等的能立因相如所作性和烟等，当以事义来证明时，与事物实际情况相违的某些宗派的愿望说法，如声音是虚空属性，烟也从蚁穴等生起等被损害，则该因相以自身能成立关联对象的本质绝不会返回，就像虽说"火是冷的"，但热性并不改变一样。
该因相与所欲的所立义通过无则不生的方式了解其相关的辩论者，对他人论辩者也能以该因相使其了解所立，这是可能的，因为具有由事物自力而起的理性，如同手持灯火能够显示暗室中的事物。
故而说违彼无过
一、说正理及遮除争议
第一，如有人说：先前接受经典为量，后来却说出与经典相违的因相，辩论者做了不合理的事。（答）：那因相无论说或不说都一样，如果依事物自力的因相确实与论著的义理相违，那么辩论者对论著有什么过失？因相并非由辩论者说出的过失而新变成对论著的能损，因为它本身就存在为能损。如果说对已接受的论著绝不应说能损，而说出与论著相违的因相者因为直接说出能损，使人知道有能损，从而不对论著生大欢喜，因此这些辩论者的过失如同儿子毁谤父亲。（反驳）：若与经义相违的那因相辩论者不说，则该因相难道不会论著损害吗？如果不会，即使说出也不损害；如果会，辩论者也不是做不合理的事，因为陈述事实真相，为何辩论者有过失呢？是不应有过失的。
二、遮其争
说不成立然此不等同
第一，如有人说：那么说似因相也不应成为辩论者的过失，因为那因相本身就是似因相，而非辩论者说它才成为那样。（答）：这不相同，因为似因相虽然以自性安住为似因相，但辩论者为了向他方证明自己所欲的所立而说出，用似能立设立所立根本没有意义，所以这种能立安立者的智力成为过失。但是说出虽与其他经典相违但仍是正确因相的那个，能够证明自己的愿望，因此在此方式中辩论者没有成为过失的余地。
;


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

遮两者皆为成
二、遮两者皆为成及其因缘二
遮两者皆为成之正
第一，有人说：若以所作性证明无常时违背经中说常是虚空属性的内容，则已接受的经义也会损害无常，因此两者都不能成立。（答）：这是极不合理的说法，如果由所作因相证明声音无常这种正确理性违背一些论著中所说的声音常住和是虚空属性等某些内容不合理，而说这也阻碍其他符合事物实相的说理之人，这是如同恶劣王族的传统，例如某些国王因对一个做不合理事的人生气，而对许多行善者也降罚。
又如，将一切经典的意义都等同地置于声音等主题上，没有任何人能说出能立的因相，因为对声常无常等各自经典义理有许多不同，若没有事物自力而仅靠经典成立，无论何种经典其力量在文字上并无不同，即使依一经典，如前所述，也难以说出该主题上所有被说为其性质者。
因此在任何情况下，你所建立的所立与能立的安立都会衰落，因为不可能有成立无过所立的能立存在的时候。
其因
第一，有人说：若经义被遮除而因相不成为有过者，那么说"有对相违无错量"的人怎么会有能立过失呢？如果说以两种量证成一个所依上常与无常，从而主张"有对相违无错量"是过失，那么这里并不想以古代殊胜者的经典已成立为所依，反而想要用因相证成与之相违的内容。（答）：在声音等主题上，常无常等相违者不可能为同体，因此对相违无错量绝不可能存在，所以唯有理性正确成立的才如实安立，仅由经典所说并不必定如此成立，因为作者的意愿可能有误。因此，虽然声音常住等经义在事实上没有丝毫成立，你却因自己的意愿而自以为确立它为所依，才作此不确定的说法。
所作性等因相在声音等主题上会损害与自己所立无常必然相违的常住等，声音常住绝不可能成立，经典不能稍微证明常住，因此在以事物自力证明声音无常的这一语境中，没有丝毫如此相违同时成立常无常二者的情况，因为一切情况下都成立为无常，如火之热性。
或者也可以解释为：依事物自力能够显示经典的矛盾，但经典不能证明理性的矛盾，这只是追究文字表达方式，意思相同。


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

如此，那些仅靠毫无正当理由就接受经典，并宣称依据这些经典确立三种所量处的理论派（如正理派）等，显示了极其愚昧的迹象。因为若能以理性决断的对象通过理性成立，则应知与之相违的经典并非真实经典，经典不能完全驳倒理性，而经典大部分内容可能受到事物自力的损害，因此若为理性所违，应舍弃经典，而不应因经典损害而舍弃理性，这如同治疗表现为准备谋杀征兆的癫痫患者一样。
因此，若不受自己智力过失所污染，能以正确理性之道如实确定第一、第二所量处，就不应接受与此必定相违的经典。第三所量处则依靠正确经典而非理性的运行对象，而事物自力的理性对二谛深奥要义也应越来越深入探索，必须依照乘次第而按照四依的方式究竟运行，仅凭狭隘智慧之眼而舍弃大乘经典在浊世中极为常见。这些人虽冠以大乘之名，但不能称为宣说大乘理性者，只不过是徒具自高自大的傲慢而已。
若有人想：即使为量所违也不应舍弃，因为是自己的经典。对此，"自己的经典"并未成立，只是强行跟随执著习气，理性又能如何？那些已被宗见之魔控制的人引入正道，连伟大的圣者们都认为暂时很难，而选择舍弃，更何况普通人？然而，通过如理观察大车轨派的无垢理路，智慧之光能逐渐增长，从而能够品尝佛陀深奥意趣的妙法甘露，因此应当以四种理性如理考察，培养四依，使智慧之身圆满直至究竟乘位，以成就智慧之眼。这是附带提及的。
第二，有人说：虽然其中无常不是所害，虚空属性的说法不是能害，但若证明无常后否定虚空属性，因为这违背自己所接受论著的内容，所以尽管所立语境与虚空属性等经义没有关联，也损害所立的成立。（答）：若无关联而经义仍能造成损害，则一切所立都会被各种不同的经义全部损害，因为经典文字就能妨碍事物自力。若认为其他都不会损害，但自己接受的经义会损害，那么经义的一部分如否定香为地的属性等对无关事物的损害也会使所立不成立，因此连一个所立都不可能成立。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

如有人说：虚空属性与声音有关联，因为它是声音的性质，所以就会损害所立无常本身。（答）：不是这样，当前所立与否有关联是指因相与所立有无则不生的关系，因此一切所立因相都各自对其所立而言，若无关联则不能证成，有过失而为似因；若有正确关联则能证成，具有功德而为正确因，唯有这点是应当考察的，而所谓其他关联在此语境不需考察。
即便如此，虚空属性若无则所立声音不生这种关联在此处并未被量了解，虚空属性受损在此只是对如是主张的论著损害仅仅成为过失，而对理性义理没有任何损害，因此因相与经义不符，与其他因相否定香为地属性等也相同，因此尽管这类经义受损，正确因相也不会不能证立所立。
或者，将"所立"理解为声音无常，虚空属性没有则它不生起的关系并不存在，因为两者是相反的，如同没有热触则无法生起冷触的关系不存在一样。因此，这种无关联如何能损害已为量所成立的因相？就如同火的热性成立，冷不能障碍一样。
二、遮破自部认为一切经义都是当前所立的观点
说他宗
第一，《集论》的一些注释者这样说：如果论著已经自己作为量接受，因此从论著中所显示和所说被见到的一切也必须在那个语境中作为所立，若与之相违，则该因相也会驳斥自宗，因此成为过失。这派并非认为在事物自力语境中经典为能立，也不是说因相必须与一切经典义理相符，而是认为不能用与论著中所欲所立相违的因相。
破其义
喻因不成之宗
第一，若非仅仅是辩论者所欲且当下所关注的内容为因相的所立，而要以论著中所见的一切为那个语境的所立，那么按照这一传统，说喻和因相不成立也会成为立宗，因为不仅持自己当下所欲的所立为完全具备所立特征，而是执持论著一切义理为所立。这样一来，因为某些论著中也有安立不成立的喻和因相的情况，这些也会成为所立，因为无论如何它们都是辩论者的所立。


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

不能接受，因为不成立者无人能够证成，若明知不成立却隐藏过失，用欺诈手段努力证明，这样的辩论者怎么能称为宣说理性之人？此外，虽然无过论著中没有直接设立不成立的喻和因相作为能立，但不成立的喻和因相有时也会成为论著的所诠，而且当对数论派说"声音无常，因为所作"时，该能立对他们既无已成已遮，又有所求，且是论著的义理，因此辩论者的立宗就会成为过失。这样一来，所立与能立的特征就会混乱。
第二，在普遍提出这一过失后，思考其成立的意义：只有辩论者所欲才能成为所立的究竟方式，从而遮破对方的回答：如果虽是论著中所说的义理，但被说为能立的不成立喻因等并非立宗之过，因为以"所欲"一词的遮遣力已排除它们。（反驳）：按照你的观点，以所有论著义理为所立的理性所达到的结论不仅是文字上的排除。
如果按照文词的遮遣，辩论者仅以自己所欲为所立，则确实如此；但若将论著的一切义理都视为所立，则论著中所说的能立也应是所立，这是义理上的必然结论。如果同意这点，有何过失？以为在某些情况下它可以是所立？那么，在本语境中设为能立者，在对他人时又需要证明的情况也存在，因此一切能立也会成为所立。
对方未说"唯一"一词能排除能立，是因"唯一"只能排除一个推理中的能立，而不能排除论著所说能立，或者虽说《决定论》用连词可避免过失，但理性所得结论无法阻止。
如有人说：像这样的不成立喻因等辩论者不想证明，所以不是所立。（反驳）：现在既然辩论者自己的意愿占主导，即使是论著的义理，辩论者自己不想作为当前所立的其他法也不欲证明的那时，它们不是所立，那么对非所立的其他经义的损害，与因相对自己所立有何相违？因为正确因对自己所立不依赖经典而确定相同。
;


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

因此，通常认为"自己接受的经典是量，不关心它是否与其他相违或损害"的辩论者是随意诡辩者，这种做法极其不恰当。但当以事物自力证明经中所说的任何内容时，只需用理性考察因相与所立的关系，并好好确立，仅凭这些就能成立所立，而不必依赖经义。如此成立时，真实经典不可能对同一事物前后陈述相互矛盾的内容；而那些因适应所化根机而教授的、似乎相互矛盾的了义不了义经文，也通过所依基、目的、文句违碍的方式，显示它们并无矛盾，最终趣入究竟义理，应当知道这些已由大车轨师们建立。
二、所说无义之过
第一、提出过失
即使在以事物自力考察的场合，一切论著的内容都是立宗，而辩论者自己所欲单独提出的仅是立宗特征之外的内容，因此在立宗特征中加上"自己"一词毫无意义，没有任何遮遣功能。
第二、破其避过
有人说：这不是无义，是为了表示论著内容中，排除自己不欲的，而趣入自己所欲且接受的意思，才说"自己"一词。（反驳）：那么，自己是否因所欲而趣入的疑惑是从何而来？任何欲求论著的人都必然是辩论者自己趣入，对此，"自己所欲"一词要消除的疑惑在谁心中存在？根本不可能有。
如何在论著中因所欲而趣入的情况，有利根和钝根两种：首先，利根者对论著所说义理，若无量所遮，以何理由能阻止他以自己所欲执持论著？若知道经义为量所遮，他知道这点后还仅仅依据他人的言语，以何理由对该经生起信心而趣入呢？不会如此，因此对辩论者自己不执持的所欲对象不可能有疑惑。
对于钝根辩论者，他们在先前也只是因自己欲望执持前宗见，没有因理性获得决定的理由。这种人后来也会因自欲而如何执持其他宗见呢？为何不能做到？因为仅取决于欲望而已。
因此，自己不欲而必须被迫接受的，如同王命一般，但在宗见语境下的所立中不存在这种情况，因此不会产生疑惑；若无疑惑，在定义中增加没有遮遣功能的词有何用？确实是无义。
如有人想：即使自己无愿欲，但也有为他人而持他人宗见的情况。这种情况只是为了刺激对方而成为游戏，非依事物自力如理辩论；即使在那种情况，自己所接受的所立就是所立，因此即使在那种情况下也不会成为自己不欲的情况。
;


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

总结
第三、总结：知道与当前所立无关的其他经义受损时，不会损害当前的所欲对象；了解即使经典已经被接受，其全部内容在当前语境中并非所立；若全是所立，则意味着所立将无穷无尽，为了遣除将一切经义皆视为当前所立的邪见，在《集论》中阐述立宗特征的这个场合才作了"自己"一词的表述。
能诠非理破他宗
第二、破他人对"自己"一词意义的其他主张，分为：说所立和破其义。
说所立
第一，《集论》的其他一些注释者说，"自己"一词的表述是为了完全舍弃由外道和内道等不同传统创造的差别作为有法的执取，而执取为双方辩论者都极为共许的有法。
二、破其义
说非理之过
第一，辩论者双方就一个有法进行观察的场合，仅此就已由义理成立了双方共同极为共许的所依有法，因为已了解所依不成立者没有人再考察其差别，而且连牧女都知道并已成立的对象也没有争议。如此，作为立宗的是共许且已成立的有法，而对于因各自不同意乐而观察的差别事物，是不会争论其是否为所立的。简言之，单独的有法本身不是所立，它必须由某种法差别化后才能成为所知所欲，因此，如何能执持非以因相所立的所知有法或合集义仅仅是极共许的有法为所立？因为它不需要证明，且各自的意乐各自分开便不是所立，这是已承许的，不可能设立"无常声为有法，是无常，"等；若不对不一致的意乐作为所立而争论，则一致的意乐也不可能争论，从而无法确认争论语境中的哪个是立宗。
其所答破各别
第二分为：破已为量成立的有法答复和破未成立自相的遣除答复。
量立有法相违破
第一，如果说"自己"一词表明自己所立的义理已为量所成，以此表明单独的为双方共许的有法并非所立，因为应当新证明给他方，所以"自己"一词排除了对方也已成立的有法。（答）：不是这样，因为通过"所立自身本性"和"语词或唯一"这样表示"唯本性"的说法本身，就能够理解"已成立的不是所立"这一点，既然已经理解这点，再次为此目的而表述"自己"一词就会成为无效。


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

若不认为"自己"一词是为了排除已成立的对象，那么对于是否有已成立的所立以及表示为能立性质的疑惑，以"作为所立本身向他人显示"这一表述和两个语词（本性和语词助词），才会具有遣除功能。
未立自相相违破
第一、遣除词无义
有人说：所立自身本性的表述是为了排除主要等未成立的自相作为所立，因此也有各自的遮除。（答）：大师已经说明了一切比量都是普遍的境相，因此在解释立宗特征的此处即使没有明确表示"自相不存在不是所立"，对于仅立宗也没有丝毫不周遍或过于周遍的相违，因为这种立宗有可能存在，且在心识中可能无已成已遮。
第二、此类过失非立宗过
如果问："若以主要等未成立的有法为所立，从中会产生何过失？"
答：凡自相未被量所成立者不能证成。
问：为何不能？
答：当执为有法时，无论立何因相，对于喻例都无随行。
（反驳）：无随行等不是能立方面的过失吗？后面部分，即能立的喻与因相本身的缺陷，并不被认为是立宗的过失，因为立宗的过失是针对立宗本身而安立的。
若想：能立有过失便不能成立立宗，所以是立宗的过失。（反驳）：若能立的过失也成为立宗的过失，那么因相和喻例等的错误也应成为立宗的过失，因为所有有过失的能立都无法证成立宗，其过失损害立宗。
因此，对正理派而言，立"声音无常，因为是所量"时，"声音无常"也应不是正确所立，因为应当承认不定因相的过失使立宗有过。所以，立宗不依赖后面部分的过失，而只与命题本身相关的过失才被认为是立宗过失，其他能立的过失不是立宗过失。例如，仅仅立下命题就成为过失，不依赖能立的情况有：声音非所闻的命题违背现量，等词表示如"我的母亲是石女"违背自语相违等，这些仅立下命题就成为过失一样。
这部分有人解释为：前宗是为了表明为了理解普遍上自相不是所立而说"自己"一词不合理，但这种解释稍显不妥。
说宗相摄略
正行
第一，从遮除角度显示为五，从肯定角度显示为一。


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

说否定有五
第一，"因"是因相，即梵文"因"字一般指因，而根据语境也转为因相，因为它是使所立得以理解的原因。这样，因相以及"等"字所包含的譬喻等这些能立支分的特征相关的所遣，即与能立支分特征无关而只与立宗自身特征相关的过失，为了遣除不周遍和返覆过于周遍的过失，而说明立宗的特征为具备五支，即：自己、语词助词、本性和未遣等四者是为了遣除返覆过于周遍的，即排除非立宗的其他论师的所欲对象和不成立的能立等被认为是立宗的情况。所欲之词是为了遣除虽是立宗但不为立宗特征所周遍的情况，这是因为它排除了那些未直接表述的意欲所立是否为所设立因相的所立的疑惑，表明它是立宗。
说肯定有一
第二，从遮除异类的特征角度而言，《理门论》中说：承认为所立是立宗的特征，无过失。即辩论者承认为所求度的对象，或当下这些因相所欲证成的内容，仅此即是所立的特征。若有疑问：如果仅此一个特征是立宗的无过失特征，那么五支如何齐全？答：为了对所立义理不生错解而能善加理解，仅此便足以表征无过失立宗，因为任何有五种所遣之一的那些立宗，智者辩论者都不会认为是适合作为所立的立宗，为什么呢？如"声音是眼所取对象"等被量所遣的命题直接有能害存在，不适合承认为所立；其余已成立等四种情况，立宗的特征不适用，因为已成立的不能再由因相证成，非当下因相功能所及的对象若为所立则过于过度，对所立能立虽未明说但已是所立，而非所欲对象成为所立则无意义，若将非当下所欲的一切论著内容作为对象，则通过事物自力所立因相难以成立所立，基于这些理由，对于这四种所遣不具备适合作为立宗的特征，因此辩论者不会承认它们为所立。
所以，为了消除愚钝辩论者可能产生的疑惑而说为五支，但实质上这里的要点是一个，如同详细解释和仅提及开头便能理解的例子一样，通常一切论著的文句也以这种方式存在于广略不同的表述中；特别是对于执著词句的愚者，即使是同一义理的定义也必须有极多遮除，这显然如同外道立六种关联的特征和六种量等，即使如此设立也无法穷尽。
;


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
遮其争
第二，消除争论：在《理门论》中说过的"所立是所承许或所欲"这一表述，对于智者们来说，从义理的角度可以理解为：如果是由某个标志所应成立的，那么应该对于那些将要被示现的对象而言，是他们所想要推度的对象，因此应该具备"无成无遮"和"能被辩论者自己理解为所欲对象"这四种判定。即使具备这些，但如果仅通过"所欲"一词而不必加上"唯"字就能表达其判定，那么在《集论》中也就不必提及；如果有必要，那么在《理门论》中也会怀疑"例子和因不成立是否也是所立"，这样的疑问无法被那个定义排除，因此就需要加上"唯"这个词缀。
对此回应：虽然在《集论》中通过"自身"和"所欲"等词语的表述来唯一确定所立的意义是正确的，但在《集论》中没有使用"将被示现"等时态限定，而是使用了动词结尾形式并与这些词语相连，因此会产生这样的疑问：虽然现在不是所欲的所立，但未来会成为所立的例子和因不成立，是否也是所立？就像说"应该观察天授来"时，不仅仅理解为"天授来是所观察"，也可能理解为"天授将要来才是所观察"一样。
即使满足"无成无遮"且被自己视为所欲对象，但从现在开始就成为所立还是将来才成为所立，这种疑问会产生，因此为了排除"其他时间（未来）的所立"也被包含在所立定义中的过大范围，才解释了"唯"字。比如当立论"声是无常，因为是所作"时，回应因不成立时需要立"是所作"为所立，但在提出原本因时，这并不是所立对象。
那么，为什么《理门论》中不需要这种限定呢？在梵文中，"iṣu"（欲、愿望）词根加上"kta"后缀，去掉后续的"u"和表示意义的"k"记号，然后将前面的"ṣ"转变为"ṣṭ"，形成"iṣṭa"（所欲）。这样在《集论》中将"欲"词根加上"kta"后缀，不能作为排除未来所立的组成部分，这是由于上下文的关系，如前所述。
而在《理门论》中，"成为所欲"的词语本身就具有独立的限定能力，因此能够作为表达这种理解的组成部分，就像"天授来了"这样的表述。因此，这个词语能够排除"因不成立等"是所立的情况，不需要添加其他词缀。
在这个上下文中，虽然正面表述和否定表述的词语有所不同，但解释的方式似乎是相似的。同样，"自身"这个词不适合用作表达"众所周知的有法"和"自身所欲而进行"等的表述工具，因此也不应解释为其他意义。"又"字的意思是：不仅"自身"一词可以合理地解释为"不需要论著中的所有意义都成为所立"，而且发现其他解释存在问题，因此应该只采用这里的解释。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

因此，"自身"一词的意思是辩论者自己视为所欲对象的当前所立，而非其他非所立的意义。这意味着不必依赖已承认的论著中的所有内容，辩论者自己想要证立的内容才是所立。因此，即使对于辩论者不想作为当前所立的内容，以及与之相关的论著作者的主张（如空性等），即便像"所作"这样的标志会与之相违，但无论如何这不会妨碍它证成那个所立，因此"声是无常"和"所作"这样的所立与能立之间的关系是没有过失的主张和因。
说相违
第二，解释相违有：略说和广说。
略说
首先，如《量经》中所说："现量、比量、信言量和共称量对其所依。"对此解释：如此被承许的所立也应当没有被现比二量所遮破，因为这是因的作用对象。若问为何被相违就不能成为所立，因为论证是为了消除对所立的疑惑而说的，所以被量遮破的有法已被认知为不成立，因此它不适合作为因的所依而成为所立。
广说
第二分为：解释相违的本质和用例子说明相违的方式。
说相违之义
首先分为：解释什么能相违和解释什么有法上有相违。
说何种能相违
首先分为：解释共相违的类别和解释具体场合的本质。
说共相违类别
若问相违有几种？一般来说，量只有现量和比量两种，所以相违也有两种。在此比量的情况下，通过事势力、信言和共称三种区分，加上现量，共有四种量可以相违或遮破。
其中，承许（信言）是相信该言语能正确衡量所诠表义的，因此归入果相（果因）。因为言语所表达的非现量对象，如果通过言语能够好好理解，就是从言语推理得出的；并且，如果所表义不存在，则有意义的语言不会产生，所以这是依赖于所表义而产生的果相。如果不是不欺诳的言语，则不一定如此。言语表达与所表义的不可分离关系已经详细论证过了。
共称是自性相（自性因），比如有法"有兔子的"（月亮）被称为"月亮"是众所周知的，这是作为共称可能的自性而存在，已经被共称的也是该有法的自性，就像火的热性一样。这里所说的"共称"并不是指与世间上一切共称相违就成为共称相违，因为世间上有关清净不清净、常无常等各种自然共称，但仅凭这些不能损害理性的对象。然而，就世间自身而言，当考察世间的名言时，世间中普遍共称的名言方式，即使经过考察也无法被理性改变的，就是无损名言或不动摇的名言，与此相违则被共称所损害，这将在下文中连同例子一起详细解释。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

现阶说各别之义
第二分为：确信、共称和现量三种。
确信相违
首先分为：略说经与己语，详说经相违的差别。
略说经与己语
第一分为：因由、必要性和例子三方面。
首先，在前面已详细解释了事势力比量的四种相违中，此处只解释其余三种相违。首先，对于确信相违，虽有自己的言语和经典言语两种，但在《集论》中将其合称为"确信相违"的原因是：任何言语都是想要通过对所诠表义的正确确定而作为所量的显示者，而这对于当下自辩论者的言语和他人论著作者的言语两者同样被确信为具有真实意义，因此辩论者自己的言语和论著的言语两者都被解释为一种"确信相违"。这是因为在事势力的场合，两者力量相同，基于确信而作为能立也相同，如果相违则对自己的所立产生障碍的方式也相同，所以被它们相违只是依靠承许的力量而已，意义相同。
第二，必要性：正如言说者若不认为自己是如理宣说该义的量，则"此义是这样"的立宗言语就不会运用，而会对他人的询问回答"我不知道"一样。同样地，若不依靠对论著的确信，则对于该论著中所说的经义也不会思考"由于它这样说所以是这样"。无论是自己立宗还是因为论著所说而立宗，都同样是依靠确信而运用言语，为了表明这一点，所以将经相违与自语相违一起解释，表明若承许某论著后又与之相违，则该论著的相关内容会损害自己所立的有法或所依，这就是为了显示这个意义而将论著相违与自语相违一起解释的原因。如果没有事势力，即使被认为是经典，也没有理由比自语更有力，这是为了让人知道它只是被承许者确信为真实的言语而已。
第三，基于确信而接受经典作为能立的方式与自语运用的方式相同，因此对这两者的例子也是相同的，如"没有具有所量对象的量"这样的说法。
若问这如何作为例子，那就是：如果没有能正确衡量所量的诸量，则论著和自己的言语就不能显示所量，因为已经承许这些言语不能无误地显示意义，即已经承许普遍没有不欺诳的量。即便如此，这个例子对于自语相违来说是明显的直接例子，而对于经相违只是示范了一个方面，正如刚才所解释的。


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

若问经相违的直接例子是什么，那就是：承许前后世和因果关系的经典后，认为"未来布施等白法不能成就安乐，即不是安乐的因"这样的主张，因为这样的立宗被所承许的经典所损害。
经相违各别说
第二，详细解释经相违分为三部分：正行、遮诤和摄义。
正行
首先分为：对两种所量经不能相违，对第三种正确经相违可成立。
所量二不违经
首先分为：量未确定也相违成障碍，因此有量的主张是能损害的。
首先，经相违主要适用于对第三处（既非现量也非比量）的义所作的不同立宗，对于前两种（现量和比量），即使与经相违也被称为事势力相违，因为不必依靠经典才能了解，而是能够通过现比二量衡量的事物，若没有以正确的理由确定就说与论著所说相违。例如，那些接受正理派经典的人说"声是无常，因为是所量"等或提出"所作"等，当没有如理生起确定而只是自以为是时，虽然与论著相违，但论著不一定能损害自语，因为此时自语和论著言语二者力量相等，会产生"到底哪个正确"的怀疑，无法确定任何一方，只能互相成为障碍。例如，就像说"我母亲是石女"这样的自语相违，由于自语相违，既不能确定是母亲也不能确定是石女一样。
因此，当真实认可那部论著时，只能说是与自语性质相同的能立，仅仅通过言说并没有能成立所立的力量。
第二，当自己承许的内容与论著所说的立宗相违时，在这两者中哪一方有事势力量，哪一方就能损害另一相反方面，即对方不能成立而自己能够确定成立。有量能损害无量，若不是这样而是完全以经典为能损害者，由于普通经典所说的大部分内容也可能是不合理的立宗，因此与自语同等力量，你能说这如何损害具有如所立义的比量呢？以理破不理是合理的，相反则是无知的自我标记。
若认为自语与论著不同，因为它是经典，那么经过考察若不清净，何以证明它是经典？作者是有错误的，所以仅是言语没有任何差别。因此，没有经过考察清净的特殊确信，仅凭真实执着而当作经典的那些论著，仅仅获得"经典"这一名称就是量的观点，早已被否定了。所以，对于事势力理由所成立的义，经典永远不能损害。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གནས་གསུམ་པ་ཡོད་ལུང་བསལ་བྱེད།
དང་པོ་ལ། ལུང་ངེས་པའི་ཚུལ་བརྗོད། །ལུང་གིས་བསལ་འཇུག་ཚུལ་བརྗོད། །
经量决定之理
དང་པོ་ལ། སྒྲའི་བརྡ་ཤེས་ལུང་མཚོན་ཚུལ། །བརྡ་ཤེས་ལུང་ལས་ལོགས་སུ་ངེས། །
ཐོག་མར། རང་ཉིད་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་སྒྲ་དང་ཡི་གེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བའི་གྲུབ་དོན་འདྲ་བར་སྣང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ངེས་དགོས་ཏེ། ཚད་མའི་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྟར་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་དོན་བརྗོད་པ་དང་། གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲུབ་པའི་དོན་ནི་བདེན་པའི་དོན་དང་འགལ་མི་སྲིད་དོ། །བདག་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་འབྲས་དང་བདེ་སྡུག་ལེགས་ཉེས་དོན་དམ་སེམས་དཀྱིལ་དང་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བཞི་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་དང་བཅས་པ་ནི། གསུང་རབ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ཁོ་ནས་འཇལ་དགོས་ཀྱི། ཕྱི་རོལ་རིག་བྱེད་རྫུན་མ་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་བདེན་ན་ཡང་མཐར་གཏུགས་པ་ན་མི་སླུ་བའི་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། སྟོང་ཉིད་
20-389b
དང་བྱང་སེམས་རྫོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་བཤད་པའི་སྟོན་པའི་གསུང་དེ་ཙམ་ལས་དེ་ཉིད་རིག་པའི་ཚིག་ཏུ་མཚོན་པར་མི་ནུས་པས་སོ། །དེས་ན་ལུང་མིང་གིས་མཚོ༷ན་པར་ནུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནས་མྱོང་དོན་རྟོགས་ནུས་པ་ནི་མིན་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི༷་ས༷ངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྔོན་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་བཞག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བར༷་ཤེས་པ༷་ཙམ་མི༷ན་པར་མ༷་གསུངས༷་པ༷་ཡི༷ས་ཀྱང་ཤེས་མི་ནུས་ཏེ། ཐོ༷ས་པ་ཙམ༷་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་འདི་དོན་འདིའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་བརྡ་ཙམ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་མྱོང་བའི་དོན་ནི་མིན་ནོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ལུང་ནས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་དེ༷་འདྲའི་དོན་རྣམས་དྲ༷ན་པ༷་ནི་གཞན་ལས་བརྡ་སྤྲོད་པ་པོས་ལན་ཅི༷ག་སྨྲས༷་པ་ད༷ང་ལན་མང་དུ་ཐོས༷་པ༷འི་ཚེ༷་ན་དེའི་ངག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱོག༷ས་མཚུང༷ས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་ངག་ཏུ་མ་བརྗོད་ཀྱང་ངེས་པའི་ལུང་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ངག་ལ་ལྟོས་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཡིན་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་སྟོན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་ངེས་པར་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་ཤེས་ཐོབ་པ་དེ་ཀུན་མཁྱེན་མ་ཡིན་པས་སྔར་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་བརྟགས་ཏེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ངེས་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ལ། གལ་ཏེ་སྟོན་པས་ཆོས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ངེས་ཤེས་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཁས་ལེན་ན་མི་སླུ་བའི་ལུང་དུ་ངེས་ཏེ། ཁས་ལེན་པའི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྟོན་པས་བདེན་པར་གསུངས་པ་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་ཚད་མ་ཞིག་གིས་མི་བདེན་པར་ངེས་ན་ཅི་བྱེད་སྙམ་ན། དེའི་ཚེ་ན་དེ་མི་
20-390a
བདེན་པར་ངེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མམ་ལོག་ཤེས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བརྟགས་ལ། དེ་དུས་ངེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ན་རྟོག་དཔྱོད་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཤེས་དགོས་ཤིང་ལོག་ཤེས་ཡིན་ན་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་དེ་ལོག་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་ཐག་ཆོད་པའི་བློ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན། སྟོན་པས་གསུངས་པ་ནི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ངེས་པ་ཐོབ་པའི་བློ་དེ༷་ཀྱང་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ངེས་ཐག་ཆོད་པའི་བློ་དེ་གཉིས་ལུང་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་གནས་པར་ཕན་ཚུན་འག༷ལ་བར་གྱུར་པས་གང་ལ་དངོ༷ས་སྟོབ༷ས་རྗེས་དཔག༷་དག༷་ཡོད༷་པ་དེ་ཉིད་མཐར་བཟུང་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མིན་ན་ལོག་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡར་སོ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཀྱང་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་དམ་བཅའ་བྱེད་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྟོན་པའི་ཚིག་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་བར་མི་རིགས་ཀྱི་མི་བདེན་པར་ངེས་པ་དེའི་ཚེ་ན་གདུལ་བྱ་གཞན་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསུངས་པའམ་ཡང་ན་སྐབས་དེའི་དམན་ངོར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཚུལ་ཡོད་པར་ངེས་ཏེ། སྔོན་ཐོས་པས་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱོང་ཡང་དངོས་པོ་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འཐད་པའི་རྗེས་སུ་སོང་ན་མྱོང་བ་དེའང་ལོག་རྟོག་གི་གཞིར་འགྱུར་བས་ངེས་པར་ལུང་ལས་ཀྱང་རིགས་པས་དཔྱོད་ཤེས་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། ལུང་གི་དོན་ནི་དཔྱད་བྱ་ཡིན་གྱི་དཔྱད་གཞི་མིན་ཏེ། རིགས་པས་དཔྱད་པ་དེ་ཚེ་ན་ལུང་གི་དོན་དང་འགལ་བའི་ངེས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །འོ་ན་བསྟན་བཅོས་ཙམ་དང་སྟོན་པས་མཛད་པའི་ལུང་འགལ་ན་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། དེ་ཙམ་རྣམས་མི་སླུ་བ་མིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷ས་པ་ད་དུང་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།;


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

第三清净经相违
第二分为：确认经相违适用的对象，说明为何需单独列出。
第一，由于事势力理由的对象不被经典损害，且理由可以净化经典，因此，首先经过考察后承许为清净经典，然后对极为隐蔽的所量按照经典进行考察的情况下，才认为存在经相违的过失，而非其他情况。所以，首先考察后承许经典时，理由所成立的内容不会被自己的经典损害；而首先承许经典后再用理由考察，就会出现与自己经典相违的过失。
第二，承许经典则应依赖它，因此经典能损害与之相违的立宗，由于依靠经典推度所量对象，所以虽然经典量不应从比量中单独分出，但由于经典的对象是极为隐蔽的，为了表明这一特点，因此将经相违从比量中单独区分出来。如果不以对象差别来区分，那么就不合理，因为要么必须将比量中的果因、自性因和不可得因的相违都分开，导致过于广泛，要么就应该将其合为"比量相违"，而将信言比量单独列出就没有意义了。
遮经相违之过
第二，遮破经相违的争论分为：说明单独提及自语的意义，承许经典也不能普遍损害。
第一，《理门论》中将自语相违和经相违分别举例，如"我母亲是石女"是自语相违的例子，而胜论师证成声是常的主张则是经相违的例子，这是为什么呢？将自语也区分为与确信不同，虽然自语不依赖经典，但是为了表明仅凭自语也能够妨碍立宗的表述，因为妨碍所立如实成立的障碍，无论是所承许的自语还是经典都相同，所以合并或分开都不矛盾。
第二，若说"由于那个辩论者已经承许论著对一切所量是量，所以它能损害一切与之相违的事物"，那么，如果辩论者不认可那个经典，它也是所立的能损害吗？如果是，那么佛教的经典也能损害胜论师声常的证明；如果不是，那么即使承许也不能损害，因此对于理由能判定的对象，无论承许与否，经都不能作为能损害者。若说因为先前已承许，所以与论著相违就是与自语相违，那么如前所述，自语与论著相违在能力上没有差别，只能成为辩论者言语的障碍，而不能损害，如前所说。
;


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若认为因为经典是量故能损害，那么没有成为量的理由，仅凭人的意欲将其视为量而说它是量，如果仅靠这样就能成为量，那么这部论著就会成为完全的量，这真是令人惊奇的笑话。因为如果不依赖事物内容的正确与错误而仅凭视为量就能成为量，那么自己的言语也能成为量，这样就不可能有任何所立不能成立的情况了。
总结
第三，摄义分为：区分需要和不需要经典而说明，考察作为能立的经典。
第一，由于事势力的理由对象不能被经典损害，因此对于二量之理广为显示的内容，即使不把论著作为能立而舍弃也无过失；而对于极为隐蔽的对象，若不认可论著，就不能对该对象进行考察，因为不存在其他能衡量的方法。
第二分为：不适合作为能立的经典和适合的经典之区别。
第一，对于显示极为隐蔽对象的经典，考察其欺诳与否主要是考察经典自身语句前后、明示与暗示是否矛盾，若经典对所教义理不确定，就是说矛盾。例如，《吠陀》承许贪嗔等是非法不善根，而后又承许"仅以水洗浴就能净化那些非法"。洗浴与非法之因三毒不相违，因此如何能净化身体内部的罪业？所以，从洗浴中希求善法的经典对极为隐蔽的内容不能确立为无错误。而戒定慧则分别损害由烦恼所生的不良行为、产生它的缠缚和它的种子随眠，因此显示它们为非法对治的经典是合理的。
第二，对于现比二量所能见到（能证成）和不能见到（不能证成）的极为隐蔽义理，经典如何教授，分别对于理由能判定的对象所教义理如理成立，以及对第三种所量的解释，没有自语相违且经过三种考察而清净的论著，应当被视为正确衡量第三处义理的能立，因此依靠这样的经典，就能对极为隐蔽的所量进行"这是这样"的考察，而不是所有被称为经典的都可以。


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

极成相违
第二，极成相违分为：解释极成相违的本质，通过举例说明其意义，解释单独区分的意义。
说极成相违
第一分为：解释能违极成的本质，解释它如何相违的方式。
能违极成本质
首先，《量经》的自释中说："由于没有非共的推理，且与从声音产生的共称相违的内容结合，如说'有兔子者非月亮，因为是存在的'。"这里"有兔子者非月亮"与世间普遍共称为月亮相违。在《理门论》中，举例说："人头骨是清净的，因为是众生的一部分，如法螺。"这也是与人头骨为不净的共称相违的例子。
主要讨论前一个例子，详细解释其标志和"由于没有非共的"等含义。首先，这里所说的能违的"共称"是指世间所有共称呢，还是说被共称所违就使立宗不能成立，且与比量相关？回答：不仅仅是共称而已。这里的共称是仅与人的意欲相关联，不依赖其他而运行的任意名言的所诠义，由于对一切对象都无法阻碍，所以无法说明某声音为何不适用于某义，因此是无害的言语或声音。众人就是这样认为的，凭借自身经验而生起坚定的确信分别念，甚至不需要怀疑。因为当我们给事物新命名时，无论取什么名称都没有障碍，可以自由命名，这是由自身经验所证成的。
这里以"众人确信"为基础，无害的言语是指什么？即对于任何对象，可以用任何想要的声音来表达。这是如何产生的？仅由命名者的意欲而相关联，就像放置石子的方式完全取决于摆放者的自由一样。
因此，对于存在于分别对境的任何对象，从名言而生，即以知与表的形式在心识中产生，而不依赖外在自相的法，被称为"从声音产生的共称"，而不仅仅是已经成为共称声音的意思。这种可共称性在整个世界中都是如此安立或成立的，也是成为声音共称的可能因，所以被称为共称。
若问未实际共称而称为共称不合理，回答：这并非不合理。就像现量、比量等的所量对象以自身本质排除非己他者，也被说成是能量者现量等所遮，将能量者的名称归属于它而表述一样。因此，可共称性就是此处的能违。


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-371b
དེ་འདོད་བཀག་པའོ། །
经教所立他宗
དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་མི་འཐད་སྟོན། །
说所立
དང་པོ། གལ༷་ཏེ༷་རྒོལ་བས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཁ༷ས་བླ༷ངས་པའི་ཕྱིར༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང༷་བ༷ས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅི༷ག་ལ༷་དམ་བཅའམ་གཏན་ཚིགས་དེས་ར༷བ་ཏུ༷་གནོ༷ད་ན༷འ༷ང་གཏ༷ན་ཚིགས་ད༷ང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་དག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན༷།
说非理
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་ལུང་མི་གནོད། །དེ་ཕྱིར་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
比量对境不违经
དང་པོ་ལ། ལུང་གནོད་སྒྲུབ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན། །ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་ཡུལ་བསྟན། །
立违经说过
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་བརྗོད་དང་དེ་ལན་འགོག །
说过失
དང་པོ། འདི་ལྟར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ༷་མི༷་རྟག༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་ལུང་ནས་བཤད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་དང་དམ་བཅའ་འགལ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་གཞན་མཁའ་ཡོན་དང་འགལ་བས་སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་བྱས་པའི་རྟགས་འདི་ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པ་དྲི༷་སའི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་དང་འགལ་བའམ་བཟློ༷ག་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཏན༷་ཚིག༷ས་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བའི་རྟགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར༷་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའོ།

第二，依靠那个分别对境的意义而生起的声音，由于依自己的意欲而运行，所以不可阻碍，无论是已经做过命名还是未做命名，对于那些对象，各种名称的声音，由于是分别对境中具有的本性，都是可安立的。因此，仅与分别对境中存在的意义相关联的命名，无论是过去已产生，还是现在尚未命名但将来会产生的命名，成为声音的可表义，正是这种可能性对不符合承许的事物会造成损害。
说所立喻所需
第二，解释极成相违所立的比喻的意义分为：此比喻为证成可共称而立，解释证成此义的两种经教的意趣。
立喻极成
第一，极成相违的例子"有兔者非月亮"的提出是为了表示可共称的损害意义。这是怎样的呢？文法家们认为声音与意义本质相关，在他们的系统中，"有兔子者"是"月亮"这一名称的所诠义，而其他如柱子等不能被"月亮"这名称所表达。若问对于认为名称与意义本质相关的人来说，为何"有兔子者"不能被"月亮"表示就如同被共称损害一样，"有兔子者"不能被"柱子"表示也应类似理解，这是为了让人了解这一点而以意义表明的。尽管现在人们在心中建立名义关系后，在心识中似乎只能用自己的名称表达而不能用其他名称，但这不是事物的实际关系，而是分别念的关系。分别念的关系仅仅依赖于意欲，所以没有任何名称不能与之连接的情况。若有，则类似于"有兔子者不能被'月亮'表示"这样的说法。因此，对象"有兔子者"被否定了意欲。
经教所立他宗
第一分为：说明他宗观点和显示其不合理。
说所立
第一，有人说：由于辩论者承许了自方论著，因此把论著的所有内容当作所立，如果立宗或因对论著内容的一部分有损害，立宗与因就会有过失。
说非理
第二分为：比量对境不被经典损害，因此虽有相违也是能立。
比量对境不违经
第一分为：对立经相违说法提出过失，说明经能损害和不能损害的对象。
立违经说过
第一分为：说过失与遮破其回答。
说过失
第一，如用所作标志证明声是无常时，在承许声是虚空属性的经典的系统中，由于该标志否定了经中所说的虚空属性，所以认为该标志和立宗相违的话，这是错误的。因为所作和无常之间没有相违，与其他虚空属性相违不会使当前的标志变成相违的。若成为相违，那么所作标志与你的论著中所说的气味土属性相违或相反，依此，为何不能说这个标志与论著内容相违？这是一个极不合理的过失推论。
;


 །དེ་ཡང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བྱས་པ་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་རྟག་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་མེ་རོ་ཆུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ། །མཚུངས་བཞིན་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དོན་དང་བྱས་པ་འགལ་བའི་རྒྱུ་
20-372a
མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་འགལ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཞེས་བཤད་དུ་མེད་པ་བཞིན་སྒྲ་ལ་བྱས་རྟགས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་རྙེད་པས་ན་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་སྤྱིར་མགོ་མཉམ་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །
破所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་པས་བཀག །དེ་ཡི་དོན་ནི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའི་ཆོས་ཡིན་པས་སྒྲའི་སྐ༷བས་སུ་དཔྱད་བྱ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་སྤུན་སོགས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐབས་མིན་པ་དེ༷་ནི༷་གཞ༷ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་དཔྱོད་པ་ལ་མཁའ་ཡོན་སྐབས་སུ་ཅི་ལྟར་བབ་སྟེ་དེ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་སྐབས་སུ་བབ་བོ་སྙམ་ན། གོ་འབྱེད་པ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་པ་ཚང་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་བཏགས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་རྐྱང་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་མཁའ་ཡོན་དེ་རྒོལ་བས་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་སོགས་ལུང་ནས་བཤད་མོད་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་སུ་བཤད་པ་མིན་ལ། སྒྲ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དུ་བཟུང་བ་འདི༷ར་མཁའ་ཡོན་སོགས་སྒྲའི་ཆོས་སུ་ལུང་ནས་བཤད་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ༷་ལ༷་གནོད་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགལ་
20-372b
བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྷག་པོར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་རྟག་པ་འགོག་པ་ཞེས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་འགོག་ཅེས་དང་། རིགས་པས་འཕུལ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཚུལ་ལས་གནོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱས་རྟགས་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བཞིན་སྒྲ་མཁའ་ཡོན་ཡིན་པ་ལ་རྟགས་དེ་འགལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་དག་སྟོན་དུ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྟོན་པ་སོགས་རིགས་པའི་འཇུག་མཚམས་ཀྱི་གོ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་གནད་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་འབྲེལ་མེད་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པར་གོ་བ་གལ་ཆེའོ།

这也是过失推论的原因，即所作与常法相违，所以认为常法是虚空属性就与之相违。同样，触是风的属性、色是火的属性、味是水的属性、香是土的属性这五种也同样与常法相违。虽然相同，但不能说因为香是土属性这一经义与所作相违的理由，标志就相违，因为无法说明这种相违的理由，同样，声上所作标志相违的理由也只是"经中说是常法虚空属性"而已，找不到其他理由。所以土属性与常法相违和虚空属性与常法相违这二者总体上只是相等而已，没有差别，这就是其意义。
破所答
第二分为：用理由否定回答的差别，总结其意义。
第一，若说香是土的属性是香的性质，所以在声音的场合不是所考察的，因为就像在瓶子上不能考察毛毯的性质如原因棉花等一样，所以考察它与所作是否相违不合理。那么，这种不相关也同样适用于虚空属性等其他情况，因为在考察声音的常与无常时，虚空属性怎么会是相关的呢？因为不需要考察它。
若认为因为虚空属性必定是常法，所以是相关的，那么，声音只是在空间开启时产生，只是物质集合齐全且声音产生时没有妨碍声音的因素这方面被假名为虚空，而不可能有纯粹虚空本性的声音，因此所希望的虚空属性在辩论者双方的共同显现中没有成立，所以它不是相关的。
若说虽然经中说香是土的属性等，但没有说它是有法声音的性质，而在这里把声音当作有法，虚空属性等在经中被说为声音的性质，所以是相关的。回答：香是土的属性也是经中所说，如果损害它，就是损害论著的内容，为什么它不也成为此处的相违呢？因为二者都只是经中所说，除此之外没有额外的理由能说明为什么损害虚空属性就不能成立声是无常，所以二者相等。
在此处，关于所作标志如何否定香为土属性的方式，在注释中有多种理解理由运用的方式：有的将"常"字作为限定词加在"有法香上的土属性"上；有的说在有法声上否定"香为土属性"；有的从理由推导必须成为常法的方式显示损害；有的从无法证明土属性与所作标志相违，同样也无法显示正确的理由证明声是虚空属性对该标志相违的要点来显示过失等。虽然各种解释中有不同理解，但最终没有重大的不一致。无论如何，理解这是为了显示对方言论无关而提出过失推论是很重要的。


 །གལ་ཏེ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཡིན་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་སྤྱི་ཡིན་པ་དག་ནི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་པོ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་བྱེ༷ད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཅི༷་སྟེ༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་དགོས་པ་ཡི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་འག༷འ་ཡི༷ས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ༷་དེས་ཁས་བླངས་པའི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་དངོས་སུ་སྨྲས་པ་དང་སྐབས་ཀྱི་དོན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཤེས་ཀྱི། དཔག་འདོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ནི་དཔག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་ནན་གྱིས༷་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་མ་
20-373a
བླངས་བཞིན་དུ་ཁྱོ༷ད་འདི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེས་པ༷་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕར་བཞག་པ་ནི། གས༷ལ་བ༷ར་དབ༷ང་ཕྱུག་གི་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དབང་ཆེ་བས་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བཞིན་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མངོན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྒོལ་བས་འདོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའམ་ངག་གི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་རྟག༷ས་ཡོད་པ་ཅན་མིན་པར་བརྗོ༷ད་པ་དེ༷་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མེད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ས་ནི་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པའི་གེགས་བྱེད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པ་དང་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུ༷ང་བ་མིན་པའི་དོ༷ན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ༷་གནོ༷ད་ཀྱང་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་གནོ༷ད་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
违经与否说境
གཉིས་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་པར་ལུང་མི་དགོས། །ཡང་དག་ལུང་གིས་གསུམ་པར་གཞལ། །
第二所量无需经立
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྗེ༷ས་སུ་དཔ༷ག་པ་ར༷ང་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལ་འཇུག་པ་ན་ལུང་ལ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བཤ༷ད་དེ། རིགས་པས་བགྲོད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ལས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་དགོས་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ༷ས་
20-373b
གྲུབ༷་པ་དེ༷་ནི༷་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པ༷ར་གྲུབ༷་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་མི་ནུས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་ཡུལ་དཔྱད་པ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོས༷་དང་འགལ་མི་འགལ་ལ་ལྟོས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ལུང་མི་དགོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若有人说："有法如声音的性质，以及'等'字所包含的其特殊性和共性，对于承许经典者来说，是能立有法的手段，为什么辩论者必须将此视为所立？"这是不合理的。在对方问询能立的某些场合，辩论者确实会有所立，对方理解辩论者的这种所立是他所承许的意欲，也是通过直接言说和场合意义而了解的，仅凭推度意欲的能力无法证成所推对象的特殊果，因为因果关系的证立存在错误。因此，在没有理由的情况下，强行将对方未曾承许的内容强加给他说"你想要这个"，这就像明显是自大者的行为，如同王族等权势者对他人不情愿的事强行颁布命令一样，这显然不是探讨理性言说真相的方法。
在能够了解"辩论者希望这个"的相关场合或言语表述中，若没有果相标志而说正是那个就是所欲立，在没有能推知所立意欲的标志情况下，对方认为辩论者的立宗和因会损害对方的意欲，这实际上是被自己的错误所损害，因为专注于无关的考察。
第二，如果对当前所立和与之不可分离的内容造成损害，就会成为该所立成立的障碍，如对"声无常"而言的"无作"和对"解脱证成"而言的"有我"观点。与不可分离关系无关的其他内容被损害，对当前所立有什么损害呢？根本无法成为障碍，因为没有关联。
违经与否说境
第二，区分说明经典能损害和不能损害的对象：第二所量无需经典，正确经典衡量第三所量。
第二所量无需经立
第一分为：直接说明和遮破争论。
第一，比量在行于自己对境时，完全不依赖经典，因为能被理由抵达的那些内容就由理由自身判定，不需要经典来证成或否定，因此由比量所成立的内容通过这些就很好地成立了。事物的法性绝不能仅靠言辞而改变，所以当比量考察自己对象时，不必考虑是否与论著相违，因为若比量已成立，则不需要经典；若未成立，则经典也无法证成。
;


 །དེས་ན་ཐོག་མར་རང་སྟོབས་ཁོ་ནས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇུག་མ་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ལུང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གཅོད་ནུས་པར་སོང་བ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེ་མོང་རྒྱས་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡི་ནུས་པས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པས་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དག་གི་ངོར་ཡང་འགྲུབ་ནུས་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ནོར་བུ་ཉི་ཟླ་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྤོབས་དྲི་མེད་འོད་མཛད་པ། །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ། ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་གི་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་བཟུང་ནས་ཞེ་འདོད་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་རྩོད༷་པ་དོར༷་བར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། ལུང་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་དེ༷་ཚེ༷་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་དག་ཏུ་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོར་བ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་འཐད་མི་འཐད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
20-374a
རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་འདི༷་ནི་ལུང་གང་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པའི་ཐབ༷ས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ཏེ༷། གཞན་དུ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་འགལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་ཡོད་ན་གཉིས་ག་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཡིན་མི་སྲིད་པས་ན་དཔྱད་པས་མ་དག་པ་དེ་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ནི་ལུང་ཉིད་ལུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་སོ་སོའི་ལུང་ཡོ༷ད་ཀྱང༷་ལུང་དེ་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལ༷ག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་འགལ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འཐད་དོ། །
第三清净经立
གཉིས་པ་ལ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །
唯有极隐蔽需经立
དང་པོ། འོ་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞིང་། ལུང་གིས་གནོད་ན་མི་འགྲུབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ༷་ལྟར༷་ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ༷་དང་པོ་གཉི༷ས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་རྣམ༷་པར་དག༷་ན༷་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ༷་ནི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡོ༷ངས་སུ་འཛི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པའི༷་དུས༷་ཡིན་ལ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་བཅོས་དེས༷་གྲུབ༷་པའི་དོ༷ན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ད༷ང་ནི༷་འག༷ལ་བ༷ར་སེ༷མས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འགལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་གནས་མིན་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，对于那些最初仅靠自力无法进行彻底考察的人，依靠正确经典的显现而生起无错比量后，对于比量能判定的内容，应由比量自身考察而不需要经典证明，更何况与比量相违的经典不能作为证成手段。因此，对于细微的无常和无我等能被比量成立的内容，当通过修习正确经典而智慧增长时，凭借自己的智力通过事势力的理由证成，就能在不承认该经典的对方面前也能成立。如怙主弥勒所说："如同依靠灯、闪电、宝石、日月，具眼者得以观看，同样，依靠无垢发光的能仁法语，这真实义得以详说。"这与此理相同。
第二，若有人说："若不依赖经典，则持不同经典立场，因各自意欲不同而放弃争论"，回答：在考察经义时，并未承许经典为能立和能害，所以不会放弃争论，因为是从事势力理由的角度争论某义是否合理。这种用事势力理由考察经典所说义理的做法，是承认哪部经典对极为隐蔽所量是不欺诳的正确经典的方法。否则，若有如说有前后世和无前后世这样相互矛盾内容的两部经典，不可能二者都是不欺诳的经典，因此经过考察，不清净的是似经典而非真经典，不应承认为正确经典。考察是承认经典为经典的方法，因此对比量对境用事势力理由考察，此时虽有各自的经典，但那经典不成为当时能立的支分，若成为支分，比量将不起作用，一切矛盾义都将成立，这是不合理的。
第三清净经立
第二分为：唯有极隐蔽需经立，其他则有太过过失。
唯有极隐蔽需经立
第一，那么，什么是应依靠经典了解，若被经典损害就无法成立的呢？如是用理由善加考察经义后，对前二所量的一切教说断除疑惑，见到这样的道理，那时就是由信任而愿意完全接受该论著的时候，此时若与这样的论著相违，就会被论著所损害。因为对于由正确论著所成立的义理，不应想与该论著相违，若相违，则因自己的心识颠倒而得不到正确处所。
;


 །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
20-374b
རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགལ་ན་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི་ལུང་གིས་གནོད་ཅེས་བརྗོད་མི་དགོས་ལ་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་པ༷ར་ནི༷་དཔྱོད་པ་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ཤིན་ལྐོག་གི་དོན་གཞལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལེ༷ན་པ༷་ནི༷་རི༷གས་པ་དང་ལྡན༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་འོས་ལ། རང་གི་རིགས་པས་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གསུམ་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་དེ༷ར་ཡ༷ང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོ༷ས་དངོས་ད༷ང་ནི༷། ཡང་ན་དེའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་གི་ཆོས་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་འགོད་པ་སྤང༷་བ༷ར་བྱ༷་ཡི༷་གཞ༷ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མི༷ན་ཏེ༷། ཡིན་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་དཔྱད་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ༷། །དཔེར་ན་མགོན་པོ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་བཟུང་ཞིང་དད་འདུན་བསྐྱེད་ན་ཞིང་དེར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན། ཞིང་དེ་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་
20-375a
འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་གནོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་དེ་འགལ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མ་ནུས་ན་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་སྐྱེས་པས་ལུང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དེར་སྐྱེས་ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པ་དང་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།

这也就是现量和比量对前两种所量的领域，该论著也不与之相违，所以如果与这样的论著相违，就会被理由损害而已，不必说被经典损害。至于第三所量，当考察转向它，即在对它进行考察的场合，由于现量比量的量无法证成，对于极为隐蔽义的衡量，接受正确的论著是合理的。对于来世之义如因果取舍的教授等，不适合置之不理，而自己理由无法判定的内容，除了依靠正确经典别无他法。
如是依靠经典考察第三所量的场合中，也应当避免提出损害当前所立法本身或其不可分离的相关法的立宗和因，而非对与当前所立无关的内容考察是否相违，因为若如此考察，将导致无穷尽之过失，因为经典内容极难尽得，若要将所有内容记在心中后考察，就会太过了。
例如，当用"持念怙主无量光佛名号并生起信心愿望就能往生彼国"的经典来证明"凡夫人也能死后立即往生彼国"时，若认为"彼国中都说是一生补处"这样的经典会损害所立法，或者认为其他经典会损害"获得圣道必须先经过积累无数资粮的胜解行道"这种不可分离的关系，就是经典妨碍该所立成立的障碍。如果无法证明所说的这些经典与当前经典不相违，就因经典损害而不能证成凡夫往生极乐的经典证明。
然而，虽然说所有往生极乐者都是一生补处，但凡夫人命终后立即往生彼国并不损害经义，因为往生彼国后必定是一生补处，就像北俱卢洲人寿命确定为千年，死后必定生于三恶趣一样。


 །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དབང་པོའི་དྲུང་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཇལ་བ་ན་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞིང་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་རིམ་སྦྱོང་སྔོན་དུ་སོང་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འདིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པར་མཛད་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤངས་པ་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་ཐུང་ངུས་འབྲས་བུ་རྙེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དུས་ཐུང་ངུས་རྫོགས་ནུས་པར་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
20-375b
འཇུག་ལ། ལུང་རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་གནོད་པའམ། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པའང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུས་བདེ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ་འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་མང་པོར་འགྱུར་ངེས་སོ་ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ལུང་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ལུང་གིས་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་གནས་གསུམ་པ་ལུང་གིས་གཞལ་ཀྱང་ལུང་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་མི་གནོད་དངོས་སྟོབས་ལ་རག་ལས་པས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བློ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །
除此甚过
གཉིས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དཔྱད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་དགོས་དང་། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱར་དགོས་སྐྱོན་བརྗོད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་ལ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དཔྱ༷ད་པ༷་ཀུན༷་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དག༷་བཟུང༷་ནས་དཔྱོ༷ད་དགོས་སོ་ཞེས༷་པའི་ལུག༷ས་འདི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བྱས༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་གནག་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་དུ༷་བ་མཐོང་བས་མེ༷་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི༷་རྟོག༷ས་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་དུ་བས་མེ་རྟོགས་
20-376a
པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ལོ།

在那里，当面见坐在菩提树下的如来时，获得陀罗尼和三昧的殊胜功德，获得远离尘垢的法眼。往生那国土不需要因位胜解行阶段的渐次修习作为先决条件，因为依靠如来愿力之力，在临终时见到佛陀的光明，甚至怀疑者也会暂时在莲花苞中，有五百年不能见佛的障碍，这一说法排除了"唯有获得圣道后才能往生"的疑虑。此外，除了舍弃正法和造作五无间罪者之外，由特别指明的例外可知，通过佛陀不可思议的威力，就像通过密咒行为在短时间内能获得果位一样，胜解行位也能在短时间内圆满，这是由经典自身所证成，不能以比量推理论证其不可能性。就像依靠经典本身，也不能证成损害直接所立或不可分离的其他义理一样，以此为例，应当理解经典如何证成所立的方式。
同样地，对于经中所说"以微小供养物献给佛陀能成就广大安乐果"等情形，由于无法证明经典会损害此义，因此这样成立。而对于"礼拜者必定会成为众多转轮圣王"这种经典证成方式，因为经中说"若善根不被违缘摧毁，则会如是成就"，所以无法证成绝对必然性，像这样，在依靠经典考察时，如经典所损害的承许等，若详细区分，虽然第三所量由经典衡量，但经义是否被经典损害取决于事势力，只有具有极细微智慧者才能了解。
除此甚过
第二，如非如是而成太过分为：一切考察皆需经典和特殊所立需经过失。
第一，除了对极隐蔽义考察需依赖经典外，不需要在一切处依赖经典，若非如此而说"一切考察都需持经典来考察"这种论点，有什么理由？没有任何理由。如果确实如此必要，那就成了无宗派，即连宗派名称都不知道的牧女等人，见到烟也不能了知有火，因为已经承许无经典就不能进行考察。如果这样，由烟知火不欺的事实就被外在现量所违背。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཞན་ཡང་སྒྲ༷་ཡང༷་རྟག༷་པ༷་ཉིད༷་ཡི༷ན་པ༷ར་བཞེད་པ་ཅན་དེ་དག་གིས་ཅི་ལྟར་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ལས་ལ༷ས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་སྤྱི་གཙོ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྤྱི་གཙོ་ཡང་མི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་རྣམ་པར་གསལ་བའི་ངོ་བོ་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་རྟོགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ལུང་མེད་པར་དཔྱད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་གང་ཞིག་ལ་སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་འདི་མེད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་གྱི། སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་སུ་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར།
别立所立需经过
གཉིས་པ་ལ། སྐྱོན་བརྗོད་དང་། དེའི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷་ལུང་དངོས་སུ་དགོས་ཞེས་པ་མི་འདོད་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་གི་ལུགས་ལ་ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ནའི་དོན་མ་ཡིན་པའང་ཁྱེ༷ད་ཅ༷ག་གི༷་ལུགས༷་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་ཡི༷ན་པ༷་ཉིད་ལུང་ལས་རྟོག༷ས་པ༷ར་བྱ་དགོས་པ་འདི༷་ཅི༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། ལུང་ལས་རྟོགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡང་མེད་ཅིང་། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལུང་ལ་མ་བརྟེན་པར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་རྟགས་སུ་གཟུང་དུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མེད་པས་ཡི་རངས་ནས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་བྱས་པས་ཞེ་འདོད་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་བརྗོད་པར་ཟད་དོ།;
སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ
20-376b
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་བརྗོད་དང་། རིགས་པ་དང་འགལ་བར་བསྟན། །
说依教不违前
དང་པོ། འོ༷་ན་དོན་གང་ཡང་རྒོལ་བའི་ལུང་ནས་བཤད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབ་དགོས་ན། སྒྲ་ནི་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སོགས་ལའང་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཅི་ལྟར་ནུས་ཞེ་ན། འདི་མི་འགལ་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་རྟགས་དང་རྒྱུའི་བློ་སྔོན་བཏང་ནས་རྩོམ་པ་དང་མི་འདྲ་བར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ལས་རང་དབང་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་མཁས་པའི་ཚིག་མེད་པར་བླུན་པོ་དག་ལའང་འགྲུབ་པ་མཐོང་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག་ནི་ཚིག་ཙམ་བསྟན་པས་མི་འགྲུབ་པར་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་དབང་གིས་ངེས་པ་བརྙེད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། སྔར་གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་དོན་ཁོ་ནར་ལུང་ལ་ལྟོས་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ལུང་ཡོད་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་། སྐབས་འདིར་ལུང་ལས་བཤད་ཅེས་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གཞུག་དགོས་སོ་ཞེས་པ་མི་འགལ་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུ་ཚོགས་སུ་ལུང་ཡང་དག་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ་ལུང་ལས་བཤད་ཅེས་ལུང་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པའི་ཚེ་ཤིན་ལྐོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་ལ་ལར་ལུང་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་ནུས་ཞེས་དོན་ཡིན་ནོ།;
༼ གཉིས་པ་ལ། ། འགལ་མང་བསྟན་དང་འགལ་ལེན་བཀག །


 །དེས་ན་ལུང་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་རེང༷་བུར༷་ཏེ་ལུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྐྱེས༷་པར་གྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་མོད། ཕྱིས་ལུང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལུང་དེ་ཤེས་པའི་ལེགས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་མ་ཤེས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཚད་མས་མ༷་མཐོ༷ང་ལ༷། དེ་ལྟར་ལུང་འདོར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་རང་གིར་ཞེན་ནས་བདག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ངོ་སྙམ་དུ་གཏོང་པའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ༷་མཐ༷འ་ངན་པ་མི༷་བཟ༷ད་པའི་གདོ༷ན་ལྟ་བུས་རྒྱུད་བརླམས་ཤིང་སྤང་བར་དཀའ་བ་འདི༷་ནི༷་ཀྱེ༷་མ༷་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡི༷ས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བགོ༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཆད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་བརྣག་བར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཐ་མལ་གྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་ལུང་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱའི་དཔེ༷་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དེ་རང་སྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྟགས་གཅིག་པུ་དེ་ཉི༷ད་ལ༷་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནུས་པ༷་ཡིན་ན་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར༷་གྱི་གཞན་དུ་ན་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐབས་སུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལུང་ཡང་དག་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ན་རྟགས་ཆོས་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་ཅིང་བསྟན་དགོས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་འདོད་དང་བསྟུན་པའི་
20-376b
ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཆོས་སུ་བཞག་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་དང་མི་འགལ་བར་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེ་ལ་བསྟན་དགོས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་འགྲུབ་པ་ལའང་མཐའ་ཐུག་པའི་ཚད་རྙེད་དཀའ་བས་འདི༷་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི་ལུ༷གས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་མིན་པའི་རྣམ་བཞག་ཡི༷ན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་སོགས་གཞན་ནི༷་རྟགས་དེས་མ༷་གྲུབ་པའམ་བཟློག་པ༷ས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ར་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། གཞུ་མེད་ན་མདའ་འཕེན་པ་ཤོལ་གྱི་འཕང་མེད་པས་དེ་ཤོལ་བར་སྨྲ་ནུས་སམ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་ན༷་རྟགས་དེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྒྲུ༷བ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་འབྲེལ་མེད་གཞན་དང་འགལ་བས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་སྐྱོན༷་ལྡ༷ན་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་པ་མི་སེལ་བར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྨྲ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཇི་སྙེད་དག་ནི༷་མ༷་ལུས༷་པ༷་དཔེ༷ར་བླ༷ངས་ཏེ་བཟུང་བ་དང་བསྟན་པ་མེ༷ད་པ༷་ཁོ་ན༷ར་ནི༷། སྐྱེ༷་བོ༷ས་གཞན་དག་གི་ཚི༷ག་སྨྲ་བ་དང༷་དུད་པ་སོ༷གས་ལ༷ས་ཕ་རོལ་སེ༷མས་དང་ལྡ༷ན་པ་དང་མེ༷་སོ༷གས་རྟགས་ལས་རྗེ༷ས་སུ་དཔོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བསྙོན་འདིང་པར་ནུས་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ།

因此，由于经典和人之间没有自然的联系，所以人是独自的，即未与经典相联而单独出生。虽然生来就没有与经典的联系，但后来未能以量见到持经的因即了解经典的功德和不了解的过失。这样，在没有任何不能舍弃经典的理由的情况下，由于执著而不自主地认为"这是我方的经典"，被颠倒的恶劣宗派如难忍的鬼怪所控制而难以舍弃，唉！是谁将这种行为分配到你的相续中的呢？这对你来说成为难以忍受的惩罚性业力。
第二，若有人说："虽然对普通考察不需要持经，但当宣说宗派的学者承许所立时，若能显示所举所立例子中，该论著将其所立全部性质都证成的那个唯一标志没有相违的方式，就成为正确的能立，否则就不顾自方而成为任何邪说或似能立。"回答：对于场合中通过事势力正确成立的内容，不必考察是否与经典相违，即使通过事势力成立，若说与之相违，那么这样的经典就不是正确的经典。因此，在以理由为主而考察的场合，应考察和显示标志与性质之间的不可分离关系，而不是依据人的希求，将一个有法的性质划分，因为无法确定其界限，若必须在例子中显示"如是不与经典所有义理相违"，则即使对标志成立一个所立，也难找到最终标准，这种能立就是超世间的体系，即在世间不存在的安立。
就像依靠标志了解义理时，只考察标志与性质的关系是否成立，在那能立的场合中，与之无关的其他性质如虚空属性等未被该标志所成立或被否定，怎么会导致当前所立不成立呢？若没有弓，能否因为没有扳机而说停止射箭？若像所作对无常那样，是通过事势力成立的，则该标志能成立该所立，被称为正确的能立，怎么能因为与无关的其他事物相违而说该能立标志有过失呢？谁能说水因为与火相违而不能消除人的口渴？这种言说是可笑的。
如是，对于属于有法自身的所有性质分类，无需一一例举和说明，人们从他人的言语和烟等标志，无错地推知他人有心和有火等，谁能否认这一点？通过事势力成立的不需要依赖其他。
;
;


 །
故此违即能立因
གཉིས་པ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་དང་འགལ་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་པ་ལ། ལུང་འགལ་ཡང་རྗེས་དཔག་མི་ལྡོག །དེས་ན་དེ་འགལ་སྨྲས་སྐྱོན་མིན། །
违经然比量不还
དང་པོ། རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ་བས་ན༷་ར༷ང་
20-377a
བཞི༷ན་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང༷་། རྒྱུ༷་མེ་ལྟ་བུ་དག་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྟགས་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའི་དོན༷་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འག༷འ་ཡི༷་ཞེ་འདོད་ཀྱི་སྨྲ་བ༷་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། དུ་བ་གྲོག་མཁར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་དེས་རང་གི་འབྲེལ་ཡུལ་འགྲུབ་ནུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ནམ་ཡང་ལྡོག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མེ་གྲང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཚ་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ༷་ནི༷་འདོ༷ད་པ༷འི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཡི༷་དོ༷ན་ད༷ང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི་རྒོལ་བ་དེས་གཞ༷ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ད༷ག་ལའང་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པར༷་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལག་ན་ཐོགས་པས་མུན་ཁང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
故而说违彼无过
གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་བརྗོད་དང་དེར་རྩོད་སྤང་
说正理
དང་པོ། སྔར་ལུང་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་བརྗོད་པས་ན་རྒོལ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དོན་ཕལ་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་དེ་ནི་བརྗོ༷ད་ད༷མ་མ༷་བརྗོད་ཀྱང༷་རུང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འག༷ལ་བ་ཡིན་ན༷་རྒོ༷ལ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི༷ར་ཉེས་པ་ཅི༷་བྱས༷་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དེས༷་བརྗོ༷ད་པའི་ཉེས༷་པ༷ས་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ༷་ནི༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་གསར་དུ་སྐྱེས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། ངོ་བོས་གནོད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བརྗོད་མི་རིགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་པོ་དེས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཤེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དེ་བུས་ཕ་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ༷་ན། གལ༷་དེ༷་ལུང་དོན་ལ་གནོད་པའི་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བས་མ༷་བརྗོ༷ད་ན༷་གཏན་ཚིགས་དེ༷་ནི་ཅི༷་
20-377b
བསྟན་བཅོས་ལ་གནོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ན༷མ། མིན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཡིན་ན་རྒོལ་བ་དེ་མི༷་རི༷གས་པ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དོན་ལ་གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་ན་ཅི༷ས་ན༷་རྒོལ་བ་དེ་སྐྱོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། མ་གྲུབ་བརྗོད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྤང་། །
说不成立然此不等同
དང་པོ། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པའང་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་རྟགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟར་སྣང་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་བརྗོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། གཏན༷་ཚི༷གས་ལྟར་སྣང༷་རང་གི་ངོ་བོས་ལྟར་སྣང་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད། གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་འདོ༷ད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་དོན༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ་བརྗོ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་པོའི་བློ་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ན༷་ཡང་། ལུང་གཞན་དང་འགལ་ཀྱང་རུང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་ཚུལ་འདི༷ར་རྒོལ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ།

故此违即能立因
违经然比量不还
第一，对于不错乱地能证成自己所立的如自性无常和如火为因等的标志，如所作性和烟等，以事物之义来证成时，虽然会违害某些与事物实际状况相违的宗派所欲的主张，如"声是虚空属性"和"烟也从蚁穴产生"等，但这些标志从能证成自己相关对境的本性上绝不会退失，就像虽有人说"火是冷的"，但热性不会退失一样。已经了解该标志与所欲所立之义以不可分离的方式相关联的辩论者，为何不能通过这个标志使其他对方也了解所立呢？因为它具有通过事势力所达到的理由，就像手持灯能显示暗室中的事物一样。
故而说违彼无过
说正理
第一，若有人说："先前承许经典为量，之后又说出与该经典相违的标志，这个辩论者所为不合理"，回答：无论说或不说违害经义大部分的标志，若通过事势力该标志与论著内容相违，辩论者对此论著有什么过错呢？该标志通过辩论者陈述的过失而成为损害论著的因素，并非是新生的，因为本来就是损害性的。若说不应对所承许的论著进行完全损害，而说出与论著相违标志的人已经明显说出了对论著的损害，因此知道有损害后就不会对论著生起大欢喜，所以那辩论者有过失，如同子损毁父亲，那么，若辩论者不说那损害经义的标志，难道该标志就不会损害论著吗？若不会，则说出也不会损害；若会，则辩论者不是做了不合理的事，因为他只是如实说出事实真相，何以说辩论者有过失？这是不合理的。
遮其争
说不成立然此不等同
第一，那么，说出似标志也不是辩论者的过失，因为该标志本性就是似的，并非因为辩论者的陈述而变成那样？这不相同，因为似标志虽然本性上就是似的，但是辩论者为了向他人证成自己所欲的所立而说出，而将似能立立为能立所要证成的所立丝毫不存在，所以这种安立能立者的心有过失，而说出虽与其他经典相违但正确的标志能立，由于能证成自己的所欲，因此在此方面辩论者没有可成为过失的机会。
;


 །
遮两者皆为成
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས།
遮两者皆为成之正
དང་པོ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པས་ལུང་ནས་རྟག་པ་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་ན་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་མི་རྟག་པ་ལའང་གནོད་པས་གཉིས་ཀའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་སྨྲ་བ་སྟེ། གལ༷་ཏེ༷་བྱས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་གཟེགས་ཟན་སོགས་ཀྱི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ༷་ལ༷ར་བཤད་པའི་སྒྲ༷་རྟག་པ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་འག༷འ་ཞིག་རི༷གས་པ་མི༷ན་པར་གྲུབ་པ༷ས་ན༷་སྒྲ་མི་རྟག་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་
20-378a
རི༷གས་པར་སྨྲ༷་བ༷་གཞ༷ན་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་འགོ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས་བྱ༷་བ༷་རྒྱལ༷་རི༷གས་ངན་པའི་ལུ༷གས་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཁ་ཅིག །མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་ནས་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ༷་ལ༷འང་ཆད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོ༷ན་ཀུན་མཚུང༷ས་པ༷ར་བྱས་ནས༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུས་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་སོ་སོའི་ལུང་གི་དོན་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་། དངོས་སྟོབས་མེད་པར་ལུང་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ལུང་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟོབས་མི་མཉམ་པ་ཚིག་ཙམ་ལ༷་མེད་ཅིང་། ལུང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་བཤད་ཚད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས༷་ན༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྣ༷མ་པར་གཞ༷ག་པ་འདི༷་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྙེད་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
其因
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ༷ན་བརྒྱུད་མར་བཀ༷ག །དང་པོ༷། ལུང་དོན་ཁེགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་དང་མི་རྟག་སོ་སོར་གཞི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཕལ་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་བོ་སྔོན་རབས་པ་དག་གི་ལུང་གི་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་འདོད་པར་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་འགལ༷་བ་དག་གཞི་མཐུན་དུ་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན༷་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་
20-378b
པས་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་ལུང་ལས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མི་ངེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཞེ་འདོད་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་གཞིར་བཞག་ཏུ་རློམས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྨྲ་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དང་འག༷ལ་ངེ༷ས་པ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང་། སྒྲ་རྟག་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར༷་ནི༷་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་གྲུབ་པ་དེ༷་འདྲ༷་བ༷འི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ༷། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ནུས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་ལ་འགལ་བ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་འདྲའོ།

遮两者皆为成
遮两者皆为成之正
第一，有人说：如果以所作性证成声音无常而损害经中说声是常、是虚空属性的观点，那么所承许的经义也会损害无常，因此两者都不能成立。这是极不合理的言论。如果通过所作标志证成声音无常这样的正确理由，证明了如迦毗罗等某些论著中所说的声是常或是虚空属性等某些非理论，就因此阻止其他符合事物实际状况的理论，这就像是恶劣王族的做法，例如某些国王因愤怒一个行为不当的人而对许多行善的人也予以惩罚一样。
而且，将如声音这样的有法上所有经典的所有内容都视为相同，是任何人都无法说出能立标志的，因为声音常与无常等各种经义不同且众多，若无事势力而仅依经典成立，则任何经典在言词上并无不平等的力量，即使就单一经典而言，说明该有法所有性质也很困难，如前所述。因此，你的所立与能立的安立在各方面都将崩溃，因为找不到能无过失地成立所立的能立时机。
其因
第一，直接说明及多次反驳
第一，若说经义被破除而标志不成有过，则主张在相违处有不错乱量的论点怎能成为有过的能立？因为通过主张两种量在同一基础上分别成立常与无常而承许相违中有不错乱量是过失，那么此处不愿以古代杰出人士的经典已成之理为基础，而认为与之相违的也可由标志成立。回答：由于在如声音这样的单一有法上，常与无常等相违不可能同时存在，所以相违中有不错乱量在任何方面都是不可能的，因此只有通过理由正确成立的才是真实的，仅凭经典所说并不必然如此成立，因为造作者的意欲可能有错。
因此，声常等经义在事实上毫无成立，但你因自己的意欲认为那样成立，而妄自以此为基础做出不确定的论述，而像所作性这样的标志会在如声音这样的有法上损害与自己所立无常必然相违的常性，并证成声音绝非常住，而经典无法稍微证成常性，所以在以事势力证成声音无常的场合中，根本不存在这种常与无常二者皆成的相违，因为在一切方面都成立为无常，就像火的热性一样。或者说，通过事势力能对经典显示相违，但经典不能对理论证成相违，这也是表述不同但意义相同的说法。
;
Human: 请继续


 །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཀ་གཏན་ལ་འབེབས་ཟེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པའི་རྟགས་ཏེ། རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་རིགས་པས་གྲུབ་ན་དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་དེ་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་རིགས་པ་སུན་ཕྱིན་མི་ནུས་ལ། ལུང་ཕལ་གྱི་དོན་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནོད་ན་ལུང་འདོར་དགོས་ཀྱི་ལུང་གིས་གནོད་པས་རིགས་པ་འདོར་མི་རུང་སྟེ། གཤེད་བྱེད་ཤོམ་པ་སྟོན་པའི་ནད་ཡན་པ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་བསླད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་མིན་པར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱིས་
20-379a
གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ནུས་ན་དེ་དང་འགལ་ངེས་པའི་ལུང་ཁས་མི་བླང་ལ། གནས་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ལས་རིགས་པའི་འཇུག་ཡུལ་མིན་ཅིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཟབ་མོ་ལ་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་པས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པར་རྟོན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འཇུག་དགོས་ཀྱི། ཉི་ཚེ་བའི་བློ་མིག་ཁོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་འདོར་བ་ནི་སྙིགས་དུས་སུ་མང་བར་འདུག་སྟེ། དེ༷་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རློམ་པས་བསྒྱིངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འདོར་དུ་མི་རུང་སྟེ་རང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རང་གི་ལུང་ཞེས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་ཟིན་པ་དག་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ནི་རེ་ཤིག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀའ་བའི་གནས་སུ་དགོངས་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པའི་འོས་ཡིན་ན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད་མྱོང་བར་ནུས་པས་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པའོ། །གཉིས་པ། དེ༷་ད༷ག་ལས་མི་རྟག་པ་གནོ༷ད་བྱ་དང་མཁའ་ཡོན་དུ་བཤད་པ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ནི༷་མི༷ན་ཡ༷ང་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཁའ་ཡོན་བཀག་ན། 
20-379b
རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོ༷ན་བ༷སླད་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱའི་སྐབས་དང་མཁའ་ཡོན་ལྟ་བུའི་ལུང་དོན་ལ་འབྲེ༷ལ་བ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན། འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་ལུང་དོན་གྱིས་གནོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅ༷ད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་ཀྱང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དོན་དེས་གནོད་སྙམ་ནའང་། ལུང་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་བཀག་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་གཞན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ།

如是，如理论师等无正当理由承认经典，并称凭借经典确定三种所量处，这是极愚蠢的表现。对于理由能够判断的对境，若通过理由成立，就必须知道与之相违的经典不是真正的经典，经典不能完全驳倒理由；由于经典大部分内容可能受到事势力的损害，若被理由损害就必须舍弃经典，而不能因经典损害而舍弃理由，就像除去准备杀人的凶手而非被侵害的病人一样。
因此，如果不被自己的心识过失所污染，能通过正确理路适当确定前两种所量处，就不应承许与之必然相违的经典；第三所量处则需依靠正确经典而非理由行使对境，而事势力理由在深入二谛奥义时也需渐深，应随乘次第依照四依法则而究竟行持，仅凭片面见解舍弃大乘经典在浊世很常见，虽冠以大乘之名，但不能称为大乘理论家，只是自我膨胀而已。
若想："即使量能损害也不应舍弃，因为是自己的经典"，那么"自己的经典"本就不成立，只是随顺执著习气而强行趋入，理由有什么用呢？引导被宗派魔鬼控制的人入道，暂时连伟大圣者们也视为困难而置之不理，何况普通人？然而，通过如理考察大车之夫清净理路，智慧光明将逐渐增盛，从而能品尝能仁深意法甘露精华，因此通过四理正确考察而生起四依，直至乘的最终次第圆满智慧身躯，成就智慧眼。此为附带所说。
第二，有人说：在这些中，虽然无常不是所害而说为虚空属性不是能害，但若证成无常而破除虚空属性，由于玷污了自己所承许论著的内容，尽管所立场合与虚空属性等经义无关联，但会损害所立的成立。回答：若无关联的经义也能损害，则一切所立都会被各种不同经义所损害，因为经典言词就能对事势力造成障碍。若认为并非所有经义都损害，只有自己所承许的经义会损害，那么，经义的一部分如破除香臭属性等无关内容也会损害所立，因此连一个所立也不可能成立。


 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།

 །གལ་ཏེ་མཁའ་ཡོན་དང་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོ༷ད་དེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེས་ན༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ༷་ན༷། དེ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མེད་ནི་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་རྟག༷ས་སུ་བཀོད་པ་ཀུ༷ན་རང་ར༷ང་གི༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན༷་ཅན་ལྟར་སྣང་དང༷་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་དཔྱ༷ད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྐབས་འདིར་དཔྱོད་དགོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་མཁའ་ཡོན་མེ༷ད་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བ༷འི་འབྲེ༷ལ་བ༷་དེ༷་ནི༷་འདི༷ར་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་ཀྱི། མཁའ་ཡོན་ལ་གནོད་པ་འདི༷ར་ནི༷་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ལ་གནོ༷ད་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་གི་སྐྱོན༷་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་རིགས་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་ལུང་དོན་ལ་རྟགས་དེ༷་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གཞ༷ན་
20-380a
དྲི་སའི་ཡོན་ཏན་རྟགས་དེས་བཀག་པར་བྱས༷་པ་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པས་ན་དེ་འདྲའི་ལུང་དོན་ལ་གནོད་ཀྱང་རྟགས་ཡང་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཁའ་ཡོན་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་མེད་ན་གྲང་རེག་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་འདིས་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་དེ། མེ་ཚ་བར་གྲུབ་པ་ལ་གྲང་བས་གེགས་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
遮自宗许
གཉིས་པ་རང་སྡེ་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་འགོག་པའོ། །
说他宗
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། གལ༷་ཏེ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི་རང་གིས་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལས་གང་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པར་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ་ནི་སྐབས་དེར་ཡང་བ༷སྒྲུབ་བྱར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྟགས་དེ་དང་ལུང་གི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་བའི་རྟགས་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་དོ། །
破其义
གཉིས་པ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་ཐལ། །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེ་ལན་འགོག །དང་པོ། རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་ཙམ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ན། ལུགས་དེ་ལ་དཔེ༷་ད༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་མ༷་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའང་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷ར་ནི༷་
20-380b
ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བཟུང་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་དག་ནས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའང་ཡོད་པས་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是您要求的藏文直译成简体中文：
如果虚空性质与声音有关联，因为它是其法性，所以会对所立的无常性本身造成损害，[有人]这样说。[对此回答]：不是这样的，因为通过语境来[判断]所立与[因]是否有关联，是指那个因与所立之间存在若无所立则因不生的关系，因此，所有被立为因的[东西]，若对各自所立而言没有关联，就有不能成立[所立]的过失，如同似因；若有正确的关联，则具有能够成立[所立]的功德，是正确的[因]。因此，只应当考察这一点，而不必在此语境中考察其他所谓的关联。即便如此，如同无实体则无常不生起那样的虚空性质若不存在，则所立如声音就不会产生的关联，在这里并没有被量所认识。这里对虚空性质的损害，只是对如此主张的论典的损害而已，对道理的实义没有任何损害，因此，该因与论典义不相符，也类似于该因否定了他人提出的香性这一性质，所以虽然对这样的论典义有损害，但正确的因并非不能成立所立。或者，将"所立"应用于"声无常"上，则虚空性质不存在时它不会生起的[关联]是不存在的，因为它是相反方面，如同无热触时冷触不会生起的[关联]是不存在的一样。因此，这种无关联如何能损害已被量所成立的因？如同冷不能障碍已成立的火的热性一样。
遮自宗许
第二，破除自部认为论典义的一切都是语境中的所立，[分为]：陈述他方观点及破除它。
说他宗
第一，《集论》的某些注释者这样说：因为论典已被自己承认为量，所以凡是在论典中所显示和宣说的一切，在该语境中也必须作为所立，若与之相违，则该因也会破斥自己的主张，因此成为过失。这里[他们]并非认为在胜义中以论典为能立，也非认为该因必须与论典的所有意义一致，而是认为不应用与论典中所立相违的因。
破其义
第二[包括]：喻、因不成之宗；自声提及无义之宗。
喻因不成之宗
第一[包括]：提出遍计[过失]及破除其回答。第一，论者自己所欲求的当下语境的那个[内容]仅是因所要成立的，而不是要将论典中所见到的一切都作为该语境的所立，如果[如你所说]，那么按照你的系统，主张喻和因不成立也将成为立宗，因为你不仅仅把自己语境中所欲求的所立看作具备所立的完整特征，而是把论典中的所有义都执为所立。这样一来，在某些论典中所立出的不成立的喻和因也存在，那么它们也将成为所立，因为论者无论如何[都承认它们]是所立。


 །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ལ། མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་བཅབས་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ན་རྒོལ་བ་དེ་འདྲ་བ་རིགས་པར་སྨྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་པ་དག་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་། མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལའང་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་འདོད་ཡོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་སྤྱིར་འཕངས་པའི་གྲུབ་དོན་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་དགོངས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་བརྗོ༷ད་པ༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ནི་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས༷་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན༷། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོད་པའི་རི༷གས་པ༷ས་དེ་ལྟར་ཐོ༷བ་པ༷་ནི༷་ཚིག་ཙམ་ལ༷ས་ལྡོ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
20-381a
དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ན་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅེས་དོན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་གི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོར་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོས་ཁོ་ན་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི། ཁོ་ནའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་པའམ། རྣམ་ངེས་ལས་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ནའང་རིགས་པས་ཐོབ་པ་བཟློག་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་མི༷་འདོ༷ད་པས་ན་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། ད་ནི་རྒོལ་བ་རང་གི་འདོད་ཡུལ་དབང་བཙན་པར་སོང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒོལ༷་བ་རང་གིས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པའི་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་འདོད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ༷་མི༷ན་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷ས་རྟགས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཅི༷་ཞིག༷་འག༷ལ་ཏེ། རྟག༷་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདྲ་བ་ངེས་པས་སོ།

这些是您要求的藏文直译成简体中文：
[这种立场]是不能接受的。不成立的[因喻]谁也不能成立，即使是不成立的，如果隐藏其过失而用欺骗手段努力证明它，这样的辩论者怎么能算是讲道理的人？此外，虽然在无过失的论典中没有直接立不成立的喻因作为能立，但不成立的喻因在某些场合也成为论典的所诠，因此，当佛教徒针对数论师立"声音无常，因为是所作"时，这个能立对[数论师]既无成立[相违]也无已破除，且有所欲证，又是论典的意义，所以应成[您所许]辩论者把它作为立宗。如果这样，那么所立与能立的特征就会混乱。
第二，为了究竟显示如此普遍的过失会导致只有辩论者所欲求的才成为所立的道理，[作者]破除对方的回答说：如果[你说]论典中所说的内容虽是能立，但宣说为能立本身的不成立的喻因等并不[应]成为立宗，因为在宗的定义中说了"所欲求"这个词，其遮遣义已排除了这[过失]。[对此回答：]按照你的说法，由"论典中所有义都是所立"的道理所得出的结论，并不仅仅是[因]文字[的排除]。
这也[应理解为]，如果像文字的遮遣那样，唯有辩论者自己所欲求的才是所立，那么这样成立也可以；但若认为论典中的所有义都是所立，则由义理推知，也应当认为论典中所说的能立也是所立。若接受这点，有什么过失呢？[若答]认为在某些场合它是所立，[则答：]对自己语境中所立出的那些[能立]也有需要针对他人再次成立的情况，所以一切能立也都将成为所立。此处，对方不说"唯独"一词排除了能立，而说"所欲求"，这是因为："唯独"之词只能排除一个推理中的能立，但按照那种系统，不能排除论典中所说的能立；或者说，虽然《决定论》中说通过加接续词可以避免过失，[但这里]由理所得出的[过失]是无法避免的。
如果[你说]这种不成立的喻因等，辩论者不欲证明，因此不是所立。那么现在，由于辩论者自己的欲求变得具有决定性，因此，即使是论典的内容，辩论者自己在该语境中也不想要作为所立的其他法，也不是想要证明的，那么此时，因对不是所立的其他论典义的损害，怎么会与因对自己所立相违呢？正确的因不依赖论典而同样能确定自己的所立。


 །དེས་ན་སྤྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱིས་འདི་དང་འགལ་ལམ་གནོད་ཀྱང་རུང་ལྟོས་པ་མེད་དོ་སྙམ༷་པའི་རྒོལ་བ་ནི་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཀྱང་། ལུང་ནས་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
20-381b
པའི་ཚེ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ན་དོན་གཅིག་ལ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དག་ནི་མི་སྲིད་ལ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
所说无义之过
གཉིས་པ་རང་སྒྲ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ལ། ཐལ་བ་འཕེན་དང་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བ་རང་གིས་འདོད་པ་སྒེར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་ལས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན༷་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པའི་ཟུར་དུ་རང༷་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་བཅད་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བསྟན༷་བཅོས༷་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་གང་འདོ༷ད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ལ་འཇུ༷ག་གོ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པའོ་ཞེ༷་ན༷། འོ༷་ན༷་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་པའི་དོག༷ས་པ་འདི༷་རྒྱུ་ག༷ང་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་འདོད་ཀྱང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་ལ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པས་བསལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་སུ་ལ་ཡོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །
20-382a
ཅི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལ་དབང་རྣོན་དང་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབང་རྣོན་དེ༷་ནི༷་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་མེ༷ད་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེ་རང་གིས་འདོད་པས་འཛི༷ན་པ༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་བཟློག༷་པ༷ར་ནུས༷་ལ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལུང་དོན་དེ་ཚ༷ད་མ༷ས་བཀ༷ག་པ་ཤེས་པ་ན༷་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡ༷ང་གཞན་གྱི་ཚི༷ག་ཙམ་ལ༷ས་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ལུང་དེར་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒོལ་བ་རང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཡུལ་ལ་དོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་དེ༷་ད༷ག་སྔར༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་མཐ༷འ་སྔ་མ་ནི༷་ར༷ང་གི༷་འདོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འཛི༷ན་པ་ཙམ་ལས་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། དེ༷་ནི༷་ཕྱིས༷་ཀྱང༷་རང་འདོད་ན་ཇི༷་ཞི༷ག་ལྟ༷ར་གྲུབ་མཐའ་གཞ༷ན་འཛི༷ན་པ༷་ནི༷་ཅི༷ས་མི༷་ཐོ༷བ་སྟེ་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེས་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཐོག་བབས་ཀྱིས་འདོད་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལྟ་བུ་ལས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་ན་དེ་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། དོགས་པ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངག་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སྦྱར་བས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་ཞེ་འདོད་མེད་ཀྱང་གཞ༷ན་ངོར་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའང་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྩེད་མོར་འགྱུར་གྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་རྩོད་པ་མིན་ལ། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུའང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་ན་རང་གིས་མི་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

以下是您要求的藏文直译成简体中文：
因此，一般而言，认为"我已经承认这部论典是量，与此相违或损害都没有关系"的辩论者是完全错误的，这样做极其不适当。但当以胜义力证明论典所说的任何意义时，只需通过理性考察因与所立的关系并很好地确立它，仅凭这点就能成立那个所立，而不依赖论典意义。如此成立时，正确的论典不可能对同一义理前后相互矛盾地宣说。至于为了适应所化机的理解次第而宣说，从而导致了了义不了义论典义看似相互矛盾的那些情况，应当了解它们通过所依基、意趣、直接损害的方式并无矛盾，最终义的趣入方式已由诸大车轨师确立。
所说无义之过
第二，[关于]"自声"提及无意义，[分为]：提出遍计[过失]及破除解释过失[的尝试]。第一，即使在以胜义力考察的场合，也是论典的一切意义都是宗，而辩论者自己单独选定的所欲求仅仅是宗的定义以外的含义，因此，在宗的定义中提及"自己"这个词也将成为无义，因为没有任何遮遣[的作用]。第二，[若答：]这不是无义，因为"自己"一词是指排除论典中自己所不欲求的，而指向所欲求并接受的义，[我们回答：]那么，这种"是否由自己欲求而趣入"的怀疑从何而来？论典无论所求何物，都必然由辩论者自己趣入，所以"自己欲求"一语所要排除的怀疑，有谁会产生呢？[这是]不可能的。
究竟如何依欲求趣入论典？在利根和钝根两者中，首先，利根者如果了知论典所说的义未被量所否定，有什么理由能阻止他们依自己的欲求接受那部论典？如果知道论典义被量所否定，即使知道这一点，又有什么理由仅仅因为他人的话语而相信那部论典并趣入呢？[这是不会发生的]，因此，不可能对辩论者自己不接受的所欲求对象产生怀疑。那些钝根辩论者以前也只是仅仅依自己的欲求执持前一种宗派，而没有通过理性获得确定的理由；既然如此，他们后来若欲求，又怎么不能执持其他宗派呢？因为只取决于仅仅的欲求。因此，不由自己欲求而必须强制接受的，就像国王的命令，但在宗派语境中的所立不可能存在这种情况，那么就更不可能产生怀疑；若无怀疑，在定义的部分加上没有遮遣语言果效的内容有什么用？这将成为无义。如果[你说]虽然自己没有真正的欲求，但也有为了他人而执持他人宗派的情况，[我们回答：]那种情况只是为了激发对方而成为游戏，不是以胜义力如理辩论；即使在那种场合，被自己作为所立而承认的那个就是所立，所以在那种情况下也不会成为自己所不欲求的。


 །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ལུང་དོན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་འདོ༷ད་ཡུལ་ལ་གནོ༷ད་པ་མེད་པར་ཤེས་
20-382b
པ་ད༷ང་། ལུང་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་དོན་གྱིས་བསྟ༷ན་པ༷ས་ན༷་ལུང་དོན་མཐའ་དག་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ལོ༷ག་པ༷ར་རྟོག༷་པ༷་ཡོད་པ་དེ་དག་བས༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པར་མཛ༷ད་དོ༷། །
能诠非理破他宗
གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་དང་དེ་སུན་འབྱིན། །
说所立
དང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་སོགས་གཞུང༷་ལུ༷གས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་བྱས༷་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དག༷་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡོ༷ངས་སུ༷་སྤ༷ངས་ན༷ས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ར༷བ་ཏུ་གྲ༷གས་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ད༷ག་ནི༷་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་གཞ༷ན་ཁ་ཅིག་ནི༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། མི་འཐད་པ་ཡི་གནོད་པ་བསྟན། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་བཀག །
说非理之过
དང་པོ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དཔྱ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རབ༷་ཏུ་གྲ༷གས་པའི་རྟེ༷ན་ཆོས་ཅན་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ཏེ༷་གཞི་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཟིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། གནག་རྫི་མོའི་བར་དུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལའང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་རང་ར༷ང་སོ་སོའི་འདོ༷ད་པ་མི་འདྲ་བས་བ༷རྟགས་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་རྩོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །མདོར་ན་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ཆོས་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་འདོད་འཇུག་དགོས་པས་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་དོན་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་རབ་གྲགས་
20-383a
ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ནི་སོ་སོར་ཆད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་སོགས་སུ་འགོད་མི་སྲིད་ཅིང་། མི་མཐུན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ཏེ་མི་རྩོད་ན་ཞེ་འདོད་མཐུན་པ་དག་རྩོད་པ་མི་སྲིད་པས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །
其所答破各别
གཉིས་པ་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་ཆོས་ཅན་དང་། །མ་གྲུབ་རང་མཚན་སེལ་ལན་དགག །
量立有法相违破
དང་པོ། ཅི༷་སྟེ༷་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དེ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ༷་ཟིན་པར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ས་གཉིས་ཀར་གྲགས་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡན་གར་བ་ཙམ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་མི༷ན་པར་བརྗོ༷ད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་ལའང་གྲུབ་ཟིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ་ཞེས་དང་། ཚིག་ཕྲ༷ད་ཉིད་དམ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གྲུབ་ཟི༷ན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ༷་རྟོ༷གས་ནུས་པས་དེ་རྟོགས་བཞིན་སླར་ཡང་དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

以下是您要求的藏文直译成简体中文：
总结
第三，总结[上述内容]：通过理解与语境所立无关的其他论典义受损害并不损害语境的所欲求；理解虽然承认了论典，但该论典的所有义并非都是该语境中的所立；[若是所立]就会由义显示无穷尽的所立；为了排除那些认为论典所有义都是语境所立的错误见解，因此在《集论》中宣说宗的定义的这一语境中提及了"自己"一词。
能诠非理破他宗
第二，破除对"自己"之词意义的其他主张，[分为]：说所立及破斥它。
说所立
第一，《集论》的某些其他注释者说："自己"一词的意思是指：放弃以外道和内道等不同派别所作的特性为所诠，而取双方辩论者都极为共许的有法。
说非理之过
第一，由于双方辩论者考察同一有法的语境本身，仅凭这点，对双方共同极为共许的所依有法就已由义成立，因为已知不成立的[有法]没人会考察其特性，而且对于连牧牛女都知道并已成立的事物也无争议。既然如此，极为共许且已成立的有法是宗，而对于由各自不同欲求所思维特性所限定的事物没有争论，所以不作为所立。总之，单独的有法本身不是所立，[但]它必须由某法限定而成为所欲了知的[对象]，因此，所欲了知的有法或总义不被因执为所立，怎能执仅是极为共许的有法为所立呢？因为无需证明；而且已承认各自的欲求都分别限定不是所立，[如果是所立]则不可能立出"无常声是有法，无常，..."等[命题]；若不以不同欲求为所立而争论，则相同欲求者也不可能争论，那么争论语境中的宗是什么就无法确定。
其所答破各别
第二，[分为]：量立有法相违破；未成自相遮答破。
量立有法相违破
第一，如果[你说]提及"自己"是为了表明所立宗的内容已被量所成立，从而说明仅仅单独的双方共许有法不是所立，因为[所立]是要新证明给对方的，所以"自己"一词也排除了对方已成立的有法。[我们回答：]不是这样，因为[术语]"所立自体"和接续词或"唯独"一词的表述，即所说的"唯独显示自体"这一点，已足以了知"已成立的不是所立"，在已了知这点的情况下，又为此目的而提及"自己"一词将成为无果。


 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།

 །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲུབ་ཟིན་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྔར་ནས་གྲུབ༷་ཟིན་པ་དང༷་། སྒྲུབ༷་པར་བྱེད་པ༷འི་ངོ༷་བོར༷་ནི༷་བསྟན་པ་དག༷་ཀྱང་ནི༷་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཡི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གཞན་ལ་བསྟན༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ངོ་བོ་དང་ཚིག༷་ཕྲད་གཉིས་པོ་འདི༷་སྨས༷་པ་ནི༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་འབྲ༷ས་བུ་ལྡན༷་པར་འགྱུར༷་པ་ཡིན་ནོ། །
未立自相相违破
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གཅོད་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་དང་། །དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་
20-383b
བཅད་སོ་སོར་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤྱི༷་ཡི༷་ནི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་རང་མཚན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་མ་བསྟན་ཀྱང༷་ཕྱོག༷ས་ཙམ་ལ༷་ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་འག༷ལ་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་ཅིང་བློ་ངོར་གྲུབ་བསལ་མེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ག༷ལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་བྱས༷་ན་དེ༷་ལ༷ས་སྐྱོན་ཅི༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་རང་མཚན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ནི་སྒྲུབ་མི༷་ནུས༷་སོ་ཞེ་ན། ཅི༷་ཕྱིར༷་མི་ནུས་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་པའི་ཚེ་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དཔེ་ལ་རྗེ༷ས་འགྲོ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྐྱོན་མི༷ན་ན༷མ། ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི༷་མ༷་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་རང་ལ་ལྟོས༷་པ༷་ནི་ཕྱོགས༷་ཀྱི་སྐྱོན༷་དུ་འདོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེས་ཕྱོགས་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་ནའ༷ང་གཏན་ཚི༷གས་དང་དཔེ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཉེས༷་པ༷་ཡ༷ང་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་དེ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོག༷ས་ལ༷་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ངོར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཙ༷མ་ད༷ང་འབྲེལ་བ༷་ཡི་སྐྱོན་གང་ཡོད་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་དུ་
20-384a
འདོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་ཏེ༷། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་མངོ༷ན་སུམ༷་དང་འགལ་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འག༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་སོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི༷ན་ནོ། །འདི་སྐོར་ཕྱོགས་སྔས་སྦྱིར་རང་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་སྟེ་ཅུང་མི་བདེའོ། །
说宗相摄略
གསུམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བསྡུའི་དགོས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། རྣམ་བཅད་དབང་གིས་ལྔ་རུ་བསྟན། །ཡོངས་གཅོད་དུ་ནི་གཅིག་བསྟན་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
直译
以下是对藏文文本的中文直译：
为了判断自己的音声是否已经成立，如果不想这样做，那么会有一种怀疑：是否存在某个所要成立的东西已经成立了，以及被指示为能够成立的本体的[那些]？如果有这种怀疑，那么说"向他人指示为所成立[的事物]"这一本体和这两个语助词，就会产生遮遣的结果。
未立自相相违破
关于第二点：分别遮遣语声是无意义的，而且那样的过失也不是命题的过失。首先，说"所成立的自身本体"是为了排除主要[原因]等未成立的自相是所成立的意思，那么在这方面也有各种分别
20-383b
如果[有人]说[这是为了]区分[各种类型]，那么由于阿阇黎已经解释了所有的推理都是以共相为对象，在这解释命题定义的场合，即使没有明确说明"没有自相不是所成立的"，对于仅仅是命题而言也没有不周遍或过度周遍的任何矛盾。这是因为这样的论断是可能的，而且在心识中也有成立无有遮破的。
第二，如果问：假设将主要[原因]这样未成立的所依作为所成立的对象，那么有什么过失呢？[对方回答说：]凡是自相未被量所成立的，就不能被证明。如果[我们]问：为什么不能？[对方回答说：]因为当把它当作所依时，无论安立什么证因，在喻例上都没有周遍。[我们回答说：]没有周遍等这些不是证明手段本身的过失吗？后者，即证明手段的喻例和因相依赖于自身，不被认为是命题的过失，因为命题的过失是相对于命题本身而确立的。
如果[对方]认为证明手段有过失使命题无法成立，所以是命题的过失，那么即使在这种情况下，因相和喻例等的过失也会成为命题的过失，因为所有这些有过失的证明手段都不能证明论断，因此它们的过失会损害命题。因此，对于正理派来说，当立论"声音是无常的，因为是所量故"时，声音无常将不是正确的所成立，因为应该承认不确定因相的过失使命题有过失。
因此，命题不依赖后面部分的过失，而是只与论断本身的本质
20-384a
相关的过失被认为是命题的过失，而非其他证明手段的过失，因为它们不是命题的过失。例如，仅仅从立为所成立的论断开始，不依赖于证明手段就成为过失的情况，就像"声音不是所闻"这一命题违背现量，以及"等等"[这个词]表示像"我的母亲是石女"这样自相矛盾的话语，这些在仅仅作为论断时就成为过失。
关于这一点，前论者普遍解释为为了理解自相不是所成立而说"自身"这个词是不合理的，但这种解释似乎不太妥当。
说宗相摄略
关于第三点命题定义的分类和归纳的目的：有直接[说明]和回答争论两部分。
正行
首先：由于分别遮遣的作用而说明五种[命题]，而在肯定确定中则说明一种。


 །
说否定有五
དང་པོ། རྒྱུ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་ཧེ་ཏུའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དང་སོགས་སྒྲས་དཔེ་ཡང་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་གི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ལྟོས་པའི་བས༷ལ་བྱ༷་སྟེ་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཕྱོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བ་མ༷་ཁྱབ༷་པ་ད༷ང་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་ད༷ག་ནི༷་སྤ༷ང་བ༷འི་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ར༷ང་ཉི༷ད་དང་ཚི༷ག་ཕྲ༷ད་དང་ངོ༷་བོ༷འི་སྒྲ༷་དང་མ༷་བས༷ལ་བ༷་དང༷་བཅས་པ༷་བཞི་པོ་དག༷་ནི་ལྡོ༷ག་པ༷་ཁྱབ་ཆེས་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཕྱོགས་མིན་པ་གཞན་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་ཡུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་སེལ་ཏོ། །འདོ༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷ས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ༷་ཁྱབ༷་པ་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྐབས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་
20-384b
མིན་ནམ་སྙམ་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
说肯定有一
གཉིས་པ་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པའི་སྒོར། བསྒྲུབ༷་བྱར༷་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁས་བླང༷ས་པའམ། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་མཚན་ཉིད་འདི་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྔ་པོ་ཇི་ལྟར་ཚང་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན་ཏེ། བསལ་བྱ་ལྔ་གང་རུང་ཡོད་པ་དེ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་རྒོལ་བ་མཁས་པས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཕྱོག༷ས་སུ་རུང་བ་ཉིད་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཅེ་ན། སྒྲ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མས་བས༷ལ་བ་ཡི་དམ་བཅའ་ལ་ནི་གནོ༷ད་བྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ད༷ང་། ལྷག༷་མ༷་གྲུབ་ཟིན་སོགས་བཞི་ལ༷་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་འཇུག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་སླར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ལ་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་བའི་དོན་མེད་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་འདོད་ཡུལ་མིན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་རྒོལ་བ་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་ལྔར་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་
20-385a
གནད་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་རྨོངས་པ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ནི་དོན་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་རྣམ་བཅད་ཤིན་ཏུ་མང་དགོས་པར་མངོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཞག་ཀྱང་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།

直译
说否定有五
首先，"因"（རྒྱུ）是指推理，梵语 hetu 一词通常指因，根据上下文也被翻译为推理，因为它是使所成立的事物被理解的原因。因此，"等等"一词包括推理和喻例，这样，不依赖于证明手段诸支分的特征、需要排除的过失，而是为了排除命题自身特征的过失，即不周遍和过度周遍，才解释了命题的五种特征。也就是说，"自身"、"语助词"、"本体"之词和"未排除"这四者是用来排除过度周遍的，它们排除了非命题的其他东西，如论著作者的意愿对象和不成立的证明等作为命题。"意愿"一词排除了虽然是命题但不为命题特征所周遍的[情况]，因为它表明通过排除未明确表达的意愿所成立对象由当下所立因相来证成的疑问，[表明这]是命题。
20-384b
说肯定有一
第二，从排除不同种类的特征的角度，在《理门论》中，"被承认为所成立"被说明为无过失的命题特征，即论者欲求推理的对象而承认的，或者是以当下的那些因相所欲求证成的仅仅那些，就是所成立的特征。
如果有疑问：假如这一个特征就是命题的无瑕疵特征，那么五个[特征]如何齐全呢？对于未生起对所成立意义的错误理解并能很好领悟的人来说，仅凭这一点就能表明命题无过失，因为在那些有五种任一种需排除的[情况]中，贤明的论者不可能接受它们成为所欲求证成的适合的命题，为什么呢？因为像"声音是眼所见"这样的被量排除的论断有直接的违害，不适合被承认为所成立，而剩余四种[即]已成立等也没有命题特征的适用，因为已成立的不能再由因相证成；若非当下因相功能所及的对象为所成立则过于扩大；若对所立出证明手段的对象虽未明确表述也会成为所成立，而对非意愿对象成为所成立则无意义；若以论著中所有非当下意愿对象为对象，则以实力因立论将难以成立所证，基于这些原因，那四种需排除的[情况]没有适合成为命题的特征，因此论者不会承认它们为所成立。
因此，虽然为了消除迷惑论者的疑虑而说五[特征]，但实际上这里
20-385a
只有一个要点，如同详细解释和简略提示所说的例子那样，通常所有论著的文字都是以这种广略不同的方式存在的，尤其是对于执著于文字的迷惑者，即使是一个意义的特征似乎也需要非常多的区分，就像外道建立六种关系特征和六种量等却仍未穷尽一样。


 །
遮其争
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། རིགས་སྒོར་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པའམ་འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོར་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་དང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་རྣམ་བཅད་བཞི་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འདོད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཁོ་ན་སྨོས་མི་དགོས་པར་དེའི་རྣམ་བཅད་སྟོན་ནུས་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང་སྨོས་མི་དགོས་ལ། དགོས་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མཚན་ཉིད་དེས་མི་ཆོད་པས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏུས་སུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་དང་འདོ༷ད་པ༷་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ངེས༷་པར་བཟུང་བའི་དོ༷ན་ནི༷་རྟོག༷ས་པ་བདེན་ན༷་ཡ༷ང་ཀུན་བཏུས་སུ་བསྟན་བྱ་བ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷འི་མཐ༷འ་ཅན་ད༷ང་ཚིག་དེ་དག་འབྲེ༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་བལྟ་བྱ་ཡིན་ཅེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་
20-385b
ལྷས་བྱིན་གཟོད་འོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་པ་བཞིན་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་རང་གིས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་གཟོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བས་དུས༷་གཞ༷ན་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཀྱང་དེ་སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པ་གཅོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁོ་ནའི་སྒྲ་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་སྒོར་ཡང་རྣམ་བཅད་དེ་ཅིས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཨིཥུ་འདོད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་སྦྱར་ནས་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་དང་ཀ་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ཥ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཏ་ཊ་རུ་བསྒྱུར་ཏེ་དྲངས་པས་ཨིཥྚ་ཞེས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོ༷ད་པའི་བྱིངས་ལ་རྐྱེན༷་ཀྟ་སྦྱར་བ་དེ་ཀུན་བཏུས་འདི༷ར༷་ནི་མ་འོངས་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་མིན༷་ཏེ་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་སྒོར་འདོ༷ད་པར༷་གྱུར༷་པའི༷་ཚིག༷་དག༷་ལ༷་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་གོ་ནུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉི༷ད་དུ་སོང་བ་ཡི༷ན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འོངས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་མ༷་གྲུབ༷་པ་ལ༷་སོག༷ས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་འགོ༷ག་ནུས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་མི་དགོས་སོ། །འདི་སྐབས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚིག་བཟློག་སྟེ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འཆད་ཚུལ་འདྲ་བར་
20-386a
མངོན་ནོ། །ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་རང་ཉིད་འདོད་པས་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་རྗོད༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་ཕྱིར༷་ཡ༷ང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་མི༷་རི༷གས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རང་ཉི༷ད་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་ན་འདིར་བཤད་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

直译
遮其争
第二，对于争论的回答：关于《理门论》中所说的"被承认为所成立"或"所欲求"，对于智者来说，依据意义的力量，这样表示：如果是因相所要证成的，那么因为它是在被宣说对象面前作为欲求推理的对象，所以能够理解为没有[已]成立[或被]排除的、以及是论者自身所欲求的对象，从而包括所有四种区分。但是，如果"欲求"一词能够表示其区分，不需要明确说"唯独"，那么在《集论》中也不需要提及；而如果需要，那么在《理门论》中也应该有疑虑："喻例和因相未成立的是否也是所成立？"并且该定义不能消除这种疑虑，因此应该需要添加"唯独"这一助词。
[回答]：虽然确实通过在《集论》中表述"自身"和"欲求"这些词，能够理解确定唯独所成立的意义，但在《集论》中没有以三时来限定"所显示"，而是以"作为"结尾，并且与那些词相连，因此会产生这样的疑虑：虽然当下不是所欲求成立的，但未来是否会成为所欲求证成的？喻例和因相未成立的也是所成立吗？
20-385b
就像当说"应当观察天授的到来"时，并不确定仅仅理解为"天授的到来是所观察"，而是[可能理解为]"天授以后到来时才是所观察的"，同样地，只要没有[已]成立[或被]排除并被自己作为欲求对象，以后才成为所成立，但疑虑是否从现在就成为所成立。因为这种疑虑的存在，即使在未来这个其他时间会成为所成立，但因为它是当前场合的证明手段，所以为了排除所成立定义的过于扩大，才解释了"唯独"一词。
例如，当立论"声音是无常的，因为是所作故"时，对于回应因相不成立的情况，需要将"是所作"作为所成立，但在提出根本因相的场合并不欲求它作为所成立，就是这样。
那么，为什么在《理门论》中不需要这种区分呢？[回答]："欲求"的词根 iṣu 加上后缀 kta，附加 u 后，去掉 k 标记的意义，将前面的 ṣ 转变为 t 后导出，形成 iṣṭa。这样，对于"欲求"词根加上后缀 kta，在这《集论》中不能作为排除未来会成为所成立的组成部分，因为受词语伴随的影响，如前所述。
在《理门论》中，"已成为所欲求"的词语通过区分获得了独立的功能，因此已经成为能够如此理解的组成部分，就像"天授已经到来"一样。因此，这个词语能够否定因相未成立等是所成立，不需要添加助词。
在这个段落中，虽然否定和肯定的词语翻译不同，但解释的方式
20-386a
似乎相似。因此，这个"自身"的词不适合用作表达著名的所依或自身欲求而行动等的表达方式，也不合理解释为具有其他方面的意义。
"又"（ཡང）字表示：不仅有理由将"自身"一词解释为论著的所有内容不需要作为所成立，而且看到以其他方式解释会有损害，因此这里的解释是唯一成立的，这就是其意义。


 །དེ༷ས་ན༷་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་དོན་ཀུན༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པར༷་རྒོལ་བ་དེ༷་རང་གིས་གང་བསྒྲུབ་བྱར་འདོ༷ད་པ༷་ཙམ༷་ནི༷་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒོལ་བས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འདོ༷ད་པ་ད༷ང་འབྲེ༷ལ་བ༷འི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོ༷ད་པ༷་མཁའ་ཡོན་སོགས་ལ༷་ཡ༷ང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་དེས་གནོ༷ད་པ༷་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡང་དེས་དེ་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་གནོད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲ་མི་རྟག་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱོག༷ས་ད༷ང་གཏན༷་ཚིག༷ས་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
说相违
གཉིས་པ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ནི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་བཀ༷ག་པ་སྟེ་བསལ་
20-386b
ཟིན་པ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །བསལ་བར་གྱུར་ན་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གཏན༷་ཚིག༷ས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོད་པ་ལ༷་དེ་སེལ་བའི་སླད་དུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཚད་མས་བསལ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚི༷གས་ཀྱི་རྟེན༷་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་རུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད། །བསལ་བའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ཚུལ་བཤད། །
说相违之义
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གང་གིས་སེལ་བ་བཤད། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད། །
说何种能相违
དང་པོ་ལ། བསལ་བ་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་བཤད། །སྐབས་བབས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། །
说共相违类别
དང་པོ། བསལ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཚད་མ་ནི་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་ན་དེའི་བསལ་བའང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདིར་རྗེས༷་སུ་དཔ༷ག་པའི༷་སྐབས་ལ་དངོས་སྟོབས་དང་། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པ་གསུམ་དུ་ད༷བྱེ་བ༷་ཡི༷ས་མངོན་སུམ་དང་བཅས་པའི་ཚད་མས་གནོ༷ད་པ༷འམ་བསལ་བ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དེ༷་ལ༷་ཁས༷་བླང༷ས་པ་ནི་ཚིག་དེ་བརྗོད་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་འབྲས༷་རྟག༷ས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་མིན་པ་དེ་དག་ཚིག་དེས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་དོན་དེ་མེད་ན་དོན་ལྡན་གྱི་ངག་དེ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། མི་སླུ་བའི་ཚིག་མིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འགྲོ་
20-387a
ལ༷་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ར༷ང་བཞིན༷་གྱི་རྟག༷ས་ཏེ་ཆོས་ཅན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་གྲགས་ཟིན་པའང་ཆོས་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡོད་ཚད་དང་འགལ་ན་གྲགས་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཙང་མི་གཙང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ག་མའི་ངོར་གྲགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་གང་ཞིག་བརྟགས་ཀྱང་རིགས་པས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་ན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དཔེ་བརྗོད་བཅས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

直译
因此，"自身"一词的意义是论者自己将其作为欲求对象的当下的所成立，而非其他非所成立的意义。也就是说，无需依赖所承认的论著的一切内容，而是仅仅由论者自己所欲求成立的，才被理解为所成立。因此，即使与论者不想作为当下所成立的相关联的论著作者的意愿，如虚空的属性等，受到如"所作"这样的因相的损害，无论如何，因为它不会损害对所成立的证明，所以像"声音是无常的"和"是所作"这样的所成立与能成立的关系，就是无过失的命题和因相。
说相违
第二，解释排除有：略说和广说。
略说
首先，如《量论》所说："现量、对象、推理、信誉及共知，[依]各自所依。"对此解释如下：那些被承认为所成立的也应该没有被现量和比量这两种量所遮止，即已经被排除，因为它们是因相功能的适用对象。如果问：为什么被排除就不适合作为所成立？因为因相是为了消除对所成立的怀疑而说的，所以被量所排除的所依，因为已知不成立，所以作为因相所依的它不适合成为所成立。
20-386b
广说
第二部分包括：解释排除的本质意义和用例子说明排除的方法。
说相违之义
首先：解释由什么能排除所排除和解释在什么所依上有排除。
说何种能相违
首先：解释排除的总体分类和说明具体场合下各自的本质。
说共相违类别
首先，如果问排除有多少，一般来说，量确定只有现量和比量两种，因此它的排除也有两种。在这里，关于推理的场合，通过分为实力、信誉和共知三种，加上现量，被量所损害或排除的共有四种。其中，承认是对该言语作为无误测量所说内容的信任，这归入果相，因为那些非现量的所说内容如果能通过这些言语很好理解，就是从言语推理而来，而这是因为如果那所说内容不存在，则有意义的言语就不会产生，所以这是依赖于它而产生的果相。如果不是不欺诳的言语，就不会如此确定，关于表达言语与所表内容的不可离关系已经详细证明了。世间
20-387a
共知是自性相，例如，月亮被称为"有兔子的"这一广为人知的情况，就是作为可知名的自性而存在，而已经为人所知也是该所依的自性，就像热是火的[自性]一样。
此处所说的"共知"并非指如果与世间上一切共知相违就成为共知相违的意义，因为虽然在世间普通人看来有洁净与不洁净、常与无常等各种共知，但仅凭这些并不能对理性的对象造成损害。然而，当依据世间本身考察世间的名言时，世间中普遍共知的名言规则，无论如何考察，理性也不能将其改变，这就是名言的无害或不动摇，与之相违就会被共知所损害。这一点连同举例将在下文详细解释。


 །
现阶说各别之义
གཉིས་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གསུམ། །
确信相违
དང་པོ་ལ། ལུང་དང་རང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །ལུང་གིས་བསལ་བ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
略说经与己语
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དགོས་པ་དཔེ་དང་གསུམ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བསལ་བ་བཞི་ལས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་ལུང་གི་ཚིག་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཡ༷ང་ད༷ག་པར་ངེ༷ས་པ་དང་ལྡ༷ན་པའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་སྟོན་བྱེད་དུ་བརྗོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བད༷ག་རྒོལ་བའི་ཚིག་དང་གཞ༷ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་
20-387b
གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྒོལ་བ་རང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ནི༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅི༷ག་ཏུ༷་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀ་ནུས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུའང་མཚུངས་ལ། འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་ཕྱེད་པའང་མཚུངས་པས་དེས་བསལ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་ཙམ་ལས་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དགོས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་ཚིག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་རང་ཉིད་ནི༷་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད༷་མར་འདོད་པ་མི༷ན་ན༷་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་ཚི༷ག་ནི༷་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ༷་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མི་བརྟེན༷་ན༷་བསྟན་བཅོས་དེར་གྲག༷ས་པའི་ལུང༷་གི་དོ༷ན་དག་ལ༷་དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅའ་པའམ་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་མཚུང༷ས་པ༷ར་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རང་ཚིག་དང་འགལ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དང་འགལ་ན་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་དེ༷འི་སྐབ༷ས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཅན་ནམ་རྟེན༷་དེ་ཉིད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་དོ་ཅེས༷་པའི་དོ༷ན་འདི༷་བསྟན༷་པའི༷་ཆེད༷་དུ༷་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི༷་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་མེད་ན་ལུང་དུ་འདོད་ཀྱང་རང་ཚིག་ལས་ལྷག་པར་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཁས་ལེན་པ་པོས་བདེ༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
20-388a
གསུམ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ལེན་པ་ནི་རང་ཚིག་འཇུག་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་པ་དེ༷ས་ན༷་འདི༷་གཉིས་པོ་ལ༷་དཔེ༷་ད༷ག་ཀྱང༷་མཚུང༷ས་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དཔེར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད༷་མ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་དང་རང་གི་ཚི༷ག་གིས་གཞལ་བྱ་སྟོན་པ་མི་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། ཚིག་དེས་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ནི་རང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་སྤྱིར་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ནའང་དཔེ་དེ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི་འག༷ལ་བས་བསལ་བ་ལ༷་ནི་གས༷ལ་བ༷འི་དཔེ༷་སྟེ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ལ། ལུང༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་ཞིག་མཚོན་ནས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ།

直译
现阶说各别之义
第二部分包括：信誉、共知、现量三种。
确信相违
首先包括：概述经典和己语，详细解释经典排除。
略说经与己语
首先有：理由、目的和例子三部分。
首先，关于前面说明的四种排除，由于实力比量已经详细解释过了，所以在这个部分只解释其余三种的排除。首先，关于承认的排除，虽然有自己的言语和经典的言语两种，但在《集论》中将它们合并为一个"被信誉所排除"的类别，理由是：任何被认为是通过与对所说内容的正确确定相结合而显示所量的言语，在当下辩论者自己的言语和其他
20-387b
论著作者的言语两者都同样被信任为具有真实意义，因此辩论者自己的言语和论著的言语两者都被解释为一个"信誉排除"的类别。这是因为在实力范畴中，这两者的功能相同，并且基于信任也同样作为证明手段，如果相违，则同样妨碍自己的所成立，所以它们的排除仅仅依赖于承认的力量，意义相似。
第二，目的是：正如言语说者如果不认为自己是如法说出该义的量，就不会发出"这是此义"的宣称言语，而是即使被他人询问也会说"我不知道"一样。同样地，如果不依赖于对论著的信任，也不会通过思考"因为在那论著中如是说，所以是那样"来考察那论著中著名的经义。这样，无论是自己的宣称还是论著中所说而如此宣称，都同样依靠信任而发出言语，这表明如果与自语相违会妨碍自己的所成立，同样地，在承认论著后如果与之相违，则该论著的当下情境会损害自己所成立的所依或所依赖，为了显示这个意义，这种论著的排除与自语一起被解释，因为若无实力，即使被认为是经典，也没有比自语更有力量的理由，目的是为了了解它仅仅是被接受者认为真实的言语。
20-388a
第三，因信任而接受经典作为证明的方式与自语的运作方式相同，因此对这两者的例子也被同样地展示，如"没有具有所量对象的量"这样的例子。如果问这个例子的应用方式如何，那么[答案是]：如果没有那些正确测量所量的量，则论著和自语不适合显示所量，因为已经承认那言语不能无误地显示意义，这是因为已经承认总体上没有无欺诳的量。尽管如此，这个例子对于自语相违的排除是明显的例子，即直接的例子，而对于经典只是以某种方面作为象征而显示，如刚才所解释的。
;


 །ལུང་བསལ་དེ༷་ལ༷་དངོས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་ནས་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ན༷་སྦྱིན་སོགས་དཀར་ཆོ༷ས་ནི་བདེ༷་བ༷་མི༷་འགྲུ༷བ་པ་སྟེ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་འདོད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ་ལྟ་བུ་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
经相违各别说
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་སྤང་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
正行
དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་ལུང་མི་གནོད། །གསུམ་པར་ཡང་དག་ལུང་བསལ་འཇུག །
所量二不违经
དང་པོ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་འགལ་ཀྱང་གེགས། །དེས་ན་ཚད་ཡོད་ཕྱོགས་གནོད་བྱེད། །དང་པོ། ལུང་གིས་བསལ་བ་དངོས་ནི། གནས་གསུམ་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ལ་འབབ་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ལ་ལུང་དང་འགལ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས་
20-388b
རྟོགས་དགོས་པ་མི༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཞིག་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་པ་རྣམས་ལ༷་ཡང་དག་པའི་རིགས་པས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནས་བཤད་པ་ད༷ང་འག༷ལ་བར་བརྗོ༷ད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུང་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སམ་བྱས་པ་བཀོད་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཡིན་རློམ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་ཚིག་ལ་ངེས་པར་གནོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རང་ཚིག་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ད༷ག་ཕན་ཚུན་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པའི་ཕྱིར༷་འདི་ལས་གང་ཡིན་ནམ༷་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་། གང་རུང་རེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ངའི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ར༷ང་གི༷་ཚིག་བཞི༷ན་ཏེ། རང་ཚིག་འགལ་བ་དེས་མ་ཡིན་པ་དང་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་གང་དུའང་ངེས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ༷་ཡ༷ང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཚེ༷་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་བཤད་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་འགལ་བ་ན་དེ༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ལ༷ས་གང་ལ༷་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་གཞན༷་བཟློག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ༷་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ལ་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ན༷་ལུང་ཕལ་གྱིས་བསྟན་དོན་ཕལ་ཆེར་ལ་རི༷གས་པ་དང་བྲལ༷་བ་ཅན་གྱི༷་དམ༷་བཅ༷འ་
20-389a
ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ཙམ་དང་ནུས༷་པ༷་མཚུང༷ས་པ༷་དེ་ཡི༷ས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་གྱི་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་རྗེས་དཔ༷ག་ལ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་ཚུལ་སྨྲོས་ཤིག་དང་། རིགས་པས་མི་རིགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་འཐད་ཀྱི་བཟློག་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཁས་པའི་རང་རྟགས་སོ། །རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་མི་མཚུངས་ཏེ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དཔྱད་པས་མ་དག་ན་ལུང་ཡིན་པར་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་དེའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཚིག་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔྱད་པས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བདེན་རློམ་གྱིས་ལུང་དུ་བཟུང་བ་རྣམ༷ས་ལུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ནི༷་སྔར༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་བཟློག༷་ཟིན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

直译
经相违之例
对于经典排除，什么是直接的例子呢？例如，在承认了前后世和因果的经典后，却主张"未来布施等白法不能成就安乐，即不是安乐的成因"这样的说法，因为这种主张会被自己所承认的经典所损害。
经相违各别说
第二，详细解释经典排除分为：正行、回答争论和总结三部分。
正行
首先包括：两种所量不违经，第三[类所量]中正确经典排除适用。
所量二不违经
首先：量未确定虽相违也只是障碍，因此有量的方面是能损害的。
首先，经典排除的实质是：适用于对第三处[所量]的内容作出不同主张的情况，而对前两者[所量]，即使与经典相违，也被称为与实力相违，因为那些
20-388b
不需要依赖经典而能够认识的事物，即能被现量和比量所测量的事物，即使没有通过正确的理性确定，也被说成与论著中所说的相违。例如，对于接受正理派经典的人来说，"声音是无常的，因为是所量故"等，或者提出"所作"作为证因，但对其意义未如理生起确定，而仅仅自认为是的时候，即使与论著相违，论著也不一定会损害自语，因为这时自语和论著的言语两者互相具有相同的力量，因此会产生"到底是哪一个？"的怀疑，任何一方都不能最终确定，只是互相妨碍而已，就像"我的母亲是石女"这样的自语一样，那样的自语矛盾使无法确定既是母亲又是石女。
因此，当以真实执著承认那论著时，也只是作为自语本身的程度作为证明，仅仅通过陈述并没有成立所成立的能力。
第二，如此当自己所承认的内容与论著所说内容的主张相违时，在这两者中，哪一方有实力量，它就会成为损害另一方的对立面，因为对立面不能成立而自身确定成立。量所具有的能损害无量，如果不是这样，而是片面地认为经典是能损害的，那么由于普通经典所说的内容大多
20-389a
可能是缺乏理性的主张，与自语同样力量的它，如何能损害如实主张的内容的推理呢？用理性破斥不合理的是合适的，而相反的说法是无智者的自我标志。
如果认为自语和论著不同，因为它是经典，那么[我问]：如果经过考察不纯净，如何确定它是经典？由于它是有错误的作者的言语，仅仅是言语就没有任何区别。因此，在没有经过考察而纯净的特殊信誉的情况下，那些仅仅因为执著为真而被视为经典的东西，虽然获得"经典"之名，但它们是量这一点已经在前面被否认了。因此，对于由实力理性成立的内容，经典从来不会损害它。


 །
第三清净经相违
གཉིས་པ་ལ། ལུང་བསལ་འབབ་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་། །དེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བཞག་དགོས་བསྟན། །དང་པོ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་བྱེད་མིན་ཞིང་རིགས་པས་ལུང་དག་དགོས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་དང་པོར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་དུ་ཁས༷་བླང༷ས་ཟིན་ན༷ས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་བཞིན་དུ་དཔྱོ༷ད་པ༷་དག༷་ལ༷་ལུང་གིས་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་འདི༷་ཡོད་པར་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དཔྱད་ནས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ལ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་རང་གི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ལ། དང་པོར་ལུང་ཁས༷་བླང༷ས་ནས་ཕྱིས་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ལུང་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དེས༷་ན༷་ལུང་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་ལུང་གིས་གནོ༷ད་པ་དེ་ཕྱིར༷་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་རྗེས་སུ་དཔོག་
20-389b
པའི་ཕྱིར་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ལུང་ཚད་མར་ཁ༷ས་བླ༷ང་པ་ཕྱི༷་རོལ༷་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར༷་པ་མི༷ན་ཡ༷ང་། ལུང་གི་ཡུལ༷་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ལས་ལུང་གི་བསལ་བ་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མི་འཐད་དེ། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་རྗེས་དཔག་ཀུན་ལ་དབྱེ་དགོས་པས་ཐལ༷་ཆེ༷ས་པ༷འམ༷། ཡང་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལོ༷གས་ཤི༷ག་ཏུ་བྱས༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །
遮经相违之过
གཉིས་པ་ལུང་བསལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རང་ཚིག་ལོགས་སུ་སྨོས་དོན་ཡོད། །ལུང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཀུན་གནོད་མིན། །དང་པོ། རིགས་པའི་སྒོ་ལས། བདག་གི་མ་མོ་གཤམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའམ་ལུང་གིས་བསལ་བའི་དཔེར་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང༷་གི༷་ཚི༷ག་ཀྱང༷་ཡིད་ཆེས་ལས་ཐ༷་ད༷ད་པ༷་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ན་ཡང་རང་གི་ཚི༷ག་ཙ༷མ་གྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་བརྗོ༷ད་པ་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཇི་བཞིན་མི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་རང་ཚིག་གམ་ལུང་གིས་བྱེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པའམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བ་དེ༷་ཡི༷ས་བསྟན་བཅོས་གཞལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཚ༷ད་མ༷ར་ནི༷་ཁ༷ས་བླ༷ངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དེ་དང་འགལ་བའི་དངོ༷ས་པོ་ཀུན་ལ༷་བསྟན་བཅོས་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་དུ་འདོད་དོ་ཅེ༷་ན༷། གལ༷་ཏེ༷་ལུང་དེ༷་རྒོལ་བས་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་ནམ༷་ཅི༷། ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་
20-390a
གནོད་ལ། མིན་ན་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ན་རྒོལ་བ་ར༷ང་གི་ཚི༷ག་འག༷ལ་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ར༷ང་ཚི༷ག་ད༷ང་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་འག༷ལ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐ༷་ད༷ད་མེད་པར་རྒོལ་བ་དེའི་ཚིག་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར༷་གྱི་གནོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

直译
第三清净经相违
第二部分包括：确认经典排除适用的对象，因此说明需要单独建立。
首先，由于实力理性的对象不被经典所损害，而理性需要清净经典，因此，在首先进行考察并承认为清净经典之后，对于极为隐蔽对象按照经典进行考察的情况，承认有这种被经典损害的过失，而不是其他情况。因此，对于首先考察后接受经典的人，理性所成立的不会被自己的经典所损害；而对于首先接受经典然后后来用理性考察的人，则会出现与自己的经典相违的过失。
第二，如果接受了经典就必须依赖它，因此经典能够损害与经典相违的主张，所以虽然接受经典作为量的推理不是
20-389b
外在的或异于推理，但由于经典的对象是极为隐蔽的这一特点，所以将经典的排除与推理分开。如果不是通过对象来区分，这将是不合理的，因为[否则]就会过于扩大，必须将所有推理分为果相、自性相和不可得相的排除，或者只能一律称为"被推理排除"，而将信誉推理另外分开就会变得毫无意义。
遮经相违之过
第二，回答对经典排除的争论包括：说明单独提及自语的意义和接受经典也不是对一切都能损害。
首先，关于《理门论》中分别举例说明自语排除如"我的母亲是石女"和经典排除如顺世派证明声音是常的，为什么这样呢？将自语也与信誉分开建立是为了使人了解即使仅凭自语也能妨碍主张的表述，因为用所承认的自语或经典作为妨碍所成立如实成立的障碍是相同的，所以无论合并还是分开都不矛盾。
第二，如果有人说：由于那论者已经承认论著对所有所量是量，所以它能损害一切与之相违的事物。[回答]：如果论者不承认那经典，它是否也能损害那所成立？如果是，那么佛教的经典也能损害顺世派的声音常住论证；
20-390a
如果不是，那么即使承认也不能损害，因此对于能被理性决断的对象，无论承认还是不承认，经典都不能作为能损害者。
如果说因为先前已承认，所以与论著相违时是被论者自语相违所损害，[回答]：如果是这样，那么如前所述，自语与论著相违在功能上没有区别，仅仅是对论者的言语起障碍作用，不能损害，如前所述。


 །གལ་ཏེ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ཚད་མར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ༷ས་ཚད་མར་བྱས༷་ནས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྱུར་ན༷་བསྟན་བཅོས་འདི༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷འི་ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་གནས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚད་མར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་རང་ཚིག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །
总结
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། ལུང་དགོས་མི་དགོས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། །སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་ནུས་མིན་པ་དེས༷་ན༷་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པས་ར༷བ་ཏུ་གྲག༷ས་པའི་དོ༷ན་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་བཟུང་བར་དོ༷ར་ན༷འ༷ང་ཉེས༷་པ༷་མེ༷ད་ལ། ཤིན་ཏུ་ལྐོ༷ག་གྱུར༷་ད༷ག་ལ༷་བསྟ༷ན་བཅོ༷ས་ནི༷་མི༷་འདོ༷ད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་འཇལ་བྱེད་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་ལུང་དང་ནི། །རུང་བའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་བཤད། །དང་པོ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་འདི༷་ལ༷་
20-390b
བསླུའམ་མི་བསླུ་བརྟག༷་པ༷་ཕལ༷་ཆེ༷ར་ནི༷་ལུང་རང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ལ་ལུང་དེ་བསྟན་དོན་ལ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་འག༷ལ་བ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ལ་དེ་ནི་དཔེར་ན་འདི༷་ལྟ༷་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་ཆག༷ས་སྡང་སོ༷གས་ཆོ༷ས་མི༷ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ༷་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ད༷ང་། སླར་ཡང་ཆུ་ལ་ཁྲུས༷་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་མི༷ན་དེ་དག༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཁས་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྲུས་ནི་ཆོས་མིན་གྱི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་མི་འགལ་བས་ན་དེས་ལུས་ཅན་གྱི་ནང་གི་སྡིག་པ་ཅི་ལྟར་དག་སྟེ། ཁྲུས་ལས་ཆོས་འདོད་པའི་ལུང་དེ་ཤིན་ལྐོག་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་གནོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཆོས་མིན་གྱི་གཉེན་པོར་སྟོན་པའི་ལུང་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ད༷ང་། མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དག༷་ལུང་གང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ༷་རིམ་པ་ལྟར་རིགས་པས་གཅོད་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རི༷གས་པ༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། གཞལ་བྱ་གསུམ་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་ར༷ང་ཚི༷ག་གི༷ས་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་གང༷་ཞིག་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གནས་གསུམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཟུ༷ང་བ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ལུང་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱོ༷ད་པ་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་གྱི་ལུང་དུ་གྲགས་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

直译
如果认为因为经典是量所以能够损害，[回答]：如果没有成为量的理由，仅仅因为人的意愿将其视为量，只凭"它是量"这样的说法就能成为量，那么这论著就会成为完全圆满的量，这真是太奇妙了！[这是]讽刺的说法。如果不依赖事物的内容是否正确或错误，仅仅因为视为量就能成为量，那么自语也会成为量，因此不可能存在任何一个不能成立的所成立。
总结
第三，总结分为：区分需要与不需要经典来说明和考察作为证明的经典。
首先，由于实力理性的对象不能被经典所损害，因此对于通过二量的理性极为著名的内容，即使不持论著为证明而舍弃它，也没有过失；而对于极为隐蔽的内容，如果不接受论著，对那个对象的考察就无法进行，因为不存在其他的测量手段。
第二分为：解释不适合作为证明的经典和适合的经典的差别。
首先，对于显示极为隐蔽的经典，
20-390b
考察是否欺诳主要是考察经典自身前后文字的明示隐含是否矛盾，而经典对所诠义不确定的显示是表述矛盾，例如：吠陀中承认贪嗔等非法是不善之根，而后又承认仅仅通过水浴就能清净那些非法，就像这样。而且，沐浴与非法之因三毒不相违，那么它如何能清净有身者内部的罪恶？从沐浴中期望法的经典对于极为隐蔽的内容不能成为无误。而戒定慧则分别损害由烦恼产生的恶行为、其因遍染和其种子随眠，因此显示它们为非法对治的经典就像具有理性一样。
第二，对于能被现量和比量二量所见到即能够证明的内容和不能见到即不能证明的极为隐蔽的内容，经典如何在哪里显示，相应地，对于能被理性决断的对象，[应]接受如理成立的经典；而对于解释第三类所量处的内容，[应]接受没有被自语所损害的、经三种考察而清净的论著作为正确衡量第三类对象的证明，因此依靠那样的经典，就能对极为隐蔽所量进行"这是这个"这样的考察，而不是所有著名的经典。


 །
极成相违
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་ལ། གྲགས་བསལ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། །དེ་སྒྲུབ་དཔེ་བརྗོད་དགོངས་དོན་བཤད། །
20-391a
གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །
说极成相违
དང་པོ་ལ། སེལ་བྱེད་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་སེལ་ཚུལ་བཤད། །
能违极成本质
དང་པོ། མདོ་ཡི་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་སྒོར། མིའི་ཐོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུང་ཆོས་བཞིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་གྲགས་པས་བསལ་བའི་དཔེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོར་དཔེ་སྔ་མ་ཉིད་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྟགས་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་གྲགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ། གྲགས་པས་བསལ་ན་དམ་བཅའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས༷་བུའི༷་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས༷་སུ་འབྲེ༷ལ་བ༷་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འདོ༷ད་རྒྱལ་བའི་སྒྲའི༷་བརྗོ༷ད་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོ༷ན་ཐམས་ཅད་ལ༷་བཀ༷ག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་དོན་དེར་སྒྲ་གང་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ང༷ག་གམ་སྒྲ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོ༷ད་པ་ལ་རང་གི་མྱོང་བས་ཡི༷ད་ཆེ༷ས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི༷ན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་
20-391b
དགོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་གསར་དུ་མིང་འདོགས་པ་ན་མིང་དུ་རུང་བ་ཅི་བཏགས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་མེད་པར་རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །འདིར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་སོ་ཞེས་བཤད་གཞིར་བྱས་ཏེ། གང་ལན་གང་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ངག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ལ་གང་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་བརྡ་འདོགས་པ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་ད༷ང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྡེའུ་དག་གི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་འགོད་པ་པོའི་རང་དབང་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཐ༷་སྙད་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་སྟེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་གྲ༷གས་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་སྒྲར་གྲགས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། གྲགས་རུང་བ་ཙམ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲར་གྲགས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་མིང་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ༷་མ་གྲགས་པ་ལ་གྲགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ། མངོ༷ན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་སོ༷གས་ཀྱི༷་གཞལ༷་བྱ༷་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་རང་མིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་ཡ༷ང་འཇ༷ལ་བྱེ༷ད་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ༷་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་བཏག༷ས་ན༷ས་བརྗོ༷ད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གྲགས་རུང་འདི་སྐབས་འདིའི་སེལ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

直译
极成相违
第二，关于极成排除分为：解释极成排除的本质，说明证明它的举例和意趣，
20-391a
以及解释极成排除单独分类的意义。
说极成相违
首先分为：能违极成的本质和它如何排除的方式。
能违极成本质
首先，在《量论》自注中说："由于是不共的，推理是不存在的，而与从言语产生的共知相违的意义的连结，如'有兔子的不是月亮，因为是存在的'等"。这是说，对于"有兔子的不是月亮"这一说法，由于在世间中被普遍共知为月亮，所以是被共知所排除的。而在《理门论》中，"人头骨是清净的，因为是有情的部分，如法螺"的说法，也被说成是被人头骨不清净的共知所排除的例子。
在这些中，主要安立前面的例子，以及它的因相，并详细解释"由于是不共的"等句义，首先，如果问这里能排除的"共知"是否指世间上所有的共知，或者是指由共知排除则命题不成立的具有推理的方式，[回答是]：不是仅仅因为共知，这里所说的"共知"是仅仅与人的意愿相随顺的，不依赖于其他而运作的任意欲求的言语所诠表的，由于对一切对象没有限制，因此无法说明某一言语为何对特定对象适用而对其他不适用的理由，所以是无害的言语或声音。人们对此深信，通过自己的体验而产生了坚定的认知，甚至
20-391b
不需要怀疑，因为当为任何对象新命名时，无论取什么适合作为名称的，都没有障碍阻止自由命名，这是由自己的体验所证明的。
这里以"人们深信"作为解释的基础，[深信]对于任何名称无论如何安立都不会阻止命名的无害言语。为什么呢？因为一切对象都适合由任何想要的词语来表达。为什么会这样呢？因为这仅仅随顺于命名者人的意愿而产生，就像排列石子的方式完全取决于排列者的自由一样。
因此，任何存在于概念领域中的对象，是从名言而产生的，即通过认知和表达的形式在心识领域中产生，而不依赖于其他外在的自相，对于这样的法，用"从言语产生的共知"这一共知之名来表述，而不仅仅是指已经成为言语共知的内容，因为这种仅仅可共知性在一切世间中都如此存在或成立，也是能成为言语共知的原因，所以用"共知"之名来称呼它。
如果说对于实际上未共知的称为共知不合理，[回答]：并非不合理，就像对于现量、比量等所量对象，通过其自性而排除非自身的他者，也称为被能量的现量等所排除，这是将对境的名称归属于有境后来表达的一样。因此，这个可共知是这个场合的能排除者。


 །གཉིས་པ། རྟོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ༷་ལ༷་བ༷རྟེན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འདོ༷ད་པ༷ས་འ༷ཇུག་ཕྱིར༷་མི་འཇུག་པར་དག༷ག་ཏུ་མེ༷ད༷་པ་ཡིན་པས་སྔར་བརྡ་
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-392b
ལྟ་བུ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་སོགས་སུ་ད་ལྟ་དངོས་སུ༷་གྲགས་པ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་། སྒྲ་ཀུན་ཀྱང་དངོ༷ས་པོ༷་ལ༷་རྗོད་བྱེད་དུ་འདོགས་རུ༷ང་བ་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷་སྟོབ༷ས་ཉི༷ད་ལ༷ས་དོན་དེ༷་ལ༷་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲ༷་ཀུན༷་འབྲེ༷ལ་བ་སྟེ་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མིན་ཀྱང་འབྲེལ་དུ་མི་རུང་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་དེས༷་ན༷་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་སྒྲ་འབྲེལ་བ་ལྟར་དོན་དེ༷་ལ༷་སྒྲ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ༷་ནི༷་གྲུབ་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་སྒྲ་གྲུབ་པ་དང་སྒྲ་གཞན་མ་གྲུབ་པར་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་པའི་ཁྱད་པར་དངོས་པོའི་དོན་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱད་ན་གྲགས་ཟིན་ཀྱང་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་ལ་མ་གྲགས་པ་ཡང་གྲགས་སུ་བཅུག་ན་གྲགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གྲགས་རུང་ལ་གྲགས་པར་བྱས་ནས་དེས་གནོད་པའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་འགོད་པ་མིན་པར་གཞན༷་དུ༷་གྲགས་ཟིན་ཁོ་ནས་གནོད་པའི་དོན་ཡིན་ན། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཏེ་ཞེས་ཡིན་པར་འདོད་པ་འདིར༷་ནི༷་གནོ༷ད་པར་བྱེད་པ༷་ཡི༷་སླད་དུ་བཀོད་པའི་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཡོད་པ་འདི་ཐུན༷་མིན༷་ཉི༷ད་དུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཟླ་བར་མ་གྲགས་པ་བུམ་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་ལ་འཇུག་པས་ན་ཟླ་བ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀར་འཇུག་ཕྱིར་ཐུན་མོང་བའི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ཆོས་ཅན། ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་རུང་མིན་ཏེ། རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པའང་རྟགས་དེ་ཐུན་མིན་འགྱུར་ན་རྟགས་གཞན་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ།

直译
第二，依靠这概念领域的对象而产生的言语，由于是通过自己的意愿而运行的，所以不能被阻止不运行，因此无论是已经
20-392a
做过命名还是未做过命名，对于那些对象，各种不同名称的言语也因概念领域中存在的自性而可以安立。因此，仅仅与概念领域中存在的对象相随顺的命名，无论是过去已经出现，还是现在虽未命名但将来会出现的命名所成的言语，适合作为言语的所诠表，这种[适合性]会损害与之不一致的不合理承认。
说所立喻所需
第二，解释极成排除证明的举例意趣分为：说明例子是为了证明可共知和解释证明它的两种经典的意趣。
立喻极成
首先，极成排除的例子，如"有兔子的不是月亮"，安立它是为了说明可共知的损害意义。为什么呢？因为语法家们认为言语与意义有本质上的联系，所以在他们的观点中，"有兔子的"是"月亮"这个名称的所诠表，而其他如柱子等不适合被"月亮"这个名称表达。如果问：对于认为名称与意义有本质联系的人，如何说"有兔子的"不适合被"月亮"表达呢？就像极成能排除适用的那样，如果说"有兔子的"不适合被"柱子"表达，也会以相似方式理解，这是通过意义表明的。而且，虽然在现在人的心识中，已经接受了名称与意义的联系，在这种心识中似乎可以用自己的名称表达而不能用其他名称表达，但这并不是事物的本质联系，而是概念的联系，而概念联系仅仅依赖于意愿，因此无论与哪个名称连接，都没有不适合的。如果有不适合的，那就与"有兔子的不适合被月亮表达"这种说法相似了。因此，对于"有兔子的"
20-392b
这样的对象，虽然现在实际上没有共知为"瓶子"等，但一切言语对于事物都适合作为表达，正是通过这种力量，对于该对象，虽然各种言语不是本质上的联系，但不存在不适合联系的情况，仅仅这种程度的联系，因此就像"有兔子的"与"月亮"言语的联系一样，任何言语对于该对象的[可能联系]都是成立的，因为"有兔子的"与月亮言语成立，而与其他言语不成立的亲近和疏远的区别，在事物本质上是不合理的。
经过考察，即使是已经共知的，在实际上也没有成立，而未共知的，如果使之成为共知，也只是证明它与共知相似而已。如果不是以这种可共知作为共知，而由它损害的意义，而是说仅仅由已经共知的来损害，那么，对于"有兔子的不是月亮"这一认为是的说法，为了损害它而安立的因相"是存在的"就不会是不共的，因为有许多未被共知为月亮的事物如瓶子等，也适用于这个因相，因此会变成适用于"是月亮"和"不是月亮"两者的共同不确定[因]。这种观点是不能接受的，因为经中说"由于是不共的"。因此，安立"有兔子的，主题，不适合被月亮言语表达，因为存在于概念领域中"这样[的因]，也是为了使人了解这个因相会变成不共的，那还需要说其他因相吗？


 །
说立其需二经
གཉིས་པ་ལུང་གཉིས་པོའི་དོན་བཤད་པ་ལ། གྲགས་རུང་སྒྲུབ་པའི་ལུགས་སུ་བཤད། །བཟློག་ཕྱོགས་དགག་པའི་ལུགས་སུ་བཤད། །
说立极成方便
དང་པོ་ལ། གྲགས་རུང་ལ་ནི་གནོད་བྱེད་མེད། །གྲགས་རུང་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད། །
极成无无碍
དང་པོ་
20-393a
ལ། རྟགས་ལས་གཞན་གནོད་མི་སྲིད་ལ། །དེར་གནོད་རྟགས་ནི་མི་སྲིད་པའོ། །དང་པོ། སྤྱིར་བཏང་འགྲེལ་བའི་ལུང་དང་པོ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ། ཞེས་པ་དང་། ལུང་གཉིས་པ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་བསལ་བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ལྟར་བཤད་པ་དང་། དགག་ཕྱོགས་ལྟར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན། ལུང་དང་པོ་དེ་ནི་གྲགས་རུང་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་གྲགས་རུང་དེ༷་འགོ༷ག་པར་བྱེད་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་འགོག་དགོས་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པར་མི་ཁེགས་ལ། དེ་ཡང་རྗེ༷ས་དཔ༷ག་ལ༷ས་འགོག་པར་འགྱུར༷་དགོས་ཏེ༷་རྒྱུ་མཚན་འདི་སྒྲ་དོན་ཡིན་པས་སྒྲ་དོ༷ན་ལ༷་དབ༷ང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་སུམ་འཇུག༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། དེའི་ཡུལ་སྒྲ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པ་དང་། རྟོག་པའི་ཡུལ་སྒྲ་དོན་ནི་མངོན་སུམ་ལ་མི་སྣང་བར་རྒྱས་པར་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་ལས་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་འདི་མི་ཁེགས་སོ། །གཉིས་པ། རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲགས་རུང་འགོག་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ག༷ང་ལ༷་རྟགས་ཡོ༷ད་པ་བཀོད་ཀྱང་མཐུན་ཕྱོགས་ཙམ་ལའང་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ལ་ནི་རྟགས་གཞན་བཀོད་ན་ཐུན་མིན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་དེ་འགོག་གི་རྟག༷ས་གང་བཀོད་ཀྱང་དེ་རྣམ༷ས་ཐུན་མོ༷ང་མི༷ན་པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་བར་ཟད་དོ་ཅེས༷་ཤེས་པའི་དོན་དུ་དེ༷་ལྟར༷་གཏན༷་ཚི༷གས་ཡོད་པ་དཔེ༷ར་བརྗོ༷ད་པ༷་དེ་ནི་དེ་ལྟར་འབྲ༷ས་བུ་སྟེ་དགོས་པ་ད༷ང་ནི༷་ལྡན༷་པ༷ར་གྱུར་པ་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ངག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གང་ལ་སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་མི་རུང་
20-393b
སྟེ། ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གིས་བརྗོད་རུང་དུ་རང་གི་རྟོག་པས་ཡིད་ཆེས་པར་གྲུབ་པས་ན་རྟགས་འདི་འགལ་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་རུང་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་ཅིང་བརྗོད་མི་རུང་ལ་ཡོད་པ་དེའང་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་ལ། བརྗོད་མི་རུང་བར་རྟགས་དེ་འགོད་ཚེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བརྗོད་རུང་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཀྱང་རྒོལ་བའི་བསམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཐུན་མིན་དུ་འཇོག་སྟེ། དེའི་ལུགས་ལ་སྒྲ་དེས་དེ་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་འགྲུབ་དགོས་པས་ན་དཔེར་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་པ་ན་སྤྱི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་རི་བོང་ཅན་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་གོ་དགོས་པར་འགྱུར་ན། རི་བོང་ཅན་གྱི་ཆོས་ཆུ་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁར་གནས་པ་སོགས་བཀོད་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་བཞིན་རི་བོང་ཅན་ཆོས་ཅན། །ཟླ་བ་ཁོ་ནའི་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཏེ། །ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་སྤྱིར་སོང་ན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ནའི་ཡོད་པར་དོན་གྱིས་འཛིན་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་གྲགས་དབང་གིས་འཇུག་པར་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་དེ་ཐུན་མིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་ན་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་རུང་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ།

直译
说立其需二经
第二，解释两种经典的意义分为：以证明可共知的方式解释和以否定对立面的方式解释。
说立极成方便
首先分为：可共知无损害者和可共知有证明者。
极成无无碍
首先
20-393a
分为：除因外其他不可能损害，作为损害的因不可能存在。
首先，一般来说，第一段引文："由于是不共的，推理不存在"，以及第二段引文："与从言语产生的共知相违的意义也不是正确主题"，这两段的意义可以从证明方面解释和从否定方面解释两种方式。按照第一种方式，第一段引文应理解为不存在能损害可共知的因，为什么呢？如果要否定可共知，必须用现比二量来否定，没有量就不能否定；而且必须用比量来否定，原因是这是言语意义，对于言语意义，感官等现量是不适用的，因为它的对象与言语不混合，而且概念的对象言语意义不显现于现量，这点已在前面详细证明了。因此，除了依靠因相的比量外，没有其他量能否定它。
第二，如果依靠因相来否定可共知，那么对于任何有因相的所立，都没有仅仅在同品上的周遍，更何况其他因相会成为不共，因此任何用来否定它的因相都只能成为不共的，为了使人了解这个意义，如此举例说明因相"存在"就是具有这种结果或目的，否则就不会成为有联系的语言。而且，当对任何主题提出"不能被其他言语表达，因为是存在的"时，
20-393b
通过自己的概念已经确信地成立，凡是存在于概念领域的都可以被任何言语表达，因此这个因相是相违因，因为它适用于所有可表达的对象，而存在也离开了不可表达的对象，当用这个因相来论证不可表达时，它在同品中不存在，在所有可表达的异品中都适用，然而根据论者的意图，它被视

 །
极成有能立因
གཉིས་པ་ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་བཤད་པ་ལ། གང་དང་འགལ་བ་སྒྲ་བྱུང་བཤད། །དེ་འགལ་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཏུ་ངེས། །དང་པོ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཟླ་བ་སོགས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ནི༷་དོན་མཚོན་པའི་བརྡ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ༷་ཅ༷ན་ཏེ་དེའི་སླད་དུ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞིང་། བརྡ་དེ༷་ཡང༷་སྐྱེས་བུའི་འདོ༷ད་པ་ཙ༷མ་ལ་བརྟེན༷་པ༷་ཡི༷ན་པས་འདོད་རྒྱལ་བའི་
20-394a
སྒྲ་ཡིས་སམ་འདོད་པས་སྦྱར་བའི་སྒྲ་ཡི༷ས་དེ་དང་དེར་གྲགས་པ་གྲུབ༷་པ༷་ཙམ་ནི་དོན་གང་ལའང་མི༷་འགྲུབ༷་པ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྒྲ་སྦྱར་བས་དེ་དང་དེར་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ༷་ལྟར༷་ཡིན་པའི་དོན་ལ་སྒྲ༷་ལས་བྱུང་བའི་གྲག༷ས་པ༷་ཞེས་གསུང༷ས་ཏེ། གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཚད་མ་རང་དབང་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་སྒྲ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཅིང་། སྒྲ་དེའང་དོན་གྱི་དངོས་པོའི་མཐུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་གྲགས་པ་ནི་སྒྲ་ཙམ་ལས་འབྱུང་གི་གཞན་ཅི་ཡང་མིན་ཞེས་སོ། །སྤྱིར་གྲགས་བསལ་འདི་སྐབས་བརྡ་སྤྲོད་པ་སོགས་འདི་སྙམ་དུ་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པ་དེ་གྲགས་པའི་དབང་ཙམ་ལས་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལྟར་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཀ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱང་རུང་བས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ལ། རྟོག་གེ་བའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་ནུས་པའི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མི་སྲིད་དེ། གལ་ཏེ་སྲིད་ན་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཚད་མ་སྲིད་པར་འགྱུར་བས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ལ་གནོད་ནུས་པའི་འགྲན་ཟླ་གཞན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་འགལ་བའི་གེགས་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱི་བརྡའི་རྣམ་པ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་དེའང་དངོས་པོ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡང་མེད་པས་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཆོས་ཅན་སྒྲ་གཅིག་ལའང་སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་གྲགས་
20-394b
པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པར་དམ་བཅས་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་བཞིན་དུ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་སླ་བར་ཟད་ལ། དེ་ལྟར་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་དེ་དམ་བཅའ་བ་པོ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དགོས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པར་དམ་བཅའ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དམ་བཅས་ན་ཕྱོགས་ལ་གྲགས་བསལ་འབབ་ཅིང་ཡོད་པའི་རྟགས་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོར་འགོད་དགོས་ལ་དེས་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པ་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པ་དེ་དངོས་དབང་གིས་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན་མིང་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་དགོས་ལ། དེ་འདོད་ན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་བརྡས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཟླ་བ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འདི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའི་དཀར་ཟླུམ་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་འདི་བརྗོད་བྱའི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཀ་བའི་སྒྲས་དེ་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་མྱོང་བས་མི་འགྲུབ་ལ། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ན་གང་བཀོད་པ་དེ་ཟླ་སྒྲ་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་མིང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་མི་རུང་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་དེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པའམ་ཟླ་བར་མ་གྲགས་ཞེས་པར་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་རོ།

直译
极成有能立因
第二，解释后一段经文的意义分为：解释什么与言语产生相违和由于相违故一定确定。
首先，"与从言语产生的共知相违的意义"这句话的含义是：表达月亮等的言语是依靠表示意义的命名，为此而应用言语，而这种命名又仅仅依靠人的意愿，因此通过任意
20-394a
言语或通过意愿应用的言语，对特定事物的共知成立，对任何对象都不是不能成立的，因为对任何对象都可以根据自己的意愿应用言语，使之成为这样那样的共知。
因此，对于这种情况，[经文]说"从言语产生的共知"，表明所谓共知不是任何能够证成事物的独立量，而是仅仅从言语产生的。并且那言语不是通过对象事物的力量，而是通过人的意愿应用的，所以共知仅仅从言语产生，而不是其他任何东西。
一般来说，这个极成排除的场合中，语法家等认为"有兔子的称为月亮"仅仅是共知的力量，而非事物本身的力量，佛教徒则认为"有兔子的"也可以用"柱子"的言语表达，如果这样承认，就会与世间共知相违。两位逻辑学家的意趣是：不依赖推理而能够损害所立的所谓共知，连微尘许都不存在，如果存在，就会有对矛盾不错乱的量存在，因此不存在能够损害由实力理性成立的其他竞争对手。
所以，在世间上所谓的共知对于实力理性没有任何障碍，只是以命名形式进行言语表述而已，这就是所谓共知。这种共知与事物也没有任何必然关系，完全取决于人的意愿，就像对于同一主题"声音"，根据各自意愿可以共知为常或无常
20-394b
一样。
因此，"有兔子的不是月亮"这句话，如果承许"声音不是所闻"，就像违背现量一样，很容易理解为违背共知。这样作为违背共知的例子，并不是说一定要有人实际上作出这种主张，就像承许"声音非所闻"一样。如果这样主张，对于主题会适用极成排除，而"存在"这个因相必须对所有世人立论，而这是不可能成立的例子。
而且，如果像认为"有兔子的"被共知为"月亮"是由于事物的力量，那么它就不应该被其他名称如"柱子"等表示。如果承认这点，那么也不应该被"月亮"这个命名表示，因为"月亮"这个词是能诠的一种，而天空中显现在概念领域的白色圆形是所诠的一种，为什么不能用"柱子"的言语来表示它的理由通过体验不能成立，如果要用因相来证明，那么任何所立的因相对于"月亮"的言语也同样适用，因此对于认为"有兔子的"不能被其他名称表示的观点，共知会损害它，这会导致承认"有兔子的不是月亮"或者"没有共知为月亮"。


 །ཇི་ལྟར་ན་འདིར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་གྲགས་པར་གྱུར་པ་དེས་གྲགས་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་སྟེ་མི་རུང་བ་ལ་དེར་གྲགས་པ་མི་སྲིད་དེ། སྒྲ་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མི་རུང་བས་སྒྲ་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་ལས་གྲགས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་དེ་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། 
20-395a
སྒྲ་དེ་དང་དེར་གྲགས་པ་ཙམ་ལ་གྲགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པས་བརྡ་ཙམ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་ལས་གྲགས་པ་ཞེས་འཇོག་གི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། བྱུང་བ་ཞེས་པ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེར་བཞག་པའི་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་གྲགས་པ་ཙམ་གྱི་དབང་གིས་དེ་དང་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ་པ་ལས་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་ན་གྲགས་དབང་མིན་པར་འདོད་པ་དེས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་གྲགས་རུང་མིན་ན་གྲགས་པར་མི་སྲིད་པས་འདི་ལྟར་གྲགས་པ་འདིས་གནོད་ཡུལ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་རུང་མིན་པར་འདོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་མི་རུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་རྒོལ་བ་སུ་ཡིན་དང་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡི་ངོར་འགོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་མགོ་རྨོངས་པ་མཐོང་ནས་ཞིབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ལེགས་པར་ཕྱེད་ན་གྲགས་པས་གནོད་པ་འབབ་ཡུལ་མཐའ་དག་ངོས་ཟིན་ཅིང་དེ་ཡང་རྗེས་དཔག་དང་མི་འགལ་ཚུལ་ལ་གོ་བ་རྣལ་མ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང་འགལ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་མི་ནུས་སམ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ནི་གྱི་ན་སྟེ། རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷ས་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་བ་རྣམ༷ས་ལ༷་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱེད་པའི་འགལ་ཟླ་མི་སྲིད་དེ། གཞི་གཅིག་ལ་འག༷ལ་བ༷་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཁྲུལ་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་
20-395b
སྲིད་ཅིང་གང་རུང་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མེ༷ད་པར༷་སྟོན༷་པ་ཡི༷ན་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་བསལ་བ་དེ་ནི་གྲགས་པ་ཞེས་པ་རྗེས་དཔག་མིན་པ་ཞིག་གིས་རྗེས་དཔག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་བསལ་བ་མིན་ཞིང་། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་བརྗོད་རུང་མིན་པ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་རུང་ཡིན་པ་ནི་གྲགས་ཟིན་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུའི༷་གྲག༷ས་པའི༷་དོན་ལས་རྗེས༷་སུ་དཔོག༷་པ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པར་དམ་བཅས་པ་དེ་གྲགས་པས་བསལ་བས་ཕྱོགས་མིན་པར་གྱུར་ནས་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བ་ནི་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བར་དམ་བཅས་པ་ལྟ་བུ་གཙང་བར་གྲགས་པ་དང་འགལ་ཡང་མི་གཙང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པས་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་མི་བྱ་བ་གནད་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
说破相违品
གཉིས་པ་བཟློག་ཕྱོགས་དགག་པའི་ལུགས་སུ་བཤད་པ་ལ། གཞན་གྱི་འདོད་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་པའོ། །
他许无能立因
དང་པོ་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་དོན། །ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉིད་དོན་ནོ།

直译
为何这里"有兔子的"可以被"月亮"表达，这是所有世间人所共知并且深信的，而这种共知推断出它是可共知的，因为对于不可能的事物，不可能有这样的共知，就像由于声音不可能被眼睛所取，所以不会产生"看见声音"这样的坚固概念，也不会有这样的共知一样。因此，"有兔子的"被共知为"月亮"，这不是由事物自身的力量，而是仅仅由言语产生的共知的力量。这样的共知被称为"从言语产生的共知"，
20-395a
这仅仅是指言语被共知为这个那个的共知，是排除由事物自身力量产生的术语。因此，"从言语产生"是指仅从命名和仅从名言而建立为共知，而非其他，这里的"产生"不是像从因产生果那样，而是依靠它而安立的安立产生。
这种共知不是由事物的力量产生的，而是从人的意愿产生的，因此所有言语都仅仅通过共知的力量成立为这个那个的名称，而不可能有任何一个是由事物的力量产生的，所以认为不是由共知力量产生的观点，就像承认"有兔子的不是月亮"一样，因为如果不可共知，就不可能成为共知，因此这样的共知所损害的对象是认为不能被所有言语表达的观点，这是所要表明的。
对于这个问题，有人困惑于谁是承认"有兔子的"不能被月亮言语表达的论者，以及"存在"这个因相是针对谁立论，看到这种混淆，所以详细区分了这些。如果能很好地区分这些，就能认识到共知所损害适用的全部对象，并且理解它与推理不相违的方式，从而产生正确的理解，否则就很困难。
第二，有人怀疑如果违背世间共知，那么推理是否也不能成立所立？这是错误的，因为对于通过推理所要证成的内容，它们只能按照理性所成立的方式存在，不可能有使之成为其他样子的对立面，因为在同一基础上证成两种矛盾的无错乱
20-395b
量是绝对不可能的，其中一个一定是错乱的，这是所要表明的。因此，被言语共知相违的意义所排除，并不是说由非推理的共知来排除推理的所立，而是指"不是所有言语都能表达所有意义"这一观点被共知的推理所排除，因为所有言语对于所有对象都是可共知的，这是从已共知的这种共知意义推断出来的。
而且，当"有兔子的不是月亮"这一主张被共知所排除而不成为正确主题，从而不适合作为因相的运用对象时，这是共知的推断，因为在其他情况下，如承许"女人身体不清净"这样违背共知为清净的主张，由于有证明不清净的推理存在，所以不称为被共知所排除，应当了解关键就在于此。
说破相违品
第二，以否定对立面的方式解释分为：他方观点无能立和对他方观点有能破。
他许无能立因
首先分为：没有推理的含义和不共的含义。
;


 །
无比量之义
དང་པོ། ལུང་གཉིས་པོའི་དོན་འཆད་ཚུལ་སྔ་མ་ལས་ཡ༷ང་ན༷་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། དེ་ལ་ལུང་དང་པོའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་དངོས་སྟོབས་དང་མ་འབྲེལ་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པའམ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག༷་རྟེན༷་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པས་ན་དེ་ཁོ་ནའི་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོ༷ད་པ༷་ལ༷་གྲགས་པས་
20-396a
སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགྲུབ་པའི་རྗེས༷་དཔ༷ག་མེ༷ད་པ༷ར་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ལ༷ས་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ཡུལ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར༷་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ཡོ༷ད་པ་དང་མེ༷ད་པ༷འི་རྗེ༷ས་སུ་འཇུ༷ག་པ་ཅ༷ན་གྱི་རྗེ༷ས་དཔ༷ག་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་གང་ཞིག །དངོས་པོ་དེ༷་ཡི་དབ༷ང་གིས་མི༷་འཇུ༷ག་པ༷་གྲགས་པ་དེ༷་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་བསྟ༷ན་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སོར་མོའི་ལྡན་པ་ཞེས་སོགས་དྲུག་སྒྲ་སྦྱར་བ་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་དང་མཆིག་བུའི་ལུས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་འདིས་གནོད་མི་ནུས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་བརྟེན་ནས་གྲགས་པ་ཉིད་དབང་བཙན་དུ་བྱེད་ན་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་བརྗོད་པས་གཙང་བར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་དང་མཐུན་པར་གྲགས་པ་མིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་སུན་མི་ཕྱིན་ཏེ་རྗེས་དཔག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
不共之义
གཉིས་པ་ལ། རང་གིས་ཐུན་མིན་དགོངས་དོན་བཤད། །གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བཤད་པ་དགག །
己说不共之义
དང་པོ། རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་ཟླ༷ར་མི༷་འདོ༷ད་པ༷་དེ༷་ཡིས་གྲ༷གས་པ་གཞན་ག༷ང་ཞི༷ག་འདོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། འདི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་ནི་ཆེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ན་དེ་མི་འདོད་པ་དེས་ཟླ་བར་གྲགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཟླ་བ་མིན་པར་སྒྲུབ་པ་དེ༷་ལ༷་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ་མཐུན་པའི་དཔེ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར་ལ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པས་ཟླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་བསལ་ཟིན་པས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཟླ་བ་མིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཟླ་བ་མིན་པའི་མཐུན་དཔེ་གཞན་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། གྲགས་པ་མཐའ་དག་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་རྟགས་གང་བཀོད་པ་དེ༷་ནི༷་ཐུན༷་མོ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པ་རྟགས་
20-396b
སུ་བཀོད་པ་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་པར་འདོ༷ད་དོ། །
破他说别义
གཉིས་པ་ལ། དགག་པ་དངོས་དང་དེའི་ལན་དགག །དང་པོ། རིགས་སྒོའི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཆོས་ཅན་བྱས་ན་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་མཐུན་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པས་ཐུན་མོང་མིན་པ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་དཔེ༷་འདི༷་ཉི༷ད་ཁོ་ནའི་དབ༷ང་དུ་བྱས༷་ན༷ས་ནི༷་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་བཤ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། གྲགས་བསལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉི༷ད་སྟོན་པའི་དཔེར་བཤད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་ད༷་ཏྲི༷ག་ཤིང༷་མི༷ན་ཞེ༷ས་བརྗོ༷ད་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་གྲགས་པས་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མི་འཐད་དེ། གྲགས་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ཡ༷ང་ག༷་པུར༷་དང་དངུལ༷་དང་བྲམ་ཟེ་སོ༷གས་ལ༷་ཟླ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན༷་ནི༷་མཐོ༷ང་བའི༷་ཕྱིར༷་སྐྱེས་བུས་བརྡ༷་བྱས་པ་ཙམ་ལ༷ས་འཇུག་པ༷ར་འགྱུ༷ར་པ༷་ཡི་གྲགས་པ་ལ༷་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ནའི་ཐུ༷ན་མོ༷ང་མི༷ན་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱང༷་ཅི༷་ཞིག་སྟེ་གང་ཡང་མ་འགྲུབ་བོ།

直译
无比量之义
首先，对两段经文的意义解释，除了前面的解释外，还可以这样解释：其中第一段经文"推理不存在"的意思是，不与事物力量相关联，仅仅依靠世间共知或表述而确定的推理是不存在的，例如在世间中，因为"有兔子的"被共知为"月亮"，就说那只是它的名称，这样的表述不能由共知
20-396a
来证明，是说没有能成立它的推理。因此，共知与推理是具有不同对象的有境。所以，共知与随顺事物存在与否的推理不同，它不随事物的力量而运行，而是仅从人的意愿产生，这就是所要表明的，就像虽然法与有法未成立为不同，却可以应用"指的结合"等第六格[词尾]，如"罗睺的头和蛇的身体"一样。
因此，共知不能损害推理的对象，而如果仅依靠世间自身使共知具有强制力，就像说"人头骨不清净"损害认为它清净的观点一样。因此，依靠与事物力量不一致的共知不能破除他人[的观点]，因为没有推理[作为基础]。
不共之义
第二分为：解释自己所说的不共意趣和否定他人解释为其他[意思]。
己说不共之义
首先，不承认"有兔子的"是月亮的人会承认什么其他共知呢？既然"有兔子的"是"月亮"是非常普遍的共知，那么不承认它的人连一个月亮的共知也不承认，因此对于证明它不是月亮，无论提出什么因相都会变成没有同品喻，而且由于承认"有兔子的不是月亮"已经排除了所有月亮的方面，所以如果是存在的就会成为不是月亮，这本身仅仅成为一个方面，而不存在任何其他非月亮的同品喻，因为他已经错误地进入了所有共知，所以任何提出的因相都会变成不共的，为了使人了解这一点，以"存在"作为因相
20-396b
的例子，这是所主张的。
破他说别义
第二分为：直接否定和否定其回应。
首先，《理门论》的某些注释者说：由于世间中只有一个月亮，因此如果将它作为主题，无论提出什么因相都没有同品的周遍，从而成为不共，是从这个角度说的。
[回答]：不是仅仅基于只有一个月亮的这个例子而说[它]被共知所损害，因为它被解释为显示极成排除一般特征的例子。因为对于"有兔子的不是月亮"这样的说法，就像"尼俱荼树不是木头"这样的表述一样，也会被共知所损害。
此外，认为在世间中只有"有兔子的"才被共知为月亮是不合理的，因为在这个共知的场合中，在世间可以看到樟脑、银子和婆罗门等被称为月亮，所以对于仅仅由人的命名而运行的共知来说，"有兔子的"的不共性又有什么[特殊]呢？[答：]根本没有[这样的特殊性]。
;


 །གཉིས་པ་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་ལ༷་ལ༷ར་ཏེ་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་མིང་དེ༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ག་པུར་སོགས་ལ་སྤོས་སྦྱོར་མཁན་སོགས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ཟླ་བའི་མིང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ནི་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཅེ་ན༷། རི་བོང་ཅན་ཁོ་ན་ལ་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་དེ༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོའི་སྟོབ༷ས་ལ༷ས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཟླ་བར་གྲགས་པ་ཙམ་དུ་ཁྱད་མེད་བཞིན་དུ་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ན་ལ་མིང་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིགས་པས་རྙེད་དགོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་རི་བོང་ཅན་ལའང་གྲག༷ས་པས་གྲུབ༷་པ་ལས་དངོས་སྟོབ༷ས་མེད་པར་ཁ༷ས་ལེན༷་ན་རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ག་པུར་སོགས་ལ༷འང༷་
20-397a
དེ་ལྟར་གྲགས་པས་གྲུབ་པ་བཟློག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་གྲགས་པ་ནི་གཅིག་པུར་ཟད་དོ་ཞེས་པ་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ག་པུར་སོགས་ལའང་དཀར་བ་དང་བསིལ་བ་དང་ཡིད་ཚིམ་པ་སོགས་ཡོད་པས་དངོ༷ས་པོ༷་དེ་ལ༷་ནི༷་ཟླ་བའི་མིང་འཇུག་པ་གྲུབ༷་པ༷་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཟླ་བ་དང་འདྲ་བས་བཏགས་མིང་ཡིན་གྱི་དངོས་མིང་མ་ཡིན་ལ་དངོས་སུ་གྲགས་པ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་པུར་ཟད་དོ་སྙམ་ན། དེ༷་ནི་རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་ལ༷འ༷ང་དཀར་བསིལ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་མིང་དུ་བཟློག༷་པ༷་མེ༷ད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་ཅན་ལ་དྲང་པོར་འཇུག་ཅིང་གཞན་ལ་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་ཙམ་གྱི་དངོས་བཏགས་ཡོད་མོ༷ད་ཀྱི་གཉིས་ཀ་གྲགས་པར་འདྲ་བས་ན་རི་བོང་ཅན་གྱི་མིང་ཐུན་མིན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་ན་གྲགས་ཙམ་གྱིས་མི་འགྱུར་བར་དངོས་དབང་གིས་ཡིན་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་མིང་ལའང་དངོ༷ས་དབང་གིས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ༷་མེ༷ད་ན༷་རི༷་བོང་ཅ༷ན་ལ༷་ཟླ་བའི་སྒྲ་བཟློག༷་ཀྱང༷་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཉེས༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ག་པུར་སོགས་ཟླ་བར་གྲགས་ཀྱང་དེ་ཟླ་བ་མིན་ཏེ་ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མེད་དོ་ཞེས་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་གྲགས་པས་མི་གནོད་པར་ཁྱོད་འདོད་བཞིན་པ་འདི་བཞིན་ནོ། །
他许有过
གཉིས་པ་ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་གཞན་འདོད་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་བཤད་པ་ལ། གྲགས་རུང་དོན་རྣམས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །དེ་སྟོན་ཕྱིར་ན་ཟླ་དཔེ་བསྟན། །གྲགས་པ་དེ་ཡིས་བསལ་ཚུལ་ལོ། །
极成众许
དང་པོ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ཞེས་པ་འདི་གང་ཞེ་ན། གྲགས་པ་དངོས་དབང་གིས་མིན་པ་དེ༷འི་ཕྱིར༷་བརྗོད་བྱ་སོ་སོ་ལ་དངོ༷ས་པོའི་དབང་གིས་ངེ༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་བརྡ༷་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཅ༷ན་སྒྲ༷་ཙམ་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷འི་ཆོ༷ས་གྲགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་
20-397b
བརྗོད་བྱར་རུང་བ༷་ནི་དོ༷ན་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམ༷ས་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ༷། རྗོད་བྱེད་གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་བྱ་གང་ལ་བཏགས་ཀྱང་རང་གི་འདོ༷ད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ལ༷་མི་བཏུབ་པའི་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་སྒྲ་མཐའ་དག་གིས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་འོང་བའོ། །
为其说喻
གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དེ་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་ཀུན་ལ་བཏགས་མི་རུང་བར་ག་པུར་སོགས་ལ༷་ལ༷ར་དེ༷་གྲུབ༷་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན༷་དེ༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོའི་སྟོབ༷ས་ལ༷ས་དེ་ལྟར་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་དགོས་ཏེ། མཉན་བྱ་ནི་སྒྲ་དག་ལས་གཞན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དེ་འདྲའི་དངོས་སྟོབས་མེད་པས་ན་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་གྲག༷ས་པ༷ས་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ༷་པར་ཁ༷ས་ལེ༷ན་ན༷་རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་ལ༷འང་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པར་བཟློག༷་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཆེས་གྲགས་པ་རི་བོང་ཅན་ལའང་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་འདོད་པས་བཏགས་ནས་གྲུབ་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལས་བཟློག་སྟེ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་པ་དེ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་པའི་དཔེ་འདི་ཉིད་བསྟན་ཏོ།

直译
第二，对回应的否定：如果说某些特定所诠表的事物，即"有兔子的"，确实成立为"月亮"这个名称，而其他如樟脑等是由香料制造者等赋予的名称，所以普遍共知为"月亮"的名称只限于"有兔子的"，[回答是]：如果仅仅对"有兔子的"成立，那么它就必须是由事物自身的力量成立的。这样，虽然同样是共知为"月亮"，为何仅对"有兔子的"成立这个名称，这种理由必须通过推理来找到，而不能通过共知来成立。如果承认对"有兔子的"也是通过共知成立而没有事物自身的力量，那么对于非"有兔子的"如樟脑等，
20-397a
也同样通过共知成立，这是无法否认的，因此说在世间中共知为"月亮"的只有一个是没有意义的。如果说樟脑等也有白色、凉爽、使人愉悦等特性，所以对那种事物适用"月亮"的名称是成立的，因此它们是因与月亮相似而命名的假名，不是实名，而真正的共知只有一个月亮，[回答是]：那么对于"有兔子的"也是以白色、凉爽等作为理由而共知的，因此无法否认它也是假名。
如果说不是这样，"有兔子的"是直接适用而其他则是通过比喻适用，[回答是]：虽然仅仅在共知中有实名和假名的区别，但两者都同样是共知，因此"有兔子的"的名称不会成为不共的意义，如果成为不共，就不会仅仅是通过共知，而必然是通过事物的力量，这是无法否认的。如果连实名也没有通过事物力量的理由，那么否认"有兔子的"是月亮的言语就不会有违背共知的过失，就像你自己所认为的，樟脑等虽然共知为"月亮"，但它们不是月亮，因为月亮只有一个，这样的承认不会被共知所损害一样。
他许有过
第二，解释后一段经文的意义作为对他方观点的能破分为：极成遍及一切对象，为了显示这点而说月亮的例子，以及该共知的排除方式。
极成众许
首先，什么是"与从言语产生的共知相违"？共知不是由事物的力量产生的，因此对于各个所诠表没有由事物力量确定的，仅依靠命名的、仅从言语产生的共知法的
20-397b
所诠表适合性是任何对象，因为任何能诠对任何所诠赋予名称时，仅仅通过自己的意愿运行，没有不合适的障碍。因此，所有言语都适合表达一切对象这一遍及性是从事物的力量而来的。
为其说喻
第二，如果像"月亮"这样的言语不适合赋予所有所诠表的特殊情况，而只对某些如樟脑等成立，那么它就必须通过事物的力量如此成立，就像"所闻"只对声音成立而不对其他[成立]一样。如果是这样，但又没有这种事物力量，而承认不是通过事物力量而是通过共知成立为它的名称，那么对于"有兔子的"也不是通过事物力量而仅仅通过共知成立，这是无法否认的，因此即使是最为共知的"有兔子的"也不是通过事物力量，而是通过假立而成立的，为了使人了解这一点，与普遍共知相反，通过"有兔子的不是月亮"这个例子来表明它被共知所损害。
;


 །
极成所遮
གསུམ་པ་ལ། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ངོ་ཡིས་བཟུང་། །ཇི་ལྟར་གནོད་པའི་ཚུལ་བཤད་པའོ། །
决定能碍及所碍
དང་པོ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་གནོད་པ་དངོས་སུ་ཟད་མོད་དེ་ཉིད་བརྡ་སྤྲོད་པ་སོགས་སྒྲ་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལས་གྲགས་དབང་མི་འདོད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་སྙམ་ན། གྲགས་དབང་མི་འདོད་པ་དེས་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིང་དུ་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་དབང་ཙམ་ལས་དངོས་དབང་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་མི་སྲིད་པས་ན་གྲགས་དབང་བོར་ནས་གྲགས་པ་འགྲུབ་ཚུལ་གཞན་
20-398a
ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་མཐའ་དག་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་སྒྲ་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་འགོ༷ག་པ༷་ནི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ༷་ཡུལ་ཅན་གང་གིས་གནོད་ན་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གྲགས་པས་སོ། །གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་ནམ་རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུ༷ས་གང་འདོད་ཀྱི་བརྡ༷་བྱས་པ་ན་དེ་འགོ༷ག་པ་མེ༷ད་པའམ་དགག་མི་ནུས་པ་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི༷་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །མིང་གི་ཁྱད་པར་གྲ༷གས་པ༷་ཞེས༷་བྱའི༷་མིང་ཅན་ནོ། །ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་རྗོད་བྱེད་མཐའ་དག་གིས་བརྗོད་མི་རུང་འགོག་པར་ནུས་པའི་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དོན་གང་ཞིག་སྒྲ་གང་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡི་བསལ་བྱ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱིས༷་བཟློག་ཕྱོགས་ལ་གནོ༷ད་པ་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་ན་ཟླ་བས་བརྗོད་རུང་མིན་པ་ལ་ཅིས་མི་གནོད་དེ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང་བརྗོད་མི་རུང་ན་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་མི་སྲིད་ལ། ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་དེ་བཞིན་སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་རུང་བ་ཡང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། མི་རུང་ན་ཟླ་བས་ཀྱང་མི་རུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་རུང་བར་གྲུབ་པ་འདིས་གྲགས་དབང་མི་འདོད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པར་གྲུབ་པས་རྟག་པ་དངོས་སུ་བསལ་བ་ལས་མ་བྱས་པའང་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །
说如何障碍
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེས་དོན་གཞན་ཡང་གྲུབ། །དང་པོ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་
20-398b
གྲགས་དབང་ཙམ་དུ་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་བརྡ༷་ཙམ་གྱི་རྗེས༷་སུ་འཇུ༷ག་པ༷་ཡི༷་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་འདི་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན༷་གཅིག་གི་མིང་དུ་ངེ༷ས་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཅེས༷་དོན་གྱིས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན༷་སྒྲ་དེ༷་དག༷་རྣམ༷ས་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་དེར༷་འཇུག་ཏུ་མི་རུང་ཞེས་འགོ༷ག་པ༷་ལ་ནི༷་སྒྲ་བྱུང་གྲགས་པ་དེ་འག༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བརྗོད་མི་རུང་ན་གྲགས་ཟིན་དེ་ཡང་དེར་འཇུག་པར་མི་རུང་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་དེ་ལྟར་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་ནུས་སོ།

直译
极成所遮
第三分为：确定所损害与能损害，以及解释如何损害的方式。
决定能碍及所碍
首先，如果承认"有兔子的不是月亮"，直接会被世间共知所损害，但这对于语法家等认为言语是通过事物力量而运行，不承认[言语是]通过共知力量[而运行]的观点，如何造成损害呢？不承认共知力量的人是在否定所有共知，因为对于所有共知为名称的事物，除了通过共知力量外，不可能有任何一个通过事物力量成立，因此舍弃共知力量后，没有任何
20-398a
其他建立共知的方式，所以他是对所有共知进行错误进入的，任何对象都适合被任何言语表达，否定这一点就是被损害的对象。对于这个对象，什么有境能损害它呢？是具有四种特殊性的共知。哪四种呢？原因或因的特殊性，即不依赖于事物而是人所作的任何所欲的命名，当没有阻碍或不能否定时所产生的自性，如前所述的"从言语产生的共知"。名称的特殊性，即具有"共知"这一名称。体性的特殊性，能够否定"所诠对象不适合被一切能诠表达"的推理。方式的特殊性，与任何对象都适合被任何言语所诠表的确信、坚固概念相关联，这种有境能排除所破，对其对立面造成损害。
就像对于"有兔子的不是月亮"的主张，共知能损害它一样，为什么不能损害"不适合被月亮[这一言语]表达"呢？因为"有兔子的"被"月亮"这个言语表达是普遍共知的，如果不适合被表达，那么这样的共知也不可能存在。适合被"月亮"表达，同样也适合被其他言语表达，这是通过事物的力量成立的；如果不适合，则也不适合被"月亮"表达，但既然已成立它适合[被"月亮"表达]，这就排除了不承认共知力量的观点，就像成立为无常直接排除常性，也间接排除无作性一样。
说如何障碍
第二分为：直接[解释]和由此也成立其他意义。
首先，所谓"从言语产生的共知"这一
20-398b
显示仅仅是共知力量的道理，实际上是表明仅仅随顺命名而运行的能诠言语，没有确定为"只是这个的言语"的仅为一个对象的名称。因此，否定这些言语不适合应用于任何事物，与言语产生的共知是相违的，因为如果不适合表达，可以推断已经共知的也不适合应用，因此可以理解它们是相违的。


 །གཉིས་པ། སྒྲ་འདོད་པས་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དེས༷་ནི༷་དངོས་པོའི་དབང་ལས་འདི་ལྟར་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་ཁོ་ན་རྗོད་བྱེད་སྒྲ༷་དེ་ཡི༷་དོ༷ན་ཏེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ན་སྒྲ་མི་འཇུག་པས་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་སྒྲ་ཟླ་བ་ཞེས་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆ་དང་ལྡན་པ་སོགས་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱི་བུམ་པ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཅན་ནམ༷། རྗོད་བྱེད་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་བརྗོད་བྱའི་དོ༷ན་དོན་ད༷མ་པར་གྲུབ་པ༷་ཉིད་དེ། རི་བོང་ཅན་ལ་བུམ་སྒྲ་མི་འཇུག་ལ་ཟླ་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་བཤད་དུ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོའི་དབང་གིས་དེ་འཇུག་པར་ངེས་ཏེ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་འགོ༷ག་པ༷་ལ༷་གྲགས་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བསྟ༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདོད་རྒྱལ་རྗེས་གྲུབ་གང་ཡིན་ཀྱང་དོན་དེ་དང་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་བརྡ་གང་ཡང་རུང་བས་དེ་བརྗོད་དུ་རུང་སྟེ་ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡི་གེའི་ཚོགས་པ་ལ་དོན་འདི་དང་འདིའི་བརྡའོ་ཞེས་སྐྱེས་བུའི་བརྡ་འབྲེལ་བྱས་ཕན་ཆད་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ལྟར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ལས་མིང་ཚིག་ཀུན་བཏགས་ལ་བཤད་དུ་ཡོད་པ་རྗེས་གྲུབ་དང་། བཤད་དུ་མེད་པ་འདོད་རྒྱལ་བའི་མིང་གི་ངོ་བོས་དོན་ལ་རང་དབང་
20-399a
དུ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཏེ། དངོས་དབང་ལ་རག་མ་ལས་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
极成相违各别说
གསུམ་པ་གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ཞར་ལ་ནི། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་བསལ་རྒྱས་བཤད་དོན། །དང་པོ། གྲགས་པ་ནི་བརྗོད་འདོད་ལ་ལྟོས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེས༷་ན༷་ནུས་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ༷་གྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ནི༷་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་གྲ༷གས་པ༷་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཡ༷ང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔ༷་མ༷་རྗེས་དཔག་ལས་ཡིད་ཆེས་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཡུལ་ཀུན་ལ་གྲགས་པའི་ནུས་པ་མི་འཇུག་གི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་བརྡ་འཇུག་རུང་གི་ཡུལ་འགོག་པ་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་འབབ་པ་སྟེ། དེས་ན་རྗེས་དཔག་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་སྤྱིར་བཤད་ལ་དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དང་། གྲགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་རུང་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་འགལ་བར་དམ་བཅའ་བ་ལ་དེ་དང་དེའི་བསལ་བ་འབབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ། མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཚད་མས་བསལ་བ་མཐའ་དག་རྗེས་དཔག་ཏུ་གྲུབ༷་པ༷་ཡིན་པས་གྲགས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་གཉིས་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ལ༷་རང་ཡུལ་ཐུན་མིན་ལ་གནོད་ཚུལ་གྱིས་དགོ༷ས༷་པ༷་བསྟན་པའི་ཕྱིར༷་ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་འདི༷་གཉི༷ས་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་ལ་ནི༷་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བར་རྒྱུ་མཚན་ད༷ང་བཅ༷ས་པར༷་ར༷བ་ཏུ་བརྗོ༷ད་དེ། ཚད་མས་གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་དང་འགལ་བ་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ནས་བསྟན་ལ། མངོ༷ན་སུམ༷་དང་རྗེས༷་དཔ༷ག་གིས་གནོ༷ད་པ་ལ༷་ནི་
20-399b
དཔེ་བརྗོད་ཙམ་ལས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་པ་མིན༷་ཏེ། སྒྲ་མཉན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །བུམ་པ་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ཙམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

直译
第二，通过显示言语由意愿而运行，说明仅仅具有通过事物力量而以此方式运行的理由的事物才是该能诠言语的意义或所诠，如果没有理由，言语就不会运行，因此对于"有兔子的"，"月亮"这个言语运行的理由可以通过具有光明等特性从随顺成立的方式来解释，而对瓶子等不运行是因为没有理由，这样主张；或者对于任意运行的能诠言语的所诠对象在胜义中成立，即"有兔子的"不能应用瓶子的言语而能应用月亮的言语，虽然无法解释，但通过事物的力量确定它如此运行，就像火的热性一样，对于否定这些观点的体系，已经显示共知和推理不会造成损害。无论是任意[名称]还是随顺成立[的名称]，任何对象都适合被任何能够表示该对象的命名所表达，就像各地方言的差别一样。因此，自从对字母组合进行"这是这个和那个的命名"的人为联系后，正如所确定的那样产生执著，从而[形成]名词词组的假立，对于可解释的随顺成立和不可解释的任意名称，其本质如何能在对象上独立
20-399a
地联系呢？因为它们不依赖于事物的力量，仅仅通过意愿而运行。
极成相违各别说
第三，关于将极成排除单独区分的意义分为：直接[解释]及其附带解释信可和极成排除的详细意义。
首先，共知是依赖于表达意愿的有境，因此为了显示功能运行的对象特殊性，虽然共知不是推理之外的[量]，但作为不同的[量]来说明，就像之前将信可区分为不同于推理一样。而且，共知的功能不适用于一切事物力量的对象，而是对于否定仅通过意愿可以运行命名的对象，适用共知的推理排除，因此推理一般来说是对事物对象的有境，其中特殊的是依靠经典推断极为隐蔽的对象，以及依靠共知推断适合表达的对象，因此应当了解对于与这个和那个相违的主张，会受到这个和那个的排除。
第二，所有非现量的量所排除的都成立为推理，因此虽然共知和信可都包含在其中，但之所以区别解释，是为了通过各自对特殊对象的损害方式显示必要性，因此对于信可和共知这两者的例子，在《集论》注释中以带理由的方式详细说明，如"不以量所量的对象而证成"这样仅与主张相违的例子，以及"由于是不共的"等带有理由的说明，而对于现量和推理的损害
20-399b
仅仅举例而未以那样的理由说明，如"声音不适合被听"、"瓶子是常的"这样的简单陈述。


 །
现量相违
གསུམ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ལ། རྩ་བར་དོན་སྨོས་དགོས་པ་བཤད། །འགྲེལ་བར་མཉན་བྱ་དཔེར་སྨོས་དོན། །དང་པོ། མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཞེས་སྨོས་པས་ཆོག་གི་མངོན་སུམ་དོན་དང་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་གནོ༷ད་པ་འདི༷་ལ༷་ཡ༷ང༷་དོན་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཅན་སྒྲ༷་ལྟ་བུ༷་ནི་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ལྡོག་པ་དུ༷་མའི༷་དངོ༷ས་པོ་ཉི༷ད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲག༷ས་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ག༷ང་ཞིག༷། དེ་ལྟར་སྦྲུལ་གྱི་གདེངས་ཀ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོ༷གས་སུ༷་ནི༷་སྣང༷་བ༷་ཡི༷་བློ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་ཉ༷ན་ཤེས་ལ༷་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཉི༷ས་སུ་མེ༷ད་པར་སྣང༷་བར་གྱུར༷་པ་ཡིན་པ༷་དེ༷་ཡི་དོ༷ན་དུ་དོ༷ན་ཞེས་བཤ༷ད་དེ། དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི༷་ཉི༷ད་ནི༷་སྤོང༷་ན༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་དོན་ཞེས་པའི་ངེས་གཟུང་གིས་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་རང་མཚན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་དེ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ལ༷་གཟུང་བའི་དོ༷ན་ཞེས་བརྗོད་པས་དེ་ཡི་རྣམ་པ་སྣང་བ་བཟུང་ལ། དགག་ཕྱོགས་ནས་ལྷག༷་མ༷་ལྡོག༷་པའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གྱི་སྤྱི་ནི༷་རྣམ་བཅད་ཙམ་གྱི་དབང་ལས་རྟོག་པས་ཐ་དད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་ཉིད་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་དབ༷ང་པོའི་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་མི༷ན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རང་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་སྒྲ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པས་ཆོག་མོད་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་ཞེས་བཀོད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲ་མེད་ཅེས་པ་ཙམ་ནི་སྤྱིར་
20-400a
གཏན་མེད་པའམ། རྟག་ཁྱབ་ཀྱི་སྒྲ་མེད་པའམ། ཡུལ་དུས་འདི་ན་མེད་པ་སོགས་སུ་དོགས་ནས་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་སྟོན་པ་ལ་ཚིག་བརྒྱུད་དགོས་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་གཏན་དུ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་མཐར་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ཡང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་མ་འབྲེལ་བར་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ཞེས་མི་ཐོབ་པས་མཉན་བྱ་སྨོས་པས་ཆེས་གསལ་པོར་གོ་བ་སྐྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ན་སྤྱི་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པ་དེས༷་ན༷་སྤྱི༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་ནི༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་གཞལ་བྱ་མི༷ན་པ༷ར་གྲུབ༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེ་སྤོང༷་བའི་ཚིག་དམ་བཅས་ན་ཡ༷ང་གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པ་ཞིག་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་འབབ་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོ༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཞེ༷ས་ཏེ། སྒྲ་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་སེལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་གསལ་པོར་རྟོགས་པའི་སླད་དུ་དཔེ་བརྗོད་དུ་མཉ༷ན་བྱ་སྨོས༷་པ༷ས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མཉན་བྱ་ནི་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཁོ་ནར་ངེས་ཀྱི་སྤྱི་སོགས་ལ་མི་འཁྲུལ་ལོ། །འོ་ན་མཉན་བྱ་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་མཉན་བྱའི་སྤྱི་ལ་གོ་ནས་མངོན་སུམ་གྱིས་སེལ་མི་ནུས་པས་སྒྲའི་རང་མཚན་མེད་ཅེས་སྨོས་དགོས་སོ་ཟེར་ན། རང་མཚན་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་རྣམ༷་པ་ཀུན༷་ཏུ་རང་མཚན་བརྗོ༷ད་བྱའི༷་དངོ༷ས་པོ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲས་སྤྱི་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་མོད་ཀྱི་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་རང་མཚན་བརྗོད་པར་འགྲོ་བས་ན། སྒྲ་དེ་ལ་མཉན་བྱའི་ཆོས་མ་གྲུབ་ཅེས་བཀག་པས་ཉན་ཤེས་རང་གིས་མངོན་སུམ་གྲུབ་པས་གནོད་པ་འབབས་ཀྱི་རང་མཚན་མེད་ཅེས་སྨོས་ཀྱང་སྒྲ་མེད་ཅེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་སོ།

直译
现量相违
第三，关于现量所排除分为：本文中提到意义的必要性解释和注释中提到所闻的例子的意义。
首先，说"现量所排除"已经足够，那么说"现量与对象"有什么必要性呢？在此现量损害中，提到"对象"是有必要的，因为主题如声音在世间共知中是具有所作性和无常性等多种反面的实体的本性，而不像蛇的头饰那样产生多样显现的认识，因为听觉识中无二的方式[而不是]差别的方式显现，为了这个意义而解释"对象"一词，因为感官意识中显现的处所实体自身本性的显现，如果舍弃这个，就会被现量所损害。
这样，通过"对象"的限定词，从肯定方面抓取自相的本性，称为所取的"对象"，抓取它的相显现；从否定方面，排除剩余的具有反面特征的共相，它仅仅通过分别的力量被分别假立为差别，而自身实际上是无实的本性，因此显示它不是根识的行境，因为它没有自相，所以不能产生缘取它的根识，[这是为了]使人了解这一点。
第二，在解释现量所排除的场合中，只说"没有声音"就够了，为何要设立"与根相关的声音不是所闻"呢？仅仅说"没有声音"可能会
20-400a
怀疑是指完全不存在，或者常恒遍在的声音不存在，或者在此时此地不存在等，因此在显示现量所排除时需要一系列词语，如果说声音完全不存在，最终也与现量相违，但这也不能说"被现量所排除"，除非与作为听觉识对象的存在相关，所以通过提到"所闻"产生更清楚的理解。就像共相不是根识对象，因此共相的法不是现量所量已经成立，所以如果立言舍弃它，即使它被推理所损害，也会适用推理所排除，而不是被现量所损害，如同对"声音是常"的陈述，现量无法排除一样。
因此，为了清楚理解现量所排除，通过提到所闻作为例子来显示，因为所闻确定只是听觉识的对象，不会混淆于共相等。如果有人说，即使提到"所闻"，也会理解为所闻的共相，现量无法排除，所以应当说"声音的自相不存在"，[回答是]：即使说"自相"，由于自相在任何情况下都不是言语表达的事物，所以言语表达共相是所有言语所共同的，但由于混合显现与概念而理解为表达自相，因此通过否定"声音不具有所闻的法"，由听觉识自身的现量成立而产生损害，即使提到"自相不存在"，其意义也与说"没有声音"相同。
;


 །དེས་ན་སྒྲ་རང་མཚན་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་མིན་ཏེ་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་པའི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ༷ས་ཉན་ཤེས་དེ༷་ལ༷་བརྟེ༷ན་ནས་དེ་ཡི་
20-400b
ཐ་སྙད་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། ཉན་ཤེས་མངོན་སུམ་དེ༷་ཡི༷་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷་འགལ་བའི་ཕྱོགས་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་མཉ༷ན་བྱས༷་ནི་དབ༷ང་པོ༷འི་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་དམིགས་བསལ་ཏེ་བཟུང་བས་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་གསལ་བོར་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །
说何者有法相违
གཉིས་པ་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །རང་རྟེན་ལ་གནོད་བསལ་བ་ཡིན། །རྟེན་མ་གྲུབ་སོགས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །
自所依相违
དང་པོ་ལ། ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་ནི་དགོས་པ་དང་། །རྣམ་བཅད་ཀྱི་ནི་དགོས་པ་དང་། །དེ་དག་གི་ནི་འཇུག་བསྡུ་བའོ། །
肯定作用
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །དང་པོ། མདོ་ལས་བསལ་བ་བཞི་པོ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་པ་འདི་སྨོས་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ་བསལ་བས་ཤུགས་ལ་གྲུབ་བོ་ཟེར་ན། འདིའི་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒོལ༷་བ༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་བ༷སྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོ༷ད་པ༷འི་ཆོ༷ས་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་ཡི་ཆོ༷ས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པ་ཡི་རྟེན་ནམ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ༷་གནོ༷ད་ན་རྟེན་བསལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར༷་གྱི༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མིན་པ་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་གྱི༷་ནི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ་གནོད་ཀྱང་བསལ་བ་མི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་ཀྱང༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་འདི༷་ལ༷་ཅི༷་ཞིག༷་བཀ༷ག་པའམ་བསལ་ཏེ་བསལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ལ་བསལ་བ་བབས་ན་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ། དེ་བསལ་བའི་སྐབས༷་སུ་སྨོས་ཅི་ལ་དགོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པའི་དོན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་བྱེད་པར་ཡན་གར་བ་རེ་རེ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་ཅིང་བསྒྲུབ་ཆོས་དེའི་རྟེན་ཞིག་ན་དེ་ལ་ཆོས་དེ་འགྲུབ་
20-401a
ཐབས་མེད་པ་དང་། ཆོས་དེའི་རྟེན་མིན་པ་ནི་དཔྱད་དོན་མེད་དེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་བུམ་པར་དཔྱད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པས་ཚིག་འདི་རྣམ་བཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་དོ༷ན་འདི༷་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་རྟོག༷ས་མོད་ཀྱང༷་ར༷ང་གི༷་རྟེན་ནམ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་འདིར་ཡང་སྨོས༷་པ༷ས་ནི༷་སྐབས་དེའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ས་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས༷་ནི༷་གྲུབ་པའི་དོ༷ན་དུ་ཡིན་ཏེ༷། དེ་གནོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་ནི༷་གྲུབ་པ་ལ་འགལ༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷ས་དེ༷་ལ་ངེས་པར་བརྟེན༷་དགོས་པ༷་ཡི་ཆོས་གྲུབ་པ་ནི༷་འག༷ལ་བ༷འི་ཕྱིར༷་རོ། །གཞན༷་དུ་རང་རྟེན་ཞེས་མ་སྨོས་ན་རྒོལ་བས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ༷་ལྷའི༷་རྣམ་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཆོས༷་དེ་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས༷་བརྗོད་པ༷འི་ཕྱིར༷་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་ཆོས་དེ༷་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པ༷ར་སེ༷མས་པ༷་དེས༷་ན༷་ར༷ང་གི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་དམ་བཅའི་སྐྱོན་སྟོན་པའི་སྐབས་སུའང་སྨོས༷་སོ། །འདི་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཁོ་ནའི་དོན་ཏེ་བསྒྲུབ་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་གནོད་པ་ལས་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་ནམ་སྙམ་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་རང་རྟེན་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། །
否定作用
གཉིས་པ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ལ། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དཔེ་བརྗོད་བཅས། །ཚིག་འདིས་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སེལ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
他邪分别及喻
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་གཞན་འདོད་མི་འཐད་པའོ།

 །དེས་ན་སྒྲ་རང་མཚན་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་མིན་ཏེ་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་པའི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ༷ས་ཉན་ཤེས་དེ༷་ལ༷་བརྟེ༷ན་ནས་དེ་ཡི་
20-400b
ཐ་སྙད་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། ཉན་ཤེས་མངོན་སུམ་དེ༷་ཡི༷་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷་འགལ་བའི་ཕྱོགས་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་མཉ༷ན་བྱས༷་ནི་དབ༷ང་པོ༷འི་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་དམིགས་བསལ་ཏེ་བཟུང་བས་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་གསལ་བོར་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །
说何者有法相违
གཉིས་པ་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །རང་རྟེན་ལ་གནོད་བསལ་བ་ཡིན། །རྟེན་མ་གྲུབ་སོགས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །
自所依相违
དང་པོ་ལ། ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་ནི་དགོས་པ་དང་། །རྣམ་བཅད་ཀྱི་ནི་དགོས་པ་དང་། །དེ་དག་གི་ནི་འཇུག་བསྡུ་བའོ། །
肯定作用
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །དང་པོ། མདོ་ལས་བསལ་བ་བཞི་པོ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་པ་འདི་སྨོས་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ་བསལ་བས་ཤུགས་ལ་གྲུབ་བོ་ཟེར་ན། འདིའི་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒོལ༷་བ༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་བ༷སྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོ༷ད་པ༷འི་ཆོ༷ས་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་ཡི་ཆོ༷ས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པ་ཡི་རྟེན་ནམ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ༷་གནོ༷ད་ན་རྟེན་བསལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར༷་གྱི༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མིན་པ་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་གྱི༷་ནི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ་གནོད་ཀྱང་བསལ་བ་མི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་ཀྱང༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་འདི༷་ལ༷་ཅི༷་ཞིག༷་བཀ༷ག་པའམ་བསལ་ཏེ་བསལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ལ་བསལ་བ་བབས་ན་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ། དེ་བསལ་བའི་སྐབས༷་སུ་སྨོས་ཅི་ལ་དགོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པའི་དོན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་བྱེད་པར་ཡན་གར་བ་རེ་རེ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་ཅིང་བསྒྲུབ་ཆོས་དེའི་རྟེན་ཞིག་ན་དེ་ལ་ཆོས་དེ་འགྲུབ་
20-401a
ཐབས་མེད་པ་དང་། ཆོས་དེའི་རྟེན་མིན་པ་ནི་དཔྱད་དོན་མེད་དེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་བུམ་པར་དཔྱད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པས་ཚིག་འདི་རྣམ་བཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་དོ༷ན་འདི༷་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་རྟོག༷ས་མོད་ཀྱང༷་ར༷ང་གི༷་རྟེན་ནམ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་འདིར་ཡང་སྨོས༷་པ༷ས་ནི༷་སྐབས་དེའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ས་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས༷་ནི༷་གྲུབ་པའི་དོ༷ན་དུ་ཡིན་ཏེ༷། དེ་གནོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་ནི༷་གྲུབ་པ་ལ་འགལ༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷ས་དེ༷་ལ་ངེས་པར་བརྟེན༷་དགོས་པ༷་ཡི་ཆོས་གྲུབ་པ་ནི༷་འག༷ལ་བ༷འི་ཕྱིར༷་རོ། །གཞན༷་དུ་རང་རྟེན་ཞེས་མ་སྨོས་ན་རྒོལ་བས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ༷་ལྷའི༷་རྣམ་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཆོས༷་དེ་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས༷་བརྗོད་པ༷འི་ཕྱིར༷་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་ཆོས་དེ༷་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པ༷ར་སེ༷མས་པ༷་དེས༷་ན༷་ར༷ང་གི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་དམ་བཅའི་སྐྱོན་སྟོན་པའི་སྐབས་སུའང་སྨོས༷་སོ། །འདི་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཁོ་ནའི་དོན་ཏེ་བསྒྲུབ་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་གནོད་པ་ལས་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་ནམ་སྙམ་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་རང་རྟེན་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། །
否定作用
གཉིས་པ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ལ། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དཔེ་བརྗོད་བཅས། །ཚིག་འདིས་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སེལ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
他邪分别及喻
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་གཞན་འདོད་མི་འཐད་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是要求的简体中文翻译：
因此，声音的特性不是声音的对象，因为它是听觉的对象，并且由于它被听觉清晰地确立，所以应该依靠听觉来建立它的概念；又由于听觉的直接知觉的力量能够破除与之相对立的主张，所以通过感官表达的"可听性"被视为感官的特殊对象，通过感官的认知而被清晰地说明是被直接感知所排除的。
说何者有法相违
第二，关于何者被排除的说明，自所依相违是排除[正确推理的条件]。[而]所依不成立等不是论题的过失。
自所依相违
首先，[分为]肯定作用，否定作用，以及对它们的总结。
肯定作用
首先，[分为]实际[说明]和回答争议两部分。首先，有人说：在经典中解释四种排除的场合，"自所依"这一点不需要提及，因为它已经通过排除[的概念]间接确立了。对此，肯定作用的必要性在于：在所有辩论场合中，当论辩者自己认为要证明的性质，以及具备这一性质的所依（即有法）受到破坏时，由于所依被排除，所要证明的就无法成立，这是一个过失；但如果不是当前要证明的性质，而是其他性质的有法受到破坏，那么这并不构成排除。否则，即使其他有法受到破坏，对当前所要证明的有什么排除呢？不存在排除。为了让人理解这一点，才说"自所依"，即当前所要证明的自身所依有法受到排除时，论题就不能成立。
第二，有人问：为什么在排除的场合需要提及这点，因为在解释论题定义时已经通过"自身所欲"的含义确立了，因为不是将聚集体作为所证，而是对单独的每一个没有求知欲，并且如果所证性质的所依消失，就无法使那个性质成立；而非该性质的所依则无需考察，就像在[证明]声音无常时不需要考察瓶子一样，所以这个词似乎没有否定作用。
[回答]：虽然通过论题定义的解释已经可以理解"自己的意欲对象是有法"这一点，但这里再次提到"自所依"或"有法"，是为了确立：破坏作为该场合性质的所依的有法，也会破坏所要证明的，这是因为，当所依有法的成立受到违背时，必然依赖于它的性质就无法成立，因为这是相违的。否则，如果不提"自所依"，论辩者可能会认为他所要证明的对象是那个具有神性样貌的性质，因此在某些情况下会认为只破坏那个所证性质就足够了，所以在指出立论的过失时也提到了"自有法"。这里的"自身"一词表示"唯一"的意思，为了避免有人认为只破坏所证性质就足够，而忽视破坏有法也构成过失，所以才提到"自所依"。
否定作用
第二，否定作用[分为]：他人的错误理解及其例证，这个词语消除这样的疑虑，以及对此的争论回应。
首先，[分为]实际[内容]和不接受他人观点两部分。


 །དང་པོ། དེ་འདྲའི་རང་རྟེན་ཞེས་ཡོངས་གཅོད་དུ་ངེས་གཟུང་མི་དགོས་ཏེ། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་གྲུབ་པས་ན་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་གནོད་པ་འདི༷་ཡ༷ང་དོ༷ན་གྱིས༷་གྲུབ༷་པ་མི༷ན་ནམ༷་ཞེ་ན། བདེ༷ན་ཏེ༷་རྒོལ་བ་མཁས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱང་གཞན་མི་མཁས་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་
20-401b
ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བ་འག༷འ་ཞི༷ག་དག་འདོད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དེས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་ངོ་བོ་ནི༷་འབ༷འ་ཞི༷ག་པའམ་ཡན་གར་བ་བཀ༷ག་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་ནི༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་ད༷ང་ལྡན༷་པ༷ར་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ཏོ༷། །དེ་གང་ཞེ་ན། དཔེ༷ར་ན་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་སྒྲ་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་རྟག་པའི་རྫས་སུ་འདོད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས་བརྗོད་པ། ནམ་མཁ༷འ་སོ༷གས་ཆོས༷་ཅན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཞ༷ན་དག༷་གི༷ས་སྔོ༷ན་མེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་སྐྱེད༷་དུ་མེ༷ད་པ་མི༷ན་པར་ཐལ། ཅི༷ག་ཅ༷ར་དུ་སྒྲ་ལ་སོ༷གས་པའི་རྒྱུ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷། ཞེས༷་བཤ༷ད་པ༷་ལ༷་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་སུན༷་འབྱི༷ན་པ༷་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་སྔོན་མེད་སྐྱེད་དུ་མེད་པའི་རྟག་པ་སུན་འབྱིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན། མཁ༷འ་སོ༷གས་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི༷་ངོ༷་བོ༷འ༷ང་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་པར་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་བཀག་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་འགྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་དེ་ཆོས་ཅན་འགོག་པའི་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས༷་བརྗོ༷ད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། སུན་འབྱིན་སྨྲ་བ་པོའི་ཞེ་འདོད་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་དངོས་གྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་འགོག་ཅིང་ཐོགས་རེག་སོགས་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་དུ་དེ༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་པར་འདོ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར་ན་དངོས་མེད་ལ་སྔོན་མེད་སྐྱེད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་གྲུབ་པས་ན། བསྒྲུབ་ཆོས་དེའི་རང་རྟེན་རྟགས་ཀྱིས་བསལ་བ་མེད་པས་ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་འགྲུབ་པ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་འག༷འ་ཡ༷ང་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དེ། རྟག་པས་བསྐྱེད་ན་ཅིག་ཅར་སྐྱེད་རིགས་པ་ལ་དེ་མི་བསྐྱེད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དང་ཚོགས་ནས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་ན་སྔོན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དགོས་པས་ན་རྟག་པ་ནི་རྒྱུ་མིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་རྟེན་བཀག་པ་མེད་དོ། །མེད་
20-402a
ཀྱང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་རྟག་པ་བཀག་པས་གནོད་སྙམ་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཁེགས་པས་འདིར་གནོད་སྙམ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་རྟག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ན། སྒྲ་རྟག་པ་ཆོས། ཆོས་ཅན་ནམ་མཁར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་སྐབས་དེའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་གྱི་སྔོན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་དུ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་དངོས་དེ་མ་ཡིན་པས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་རང་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེས་རྒྱུ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་འཕངས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དངོས་གྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན་དུ་འགྲོ་བས་རང་རྟེན་བཀག་པ་མེད་ལ་རྟག་པར་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་བཀག་པ་ཉིད་དོ།

首先，这样的"自所依"作为肯定作用不需要特别强调，因为已经确立集合意义是所要证明的，所以当有法受到破坏时，所证性质也会受到破坏，这不是已经间接确立的吗？的确，对于精通的辩论者来说是这样的，但这是为了否定其他不精通者的错误理解而设立的。有些辩论者承认，即使不是由所欲对象的性质所限定，而仅仅是排除有法的本质或单独的有法，也会构成损害当前所要证明的过失。
这是什么意思呢？例如，当胜论派等人认为声音和虚空等是常住的实体时，佛教徒说道："虚空等，有法，不是不能被辅助条件等产生前所未有的自性，因为[它们]不是能同时产生声音等的原因故。"对此，胜论派等人在反驳这一因时[认为]，就像这一因能反驳前所未有不能被产生的常住一样，也否定了虚空等有法的本质为无实体，因此[认为]有法被否定了。如果有法不成立，所证性质就不能成立，所以[他们]说这一因具有否定有法的相违过失。
第二，提出驳斥者的真正意图不是这样的，因为佛教徒否定实有的虚空，并且意欲证明它只是无障碍等的遮遣，所以对无实体来说，前所未有不能被产生的性质是成立的。因此，所证性质的自身所依没有被因所排除，因此对当前所要证明的成立没有任何损害。常住若能产生，应当同时产生，但它不产生，这已被量所证实；与辅助条件结合而逐渐产生的话，就必须有前所未有的特性，所以已证明常住不是原因，因此并没有否定所证的所依。
即使如此，认为否定了意图中的常住虚空会造成损害的想法，只是认为否定了非当前所证性质所依的其他有法会造成损害而已。例如，当说"虚空，有法，是声音常住的所依"时，声音常住是性质，虚空被认为是有法，类似这样在该场合中作为性质和有法相关联的，而能产生前所未有特性的虚空并非那个实有常住物，因此与当前所证性质无关的东西相对于它而言只是独立的有法，因为没有相关性。
或者说，那个因是：如果虚空是原因，那么就应该被辅助[因素]所特别影响，因为它不能同时产生[结果]，这表明如果是原因就必定是无常的。在这种情况下，实有的虚空成为有法，因此自身所依没有被否定，只是否定了常住的虚空而已。


 །འོན་ཀྱང་རྒྱན་སོགས་ལས་འདི་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་དངོས་སུ་ཐལ་བ་མིན་ཡང་དོན་གྱིས་ཐལ་བ་འཕེན་པ་དང་འདྲ་བར་སོང་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡིན་པར་ཕ་རོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་གཞིར་བྱས་ནས་རྒྱུ་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མེད་པས་ཅིག་ཅར་མི་བྱེད་པའི་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ན་རིམ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་དང་། སྔོན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པ་རྟགས་དེས་གྲུབ་པས་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འོས་མེད་ཀྱི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་སོགས་རྟག་པ་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ན་སྐབས་ཀྱི་རང་རྟེན་ལ་གནོད་པ་མེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེས་ནམ་མཁའ་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོར་
20-402b
སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
此词遮其疑
གཉིས་པ། རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས༷་ནི༷་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་གཉི༷ས་ཀ༷་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ན༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་གནོ༷ད་པ་གང༷་དེས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ༷ར་བྱ༷་བ༷འི་ཆོ༷ས་ཀྱང་འགོ༷ག་པ༷ས་ན། ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ༷་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེས༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་ཆོས་དེ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ༷་ལྟ་བུ་ཉི༷ད་དུ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་གང་རུང་ལ་གནོད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་ཀྱི་ཡན་གར་བ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ནོ། །དེས་ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བའམ་འབའ༷་ཞི༷ག་པ་ནི་འདིའི་རྟེན་མི༷ན་པས་དེ་ལ་གནོད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འདི་ལ་གནོད་པ་མིན་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །
遮迁其义
གསུམ་པ་རྩོད་སྤང་ནི། ག༷ལ་ཏེ་མཁའ་སོགས་དངོས་མེད་དུ་རྟགས་དེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ༷་ལྟ༷་ན༷་སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་འདི༷ར་ཆོས་ཅན་འགོག་པར་ཐལ་བའི་གནོ༷ད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་ཅི༷ག་ཅ༷ར་དུ་སྒྲ༷་ལ་སོ༷གས་པའི་རྒྱུ༷་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་བདེ༷་སྡུག་ལ་སོ༷གས་པ་གཙོ་བོ་ནི་གཞ༷ན་གྱིས༷་སྐྱེད༷་ནུས༷་མི༷ན་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ་ཡང་སྔ༷་མ༷་བཞི༷ན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་བདེ་སོགས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དངོས་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང་དངོས་མེད་ནི་རིམ་བཞིན་བྱེད་པའི་རྒྱུར་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་བཀག་པའི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་རྟག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པའི་རྟག་པ་མིན་ཞེས་གྲངས་ཅན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་གནོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་འདོད་མེད་པས་རང་རྟེན་ཆོས་ཅན་བཀག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔ་མ་དག་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
然而，虽然《庄严论》等中的这种说法不是直接的应成论证，但类似于间接引出应成，而非能证，因为是基于对方承认是因而论述的：因只能以次第或同时方式产生果，而同时不产生这一理由已由量所成立，因此以次第方式产生在间接上成立；同样，由于该理由证明了无法产生前所未有的特性，所以能产生[前所未有的特性]也间接成立，这是通过排除其他可能的推理方式得出的。因此，当用推理证明虚空等常住物不能作为因时，对当前的自身所依没有损害，但这个理由并不是证明虚空为无常实体。
此词遮其疑
第二，"自所依"这个词表明：由于有法和性质二者结合是所证本身，所以对有法的损害也能否定当前所要证明的性质，因此对有法的损害会损害所要证明的对象。这是因为被所证性质所限定的有法也是所要证明的对象，所以对任何一方的损害都会导致所证不成立，而独立的[有法或性质]不是所证。因此，与当前所证性质无关的独立有法或单纯的有法不是这里的所依，所以损害它不会损害这个所证，这就是确切的规定。
遮迁其义
第三，对争议的回应：如果说该理由证明虚空等为无实体，那么佛教徒对数论师提出的这个论式将会有损害有法的过失。例如，佛教徒对数论师说："因为不是能同时产生声音等的原因，所以乐苦等主要实体不是不能被他[因]所产生"，这与前面一样会证明[它]是无实体，这样一来，乐等就像虚空一样成为无实体，而无实体不适合作为次第产生的因，因此将构成否定有法的相违过失。
对此[回答]：常住的主要实体确定只是无实体，所以它不是不能被他者所特别影响的常住，这是证明数论师的意图有误，并非间接地意欲证明它是无常，所以不构成否定自所依有法[的过失]，如前面各节所述。


 །འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་ལྟར་བྱེད་
20-403a
པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཆོས་ཅན་བདེ་སོགས་དངོས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་འདི༷་ལ༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཅིག་ཅར་རྒྱུ་མིན་པ་འདི་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ངེ༷ས་པ་ཞིག་ན། སངས་རྒྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བཀག་པར་ཁས་བླངས་ནས་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པ་ཞིག་ན༷་འག༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ། དངོས་པོ་མིན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་བཀག་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་འདྲའི་འགལ་བ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་རྟགས་འདིས་ཆོས་ཅན་དངོས་མེད་དུ་འགོག་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་འདི་མི་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ངེས་པར་ཁས་མ་བླངས་ཏེ། སྨྲས་ཆོས་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟགས་ཀྱིས་ཤུགས་བསྟན་རི༷མ་བཞི༷ན་བྱེ༷ད་པ་དང༷་བསྒྲུབ་ཆོས་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་འག༷ལ་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་ཙམ་ལ་བསམས་ནས་རྗེས་འགྲོ་དང་ཕྱོགས་ཆོས་ཙམ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་སྟེ་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོག༷ས་ལས་ལྡོག༷་པ་ལ༷་ཐེ༷་ཚོམ་ཟ༷་བ༷ས་ན༷་འདི༷་ནི༷་ལྷག༷་ལྡ༷ན་གྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཏུ་འདོ༷ད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན། གཙོ་བོའམ་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན། རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ན་རྟགས་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཚད་མས་གྲུབ་ལ། མཐུན་ཕྱོགས་ས་བོན་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཐོང་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྟག་པ་ལའང་ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་མི་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་དེ་ཞུགས་པས་ལྡོག་ཁྱབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གཉིས་ཀར་མི་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པས་སོ་སྙམ་དུ་
20-403b
རྟོགས་ཀྱི་ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་ངེས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རྟགས་འདིས་ཕ་རོལ་གྱིས་གཙོ་བོ་སོགས་རྒྱུར་འདོད་ཅིང་དེ་ཡང་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པ་ནམ་ཡང་མིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་དོན་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཅན་དེ་སྐབས་འདིའི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྟེན་ཡིན་ཅིང་དེ་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྐབས་འདིར་རྒྱ་འགྲེལ་རྣམས་སུ་མདོར་བསྡུས་ལས་མ་གསུངས་ལ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ཀྱང་འདི་ནི་འཆད་ཚུལ་གཞན་དང་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་ཀྱང་འདི་བཞིན་བྱས་ན་གོ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་འོལ་སྤྱི་ཙམ་ལས་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་རྟོགས་དཀའ་བས་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་གནད་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པར་གྱིས་ཤིག །
结行
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ། གང༷་ཕྱིར༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་པ༷འི་ཆོ༷ས་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་ཡི་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་ལ་ནི༷་གནོ༷ད་པ་ན་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡི༷ན་ཏེ། རང་རྟེན་མིན་པའི་ཆོས་ཅན་འབ༷འ་ཞིག༷་པ༷་ཉི༷ད་ད༷མ་བསྒྲུབ་ཆོས་གཞ༷ན་གྱི་རྟེན༷་ལ༷་གནོད་མི་གནོད་དཔྱད་དགོས་པ་མི༷ན་ཞེས༷་རང་རྟེན་གྱི་ཚིག་འདིས་བསྟན༷་ཏོ༷། །དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷་སྨོས་པ་ཡི༷ས་རྒོལ་བ་རང་གིས་མི་འདོད་པའི་ཆོས་གཞ༷ན་ལ༷་གནོ༷ད་པས༷་ཕྱོགས་ལ་གནོ༷ད་པ་མིན༷་ཞེས༷་བསྟ༷ན་པ༷་ཡིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་བསལ་བའི་སྐབས་སུའང་ར༷ང་གི༷་ཆོས༷་ཅན་ཞེས་སྨོས་པའི་སྒྲའི་ཟུར་གྱིས༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅ༷ན་གཞན༷་ལ༷་གནོད་ན་ཡ༷ང་བསལ་བ་མིན་ཞེས༷་སུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是要求的简体中文直译：
然而，如果从证明无常的角度来考虑，则不是证明有法乐等为无实体。如果所证无常确定是由这个"不同时为因"的理由所证明，那么佛教徒的这个理由若既承认否定有法为实体，又要证明所证性质无常，就会成为相违，因为非实体上不存在无常，所以会否定作为无常所依的有法。然而，这种相违的能立因是不可能存在的，所以根据这个理由否定有法为无实体的观点，不应承认它必定是无常的能立因。仅就所述性质而言，由理由间接表明的"次第产生"与所证性质"无常"之间不相违，因此只考虑这一点，可以暂且承认同品周遍和有法一分，但由于对异品的反周遍存在怀疑，所以这只是特殊的差别性[推理]，而非证明无常的具有三相的正确理由。
例如，如果立论：主体或虚空，有法，是能被条件所特别影响的无常物，因为不能同时产生声音等，那么这个理由的有法一分由量所成立，虽然同品如种子等上能见到不同时产生的正周遍，但这个"不同时产生声音等"的理由也存在于异品常住上，因此对反周遍存在怀疑：并非凡不同时产生结果的都是无常，因为既不次第产生也不同时产生的情况也存在，这样就理解了，仅凭不同时产生并不能确定是次第产生。
因此，这个理由是针对对方认为主体等是因且是常住的观点，通过量的力量证明其谬误，而自己绝不承认它是因。这样，即使没有实体，仅就言说意义的有法也是此场合所证的所依，而它没有被否定，所以理由没有任何过失。在此处，印度注释中只是简略提及，西藏注释中虽有多种不同解释，但这种解释方式虽然与其他方式不同，但如此解释能更容易理解，否则只是一般性了解而难以透彻理解，所以智者们应详细考察并找到其特殊要点的确定性。
结行
第三，总结：因为论辩者自己所欲求的性质是所证，所以当其所依有法受到损害时，就成为主张的过失。"自所依"这个词表明，无需考察非自所依的单独有法或其他所证性质的所依是否受损。例如，正如在论题定义中提到"自身"一词是为了表明对论辩者自己不欲求的其他性质的损害不会损害论题一样，在排除的场合提到"自有法"一词，也是通过旁注表明即使对非当前所证所依的其他有法的损害也不是排除。


 །
所依未成非宗过
གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ལ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བདག་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་དམ་
20-404a
བཅས་པ་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་ཁྱད་པར་ཅན་ནམ་རྟེན་བདག་མ་གྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྨྲས་ན་གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སྒྲ་གྲུབ་ཀྱང་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་བཀོད་པ་འཇིག་པ་མ་གྲུབ་པ་དང་བྱེ་བྲག་པས་བདག་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགའ་བྱེད་བདག་པོས་བཤད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན༷་ནི༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་ཕྱོག༷ས་ཉི༷ད་འགྲུབ་པ་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་པ༷་སྟེ་ཕྱོགས་དེ་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཡང་དག་མིན་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུར་སྐབས་དེར་སོང་བ་ཡིན་ན༷་ཡ༷ང་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ༷་བཅའ༷་བ༷་ཙམ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བ༷་ཁོ་ན་ཕྱོག༷ས་རང་གི་སྐྱོན༷་ཡི༷ན་གྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི་མ༷་སྒྲུབ་བྱེད་ལ༷་ལྟོས༷་པའི་སྐྱོན༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ཉི༷ད་ད༷ང་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་གོང་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་ཁྱད་ཆོས་དང་གཉིས་ཀ་རྒོལ་པའི་ངོར་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཙམ་ནི་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་སྐྱོན༷་མི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་ཡིན་པས་རྟགས་དེས་སྐབས་དེར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་དམ་བཅས་པ་དེ་མི་འགྲུབ་པས་དམ་བཅའ་ལ་གནོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དམ་བཅའ་རང་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་སྒྲ་རྟག་པར་དམ་བཅས་ནའང་བསལ་བ་ཇི་ལྟར་འབབ་སྙམ་ན། སྒྲ་རྟག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་བསལ་བ་མིན་ཀྱང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་ངེས་པ་དག་གི་ངོར་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་
20-404b
དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསལ་བའང་ཡིན་ནོ། །རིགས་པས་མ་ངེས་པའི་བར་དུ་བསལ་བ་མེད་དེ་དཔག་གཞིར་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་དཔག་གིས་གྲུབ་པ་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་བདག་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དམ་བཅས་པ་ན་བདག་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པས་དེ་ལའང་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་འཇུག་གོ་སྙམ་ན། བདག་གི་སྒྲ་དོན་ཙམ་ནི་སུ་ལའང་གྲུབ་པས་དེ་སྨྲས་པ་ཙམ་གྱིས་བསལ་བའི་དོན་མེད་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་རྟག་པ་དང་བྱེད་པོ་དང་ཁྱབ་པ་སོགས་སུ་དམ་བཅས་པ་དེ་ཚད་མས་བསལ་ཟིན་ཅིང་དགག་པའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་ན་རྟགས་དེས་ནུས་ཡུལ་མིན་པས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་རང་གི་ངོར་བསལ་བ་མེད་པས་ན་དེ་དག་གིས་ནང་པའི་ངོར་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པའི་ཚེ་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་མིན་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་ན་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་མི་སྲིད་པས་དེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བར་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་པ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ལྟ་བུས་གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ན་གྲངས་ཅན་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་བསལ་མེད་དེ། ཞེན་ངོར་རྟག་པ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་བསལ་བའང་མེད་པས་དེ་ལ་བྱས་པས་གསར་དུ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གྲུབ་བསལ་གཉིས་ཀ་ཚད་མས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ཞེན་པས་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ལ་གྲུབ་བསལ་གྱི་དོན་མེད་དོ། །
说相违喻所表
གཉིས་པ་བསལ་བའི་དཔེས་མཚོན་ཚུལ་ལ། མདོ་ལས་གཞན་གསུམ་ཞར་ལ་བསྟན། །འདིར་ནི་དེ་ལས་གཅིག་བཤད་པའོ།

以下是完整直译的简体中文：
所依未成非宗过
第二，说明有法特征未成立等不是论题排除的过失：当胜论派对佛教徒立论"自我遍及一切"时，在佛教徒看来有法"自我"未成立；当佛教徒对数论派说"声音无常"时，在数论派看来虽然"声音"成立，但作为其特征性质而立的"灭亡"未成立；当胜论派说"自我是和合的原因"时，对佛教徒而言有法和性质两者都未成立。虽然欢喜造者（Ānandabodhi）说这些也是论题的过失，但《集量论》中为什么没有这样说呢？
这类情况不是论题过失，因为能立因不成立等一切过失虽然妨碍论题成立，使其不能成为正确的论题，但如前所述，只与主张本身相关而不依赖于能立的，才是论题本身的过失；而后面的支分，即依赖于能立的过失，那是与能立本身相关的过失。因此，有法和（以"等"字所包括的）性质或二者在论辩者看来未成立的情况，只是[一般性的过失]，而非论题的过失。
例如，当立论"声音无常，因为是所量故"时，因为这是似能立，所以该因在此场合不能证明"声音无常"的主张，虽然看起来损害了主张，但主张本身并无过失，就像这样。
那么，如果立论"声音常住"，排除会如何适用呢？"声音常住"并非仅因在佛教徒看来未成立就被排除，而是对通过事物本身力量的推理而确定者来说未成立，并且如同未成立一样，也是由事物本身力量而被排除的。在未被推理确定之前，并无排除，因为它仍然适合作为推理对象。同样，对于由比量所成立的情况也应如此理解。
那么，如果立论"自我，有法，遍及一切，因为..."时，由于自我未被量所证实，这是否也会受到比量排除的质疑？仅就"自我"一词的含义而言，对任何人都是成立的，所以仅凭说出这个词并不足以构成排除的对象。但当主张其特征为常住、作者、遍在等时，这已被量所排除；如果提出否定或证明的理由，由于该理由无法在这里发挥作用，所以构成排除。然而，对胜论派等自己来说没有排除，所以当他们向内道者提出能立时，虽然这不构成仅就主张而言的过失，但当提出能立时，由于不可能具足三相，只需指出这一过失即可。
同样，当像法称论师这样的人用"所作"因对数论派证明"声音无常"时，由于声音无常已被量所证实，对数论派而言并无量成立或排除，因为他们在认知上认为声音常住，但这并非量所成立，而且像佛教徒那样也无量所排除，因此这仍然是"所作"因新证明力量所适用的对象。
因此，成立和排除两者都必须是由量[而非主观认知]，否则仅凭主观认定所立的主张不具有成立或排除的意义。
说相违喻所表
第二，关于排除的例子所展示的方式：经中顺便提到其他三种，而这里只解释其中一种。
;


 །
经中其余三附述
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བར་བསལ་བ་བཞི་པོའི་དཔེར། སྒྲ་མཉན་དུ་མི་རུང་། བུམ་པ་རྟག །ཚད་
20-405a
མས་གཞལ་བྱའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་པའི་དཔེ་བཞི་པོ་བཤད་དེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བའི་སྒོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསལ་བའི་དཔེ་བཞི་པོ་འདི༷ས་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་བའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷་ཞེས་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ཆ་ཤས་ཁྱད་གཞིའམ་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ནས་འགལ་བར་གྱུར་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་དང་། ཆོ༷ས་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ལ་གནོད་པ་དང༷་། ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཡི་དམ་བཅའ་སྐྱོན་ཅན་གསུམ་པོ་དག༷་ནི༷་ཞར་ལ་བསྟ༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འགྲེལ་བར་ཕྱོགས་འདིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བ་ཡང་མཚོན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྲང་མཐོ་དམན་གྱི་བྱེ་བྲག་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དག་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྫས་དག་རྫས་དང་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །
此处说其一
གཉིས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེལ་དཔེ་བརྗོད། །དེ་ཡིས་གཞན་ཡང་རྟོགས་བྱར་གདམས། །
说宗法差别喻
དང་པོ་ལ། དགོས་པ་དང་འབྲེལ་དམ་བཅའ་བརྗོད། །གསལ་བ་དངོས་ཀྱི་ཚུལ་བཤད་པའོ། །
说目的及宗
དང་པོ། གནོད་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ༷་ལ༷་སྐབས་འདིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་དོན༷་ནི༷་ཤུགས་ཀྱིས་མཚོན་ཅིང་བསྟན་པ༷་ཡི༷་དོ༷ན་དུ༷་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་དཔེ༷་ནི༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་བརྗོ༷ད་པར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས།
说相违
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བྱ་ཞེ་འདོད་ངོས་
20-405b
བཟུང་ཞིང་། དེ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་གནོད་ཚུལ་ལོ། །
决定所遮意
དང་པོ། ཡན་ལག་དག་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་དེ། སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མིན་ཞེས་འགོད་ནའང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གཞན་ཙམ་འགོག་པ་མིན་གྱི་དེའི་ཁྱད་པར་ལྗིད་སོགས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས་མཐོང་མི་མཐོང་སྒྲིབ་མི་སྒྲིབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་པས་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་ལ། ཡན་ལག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་དེ། སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ན་ཡན་ལག་ལས་གཞན་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྗིད་སོགས་གཞན་གསུམ་ཆོས་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་དམ་བཅས་པས་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་ལ་རྟགས་འདིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཆོས་ཅན། གཞན་དུ་མེད་དེ་ཞེས་འགོད་ཀྱང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་རྟག་དེས་བྱེ་བྲག་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ཞིང་གང་ལ་གནོད་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་པས་འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྲད་པའི་ཚེ་རིགས་མི་མཐུན་རྣམས་ཕྲད་ན་ལྡན་པ་ཙམ་སྐྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མི་རྩོམ་ལ། རིགས་མཐུན་རྣམས་ཕྲ༷ད་པའི་ཚེ་ཐོག་མར་ལྡན་པ་དོན་གཞན་སྐྱེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ལོགས་སུ་སྐྱེ། ཆུང་མཐའ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཕྲད་པ་ན་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་སྐྱེ་ལ། དེ་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མིན་ཏེ། ད་དུང་རྡུལ་ཕྲན་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་བོ།

以下是完整直译的简体中文：
经中其余三附述
第一，《集量论》的注释中以"声音不可闻，瓶子常住，量不能证成所量对象，有兔者不是月亮"这四个例子作为四种排除的例证，并说明这些只是显示性质本身被排除的方式。这四个性质本身被排除的例子，表明所证成部分的支分，即聚集[的有法与性质]是所证，而从它们的部分，即基体或性质的方面来看，与之相违的有法特征受损，性质特征受损，以及有法本身受损这三种具有过失的主张，是附带说明的。如注释中所说："应当了解这个论题也表示性质和有法特征的本身被排除，如：整体不异于部分，因为未掌握天平高低的差别故。部分与整体不是相异的，因为会导致非现量故。实体不存在，因为会导致性质的实体是实体和非实体故。"
此处说其一
第二部分：说明性质特征排除的例子，并说明通过它理解其他[排除]。
说宗法差别喻
首先，说明目的并与主张相关联，然后解释清晰的实际方式。
说目的及宗
首先，在这三种损害中，在此场合通过暗示表明并显示有法本身和特征被排除的含义，为此目的，将举例说明胜论派意图中性质特征受损的部分例子。
说相违
第二，确认所要排除的意图，以及理由如何损害它。
决定所遮意
首先，"不存在异于部分的整体，因为不能把握天平低的特征故"，这是性质特征受损的例子。在这个例子中，即使立论"整体不异于部分"，也会成为否定有法特征，因为并非仅仅否定异性质，而是否定其特征如重量等。胜论派认为，由于有可见与不可见、遮蔽与不遮蔽等差别，所以部分和整体是不同的实体。当说"部分，有法，不存在异于你的整体，因为不把握天平低的特征故"时，异于部分的[整体]是性质本身，而重量等其他三[性质]是该性质的特征，因为已经主张了这样的特征，所以该理由损害了这种特征。或者说，即使立论"整体，有法，不存在为异[物]"，也是一样的。
这个理由损害胜论派的所证，更细致分析则是损害性质的特征。如何理解呢？胜论派认为，当四大种的极微相遇时，若不同种类相遇只产生和合，不形成整体实体；而同种类相遇时，首先产生不同的和合，然后产生独立的整体实体。最小限度，当两个极微相遇时产生第一个整体，虽然它是整体，但不是现量的对象，仍然获得"微尘"的名称。
;


 །རྡུལ་ཕྲན་མང་དུ་ཕྲད་པའམ་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་སོགས་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་དུ་མས་བསྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་སྣང་དུ་རུང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་ལ་རགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་ཀ་དོན་དྲུག་ལས་རྫས་ཁོ་ན་སྟེ་གཞན་ལྔས་རྫས་རྩོམ་མི་
20-406a
ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ཡན་ལག་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་མུའོ། །ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་དང་རགས་པ་གཉིས་ནི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་སྟེ། རགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྲ་བ་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལྟར་རྡུལ་རིགས་མཐུན་ཕྲད་ཅིང་ལྡན༷་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དོ༷ན་གང་ཞིག་རྫ༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཏེ། རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྗིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། དེས་དྲངས་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དོན་གཞན་དང་། དེ་གཉིས་འཕྲོད་འདུའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གསུམ་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ་ཞིག་ཡན་ལག་ལས་གཞ༷ན་དུ་ཡོ༷ད་པར་དམ་བཅས་པ་ཡི༷ན་གྱི། འདིར་མངོན་སུམ་དུ་མ༷་མཐོ༷ང་ཞིང་ལྗིད་སོགས་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་མི༷ན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ལ༷། དེ་ལྟ་བུ་གཞན་དུ་ཡོད་ཅེས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་ལ༷་རང་གིས་འདོད་པ་ལ་ཕན་པའི་དགོ༷ས་པ༷་ཅི་ཡང་མེ༷ད་དེ། རྒྱུ་མཚན་བྱེ་བྲག་པ་དེ་དག་གིས་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཡན་ལག་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ལ༷་མཐོང་བ་དང་ཐོགས་པ་སོགས་ཀྱི་འབྲས༷་བུ་མེ༷ད་པ༷་མཐོ༷ང་ན༷ས་ཡན་ལག་ལས་གཞན་དུ་མཐོང་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཅ༷ན་སྒྲུབ༷་པར་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་མི༷ན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཙམ་ཡན་ལག་ལས་གཞན༷་དུ་ཡོ༷ད་པ་ནི༷་སྒྲུབ༷་པ་ཡིན་ན༷་ལྡོག་པའམ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་ཡན་ལག་རྡུལ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་རང་མཚན་སྣང་རུང་དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གྲུབ༷་ཟིན་པ༷་སྒྲུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་བས་དེས་ན་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡན་ལག་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དེ་ཡིན་ན་རྫས་ཐ་དད་
20-406b
པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །
说对其有因之碍
གཉིས་པ་ལ། གནོད་པ་སྟོན་དང་དེའི་ལན་བཀག །
说过失
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཡན་ལག་ཅན་འདི༷་ཡན་ལག་ལས་ལྕི༷་ཞིང་འོ༷ག་ཏུ་འགྲོར༷་ཏེ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར༷་ན། ཡན་ལག་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རྫས་མ་བརྩམས་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་འཇིམ་རིལ་རྣམས་སོ་སོར་གནས་པ་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བཞག་སྟེ་སྲང་ལ་གཞལ་བ་ལས་ཕྱིས་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གྲུབ་པའི་ཚེའམ་འཇིམ་གོང་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་གཞལ་བ་ན་སྔར་གཞལ་བའི་ཚད་ལས་སྲང༷་ནི༷་དམ༷འ་བ༷་ད༷ག༷་ཏུ༷་འགྱུར༷་རིགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག །དེ་ལྗིད་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དེས་ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་གཞན་དུ་འདོད་པའི་དམ་བཅའ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་བསལ་བ་དེས༷་ན༷་ལྕི་བའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་འགྲོ་བའི་བྱ༷་བ་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དེ་འཕྲོད་པ་འདུ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་རྒྱུ་ཡང་མི༷ན་ཏེ་འདུ་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་འབྲ༷ས་བུ༷་ལྕིད་སོགས་ཆོས་གསུམ་དང་དེ་ལྡན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་དག་མ༷ངོན་སུམ་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ༷འམ་བལྟར་རུང་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ༷་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་ཡན་ལག་ཅན་དེ་དང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བ་ཡི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ལྕིད་སོགས་གཞ༷ན་གསུམ་པོ་དེ་ལ༷་སྲང་དམའ་བར་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འགོད་ཚུལ་གཞན་ཙམ་ལས་སྨོས་པ་མེད་ཀྱང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ཅན་དུ་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
当多个微尘相遇，或由第一个整体等许多其他整体所产生的可见整体，是现量的对象，因此称为粗大者。如此，部分和整体二者都属于六种实在中的实体一类，其他五种[类别]不能构成实体。这样，极微只是部分的范畴。第一个整体和粗大[物体]二者则属于既是部分又是整体的范畴，因为相对于粗大者而言，较细微的成为部分。这样说道。
这样，同种类的微尘相遇并从和合中产生的整体，具有实体性质，实体的性质是具有重量的性质、由此引起的向下运动的独立活动，以及作为这二者的和合因，共三种。胜论派主张具有如此实体性质的整体，依靠现量所见而存在为异于部分[的独立实体]，而非在此处主张不可见且不具备重量等三种特征的整体存在为异[物]，这样的主张对他们自己的立场没有任何好处。原因是胜论派通过看到不可见的极微微尘没有可见性和阻碍等结果，从而想要证明异于部分的整体具有可见性等结果。如果仅仅证明不具备上述特征的整体异于部分而存在，那将只成为一种概念或言说的惯例，因此他们认为由多个微尘聚合的可见本性就是整体，这对佛教徒来说已成立，所以这将成为证明已成立的事情。因此，根据胜论派的真正意图，所要证明的异于部分的整体，如果存在，就应当是[与部分]截然不同的实体。
说对其有因之碍
第二，显示过失以及反驳他们的回应。
说过失
首先，如果这个整体比部分更重，并向下运动，具有运动的活动，那么在部分如陶土球等尚未构成瓶子等实体之前，将各个陶土球分别放在一个容器中称重，之后当瓶子等形成，或将泥块混合在一起称重时，应该比先前测量的重量更轻，因为那时比以前多了一个独立存在的整体实体，而且承认它具有重量等性质。因此，通过现量观察到不把握天平低的特征，排除了认为整体是异于部分的独立实体的主张。
这样，通过现量的排除，由于没有重的性质和运动的活动，因此整体实体也不是和合的原因，因为没有可和合的[对象]。因此，由于结果即重量等三种性质及具有这些性质的整体实体，不被现量所量所见或可见，因此不被量所见。所以，对那个整体与之不可分离的特征，即重量等三种他物，缺乏见到天平下降[的证据]是能损害[的因]，这称为对性质特征的损害。虽然在表述方式上没有特别说明，但这是对认为[整体]具有三种性质的意图的损害。


 །
遮其所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན། །
作答
དང་པོ། རྡུལ་ཕྲ༷་མོ༷་མཐར་ཐུག་པ་གཉིས་ཕྲད་པ་ན༷ས་བརྩམ༷ས་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫ༷ས་ཡོད་ཀྱང་དེ་འདྲའི་
20-407a
རྫས༷་ཀྱི་འཕྲེང༷་བ་དག༷་ཇེ་མང་དུ་འཕེལ་བ་དེ་སྲང་ལག་གཅ༷ལ་བ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན༷་རྫས་ཕྲེང་དུ་མའི་ནང་ན་གནས་པའི་རྫས༷་གཞ༷ན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕི་བ་ཉི༷ད་ཡོད་ཀྱང་ལྷག་པོར་འདི་ཞེས་མི༷་རྟོག༷ས་ཏེ། དཔེར་ན་རས་བལ་གྱི་ཁུར་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ར༷ས་བ༷ལ་གྱི༷་འདབ༷་མ་ཆུང་ངུ་བཞ༷ག་པ་ན་སྲང་དམའ་བར་མི་བྱེད་པ་བཞི༷ན་ཞེ༷ས་གཞ༷ན་བྱེ་བྲག་པ་དག༷་གིས་ལན་དུ་ཟེར༷་རོ། །
说其过
གཉིས་པ་ལ། མཐོང་བའི་དངོས་པོས་མ་ངེས་བསྟན། །དེ་ཡིས་གཞན་གྱི་ཞེ་འདོད་འཇིག །
说所见色法不定
དང་པོ། ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྕིད་ཡོད་ཀྱང་སྲང་གིས་རྟོགས་མི་ནུས་པར་འདོད་པ་དེ༷་ཡི༷་ལུགས་ལ་འཇིམ་གོང་ཚད་མཉམ་པ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་ཅི༷ག་ཅར༷་ལྡན༷་པ༷་སྟེ་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང༷་། གཅིག་ནི་རིལ་བུ་བཅུ་ལྟ་བུར་སོ༷་སོ༷ར་ལྡ༷ན་པ༷འི་རྡུལ༷་གྱི་ཚོ༷གས་པ་དག༷་དེ་གཉིས་སོ༷་སོ༷ར་སྲང་མདའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་བཞག་ནས་ལྷན༷་ཅི༷ག་གཅལ༷་བ༷་ན༷་གཅིག་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད་ལྷག་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ལྕིད༷་ཆེ་ཆུང་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པར་འགྱུར༷་རིགས་སོ། །དེས་ན་གསེར་མ༷་ཤ༷་རེ་རེའི་ཚད་དུམ་བུར་གནས་པ་ལྔ་དང་། དེ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའི་གོང་བུ་དང་། འོལ་མོ་སེ་ལ༷་སོ༷གས་པ་རི༷མ་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲེས་ཏེ་ཆ་དུ་མ་ཅན་ཆ་གཅིག་གི་ལྕིད་དང་མཉམ་པ་དེ་གཉིས་སྲང་གྲ༷ངས་མཚུ༷ངས་པ༷་ནི༷་མི༷་རུང་ངོ༷་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱིར་གོང་བུའི་ལྕིད་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཡིན་དགོས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཕྲ་རྡུལ་ལ་དེ་རྟོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་དུ་མའི་རྫས་ཕྲེང་གཞལ་བ་ཡི༷ན་ན་གསར་དུ་རིགས་མཐུན་པའི་རྡུལ་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་བྱུང་བ་ན་དེ་ལ་ལྕིད་ལྷག་པོ་མེད་ན་ཡན་ལག་བཞིན་དུ་དེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་པས་ན་དེ་ལ་ལྕིད་ལྷག་པོ་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ཡང་གསེར་མ་ཤ་གཉིས་བསྲེས་པ་ན་སྔ་མ་གཉིས་
20-407b
ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་དུ་བསྲེ་རྒྱུ་དེའི་ཡན་ལག་ཅན་དང་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད་ཀྱིས་ལྷག་པས་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་འཕར་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་གཅིག་བསྣན་པ་ན་སྔ་མ་ལྔའི་སྟེང་དུ༷་གཉིས་འཕར་ནས་བདུན༷་གྱིས་ལྷག་པ་སོགས་ཇི་སྲིད་འཕེལ་ལོ། །གལ་ཏེ་བསྲེས་པའི་ཚེ་ཡན་ལག་ཅན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཞིག་པར་འགྱུར་ན་ནི་རྫས་ཕྲེང་གཞལ་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་ལ། ཐ་མའི་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་པོ་དེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་འཇིམ་རིལ་བཅུ་བསྲེས་པ་དང་མ་བསྲེས་པའི་ཚན་གཉིས་ལས་མ་བསྲེས་པ་ལྕིད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་དགུས་ལྷག་པས་སོ། །དེས་ན་ཆ་གཅིག་དུ་མར་ཇི་ཙམ་ཕྱེ་ནས་རིམ་བསྲེས་བཞིན་ལྗིད་ཆེ་བའམ། སོ་སོར་དུམ་བུར་ཇི་ཙམ་བྱས་རིམ་བཞིན་ལྗིད་ཆུང་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་སྲིད་པས་ཡན་ལག་ཅན་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་དུ་རྫས་སུ་མེད་པ་གསལ་པོར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直译的简体中文：
遮其所答
第二，回答和对其回答的反驳。
作答
首先，从两个极微相遇开始，虽然整体实体存在，但随着这样的实体链越来越增多，由于以天平称量的缘故，虽然在多个实体链中存在其他实体即整体的重量，但不能额外感知到"这个"。例如，就像在一大堆棉花中放入一小片棉花，也不会使天平下降一样。其他胜论派如此回答。
说其过
第二，说明以所见事物证明不确定性，由此破坏对方的意图。
说所见色法不定
首先，按照认为整体虽有重量但天平无法感知的观点，如果取两个大小相同的泥团，一个作为同时和合的[整体]，即做成一个团块，另一个作为分别和合的微尘聚集，如分成十个小球，当将这两者分别放在天平两侧同时称量时，由于一方多出整体的重量，因此重量应该有所不同。因此，如果五个各一码夏重的金块与将这五个合为一团的金块，以及通过逐级混合而成的多部分[物体]与单一部分[物体]重量相同，这两种情况的天平数值相等是不可能的。
为什么呢？一般而言，团块的重量必须是整体的[重量]，而非部分微尘的[重量]，这是他们的主张。并且，如果称量的是多个初级整体的实体链，那么当新的同种微尘相遇而产生整体时，如果它没有额外的重量，他们认为它就像部分一样不可见，所以它必须有额外的重量。而且，当两个金码夏混合时，在前两个整体的重量基础上，再加上混合物的整体和新产生的整体的重量，因此整体数量增加了两个；当再加一个时，在前五个基础上增加两个，超出七个等等，随着[数量]增长而[不断]增加。如果混合时前面的整体消失，那么实体链的称量也不成立；如果只剩最后一个整体，那么十个泥团混合与未混合的两组中，未混合的应更重，因为多出九个整体。因此，无论将一个部分分成多少部分逐渐混合[理应]重量越来越大，或将各部分分成多少小块[理应]重量越来越小，这都是不可能的，由此清楚地显示整体只是概念上的安立，并非作为独立于部分的实体而存在。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
说破余人见
གཉིས་པ་ལ། གཙོ་བོ་སྒྲ་ཡི་ཞེ་འདོད་ཁེགས། །མཚན་ཉིད་འགལ་བའི་སྒོ་ནས་བཀག །རྟག་རྒྱུ་འགོག་པའི་རྟགས་ཀྱང་སྟོན། །
破胜论师说
དང་པོ། དེ་ལྟར་གཅ༷ལ་བྱ༷་ལྕི་བ་སོགས་ཆོས་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཅན་ཡན་ལག་ཅན་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སྣང་རུང་མེད་པས་རྟགས་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པའི་དཔེ༷་ཡི༷ས་གསལ་བར་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུས་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱ༷་སྟེ། ཡན་ལག་ཅན་ཆོས་ཅན་དུ་འདོད་པ་ལྟར་ན་བདག་མེད་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་ལ། ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཅེས་པས་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །
主破总合实
གཉིས་པ་ནི། ཆ་དུ་མ་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་འགལ་ཏེ། མཚན་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆ་མེད་པ་དེ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ལ། ཆ་དུ་
20-408a
མ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་གྱི་གཅིག་མིན་པར་སྒྲ་བཤད་དོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དེ་ཉིད་ཡན་ལག་ཏུ་མ་བྱས་པའི་རྫས་རྡུལ་ལྟ་བུ་ཆ་མེད་དོན་གཞན་གཅིག་པོར་འདོད་ན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དོན་དང་འགལ་ལ། ཡན་ལག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དུ་མར་འདོད་ན་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་འགལ་བས་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དུ་མ་ཡིན་པར་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་འགལ་ལོ། །
明正量拒
གསུམ་པ་ལ། ཡན་ལག་ཅན་དེ་ཐོས་སོགས་འབྲས་བུའི་སྒྲ་སོགས་ཡིན་ན་ཅིག་ཅར་སྒྲ་འདི་ལྟར་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ན་སྐབས་ཀྱི་ལྕིད་སོགས་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རྫས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ལ། འོག་ཏུ་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་གཏད་ཙམ་གྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བསལ་བའི་སྐབས་སུ་རྩོད་སྤང་མེད་དམ་སྙམ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཏེ་བློའི་ནུས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པས་དཔེ་ཙམ་བསྟན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་མ་ནུས་སོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ལ། སྐབས་འདིར་ཡང་བསལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དཔེ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་ཤེས་པར་བྱའོ། །
自清宗遍结
འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་སྐབས་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་སྒོས་གཉེར་བྱས་པའི་ཤེས་བྱའི་སྐྱོན་ཡོན་ཚང་བར་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ད་དུང་རྒྱས་པར་སྨྲར་ཡོད་ཀྱང་རང་གི་ཞེ་འདོད་བཞིན་དུ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་དོན་ཚང་བར་འགྲེལ་བ་ལ་གཙོ་བོར་བསྟུན་ནས་འགྲེལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་རིག་ནས་སྐབས་འདིར་སྐབས་དོན་ལས་ལྷག་པ་ནི་སྨྲར་མི་འོས་པས་འཐད་ལྡན་ངེས་པའི་ཕྱོགས་སོགས་ཇི་
20-408b
ལྟར་རིགས་པ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་གཞུང་དོན་དུ་མས་བཤད་དོ། །
第六颂义
བསལ་བའི་རྣམ་གཞག་བཤད་ཟིན་ནས། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་སྤྱི་ལྡོག་སྒོ། །ཞར་ལ་སྣང་བས་དེ་ཚུལ་བཤད། །གང་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་ལྡན་བརྗོད་ནས། །ལྟར་སྣང་བཤད་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་མིན། །ལྟར་སྣང་ལྔ་པོའི་ངོ་བོ་དང以下是完整的简体中文直译：
遮其所答
第二，显示他们的回答及对此的驳斥。
作答
首先，从两个极微微尘接触开始，虽然有整体实体，但这类实体链不断增多，由于用天平称量，所以在众多实体链中存在的其他整体实体虽然有重量，但不能额外感知到"就是这个"。例如，就像在一大捆棉花中放入一小片棉花叶，天平也不会下降一样。其他胜论派如此回答。
说其过
其次，显示所见事物的不确定性，由此破除对方的意图。
说所见色法不定
首先，对于认为整体虽有重量但天平无法感知的观点，按照他们的理论，取两块大小相等的泥块，一个同时和合成一个整体，另一个分开和合成如十个小球般的微尘聚合，将这两者分别放在天平两端同时称量，由于一方有额外的整体重量，因此重量大小应该不同。因此，五个各有一码沙重的金块与将这五个合为一体的整块，以及通过奥摩塞（地名）等方式逐渐混合的多部分[物体]与单一部分重量相等的[物体]，这两者不可能有相同的称重数值。为什么呢？一般来说，整块的重量应该都属于整体，而不认为细微部分能感知到它。如果称量的是多个第一整体的实体链，当新的同类微尘接触产生整体时，如果它没有额外重量，就如同部分一样不可见，因此必须有额外重量。例如，当两个金码沙混合时，在前两者的整体重量基础上，还要加上混合物的整体和新产生的整体重量，因此整体数增加了两个；在此基础上再加一个时，前五个基础上增加两个，超出七个，如此依次增加。如果混合时前面的整体都消失，那么实体链的称量也不成立；如果只变成最后的一个整体，那么十个泥球混合与未混合的两组比较，未混合的应该更重，因为多出九个整体。因此，将单一部分分成多少部分，就应该按照混合程度重量增加，或者分成多少小块，就应该按照顺序重量减轻，但这是不可能的，所以清楚可见整体只是假名，而非异于部分的独立实体。
;


 །
破他所欲
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཕྱིར་དེ་མེད་རྟགས། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་ན་ཡན་ལག་ལ་མེད་ཅིང་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པའི་ལྕིད་སོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་བཞིན་དེ་མཐོང་བས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་འདི་ལྟར་བརྟགས་པ་ན་ཡུང༷ས་ཀ༷ར་གྱི་ཚད་ཙམ་ནས༷་བརྩ༷མས་ཏེ༷་རྡུལ་གྱི་ཚོ༷གས་ཆེ༷ན་པོ་གོང༷་ན༷ས་གོ༷ང་དུ༷་ནི༷་འཕེ༷ལ་བ་དང་ལྡན༷་པ་ན་དེ་དག་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས༷་བུའི༷་ཕྲེང༷་བ༷་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཡི༷་ལྕི༷་བ༷་ནི་འདི་ཞེས་སྲང་གིས་ནམ་ཡང་རྟོག༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནས་ཡུང༷ས་ཀར༷་དུ་ལོངས་པའི་བ༷ར་གྱི༷་ལྕིད༷་ད༷ག་ཀྱང༷་བཤད་མ་ཐག་པ་ལས་ཆེས་ཆུང་ངུ༷་ཡིན་པས་ཤི༷ན་ཏུ༷་རྟོག༷ས་དཀ༷འ་བ༷ས་ན། ཕྲ་བ་དང་རགས་པར་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གང་ཞིག་ཡན་
20-408a
ལག་གི་ཚོགས་པ་ཕྲད་པ་ཡི་འབྲས༷་བུའི༷་ངོ་བོར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྕིད༷་ནི༷་ནམ་ཡང་མི༷་རྟོག༷ས་པའི་ཕྱིར༷་སྲང་གིས་རྟོགས་བྱ་འདི་ནི་ཡན་ལག་ཅན་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ཡན་ལག་གི་མཐར་ཐུག་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉི༷ད་གཞལ༷་བྱར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་མང་ཉུང་གི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནས་སྲང་མཐོ་དམན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནས་ཡུངས་ཀར་ཙམ་གྱི་བར་སྲང་གིས་མི་རྟོགས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་འདུས་ན་རྟོགས་རུང་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དེ། རས་བལ་གྱི་འདབ་མ་ཕྲ་མོ་བཞག་པས་སྲང་དམའ་མ་ནུས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཁུར་དུ་ལོངས་པ་སོགས་བསྣན་ན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། འདི་ལྟར་རས་བལ་གྱི་ལྕིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཁོ་རང་གི་གཟུགས་རྟོགས་པས་དེ་རས་བལ་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་བསྣན་པ་ཡོད་ཅེས་འདོད་ཀྱང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དོ༷ན་དེ༷་ནི་ཁོ་རང་ཡན་ལག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་ནམ༷་ཡང་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་དེ། ཡན་ལག་གི་ཆ་མཐོང་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་སོ། །དེ་རང་ཉིད་མ་དམིགས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཅན་དམིགས་པ་མེད་དེ། ར༷ས་བལ་གྱི་འད༷བ་མ་ཆུང་ངུ་བསྣན་པ་བཞི༷ན་དུ་ཡན་ལག་ཅན་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ༷་ལྕི་བའང༷་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་དེ་ཚད་མས་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པར་དམ་བཅའ་བ་བཞིན་ནོ། །
另解所证
གཉིས་པ་དཔེ་དེས་གཞན་ཡང་རྟོགས་བྱར་གདམས་པ་ལ། ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་འགོག་ཚུལ་དང་། །དེ་བཞིན་དཔེ་བརྗོད་གཞན་ཡང་མཚོན། །དང་པོ། སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་དཔེ་འདིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད༷་ཉི༷ད་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་པ་བཞི༷ན་དུ༷་ཡན་ལག་ཅན་དེ༷འི་གཟུགས་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་གཞན་ཐམས་ཅ༷ད་ལྷག་ཚུལ་ཀྱང་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གསེར་མ༷་ཤ༷་ཀའི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ལ༷་སོ༷གས་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་
20-408b
ལྕིད་ཁོ་ན་ལས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྕིད་ལྷག༷་པོ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པས་ན་དེ་འཇལ་བྱེད་སྲང་དམ༷འ་བ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་ཉེར༷་མཚོ༷ན་ཏེ༷་གཞན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཡིན་པས་གཟུ༷གས་དང་དྲི་སོ༷གས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྷག༷་པོ་ཡོད་པ་དང༷་། ལྷག༷་པ་ཇི༷་བཞི༷ན་དུ་ར༷ང་གི༷་དབ༷ང་པོ༷ས་མཐོང་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཡན་ལག་ལས་རྫས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཀུན་ཀྱང༷་དེ་ལྟར་བཀག་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ། ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་སྔ་ཕྱི་དང་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་དང་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དང་གྲགས་པ་གང་ཉིད་ཀྱིས༷་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ལ་གནོ༷ད་པ་དག༷་ནི༷་སྲི༷ད་པ༷ས་ན༷་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པའི་དཔེར་ཇི༷་སྐད་བཤ༷ད་པའི༷་ཕྱོག༷ས་འདི་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གི་དཔེ༷ར་བརྗོ༷ད་པ་གཞ༷ན་ཡ༷ང་རྟོག༷ས་པ༷ར་བྱའོ། །དེ་ལ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཁས་བླངས་སམ་ཚད་མས་གནོད་པ་ན་དེའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整直译的简体中文：
破他所欲
第二部分：直接破斥及其无存在的理由。
首先，如此考察后，没有看到任何声称在部分不存在而在整体存在的特征——重量等，却仍然宣称通过看见而成立，这是极其愚昧的。如果这样观察，从芥子大小开始，微尘的巨大聚集越来越增长，虽然从它们接触所产生的众多结果链（即新生的整体实体）存在，但它们的重量从未被天平感知，那么从极微到芥子大小之间的重量，由于比刚才所说的还要小得多，因此非常难以感知。因此，无论是细微还是粗大的整体实体，凡是被认为是部分聚合接触的结果本质的，其重量都不会被感知，所以天平所感知的对象只是整体的原因——最终的部分，即极微被称量，因为只有它们的数量多少差别会导致天平高低的变化。
因此，虽然极微到芥子大小的[物体]不能被天平感知，但许多极微聚集后可以被感知，这是事物的自然属性。就像放置一片细小的棉花不能使天平下降，但如果依次增加至一捆等量，就能做到一样。
第二，虽然我们没有感知棉花的重量，但能感知它的形状，所以可以认为它被添加到其他棉花上，但整体的本质从未被看到存在于部分之中，除了看到部分的各个部分外，没有感知到其他东西。虽然它本身未被感知，但也不能感知到与之相关的[特性]；就像添加小棉花叶一样，整体的结果即重量也不被感知，所以在未被量所见的情况下承认它，就像宣称石女的儿子存在一样。
另解所证
第二，通过此例表明其他也应理解的部分：说明否定其他性质的方式，以及同样显示其他例子。
首先，通过没有看见把握天平下降特征的现量损害的例子，就像整体的重量不被量所感知一样，整体的形状等所有其他性质的附加情况也不被感知。例如，就像具有一码沙大小等的部分，除了部分本身的重量外，整体没有额外的重量，因此测量它的天平不会下降，这只是一个近似说明，即仅用于暗示其他情况，所以[应知]形状、气味等所有性质在整体上并没有比部分多出，而且正如多出[的部分]不被自己的感官所见一样，[应知]异于部分实体的整体的所有特征都同样被否定。
第二，由于承认前后矛盾、自语相违以及（"等"字所包括的）现量、推理和共识能够损害主张的内容，所以如前所述通过这个用于否定胜论派意图中性质特征的例子，也应理解其他似是而非主张的例子。当所主张的内容受到所承认的或量的损害时，都是通过损害其性质和有法的本质和特征的方式来否定的。


 །དེ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་ནི། རྫས་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་མིན་ཏེ། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དག་རྫས་དང་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་གཙོ་བོར་ཁས་བླངས་པས་འགོག་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་པས་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པ་མཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚུལ་དུ་བརྟེན་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྫས་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། གང་གིས་ན་དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་ན་རྫས་ཡོན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་རྫས་ཀྱང་རྫས་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡོན་ཏན་སོགས་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡོན་ཏན་སོགས་ཏེ་དེ་ཡང་རྫས་ལ་མི་བརྟེན་པས་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་སོགས་རང་གི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞག་པ་འཁྲུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། 
20-409a
དུང་ལས་དཀར་པོ་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་ན་དུང་དཀར་པོ་མིན་པ་དང་། དཀར་པོ་དེ་དུང་གི་མིན་པར་ཐལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ཡང་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་པས་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་མི་འགྲུབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྫས་ཡོན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ཅེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་དེས་གནོད་དོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པའོ། །ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྲང་དམའ་བའི་སྐབས་དང་འདྲ་ཞིང་། ཡན་ལག་ཅན་ནམ་ཡན་ལག་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ན་ཆོས་ཅན་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གཞན་དུ་མཐོང་བ་དེ་འགོག་པས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པར་འགྲོའོ། །ངག་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་མིན་ཞེས་པ་ཆོས་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་དཔེ་སྟེ། ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བདག་སྨྲ་བ་པོའི་ངག་ཀྱང་འདུས་པས་བདག་གི་ངག་དེས་དོན་སྟོན་པ་ཞེ་འདོད་ཡིན་པས་དེའི་ཁྱད་པར་དང་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་བྱ་སྟོན་པ་ལ་གནོད་པའམ་སྤྱིར་ངག་དང་བདེན་པའི་ངོ་བོ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །
破他立定义
གཉིས་པ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མཚན་དགག་པ་ལ། གཞན་འདོད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དགག །ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བའི་དཔེ་བརྗོད་དགག །
破他许品定义
དང་པོ་ལ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །ཉེས་སྤོང་ངེས་བཟུང་འདོད་ལན་དགག །
辨能诠词即破
དང་པོ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་ཁྱད་པར་འགོག །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་བསྟན། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་སུ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མཚན་དགག་པའི་སྐབས་སུ། རིགས་
20-409b
པ་ཅན་པ་རྣམས་ན་རེ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་པ་ཞེས་འདི་ལ། །གྲུབ་པ་མེད་པར་དོན་གྱིས་བྱས། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟགས་དང་དཔེ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་པ་ཅན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། སྔར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཚིག་དེའི་དོན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར། དེས་གྲུབ་ཟིན་མིན་པར་སྟོན་པས་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཏུ་རྟོགས་མོད། འོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ།

以下是完整直译的简体中文：
对于有法本身受到损害的情况：实体，有法，不存在，因为会导致实体和性质是实体和非实体的过失故。这主要是通过承认而否定，即胜论派认为实体和性质是不同的，如同盘子上的花一样相依而存在，对此主张这种实体不存在，因为如果以这种方式存在，实体和性质就会有别，从而实体也会成为非实体，因为它不具有性质等。其他非实体如性质等也会出现过失，因为它们不依赖于实体，所以会导致性质不是性质等问题，从而使他们自己建立的实体和性质定义变得混乱。这就像白色若是异于海螺，则海螺不是白色，而且白色也不是海螺的白色这样的过失。因此，这也是通过仅仅概念上的区分不能成立胜论派的意图，而对佛教徒来说会成为证明已成立的事物。因此，这个推理损害了证明实体和性质有别的观点。这也是损害有法实体本身的例子。
"整体不异于部分，因为会导致非现量故"，这个例子也可以是性质特征的损害，如同天平下降的例子；或者如果将整体或部分视为有法，就是否定有法特征中"异于[部分]而被见"的性质，因此归入否定有法特征的类别。
"非一切言语皆具真实义"是否定性质和有法二者的例子，因为"一切言语"中包括说话人自己的言语，而意图是自己的言语能表达义理，所以这既损害了其特征也损害了"真实"的特征——能表达所诠对象，或者是一般性地否定言语和真实的本质。
破他立定义
其次，否定他人的论题定义：否定他人所许的论题定义，否定似论题的例子。
破他许品定义
首先：通过考察能诠的语词而否定，通过考察所诠的义理而否定，否定解释过失的限定之答复。
辨能诠词即破
首先：证明喻因不成为论题，否定对此回答的特征。
喻因不成之宗
首先：直接说明及其合理性。
首先，在《集量论》中关于否定他人论题定义的部分说："正理派说：'表述所证'在此中，已含无成立之义，若如此，则因与喻，未成也成为所证。"这是说，正理派主张"凡是应当证明并向他人显示的，就是论题"，而"表述"一词的含义是"未被量所成立"。这样，虽然可以理解为只表示未成立的东西，但是这样一来，任何未成立且应由理由证明的事物都将成为论题。


 །དེ་མི་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་ཙམ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་དོགས་པ་ཆོད་པ་ཁྱེད་རང་གི་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་ལ་མེད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ༷་བ་ཞེས་པའི་བྱ་བའི་རྐྱེན་ནི་དུས༷་གསུམ༷་གྱི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། སྒྲ་རྟག་སྟེ། ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དཔེ་རྟགས་ཕ་རོལ་ལ་གྲུབ་པ་དེ༷་ལྟའི༷་བད༷ག་ཉིད་མི༷ན་པ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་དེ༷་ལྟར༷་བཀོ༷ད་པ་དེ༷་ལ་བཀོད་བཞིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དམ་བཅར་མི༷་འདོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་དོན་གྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། གཞན་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཤེས་བྱེད་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱི་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མེད་དེ། རྫ་མཁན་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པས་བུམ་པ་ཁོ་ན་གོ་ཞིང་འཁོར་ལོ་སོགས་ལ་མི་གོ་བ་ལྟར་ཡིན་པས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དམ་བཅར་ཐལ་ཞེས་འཕེན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་འཐད་དེ། འདིར་ཡང་ཤེས་བྱེད་
20-410a
རྟགས་འགོད་པའི་སྐབས༷་ཀྱི༷་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྔར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་རྟོག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཚིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨོས་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱ༷་བ༷འི་སྒྲ༷་དེ་ནི་སྤྱིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ལ་འཇུག་གི། རང་གི་ཞེ་ལ་འདོ༷ད་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དམ་བཅའ་ཁོ་ན་ལ༷་བརྟེན༷་པ་མི༷ན་ཏེ། དམ་བཅའ་དང་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་རྒོལ་བའི་ངོར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་མེད་པས་སོ། །རྟགས་དང་དམ་བཅའ་གཉིས་ཀར་ཡང་དག་ལྟར་སྣང་ཡོད་པས་ཡང་དག་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ཅིང་ཅིག་ཤོས་ལ་མེད་མོད། བཀོད་ཚོད་ཙམ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་ལྟར་སྟོན་ནོ། །དེས༷་ན༷་དཔེ༷་ད༷ང་གཏ༷ན་ཚི༷གས་ད༷ག་མ༷་གྲུབ༷་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་པ་ཅན་པའི་ཕྱོགས་མཚན་ཁྱབ་ཆེས་པའི་དཔེ༷ར་ནི༷་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞ༷ན་དུ༷་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་ན་རི༷་བོ༷ང་རྭ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཀུན༷་ཀྱང༷་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འགྱུར༷་རོ་ཞེས་ཐལ་བ་འཕེན་དགོས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་སྐྱོན་འཇུག་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་མཐའ་དུས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱི་རྗོད་བྱེད་ལ་བརྟགས་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་གཅོད་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པའོ།

以下是完整直译的简体中文：
不会那样，因为现在是所证的才是所证，而非仅仅未来将成为所证的。如果这样说，那么这种疑虑在你们自己的主张定义中并不能排除，因为"应当证明"中的"应当"助词是涵盖三时的词缀，因此"声音常住，因为是眼所取对象故"和"声音常住，因为是有身故，如同觉知"这样的例子和理由，对方虽然认为成立，但非此种本质，而是对方未成立的，当对他方如此安立时，即使不承认这种能立为论题，也在实际上成为所证，因为是向他人显示为所证故。
第二，由于此处是考察能知理由之所证的场合，所以不会有喻因不成立成为论题的过失，因为就像陶工说"所成"仅指瓶子而不是轮子等一样，因此提出"喻因不成立成为论题"的推论是不合理的，这样说。这是非常合理的，因为在此也是基于立因的场合，而"所应证明"这个词使人理解到一切先前未成立的都是由理由使人了解的，由于将"所应证明"作为论题的定义而说出，所以"所应证明"一词普遍适用于一切应由理由证明的事物，而不仅限于心里所想的特定论题，因为论题和未成立的理由二者对论辩者而言同样是应由理由证明，没有差别。
虽然理由和论题都有正确和似是而非的情况，正确的有能立而另一方没有，但就主张的形式而言，都显示为有能立。因此，"喻和理由未成立将成为所证"是用于显示正理派论题定义过于宽泛的例子，否则，若不是就能知的场合下的所证而言，则应该推论"兔角等一切未成立者都成为所证"，但没有这样说，因此这是在以理由的所证为基础上说明过失如何适用的方式。
这样，当考察语词末尾与三时相关的能诠时，显示了无法排除喻因不成立的过失。
;


 །
破彼所答
གཉིས་པ་ལན་འགོག་པ་ལ། བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཁྱབ་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་དེ་ལས་བརྗོད་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པས་བྱེད་པོ་རྫ་མཁན་ལྟ་བུ་རྟགས་འགོད་པ་པོའི་ཞེ་ཕུག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་སུ་བྱ་བ་རྫ་བུམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་བྱེད་འཁོར་ལོ་དང་དབྱིག་གུ་སོགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་ཡན་ལག་ལྔའི་
20-410b
སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི་དམ་བཅའི་ཡན་ལག་མིན་པའི་ཕྱི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱིར་གྲུབ་མཐའ་བཞི་སྟེ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུད་དམ་རྒོལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བའམ་སྐབས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་། ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞེས་པ་ནི་རིམ་པ་ལྟར། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་མེད་པ་ད་ལྟ་བའི་ཡུལ་ལྟ་བུ་ནི་དང་པོ་དང་། རྒྱུད་མཐུན་པ་ལ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ནང་མི་མཐུན་པའི་ཁས་ལེན་གཉིས་པ་དང་། གང་གྲུབ་པ་ན་གནས་སྐབས་གཞན་གྲུབ་པ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པ་དེས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་བརྟགས་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས་གདོད་དེའི་ཁྱད་པར་བརྟག་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་མདོར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་། དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱིས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱབ་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ལས་སོགས་གསུམ་རེ་རེ་ནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་གྲུབ་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས༷་རྣམ༷་པ་འག༷ས་ཀྱང་ད་སྔ་མ༷་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་། དེས༷་ན༷་བསྒྲུབ་བྱའི་ལས་སུ་གྱུར་པའམ་འགྱུར་བ། དམ་བཅས་པའམ་འཆའ་འགྱུར། ཁས་བླངས་པའམ་བླང་འགྱུར་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ལ༷ས་དང་དམ་བཅའ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཉེ༷་བ༷ར་བཀོ༷ད་པ༷་ཡི༷་ལ༷ན་གྱིས༷་མི་ནོར་བར་སོ་སོར་རྣམ༷་པར་འབྱེ༷ད་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཞན་ཡང་ལན་ཕྱི་མ་གཉིས་སྒེར་དུ་བཀག་པ་ལ། ཐོག་མར་དམ་
20-411a
བཅའ་ཞེས་པ་འགོག་པ་ནི། སྔར་དང་པོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ་ཞེས་པས་སྔ༷ར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལའང་དེར་དོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་དམ་བཅའི་ཡན་ལག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སམ། བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཡ༷ན་ལག་ཉིད་དོ་ཅེས༷་འཛིན་ནོ་སྙམ་པའང་རུང༷་བ་མི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའམ་འགྱུར་རུང་གཉིས་ཀ་ཕྱོགས་མཚན་གྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཁྱབ་ཆེས་པ་མི་ཆོད་དེ། རྒོལ་བ་ག༷ང་གི༷ས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པས་དམ་བཅའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་བ་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་དེ༷་ཡ༷ང་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་མཚུང༷ས་སོ། །ཡང་ན་རྟགས་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པའང་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དེས་ཁྱད་མི་འབྱེད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ལ་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་འདས་པའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་གྱི་སྐབས་དེའི་དཔེ་སོགས་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཞིང་། དམ་བཅའ་བ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ཡང་མི་འདོད་པས་མ་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整直译的简体中文：
破彼所答
第二，破斥回答：所证的定义并不会那样过于宽泛，因为"所应证明"这个词缀尾所表达的意思是，如同行为者陶工一样的立因者内心所要证明的对象就是所作，如同陶瓶一样，因此不会把能立——轮子和棒子等视为所证。此外，虽然喻因未成立，但它们是五支能立的成分，而非论题的成分，因为是不同类故。还有，它是论辩者所承认的宗义故。一般有四种宗义：一切相续的宗义、与不同相续或论辩者相续的宗义相矛盾的、所摄或场合的宗义，以及所承认的宗义。依次为：不与一切相续相矛盾的，如现在的对象，是第一种；在相同相续中成立而在他人相续中不成立，如内部不同的承认，是第二种；当某物成立时使其他情况也成立的，是第三种，如明确承认的，使不可分离的间接成立，如同[因果关系]。未经观察而承认，之后才检查其特征的，是第四种。
总之，这所证是能立的所作，且是主张，也是承认为所证，而非能立，基于这三个理由，不会有对喻因未成立的过度扩大，因为喻因未成立本身不是三个所作等每一个，这样说。
能立未成立和所证未成立，所有这些都是由于尚未被某种能知理由所成立，因此在成为所证的方式上没有差别。因此，已成为或将成为所证的对象，已主张或将主张的，已承认或将承认的，全都相同，所以关于作用、主张等特征的这些解释不能明确无误地区分开来。
此外，单独破除后两个回答：首先，破除"主张"一词，因为之前首先说"所应证明是主张"，这使人认为只是先前未成立的性质需要由理由证明，因此对喻因未成立也怀疑是否属于此类，而不会认为所证只是主张的成分，或者认为是所证的成分，这也不合理，因为论题定义已经包括了已成为或可能成为所证成分的两者。
第二，论辩者所承认的宗义也不能排除过度扩大[的问题]，因为无论哪个论辩者承认为所证而成为主张的定义，在未成立而被立为能立的情况中也存在，因此这也同样成为所证。或者，理由和喻例未成立也只是论辩者所承认而已，所以这不能区分[它们与论题]的差别，这也是所说的。
因此，在自宗中，在该场合所要证明的具有过去词尾，只有那个才是所证，而不是该场合中未成立的喻例等，它们是能立而非所证，而主张也不被认为是能立的成分，因此不会混淆。
;


 །རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འདོད་ཅིང་། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཀོད་པས་ན་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་འདྲེས་པར་དབྱེ་བསལ་མི་ནུས་སོ། །
辨所诠义即破
གཉིས་པ་དོན་ལ་བརྟག་པ་ལ། དངོས་དང་ལན་ཉིད་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ན་ཆོས་མཐུན་མེད། །ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟགས་དོན་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
20-411b
ཞེས་པ་དེ་ཅི་ཞིག །ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། མཐུན་པའི་དཔེ་མེད་དེ། མི་རྟག་པ་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་མ་བཟུང་ཚེ་མཐུན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་བུམ་པ་སོགས་དཔེར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་ལ་རྟགས་འགོད་པ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་པས་རྟགས་འགོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་གིས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་དང་ཚིག་གི་འཇུག་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སོགས་སུ་ཕྱེ་ཞིང་རང་མཚན་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པར་སྒྲ་རང་མཚན་ལ་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་དུ་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་དང་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་སོགས་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་ཞེ་འདོད་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་མི་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། ཚོ༷གས་པ༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷འ༷ང་ཁྱོད་ལྟར་ན་བརྗོད་འདོད་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འདོད་པར་ཚིག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལྟར་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་གིས་གཅིག་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་བསྒྲུ༷བ་བྱ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲའམ་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་གང་བཀོད་པ་དང༷་། དཔེ༷་གང་བཀོད་པ་དེ་ཡི༷་སྟེང་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མི་སྲིད་པ་དང་རྟགས་བཀོད་པ་ཐུན་མིན་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་
20-412a
ཅན་གྱི་དོན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་སྒྲ༷་ནི་རྟགས་དེ་ལ་གྲུབ་ཚུལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་གལ༷་ཏེ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་འཇུག༷་པར་འདོ༷ད་དེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ཕྱོགས་ཞེས་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། རིགས་པ་ཅན་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱིས་ཅི༷་བྱ༷་སྟེ། དེར་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་མི་དགོས་པར་སྐབས་སུ་བརྗོད་སྟབས་གང་བདེ་བདེར་ཅི༷་རི༷གས་པ༷ར་རྒོལ་བ་ར༷ང་ཉི༷ད་འདོད་པས་འཇུག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་དང་། དེས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དམ་བཅའ་ཡང་དག་གཉིས་རིགས་མི་མཐུན་པས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་ལ། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་དེའང་ཚོགས་དོན་ཡིན་མོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཅིང་ད་རུང་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །
确定过失即破所许
གསུམ་པ་ལ། སྔར་ངེས་བཟུང་ན་དོན་མེད་ཅིང་། །ཕྱིས་ངེས་བཟུང་ཡང་མི་ཕན་པའོ།

 །རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འདོད་ཅིང་། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཀོད་པས་ན་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་འདྲེས་པར་དབྱེ་བསལ་མི་ནུས་སོ། །
辨所诠义即破
གཉིས་པ་དོན་ལ་བརྟག་པ་ལ། དངོས་དང་ལན་ཉིད་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ན་ཆོས་མཐུན་མེད། །ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟགས་དོན་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
20-411b
ཞེས་པ་དེ་ཅི་ཞིག །ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། མཐུན་པའི་དཔེ་མེད་དེ། མི་རྟག་པ་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་མ་བཟུང་ཚེ་མཐུན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་བུམ་པ་སོགས་དཔེར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་ལ་རྟགས་འགོད་པ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་པས་རྟགས་འགོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་གིས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་དང་ཚིག་གི་འཇུག་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སོགས་སུ་ཕྱེ་ཞིང་རང་མཚན་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པར་སྒྲ་རང་མཚན་ལ་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་དུ་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་དང་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་སོགས་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་ཞེ་འདོད་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་མི་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། ཚོ༷གས་པ༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷འ༷ང་ཁྱོད་ལྟར་ན་བརྗོད་འདོད་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འདོད་པར་ཚིག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལྟར་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་གིས་གཅིག་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་བསྒྲུ༷བ་བྱ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲའམ་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་གང་བཀོད་པ་དང༷་། དཔེ༷་གང་བཀོད་པ་དེ་ཡི༷་སྟེང་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མི་སྲིད་པ་དང་རྟགས་བཀོད་པ་ཐུན་མིན་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་
20-412a
ཅན་གྱི་དོན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་སྒྲ༷་ནི་རྟགས་དེ་ལ་གྲུབ་ཚུལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་གལ༷་ཏེ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་འཇུག༷་པར་འདོ༷ད་དེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ཕྱོགས་ཞེས་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། རིགས་པ་ཅན་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱིས་ཅི༷་བྱ༷་སྟེ། དེར་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་མི་དགོས་པར་སྐབས་སུ་བརྗོད་སྟབས་གང་བདེ་བདེར་ཅི༷་རི༷གས་པ༷ར་རྒོལ་བ་ར༷ང་ཉི༷ད་འདོད་པས་འཇུག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་དང་། དེས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དམ་བཅའ་ཡང་དག་གཉིས་རིགས་མི་མཐུན་པས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་ལ། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་དེའང་ཚོགས་དོན་ཡིན་མོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཅིང་ད་རུང་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །
确定过失即破所许
གསུམ་པ་ལ། སྔར་ངེས་བཟུང་ན་དོན་མེད་ཅིང་། །ཕྱིས་ངེས་བཟུང་ཡང་མི་ཕན་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是简体中文直译：
正理派等认为宗（立论）也是证成的支分，并且仅仅将"为因所证成"作为宗的定义，因此在一套推理中无法区分所证与能证而不相混淆。
辨所诠义即破
第二，对义理的观察，包括本身和回答破斥。首先，《集论》说："若法为所立，则无同法；若有法为所立，则立因无义。"此处，"为因所证成"是什么？是单纯如"无常"这样的法？是单纯如"声音"这样的有法？还是二者？若是第一种情况，则无同喻，因为无常是主题，若不执持有法如声音，则无法以瓶等作为例子，因为无同类对象。若是第二种情况，则声音等仅仅已成立，对它安立因则无义。因此，对独立的法和有法没有希求了知，故不可能安立因。若说两者皆是所立，则将有两者的过失，因为分别证成不同的法。这是针对外道的观点：他们仅以反体为对象的名词和语句分别法与有法等，未理解自相无区别的要点，认为可以证成声音自相上另有不同的共相，或者欲证成声音之外有不同的无常等共相，故而显示其过失。
若说不分别证两者，而将总体作为所立，则即使集合体是所立，按照你的观点，不承认仅依言说意图的有法和法的安立，而是按照词语本身力量的运行，则法和有法这两者互相限定的整体应当是所立，此时，若证成常性所限定的声音或声音所限定的常性，则任何所立因和所立喻上都不成立能证的特征，因为所立是不共的，所以喻不可能，而立因则成为不共不定。
第二，如此互相限定的所立之名不可能适用，因此若认为所立之名在考察此因成立方式时应用于有法，就像你也将所立的一部分以其名命名为"主题"一样，那么正理派的论著又有何用？不必完全执着于其中所说的所立定义，而是在语境中，随着表述方便，论辩者自己可以以任何合适的方式运用。
因此，佛教徒认为具足三相是正确的能立，而所接受的所立是正确的宗，这两者类型不同，彼此不相混淆。虽然所接受的所立是总体意义，但通过所立法不相符的遮遣等方式，已经解释了如何避免他人对我们的批评，而且还将继续解释。
确定过失即破所许
第三，先前确定则无义，后来确定也无益。


 །དང་པོ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་གཅོད་པ་དེ་བཞིན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡང་ངེས་གཟུང་གི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཆེས་བ་གཅོད་དོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་མདོ་ལས། གོང་དུ་ངེས་གཟུང་དོན་མེད་འགྱུར། །ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་འདོད་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ངེས་པར་བཟུང་བའམ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་ངེས་པར་བཟུང་བ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ངེས་གཟུང་གི་སྒྲ་སྨོས་ཀྱང་དོན་མེད་དེ། སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བསྟན༷་པ༷འི་ཤུག༷ས་ཉི༷ད་ལ༷ས་གང་ལ་
20-412b
སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པའི་དོ༷ན་ལ་དེ༷་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་བ་ཉི༷ད་དུ༷་རྟོག༷ས་ནུས་ལ། གཏན༷་ཚི༷གས་དང་དཔེ་སོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་དོན་གྱིས༷་ཁྱབ༷་པའམ་གོ་ཆོད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དོག༷ས་པ༷འ༷ང་མེ༷ད་ན་ངེས་གཟུང་གིས་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་གཅོད་དེ་རྣམ་བཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྔར༷་ངེ༷ས་གཟུང༷་གི་སྒྲ་སྨྲས་ན༷་ངེས་གཟུང་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་ད༷མ་བཅའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཁོ་ན་བརྗོ༷ད་པ་དོ༷ན་མེ༷ད་དེ། མ་སྨོས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་དོགས་པ་ཟ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བཤད་ཟེར་ན། བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འཛིན་ན་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱར་ཐལ་བ་མི་སྤོང་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་བཞིན་དུའང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་རུང་བས་དུས་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་གཞི་མཐུན་པ་མི་སྤོང་སྟེ། རང་ལྡོག་མ་འདྲེས་ཀྱང་སྤྱི་མཚན་ཐུན་མོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དམ་བཅའ་ཡང་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཡིན་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྔ་མ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཕྱིས་སུ་ངེས་བཟུང་བྱས་ན་རང་གི་འདོད་པ་ལ་ཕན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་དམ་བཅའ་ལས་གཞན་པ་ལ་ལྡན་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དམ་བཅའ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སྔར་ཚིག་ཕྲད་ཁོ་ནའམ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ངེས་བཟུང་བྱས་ན་དོན་མེད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་འོས་མེད་ཀྱི་རིགས་པའམ་ཤུ༷གས་ཀྱིས༷་ཕྱིས་ངེས་གཟུང་ཅན་དེ༷ར་བརྗོ༷ད་དགོས་པ༷ས་དེ་ལྟ་ན་ངག་དེ་དམ་བཅའ་ལ་ཁྱབ༷་པའི་འབྲས༷་བུ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པ༷ར་རྟོག༷ས་ཏེ། དམ་བཅའ་ལ་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པ་ཙམ་སྟོན་པའི་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་
20-413a
ལ། དེ་ལྟ་ནའང་དམ་བཅའ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ངེས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་སྔ་མའི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་སོ། །
破似宗喻
གཉིས་པ་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བའི་དཔེ་དགག་པ་ལ། འགལ་བར་འདོད་ལ་དཔྱད་ནས་དགག །གཏན་ཚིགས་ཉིད་འདོད་དཔྱད་ལ་དགག །
辨相违许即破
དང་པོ་ལ། འདྲི་དང་འདོད་པ་སོ་སོར་བཀག །དང་པོ། རིགས་པ་ཅན་པ་ན་རེ། རྟགས་དང་དམ་བཅའ་འགལ་བ༷་ན་རྒོལ་བས་འདོ༷ད་ཡུལ་ད༷ང་བྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པས་ན་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་རྟགས་དང་དམ་བཅའ་འགལ་བས་ན་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་རྟགས་ཀྱི་དབང་གིས་དམ་བཅའ་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་དེ༷། རྟགས་དེས་འདོད་ཡུལ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཕ༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ཙམ་ཡིན་ནམ། རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ལྷན༷་ཅི༷ག་མི༷་གན༷ས་པ༷་ཙམ་ཡིན་ཞེས་དྲི་བ་མཛད་པའོ།

以下是简体中文直译：
第一，若你们也像用"唯"这样的助词来排除不成立的能立一样，我们也用限定词来排除过宽之失，对此（回答）：《量理经》说："先加限定则无义，另一方式则不合所欲。"是先限定"所应证成的陈述即是宗"，还是后来限定"所应证成的陈述是宗"？若是第一种情况，虽有限定词但无意义，因为从直接表述能立的潜力中，便能理解被安立能立的对象未成立而是所证，且由于正理派在因和喻等特征中所说的"证成所立"的含义已经涵盖或表达了（这层意思），故对于能立是否为所立不会有疑虑，那么限定词又新排除什么呢？将成为无所遮遣。如此，若先说限定词，则该限定仅表达宗的定义是无意义的，因为不说也能理解。
若问："那么为什么说对喻和因未成立有疑虑呢？"即使不将所立当作能立，也不能避免未成立的能立成为所立的过失，而且明明是能立却也可能成为所立，因此"所应证成"这一具有三时边际的表述涵盖了（各种情况），不能排除所立与能立共基，虽然自反体不混淆，但共相可能共通，如同既是宗又是能立支分的主张。
第二，若采取另一种后来加限定的方式，对自己的主张也无益，因为这只能作不相符遮遣，而不能作为排除宗以外的相符遮遣。如前所述，若先用"唯"或"即"等助词对"宗"进行限定则无义，因此通过必要的逻辑或含义必须后来表述为限定，如此则这话对宗具有普遍性的结果，仅表示所立遍于宗的不相符遮遣之义，尽管如此，即使确定宗是具有所立之特征，也没有理由使这一特征不适用于未成立的能立，所以前面的过失仍然存在。
破似宗喻
第二，破斥似宗的譬喻分为：考察所认为的相违而破，考察认为是因而破。
辨相违许即破
第一，分别破斥询问和主张。首先，正理派说："因与宗相违时，论者与所欲目标无关联，故是宗的过失。例如：'声音是常住的，因为一切都是无常的'。这是因与宗相违，所以是宗的过失。"这样，因的力量使宗成为有过失的方式，是因对所欲所立无益而已？还是因与所立不能共存而已？这是提出的问题。


 །གཉིས་པ་ལ། ཕན་པ་མེད་པ་ཙམ་མི་འཐད། །ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཀྱང་མི་འཐད། །དང་པོ། རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་ཕན་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུ་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ན༷་ནི༷་རྟག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་འགལ་མ་ངེས་མ་གྲུབ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ད༷མ་བ༷ཅ༷འི་སྐྱོན༷་དུ༷་འགྱུར༷་དགོས་ནའང་། ཕྱོག༷ས་རང་གི་སྐྱོན༷་ནི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡ༷ན་ལག་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་ཞེ༷ས་ཀྱང༷་སྔར་བསྟན༷་ཟི༷ན་ཏོ། །གཉིས་པ། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་འདོ༷ད་པ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མེ༷ད་ན་ཡང་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པའམ། ཡང་ན་རྟགས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པས་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡི༷ན་གྱི་དམ་བཅའི་མ་ཡིན་ནོ། །
辨所许因即破
གཉིས་པ་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་དཔྱད་པ་ལ། དེ་དག་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་
20-413b
འཐད། །དེ་འདྲ་བརྗོད་པ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན། །
彼因非理
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས། །དང་པོ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱི༷ར་ཞེས༷་པ་འདི་ཡོད་དོ་ཅོག་མི༷་རྟག༷་པར་བཟུང་ནས་དེ༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གཏན༷་ཚི༷གས་དང༷་ལྡན༷་པ༷ས་ཆོས་ཅན་སྒྲ༷་ལ༷་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱོར་ངག་དེ༷་ལྟར༷་རྗོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་པ་ཞིག་ན༷། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དེ༷་ལྟར༷་བཟུང་ནས་སྒྲ་རྟག་པ་དེ༷་ནི༷་བཟློག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་སྨྲ་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་འདི་གཏན་ཚིགས་དང་སྒྲ་རྟག་པ་དམ་བཅའ་ཡིན་དགོས་ན་སྦྱོར་ངག་འདི༷་ལ༷་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་བའི་དཔེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་བསྟན༷་པ༷་ཉིད་ལ༷ས་དོ༷ན་གཞ༷ན་ཅི༷་ཞིག༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཡོ༷ད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དག་ཀྱང་འཁྲུལ་ངོར་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འཛིན་དགོས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཁོངས་སུ་སྒྲ་ཡང་འཛིན་ན་དེ་རྟག་པར་དམ་བཅའ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་དགོས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱའི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་སྒྲ་ལ༷་ནི༷་རྟག་པ་ཞེས་ཆོས་གཞ༷ན་དམིགས་བསལ་ཏེ་བརྗོ༷ད་ནས༷། ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྤྱི༷་ཡི་ཚིག་ནི༷་དེའི་རྗེས་སུའ༷ང་འཇུག༷་པར་བརྗོད་པ༷ས་ན༷་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཅེས་པ་དེ༷་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་ཁྱབ༷་བྱེད་དུ་བཟུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་སྒྲ་རྟག་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་པའི་སྤྱི༷་ཡི་ཚིག་རྗེ༷ས་སུ༷་འཇུག༷་པ་ལ༷་འབྲ༷ས་བུ༷འ༷ང་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་དེ་སྨྱོན་པའི་ངག་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ངའི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་དག་རང་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་དང་འདྲ་ན་སྒྲ་རྟག་ལ་ཡང་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་དགོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། རྟག་དང་མི་རྟག་ཅེས་དངོས་འགལ་ངེས་
20-414a
ནས་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་སྨྲ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་པས་རྟགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་རྟག་པ་སེལ་བར་གྱུར་ན་ནི་སྒྲ༷་རང་མཚན་ལ༷་གནས་པ༷་ཡི༷་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་རྟག་པ་སེ༷ལ་ཞེས༷་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་གསུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ལ་རྟག་པ་མེད་པར་རྗེས་དཔག་གིས་ངེས་པ་ན་དེས་བསལ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ།

以下是简体中文直译：
第二，分为：仅无益不合理，不共存亦不合理。首先，若认为这种因对所立无益是宗的过失，则因的过失——相违、不定、不成立等一切都应成为宗的过失，然而"主题自身的过失不依赖于其他能立支分"，这一点前面已经说明。第二，如以所作因证声常等情况，若所欲即所立不共存，则因不能成立所立，或者因不成为能立，这是因的过失，不是宗的过失。
辨所许因即破
第二，考察该因，分为：彼等不合理为因，表述如此有过失。
彼因非理
第一，包括直接（阐述）和其理由两部分。首先，"因为一切都是无常的"这句话，若执取一切存在的都是无常，并以此作为能立支分之因，对有法声音具足主题性质而作如此连结言表，则执取一切都是无常之后，便不可能反过来说声音是常住。尽管如此，若这必须是因而声常必须是宗，则在这个连结言表中，除了表示异品结合之喻的因体一部分外，还能见到什么其他义理呢？什么也没有。此外，即使是似因也必须在迷惑心中被执为有关联的，若将声音也包含在"一切无常"之中，则不合理立声常为宗。
第二，必须如刚才所说的那样，理由是：以"一切"之词表达声音的特性或差别后，再说"常住"等其他法作为例外，之后又说"一切"这种普遍词跟随，因此"一切无常"并未被执为对有法声音的周遍，若是这样，则在接受声音常住这一特殊情况后，又让普遍性"一切无常"的话语跟随，这又有什么结果呢？就像疯人之言。若问："'我母是石女'等说法不也与此相似吗？"这些虽是自语相违，但如果相似，则也应说"声常且无常"，设为因又有何用？确定常与无常是直接相违后，即使直接这么说，也只是无结果的宗而已。
因此，表述为因的"一切无常"并不能以因推翻宗，若能推翻声常，则如陈那论师所说："存在于声音自相上的无常性能推翻常，"即当比量确定声上无常性时，便成为推翻（常）。
已做和未做都可以，这些义理上有各种名言，也正是由于存在于分别对象上的自性而可安立。因此，与仅仅存在于分别对象上的义相关联的约定，对该义过去已经产生或虽现在未建立但将来会产生的约定之词，成为可说的，正因为这一点，能损害那些不合理地不一致承许的人。


 །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-392b
ལྟ་བུ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་སོགས་སུ་ད་ལྟ་དངོས་སུ༷་གྲགས་པ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་། སྒྲ་ཀུན་ཀྱང་དངོ༷ས་པོ༷་ལ༷་རྗོད་བྱེད་དུ་འདོགས་རུ༷ང་བ་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷་སྟོབ༷ས་ཉི༷ད་ལ༷ས་དོན་དེ༷་ལ༷་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲ༷་ཀུན༷་འབྲེ༷ལ་བ་སྟེ་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མིན་ཀྱང་འབྲེལ་དུ་མི་རུང་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་དེས༷་ན༷་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་སྒྲ་འབྲེལ་བ་ལྟར་དོན་དེ༷་ལ༷་སྒྲ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ༷་ནི༷་གྲུབ་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་སྒྲ་གྲུབ་པ་དང་སྒྲ་གཞན་མ་གྲུབ་པར་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་པའི་ཁྱད་པར་དངོས་པོའི་དོན་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱད་ན་གྲགས་ཟིན་ཀྱང་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་ལ་མ་གྲགས་པ་ཡང་གྲགས་སུ་བཅུག་ན་གྲགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གྲགས་རུང་ལ་གྲགས་པར་བྱས་ནས་དེས་གནོད་པའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་འགོད་པ་མིན་པར་གཞན༷་དུ༷་གྲགས་ཟིན་ཁོ་ནས་གནོད་པའི་དོན་ཡིན་ན། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཏེ་ཞེས་ཡིན་པར་འདོད་པ་འདིར༷་ནི༷་གནོ༷ད་པར་བྱེད་པ༷་ཡི༷་སླད་དུ་བཀོད་པའི་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཡོད་པ་འདི་ཐུན༷་མིན༷་ཉི༷ད་དུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཟླ་བར་མ་གྲགས་པ་བུམ་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་ལ་འཇུག་པས་ན་ཟླ་བ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀར་འཇུག་ཕྱིར་ཐུན་མོང་བའི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ཆོས་ཅན། ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་རུང་མིན་ཏེ། རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པའང་རྟགས་དེ་ཐུན་མིན་འགྱུར་ན་རྟགས་གཞན་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
说立其需二经
གཉིས་པ་ལུང་གཉིས་པོའི་དོན་བཤད་པ་ལ། གྲགས་རུང་སྒྲུབ་པའི་ལུགས་སུ་བཤད། །བཟློག་ཕྱོགས་དགག་པའི་ལུགས་སུ་བཤད། །
说立极成方便
དང་པོ་ལ། གྲགས་རུང་ལ་ནི་གནོད་བྱེད་མེད། །གྲགས་རུང་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད། །
极成无无碍
དང་པོ་
20-393a
ལ། རྟགས་ལས་གཞན་གནོད་མི་སྲིད་ལ། །དེར་གནོད་རྟགས་ནི་མི་སྲིད་པའོ། །དང་པོ། སྤྱིར་བཏང་འགྲེལ་བའི་ལུང་དང་པོ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ། ཞེས་པ་དང་། ལུང་གཉིས་པ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་བསལ་བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ།

以下是简体中文直译：
说所立喻所需
第二，解释众所周知的推翻和证成的譬喻的意义，分为：此喻为证明可知而立，解释证成该义的两种经典的意义。
立喻极成
首先，众所周知的推翻的譬喻如"兔子持者非月"等的安立，是为了以可共知性而加以反驳。比如，文法家们认为名称与对象本质相关联，按照他们的理论，"兔子持者"可用"月亮"一词来表示，而柱子等其他事物则不能用"月亮"这个名称来表示。若问："如何能说'兔子持者'不能用'月亮'来表示？"此时，公共知识的否定便适用，正如说"兔子持者不能用柱子来表示"，这也是类似的，为了使人理解而隐含地说明。虽然在人的心识中，经过名与义的联结后，在认知中显得能被自名表达而不能被他名表达，但这不是实体的关联，而是分别念的关联。分别念的关联仅依赖于意愿，所以与任何名称结合都不会不合理。若有不合理，则与"兔子持者不能用月亮表示"类似。因此，虽然"兔子持者"这样的对象当前并未直接被称为"瓶子"等，但所有词语都可以被施设为表达事物的表述，正由于这种能力，各种各样的词语都与该对象相关联，虽非本质相关但并非不能相关联，仅仅是可能相关联而已，因此，如同"月亮"一词与"兔子持者"相关一样，任何适合该义的词都是成立的。因为"兔子持者"与"月亮"词的成立，以及其他词语的不成立，这种接近与遥远的区别在实际对象上是不合理的。
若深究，即使已经众所周知，实际上也没有成立，即使未被众知，若使之众知，也只是证明其与众知相似。如果不是为了建立这种可共知性而使之众所周知，从而反驳，而是仅仅依靠已经众知的才能反驳的意思，那么在"兔子持者非月"这种主张中，为了反驳而提出的因就不会是不共的，因为有许多非月的事物如瓶子等，因适用于它们，所以会成为适用于是月和非月两者的共同不定因。不能这样主张，因为经中说"因为是不共的"。因此，若安立"兔子持者，是有法，不可用月词表达，因为存在于分别对象中"，则此因也会成为不共，那又何必提其他因呢？这是为了使人了解而言。
说立其需二经
第二，解释两段经文的含义：解释为证成可共知性的体系，解释为否定其反面的体系。
说立极成方便
第一，分为：可共知性没有反驳，可共知性有证成。
极成无无碍
第一，分为：除了因外不存在其他反驳，而作为反驳的因不存在。首先，总的来说，第一段注释经文："因为是不共的，故无比量"，和第二段经文："由于意义与言词产生的共识相违，这种被排斥的也不是宗。"


 །ཞེས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ལྟར་བཤད་པ་དང་། དགག་ཕྱོགས་ལྟར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན། ལུང་དང་པོ་དེ་ནི་གྲགས་རུང་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་གྲགས་རུང་དེ༷་འགོ༷ག་པར་བྱེད་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་འགོག་དགོས་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པར་མི་ཁེགས་ལ། དེ་ཡང་རྗེ༷ས་དཔ༷ག་ལ༷ས་འགོག་པར་འགྱུར༷་དགོས་ཏེ༷་རྒྱུ་མཚན་འདི་སྒྲ་དོན་ཡིན་པས་སྒྲ་དོ༷ན་ལ༷་དབ༷ང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་སུམ་འཇུག༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། དེའི་ཡུལ་སྒྲ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པ་དང་། རྟོག་པའི་ཡུལ་སྒྲ་དོན་ནི་མངོན་སུམ་ལ་མི་སྣང་བར་རྒྱས་པར་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་ལས་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་འདི་མི་ཁེགས་སོ། །གཉིས་པ། རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲགས་རུང་འགོག་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ག༷ང་ལ༷་རྟགས་ཡོ༷ད་པ་བཀོད་ཀྱང་མཐུན་ཕྱོགས་ཙམ་ལའང་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ལ་ནི་རྟགས་གཞན་བཀོད་ན་ཐུན་མིན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་དེ་འགོག་གི་རྟག༷ས་གང་བཀོད་ཀྱང་དེ་རྣམ༷ས་ཐུན་མོ༷ང་མི༷ན་པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་བར་ཟད་དོ་ཅེས༷་ཤེས་པའི་དོན་དུ་དེ༷་ལྟར༷་གཏན༷་ཚི༷གས་ཡོད་པ་དཔེ༷ར་བརྗོ༷ད་པ༷་དེ་ནི་དེ་ལྟར་འབྲ༷ས་བུ་སྟེ་དགོས་པ་ད༷ང་ནི༷་ལྡན༷་པ༷ར་གྱུར་པ་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ངག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གང་ལ་སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་མི་རུང་
20-393b
སྟེ། ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གིས་བརྗོད་རུང་དུ་རང་གི་རྟོག་པས་ཡིད་ཆེས་པར་གྲུབ་པས་ན་རྟགས་འདི་འགལ་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་རུང་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་ཅིང་བརྗོད་མི་རུང་ལ་ཡོད་པ་དེའང་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་ལ། བརྗོད་མི་རུང་བར་རྟགས་དེ་འགོད་ཚེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བརྗོད་རུང་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཀྱང་རྒོལ་བའི་བསམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཐུན་མིན་དུ་འཇོག་སྟེ། དེའི་ལུགས་ལ་སྒྲ་དེས་དེ་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་འགྲུབ་དགོས་པས་ན་དཔེར་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་པ་ན་སྤྱི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་རི་བོང་ཅན་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་གོ་དགོས་པར་འགྱུར་ན། རི་བོང་ཅན་གྱི་ཆོས་ཆུ་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁར་གནས་པ་སོགས་བཀོད་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་བཞིན་རི་བོང་ཅན་ཆོས་ཅན། །ཟླ་བ་ཁོ་ནའི་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཏེ། །ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་སྤྱིར་སོང་ན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ནའི་ཡོད་པར་དོན་གྱིས་འཛིན་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་གྲགས་དབང་གིས་འཇུག་པར་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་དེ་ཐུན་མིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་ན་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་རུང་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །
极成有能立因
གཉིས་པ་ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་བཤད་པ་ལ། གང་དང་འགལ་བ་སྒྲ་བྱུང་བཤད། །དེ་འགལ་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཏུ་ངེས། །དང་པོ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཟླ་བ་སོགས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ནི༷་དོན་མཚོན་པའི་བརྡ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ༷་ཅ༷ན་ཏེ་དེའི་སླད་དུ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞིང་། བརྡ་དེ༷་ཡང༷་སྐྱེས་བུའི་འདོ༷ད་པ་ཙ༷མ་ལ་བརྟེན༷་པ༷་ཡི༷ན་པས་འདོད་རྒྱལ་བའི་
20-394a
སྒྲ་ཡིས་སམ་འདོད་པས་སྦྱར་བའི་སྒྲ་ཡི༷ས་དེ་དང་དེར་གྲགས་པ་གྲུབ༷་པ༷་ཙམ་ནི་དོན་གང་ལའང་མི༷་འགྲུབ༷་པ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྒྲ་སྦྱར་བས་དེ་དང་དེར་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ།

以下是简体中文直译：
这两段经文的意义可以从证成方面解释，也可以从否定方面解释。首先，按照第一种方式，第一段经文应理解为"可共知性不存在被反驳的因"的意思。若要反驳可共知性，必须用现量或比量等量来反驳，没有量则不能否定；而且必须用比量来反驳，原因是这涉及到名言，对于名言，感官等现量是不起作用的，因为其对象与词语不混合，而且分别念的对象——名言，对现量不显现，这一点前面已详细证成。因此，除了依靠因的比量外，没有其他量能否定这一点。
第二，若依靠因来反驳可共知性，则无论在任何有法上立因，甚至在同品上也没有周遍，更何况立其他因也会成为不共，因此，无论立何因来反驳它，所有这些因都将仅仅成为不共。为了使人了解这一点，如此举例说明有因的情况，是具有这样的结果或目的，否则将不成为有关联的语句。
比如，当立论"任何有法，都不能被其他词表达，因为是存在的"时，如果分别对象中存在，那么任何词语都可表达它，这一点已由自己的思维所确信，因此这个因是相违因。因为它适用于所有可表达的事物，而"存在"也能从"不可表达"上反推，当为"不可表达"立此因时，因不存在于同品而存在于所有异品"可表达"上，但还是根据辩论者的意图而安立为不共。因为按照他的理论，该词只能表达那个特定事物，所以例如当立论"兔子持者非月，因为存在"时，仅仅是普遍的存在不能证明任何事物，必须理解为兔子持者自身的存在，更不用说若举出兔子持者的属性如水晶的性质或位于空中等。同样，若说"兔子持者，是有法，只能用月亮一词表达，因为存在"，那么如果"存在"是普遍的，则因相违，所以必须在含义上理解为唯兔子持者的存在。
在认为词语依靠公认而运行的佛教徒看来，立"兔子持者非月，因为存在"会成为不共因，因为若存在则可用月词表达，这会成为立宗本身，而找不到其他同品。
极成有能立因
第二，解释后一段经文的含义：解释与何相违即言词所生，因与此相违故一定确定。首先，"由于意义与言词产生的共识相违"的含义是：表达月亮等的词语是依靠表示义的约定，为此而施设词语，而约定仅依赖于人的意愿，因此随意之词或由意愿安立的词使某物为众所周知，这种成立不是在任何对象上都不成立的，因为对任何对象，只要按照意愿安立词语，就会成为众所周知。


 །དེ༷་ལྟར༷་ཡིན་པའི་དོན་ལ་སྒྲ༷་ལས་བྱུང་བའི་གྲག༷ས་པ༷་ཞེས་གསུང༷ས་ཏེ། གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཚད་མ་རང་དབང་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་སྒྲ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཅིང་། སྒྲ་དེའང་དོན་གྱི་དངོས་པོའི་མཐུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་གྲགས་པ་ནི་སྒྲ་ཙམ་ལས་འབྱུང་གི་གཞན་ཅི་ཡང་མིན་ཞེས་སོ། །སྤྱིར་གྲགས་བསལ་འདི་སྐབས་བརྡ་སྤྲོད་པ་སོགས་འདི་སྙམ་དུ་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པ་དེ་གྲགས་པའི་དབང་ཙམ་ལས་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལྟར་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཀ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱང་རུང་བས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ལ། རྟོག་གེ་བའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་ནུས་པའི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མི་སྲིད་དེ། གལ་ཏེ་སྲིད་ན་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཚད་མ་སྲིད་པར་འགྱུར་བས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ལ་གནོད་ནུས་པའི་འགྲན་ཟླ་གཞན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་འགལ་བའི་གེགས་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱི་བརྡའི་རྣམ་པ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་དེའང་དངོས་པོ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡང་མེད་པས་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཆོས་ཅན་སྒྲ་གཅིག་ལའང་སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་གྲགས་
20-394b
པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པར་དམ་བཅས་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་བཞིན་དུ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་སླ་བར་ཟད་ལ། དེ་ལྟར་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་དེ་དམ་བཅའ་བ་པོ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དགོས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པར་དམ་བཅའ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དམ་བཅས་ན་ཕྱོགས་ལ་གྲགས་བསལ་འབབ་ཅིང་ཡོད་པའི་རྟགས་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོར་འགོད་དགོས་ལ་དེས་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པ་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པ་དེ་དངོས་དབང་གིས་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན་མིང་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་དགོས་ལ། དེ་འདོད་ན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་བརྡས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཟླ་བ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འདི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའི་དཀར་ཟླུམ་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་འདི་བརྗོད་བྱའི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཀ་བའི་སྒྲས་དེ་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་མྱོང་བས་མི་འགྲུབ་ལ། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ན་གང་བཀོད་པ་དེ་ཟླ་སྒྲ་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་མིང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་མི་རུང་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་དེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པའམ་ཟླ་བར་མ་གྲགས་ཞེས་པར་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདིར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་གྲགས་པར་གྱུར་པ་དེས་གྲགས་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་སྟེ་མི་རུང་བ་ལ་དེར་གྲགས་པ་མི་སྲིད་དེ། སྒྲ་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མི་རུང་བས་སྒྲ་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་ལས་གྲགས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་དེ་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། 
20-395a
སྒྲ་དེ་དང་དེར་གྲགས་པ་ཙམ་ལ་གྲགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།

以下是简体中文直译：
这样的义理上称为"言词所生的共识"，所谓"共识"并不存在任何能独立成立事物的自主量，而是仅从词语产生，这表明词语并非依靠事物的实际力量，而是由人的意愿安立，因此共识只是从词语中产生，而非其他任何东西。
一般来说，在这个众所周知的反驳语境中，文法家等人认为："兔子持者"被称为"月亮"仅仅是依靠共识的力量而非实际力量，按照佛教徒的观点，即使用"柱子"的词语表达"兔子持者"也是合理的，若这样承认，就会与世间共识相违背。在两位逻辑学顶尖大师的意趣中，不依赖比量而能反驳所立的所谓"共识"，丝毫不可能存在。若存在，则会有不错乱于相违的量成立，因此不可能有其他能损害由实际力量的理由所成立事物的对手。
所以，在世间所谓的"共识"，并不能对实际力量的理由造成任何障碍，而仅仅是约定形式的言词表达，这就是所谓的"共识"。这种共识与事物之间也没有任何不可分割的关系，完全依赖于人的意愿，就像同一有法"声音"可以因各自意愿而被共识为常住或无常一样。
因此，"兔子持者非月"这样的主张，如果与"声音非所闻"的宗相似，则容易理解为与共识相违。这是与共识相违的例子，而不是必须一定有人实际主张这种宗，就像主张"声音非所闻"一样。若这样主张，则宗上会有共识的反驳，而"存在"这个因必须在整个世间面前立论，而不可能由此成立，这只是一个例子。
此外，若认为"兔子持者"被称为"月亮"是依靠实际力量，则不应该能用其他名称如"柱子"等来表达，若接受这点，则也不应该能用"月亮"这个约定来表达，因为"月亮"这个词是一种能诠的差别，而天空中的白色圆形显现在分别对象中的是一种所诠的差别，而用"柱子"词不能表达它的理由无法由经验成立，若用因来证成，则所立因对"月亮"词也同样适用，因此对于认为"兔子持者"不能被其他名称表达的观点，共识会反驳，将会承认"兔子持者"不是月亮或未被称为月亮。
为什么呢？因为在这里，"兔子持者"可以用"月亮"表达，这为所有世间人所共知和相信，这种共识推断出其可被共知的本性，因为对于不合理的事物不可能有这样的共识，就像声音不能被眼睛所取，因此不会产生"看见声音"的深刻分别念，也不会有这种共识一样。
因此，"兔子持者"被称为"月亮"这一点不是依靠实际力量，而是依靠仅从词语产生的共识力量。这种共识被称为"言词所生的共识"，即仅仅因为那个词被共知为那个意思而称为"共识"，这是排除依靠实际力量的术语。


 །དེས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པས་བརྡ་ཙམ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་ལས་གྲགས་པ་ཞེས་འཇོག་གི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། བྱུང་བ་ཞེས་པ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེར་བཞག་པའི་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་གྲགས་པ་ཙམ་གྱི་དབང་གིས་དེ་དང་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ་པ་ལས་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་ན་གྲགས་དབང་མིན་པར་འདོད་པ་དེས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་གྲགས་རུང་མིན་ན་གྲགས་པར་མི་སྲིད་པས་འདི་ལྟར་གྲགས་པ་འདིས་གནོད་ཡུལ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་རུང་མིན་པར་འདོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་མི་རུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་རྒོལ་བ་སུ་ཡིན་དང་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡི་ངོར་འགོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་མགོ་རྨོངས་པ་མཐོང་ནས་ཞིབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ལེགས་པར་ཕྱེད་ན་གྲགས་པས་གནོད་པ་འབབ་ཡུལ་མཐའ་དག་ངོས་ཟིན་ཅིང་དེ་ཡང་རྗེས་དཔག་དང་མི་འགལ་ཚུལ་ལ་གོ་བ་རྣལ་མ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང་འགལ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་མི་ནུས་སམ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ནི་གྱི་ན་སྟེ། རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷ས་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་བ་རྣམ༷ས་ལ༷་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱེད་པའི་འགལ་ཟླ་མི་སྲིད་དེ། གཞི་གཅིག་ལ་འག༷ལ་བ༷་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཁྲུལ་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་
20-395b
སྲིད་ཅིང་གང་རུང་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མེ༷ད་པར༷་སྟོན༷་པ་ཡི༷ན་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་བསལ་བ་དེ་ནི་གྲགས་པ་ཞེས་པ་རྗེས་དཔག་མིན་པ་ཞིག་གིས་རྗེས་དཔག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་བསལ་བ་མིན་ཞིང་། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་བརྗོད་རུང་མིན་པ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་རུང་ཡིན་པ་ནི་གྲགས་ཟིན་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུའི༷་གྲག༷ས་པའི༷་དོན་ལས་རྗེས༷་སུ་དཔོག༷་པ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པར་དམ་བཅས་པ་དེ་གྲགས་པས་བསལ་བས་ཕྱོགས་མིན་པར་གྱུར་ནས་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བ་ནི་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བར་དམ་བཅས་པ་ལྟ་བུ་གཙང་བར་གྲགས་པ་དང་འགལ་ཡང་མི་གཙང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པས་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་མི་བྱ་བ་གནད་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
说破相违品
གཉིས་པ་བཟློག་ཕྱོགས་དགག་པའི་ལུགས་སུ་བཤད་པ་ལ། གཞན་གྱི་འདོད་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་པའོ། །
他许无能立因
དང་པོ་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་དོན། །ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉིད་དོན་ནོ། །
无比量之义
དང་པོ། ལུང་གཉིས་པོའི་དོན་འཆད་ཚུལ་སྔ་མ་ལས་ཡ༷ང་ན༷་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། དེ་ལ་ལུང་དང་པོའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་དངོས་སྟོབས་དང་མ་འབྲེལ་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པའམ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག༷་རྟེན༷་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པས་ན་དེ་ཁོ་ནའི་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོ༷ད་པ༷་ལ༷་གྲགས་པས་
20-396a
སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགྲུབ་པའི་རྗེས༷་དཔ༷ག་མེ༷ད་པ༷ར་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ལ༷ས་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ཡུལ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ།

以下是简体中文直译：
因此，"言词所生"表示仅从约定和名言安立为"共识"，而不存在其他情况；"所生"一词并非如因果关系中的"产生"，而是依靠它而安立的施设之"生"。这种共识不是由事物力量产生的，而是从人的意愿产生，因此一切词语都仅凭共识的力量成立为这个或那个的名称，不可能有一个是依靠事物力量的。所以，不承认是共识力量的人就像承认"兔子持者非月"一样，因为若不可被共知则不可能成为共识。因此，这种共识所反驳的对象是认为"一切词语都不能表达"的观点。
对于这一点，有人困惑于：谁是承认"兔子持者不可用月亮词表达"的论者？"存在"这个因是在谁面前提出的？鉴于这些困惑，所以进行了细致的分析。若能很好地理解这点，就能识别共识所反驳的所有对象，并且正确理解它与比量不相违的方式，否则是困难的。
第二，有人怀疑：若与世间共识相违，比量是否也不能成立所立？这是不对的。因为比量所要证成的诸法只能如理地成立，不可能有使其成为另一种样子的相违物。在同一基础上证成两种相违的无错乱的量在任何情况下都不存在，其中必有一种是错乱的，这表明绝对不存在这种情况。因此，"由于意义与言词产生的共识相违而被排斥的不是宗"，意思并非说有一个非比量的"共识"能排斥比量的所立，而是指"一切词语不能表达一切意义"被共识的比量所排斥。因为"一切词语对一切义都可被共知"是从这种已知共识的意义中推断出来的。
另外，"兔子持者非月"这一宗被共识所排斥，因而不成为宗且不适合作为因的适用对象，这是因为共识也是比量。而其他如立"女性身体不净"虽与"清净"的共识相违，但由于有证成"不净"的比量，所以不称为"被共识所排斥"，这一要点应当了解。
说破相违品
第二，解释为否定其反面的体系：他人的主张无证成，对此有反驳。
他许无能立因
第一，分为：无比量的意义，不共性的意义。
无比量之义
首先，两段经文的另一种解释方法：第一段经文中"无比量"的含义是，不关联于实际力量而仅凭世间共识或表述而如此确定的，没有比量，例如，在世间中，因为"兔子持者"被共知为"月亮"，所以是它唯一的名称，这种表述无法由共识证成，表达的是没有证成这点的比量。因此，比量和共识是有着不同对象的不同认知。


 །དེ་ཕྱིར༷་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ཡོ༷ད་པ་དང་མེ༷ད་པ༷འི་རྗེ༷ས་སུ་འཇུ༷ག་པ་ཅ༷ན་གྱི་རྗེ༷ས་དཔ༷ག་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་གང་ཞིག །དངོས་པོ་དེ༷་ཡི་དབ༷ང་གིས་མི༷་འཇུ༷ག་པ༷་གྲགས་པ་དེ༷་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་བསྟ༷ན་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སོར་མོའི་ལྡན་པ་ཞེས་སོགས་དྲུག་སྒྲ་སྦྱར་བ་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་དང་མཆིག་བུའི་ལུས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་འདིས་གནོད་མི་ནུས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་བརྟེན་ནས་གྲགས་པ་ཉིད་དབང་བཙན་དུ་བྱེད་ན་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་བརྗོད་པས་གཙང་བར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་དང་མཐུན་པར་གྲགས་པ་མིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་སུན་མི་ཕྱིན་ཏེ་རྗེས་དཔག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
不共之义
གཉིས་པ་ལ། རང་གིས་ཐུན་མིན་དགོངས་དོན་བཤད། །གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བཤད་པ་དགག །
己说不共之义
དང་པོ། རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་ཟླ༷ར་མི༷་འདོ༷ད་པ༷་དེ༷་ཡིས་གྲ༷གས་པ་གཞན་ག༷ང་ཞི༷ག་འདོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། འདི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་ནི་ཆེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ན་དེ་མི་འདོད་པ་དེས་ཟླ་བར་གྲགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཟླ་བ་མིན་པར་སྒྲུབ་པ་དེ༷་ལ༷་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ་མཐུན་པའི་དཔེ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར་ལ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པས་ཟླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་བསལ་ཟིན་པས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཟླ་བ་མིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཟླ་བ་མིན་པའི་མཐུན་དཔེ་གཞན་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། གྲགས་པ་མཐའ་དག་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་རྟགས་གང་བཀོད་པ་དེ༷་ནི༷་ཐུན༷་མོ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པ་རྟགས་
20-396b
སུ་བཀོད་པ་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་པར་འདོ༷ད་དོ། །
破他说别义
གཉིས་པ་ལ། དགག་པ་དངོས་དང་དེའི་ལན་དགག །དང་པོ། རིགས་སྒོའི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཆོས་ཅན་བྱས་ན་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་མཐུན་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པས་ཐུན་མོང་མིན་པ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་དཔེ༷་འདི༷་ཉི༷ད་ཁོ་ནའི་དབ༷ང་དུ་བྱས༷་ན༷ས་ནི༷་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་བཤ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། གྲགས་བསལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉི༷ད་སྟོན་པའི་དཔེར་བཤད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་ད༷་ཏྲི༷ག་ཤིང༷་མི༷ན་ཞེ༷ས་བརྗོ༷ད་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་གྲགས་པས་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མི་འཐད་དེ། གྲགས་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ཡ༷ང་ག༷་པུར༷་དང་དངུལ༷་དང་བྲམ་ཟེ་སོ༷གས་ལ༷་ཟླ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན༷་ནི༷་མཐོ༷ང་བའི༷་ཕྱིར༷་སྐྱེས་བུས་བརྡ༷་བྱས་པ་ཙམ་ལ༷ས་འཇུག་པ༷ར་འགྱུ༷ར་པ༷་ཡི་གྲགས་པ་ལ༷་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ནའི་ཐུ༷ན་མོ༷ང་མི༷ན་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱང༷་ཅི༷་ཞིག་སྟེ་གང་ཡང་མ་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་ལ༷་ལ༷ར་ཏེ་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་མིང་དེ༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ག་པུར་སོགས་ལ་སྤོས་སྦྱོར་མཁན་སོགས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ཟླ་བའི་མིང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ནི་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཅེ་ན༷། རི་བོང་ཅན་ཁོ་ན་ལ་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་དེ༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོའི་སྟོབ༷ས་ལ༷ས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཟླ་བར་གྲགས་པ་ཙམ་དུ་ཁྱད་མེད་བཞིན་དུ་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ན་ལ་མིང་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིགས་པས་རྙེད་དགོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མི་འགྲུབ་བོ།

以下是简体中文直译：
因此，不同于随事物存在与否而运行的比量，这种不依靠事物力量而运行的共识，仅从人的意愿而生，这是所表明的。虽然法与有法未成立为相异，但使用"手指的联系"等六格，如同"罗睺的头和兔子的身体"一样。因此，它不能损害比量的对象，若依赖世间自身而使共识具有决定性，则如称"人头骨不净"而损害认为清净的观点。
所以，依靠与实际力量不符的共识不能破斥他人，因为没有比量。
不共之义
第二，分为：自己解释不共的意义，否定他人的不同解释。
己说不共之义
首先，不承认兔子持者为月的人会承认什么其他共识呢？如此，兔子持者被称为月亮是极为共知的，而不承认这点的人连一个月亮的共识也不承认，因此，对于证成它不是月亮，无论立何因都将成为无同品的情况。由于承认"兔子持者非月"，已排除一切是月亮的主张，因此若是存在，就不是月亮，只能成为主题而已，不可能有其他非月亮的同品，因为已经错误地进入了一切共识，所以无论立何因都将成为不共，为了使人了解这点，以"存在"为因作为例子。
破他说别义
第二，分为：直接否定和否定其回答。首先，某些《理门论》注释者说：因为世间只有一个月亮，若以它为有法，无论立何因都没有同品的周遍，所以会成为不共，基于此而有这样的说法。不是仅基于月亮只有一个的例子而说"被共识所损害"，因为这是作为说明共识反驳的一般特征的例子。因为对"兔子持者非月"如同对"栴檀非树"的表述，也会被共识所反驳。
此外，认为世间唯有兔子持者被共知为月亮也不合理，因为在这共识的语境中，也看到樟脑、银子和婆罗门等在世间被称为"月亮"，因此，对于仅由人所作约定而运行的共识，兔子持者的不共性又是什么呢？什么也不成立。
第二，否定回答：若说对某些特定所诠如兔子持者确立了月亮的名称，而不是其他如樟脑等由香料制造者等所安立，所以月亮名称的完全共识仅限于兔子持者，对此（回答）：若仅对兔子持者确立，那就必须是由事物力量而成立，如此，在同样只是月亮的共识的情况下，应该能通过理由找到为何唯独对兔子持者确立该名称的原因，而不能仅凭共识成立。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དོན་དམ་པའི་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་བེམ་པོ་དང་ཤེས་པ་ལས་དོན་གཞན་པའི་སྤྱི་མི་སྲིད་ཀྱང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཡིན་པ་དེ་དོན་ཙམ་ལ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དེ། དེ༷་ལྟ༷་ན༷་རྗེས་དཔག་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ལ་དེའི་ཚེ་ཁས་མི་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་གཞག་པའི་བརྡ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་དེ། འདོད་པས་སྦྱར་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ལ་གནོད་པའི་རིགས་པ་ཇི་ཡིན་དྲིས་པས་ཤེས་ལ། གལ་ཏེ་གཏན་ནས་བཞག་ཏུ་མི་རུང་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཡིན་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་བཞག་ཏུ་རུང་བ་ལ་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟགས་སྔར་སྨོས་ཟིན་ཏོ། །
破他宗
གཉིས་པ་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ལ། ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་གནོད་པ་བཤད། །སྒྲ་ཡི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་དབང་བཤད། །
设反有能害
དང་པོ་ལ། སྒྲ་དོན་འབྲེལ་མེད་སྒྲུབ་པ་དང་། །ཟླ་མིན་སྒྲུབ་པའི་ལྡོག་པ་བཤད། །
无表诠系立
དང་པོ། སྒྲ་ནི་བརྡ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་གཞག་འདིར་མིང་གང་ཡང་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ནི༷་སྒྲ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷ས་དོ༷ན་ཐམ༷ས་ཅད་ལ་གོ་བྱེད་དུ་འཇུག་རུ༷ང་དེ༷་ཡི༷ས་སྒྲུབ་སྟེ། དངོས་པོས་འབྲེལ་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་རུང་ལྟར་ཀ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་
20-397a
རུང་མི་སྲིད་དགོས་པ་ལས་དེ་མ་མཐོང་སྟེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་གང་ཡང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །དེའང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་རུང་བ་ནི་དོན་ལ་གྲགས་ཟིན་མ་ཟིན་གྱིས་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་གྲགས་རུང་མ་གྲགས་རུང་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ་མི་རུང་བ་ལ་གནོད་པའོ། །སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་མ་འབྲེལ་ན་ད་ལྟར་གྲགས་པ་ཙམ་ལས་ངོ་བོས་ཡིན་མིན་ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་དེ་མ་གྲགས་ན་ཡང་གྲགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་སྒྲ་དོན་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་སྦྱར་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འགོག་པའི་ལྡོག་ཁྱབ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མེད་ན་རྟགས་མེད་པའི་ཁྱབ་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པས་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་ནི་མེད་དེ། ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རི་བོང་ཅན་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་དངོས་པོ་བ་ལས་རྫས་ཐ་དད་ཀྱང་དེའི་བརྡས་བརྗོད་རུང་ལྟར་གཞན་བྱ་རོག་གི་བརྡས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་འགོག་པའི་དཔེར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་སྒྲ་ལས་གཞན་གྱིས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་བཀོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་ནོ། །
助说立非月
གཉིས་པ་ལ། ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་ཐུན་མོང་མིན། །ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་འགལ་ཟླ་མེད། །
遮所立不共
དང་པོ། གལ་ཏེ་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡོད་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མིན་ཞེས་པ་ཟླ་བ་མིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེས་ནི་གནོད་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་མི་གནོད་དོ།;


 །གལ་ཏེ་རི་བོང་ཅན་ལའང་གྲག༷ས་པས་གྲུབ༷་པ་ལས་དངོས་སྟོབ༷ས་མེད་པར་ཁ༷ས་ལེན༷་ན་རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ག་པུར་སོགས་ལ༷འང༷་
20-397a
དེ་ལྟར་གྲགས་པས་གྲུབ་པ་བཟློག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་གྲགས་པ་ནི་གཅིག་པུར་ཟད་དོ་ཞེས་པ་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ག་པུར་སོགས་ལའང་དཀར་བ་དང་བསིལ་བ་དང་ཡིད་ཚིམ་པ་སོགས་ཡོད་པས་དངོ༷ས་པོ༷་དེ་ལ༷་ནི༷་ཟླ་བའི་མིང་འཇུག་པ་གྲུབ༷་པ༷་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཟླ་བ་དང་འདྲ་བས་བཏགས་མིང་ཡིན་གྱི་དངོས་མིང་མ་ཡིན་ལ་དངོས་སུ་གྲགས་པ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་པུར་ཟད་དོ་སྙམ་ན། དེ༷་ནི་རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་ལ༷འ༷ང་དཀར་བསིལ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་མིང་དུ་བཟློག༷་པ༷་མེ༷ད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་ཅན་ལ་དྲང་པོར་འཇུག་ཅིང་གཞན་ལ་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་ཙམ་གྱི་དངོས་བཏགས་ཡོད་མོ༷ད་ཀྱི་གཉིས་ཀ་གྲགས་པར་འདྲ་བས་ན་རི་བོང་ཅན་གྱི་མིང་ཐུན་མིན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་ན་གྲགས་ཙམ་གྱིས་མི་འགྱུར་བར་དངོས་དབང་གིས་ཡིན་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་མིང་ལའང་དངོ༷ས་དབང་གིས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ༷་མེ༷ད་ན༷་རི༷་བོང་ཅ༷ན་ལ༷་ཟླ་བའི་སྒྲ་བཟློག༷་ཀྱང༷་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཉེས༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ག་པུར་སོགས་ཟླ་བར་གྲགས་ཀྱང་དེ་ཟླ་བ་མིན་ཏེ་ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མེད་དོ་ཞེས་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་གྲགས་པས་མི་གནོད་པར་ཁྱོད་འདོད་བཞིན་པ་འདི་བཞིན་ནོ། །
他许有过
གཉིས་པ་ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་གཞན་འདོད་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་བཤད་པ་ལ། གྲགས་རུང་དོན་རྣམས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །དེ་སྟོན་ཕྱིར་ན་ཟླ་དཔེ་བསྟན། །གྲགས་པ་དེ་ཡིས་བསལ་ཚུལ་ལོ། །
极成众许
དང་པོ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ཞེས་པ་འདི་གང་ཞེ་ན། གྲགས་པ་དངོས་དབང་གིས་མིན་པ་དེ༷འི་ཕྱིར༷་བརྗོད་བྱ་སོ་སོ་ལ་དངོ༷ས་པོའི་དབང་གིས་ངེ༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་བརྡ༷་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཅ༷ན་སྒྲ༷་ཙམ་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷འི་ཆོ༷ས་གྲགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་
20-397b
བརྗོད་བྱར་རུང་བ༷་ནི་དོ༷ན་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམ༷ས་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ༷། རྗོད་བྱེད་གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་བྱ་གང་ལ་བཏགས་ཀྱང་རང་གི་འདོ༷ད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ལ༷་མི་བཏུབ་པའི་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་སྒྲ་མཐའ་དག་གིས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་འོང་བའོ། །
为其说喻
གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དེ་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་ཀུན་ལ་བཏགས་མི་རུང་བར་ག་པུར་སོགས་ལ༷་ལ༷ར་དེ༷་གྲུབ༷་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན༷་དེ༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོའི་སྟོབ༷ས་ལ༷ས་དེ་ལྟར་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་དགོས་ཏེ། མཉན་བྱ་ནི་སྒྲ་དག་ལས་གཞན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དེ་འདྲའི་དངོས་སྟོབས་མེད་པས་ན་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་གྲག༷ས་པ༷ས་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ༷་པར་ཁ༷ས་ལེ༷ན་ན༷་རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་ལ༷འང་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པར་བཟློག༷་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཆེས་གྲགས་པ་རི་བོང་ཅན་ལའང་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་འདོད་པས་བཏགས་ནས་གྲུབ་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལས་བཟློག་སྟེ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་པ་དེ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་པའི་དཔེ་འདི་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །
极成所遮
གསུམ་པ་ལ། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ངོ་ཡིས་བཟུང་། །ཇི་ལྟར་གནོད་པའི་ཚུལ་བཤད་པའོ།

以下是简体中文直译：
如果承认兔子持者也仅是由共识而成立，而非由实际力量，那么对于非兔子持者的樟脑等，也同样由共识成立，这是不可避免的，因此世间中"月亮的共识只有一个"这种说法毫无意义。若说樟脑等由于具有白色、清凉、令人愉悦等特性，因此"月亮"这个名称适用于该事物，所以是因相似性而假立的名称，不是本名，而真正共知的只是月亮一物，对此，兔子持者也是因为白色、清凉等原因而成为共识，因此不可避免地也成为假名。若说不是这样，而是"月亮"直接应用于兔子持者，而对其他事物则是比喻性地使用，这种仅凭共识的真名与假名虽然存在，但由于两者在共识上相同，兔子持者的名称不能成为不共之义；若成为不共，则不会仅凭共识，而必然由实际力量决定，这是不可避免的。如果真名也不是由实际力量决定，那么即使否认兔子持者为月亮，也不会有违背共识的过失，正如樟脑等虽被共知为月亮，但你们自己也承认它们非月亮，因为月亮只有一个，而这并不违背共识，这种情况是相同的。
他许有过
第二，解释后一段经文的另一种含义作为对他人主张的反驳：可共知性普遍于一切义，为显示此义而示月喻，共识如何反驳的方式。
极成众许
首先，"与言词所生的共识相违"是什么？因为共识不是由实际力量决定，所以对各自所诠没有由实际力量确定的、仅依赖于约定的、仅由言词所生的共识法的可说对象就是任何适宜的义，因为任何能诠施加于任何所诠，仅凭自己的意愿而运行，没有障碍。因此，一切词语都能表达一切义的周遍是由实际力量而来的。
为其说喻
第二，若像"月亮"这样的词不适合施加于所有所诠差别，而只能成立于樟脑等某些事物，那必定是由实际力量如此成立，如同"所闻"只能成立于声音而非其他。尽管如此，由于没有这种实际力量，若承认不是由实际力量而仅由共识成立为其名称，那么对于兔子持者也不可避免地必须承认不是由实际力量而仅由共识成立。为了使人了解即使是最为共知的兔子持者也不是由实际力量而仅由假立成立，与众所周知相反地示出"兔子持者非月"这一例被共识所反驳。
极成所遮
第三，分为：确认所破与能破，解释如何反驳的方式。
;


 །
决定能碍及所碍
དང་པོ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་གནོད་པ་དངོས་སུ་ཟད་མོད་དེ་ཉིད་བརྡ་སྤྲོད་པ་སོགས་སྒྲ་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལས་གྲགས་དབང་མི་འདོད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་སྙམ་ན། གྲགས་དབང་མི་འདོད་པ་དེས་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིང་དུ་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་དབང་ཙམ་ལས་དངོས་དབང་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་མི་སྲིད་པས་ན་གྲགས་དབང་བོར་ནས་གྲགས་པ་འགྲུབ་ཚུལ་གཞན་
20-398a
ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་མཐའ་དག་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་སྒྲ་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་འགོ༷ག་པ༷་ནི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ༷་ཡུལ་ཅན་གང་གིས་གནོད་ན་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གྲགས་པས་སོ། །གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་ནམ་རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུ༷ས་གང་འདོད་ཀྱི་བརྡ༷་བྱས་པ་ན་དེ་འགོ༷ག་པ་མེ༷ད་པའམ་དགག་མི་ནུས་པ་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི༷་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །མིང་གི་ཁྱད་པར་གྲ༷གས་པ༷་ཞེས༷་བྱའི༷་མིང་ཅན་ནོ། །ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་རྗོད་བྱེད་མཐའ་དག་གིས་བརྗོད་མི་རུང་འགོག་པར་ནུས་པའི་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དོན་གང་ཞིག་སྒྲ་གང་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡི་བསལ་བྱ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱིས༷་བཟློག་ཕྱོགས་ལ་གནོ༷ད་པ་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་ན་ཟླ་བས་བརྗོད་རུང་མིན་པ་ལ་ཅིས་མི་གནོད་དེ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང་བརྗོད་མི་རུང་ན་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་མི་སྲིད་ལ། ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་དེ་བཞིན་སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་རུང་བ་ཡང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། མི་རུང་ན་ཟླ་བས་ཀྱང་མི་རུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་རུང་བར་གྲུབ་པ་འདིས་གྲགས་དབང་མི་འདོད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པར་གྲུབ་པས་རྟག་པ་དངོས་སུ་བསལ་བ་ལས་མ་བྱས་པའང་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །
说如何障碍
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེས་དོན་གཞན་ཡང་གྲུབ། །དང་པོ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་
20-398b
གྲགས་དབང་ཙམ་དུ་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་བརྡ༷་ཙམ་གྱི་རྗེས༷་སུ་འཇུ༷ག་པ༷་ཡི༷་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་འདི་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན༷་གཅིག་གི་མིང་དུ་ངེ༷ས་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཅེས༷་དོན་གྱིས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན༷་སྒྲ་དེ༷་དག༷་རྣམ༷ས་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་དེར༷་འཇུག་ཏུ་མི་རུང་ཞེས་འགོ༷ག་པ༷་ལ་ནི༷་སྒྲ་བྱུང་གྲགས་པ་དེ་འག༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བརྗོད་མི་རུང་ན་གྲགས་ཟིན་དེ་ཡང་དེར་འཇུག་པར་མི་རུང་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་དེ་ལྟར་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་ནུས་སོ།

以下是简体中文直译：
决定能碍及所碍
首先，若承认"兔子持者非月"，虽然直接违背世间共识，但文法家等不接受共识力量而认为词语是依靠实际力量运行的观点，如何能受到损害呢？不接受共识力量的人实际上是否定了一切共识，因为所有被共知的名称都仅依靠共识力量而成立，不可能有一个由实际力量成立，所以若舍弃共识力量，没有丝毫其他方式能成立共识，因此这种观点错误地进入了一切共识。任何义能被任何词表达的这一本性，否定这点就是被损害的对象。对此，什么能造成损害呢？具有四种特点的共识。哪四种呢？原因或因的特点：不依赖于实际事物而由人依照自己所愿作约定，无阻止或不能否定而生起的本性，如前所述"言词所生的共识"。名称的特点：有"共识"之名。体性的特点：能破斥"所诠义不能被一切能诠表达"的比量。行相的特点：对任何义能被任何词语表达这一深固确信的分别念相关的所破，成为破除它的认知，从而损害其相反方。
如果共识能损害"兔子持者非月"的主张，为何不能损害"不能用月亮表达"的主张？因为"兔子持者"被"月亮"词表达是广为人知的，若不能被表达，则不可能有这样的共识；如同能被"月亮"表达一样，也由实际力量成立能被其他词语表达；若不能被表达，则也不能被"月亮"表达，但它能被表达已成立，这便排除了不接受共识力量的观点，就像成立无常直接排除常住，也间接排除无作一样。
说如何障碍
第二，分为：直接及由此成立其他义。首先，"言词所生的共识"这一只是共识力量的理由，实际上表明仅随约定而运行的能诠词语没有"这只是某一义的名称"这样的确定，因此，否认这些词语不能应用于任何适当事物的观点，与言词所生的共识相违，因为若不能表达，则可推断已经共知的东西也不能应用于此，如此相违是可以理解的。


 །གཉིས་པ། སྒྲ་འདོད་པས་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དེས༷་ནི༷་དངོས་པོའི་དབང་ལས་འདི་ལྟར་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་ཁོ་ན་རྗོད་བྱེད་སྒྲ༷་དེ་ཡི༷་དོ༷ན་ཏེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ན་སྒྲ་མི་འཇུག་པས་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་སྒྲ་ཟླ་བ་ཞེས་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆ་དང་ལྡན་པ་སོགས་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱི་བུམ་པ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཅན་ནམ༷། རྗོད་བྱེད་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་བརྗོད་བྱའི་དོ༷ན་དོན་ད༷མ་པར་གྲུབ་པ༷་ཉིད་དེ། རི་བོང་ཅན་ལ་བུམ་སྒྲ་མི་འཇུག་ལ་ཟླ་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་བཤད་དུ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོའི་དབང་གིས་དེ་འཇུག་པར་ངེས་ཏེ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་འགོ༷ག་པ༷་ལ༷་གྲགས་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བསྟ༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདོད་རྒྱལ་རྗེས་གྲུབ་གང་ཡིན་ཀྱང་དོན་དེ་དང་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་བརྡ་གང་ཡང་རུང་བས་དེ་བརྗོད་དུ་རུང་སྟེ་ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡི་གེའི་ཚོགས་པ་ལ་དོན་འདི་དང་འདིའི་བརྡའོ་ཞེས་སྐྱེས་བུའི་བརྡ་འབྲེལ་བྱས་ཕན་ཆད་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ལྟར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ལས་མིང་ཚིག་ཀུན་བཏགས་ལ་བཤད་དུ་ཡོད་པ་རྗེས་གྲུབ་དང་། བཤད་དུ་མེད་པ་འདོད་རྒྱལ་བའི་མིང་གི་ངོ་བོས་དོན་ལ་རང་དབང་
20-399a
དུ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཏེ། དངོས་དབང་ལ་རག་མ་ལས་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
极成相违各别说
གསུམ་པ་གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ཞར་ལ་ནི། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་བསལ་རྒྱས་བཤད་དོན། །དང་པོ། གྲགས་པ་ནི་བརྗོད་འདོད་ལ་ལྟོས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེས༷་ན༷་ནུས་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ༷་གྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ནི༷་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་གྲ༷གས་པ༷་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཡ༷ང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔ༷་མ༷་རྗེས་དཔག་ལས་ཡིད་ཆེས་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཡུལ་ཀུན་ལ་གྲགས་པའི་ནུས་པ་མི་འཇུག་གི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་བརྡ་འཇུག་རུང་གི་ཡུལ་འགོག་པ་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་འབབ་པ་སྟེ། དེས་ན་རྗེས་དཔག་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་སྤྱིར་བཤད་ལ་དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དང་། གྲགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་རུང་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་འགལ་བར་དམ་བཅའ་བ་ལ་དེ་དང་དེའི་བསལ་བ་འབབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ། མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཚད་མས་བསལ་བ་མཐའ་དག་རྗེས་དཔག་ཏུ་གྲུབ༷་པ༷་ཡིན་པས་གྲགས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་གཉིས་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ལ༷་རང་ཡུལ་ཐུན་མིན་ལ་གནོད་ཚུལ་གྱིས་དགོ༷ས༷་པ༷་བསྟན་པའི་ཕྱིར༷་ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་འདི༷་གཉི༷ས་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་ལ་ནི༷་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བར་རྒྱུ་མཚན་ད༷ང་བཅ༷ས་པར༷་ར༷བ་ཏུ་བརྗོ༷ད་དེ། ཚད་མས་གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་དང་འགལ་བ་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ནས་བསྟན་ལ། མངོ༷ན་སུམ༷་དང་རྗེས༷་དཔ༷ག་གིས་གནོ༷ད་པ་ལ༷་ནི་
20-399b
དཔེ་བརྗོད་ཙམ་ལས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་པ་མིན༷་ཏེ། སྒྲ་མཉན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །བུམ་པ་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ཙམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是简体中文直译：
第二，对于词语依意愿而运行的说明，这便否定了由实际力量决定词语运行的理由，即只有能诠词语具有这样理由的所诠才是其对象，若无理由则词语不运行，因此对兔子持者，"月亮"这个词的运行理由可以从形状等方面解释，而不适用于瓶子等是因为没有理由；或者，随意安立的能诠词语的所诠对象在胜义中成立，即兔子持者上不运行瓶子词而运行月亮词，虽然无法解释，但由实际力量确定其运行，如火之热性一样。对于破斥这些观点，表明共识和比量不会造成损害，因为无论是随意安立还是后成立，任何适合表示该义的约定都能表达它，如同各地语言的差别。
因此，对于文字组合，一旦被人约定为"这是这个义的符号"，之后便按此确定而生起执着，至于一切名词短语假立，有可解释的是后成立，不可解释的是随意名称，其本性如何能与对象自主相关联呢？因为它不依赖于实际力量，仅凭意愿而运行。
极成相违各别说
第三，共识反驳分别解释的意义分为：直接和附带解释可信和共识反驳的详义。
首先，共识是依赖表达意愿的认知，因此为了说明其作用运行对象的差别，虽然共识不在比量之外，但被分别处理，如同前面将可信与比量区分所示。实际力量对象上共识的作用并不运行，而是对否认仅凭意愿约定可运行的对象，共识比量会给予反驳。因此，比量被一般地解释为实际对象的认知，进一步则特别通过极为隐蔽义而依靠经教进行推断，或依靠共识推断可言说性，因此对于承诺与此或彼相违的主张，应了解会受到此或彼的反驳。
第二，非现量的一切量所反驳的均成立为比量，虽然共识和可信二者包含在其中，但之所以分别解释，是为了通过损害各自特殊对象的方式来表明其目的，对于可信和共识这两者的例证，在《集论》注释中带理由地详细阐述，像"量所量的对象不能成立"这类仅与主张相违的情况，以及"因为任何都是不共的"等带有理由的说明。而对于现量和比量的反驳，则仅举例说明而未如此说明理由，如"声音不可闻"、"瓶子是常住"这些简单陈述。
;


 །
现量相违
གསུམ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ལ། རྩ་བར་དོན་སྨོས་དགོས་པ་བཤད། །འགྲེལ་བར་མཉན་བྱ་དཔེར་སྨོས་དོན། །དང་པོ། མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཞེས་སྨོས་པས་ཆོག་གི་མངོན་སུམ་དོན་དང་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་གནོ༷ད་པ་འདི༷་ལ༷་ཡ༷ང༷་དོན་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཅན་སྒྲ༷་ལྟ་བུ༷་ནི་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ལྡོག་པ་དུ༷་མའི༷་དངོ༷ས་པོ་ཉི༷ད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲག༷ས་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ག༷ང་ཞིག༷། དེ་ལྟར་སྦྲུལ་གྱི་གདེངས་ཀ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོ༷གས་སུ༷་ནི༷་སྣང༷་བ༷་ཡི༷་བློ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་ཉ༷ན་ཤེས་ལ༷་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཉི༷ས་སུ་མེ༷ད་པར་སྣང༷་བར་གྱུར༷་པ་ཡིན་པ༷་དེ༷་ཡི་དོ༷ན་དུ་དོ༷ན་ཞེས་བཤ༷ད་དེ། དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི༷་ཉི༷ད་ནི༷་སྤོང༷་ན༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་དོན་ཞེས་པའི་ངེས་གཟུང་གིས་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་རང་མཚན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་དེ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ལ༷་གཟུང་བའི་དོ༷ན་ཞེས་བརྗོད་པས་དེ་ཡི་རྣམ་པ་སྣང་བ་བཟུང་ལ། དགག་ཕྱོགས་ནས་ལྷག༷་མ༷་ལྡོག༷་པའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གྱི་སྤྱི་ནི༷་རྣམ་བཅད་ཙམ་གྱི་དབང་ལས་རྟོག་པས་ཐ་དད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་ཉིད་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་དབ༷ང་པོའི་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་མི༷ན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རང་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་སྒྲ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པས་ཆོག་མོད་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་ཞེས་བཀོད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲ་མེད་ཅེས་པ་ཙམ་ནི་སྤྱིར་
20-400a
གཏན་མེད་པའམ། རྟག་ཁྱབ་ཀྱི་སྒྲ་མེད་པའམ། ཡུལ་དུས་འདི་ན་མེད་པ་སོགས་སུ་དོགས་ནས་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་སྟོན་པ་ལ་ཚིག་བརྒྱུད་དགོས་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་གཏན་དུ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་མཐར་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ཡང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་མ་འབྲེལ་བར་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ཞེས་མི་ཐོབ་པས་མཉན་བྱ་སྨོས་པས་ཆེས་གསལ་པོར་གོ་བ་སྐྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ན་སྤྱི་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པ་དེས༷་ན༷་སྤྱི༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་ནི༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་གཞལ་བྱ་མི༷ན་པ༷ར་གྲུབ༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེ་སྤོང༷་བའི་ཚིག་དམ་བཅས་ན་ཡ༷ང་གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པ་ཞིག་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་འབབ་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོ༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཞེ༷ས་ཏེ། སྒྲ་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་སེལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་གསལ་པོར་རྟོགས་པའི་སླད་དུ་དཔེ་བརྗོད་དུ་མཉ༷ན་བྱ་སྨོས༷་པ༷ས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མཉན་བྱ་ནི་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཁོ་ནར་ངེས་ཀྱི་སྤྱི་སོགས་ལ་མི་འཁྲུལ་ལོ། །འོ་ན་མཉན་བྱ་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་མཉན་བྱའི་སྤྱི་ལ་གོ་ནས་མངོན་སུམ་གྱིས་སེལ་མི་ནུས་པས་སྒྲའི་རང་མཚན་མེད་ཅེས་སྨོས་དགོས་སོ་ཟེར་ན། རང་མཚན་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་རྣམ༷་པ་ཀུན༷་ཏུ་རང་མཚན་བརྗོ༷ད་བྱའི༷་དངོ༷ས་པོ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲས་སྤྱི་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་མོད་ཀྱི་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་རང་མཚན་བརྗོད་པར་འགྲོ་བས་ན། སྒྲ་དེ་ལ་མཉན་བྱའི་ཆོས་མ་གྲུབ་ཅེས་བཀག་པས་ཉན་ཤེས་རང་གིས་མངོན་སུམ་གྲུབ་པས་གནོད་པ་འབབས་ཀྱི་རང་མཚན་མེད་ཅེས་སྨོས་ཀྱང་སྒྲ་མེད་ཅེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་སོ།

以下是简体中文直译：
现量相违
第三，现量所反驳的内容分为：根本论中提及义的必要性解释，注释中以所闻为例的原因。
首先，用"现量所反驳"就足够了，为什么还要提及"现量对义"呢？在现量反驳中，提及"义"是有必要的。例如，声音这样的有法在世间被共知为具有所作性和无常性等多种差别的事物体性，而它并不像蛇的头饰那样呈现多样性的认知不生起，因此在听觉识中以不同的方式显现为无二，为了表达这个意思，所以说"义"。当否定显现于感官识的处所之实体自体性，这就会被现量所反驳。因此，"义"这一限定词从肯定方面表明自相的体性本身被称为"所取义"，从而把握其显现的行相；从否定方面，表明除此之外具有反体特征的共相只是由遮遣力而被分别假立为差别，其本身是无实的体性，因此它不是感官的行境，这是因为没有自相，所以不能产生缘取它的感官识，为了让人理解这点。
第二，在解释现量所反驳的语境中，只说"无声"就够了，为何要提出"与感官相关的声音不是所闻"呢？仅仅说"无声"可能被理解为一般地完全不存在，或者常遍的声音不存在，或者在此时此地不存在等，产生疑问，因此在说明现量所反驳时需要用详细的词语。若说声音永远不存在，虽然最终也与现量相违，但若不关联到它存在于听觉识的对象中，就不能说"被现量所反驳"，所以提及"所闻"能产生更清晰的理解。正如共相不是感官识的对象，因此共相的法不是现量所量已成立，若立誓言否认这点，即使受到比量的反驳，也是比量所反驳，而不是被现量所反驳，如同宣称"声音是常住"不能被现量所遮除一样。
因此，为了清晰了解现量所反驳的内容，以"所闻"为例来说明，因为"所闻"确定只是听觉识的对象，不会混淆共相等。若问：即使提到"所闻"，也可能理解为所闻的共相，现量无法遮除，所以应该说"没有声音的自相"？即使提到"自相"，由于自相在任何情况下都不是言说的事物，因此词语表达共相在所有词语中都是相同的，但由于混合显现和分别而被视为表达自相，因此否定"声音上没有成立所闻的法性"，就会受到听觉识自身现量成立的反驳，即使提到"无自相"也与"无声"意义相同。


 །དེས་ན་སྒྲ་རང་མཚན་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་མིན་ཏེ་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་པའི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ༷ས་ཉན་ཤེས་དེ༷་ལ༷་བརྟེ༷ན་ནས་དེ་ཡི་
20-400b
ཐ་སྙད་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། ཉན་ཤེས་མངོན་སུམ་དེ༷་ཡི༷་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷་འགལ་བའི་ཕྱོགས་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་མཉ༷ན་བྱས༷་ནི་དབ༷ང་པོ༷འི་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་དམིགས་བསལ་ཏེ་བཟུང་བས་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་གསལ་བོར་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །
说何者有法相违
གཉིས་པ་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །རང་རྟེན་ལ་གནོད་བསལ་བ་ཡིན། །རྟེན་མ་གྲུབ་སོགས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །
自所依相违
དང་པོ་ལ། ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་ནི་དགོས་པ་དང་། །རྣམ་བཅད་ཀྱི་ནི་དགོས་པ་དང་། །དེ་དག་གི་ནི་འཇུག་བསྡུ་བའོ། །
肯定作用
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །དང་པོ། མདོ་ལས་བསལ་བ་བཞི་པོ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་པ་འདི་སྨོས་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ་བསལ་བས་ཤུགས་ལ་གྲུབ་བོ་ཟེར་ན། འདིའི་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒོལ༷་བ༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་བ༷སྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོ༷ད་པ༷འི་ཆོ༷ས་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་ཡི་ཆོ༷ས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པ་ཡི་རྟེན་ནམ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ༷་གནོ༷ད་ན་རྟེན་བསལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར༷་གྱི༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མིན་པ་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་གྱི༷་ནི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ་གནོད་ཀྱང་བསལ་བ་མི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་ཀྱང༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་འདི༷་ལ༷་ཅི༷་ཞིག༷་བཀ༷ག་པའམ་བསལ་ཏེ་བསལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ལ་བསལ་བ་བབས་ན་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ། དེ་བསལ་བའི་སྐབས༷་སུ་སྨོས་ཅི་ལ་དགོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པའི་དོན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་བྱེད་པར་ཡན་གར་བ་རེ་རེ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་ཅིང་བསྒྲུབ་ཆོས་དེའི་རྟེན་ཞིག་ན་དེ་ལ་ཆོས་དེ་འགྲུབ་
20-401a
ཐབས་མེད་པ་དང་། ཆོས་དེའི་རྟེན་མིན་པ་ནི་དཔྱད་དོན་མེད་དེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་བུམ་པར་དཔྱད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པས་ཚིག་འདི་རྣམ་བཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་དོ༷ན་འདི༷་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་རྟོག༷ས་མོད་ཀྱང༷་ར༷ང་གི༷་རྟེན་ནམ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་འདིར་ཡང་སྨོས༷་པ༷ས་ནི༷་སྐབས་དེའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ས་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས༷་ནི༷་གྲུབ་པའི་དོ༷ན་དུ་ཡིན་ཏེ༷། དེ་གནོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་ནི༷་གྲུབ་པ་ལ་འགལ༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷ས་དེ༷་ལ་ངེས་པར་བརྟེན༷་དགོས་པ༷་ཡི་ཆོས་གྲུབ་པ་ནི༷་འག༷ལ་བ༷འི་ཕྱིར༷་རོ། །གཞན༷་དུ་རང་རྟེན་ཞེས་མ་སྨོས་ན་རྒོལ་བས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ༷་ལྷའི༷་རྣམ་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཆོས༷་དེ་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས༷་བརྗོད་པ༷འི་ཕྱིར༷་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་ཆོས་དེ༷་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པ༷ར་སེ༷མས་པ༷་དེས༷་ན༷་ར༷ང་གི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་དམ་བཅའི་སྐྱོན་སྟོན་པའི་སྐབས་སུའང་སྨོས༷་སོ། །འདི་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཁོ་ནའི་དོན་ཏེ་བསྒྲུབ་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་གནོད་པ་ལས་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་ནམ་སྙམ་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་རང་རྟེན་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། །
否定作用
གཉིས་པ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ལ། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དཔེ་བརྗོད་བཅས། །ཚིག་འདིས་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སེལ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
他邪分别及喻
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་གཞན་འདོད་མི་འཐད་པའོ།

 །དེས་ན་སྒྲ་རང་མཚན་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་མིན་ཏེ་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་པའི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ༷ས་ཉན་ཤེས་དེ༷་ལ༷་བརྟེ༷ན་ནས་དེ་ཡི་
20-400b
ཐ་སྙད་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། ཉན་ཤེས་མངོན་སུམ་དེ༷་ཡི༷་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷་འགལ་བའི་ཕྱོགས་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་མཉ༷ན་བྱས༷་ནི་དབ༷ང་པོ༷འི་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་དམིགས་བསལ་ཏེ་བཟུང་བས་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་གསལ་བོར་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །
说何者有法相违
གཉིས་པ་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །རང་རྟེན་ལ་གནོད་བསལ་བ་ཡིན། །རྟེན་མ་གྲུབ་སོགས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །
自所依相违
དང་པོ་ལ། ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་ནི་དགོས་པ་དང་། །རྣམ་བཅད་ཀྱི་ནི་དགོས་པ་དང་། །དེ་དག་གི་ནི་འཇུག་བསྡུ་བའོ། །
肯定作用
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །དང་པོ། མདོ་ལས་བསལ་བ་བཞི་པོ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་པ་འདི་སྨོས་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ་བསལ་བས་ཤུགས་ལ་གྲུབ་བོ་ཟེར་ན། འདིའི་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒོལ༷་བ༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་བ༷སྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོ༷ད་པ༷འི་ཆོ༷ས་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་ཡི་ཆོ༷ས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པ་ཡི་རྟེན་ནམ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ༷་གནོ༷ད་ན་རྟེན་བསལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར༷་གྱི༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མིན་པ་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་གྱི༷་ནི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ་གནོད་ཀྱང་བསལ་བ་མི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་ཀྱང༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་འདི༷་ལ༷་ཅི༷་ཞིག༷་བཀ༷ག་པའམ་བསལ་ཏེ་བསལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ལ་བསལ་བ་བབས་ན་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ། དེ་བསལ་བའི་སྐབས༷་སུ་སྨོས་ཅི་ལ་དགོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པའི་དོན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་བྱེད་པར་ཡན་གར་བ་རེ་རེ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་ཅིང་བསྒྲུབ་ཆོས་དེའི་རྟེན་ཞིག་ན་དེ་ལ་ཆོས་དེ་འགྲུབ་
20-401a
ཐབས་མེད་པ་དང་། ཆོས་དེའི་རྟེན་མིན་པ་ནི་དཔྱད་དོན་མེད་དེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་བུམ་པར་དཔྱད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པས་ཚིག་འདི་རྣམ་བཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་དོ༷ན་འདི༷་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་རྟོག༷ས་མོད་ཀྱང༷་ར༷ང་གི༷་རྟེན་ནམ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་འདིར་ཡང་སྨོས༷་པ༷ས་ནི༷་སྐབས་དེའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ས་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས༷་ནི༷་གྲུབ་པའི་དོ༷ན་དུ་ཡིན་ཏེ༷། དེ་གནོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་ནི༷་གྲུབ་པ་ལ་འགལ༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷ས་དེ༷་ལ་ངེས་པར་བརྟེན༷་དགོས་པ༷་ཡི་ཆོས་གྲུབ་པ་ནི༷་འག༷ལ་བ༷འི་ཕྱིར༷་རོ། །གཞན༷་དུ་རང་རྟེན་ཞེས་མ་སྨོས་ན་རྒོལ་བས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ༷་ལྷའི༷་རྣམ་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཆོས༷་དེ་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས༷་བརྗོད་པ༷འི་ཕྱིར༷་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་ཆོས་དེ༷་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པ༷ར་སེ༷མས་པ༷་དེས༷་ན༷་ར༷ང་གི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་དམ་བཅའི་སྐྱོན་སྟོན་པའི་སྐབས་སུའང་སྨོས༷་སོ། །འདི་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཁོ་ནའི་དོན་ཏེ་བསྒྲུབ་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་གནོད་པ་ལས་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་ནམ་སྙམ་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་རང་རྟེན་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། །
否定作用
གཉིས་པ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ལ། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དཔེ་བརྗོད་བཅས། །ཚིག་འདིས་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སེལ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
他邪分别及喻
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་གཞན་འདོད་མི་འཐད་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
因此，声音的自相不是声音的对象，因为它是听觉认识的对象；又因为它由听觉认识直接证实，所以必须依靠那听觉认识而建立其名称；又因为通过那直接感知的听觉力量能够损害相反立场的主张，所以明确解释说，通过感官表达的"所听"是感官的特殊对象领域，由于抓取它，所以被直接感知所排除。
说何者有法相违
第二，解释何为被排除：自所依相违为排除，所依不成等非是立宗过失。
自所依相违
首先有：肯定的作用，否定的作用，以及对这些的总结。
肯定作用
首先分为：实际和回答争论两部分。第一，如果有人说：在经中解释四种排除的场合，"自所依"这一词没必要提及，因为已被排除所暗示。对此，其肯定作用是：在所有辩论场合，如果损害了论辩者自身所认为的所立之法所依的基础或有法，则因所依排除而导致所立不成立的过失；而对于不是当前所立法的其他法的有法的损害，并非排除，因为如果是其他有法受到损害，对当前所立有何排除呢？因此说"自所依"，意为如果排除落在当前所立的自己的所依有法上，则立宗不成。第二，有人问：为何在排除的场合要提及这个，因为在解释立宗定义时通过"自己所许"的含义已经确立了，因为不把整体作为所立，而是对各个部分没有所知欲，且如果所立法的所依不存在，就不可能在其上成立该法，而非该法的所依无需考察，就像在"声音无常"的论证中无需考察瓶子一样，所以这个词语似乎没有排除作用。答：虽然"自己所许的有法"这一意义通过立宗定义的解释就能理解，但在此再次提及"自己的所依或有法"，是为了确立：通过损害当时法的所依即有法，也能损害所立，其理由是：因为所依有法的成立与矛盾，则必须依靠它的法的成立也矛盾。否则，如果不提"自所依"，论辩者可能认为"具有神性形象的法是所立"，因此在某些情况下认为只是损害所立法本身，所以在指出立宗过失的场合也提及"自己的有法"。这里"自己"的意思是"唯一"，为了排除疑虑"只是损害所立法，而不是损害有法也是过失"，所以提到"自所依"。
否定作用
第二，否定的作用分为：他人的错误理解及其例证，此词语消除这类疑虑，以及对此的辩论回答。
他邪分别及喻
首先分为：实际和他人观点的不合理。


 །དང་པོ། དེ་འདྲའི་རང་རྟེན་ཞེས་ཡོངས་གཅོད་དུ་ངེས་གཟུང་མི་དགོས་ཏེ། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་གྲུབ་པས་ན་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་གནོད་པ་འདི༷་ཡ༷ང་དོ༷ན་གྱིས༷་གྲུབ༷་པ་མི༷ན་ནམ༷་ཞེ་ན། བདེ༷ན་ཏེ༷་རྒོལ་བ་མཁས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱང་གཞན་མི་མཁས་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་
20-401b
ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བ་འག༷འ་ཞི༷ག་དག་འདོད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དེས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་ངོ་བོ་ནི༷་འབ༷འ་ཞི༷ག་པའམ་ཡན་གར་བ་བཀ༷ག་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་ནི༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་ད༷ང་ལྡན༷་པ༷ར་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ཏོ༷། །དེ་གང་ཞེ་ན། དཔེ༷ར་ན་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་སྒྲ་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་རྟག་པའི་རྫས་སུ་འདོད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས་བརྗོད་པ། ནམ་མཁ༷འ་སོ༷གས་ཆོས༷་ཅན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཞ༷ན་དག༷་གི༷ས་སྔོ༷ན་མེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་སྐྱེད༷་དུ་མེ༷ད་པ་མི༷ན་པར་ཐལ། ཅི༷ག་ཅ༷ར་དུ་སྒྲ་ལ་སོ༷གས་པའི་རྒྱུ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷། ཞེས༷་བཤ༷ད་པ༷་ལ༷་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་སུན༷་འབྱི༷ན་པ༷་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་སྔོན་མེད་སྐྱེད་དུ་མེད་པའི་རྟག་པ་སུན་འབྱིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན། མཁ༷འ་སོ༷གས་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི༷་ངོ༷་བོ༷འ༷ང་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་པར་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་བཀག་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་འགྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་དེ་ཆོས་ཅན་འགོག་པའི་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས༷་བརྗོ༷ད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། སུན་འབྱིན་སྨྲ་བ་པོའི་ཞེ་འདོད་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་དངོས་གྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་འགོག་ཅིང་ཐོགས་རེག་སོགས་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་དུ་དེ༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་པར་འདོ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར་ན་དངོས་མེད་ལ་སྔོན་མེད་སྐྱེད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་གྲུབ་པས་ན། བསྒྲུབ་ཆོས་དེའི་རང་རྟེན་རྟགས་ཀྱིས་བསལ་བ་མེད་པས་ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་འགྲུབ་པ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་འག༷འ་ཡ༷ང་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དེ། རྟག་པས་བསྐྱེད་ན་ཅིག་ཅར་སྐྱེད་རིགས་པ་ལ་དེ་མི་བསྐྱེད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དང་ཚོགས་ནས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་ན་སྔོན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དགོས་པས་ན་རྟག་པ་ནི་རྒྱུ་མིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་རྟེན་བཀག་པ་མེད་དོ། །མེད་
20-402a
ཀྱང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་རྟག་པ་བཀག་པས་གནོད་སྙམ་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཁེགས་པས་འདིར་གནོད་སྙམ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་རྟག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ན། སྒྲ་རྟག་པ་ཆོས། ཆོས་ཅན་ནམ་མཁར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་སྐབས་དེའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་གྱི་སྔོན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་དུ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་དངོས་དེ་མ་ཡིན་པས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་རང་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེས་རྒྱུ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་འཕངས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དངོས་གྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན་དུ་འགྲོ་བས་རང་རྟེན་བཀག་པ་མེད་ལ་རྟག་པར་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་བཀག་པ་ཉིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
首先，"自所依"这样的肯定限定可能不需要，因为既然已经确立了集合义是所立，那么当有法受到损害时，所立法也会受到损害，这不是已经间接确立了吗？确实，对于精通的辩论者来说是这样的，但这是为了驳斥其他不精通者的错误理解而设。有些辩论者虽然所立法并未特别限定，但认为仅仅否定有法的本性或独立性也会导致损害当前所立的过失。这是什么意思呢？例如，对于毗舍释迦等主张声音和虚空等是常住实体的观点，佛教徒说道："虚空等作为有法，不可能是其他辅助因缘所生产的前所未有的性质，因为它不能同时作为声音等的因。"对此，毗舍释迦等人反驳该论据，认为此论据不仅驳斥前所未有的不可生之常法，同样也否定了虚空等有法的本性为非实有，因此成为否定有法，而有法不成立则所立法不能成立，因此该论据成为否定有法的相违过失。
其次，提出反驳者的意图是不合理的。因为佛教徒否定实体性虚空，仅仅主张它是无障碍等的否定性存在，所以对于非实有来说，"前所未有的不可生"这一性质是成立的。因此，所立法的自所依并未被论据排除，对成立当前所立没有任何损害。因为如果常法能产生，应该能同时产生，但经量度确认它不能产生；而如果与辅助因缘共同逐渐产生，则必须有前所未有的特性，由此证明常法非因，所以没有否定所立的所依。即使如此，认为否定了意向中的常住虚空就造成损害的想法，仅仅是因为否定了非当前所立法的所依的其他有法而误认为有损害。例如，当说"虚空是有法，是声音常住的所依"时，常住声音是法，虚空被认为是有法，这样在该情境中法与有法相关联，而"前所未有特性不可生的虚空"不是那个常住实体，所以与当前所立法无关的是独立的有法，因为没有关联。
或者说，该论据表明，如果虚空是因，则应该能被辅助因素所特别化，因为它不能同时产生，这表明如果是因则必定无常。此时，实体性的虚空作为有法，自所依并未被否定，而是否定了作为常法的虚空。


 །འོན་ཀྱང་རྒྱན་སོགས་ལས་འདི་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་དངོས་སུ་ཐལ་བ་མིན་ཡང་དོན་གྱིས་ཐལ་བ་འཕེན་པ་དང་འདྲ་བར་སོང་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡིན་པར་ཕ་རོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་གཞིར་བྱས་ནས་རྒྱུ་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མེད་པས་ཅིག་ཅར་མི་བྱེད་པའི་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ན་རིམ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་དང་། སྔོན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པ་རྟགས་དེས་གྲུབ་པས་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འོས་མེད་ཀྱི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་སོགས་རྟག་པ་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ན་སྐབས་ཀྱི་རང་རྟེན་ལ་གནོད་པ་མེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེས་ནམ་མཁའ་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོར་
20-402b
སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
此词遮其疑
གཉིས་པ། རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས༷་ནི༷་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་གཉི༷ས་ཀ༷་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ན༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་གནོ༷ད་པ་གང༷་དེས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ༷ར་བྱ༷་བ༷འི་ཆོ༷ས་ཀྱང་འགོ༷ག་པ༷ས་ན། ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ༷་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེས༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་ཆོས་དེ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ༷་ལྟ་བུ་ཉི༷ད་དུ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་གང་རུང་ལ་གནོད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་ཀྱི་ཡན་གར་བ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ནོ། །དེས་ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བའམ་འབའ༷་ཞི༷ག་པ་ནི་འདིའི་རྟེན་མི༷ན་པས་དེ་ལ་གནོད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འདི་ལ་གནོད་པ་མིན་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །
遮迁其义
གསུམ་པ་རྩོད་སྤང་ནི། ག༷ལ་ཏེ་མཁའ་སོགས་དངོས་མེད་དུ་རྟགས་དེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ༷་ལྟ༷་ན༷་སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་འདི༷ར་ཆོས་ཅན་འགོག་པར་ཐལ་བའི་གནོ༷ད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་ཅི༷ག་ཅ༷ར་དུ་སྒྲ༷་ལ་སོ༷གས་པའི་རྒྱུ༷་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་བདེ༷་སྡུག་ལ་སོ༷གས་པ་གཙོ་བོ་ནི་གཞ༷ན་གྱིས༷་སྐྱེད༷་ནུས༷་མི༷ན་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ་ཡང་སྔ༷་མ༷་བཞི༷ན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་བདེ་སོགས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དངོས་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང་དངོས་མེད་ནི་རིམ་བཞིན་བྱེད་པའི་རྒྱུར་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་བཀག་པའི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་རྟག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པའི་རྟག་པ་མིན་ཞེས་གྲངས་ཅན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་གནོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་འདོད་མེད་པས་རང་རྟེན་ཆོས་ཅན་བཀག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔ་མ་དག་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
然而，《庄严经论》等中如此说法虽非直接的应成法，但类似于间接引申出应成，而非是证成法。这是因为以对方承认为因这一基础上，对于因只有渐次和同时产生结果两种可能，而通过量度确立的"不能同时产生"的因，间接确立了必定是渐次产生；同时，该因也确立了"无法对前所未有的特性造成改变"，由此间接确立了"可以被特别化"，这是依据无其他可能性的推理。因此，对于承认虚空等常法为因的人，通过比量证明其过失时，对当前的自所依并无损害，而非用该论据证明虚空是无常的实体。
此词遮其疑
其次，"自所依"这一词显示：因为有法和法二者和合是所立，所以损害有法的同时也会阻碍当前所立的法，因此，有法受损则所立受损，这就是所要表达的含义。因为被所立法所特别限定的有法也正是所要证成的，所以损害任何一方都会导致所立不成立，而单独的部分并非所立。所以，与当前所立法无关的独立有法不是此处的所依，对它的损害不会损害此处的所立，这就是此处的确定限制。
遮迁其义
第三，回答争论：如果说该论据用于证明虚空等为非实有，那么佛教徒对数论师提出的论式在此将成为否定有法的损害过失。例如，佛教徒对数论师说："因为不能同时作为声音等的因，所以苦乐等的主要元素不是不能被他物所生产"，这也如前例一样将成为证明非实有的论式。如此一来，苦乐等也将如虚空一样成为非实有，而非实有不适合作为渐次产生的因，这将成为否定有法的相违过失。
回答：因为常住的主要元素必定是非实有，所以它不是不能被他物特别化的常法，这是在证明损害数论师的意向，而不是想要间接证明它是无常性，所以并不成为否定自所依有法的过失，如前面各例所解释的那样。


 །འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་ལྟར་བྱེད་
20-403a
པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཆོས་ཅན་བདེ་སོགས་དངོས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་འདི༷་ལ༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཅིག་ཅར་རྒྱུ་མིན་པ་འདི་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ངེ༷ས་པ་ཞིག་ན། སངས་རྒྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བཀག་པར་ཁས་བླངས་ནས་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པ་ཞིག་ན༷་འག༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ། དངོས་པོ་མིན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་བཀག་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་འདྲའི་འགལ་བ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་རྟགས་འདིས་ཆོས་ཅན་དངོས་མེད་དུ་འགོག་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་འདི་མི་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ངེས་པར་ཁས་མ་བླངས་ཏེ། སྨྲས་ཆོས་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟགས་ཀྱིས་ཤུགས་བསྟན་རི༷མ་བཞི༷ན་བྱེ༷ད་པ་དང༷་བསྒྲུབ་ཆོས་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་འག༷ལ་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་ཙམ་ལ་བསམས་ནས་རྗེས་འགྲོ་དང་ཕྱོགས་ཆོས་ཙམ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་སྟེ་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོག༷ས་ལས་ལྡོག༷་པ་ལ༷་ཐེ༷་ཚོམ་ཟ༷་བ༷ས་ན༷་འདི༷་ནི༷་ལྷག༷་ལྡ༷ན་གྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཏུ་འདོ༷ད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན། གཙོ་བོའམ་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན། རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ན་རྟགས་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཚད་མས་གྲུབ་ལ། མཐུན་ཕྱོགས་ས་བོན་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཐོང་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྟག་པ་ལའང་ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་མི་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་དེ་ཞུགས་པས་ལྡོག་ཁྱབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གཉིས་ཀར་མི་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པས་སོ་སྙམ་དུ་
20-403b
རྟོགས་ཀྱི་ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་ངེས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རྟགས་འདིས་ཕ་རོལ་གྱིས་གཙོ་བོ་སོགས་རྒྱུར་འདོད་ཅིང་དེ་ཡང་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པ་ནམ་ཡང་མིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་དོན་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཅན་དེ་སྐབས་འདིའི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྟེན་ཡིན་ཅིང་དེ་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྐབས་འདིར་རྒྱ་འགྲེལ་རྣམས་སུ་མདོར་བསྡུས་ལས་མ་གསུངས་ལ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ཀྱང་འདི་ནི་འཆད་ཚུལ་གཞན་དང་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་ཀྱང་འདི་བཞིན་བྱས་ན་གོ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་འོལ་སྤྱི་ཙམ་ལས་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་རྟོགས་དཀའ་བས་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་གནད་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པར་གྱིས་ཤིག །
结行
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ། གང༷་ཕྱིར༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་པ༷འི་ཆོ༷ས་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་ཡི་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་ལ་ནི༷་གནོ༷ད་པ་ན་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡི༷ན་ཏེ། རང་རྟེན་མིན་པའི་ཆོས་ཅན་འབ༷འ་ཞིག༷་པ༷་ཉི༷ད་ད༷མ་བསྒྲུབ་ཆོས་གཞ༷ན་གྱི་རྟེན༷་ལ༷་གནོད་མི་གནོད་དཔྱད་དགོས་པ་མི༷ན་ཞེས༷་རང་རྟེན་གྱི་ཚིག་འདིས་བསྟན༷་ཏོ༷། །དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷་སྨོས་པ་ཡི༷ས་རྒོལ་བ་རང་གིས་མི་འདོད་པའི་ཆོས་གཞ༷ན་ལ༷་གནོ༷ད་པས༷་ཕྱོགས་ལ་གནོ༷ད་པ་མིན༷་ཞེས༷་བསྟ༷ན་པ༷་ཡིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་བསལ་བའི་སྐབས་སུའང་ར༷ང་གི༷་ཆོས༷་ཅན་ཞེས་སྨོས་པའི་སྒྲའི་ཟུར་གྱིས༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅ༷ན་གཞན༷་ལ༷་གནོད་ན་ཡ༷ང་བསལ་བ་མིན་ཞེས༷་སུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
或者，若从证明无常的角度来看，则不是在证明有法苦乐等为非实有。若确定这个"不能同时作因"的因是证明无常这一所立的证成因，那么佛教徒的论据在承认否定有法为实有的同时还要证成所立法无常，这确实将成为相违，因为对非实有不能有无常性，所以会否定作为无常所依的有法。然而，这种相违的证成因是不可能的，因此按照此因否定有法为非实有的观点，就不应该坚持它是证明无常的确定证成因。而是就所说法的层面而言，因间接表明的"渐次作用"与所立法"无常性"并不相违，考虑到这一点，且允许随行和宗法性成立，但对于与异品的相违有怀疑，所以这只是具备余差的一种特殊情况，而非证明无常的具足三相的正因。
例如，当立论："主要元素或虚空是有法，是可被条件特别化的无常法，因为不能同时产生声音等"时，此因的宗法性可由量度证实，且正面例如种子等上可见"不能同时产生"的随行，但在相异品常法上也存在"不能同时产生声音等"的因，因此对于相违遍充有怀疑，因为"不能同时产生结果"未必遍于"是无常"，因为存在既不渐次又不同时产生的情况，所以仅仅因为"不能同时产生"而确定为"渐次产生"是不成立的。
因此，此因是用于证明对方所承认的主要元素等作为因且是常法的观点违背量度，而非自己承认它为因。如此一来，即使是非实有，仅就名义上的有法而言，它是此处所立的所依，且未被否定，因此论据没有任何过失。
在此处，印度注释中只作简略说明，藏地注释中虽有各种不同解释，但此解释虽与其他解释方式不同，然按此解释则能容易理解，否则只能一般了解而难以深入领会，故请智者们详细考察，务必领悟其特别要点。
结行
第三，总结：因为论辩者自己所许的法是所立，所以当损害其所依有法时便是立宗过失；不需考虑非自己所依的单独有法或其他所立法的所依是否受损，这就是"自所依"这一词所表明的。如同在立宗定义中提到"自己"一词表明对论辩者自己不承认的其他法的损害不会损害立宗一样，在排除的场合中也是通过提及"自己的有法"一词的附带含义表明：即使损害非当前所立所依的其他有法，也不是排除。


 །
所依未成非宗过
གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ལ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བདག་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་དམ་
20-404a
བཅས་པ་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་ཁྱད་པར་ཅན་ནམ་རྟེན་བདག་མ་གྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྨྲས་ན་གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སྒྲ་གྲུབ་ཀྱང་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་བཀོད་པ་འཇིག་པ་མ་གྲུབ་པ་དང་བྱེ་བྲག་པས་བདག་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགའ་བྱེད་བདག་པོས་བཤད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན༷་ནི༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་ཕྱོག༷ས་ཉི༷ད་འགྲུབ་པ་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་པ༷་སྟེ་ཕྱོགས་དེ་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཡང་དག་མིན་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུར་སྐབས་དེར་སོང་བ་ཡིན་ན༷་ཡ༷ང་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ༷་བཅའ༷་བ༷་ཙམ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བ༷་ཁོ་ན་ཕྱོག༷ས་རང་གི་སྐྱོན༷་ཡི༷ན་གྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི་མ༷་སྒྲུབ་བྱེད་ལ༷་ལྟོས༷་པའི་སྐྱོན༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ཉི༷ད་ད༷ང་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་གོང་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་ཁྱད་ཆོས་དང་གཉིས་ཀ་རྒོལ་པའི་ངོར་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཙམ་ནི་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་སྐྱོན༷་མི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་ཡིན་པས་རྟགས་དེས་སྐབས་དེར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་དམ་བཅས་པ་དེ་མི་འགྲུབ་པས་དམ་བཅའ་ལ་གནོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དམ་བཅའ་རང་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་སྒྲ་རྟག་པར་དམ་བཅས་ནའང་བསལ་བ་ཇི་ལྟར་འབབ་སྙམ་ན། སྒྲ་རྟག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་བསལ་བ་མིན་ཀྱང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་ངེས་པ་དག་གི་ངོར་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་
20-404b
དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསལ་བའང་ཡིན་ནོ། །རིགས་པས་མ་ངེས་པའི་བར་དུ་བསལ་བ་མེད་དེ་དཔག་གཞིར་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་དཔག་གིས་གྲུབ་པ་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་བདག་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དམ་བཅས་པ་ན་བདག་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པས་དེ་ལའང་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་འཇུག་གོ་སྙམ་ན། བདག་གི་སྒྲ་དོན་ཙམ་ནི་སུ་ལའང་གྲུབ་པས་དེ་སྨྲས་པ་ཙམ་གྱིས་བསལ་བའི་དོན་མེད་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་རྟག་པ་དང་བྱེད་པོ་དང་ཁྱབ་པ་སོགས་སུ་དམ་བཅས་པ་དེ་ཚད་མས་བསལ་ཟིན་ཅིང་དགག་པའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་ན་རྟགས་དེས་ནུས་ཡུལ་མིན་པས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་རང་གི་ངོར་བསལ་བ་མེད་པས་ན་དེ་དག་གིས་ནང་པའི་ངོར་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པའི་ཚེ་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་མིན་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་ན་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་མི་སྲིད་པས་དེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བར་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་པ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ལྟ་བུས་གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ན་གྲངས་ཅན་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་བསལ་མེད་དེ། ཞེན་ངོར་རྟག་པ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་བསལ་བའང་མེད་པས་དེ་ལ་བྱས་པས་གསར་དུ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གྲུབ་བསལ་གཉིས་ཀ་ཚད་མས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ཞེན་པས་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ལ་གྲུབ་བསལ་གྱི་དོན་མེད་དོ། །
说相违喻所表
གཉིས་པ་བསལ་བའི་དཔེས་མཚོན་ཚུལ་ལ། མདོ་ལས་གཞན་གསུམ་ཞར་ལ་བསྟན། །འདིར་ནི་དེ་ལས་གཅིག་བཤད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
所依未成非宗过
第二，表明特殊性未成立等非为立宗排除的过失：当毗舍释迦派对佛教徒立论"自我遍布一切"时，从佛教徒角度看特殊性或所依自我未成立；当佛教徒对数论派说"声音无常"时，从数论派角度看虽然声音成立，但其特殊性质无常未成立；当毗舍释迦派说"自我是接触的集合因"时，对佛教徒而言特殊性与特征两者均未成立。虽然喜作慧主解释说这些也是立宗过失，但在《集论》中为何未如此说明呢？
这种情况不是立宗过失，因为能成因不成立等所有过失虽然损害立宗的成立——即使是这样，使得立宗不能成立而非正确，然而前面已经解释过：不依赖能成而仅与立宗本身相关的才是立宗自身的过失，而依赖后一部分能成的过失是与能成本身相联系的过失。因此，所依有法以及"等"字所表示的特征和二者在对方面前不成立，仅此并非立宗过失。例如，当立论"声音无常，因为是所量"时，这是似能成因，因此该因在当时无法证成"声音无常"的立宗，虽然看似损害立宗，但立宗本身无过失。
那么，当立论"声音是常住"时，排除如何适用呢？声音常住虽然仅凭在佛教徒面前不成立而不构成排除，但在依靠事势理性而确定者面前不成立，并且不仅不成立，还被事势力所排除。在理性未确定前没有排除，因为可以作为所量。同样，对于由比量成立的情况也应如此理解。
若有疑问："自我是有法，遍在一切处"的立宗中，由于自我未被量度所证实，是否也适用比量排除？自我的名义概念对所有人都成立，仅说这一点不构成排除的对象；而其特性如常住、作者、周遍等的立宗已被量度所排除，若要建立否定或肯定的论据，该因对此无能为力，故为排除。然而，对于毗舍释迦等自己而言无排除，因此当他们对佛教徒提出能成时，仅立宗本身虽无过失，但当提出能成时，不可能具足三相，因此只需指出这一过失即可。
同样，对于声音无常这一已被量度证实的主张，如法称论师等对数论派使用所作因证明声音无常时，在数论派的量度上并无成立排除，因为虽然他们心中承认常住，但那并非由量度所证实，而且像佛教徒那样也无量度排除，所以对他们而言，所作性能新证成此义的作用范围是适当的。因此，成立与排除两者均依赖量度，而非仅凭他人的执著立宗就有成立排除的意义。
说相违喻所表
第二，排除的例证表明方式分为：经中顺便显示其他三种，此处则仅解释其中一种。
;


 །
经中其余三附述
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བར་བསལ་བ་བཞི་པོའི་དཔེར། སྒྲ་མཉན་དུ་མི་རུང་། བུམ་པ་རྟག །ཚད་
20-405a
མས་གཞལ་བྱའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་པའི་དཔེ་བཞི་པོ་བཤད་དེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བའི་སྒོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསལ་བའི་དཔེ་བཞི་པོ་འདི༷ས་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་བའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷་ཞེས་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ཆ་ཤས་ཁྱད་གཞིའམ་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ནས་འགལ་བར་གྱུར་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་དང་། ཆོ༷ས་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ལ་གནོད་པ་དང༷་། ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཡི་དམ་བཅའ་སྐྱོན་ཅན་གསུམ་པོ་དག༷་ནི༷་ཞར་ལ་བསྟ༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འགྲེལ་བར་ཕྱོགས་འདིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བ་ཡང་མཚོན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྲང་མཐོ་དམན་གྱི་བྱེ་བྲག་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དག་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྫས་དག་རྫས་དང་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །
此处说其一
གཉིས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེལ་དཔེ་བརྗོད། །དེ་ཡིས་གཞན་ཡང་རྟོགས་བྱར་གདམས། །
说宗法差别喻
དང་པོ་ལ། དགོས་པ་དང་འབྲེལ་དམ་བཅའ་བརྗོད། །གསལ་བ་དངོས་ཀྱི་ཚུལ་བཤད་པའོ། །
说目的及宗
དང་པོ། གནོད་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ༷་ལ༷་སྐབས་འདིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་དོན༷་ནི༷་ཤུགས་ཀྱིས་མཚོན་ཅིང་བསྟན་པ༷་ཡི༷་དོ༷ན་དུ༷་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་དཔེ༷་ནི༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་བརྗོ༷ད་པར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས།
说相违
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བྱ་ཞེ་འདོད་ངོས་
20-405b
བཟུང་ཞིང་། དེ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་གནོད་ཚུལ་ལོ། །
决定所遮意
དང་པོ། ཡན་ལག་དག་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་དེ། སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མིན་ཞེས་འགོད་ནའང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གཞན་ཙམ་འགོག་པ་མིན་གྱི་དེའི་ཁྱད་པར་ལྗིད་སོགས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས་མཐོང་མི་མཐོང་སྒྲིབ་མི་སྒྲིབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་པས་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་ལ། ཡན་ལག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་དེ། སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ན་ཡན་ལག་ལས་གཞན་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྗིད་སོགས་གཞན་གསུམ་ཆོས་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་དམ་བཅས་པས་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་ལ་རྟགས་འདིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཆོས་ཅན། གཞན་དུ་མེད་དེ་ཞེས་འགོད་ཀྱང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་རྟག་དེས་བྱེ་བྲག་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ཞིང་གང་ལ་གནོད་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་པས་འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྲད་པའི་ཚེ་རིགས་མི་མཐུན་རྣམས་ཕྲད་ན་ལྡན་པ་ཙམ་སྐྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མི་རྩོམ་ལ། རིགས་མཐུན་རྣམས་ཕྲ༷ད་པའི་ཚེ་ཐོག་མར་ལྡན་པ་དོན་གཞན་སྐྱེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ལོགས་སུ་སྐྱེ། ཆུང་མཐའ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཕྲད་པ་ན་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་སྐྱེ་ལ། དེ་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མིན་ཏེ། ད་དུང་རྡུལ་ཕྲན་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་བོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
经中其余三附述
首先，在《集论》的注释中，作为四种排除的例子，解释了"声音不可闻"、"瓶子常住"、"量度不能证实所量对象"、"有兔者非月"这四个例子，并说明这些仅仅是显示法的自性被排除的方式。由这些法的自性排除的四个例子说明，作为所立的支分的整体意义是所立，而它们的部分——无论是基体还是属性方面相违的有法特征的损害、法特征的损害、有法自性的损害这三种有过失的立宗是附带显示的。如在注释中说："通过这立宗也应了解法与有法的特殊性自性的排除，例如：'整体非异于部分，因为不能执取秤高低的特征故'，'部分与整体非异，因为将导致非现量故'，'实体不存在，因为将导致质性的实体成为实体与非实体故'。"
此处说其一
其次分为：阐述排除法的特征的例子，以此建议也应了解其他。
说宗法差别喻
首先分为：叙述目的相关的立宗，解释明确的实际方式。
说目的及宗
首先，在这三种损害中，为了通过含义间接表明并显示此处的有法自性和特征的排除意义，将举例仅仅说明毗舍释迦派意向中法的特征受损的例子。
说相违
其次分为：确定所要排除的意向，以及论据对它的损害方式。
决定所遮意
首先，"异于部分的整体不存在，因为不执取秤低的特征故"，这是法的特征受损的例子。若立为"整体非异于部分"，也会成为否定有法的特征，因为不仅仅否定"异"这一法，而是否定它的特征"重"等。这是因为毗舍释迦派认为由于可见不可见、遮蔽不遮蔽等特征的差异，部分与整体是不同的实体。当说"部分是有法，不存在异于你的整体，因为不执取秤低的特征故"时，"异于部分"作为法的自性"重"等其他三者是该法的特征而被立论，这论据损害的就是这样的特征。或者，立为"整体是有法，不是异体"等也相同。
该因损害毗舍释迦派的所立，具体分析所损害的是法的特征。怎么说呢？毗舍释迦派认为当四大元素的极微接触时，若不同种类相接则仅产生联系而不形成整体实体；而同类相接时，首先产生不同的联系，然后产生独立的整体实体。最小的情况是当两个极微接触时产生第一个整体，虽然它是整体，但不是现量的对象，仍称为"微尘"。


 །རྡུལ་ཕྲན་མང་དུ་ཕྲད་པའམ་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་སོགས་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་དུ་མས་བསྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་སྣང་དུ་རུང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་ལ་རགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་ཀ་དོན་དྲུག་ལས་རྫས་ཁོ་ན་སྟེ་གཞན་ལྔས་རྫས་རྩོམ་མི་
20-406a
ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ཡན་ལག་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་མུའོ། །ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་དང་རགས་པ་གཉིས་ནི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་སྟེ། རགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྲ་བ་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལྟར་རྡུལ་རིགས་མཐུན་ཕྲད་ཅིང་ལྡན༷་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དོ༷ན་གང་ཞིག་རྫ༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཏེ། རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྗིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། དེས་དྲངས་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དོན་གཞན་དང་། དེ་གཉིས་འཕྲོད་འདུའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གསུམ་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ་ཞིག་ཡན་ལག་ལས་གཞ༷ན་དུ་ཡོ༷ད་པར་དམ་བཅས་པ་ཡི༷ན་གྱི། འདིར་མངོན་སུམ་དུ་མ༷་མཐོ༷ང་ཞིང་ལྗིད་སོགས་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་མི༷ན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ལ༷། དེ་ལྟ་བུ་གཞན་དུ་ཡོད་ཅེས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་ལ༷་རང་གིས་འདོད་པ་ལ་ཕན་པའི་དགོ༷ས་པ༷་ཅི་ཡང་མེ༷ད་དེ། རྒྱུ་མཚན་བྱེ་བྲག་པ་དེ་དག་གིས་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཡན་ལག་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ལ༷་མཐོང་བ་དང་ཐོགས་པ་སོགས་ཀྱི་འབྲས༷་བུ་མེ༷ད་པ༷་མཐོ༷ང་ན༷ས་ཡན་ལག་ལས་གཞན་དུ་མཐོང་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཅ༷ན་སྒྲུབ༷་པར་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་མི༷ན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཙམ་ཡན་ལག་ལས་གཞན༷་དུ་ཡོ༷ད་པ་ནི༷་སྒྲུབ༷་པ་ཡིན་ན༷་ལྡོག་པའམ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་ཡན་ལག་རྡུལ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་རང་མཚན་སྣང་རུང་དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གྲུབ༷་ཟིན་པ༷་སྒྲུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་བས་དེས་ན་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡན་ལག་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དེ་ཡིན་ན་རྫས་ཐ་དད་
20-406b
པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །
说对其有因之碍
གཉིས་པ་ལ། གནོད་པ་སྟོན་དང་དེའི་ལན་བཀག །
说过失
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཡན་ལག་ཅན་འདི༷་ཡན་ལག་ལས་ལྕི༷་ཞིང་འོ༷ག་ཏུ་འགྲོར༷་ཏེ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར༷་ན། ཡན་ལག་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རྫས་མ་བརྩམས་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་འཇིམ་རིལ་རྣམས་སོ་སོར་གནས་པ་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བཞག་སྟེ་སྲང་ལ་གཞལ་བ་ལས་ཕྱིས་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གྲུབ་པའི་ཚེའམ་འཇིམ་གོང་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་གཞལ་བ་ན་སྔར་གཞལ་བའི་ཚད་ལས་སྲང༷་ནི༷་དམ༷འ་བ༷་ད༷ག༷་ཏུ༷་འགྱུར༷་རིགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག །དེ་ལྗིད་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དེས་ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་གཞན་དུ་འདོད་པའི་དམ་བཅའ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་བསལ་བ་དེས༷་ན༷་ལྕི་བའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་འགྲོ་བའི་བྱ༷་བ་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དེ་འཕྲོད་པ་འདུ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་རྒྱུ་ཡང་མི༷ན་ཏེ་འདུ་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་འབྲ༷ས་བུ༷་ལྕིད་སོགས་ཆོས་གསུམ་དང་དེ་ལྡན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་དག་མ༷ངོན་སུམ་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ༷འམ་བལྟར་རུང་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ༷་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་ཡན་ལག་ཅན་དེ་དང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བ་ཡི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ལྕིད་སོགས་གཞ༷ན་གསུམ་པོ་དེ་ལ༷་སྲང་དམའ་བར་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འགོད་ཚུལ་གཞན་ཙམ་ལས་སྨོས་པ་མེད་ཀྱང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ཅན་དུ་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
多个微尘相接或由第一整体等多个整体所产生的可见整体是现量的对象，称为"粗大"。如此，部分和整体两者都属于六类对象中的实体，其他五类不能形成实体。这样，极微仅仅是部分的范畴。第一整体和粗大两者则是既是部分又是整体的范畴，因为相对于粗大的东西，细小者成为部分。他们如是主张。这样，从同类微尘接触与联系所生的整体对象，具有实体的特征。实体的特征被认为有三：重的质性、由此引起的向下运动的不同活动，以及作为二者接触聚合的因的功能。他们主张基于现量所见的具有这种实体特征的整体异于部分，而在此处他们并非主张一个非现量所见且不具备重等三种特征的整体是异体，因为这样的主张对他们自己所承认的没有任何用处。其理由是，毗舍释迦派观察到不可见的极微粒子没有可见性和阻碍性等结果，并想要证明异于部分而具有可见等结果的整体。如果仅仅证明不具备所说特征的整体异于部分存在，那就成为抽象概念或假设的名言而已，而众多微尘聚合的可见自相被称为整体，这对佛教徒而言是已成立的，因此只是在证明已成立之事。所以，毗舍释迦派意向中的所立——异于部分的整体，若成立则应当是具有不同实体的那种整体。
说对其有因之碍
其次分为：显示过失及驳斥对方回应。
说过失
首先，如果这整体比部分更重并向下运动，具有运动的功能，那么当部分如瓶子等实体尚未形成前的泥团分别放在一个容器中进行称量，后来当瓶子形成时或泥团混合在一起称量时，应当比先前称量的尺度更低，因为那时比先前多了单独存在的整体实体，而且认为它具有重等质性。因此，不执取秤低特征的现量所见排除了"部分与整体是不同实体"的立宗。
这样，由现量排除可知，因为没有重的质性和运动的功能，所以整体实体不能作为接触聚合的因，因为没有可聚合的对象。因此，由于现量度量无法见到或观察到具有重等三种性质及拥有这些性质的整体实体的本质，所以它们不被量度所见。因此，对于整体与之有不离关系的特征——另外三种重等特征，由于观察不到秤降低的现象，这成为能损害的因，称为对法的特征的损害。虽然只是提及不同的立论方式，但对于他们意向中认为具有三种性质的主张，是如此损害的。


 །
遮其所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན། །
作答
དང་པོ། རྡུལ་ཕྲ༷་མོ༷་མཐར་ཐུག་པ་གཉིས་ཕྲད་པ་ན༷ས་བརྩམ༷ས་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫ༷ས་ཡོད་ཀྱང་དེ་འདྲའི་
20-407a
རྫས༷་ཀྱི་འཕྲེང༷་བ་དག༷་ཇེ་མང་དུ་འཕེལ་བ་དེ་སྲང་ལག་གཅ༷ལ་བ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན༷་རྫས་ཕྲེང་དུ་མའི་ནང་ན་གནས་པའི་རྫས༷་གཞ༷ན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕི་བ་ཉི༷ད་ཡོད་ཀྱང་ལྷག་པོར་འདི་ཞེས་མི༷་རྟོག༷ས་ཏེ། དཔེར་ན་རས་བལ་གྱི་ཁུར་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ར༷ས་བ༷ལ་གྱི༷་འདབ༷་མ་ཆུང་ངུ་བཞ༷ག་པ་ན་སྲང་དམའ་བར་མི་བྱེད་པ་བཞི༷ན་ཞེ༷ས་གཞ༷ན་བྱེ་བྲག་པ་དག༷་གིས་ལན་དུ་ཟེར༷་རོ། །
说其过
གཉིས་པ་ལ། མཐོང་བའི་དངོས་པོས་མ་ངེས་བསྟན། །དེ་ཡིས་གཞན་གྱི་ཞེ་འདོད་འཇིག །
说所见色法不定
དང་པོ། ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྕིད་ཡོད་ཀྱང་སྲང་གིས་རྟོགས་མི་ནུས་པར་འདོད་པ་དེ༷་ཡི༷་ལུགས་ལ་འཇིམ་གོང་ཚད་མཉམ་པ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་ཅི༷ག་ཅར༷་ལྡན༷་པ༷་སྟེ་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང༷་། གཅིག་ནི་རིལ་བུ་བཅུ་ལྟ་བུར་སོ༷་སོ༷ར་ལྡ༷ན་པ༷འི་རྡུལ༷་གྱི་ཚོ༷གས་པ་དག༷་དེ་གཉིས་སོ༷་སོ༷ར་སྲང་མདའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་བཞག་ནས་ལྷན༷་ཅི༷ག་གཅལ༷་བ༷་ན༷་གཅིག་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད་ལྷག་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ལྕིད༷་ཆེ་ཆུང་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པར་འགྱུར༷་རིགས་སོ། །དེས་ན་གསེར་མ༷་ཤ༷་རེ་རེའི་ཚད་དུམ་བུར་གནས་པ་ལྔ་དང་། དེ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའི་གོང་བུ་དང་། འོལ་མོ་སེ་ལ༷་སོ༷གས་པ་རི༷མ་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲེས་ཏེ་ཆ་དུ་མ་ཅན་ཆ་གཅིག་གི་ལྕིད་དང་མཉམ་པ་དེ་གཉིས་སྲང་གྲ༷ངས་མཚུ༷ངས་པ༷་ནི༷་མི༷་རུང་ངོ༷་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱིར་གོང་བུའི་ལྕིད་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཡིན་དགོས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཕྲ་རྡུལ་ལ་དེ་རྟོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་དུ་མའི་རྫས་ཕྲེང་གཞལ་བ་ཡི༷ན་ན་གསར་དུ་རིགས་མཐུན་པའི་རྡུལ་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་བྱུང་བ་ན་དེ་ལ་ལྕིད་ལྷག་པོ་མེད་ན་ཡན་ལག་བཞིན་དུ་དེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་པས་ན་དེ་ལ་ལྕིད་ལྷག་པོ་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ཡང་གསེར་མ་ཤ་གཉིས་བསྲེས་པ་ན་སྔ་མ་གཉིས་
20-407b
ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་དུ་བསྲེ་རྒྱུ་དེའི་ཡན་ལག་ཅན་དང་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད་ཀྱིས་ལྷག་པས་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་འཕར་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་གཅིག་བསྣན་པ་ན་སྔ་མ་ལྔའི་སྟེང་དུ༷་གཉིས་འཕར་ནས་བདུན༷་གྱིས་ལྷག་པ་སོགས་ཇི་སྲིད་འཕེལ་ལོ། །གལ་ཏེ་བསྲེས་པའི་ཚེ་ཡན་ལག་ཅན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཞིག་པར་འགྱུར་ན་ནི་རྫས་ཕྲེང་གཞལ་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་ལ། ཐ་མའི་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་པོ་དེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་འཇིམ་རིལ་བཅུ་བསྲེས་པ་དང་མ་བསྲེས་པའི་ཚན་གཉིས་ལས་མ་བསྲེས་པ་ལྕིད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་དགུས་ལྷག་པས་སོ། །དེས་ན་ཆ་གཅིག་དུ་མར་ཇི་ཙམ་ཕྱེ་ནས་རིམ་བསྲེས་བཞིན་ལྗིད་ཆེ་བའམ། སོ་སོར་དུམ་བུར་ཇི་ཙམ་བྱས་རིམ་བཞིན་ལྗིད་ཆུང་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་སྲིད་པས་ཡན་ལག་ཅན་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་དུ་རྫས་སུ་མེད་པ་གསལ་པོར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
遮其所答
其次分为：回答及显示对它的损害。
作答
首先，从两个最微细的极微接触开始就有整体实体，虽然这种实体的序列不断增多，但由于用秤称量的缘故，虽然存在于多个实体序列中的其他整体实体的重量，却无法明确察觉到这额外的重量。例如，在一大包棉花中放入一小片棉花叶，秤也不会降低。其他毗舍释迦派人如是回答。
说其过
其次分为：显示所见事物不确定，以此破除对方意向。
说所见色法不定
首先，按照认为整体有重但秤不能察觉的那种观点，对于两块相同大小的泥团，一块是同时联合（即做成一个团块），另一块是分成如十个小球般的各自联合的微粒聚集，将这两者分别放在秤的两侧一起称量，因为一方有额外的整体重量，所以重量应该有差别。因此，五个各自一码沙重的小块，与这五个合成的一团，以及通过逐步混合而成的多部分等于一部分重量的奥摩赛山等，这两者的秤量不可能相同。为什么呢？因为一般认为，团块的全部重量都应属于整体，而不认为在细微粒子部分上能察觉到它。而且，如果称量的是多个初始整体的实体序列，当新的同类微粒接触产生整体时，若它没有额外重量，就如同部分一样不可见，所以必须有额外重量。
而且，当两个金沙码混合时，在原来两个整体的重量基础上，还要增加待混合物的整体和新产生的整体的重量，所以整体增加两个；再加一个时，原来五个基础上增加两个，超过七个，以此类推不断增长。如果混合时前面的整体消失，那么实体序列的称量就不成立，而如果只成为最终的一个整体，那么十个泥球混合与未混合的两组中，未混合的应该更重，因为多了九个整体。因此，一个部分被分成越多部分然后逐渐混合应该越重，或者分成越多小块应该逐渐变轻，但这是不可能的，所以很明显整体只是假立，而非异于部分的实体。
;


 །
破他所欲
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཕྱིར་དེ་མེད་རྟགས། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་ན་ཡན་ལག་ལ་མེད་ཅིང་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པའི་ལྕིད་སོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་བཞིན་དེ་མཐོང་བས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་འདི་ལྟར་བརྟགས་པ་ན་ཡུང༷ས་ཀ༷ར་གྱི་ཚད་ཙམ་ནས༷་བརྩ༷མས་ཏེ༷་རྡུལ་གྱི་ཚོ༷གས་ཆེ༷ན་པོ་གོང༷་ན༷ས་གོ༷ང་དུ༷་ནི༷་འཕེ༷ལ་བ་དང་ལྡན༷་པ་ན་དེ་དག་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས༷་བུའི༷་ཕྲེང༷་བ༷་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཡི༷་ལྕི༷་བ༷་ནི་འདི་ཞེས་སྲང་གིས་ནམ་ཡང་རྟོག༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནས་ཡུང༷ས་ཀར༷་དུ་ལོངས་པའི་བ༷ར་གྱི༷་ལྕིད༷་ད༷ག་ཀྱང༷་བཤད་མ་ཐག་པ་ལས་ཆེས་ཆུང་ངུ༷་ཡིན་པས་ཤི༷ན་ཏུ༷་རྟོག༷ས་དཀ༷འ་བ༷ས་ན། ཕྲ་བ་དང་རགས་པར་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གང་ཞིག་ཡན་
20-408a
ལག་གི་ཚོགས་པ་ཕྲད་པ་ཡི་འབྲས༷་བུའི༷་ངོ་བོར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྕིད༷་ནི༷་ནམ་ཡང་མི༷་རྟོག༷ས་པའི་ཕྱིར༷་སྲང་གིས་རྟོགས་བྱ་འདི་ནི་ཡན་ལག་ཅན་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ཡན་ལག་གི་མཐར་ཐུག་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉི༷ད་གཞལ༷་བྱར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་མང་ཉུང་གི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནས་སྲང་མཐོ་དམན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནས་ཡུངས་ཀར་ཙམ་གྱི་བར་སྲང་གིས་མི་རྟོགས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་འདུས་ན་རྟོགས་རུང་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དེ། རས་བལ་གྱི་འདབ་མ་ཕྲ་མོ་བཞག་པས་སྲང་དམའ་མ་ནུས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཁུར་དུ་ལོངས་པ་སོགས་བསྣན་ན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། འདི་ལྟར་རས་བལ་གྱི་ལྕིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཁོ་རང་གི་གཟུགས་རྟོགས་པས་དེ་རས་བལ་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་བསྣན་པ་ཡོད་ཅེས་འདོད་ཀྱང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དོ༷ན་དེ༷་ནི་ཁོ་རང་ཡན་ལག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་ནམ༷་ཡང་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་དེ། ཡན་ལག་གི་ཆ་མཐོང་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་སོ། །དེ་རང་ཉིད་མ་དམིགས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཅན་དམིགས་པ་མེད་དེ། ར༷ས་བལ་གྱི་འད༷བ་མ་ཆུང་ངུ་བསྣན་པ་བཞི༷ན་དུ་ཡན་ལག་ཅན་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ༷་ལྕི་བའང༷་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་དེ་ཚད་མས་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པར་དམ་བཅའ་བ་བཞིན་ནོ། །
另解所证
གཉིས་པ་དཔེ་དེས་གཞན་ཡང་རྟོགས་བྱར་གདམས་པ་ལ། ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་འགོག་ཚུལ་དང་། །དེ་བཞིན་དཔེ་བརྗོད་གཞན་ཡང་མཚོན། །དང་པོ། སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་དཔེ་འདིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད༷་ཉི༷ད་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་པ་བཞི༷ན་དུ༷་ཡན་ལག་ཅན་དེ༷འི་གཟུགས་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་གཞན་ཐམས་ཅ༷ད་ལྷག་ཚུལ་ཀྱང་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གསེར་མ༷་ཤ༷་ཀའི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ལ༷་སོ༷གས་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་
20-408b
ལྕིད་ཁོ་ན་ལས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྕིད་ལྷག༷་པོ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པས་ན་དེ་འཇལ་བྱེད་སྲང་དམ༷འ་བ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་ཉེར༷་མཚོ༷ན་ཏེ༷་གཞན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཡིན་པས་གཟུ༷གས་དང་དྲི་སོ༷གས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྷག༷་པོ་ཡོད་པ་དང༷་། ལྷག༷་པ་ཇི༷་བཞི༷ན་དུ་ར༷ང་གི༷་དབ༷ང་པོ༷ས་མཐོང་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཡན་ལག་ལས་རྫས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཀུན་ཀྱང༷་དེ་ལྟར་བཀག་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ། ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་སྔ་ཕྱི་དང་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་དང་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དང་གྲགས་པ་གང་ཉིད་ཀྱིས༷་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ལ་གནོ༷ད་པ་དག༷་ནི༷་སྲི༷ད་པ༷ས་ན༷་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པའི་དཔེར་ཇི༷་སྐད་བཤ༷ད་པའི༷་ཕྱོག༷ས་འདི་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གི་དཔེ༷ར་བརྗོ༷ད་པ་གཞ༷ན་ཡ༷ང་རྟོག༷ས་པ༷ར་བྱའོ། །དེ་ལ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཁས་བླངས་སམ་ཚད་མས་གནོད་པ་ན་དེའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
破他所欲
其次分为：直接破斥和因此无有的论证。
首先，如此观察时，虽然声称部分没有而整体有的特性如重量等，实际上丝毫没有看到，却仍然坚持通过所见而成立，这是极其愚蠢的。因为当这样考察时，从芥子大小开始直至极大的微粒聚集，不断增长并相互连接，虽然从它们的接触产生了许多新生的整体实体序列，但它们的重量从未能被秤所确认，那么从极微到芥子大小之间的重量，由于比前述更小而更难识别，所以无论是细小还是粗大的整体实体，即被认为是部分聚集接触的结果的那些，因为它们的重量永远不能被识别，所以秤所量度的对象实际上就是作为整体之因的最终部分——极微粒子自身，仅仅因为它们的多少差别而使秤的高低发生变化。因此，虽然从极微到芥子大小的量无法被秤识别，但多个极微聚集时可被识别，这是事物的自然属性，就像放入细小棉花叶不能使秤下降，但逐渐累积成包时就能够使秤下降一样。
其次，虽然这样理解——棉花的重量虽未识别，但形状可被识别，因此可以说它被添加到其他棉花上，但整体实体自身不同于部分这一点从未被观察到，因为除了观察到部分的特征外，未曾感知到其他。虽然其自身未被感知，但与之相关的特性也未被感知，正如添加小棉花叶一样，整体的重量结果也无法识别，因此在量度未见的情况下仍然坚持它，就像宣称石女有子一样。
另解所证
其次，通过此例引导了解其他分为：解释如何否定其他质性，以及同样表明其他例证。
首先，通过"不见秤降低特征"的现量过失的例子，就如同整体的重量不被量度识别一样，整体的色等其他所有质性也不能被识别到有多余的情况。正如具有一码沙大小等的部分的重量外，整体并无额外重量，因此没有用于测量它的秤降低，这只是一个指示性的例子，表明色、香等一切质性在整体上并无超过部分的额外量，而且正如额外量一样无法被自己的感官所见，因此应知所有异于部分的整体特征都以此方式被否定。
其次，由于前后矛盾的言论以及"等"字所表示的现量、比量和共许等任何一种皆可能损害立宗的内容，因此通过这里所述的破除毗舍释迦派意向中法的特征的例子，也应了解其他似立宗的例子。其中，当所立内容受到承认的观点或量度的损害时，就是通过损害其法和有法的自性与特征的方式来否定它。
;


 །དེ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་ནི། རྫས་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་མིན་ཏེ། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དག་རྫས་དང་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་གཙོ་བོར་ཁས་བླངས་པས་འགོག་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་པས་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པ་མཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚུལ་དུ་བརྟེན་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྫས་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། གང་གིས་ན་དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་ན་རྫས་ཡོན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་རྫས་ཀྱང་རྫས་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡོན་ཏན་སོགས་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡོན་ཏན་སོགས་ཏེ་དེ་ཡང་རྫས་ལ་མི་བརྟེན་པས་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་སོགས་རང་གི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞག་པ་འཁྲུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། 
20-409a
དུང་ལས་དཀར་པོ་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་ན་དུང་དཀར་པོ་མིན་པ་དང་། དཀར་པོ་དེ་དུང་གི་མིན་པར་ཐལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ཡང་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་པས་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་མི་འགྲུབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྫས་ཡོན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ཅེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་དེས་གནོད་དོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པའོ། །ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྲང་དམའ་བའི་སྐབས་དང་འདྲ་ཞིང་། ཡན་ལག་ཅན་ནམ་ཡན་ལག་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ན་ཆོས་ཅན་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གཞན་དུ་མཐོང་བ་དེ་འགོག་པས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པར་འགྲོའོ། །ངག་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་མིན་ཞེས་པ་ཆོས་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་དཔེ་སྟེ། ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བདག་སྨྲ་བ་པོའི་ངག་ཀྱང་འདུས་པས་བདག་གི་ངག་དེས་དོན་སྟོན་པ་ཞེ་འདོད་ཡིན་པས་དེའི་ཁྱད་པར་དང་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་བྱ་སྟོན་པ་ལ་གནོད་པའམ་སྤྱིར་ངག་དང་བདེན་པའི་ངོ་བོ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །
破他立定义
གཉིས་པ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མཚན་དགག་པ་ལ། གཞན་འདོད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དགག །ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བའི་དཔེ་བརྗོད་དགག །
破他许品定义
དང་པོ་ལ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །ཉེས་སྤོང་ངེས་བཟུང་འདོད་ལན་དགག །
辨能诠词即破
དང་པོ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་ཁྱད་པར་འགོག །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་བསྟན། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་སུ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མཚན་དགག་པའི་སྐབས་སུ། རིགས་
20-409b
པ་ཅན་པ་རྣམས་ན་རེ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་པ་ཞེས་འདི་ལ། །གྲུབ་པ་མེད་པར་དོན་གྱིས་བྱས། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟགས་དང་དཔེ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་པ་ཅན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། སྔར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཚིག་དེའི་དོན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར། དེས་གྲུབ་ཟིན་མིན་པར་སྟོན་པས་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཏུ་རྟོགས་མོད། འོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
其中，对有法自性的损害例如："实体是有法，不存在，因为会导致实体和质性成为实体与非实体故。"这主要是通过承认来否定的：毗舍释迦派认为实体和质性不同，如碗中的杏子般相互依存，但这样的实体并不存在。为什么呢？因为若这样存在，实体与质性就会不同地存在，那么实体也将成为非实体，因为它没有质性等。其他非实体如质性等，由于不依赖实体，也将导致质性非质性等错乱，这违背了他们自己对实体和质性特征的设定。就像白色若异于螺贝，螺贝就会不白，且白色也不属于螺贝一样。因此，这也仅仅是由区分而不同，既不能成立毗舍释迦派的意向，又变成对佛教徒证明已成立的事，所以这个理由能够损害"实体与质性是不同地存在"的主张，即损害有法实体的自性。
"整体非异于部分，因为将导致非现量故"，这也可以归为法特征的损害，如同秤降低的情况；或者若把整体或部分作为有法，则否定有法的特征法"异体可见"，因此成为否定有法特征。"一切言论非具真实义"是否定法有法二者的例子：由于一切言论中也包括说话者自己的言论，而说话者意向是自己的言论能表示意义，所以这损害其特征和真实的特征所表示的内容，或者总体上否定言论和真实的自性。
破他立定义
其次，否定他人对立宗的定义分为：否定他人所承认的立宗定义，否定似立宗的例子。
破他许品定义
首先分为：考察能诠词而否定，考察所诠义而否定，否定避错确立回答。
辨能诠词即破
首先分为：证明例因未成为立宗，否定对此的回答差别。
喻因不成之宗
首先分为：直接和说明其合理性。
首先，在《集论》否定他人立宗定义的章节中说："正理派人等说：'此中所说所立的显示，意味着没有成立。如果那样，则因和喻未成也将成为所立。'"其中正理派说："所要证明且要向他人显示的是立宗。"意思是"之前没有被量度所成立"。这表明未成立者是未成，然而，所有未成立且要由因来证成的全部将成为所立，这成为过失。
;


 །དེ་མི་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་ཙམ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་དོགས་པ་ཆོད་པ་ཁྱེད་རང་གི་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་ལ་མེད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ༷་བ་ཞེས་པའི་བྱ་བའི་རྐྱེན་ནི་དུས༷་གསུམ༷་གྱི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། སྒྲ་རྟག་སྟེ། ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དཔེ་རྟགས་ཕ་རོལ་ལ་གྲུབ་པ་དེ༷་ལྟའི༷་བད༷ག་ཉིད་མི༷ན་པ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་དེ༷་ལྟར༷་བཀོ༷ད་པ་དེ༷་ལ་བཀོད་བཞིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དམ་བཅར་མི༷་འདོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་དོན་གྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། གཞན་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཤེས་བྱེད་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱི་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མེད་དེ། རྫ་མཁན་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པས་བུམ་པ་ཁོ་ན་གོ་ཞིང་འཁོར་ལོ་སོགས་ལ་མི་གོ་བ་ལྟར་ཡིན་པས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དམ་བཅར་ཐལ་ཞེས་འཕེན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་འཐད་དེ། འདིར་ཡང་ཤེས་བྱེད་
20-410a
རྟགས་འགོད་པའི་སྐབས༷་ཀྱི༷་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྔར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་རྟོག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཚིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨོས་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱ༷་བ༷འི་སྒྲ༷་དེ་ནི་སྤྱིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ལ་འཇུག་གི། རང་གི་ཞེ་ལ་འདོ༷ད་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དམ་བཅའ་ཁོ་ན་ལ༷་བརྟེན༷་པ་མི༷ན་ཏེ། དམ་བཅའ་དང་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་རྒོལ་བའི་ངོར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་མེད་པས་སོ། །རྟགས་དང་དམ་བཅའ་གཉིས་ཀར་ཡང་དག་ལྟར་སྣང་ཡོད་པས་ཡང་དག་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ཅིང་ཅིག་ཤོས་ལ་མེད་མོད། བཀོད་ཚོད་ཙམ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་ལྟར་སྟོན་ནོ། །དེས༷་ན༷་དཔེ༷་ད༷ང་གཏ༷ན་ཚི༷གས་ད༷ག་མ༷་གྲུབ༷་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་པ་ཅན་པའི་ཕྱོགས་མཚན་ཁྱབ་ཆེས་པའི་དཔེ༷ར་ནི༷་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞ༷ན་དུ༷་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་ན་རི༷་བོ༷ང་རྭ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཀུན༷་ཀྱང༷་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འགྱུར༷་རོ་ཞེས་ཐལ་བ་འཕེན་དགོས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་སྐྱོན་འཇུག་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་མཐའ་དུས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱི་རྗོད་བྱེད་ལ་བརྟགས་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་གཅོད་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
不会如此，现在是所立的才是所立，而非仅仅未来将成为所立者。若这样说，你自己的立宗定义中没有解决这样的疑虑，因为"所要证明"这一动词词缀涵盖三时之境，所以"声音常住，因为是眼所见对象故"以及"声音常住，因为是有身体故，如智慧"这类例证和因支对方虽成立，但这种性质未成立的未成立者向对方立论时，在立论的当下，即使不认为这种能立是立宗，但实际上却成为了所立，因为是向他人显示为所立故。
其次，若说这是考察能立因的所立之处，因此例证和因支未成立不会成为立宗，就如同陶师说"所立"只表示瓶子而不表示轮子等，所以提出"例因未成立为立宗"的过失不合理。这是极为合理的，因为这里也是依据立因的场合，"因支所要证明的先前未成立的一切"这一了解，所以说"所要证明"这一词作为立宗的定义，因此"所要证明"一词普遍适用于一切由因支所要证明的情况，而非仅限于自己内心所欲求的特殊立宗，因为立宗和因未成立两者对于论者而言都同样是由因支所要证明，没有差别。
虽然因支和立宗两者都有真正的和似乎的，真正的有能立而另一方没有，但就立论形式而言，一切都显示为有能立。因此，"例子和因支未成立将成为所立"是作为正理派立宗定义太过广泛的例子，否则，若非依据能立处的所立，应当提出"兔角等一切未成立也将成为所立"的过失，但并未如此说明。所以，这是在以因支所要证明为基础上的过失适用方式。这样，从词语终点与三时相关的能诠方面考察时，显示了无法排除例因未成立的过失。


 །
破彼所答
གཉིས་པ་ལན་འགོག་པ་ལ། བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཁྱབ་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་དེ་ལས་བརྗོད་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པས་བྱེད་པོ་རྫ་མཁན་ལྟ་བུ་རྟགས་འགོད་པ་པོའི་ཞེ་ཕུག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་སུ་བྱ་བ་རྫ་བུམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་བྱེད་འཁོར་ལོ་དང་དབྱིག་གུ་སོགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་ཡན་ལག་ལྔའི་
20-410b
སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི་དམ་བཅའི་ཡན་ལག་མིན་པའི་ཕྱི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱིར་གྲུབ་མཐའ་བཞི་སྟེ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུད་དམ་རྒོལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བའམ་སྐབས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་། ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞེས་པ་ནི་རིམ་པ་ལྟར། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་མེད་པ་ད་ལྟ་བའི་ཡུལ་ལྟ་བུ་ནི་དང་པོ་དང་། རྒྱུད་མཐུན་པ་ལ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ནང་མི་མཐུན་པའི་ཁས་ལེན་གཉིས་པ་དང་། གང་གྲུབ་པ་ན་གནས་སྐབས་གཞན་གྲུབ་པ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པ་དེས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་བརྟགས་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས་གདོད་དེའི་ཁྱད་པར་བརྟག་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་མདོར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་། དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱིས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱབ་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ལས་སོགས་གསུམ་རེ་རེ་ནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་གྲུབ་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས༷་རྣམ༷་པ་འག༷ས་ཀྱང་ད་སྔ་མ༷་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་། དེས༷་ན༷་བསྒྲུབ་བྱའི་ལས་སུ་གྱུར་པའམ་འགྱུར་བ། དམ་བཅས་པའམ་འཆའ་འགྱུར། ཁས་བླངས་པའམ་བླང་འགྱུར་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ལ༷ས་དང་དམ་བཅའ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཉེ༷་བ༷ར་བཀོ༷ད་པ༷་ཡི༷་ལ༷ན་གྱིས༷་མི་ནོར་བར་སོ་སོར་རྣམ༷་པར་འབྱེ༷ད་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཞན་ཡང་ལན་ཕྱི་མ་གཉིས་སྒེར་དུ་བཀག་པ་ལ། ཐོག་མར་དམ་
20-411a
བཅའ་ཞེས་པ་འགོག་པ་ནི། སྔར་དང་པོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ་ཞེས་པས་སྔ༷ར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལའང་དེར་དོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་དམ་བཅའི་ཡན་ལག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སམ། བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཡ༷ན་ལག་ཉིད་དོ་ཅེས༷་འཛིན་ནོ་སྙམ་པའང་རུང༷་བ་མི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའམ་འགྱུར་རུང་གཉིས་ཀ་ཕྱོགས་མཚན་གྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཁྱབ་ཆེས་པ་མི་ཆོད་དེ། རྒོལ་བ་ག༷ང་གི༷ས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པས་དམ་བཅའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་བ་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་དེ༷་ཡ༷ང་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་མཚུང༷ས་སོ། །ཡང་ན་རྟགས་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པའང་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དེས་ཁྱད་མི་འབྱེད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ལ་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་འདས་པའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་གྱི་སྐབས་དེའི་དཔེ་སོགས་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཞིང་། དམ་བཅའ་བ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ཡང་མི་འདོད་པས་མ་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
破彼所答
其次，否定回答：所立的定义不会如此太过广泛，因为"所要证明"这一词缀终点表示所诠的意义，如同制陶者这一施事者的立因者内心所要证明的所作对象如陶瓶一样，因此不会把能立的轮子和杵棒等视为所立。此外，虽然例因未成立，但它们是五支能立的部分，而非立宗的部分，因为它们是不同类；并且它们也是论者所承认的宗义，因为一般有四种宗义：一切相续的宗义，与不同相续或论者相续的宗义，所摄或处所的宗义，以及所承认的宗义。依次为：与一切相续不相违的如现在境是第一种；在相似相续中成立但在其他相续中不成立的不同内部承认是第二种；成立时另一状态也成立的是第三种，如直接所承认者若不存在则不生起间接成立者；未经观察而承认后才观察其特征的是第四种。
总之，这所立是能立的所作对象，是立宗，是所承认的所立，而非能立的三个理由，因此例因未成立不会太过广泛，因为例因未成立各自都不是这三者。若有此答，能立未成立和所立未成立一切都以能立因的某种形式之前未成立故，在成为所立的方式上没有差别，因此，成为或将成为所立的所作，已立宗或将立宗，已承认或将承认一切都相同，所以通过所作、立宗等差别而提出的回答不能毫无错误地各自区分。
此外，个别否定后两个回答：首先，否定"立宗"的说法，因为先前说"首先，所要证明是立宗"，所以持有"仅仅是先前未成立性质需要由因支证明"的观念，因此对例因未成立也有此疑问，不能认为"所立只是立宗的部分"或"是所立的部分"，因为所立的部分或可能成为所立部分的两者都被立宗定义所包含。
其次，即使说"是论者所承认的宗义"也不能排除太过广泛的过失，因为论者所承认为所立而成为立宗定义的特征，在所立出未成立的能立上也存在，因此它也同样是所立。或者，因和例未成立也只是论者所承认，所以这不能区分差别。
因此，在我方见解中，在该场合所欲证明的是具有过去终点的，只有它是所立，而该场合的例子等未成立不是所立而是能立，而立宗也不被承认为能立的部分，因此不会混淆。
;


 །རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འདོད་ཅིང་། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཀོད་པས་ན་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་འདྲེས་པར་དབྱེ་བསལ་མི་ནུས་སོ། །
辨所诠义即破
གཉིས་པ་དོན་ལ་བརྟག་པ་ལ། དངོས་དང་ལན་ཉིད་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ན་ཆོས་མཐུན་མེད། །ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟགས་དོན་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
20-411b
ཞེས་པ་དེ་ཅི་ཞིག །ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། མཐུན་པའི་དཔེ་མེད་དེ། མི་རྟག་པ་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་མ་བཟུང་ཚེ་མཐུན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་བུམ་པ་སོགས་དཔེར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་ལ་རྟགས་འགོད་པ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་པས་རྟགས་འགོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་གིས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་དང་ཚིག་གི་འཇུག་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སོགས་སུ་ཕྱེ་ཞིང་རང་མཚན་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པར་སྒྲ་རང་མཚན་ལ་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་དུ་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་དང་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་སོགས་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་ཞེ་འདོད་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་མི་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། ཚོ༷གས་པ༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷འ༷ང་ཁྱོད་ལྟར་ན་བརྗོད་འདོད་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འདོད་པར་ཚིག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལྟར་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་གིས་གཅིག་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་བསྒྲུ༷བ་བྱ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲའམ་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་གང་བཀོད་པ་དང༷་། དཔེ༷་གང་བཀོད་པ་དེ་ཡི༷་སྟེང་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མི་སྲིད་པ་དང་རྟགས་བཀོད་པ་ཐུན་མིན་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་
20-412a
ཅན་གྱི་དོན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་སྒྲ༷་ནི་རྟགས་དེ་ལ་གྲུབ་ཚུལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་གལ༷་ཏེ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་འཇུག༷་པར་འདོ༷ད་དེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ཕྱོགས་ཞེས་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། རིགས་པ་ཅན་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱིས་ཅི༷་བྱ༷་སྟེ། དེར་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་མི་དགོས་པར་སྐབས་སུ་བརྗོད་སྟབས་གང་བདེ་བདེར་ཅི༷་རི༷གས་པ༷ར་རྒོལ་བ་ར༷ང་ཉི༷ད་འདོད་པས་འཇུག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་དང་། དེས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དམ་བཅའ་ཡང་དག་གཉིས་རིགས་མི་མཐུན་པས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་ལ། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་དེའང་ཚོགས་དོན་ཡིན་མོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཅིང་ད་རུང་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །
确定过失即破所许
གསུམ་པ་ལ། སྔར་ངེས་བཟུང་ན་དོན་མེད་ཅིང་། །ཕྱིས་ངེས་བཟུང་ཡང་མི་ཕན་པའོ།

 །རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འདོད་ཅིང་། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཀོད་པས་ན་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་འདྲེས་པར་དབྱེ་བསལ་མི་ནུས་སོ། །
辨所诠义即破
གཉིས་པ་དོན་ལ་བརྟག་པ་ལ། དངོས་དང་ལན་ཉིད་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ན་ཆོས་མཐུན་མེད། །ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟགས་དོན་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
20-411b
ཞེས་པ་དེ་ཅི་ཞིག །ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། མཐུན་པའི་དཔེ་མེད་དེ། མི་རྟག་པ་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་མ་བཟུང་ཚེ་མཐུན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་བུམ་པ་སོགས་དཔེར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་ལ་རྟགས་འགོད་པ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་པས་རྟགས་འགོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་གིས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་དང་ཚིག་གི་འཇུག་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སོགས་སུ་ཕྱེ་ཞིང་རང་མཚན་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པར་སྒྲ་རང་མཚན་ལ་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་དུ་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་དང་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་སོགས་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་ཞེ་འདོད་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་མི་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། ཚོ༷གས་པ༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷འ༷ང་ཁྱོད་ལྟར་ན་བརྗོད་འདོད་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འདོད་པར་ཚིག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལྟར་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་གིས་གཅིག་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་བསྒྲུ༷བ་བྱ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲའམ་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་གང་བཀོད་པ་དང༷་། དཔེ༷་གང་བཀོད་པ་དེ་ཡི༷་སྟེང་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མི་སྲིད་པ་དང་རྟགས་བཀོད་པ་ཐུན་མིན་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་
20-412a
ཅན་གྱི་དོན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་སྒྲ༷་ནི་རྟགས་དེ་ལ་གྲུབ་ཚུལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་གལ༷་ཏེ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་འཇུག༷་པར་འདོ༷ད་དེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ཕྱོགས་ཞེས་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། རིགས་པ་ཅན་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱིས་ཅི༷་བྱ༷་སྟེ། དེར་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་མི་དགོས་པར་སྐབས་སུ་བརྗོད་སྟབས་གང་བདེ་བདེར་ཅི༷་རི༷གས་པ༷ར་རྒོལ་བ་ར༷ང་ཉི༷ད་འདོད་པས་འཇུག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་དང་། དེས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དམ་བཅའ་ཡང་དག་གཉིས་རིགས་མི་མཐུན་པས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་ལ། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་དེའང་ཚོགས་དོན་ཡིན་མོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཅིང་ད་རུང་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །
确定过失即破所许
གསུམ་པ་ལ། སྔར་ངེས་བཟུང་ན་དོན་མེད་ཅིང་། །ཕྱིས་ངེས་བཟུང་ཡང་མི་ཕན་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些内容是关于藏传佛教逻辑学辩论的文本，我将为您完整直译成简体中文：
正理派等人也认为主张是证成的一个部分，而仅仅将"由因所证成"作为主张的定义，因此不能在一个推理中区分清楚所证和能证。
辨所诠义即破
第二，从义理上考察，分为直接考察和反驳回答。首先，《集量论》中说："若法是所证，则无同法喻；若有法是所证，则立因无义。"这里，由因所要证成的是什么？是仅仅如"无常"等单独的法性吗？是仅仅如"声音"等单独的有法吗？还是两者都是？如果是第一种情况，则无同法喻，因为当"无常"作为主题而不取"声音"等有法时，没有可比对的对象，不可能将瓶子等作为比喻。如果是第二种情况，则仅仅"声音"已经成立，对它安立因则无意义。因此，对单独的法或有法没有所求认识，所以不可能安立因。若说两者都是所证，则会有两种过失，因为要逐一证成不同的法。而且这些外道由于只了解语言文字运用的对境，将法与有法等区分开，却没有理解自相中不可分的要点，想要在声音的自相上证成与之不同的共相，或想要证成与声音不同的无常共相等，我们指出这种意图的过失。
若说两者不是分别证成，而是证成合体意义，那么即使合体是所证，按照你们的观点，既然不承认仅仅依赖表达意愿的言说而安立的有法和法的区分，而是按照语词的实际作用，则这两者必须是相互限定的所证，即被常性限定的声音或被声音限定的常性。若要证成这样的命题，那么所立的因和所举的喻上都无法成立证明的特征，因为所证是非共通的，故不可能有喻，而所立的因将成为非共通不定因。
第二，由于相互限定的对象上不可能安立"所证"的名称，因此，在考察因是否成立时，若认为"所证"一词应用于有法，就如你们也将所证的一部分命名为"主题"一样，那么正理派的论著有何作用？不必执著他们所说的所证定义，而是可以根据语境中表达的方便，任意随自己的意愿运用。因此，佛教徒认为具足三相的是正确的能证，而所立的主张是正确的所证，两者属性不同，互不混淆。虽然所立主张是合体意义，但通过不具备所证法的遮遣等方式的安立，已经解释了对方的过失不适用于自己，以后还将继续解释。
确定过失即破所许
第三，若先确定则无义，后确定亦无益。


 །དང་པོ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་གཅོད་པ་དེ་བཞིན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡང་ངེས་གཟུང་གི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཆེས་བ་གཅོད་དོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་མདོ་ལས། གོང་དུ་ངེས་གཟུང་དོན་མེད་འགྱུར། །ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་འདོད་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ངེས་པར་བཟུང་བའམ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་ངེས་པར་བཟུང་བ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ངེས་གཟུང་གི་སྒྲ་སྨོས་ཀྱང་དོན་མེད་དེ། སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བསྟན༷་པ༷འི་ཤུག༷ས་ཉི༷ད་ལ༷ས་གང་ལ་
20-412b
སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པའི་དོ༷ན་ལ་དེ༷་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་བ་ཉི༷ད་དུ༷་རྟོག༷ས་ནུས་ལ། གཏན༷་ཚི༷གས་དང་དཔེ་སོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་དོན་གྱིས༷་ཁྱབ༷་པའམ་གོ་ཆོད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དོག༷ས་པ༷འ༷ང་མེ༷ད་ན་ངེས་གཟུང་གིས་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་གཅོད་དེ་རྣམ་བཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྔར༷་ངེ༷ས་གཟུང༷་གི་སྒྲ་སྨྲས་ན༷་ངེས་གཟུང་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་ད༷མ་བཅའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཁོ་ན་བརྗོ༷ད་པ་དོ༷ན་མེ༷ད་དེ། མ་སྨོས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་དོགས་པ་ཟ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བཤད་ཟེར་ན། བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འཛིན་ན་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱར་ཐལ་བ་མི་སྤོང་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་བཞིན་དུའང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་རུང་བས་དུས་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་གཞི་མཐུན་པ་མི་སྤོང་སྟེ། རང་ལྡོག་མ་འདྲེས་ཀྱང་སྤྱི་མཚན་ཐུན་མོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དམ་བཅའ་ཡང་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཡིན་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྔ་མ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཕྱིས་སུ་ངེས་བཟུང་བྱས་ན་རང་གི་འདོད་པ་ལ་ཕན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་དམ་བཅའ་ལས་གཞན་པ་ལ་ལྡན་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དམ་བཅའ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སྔར་ཚིག་ཕྲད་ཁོ་ནའམ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ངེས་བཟུང་བྱས་ན་དོན་མེད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་འོས་མེད་ཀྱི་རིགས་པའམ་ཤུ༷གས་ཀྱིས༷་ཕྱིས་ངེས་གཟུང་ཅན་དེ༷ར་བརྗོ༷ད་དགོས་པ༷ས་དེ་ལྟ་ན་ངག་དེ་དམ་བཅའ་ལ་ཁྱབ༷་པའི་འབྲས༷་བུ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པ༷ར་རྟོག༷ས་ཏེ། དམ་བཅའ་ལ་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པ་ཙམ་སྟོན་པའི་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་
20-413a
ལ། དེ་ལྟ་ནའང་དམ་བཅའ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ངེས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་སྔ་མའི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་སོ། །
破似宗喻
གཉིས་པ་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བའི་དཔེ་དགག་པ་ལ། འགལ་བར་འདོད་ལ་དཔྱད་ནས་དགག །གཏན་ཚིགས་ཉིད་འདོད་དཔྱད་ལ་དགག །
辨相违许即破
དང་པོ་ལ། འདྲི་དང་འདོད་པ་སོ་སོར་བཀག །དང་པོ། རིགས་པ་ཅན་པ་ན་རེ། རྟགས་དང་དམ་བཅའ་འགལ་བ༷་ན་རྒོལ་བས་འདོ༷ད་ཡུལ་ད༷ང་བྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པས་ན་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་རྟགས་དང་དམ་བཅའ་འགལ་བས་ན་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་རྟགས་ཀྱི་དབང་གིས་དམ་བཅའ་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་དེ༷། རྟགས་དེས་འདོད་ཡུལ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཕ༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ཙམ་ཡིན་ནམ། རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ལྷན༷་ཅི༷ག་མི༷་གན༷ས་པ༷་ཙམ་ཡིན་ཞེས་དྲི་བ་མཛད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译，以下是完整的简体中文直译：
第一，你们也用"唯"这个连接词来排除不成立的能证，同样，我们也用限定词来排除过于宽泛的概念。对此，《量理经》中说："前置限定则无义，后置限定则不合所欲。"这是说，"所要证成的陈述就是宗"，是先作限定呢？还是"陈述所要证成的就是宗"，是后作限定呢？如果是第一种情况，即使加上限定词也无意义，因为从直接阐述能证的言外之意中，已能理解到对于安立能证的对象，是尚未成立而需要证成的，而且在因明派的传统中，"所证"、"因"和"喻"等特征的定义中所说的"所证是为了证成"这一表述，已经涵盖或足以表达这一点，因此不会怀疑"能证是否就是所证"，那么限定词能新增什么限制呢？结果是没有任何排除作用。如此，若先前使用限定词，那么这种限定仅仅表述宗的定义是无意义的，因为不说也能理解。
那么，为何说会对"喻"和"因"是否成立产生疑惑呢？即使明白所证不会被视为能证，也无法避免"未成立的能证成为所证"的过失，而且能证本身也可能成为所证，因此以"应被证成"这一具有三世边际的表述，不能避免所证和能证有共同基础的情况。虽然自身返体不混淆，但共相可能共通，就像你们认为宗既是主张又是能证的一部分一样。
第二，与前者相反，若后来使用限定词，则对你们自己的主张无益，因为这只是排除不具备[宗]的情况，而不能排除宗以外的东西具有[所证]的性质。怎样说呢？正如前面所说，先用"宗"一词加上"唯"或"就是"等限定词是无意义的，因此必须通过必然的逻辑或言外之意，在后面表达这种限定，若如此，这一表述就被理解为对宗有涵盖作用的结果，也就是仅仅表示宗被所证涵盖的不具排除的作用。即使这样，宗被确定为具有所证性质，但并无理由使这一定义不适用于未成立的能证，因此前面的过失依然存在。
破似宗喻
第二，破除似宗的比喻，分为：通过考察相违的主张来破除，通过考察认为是因的观点来破除。
辨相违许即破
第一，分为询问和分别破除所许。
首先，因明派说：因与宗相违时，论辩者与所欲证之对象无关联，故成为宗的过失。例如，"声音是常的，因为一切都是无常的"，这是因与宗相违，故是宗的过失。对于这种因而导致宗有过失的情况，是仅仅因为这个因对所欲证明的对象无益，还是仅仅因为因与所证不能同时成立？这是提出的问题。


 །གཉིས་པ་ལ། ཕན་པ་མེད་པ་ཙམ་མི་འཐད། །ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཀྱང་མི་འཐད། །དང་པོ། རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་ཕན་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུ་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ན༷་ནི༷་རྟག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་འགལ་མ་ངེས་མ་གྲུབ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ད༷མ་བ༷ཅ༷འི་སྐྱོན༷་དུ༷་འགྱུར༷་དགོས་ནའང་། ཕྱོག༷ས་རང་གི་སྐྱོན༷་ནི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡ༷ན་ལག་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་ཞེ༷ས་ཀྱང༷་སྔར་བསྟན༷་ཟི༷ན་ཏོ། །གཉིས་པ། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་འདོ༷ད་པ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མེ༷ད་ན་ཡང་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པའམ། ཡང་ན་རྟགས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པས་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡི༷ན་གྱི་དམ་བཅའི་མ་ཡིན་ནོ། །
辨所许因即破
གཉིས་པ་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་དཔྱད་པ་ལ། དེ་དག་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་
20-413b
འཐད། །དེ་འདྲ་བརྗོད་པ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན། །
彼因非理
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས། །དང་པོ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱི༷ར་ཞེས༷་པ་འདི་ཡོད་དོ་ཅོག་མི༷་རྟག༷་པར་བཟུང་ནས་དེ༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གཏན༷་ཚི༷གས་དང༷་ལྡན༷་པ༷ས་ཆོས་ཅན་སྒྲ༷་ལ༷་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱོར་ངག་དེ༷་ལྟར༷་རྗོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་པ་ཞིག་ན༷། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དེ༷་ལྟར༷་བཟུང་ནས་སྒྲ་རྟག་པ་དེ༷་ནི༷་བཟློག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་སྨྲ་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་འདི་གཏན་ཚིགས་དང་སྒྲ་རྟག་པ་དམ་བཅའ་ཡིན་དགོས་ན་སྦྱོར་ངག་འདི༷་ལ༷་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་བའི་དཔེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་བསྟན༷་པ༷་ཉིད་ལ༷ས་དོ༷ན་གཞ༷ན་ཅི༷་ཞིག༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཡོ༷ད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དག་ཀྱང་འཁྲུལ་ངོར་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འཛིན་དགོས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཁོངས་སུ་སྒྲ་ཡང་འཛིན་ན་དེ་རྟག་པར་དམ་བཅའ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་དགོས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱའི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་སྒྲ་ལ༷་ནི༷་རྟག་པ་ཞེས་ཆོས་གཞ༷ན་དམིགས་བསལ་ཏེ་བརྗོ༷ད་ནས༷། ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྤྱི༷་ཡི་ཚིག་ནི༷་དེའི་རྗེས་སུའ༷ང་འཇུག༷་པར་བརྗོད་པ༷ས་ན༷་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཅེས་པ་དེ༷་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་ཁྱབ༷་བྱེད་དུ་བཟུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་སྒྲ་རྟག་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་པའི་སྤྱི༷་ཡི་ཚིག་རྗེ༷ས་སུ༷་འཇུག༷་པ་ལ༷་འབྲ༷ས་བུ༷འ༷ང་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་དེ་སྨྱོན་པའི་ངག་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ངའི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་དག་རང་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་དང་འདྲ་ན་སྒྲ་རྟག་ལ་ཡང་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་དགོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། རྟག་དང་མི་རྟག་ཅེས་དངོས་འགལ་ངེས་
20-414a
ནས་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་སྨྲ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་པས་རྟགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་རྟག་པ་སེལ་བར་གྱུར་ན་ནི་སྒྲ༷་རང་མཚན་ལ༷་གནས་པ༷་ཡི༷་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་རྟག་པ་སེ༷ལ་ཞེས༷་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་གསུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ལ་རྟག་པ་མེད་པར་རྗེས་དཔག་གིས་ངེས་པ་ན་དེས་བསལ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །
20-392a
དེ་བྱ༷ས་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ཀྱང་རུང་དོན་དེ་རྣམ༷ས་སུ༷་མིང་གི་སྒྲ་སྣ་ཚོ༷གས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་གདགས་རུ༷ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དོ༷ན་ཙ༷མ་ད༷ང་ནི༷་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བ་ཅ༷ན་གྱི་བརྡ་དེ་དོན་དེ་ལ་སྔར་བྱུང༷་བ༷འམ༷་ནི༷་ད་ལྟ་བརྡ་དེ་མ་ཐོགས་ཀྱང་སླར་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་བརྡར་གྱུར༷་པའི་སྒྲ༷་ཡི༷་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷ས་མི༷་མ༷ཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ༷་མི་རུང་བ་དག༷་ལ་གནོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
第二分为：仅无益不合理，不同时存在也不合理。
首先，如果因对所证无益这种情况是宗的过失，那么因的过失——相违、不定、不成立等一切都应成为宗的过失。但我们前面已经说明，宗自身的过失不依赖于其他能证的部分。
第二，像以"所作"为因证明"声音是常"这样的主张，若与所证不能同时存在，那么这个因就不能证成所证，或者说，这个因不能成为能证，所以是因的过失，而不是宗的过失。
辨所许因即破
第二，考察此因分为：彼等不合理为因，表述此类是过失。
彼因非理
第一，分为直接说明和说明理由两部分。首先，"因为一切都是无常的"这一表述，若是把一切存在都视为无常，并以此作为能证部分的因，以对主题"声音"成立属性的方式做出如此的论述，那么既然接受一切都是无常，就不可能说声音是常的，这是自相矛盾的。即使如此，若认为这是因而声音是常是宗，那么在这个论式中，除了仅仅表明异品比量因的一个方面外，还能见到什么其他意义呢？什么也没有。而且，即使是似因也必须在迷惑的认知中被视为有关联，若把声音也包含在"一切都是无常"之中，就不合理地将声音主张为常了。
第二，必须如刚才所说的那样，其理由是："一切"这个词所表达的特别或特殊对象"声音"，被说成是"常"这一不同的法性，之后"一切"这个普遍性词语又被使用，因此"一切都是无常"这一表述不是被视为对主题"声音"的周遍，若是周遍，那么在承认特殊对象声音是常之后，再使用"一切都是无常"这一普遍性词语有什么作用呢？就像疯子的言语一样。
那么，"我的母亲是石女"等说法难道不与此相似吗？虽然这些是自语相违，但若相似，则应该说"声

 །
说所立喻所需
གཉིས་པ་གྲགས་བསལ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཤད་པ་ལ། དཔེ་དེ་གྲགས་རུང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ལུང་གཉིས་དགོངས་དོན་བཤད། །
立喻极成
དང་པོ། གྲགས་བསལ་གྱི་དཔེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་པ་ནི་གྲགས་རུང་གིས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་སྒྲ་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཟླ་བའི་མིང་དེས་བརྗོད་མི་རུང་སྟེ། མིང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ན་གྲགས་པས་བསལ་བ་འབབ་པ་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཀ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཟེར་ནའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྐྱེས་བུའི་བློས་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་བཟུང་ཟིན་པའི་བློ་ངོར་རང་གི་མིང་གིས་བརྗོད་རུང་ཞིང་གཞན་གྱིས་མི་རུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་འབྲེལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་ན་མིང་གང་དང་སྦྲེལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དོན་རི་བོང་ཅན་
20-392b
ལྟ་བུ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་སོགས་སུ་ད་ལྟ་དངོས་སུ༷་གྲགས་པ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་། སྒྲ་ཀུན་ཀྱང་དངོ༷ས་པོ༷་ལ༷་རྗོད་བྱེད་དུ་འདོགས་རུ༷ང་བ་ཉི༷ད་དེ༷་ཡི༷་སྟོབ༷ས་ཉི༷ད་ལ༷ས་དོན་དེ༷་ལ༷་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲ༷་ཀུན༷་འབྲེ༷ལ་བ་སྟེ་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མིན་ཀྱང་འབྲེལ་དུ་མི་རུང་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་དེས༷་ན༷་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་སྒྲ་འབྲེལ་བ་ལྟར་དོན་དེ༷་ལ༷་སྒྲ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ༷་ནི༷་གྲུབ་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་སྒྲ་གྲུབ་པ་དང་སྒྲ་གཞན་མ་གྲུབ་པར་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་པའི་ཁྱད་པར་དངོས་པོའི་དོན་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱད་ན་གྲགས་ཟིན་ཀྱང་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་ལ་མ་གྲགས་པ་ཡང་གྲགས་སུ་བཅུག་ན་གྲགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གྲགས་རུང་ལ་གྲགས་པར་བྱས་ནས་དེས་གནོད་པའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་འགོད་པ་མིན་པར་གཞན༷་དུ༷་གྲགས་ཟིན་ཁོ་ནས་གནོད་པའི་དོན་ཡིན་ན། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཏེ་ཞེས་ཡིན་པར་འདོད་པ་འདིར༷་ནི༷་གནོ༷ད་པར་བྱེད་པ༷་ཡི༷་སླད་དུ་བཀོད་པའི་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཡོད་པ་འདི་ཐུན༷་མིན༷་ཉི༷ད་དུ་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཟླ་བར་མ་གྲགས་པ་བུམ་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་ལ་འཇུག་པས་ན་ཟླ་བ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀར་འཇུག་ཕྱིར་ཐུན་མོང་བའི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ཆོས་ཅན། ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་རུང་མིན་ཏེ། རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པའང་རྟགས་དེ་ཐུན་མིན་འགྱུར་ན་རྟགས་གཞན་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
说立其需二经
གཉིས་པ་ལུང་གཉིས་པོའི་དོན་བཤད་པ་ལ། གྲགས་རུང་སྒྲུབ་པའི་ལུགས་སུ་བཤད། །བཟློག་ཕྱོགས་དགག་པའི་ལུགས་སུ་བཤད། །
说立极成方便
དང་པོ་ལ། གྲགས་རུང་ལ་ནི་གནོད་བྱེད་མེད། །གྲགས་རུང་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད། །
极成无无碍
དང་པོ་
20-393a
ལ། རྟགས་ལས་གཞན་གནོད་མི་སྲིད་ལ། །དེར་གནོད་རྟགས་ནི་མི་སྲིད་པའོ། །དང་པོ། སྤྱིར་བཏང་འགྲེལ་བའི་ལུང་དང་པོ། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ། ཞེས་པ་དང་། ལུང་གཉིས་པ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་བསལ་བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
说所立喻所需
第二，解释世俗共许能立比喻的意义，分为：此喻为证明可共许而立，解释能证二经的意趣。
立喻极成
首先，提出世俗共许相违的比喻，如"兔角者非月"这类例子，其目的是为了说明可共许性的障碍。怎么说呢？语法学家认为名称与对象有本质上的关联，按照他们的观点，"兔角者"由"月亮"这一名称表示，而其他如"柱子"等不能由"月亮"这一名称表示。既然认为名称与对象本质关联，那么当问及"为何不能用'月亮'来表示'兔角者'"时，就会受到世俗共许的反驳。同样地，如果问"为何不能用'兔角者'来表示'柱子'"，这也应同理理解，这是通过义理含蕴来表明的。而且，虽然现在人们的认知已经建立起名称和对象的关系，在意识中似乎只能用自己的名称表示，不能用其他名称表示，但这并非事物的本质联系，而是分别念的联系。分别念的联系仅仅依赖于意愿，因此任何名称都可以与对象联系，没有不合适的。如果有不合适的，那就像"兔角者不能用月亮表示"一样。
因此，对于"兔角者"这样的对象，虽然现在实际上没有被称为"瓶子"等名称的共许，但一切言词都能被安立为表示事物的有力工具，依靠这种力量，各种各样的言词都能与该对象相联系，虽然不是本质联系，但没有不能联系的情况，仅仅这一点就构成联系。所以，正如"兔角者"与"月亮"名词的联系一样，任何言词与该对象的联系都是成立的，因为"兔角者"被称为"月亮"而不被称为其他名称这种亲疏差别，在事物的实际情况中是不可能的。
经过考察，即使已经共许，在实际上也没有成立；而未共许的，如果使之成为共许，就会与共许相同地成立。正是为了表明这种可共许性的障碍才如此安立，而非仅仅依靠已有的共许来反驳。否则，若意思是用已有共许来反驳"兔角者是月亮"这一主张，那么用来反驳的因就不会是唯一的，因为有许多非月的东西，如瓶子等，所以这个因既适用于是月亮也适用于不是月亮，将成为共通不定因。这种观点是不能接受的，因为经中说："对此而言是不共因故"。因此，安立"兔角者，不能用月亮名词表示，因为存在于分别念对境中"这一论式，目的也是为了说明这个因成为不共因，更何况其他因呢？
说立其需二经
第二，解释两则经文的意义，分为：解释为证明可共许的途径，解释为破除相反立场的途径。
说立极成方便
第一，分为：可共许无有能害，可共许有能成立。
极成无无碍
第一点分为：除了因外其他反驳不可能，能反驳因也不可能。
首先，一般来说，第一则注释经文："由于是不共的，故无有推理"，以及第二则经文："与言辞所生共许相违的义理所反驳的命题不是正确主张"。


 །ཞེས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ལྟར་བཤད་པ་དང་། དགག་ཕྱོགས་ལྟར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན། ལུང་དང་པོ་དེ་ནི་གྲགས་རུང་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་གྲགས་རུང་དེ༷་འགོ༷ག་པར་བྱེད་ན་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་འགོག་དགོས་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པར་མི་ཁེགས་ལ། དེ་ཡང་རྗེ༷ས་དཔ༷ག་ལ༷ས་འགོག་པར་འགྱུར༷་དགོས་ཏེ༷་རྒྱུ་མཚན་འདི་སྒྲ་དོན་ཡིན་པས་སྒྲ་དོ༷ན་ལ༷་དབ༷ང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་སུམ་འཇུག༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ། དེའི་ཡུལ་སྒྲ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པ་དང་། རྟོག་པའི་ཡུལ་སྒྲ་དོན་ནི་མངོན་སུམ་ལ་མི་སྣང་བར་རྒྱས་པར་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་ལས་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་འདི་མི་ཁེགས་སོ། །གཉིས་པ། རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲགས་རུང་འགོག་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ག༷ང་ལ༷་རྟགས་ཡོ༷ད་པ་བཀོད་ཀྱང་མཐུན་ཕྱོགས་ཙམ་ལའང་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ལ་ནི་རྟགས་གཞན་བཀོད་ན་ཐུན་མིན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་དེ་འགོག་གི་རྟག༷ས་གང་བཀོད་ཀྱང་དེ་རྣམ༷ས་ཐུན་མོ༷ང་མི༷ན་པ་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་བར་ཟད་དོ་ཅེས༷་ཤེས་པའི་དོན་དུ་དེ༷་ལྟར༷་གཏན༷་ཚི༷གས་ཡོད་པ་དཔེ༷ར་བརྗོ༷ད་པ༷་དེ་ནི་དེ་ལྟར་འབྲ༷ས་བུ་སྟེ་དགོས་པ་ད༷ང་ནི༷་ལྡན༷་པ༷ར་གྱུར་པ་འདོ༷ད་ཀྱི་གཞན་དུ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ངག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གང་ལ་སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་མི་རུང་
20-393b
སྟེ། ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གིས་བརྗོད་རུང་དུ་རང་གི་རྟོག་པས་ཡིད་ཆེས་པར་གྲུབ་པས་ན་རྟགས་འདི་འགལ་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་རུང་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་ཅིང་བརྗོད་མི་རུང་ལ་ཡོད་པ་དེའང་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་ལ། བརྗོད་མི་རུང་བར་རྟགས་དེ་འགོད་ཚེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བརྗོད་རུང་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཀྱང་རྒོལ་བའི་བསམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཐུན་མིན་དུ་འཇོག་སྟེ། དེའི་ལུགས་ལ་སྒྲ་དེས་དེ་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་འགྲུབ་དགོས་པས་ན་དཔེར་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་པ་ན་སྤྱི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་རི་བོང་ཅན་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་གོ་དགོས་པར་འགྱུར་ན། རི་བོང་ཅན་གྱི་ཆོས་ཆུ་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁར་གནས་པ་སོགས་བཀོད་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་བཞིན་རི་བོང་ཅན་ཆོས་ཅན། །ཟླ་བ་ཁོ་ནའི་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཏེ། །ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་སྤྱིར་སོང་ན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ནའི་ཡོད་པར་དོན་གྱིས་འཛིན་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་གྲགས་དབང་གིས་འཇུག་པར་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་དེ་ཐུན་མིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་ན་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་རུང་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །
极成有能立因
གཉིས་པ་ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་བཤད་པ་ལ། གང་དང་འགལ་བ་སྒྲ་བྱུང་བཤད། །དེ་འགལ་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཏུ་ངེས། །དང་པོ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཟླ་བ་སོགས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ནི༷་དོན་མཚོན་པའི་བརྡ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ༷་ཅ༷ན་ཏེ་དེའི་སླད་དུ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞིང་། བརྡ་དེ༷་ཡང༷་སྐྱེས་བུའི་འདོ༷ད་པ་ཙ༷མ་ལ་བརྟེན༷་པ༷་ཡི༷ན་པས་འདོད་རྒྱལ་བའི་
20-394a
སྒྲ་ཡིས་སམ་འདོད་པས་སྦྱར་བའི་སྒྲ་ཡི༷ས་དེ་དང་དེར་གྲགས་པ་གྲུབ༷་པ༷་ཙམ་ནི་དོན་གང་ལའང་མི༷་འགྲུབ༷་པ་མི༷ན་ཏེ། དོན་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྒྲ་སྦྱར་བས་དེ་དང་དེར་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
这两句经文的意义可以从能立方面解释和从能破方面解释两种角度来理解。
首先，依照第一种理解，第一则经文应理解为"对可共许性不可能有能害的因"之意。怎样理解呢？如果要破除可共许性，必须依靠现量或比量等量，没有量就不能破除；而且必须依靠比量来破除，原因是这涉及言词意义，对于言词意义，感官等现量是不能作用的，因为现量的对象与言词不相混，而且概念对象言词意义对现量不显现，这一点前面已详细论证。因此，除了依靠因而产生的比量外，没有其他量能破除它。
第二，如果依靠因来破除可共许性，那么无论对何种主题安立何种因，都不会有仅在同品上的周遍，更不用说安立其他因会成为不共因了。因此，为了表明"无论安立何种因来破除它，这些因都将成为不共因"这一道理，所以如此举例说明因，这样才具有作用或目的，否则将不成为有关联的语句。
而且，当对某主题安立"不能被其他名词表述，因为是存在的"这一论式时，若在概念对境中存在，就能被任何言词表述，这已由自己的分别念确信成立，因此这个因是相违因。因为存在[这一因]遍于一切能被言词表述的对象，而[按此因的立论者]认为不能被言词表述的对象也是存在的，当立此因来证明不能被表述时，此因在同品上不存在，而在异品即一切能被言词表述的对象上存在。但根据论辩者的想法，仍将此因安立为不共因。因为按照他们的观点，某个词只能表述某特定对象。
例如，当立论"兔角者非月，因为是存在的"时，仅仅以普遍的存在不能证明任何事，所以必须理解为兔角者自身的存在。更不用说若提出兔角者的特性如水晶性质或存在于空中等。同样，"兔角者，唯由月亮词所表述，因为是存在的"这一论式，若存在作为普遍理解则成相违，必须在意义上理解为唯兔角者的存在。
对于认为言词由共许力而运作的佛教徒来说，"兔角者非月，因为是存在的"这一立论将成为不共因，因为若存在就能被月亮词表述，故成为主题性，除此之外找不到其他同品。
极成有能立因
第二，解释后一经文的意义，分为：解释何为言词所生相违，因此相违故一定。
首先，"与言辞所生共许相违的义理"这句话的意思是：表述"月亮"等的言词依靠标示对象的约定，为此而运用言词；而这种约定仅仅依靠人的意愿，因此随意的言词或由意愿安立的言词所建立的这种或那种共许，不是对任何对象都不能成立的。对任何对象，随着如何希望而安立言词，就会成为如此这般的共许。


 །དེ༷་ལྟར༷་ཡིན་པའི་དོན་ལ་སྒྲ༷་ལས་བྱུང་བའི་གྲག༷ས་པ༷་ཞེས་གསུང༷ས་ཏེ། གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ཚད་མ་རང་དབང་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་སྒྲ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཅིང་། སྒྲ་དེའང་དོན་གྱི་དངོས་པོའི་མཐུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་སྦྱར་བ་ཡིན་ན་གྲགས་པ་ནི་སྒྲ་ཙམ་ལས་འབྱུང་གི་གཞན་ཅི་ཡང་མིན་ཞེས་སོ། །སྤྱིར་གྲགས་བསལ་འདི་སྐབས་བརྡ་སྤྲོད་པ་སོགས་འདི་སྙམ་དུ་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་པ་དེ་གྲགས་པའི་དབང་ཙམ་ལས་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལྟར་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཀ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱང་རུང་བས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ལ། རྟོག་གེ་བའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་ནུས་པའི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མི་སྲིད་དེ། གལ་ཏེ་སྲིད་ན་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཚད་མ་སྲིད་པར་འགྱུར་བས་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ལ་གནོད་ནུས་པའི་འགྲན་ཟླ་གཞན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་འགལ་བའི་གེགས་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱི་བརྡའི་རྣམ་པ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་དེའང་དངོས་པོ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡང་མེད་པས་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཆོས་ཅན་སྒྲ་གཅིག་ལའང་སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་གྲགས་
20-394b
པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པར་དམ་བཅས་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་བཞིན་དུ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་སླ་བར་ཟད་ལ། དེ་ལྟར་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་དེ་དམ་བཅའ་བ་པོ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དགོས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་པར་དམ་བཅའ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དམ་བཅས་ན་ཕྱོགས་ལ་གྲགས་བསལ་འབབ་ཅིང་ཡོད་པའི་རྟགས་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོར་འགོད་དགོས་ལ་དེས་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པ་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པ་དེ་དངོས་དབང་གིས་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན་མིང་གཞན་ཀ་བ་སོགས་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་དགོས་ལ། དེ་འདོད་ན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་བརྡས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཟླ་བ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འདི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའི་དཀར་ཟླུམ་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་འདི་བརྗོད་བྱའི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཀ་བའི་སྒྲས་དེ་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་མྱོང་བས་མི་འགྲུབ་ལ། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ན་གང་བཀོད་པ་དེ་ཟླ་སྒྲ་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་མིང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་མི་རུང་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་དེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པའམ་ཟླ་བར་མ་གྲགས་ཞེས་པར་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདིར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་གྲགས་པར་གྱུར་པ་དེས་གྲགས་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་སྟེ་མི་རུང་བ་ལ་དེར་གྲགས་པ་མི་སྲིད་དེ། སྒྲ་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མི་རུང་བས་སྒྲ་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་ལས་གྲགས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་དེ་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། 
20-395a
སྒྲ་དེ་དང་དེར་གྲགས་པ་ཙམ་ལ་གྲགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
因此在这种意义上说"言词所生共许"。"共许"这一词表示没有任何能独立成立事物的自立量，而仅仅来源于言词，这表明言词并非由事物本身的力量，而是由人的意愿安立，因此共许仅由言词产生，不是其他任何东西。
一般而言，在这个关于世俗共许的语境中，语法学家等人这样想：对"兔角者"称为"月亮"只是由于共许的力量，而非由事物本身力量所致。按照佛教徒的观点，用"柱子"的名词表示"兔角者"也是可以的，如果这样承认，就会与世间共许相违。两位逻辑大师的见解是：不依靠比量就能够损害所立的所谓"共许"，丝毫不可能存在。如果存在，就会有对相违不错乱的量，因此不可能有能与实事力比理所成立相抗衡的其他力量。
因此，世间所谓的"共许"对实事力比理没有丝毫的障碍作用，所谓"共许"仅仅是约定形态的言词表述。这种共许与任何事物都没有必然的关系，完全依赖于人的意愿。就像对一个相同的主题"声音"，有些人依照自己的意愿称之为"常"，有些人则称之为"无常"。
因此，"兔角者不是月亮"这一说法，如果有人立宗说"声音不是所闻"，就如同违背现量一样，很容易理解为违背共许。这样是举例说明违背共许的情况，而不是说一定存在这样主张的人，就像立宗"声音不是所闻"一样。如果有人如此立宗，其主张就受到共许反驳，而"存在"这一因需要在所有世人面前成立，这是举例说明不可能成立的情况。
而且，如果认为"兔角者"被称为"月亮"是由事物本性决定，那么就不应该能用其他名词如"柱子"等表示它。如果接受这一点，那么也不应该能用"月亮"这一约定表示它，因为"月亮"这一言词是表述的一种特殊形式，而空中的白圆形是概念对境中显现的一种特殊所述对象。用"柱子"的名词不能表述它的理由，无法通过经验确立；如果用因来证明，那么任何所立的因对"月亮"名词也同样适用。因此，对于认为"兔角者"不能被其他名词表述的观点，共许会反驳它，迫使其承认"兔角者不是月亮"或"不被称为月亮"。
怎么说呢？在这里，"兔角者"能被"月亮"表述是所有世人都承认并确信的，而这种共许使人推测其可共许性，因为对不可能的事物不会有这种共许。就像声音不可能被眼睛所取，所以没有"看见声音"这样的根深蒂固的分别念和共许一样。
因此，"兔角者"被称为"月亮"不是由事物本性决定的，而是由言词共许的力量决定的。这种共许被称为"言词所生共许"，也就是说，仅仅由于某事物被称为这个或那个的共许而被称为"共许"，这是用来排除由事物本性决定的术语。


 །དེས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པས་བརྡ་ཙམ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་ལས་གྲགས་པ་ཞེས་འཇོག་གི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། བྱུང་བ་ཞེས་པ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེར་བཞག་པའི་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་གྲགས་པ་ཙམ་གྱི་དབང་གིས་དེ་དང་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ་པ་ལས་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་ན་གྲགས་དབང་མིན་པར་འདོད་པ་དེས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་གྲགས་རུང་མིན་ན་གྲགས་པར་མི་སྲིད་པས་འདི་ལྟར་གྲགས་པ་འདིས་གནོད་ཡུལ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་རུང་མིན་པར་འདོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་མི་རུང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་རྒོལ་བ་སུ་ཡིན་དང་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡི་ངོར་འགོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་མགོ་རྨོངས་པ་མཐོང་ནས་ཞིབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ལེགས་པར་ཕྱེད་ན་གྲགས་པས་གནོད་པ་འབབ་ཡུལ་མཐའ་དག་ངོས་ཟིན་ཅིང་དེ་ཡང་རྗེས་དཔག་དང་མི་འགལ་ཚུལ་ལ་གོ་བ་རྣལ་མ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང་འགལ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་མི་ནུས་སམ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ནི་གྱི་ན་སྟེ། རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷ས་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་བ་རྣམ༷ས་ལ༷་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱེད་པའི་འགལ་ཟླ་མི་སྲིད་དེ། གཞི་གཅིག་ལ་འག༷ལ་བ༷་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཁྲུལ་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་
20-395b
སྲིད་ཅིང་གང་རུང་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མེ༷ད་པར༷་སྟོན༷་པ་ཡི༷ན་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་བསལ་བ་དེ་ནི་གྲགས་པ་ཞེས་པ་རྗེས་དཔག་མིན་པ་ཞིག་གིས་རྗེས་དཔག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་བསལ་བ་མིན་ཞིང་། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་བརྗོད་རུང་མིན་པ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་རུང་ཡིན་པ་ནི་གྲགས་ཟིན་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུའི༷་གྲག༷ས་པའི༷་དོན་ལས་རྗེས༷་སུ་དཔོག༷་པ་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པར་དམ་བཅས་པ་དེ་གྲགས་པས་བསལ་བས་ཕྱོགས་མིན་པར་གྱུར་ནས་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བ་ནི་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བར་དམ་བཅས་པ་ལྟ་བུ་གཙང་བར་གྲགས་པ་དང་འགལ་ཡང་མི་གཙང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པས་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཞེས་མི་བྱ་བ་གནད་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
说破相违品
གཉིས་པ་བཟློག་ཕྱོགས་དགག་པའི་ལུགས་སུ་བཤད་པ་ལ། གཞན་གྱི་འདོད་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་པའོ། །
他许无能立因
དང་པོ་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་དོན། །ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉིད་དོན་ནོ། །
无比量之义
དང་པོ། ལུང་གཉིས་པོའི་དོན་འཆད་ཚུལ་སྔ་མ་ལས་ཡ༷ང་ན༷་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། དེ་ལ་ལུང་དང་པོའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་དངོས་སྟོབས་དང་མ་འབྲེལ་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པའམ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག༷་རྟེན༷་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པས་ན་དེ་ཁོ་ནའི་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོ༷ད་པ༷་ལ༷་གྲགས་པས་
20-396a
སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འགྲུབ་པའི་རྗེས༷་དཔ༷ག་མེ༷ད་པ༷ར་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ༷ས་ན༷་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷་ལ༷ས་གྲ༷གས་པ༷་ནི་ཡུལ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
因此，"言词所生"一词表示仅依约定和名言而安立"共许"，除此之外别无他义。"所生"一词并非如因生果那样，而是指依靠它而安立的施设之生。这种共许不是由事物本性力量所生，而是由人的意愿所生，因此一切言词仅由共许的力量成为这个或那个的名称，不可能有任何一个是由事物本性决定的。所以，认为不是由共许力决定的观点就像承认"兔角者非月"一样，因为如果不可共许就不可能被共许，这样共许所反驳的对象就是认为"一切言词都不能表述"的主张。
对此，有人会困惑：谁是主张"兔角者不能被月亮词表述"的论辩者？"存在"作为因是在谁的立场上提出的？看到这种困惑，所以详细分析了这个问题。如果能很好地区分这些，就能识别所有被共许反驳的对象，并且正确理解它与比量不相违的方式，否则将是困难的。
第二，有些人怀疑：如果违背世间共许，比量是否也不能成立所证？这是错误的，因为对于由比量所证的事物，都是按照理论所成立的那样如实存在，不可能有相反的情况。在同一基础上，不可能有能成立两种相违事物的无错乱量，肯定有一种是错乱的，所以明确指出这种情况绝对不存在。因此，被言词所生共许相违的义理所反驳的命题，并非是由比量以外的什么东西反驳比量所证，而是指一切言词不能表述一切对象这一主张被共许比量所反驳。因为一切言词对一切对象可共许的事实，是从已共许的这种共许义中推断出来的。
而且，"兔角者非月"这一主张被共许反驳，成为非主张，不适合作为因的作用对象，这是共许比量，而不同于如主张"女性身体不净"这样的情况。虽然这与"净"的共许相违，但由于有证明"不净"的比量，所以不称为被共许反驳。应当了解这种关键之处。
说破相违品
第二，从破除相反立场的角度解释，分为：他方主张无能立，他方主张有能破。
他许无能立因
第一，分为：无比量之义，不共因之义。
无比量之义
首先，对两则经文的解释方式，与前面不同，还可以这样解释：第一则经文中"无有比量"的意思是，不与实事力相关，仅仅依世间共许或言说而如此确定的比量是不存在的。例如，在世间，由于"兔角者"被共许为"月亮"，就说它唯是那个名称，这种说法不能由共许证成，这是说没有能证成它的比量。因此，比量与共许是有着不同对境的不同认知。
;


 །དེ་ཕྱིར༷་དངོ༷ས་པོ༷་རྣ༷མས་ཡོ༷ད་པ་དང་མེ༷ད་པ༷འི་རྗེ༷ས་སུ་འཇུ༷ག་པ་ཅ༷ན་གྱི་རྗེ༷ས་དཔ༷ག་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་གང་ཞིག །དངོས་པོ་དེ༷་ཡི་དབ༷ང་གིས་མི༷་འཇུ༷ག་པ༷་གྲགས་པ་དེ༷་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོ༷ད་པ་ཙམ་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་བསྟ༷ན་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སོར་མོའི་ལྡན་པ་ཞེས་སོགས་དྲུག་སྒྲ་སྦྱར་བ་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་དང་མཆིག་བུའི་ལུས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ལ་འདིས་གནོད་མི་ནུས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་བརྟེན་ནས་གྲགས་པ་ཉིད་དབང་བཙན་དུ་བྱེད་ན་མི་ཐོད་མི་གཙང་བར་བརྗོད་པས་གཙང་བར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་དང་མཐུན་པར་གྲགས་པ་མིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་སུན་མི་ཕྱིན་ཏེ་རྗེས་དཔག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
不共之义
གཉིས་པ་ལ། རང་གིས་ཐུན་མིན་དགོངས་དོན་བཤད། །གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བཤད་པ་དགག །
己说不共之义
དང་པོ། རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་ཟླ༷ར་མི༷་འདོ༷ད་པ༷་དེ༷་ཡིས་གྲ༷གས་པ་གཞན་ག༷ང་ཞི༷ག་འདོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། འདི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བར་ནི་ཆེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ན་དེ་མི་འདོད་པ་དེས་ཟླ་བར་གྲགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཟླ་བ་མིན་པར་སྒྲུབ་པ་དེ༷་ལ༷་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ་མཐུན་པའི་དཔེ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར་ལ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པས་ཟླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་བསལ་ཟིན་པས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཟླ་བ་མིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཟླ་བ་མིན་པའི་མཐུན་དཔེ་གཞན་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། གྲགས་པ་མཐའ་དག་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་རྟགས་གང་བཀོད་པ་དེ༷་ནི༷་ཐུན༷་མོ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པ་རྟགས་
20-396b
སུ་བཀོད་པ་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་པར་འདོ༷ད་དོ། །
破他说别义
གཉིས་པ་ལ། དགག་པ་དངོས་དང་དེའི་ལན་དགག །དང་པོ། རིགས་སྒོའི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཆོས་ཅན་བྱས་ན་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་མཐུན་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པས་ཐུན་མོང་མིན་པ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་དཔེ༷་འདི༷་ཉི༷ད་ཁོ་ནའི་དབ༷ང་དུ་བྱས༷་ན༷ས་ནི༷་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་བཤ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ། གྲགས་བསལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉི༷ད་སྟོན་པའི་དཔེར་བཤད་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་ད༷་ཏྲི༷ག་ཤིང༷་མི༷ན་ཞེ༷ས་བརྗོ༷ད་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་གྲགས་པས་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཟླ་བར་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མི་འཐད་དེ། གྲགས་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ཡ༷ང་ག༷་པུར༷་དང་དངུལ༷་དང་བྲམ་ཟེ་སོ༷གས་ལ༷་ཟླ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན༷་ནི༷་མཐོ༷ང་བའི༷་ཕྱིར༷་སྐྱེས་བུས་བརྡ༷་བྱས་པ་ཙམ་ལ༷ས་འཇུག་པ༷ར་འགྱུ༷ར་པ༷་ཡི་གྲགས་པ་ལ༷་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ནའི་ཐུ༷ན་མོ༷ང་མི༷ན་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱང༷་ཅི༷་ཞིག་སྟེ་གང་ཡང་མ་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ལན་འགོག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་ལ༷་ལ༷ར་ཏེ་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་མིང་དེ༷་གྲུབ༷་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ག་པུར་སོགས་ལ་སྤོས་སྦྱོར་མཁན་སོགས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ཟླ་བའི་མིང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ནི་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཅེ་ན༷། རི་བོང་ཅན་ཁོ་ན་ལ་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་དེ༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོའི་སྟོབ༷ས་ལ༷ས་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཟླ་བར་གྲགས་པ་ཙམ་དུ་ཁྱད་མེད་བཞིན་དུ་རི་བོང་ཅན་ཁོ་ན་ལ་མིང་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིགས་པས་རྙེད་དགོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མི་འགྲུབ་བོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
因此，区别于追随事物存在与否的比量，不随事物自性而转的共许，仅仅是从人的意愿而生，这是所要表明的。即使法和有法未被证明为不同，却使用"手指的具有"等属格，就像"罗睺罗的头"和"猴子的身体"一样。因此，这种共许不能损害比量的对境，而依赖于世间自身使共许具有强制力时，就如同说"人头骨不净"而损害认为它洁净的观点一样。因此，依靠与实事力不符的共许不能令他人折服，因为没有比量。
不共之义
第二分为：自己解释不共的意趣，破斥他人的其他解释。
己说不共之义
首先，不承认"兔角者是月"的人将承认什么其他共许呢？既然兔角者被称为月亮是非常广泛的共许，而不承认这一点的人连一个月亮共许也不接受，因此无论安立什么因来证明它不是月亮，都将成为无同品喻的情况。既然承认"兔角者不是月亮"就已经排除了所有月亮的立场，那么若"存在"则必定"不是月亮"，这本身只能成为立宗，而不可能找到任何其他不是月亮的同喻，因为这违背了所有共许，所以为了表明无论安立什么因都将成为不共因，才举"存在"作为因的例子，这是我们的主张。
破他说别义
第二分为：直接破斥和破斥其回应。首先，《理门论》的某些注释者说：在世间只有一个月亮，所以若以月亮为所立法，无论安立什么因，在同喻上都无周遍，因而成为不共因。基于这种观点，佛陀才作出这样的说明。
月亮只有一个这一事例，不是仅仅基于此而说"被共许所反驳"，因为这是被解释为说明共许反驳的一般特征的例子。正如对"兔角者不是月亮"这一说法共许会反驳，同样对"甲木不是乙木"这一说法，共许也会反驳。
此外，仅就世间上兔角者被共许为月亮的说法也不合理，因为在这共许语境中，樟脑、银子和婆罗门等在世间也被称为"月亮"，因此仅由人设立约定而运作的共许中，兔角者怎么可能是唯一的不共呢？根本不成立。
第二，破斥回应：若有人说，月亮这个名称只在特定所述对象即兔角者上成立，而在其他如樟脑等上是由香料制造者等赋予的，因此月亮名称的广泛共许只限于兔角者。对此回答：如果只在兔角者上成立，那么必须是由事物本性力量成立，因为在同样只是被共许为月亮的情况下，为何唯独兔角者上成立这一名称，必须用理论找到原因，而不能由共许成立。
;


 །གལ་ཏེ་རི་བོང་ཅན་ལའང་གྲག༷ས་པས་གྲུབ༷་པ་ལས་དངོས་སྟོབ༷ས་མེད་པར་ཁ༷ས་ལེན༷་ན་རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ག་པུར་སོགས་ལ༷འང༷་
20-397a
དེ་ལྟར་གྲགས་པས་གྲུབ་པ་བཟློག་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བར་གྲགས་པ་ནི་གཅིག་པུར་ཟད་དོ་ཞེས་པ་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ག་པུར་སོགས་ལའང་དཀར་བ་དང་བསིལ་བ་དང་ཡིད་ཚིམ་པ་སོགས་ཡོད་པས་དངོ༷ས་པོ༷་དེ་ལ༷་ནི༷་ཟླ་བའི་མིང་འཇུག་པ་གྲུབ༷་པ༷་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཟླ་བ་དང་འདྲ་བས་བཏགས་མིང་ཡིན་གྱི་དངོས་མིང་མ་ཡིན་ལ་དངོས་སུ་གྲགས་པ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་པུར་ཟད་དོ་སྙམ་ན། དེ༷་ནི་རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་ལ༷འ༷ང་དཀར་བསིལ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་མིང་དུ་བཟློག༷་པ༷་མེ༷ད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་ཅན་ལ་དྲང་པོར་འཇུག་ཅིང་གཞན་ལ་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་གྲགས་པ་ཙམ་གྱི་དངོས་བཏགས་ཡོད་མོ༷ད་ཀྱི་གཉིས་ཀ་གྲགས་པར་འདྲ་བས་ན་རི་བོང་ཅན་གྱི་མིང་ཐུན་མིན་གྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་ན་གྲགས་ཙམ་གྱིས་མི་འགྱུར་བར་དངོས་དབང་གིས་ཡིན་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་མིང་ལའང་དངོ༷ས་དབང་གིས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ༷་མེ༷ད་ན༷་རི༷་བོང་ཅ༷ན་ལ༷་ཟླ་བའི་སྒྲ་བཟློག༷་ཀྱང༷་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཉེས༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ག་པུར་སོགས་ཟླ་བར་གྲགས་ཀྱང་དེ་ཟླ་བ་མིན་ཏེ་ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མེད་དོ་ཞེས་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་གྲགས་པས་མི་གནོད་པར་ཁྱོད་འདོད་བཞིན་པ་འདི་བཞིན་ནོ། །
他许有过
གཉིས་པ་ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་གཞན་འདོད་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་བཤད་པ་ལ། གྲགས་རུང་དོན་རྣམས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །དེ་སྟོན་ཕྱིར་ན་ཟླ་དཔེ་བསྟན། །གྲགས་པ་དེ་ཡིས་བསལ་ཚུལ་ལོ། །
极成众许
དང་པོ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ཞེས་པ་འདི་གང་ཞེ་ན། གྲགས་པ་དངོས་དབང་གིས་མིན་པ་དེ༷འི་ཕྱིར༷་བརྗོད་བྱ་སོ་སོ་ལ་དངོ༷ས་པོའི་དབང་གིས་ངེ༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་བརྡ༷་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཅ༷ན་སྒྲ༷་ཙམ་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷འི་ཆོ༷ས་གྲགས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་
20-397b
བརྗོད་བྱར་རུང་བ༷་ནི་དོ༷ན་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམ༷ས་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ༷། རྗོད་བྱེད་གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་བྱ་གང་ལ་བཏགས་ཀྱང་རང་གི་འདོ༷ད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ལ༷་མི་བཏུབ་པའི་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེས་ན་སྒྲ་མཐའ་དག་གིས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་འོང་བའོ། །
为其说喻
གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དེ་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་ཀུན་ལ་བཏགས་མི་རུང་བར་ག་པུར་སོགས་ལ༷་ལ༷ར་དེ༷་གྲུབ༷་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན༷་དེ༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོའི་སྟོབ༷ས་ལ༷ས་དེ་ལྟར་གྲུབ༷་པ་ཡི༷ན་དགོས་ཏེ། མཉན་བྱ་ནི་སྒྲ་དག་ལས་གཞན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དེ་འདྲའི་དངོས་སྟོབས་མེད་པས་ན་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་གྲག༷ས་པ༷ས་དེའི་མིང་དུ་གྲུབ༷་པར་ཁ༷ས་ལེ༷ན་ན༷་རི༷་བོ༷ང་ཅ༷ན་ལ༷འང་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པར་བཟློག༷་ཏུ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཆེས་གྲགས་པ་རི་བོང་ཅན་ལའང་དངོས་དབང་གིས་མིན་པར་འདོད་པས་བཏགས་ནས་གྲུབ་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལས་བཟློག་སྟེ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་པ་དེ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་པའི་དཔེ་འདི་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །
极成所遮
གསུམ་པ་ལ། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ངོ་ཡིས་བཟུང་། །ཇི་ལྟར་གནོད་པའི་ཚུལ་བཤད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
如果承认兔角者也只是由共许而成立，没有实事力，那么对于非兔角者的樟脑等物，同样由共许成立也是不可避免的，因此说"世间中月亮的共许只有一个"这种说法毫无意义。
如果说樟脑等之所以也被称为月亮，是因为它们具有洁白、清凉、令人愉悦等特性，所以这些事物上月亮名称的使用是成立的；因此，这是由于与月亮相似而得的假名，不是真正的名称，而真正的共许只限于一个月亮。那么，兔角者上也是基于洁白清凉等理由而共许的，因此不可避免地也成为假名。
若说不是这样，兔角者上是直接应用，而在其他事物上是通过比附而应用的。这种仅仅基于共许的真假之分虽然存在，但两者同样是共许，因此兔角者的名称不能成为不共的意义；若成为不共，就不是仅由共许决定，而必然是由事物本性决定，这是不可避免的。
若在真名上也没有由事物本性决定的理由，那么即使否定兔角者上的月亮名称，也不会有违背共许的过失。就像你自己承认的，虽然樟脑等被共许为月亮，但说它们不是月亮、月亮只有一个时，共许不会反驳一样。
他许有过
第二，将后一经文的意义解释为对他方主张的反驳，分为：可共许性遍于一切对象，为表明此义而举月例，共许反驳的方式。
极成众许
第一，何谓"与言词所生共许相违"？由于共许不是由事物本性决定，因此对于各个所诠义上并非由事物本性决定，而是仅仅依靠约定的、仅从言词而生的共许法，其所诠义可以是任何对象。因为任何能诠对任何所诠的施设，都是仅凭自己的意愿而运用，没有任何障碍阻止。因此，一切言词能表述一切对象这一周遍，是由事物本性力量而来的。
为其说喻
第二，如果像月亮这样的言词不能施设给一切特殊所诠，而只能成立于某些如樟脑等上，那么这必须是由事物本性力量如此成立的，就像所闻性只成立于声音而不成立于其他事物一样。然而，这种实事力并不存在，所以如果承认不是由事物本性而是由共许而成为其名称，那么对于兔角者，同样不是由事物本性而仅由共许成立，这是不可避免的。为了使人了解非常有名的兔角者也不是由事物本性而仅是由安立而成立的，相反地，举出"兔角者不是月亮"这一被共许所反驳的例子。
极成所遮
第三，分为：以相认取所遮及能遮，解说如何反驳的方式。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དང་པོ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ནོ་ཞེས་པའི་གྲགས་པས་གནོད་བྱའི་ཕྱོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མིན་ནོ་
20-398a
ཞེས་པ་སྟེ་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་གནོད་པ་མིན་ཏེ། དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞེན་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ནི་ཟླ་བའི་རྗོ༷ད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་ཡི༷ན་ལ། ད༷ང་པོའི༷་བརྗོད་བྱའི་དོན་ནི་རི་བོང་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཞེན་ཆོས་བརྗོད་བྱ་མིན་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་དོ། །དེ་ཡང་རི་བོང་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་མ་ཟད་དོན་དམ་པར་ཡང་ཟླ་བ་མིན་པར་འདོད་པ་ལ་ནི་ཅིའང་མི་གནོད་དེ། ཤེས་བྱ་ལ་སྒྲ་གང་དང་གང་འཇུག་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རིགས་པས་ཀྱང་ངེས་པར་བྱེད་ནུས་ཤིང་། གྲགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བྱེད་ནུས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཀ་བ་ལ་བུམ་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་དུ་དོན་དམ་པར་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བ་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དུ་རུང་ངོ་ཞེས་པ་འདིས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་པའི་འདོད་པ་ལ་དངོས་སུ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་ཀྱི། འདིར་ཟླ་བས་རི་བོང་ཅན་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པའི་འདོད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རུང་ངོ་ཞེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །
言何遮破极成
གཉིས་པ་ལ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་སྤྱིར་བསྟན་ཏེ། །དེ་ལས་གྲུབ་པའི་སྤྱི་དོན་བཤད། །
说言所生
དང་པོ། གྲགས་པས་ཇི་ལྟར་གནོད་ན། བརྡ་ལ་རང་དབང་ཡོད་དམ་མེད། །རང་དབང་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མིང་དུ་ཐམས་ཅད་འདོད་ན་རུང་། །རང་དབང་མེད་ན་ཟླ་སྒྲ་ཡིས། །རི་བོང་ཅན་མི་བརྗོད་ཟེར་བ། །ཟླ་སྒྲས་དེ་བརྗོད་མཐོང་བས་གནོད། །
说此得义
གཉིས་པ། བརྡ་ནི་སྐྱེས་བུས་འདོད་པ་ཙམ་ལས་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་རག་མི་ལས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གང་ལ་རྗོད་བྱེད་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་རུང་བ་ཡིན་པས་ན་ཟླ་བ་ལ་ཀ་བས་བརྗོད་པ་དང་ཀ་བ་ལ་ཟླ་བས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་བྱས་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་དེ་གོ་བ་ལ་གནོད་བྱེད་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་
20-398b
འགལ་བའི་དོན་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་པོའ༷མ་གནོད་བྱེད་ནི་ཟླ་བའི་སྒྲས་རི་བོང་ཅན་བརྗོད་པར་རུང་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཟླ་བའི་སྒྲས་རི་བོང་ཅན་བརྗོད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། བརྡའི་འབྲེལ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲ་དང་དོན་ལ་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་རུང་ངོ་ཞེས་པའི་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པའི་བསལ་བ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྗེས་དཔག་ཡོད་ཀྱང་ཐུན་མིན་ཡིན་པས་དོན་མེད་ཅིང་། གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་དཔག་ལས་གཞན་གྱིས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡང་མིན་ནོ། །
辨理诬法
གསུམ་པ་དེས་ན་རྫུན་ཐ་སྙད་ཕྱོགས་ཡིན་མིན་དཔྱད་པ་ལ། དེས་ན་སྐབས་བབ་འདི་ལྟར་བཞག །དེ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སྤང་། །
标宗之相
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་གནད་ཟིན་བྱ། །
答辨
དང་པོ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་དག་ལས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་འདོད་པས་ད་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་སྐབས་བབས་ཀྱི་དོན་འདི་ལྟར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཤེ༷ས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་དང་། སྨྲ་བ་པོ་བདག་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞེས་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་མེད་ཀྱི་ཆུ་ལ་སྲོག་ཆགས་སུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། མི་དང་ལྷ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལྷ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཙམ་གྱི་ལུས་ཅན་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཡིད་ཙམ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བས་ཡིད་ཙམ་ལ་ཡིད་ཙམ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ་འགལ་ལོ་ཞེས་པ་དང་
20-399a
སྒྲ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་འདི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་གྲགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྗེས་དཔག་མེད་ན་དེ་དག་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པ་ཁས་མི་ལེན་ནམ་ཞེ་ན།;


 །
决定能碍及所碍
དང་པོ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་གནོད་པ་དངོས་སུ་ཟད་མོད་དེ་ཉིད་བརྡ་སྤྲོད་པ་སོགས་སྒྲ་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལས་གྲགས་དབང་མི་འདོད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་གནོད་སྙམ་ན། གྲགས་དབང་མི་འདོད་པ་དེས་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིང་དུ་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་དབང་ཙམ་ལས་དངོས་དབང་གཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་མི་སྲིད་པས་ན་གྲགས་དབང་བོར་ནས་གྲགས་པ་འགྲུབ་ཚུལ་གཞན་
20-398a
ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་མཐའ་དག་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་སྒྲ་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་རུང༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ༷་འགོ༷ག་པ༷་ནི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ༷་ཡུལ་ཅན་གང་གིས་གནོད་ན་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གྲགས་པས་སོ། །གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་ནམ་རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུ༷ས་གང་འདོད་ཀྱི་བརྡ༷་བྱས་པ་ན་དེ་འགོ༷ག་པ་མེ༷ད་པའམ་དགག་མི་ནུས་པ་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི༷་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །མིང་གི་ཁྱད་པར་གྲ༷གས་པ༷་ཞེས༷་བྱའི༷་མིང་ཅན་ནོ། །ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་རྗོད་བྱེད་མཐའ་དག་གིས་བརྗོད་མི་རུང་འགོག་པར་ནུས་པའི་རྗེ༷ས་སུ༷་དཔ༷ག་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དོན་གང་ཞིག་སྒྲ་གང་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་བརྗོད་བྱར་རུང༷་བ༷་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡི་བསལ་བྱ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱིས༷་བཟློག་ཕྱོགས་ལ་གནོ༷ད་པ་བྱེ༷ད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་ན་ཟླ་བས་བརྗོད་རུང་མིན་པ་ལ་ཅིས་མི་གནོད་དེ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང་བརྗོད་མི་རུང་ན་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་མི་སྲིད་ལ། ཟླ་བས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་དེ་བཞིན་སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་རུང་བ་ཡང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། མི་རུང་ན་ཟླ་བས་ཀྱང་མི་རུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་རུང་བར་གྲུབ་པ་འདིས་གྲགས་དབང་མི་འདོད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པར་གྲུབ་པས་རྟག་པ་དངོས་སུ་བསལ་བ་ལས་མ་བྱས་པའང་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །
说如何障碍
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེས་དོན་གཞན་ཡང་གྲུབ། །དང་པོ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་
20-398b
གྲགས་དབང་ཙམ་དུ་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་བརྡ༷་ཙམ་གྱི་རྗེས༷་སུ་འཇུ༷ག་པ༷་ཡི༷་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་འདི་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན༷་གཅིག་གི་མིང་དུ་ངེ༷ས་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཅེས༷་དོན་གྱིས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན༷་སྒྲ་དེ༷་དག༷་རྣམ༷ས་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་དེར༷་འཇུག་ཏུ་མི་རུང་ཞེས་འགོ༷ག་པ༷་ལ་ནི༷་སྒྲ་བྱུང་གྲགས་པ་དེ་འག༷ལ་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བརྗོད་མི་རུང་ན་གྲགས་ཟིན་དེ་ཡང་དེར་འཇུག་པར་མི་རུང་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་དེ་ལྟར་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུབ་ནུས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
决定能碍及所碍
第一，承认"兔角者非月"确实直接受到世间共许的反驳，但是对于语法学家等主张言词由事物本性而非共许力运作的观点，如何反驳呢？不承认共许力的人实际上是否定了一切共许，因为所有名称的共许都仅依赖共许力而成立，不可能有任何一个由事物本性决定的名称。因此，放弃共许力就没有任何其他方式能建立共许，所以这违背了所有共许。任何对象都可以被任何言词表述的这一可能性被否定，正是被反驳的对象本身。对此，由什么认知手段反驳呢？是由具备四种特征的共许。
哪四种呢？一是因或原因的特征：不依赖事物本身，而是由人随意设立约定，无法阻止或无法否定而生起的性质，如前所述的"言词所生共许"。二是名称的特征：被称为"共许"的名称。三是本质的特征：能够否定"所诠义不能被一切能诠表述"的比量。四是形相的特征：与"任何对象都可以被任何言词表述"这一根深蒂固的确信分别念相关联，能遮破所遮的认知手段对立方产生损害。
如同"兔角者非月"这一宗被共许所反驳，"不能被月亮词表述"为何不受反驳呢？兔角者被月亮词表述是普遍共许的，若不能被表述，这样的共许也不可能存在。既然可以被月亮词表述，同样也由事物本性力量成立可以被其他言词表述；若不能被表述，则也不能被月亮词表述，但既然已经成立可被月亮词表述，这就反驳了不承认共许力的观点。正如成立无常直接反驳常，同时也排除了无作。
说如何障碍
第二分为：直接说明和由此成立其他意义。
首先，"言词所生共许"表明仅依共许力的这一理论，间接表明仅随约定而运作的能诠言词，不存在"这唯是某对象的名称"这样的确定，因此，否定"这些言词不能应用于任何事物"的观点，言词所生共许与之相违，因为若不能表述，则已共许的表述也不应成立，通过这种推理可以理解其相违性。


 །གཉིས་པ། སྒྲ་འདོད་པས་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དེས༷་ནི༷་དངོས་པོའི་དབང་ལས་འདི་ལྟར་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་ཁོ་ན་རྗོད་བྱེད་སྒྲ༷་དེ་ཡི༷་དོ༷ན་ཏེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ན་སྒྲ་མི་འཇུག་པས་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་སྒྲ་ཟླ་བ་ཞེས་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆ་དང་ལྡན་པ་སོགས་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱི་བུམ་པ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཅན་ནམ༷། རྗོད་བྱེད་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་བརྗོད་བྱའི་དོ༷ན་དོན་ད༷མ་པར་གྲུབ་པ༷་ཉིད་དེ། རི་བོང་ཅན་ལ་བུམ་སྒྲ་མི་འཇུག་ལ་ཟླ་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་བཤད་དུ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོའི་དབང་གིས་དེ་འཇུག་པར་ངེས་ཏེ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་འགོ༷ག་པ༷་ལ༷་གྲགས་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་བསྟ༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འདོད་རྒྱལ་རྗེས་གྲུབ་གང་ཡིན་ཀྱང་དོན་དེ་དང་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་བརྡ་གང་ཡང་རུང་བས་དེ་བརྗོད་དུ་རུང་སྟེ་ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡི་གེའི་ཚོགས་པ་ལ་དོན་འདི་དང་འདིའི་བརྡའོ་ཞེས་སྐྱེས་བུའི་བརྡ་འབྲེལ་བྱས་ཕན་ཆད་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ལྟར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ལས་མིང་ཚིག་ཀུན་བཏགས་ལ་བཤད་དུ་ཡོད་པ་རྗེས་གྲུབ་དང་། བཤད་དུ་མེད་པ་འདོད་རྒྱལ་བའི་མིང་གི་ངོ་བོས་དོན་ལ་རང་དབང་
20-399a
དུ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཏེ། དངོས་དབང་ལ་རག་མ་ལས་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
极成相违各别说
གསུམ་པ་གྲགས་བསལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ཞར་ལ་ནི། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་བསལ་རྒྱས་བཤད་དོན། །དང་པོ། གྲགས་པ་ནི་བརྗོད་འདོད་ལ་ལྟོས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེས༷་ན༷་ནུས་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ༷་གྱི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་ནི༷་བསྟ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་གྲ༷གས་པ༷་རྗེས༷་དཔ༷ག་ལ༷ས་ཕྱི༷་རོ༷ལ་དུ་གྱུར༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཡ༷ང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས༷་པ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔ༷་མ༷་རྗེས་དཔག་ལས་ཡིད་ཆེས་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཡུལ་ཀུན་ལ་གྲགས་པའི་ནུས་པ་མི་འཇུག་གི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་བརྡ་འཇུག་རུང་གི་ཡུལ་འགོག་པ་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་འབབ་པ་སྟེ། དེས་ན་རྗེས་དཔག་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་སྤྱིར་བཤད་ལ་དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དང་། གྲགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་རུང་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་འགལ་བར་དམ་བཅའ་བ་ལ་དེ་དང་དེའི་བསལ་བ་འབབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ། མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཚད་མས་བསལ་བ་མཐའ་དག་རྗེས་དཔག་ཏུ་གྲུབ༷་པ༷་ཡིན་པས་གྲགས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་གཉིས་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཀྱང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བཤ༷ད་པ༷་ལ༷་རང་ཡུལ་ཐུན་མིན་ལ་གནོད་ཚུལ་གྱིས་དགོ༷ས༷་པ༷་བསྟན་པའི་ཕྱིར༷་ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་འདི༷་གཉི༷ས་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་ལ་ནི༷་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བར་རྒྱུ་མཚན་ད༷ང་བཅ༷ས་པར༷་ར༷བ་ཏུ་བརྗོ༷ད་དེ། ཚད་མས་གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་དང་འགལ་བ་དང་། གང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ནས་བསྟན་ལ། མངོ༷ན་སུམ༷་དང་རྗེས༷་དཔ༷ག་གིས་གནོ༷ད་པ་ལ༷་ནི་
20-399b
དཔེ་བརྗོད་ཙམ་ལས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་པ་མིན༷་ཏེ། སྒྲ་མཉན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །བུམ་པ་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ཙམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第二，通过表明言词由意愿而运作，也说明了不是由事物本性决定言词运作的有理由的言词，其对象即所诠才是能诠言词的所诠，若无理由则言词不会运作。因此，对于兔角者，"月亮"这一言词运作的理由是具有圆形等特征，这可以从通过分析而成立的角度来解释，而不用于瓶子等是因为没有理由——持有这种观点的人，或者认为随意设立的能诠言词的所诠义是胜义谛中成立的，即虽然无法解释为什么"瓶"词不用于兔角者而"月"词可以，但这是由事物本性决定的，就像火的热性一样——对于破除这些主张，表明共许和比量都不能反驳。无论是随意设立还是通过分析而成立，任何能够标示该对象的约定都可以表述该对象，就像各地语言的差异一样。
因此，一旦人们对字母组合进行约定，说"这是这个对象的约定"，人们就按照这种确定而产生执着，至于名词和词句的假立，无论是通过分析能解释的还是随意设立的名称，如何能在对象上自主地关联呢？因为它们不依赖事物本性，仅仅由意愿而运作。
极成相违各别说
第三，关于将共许反驳单独分出的意义，分为：直接说明，兼论信许和共许反驳的详细意义。
首先，共许是依赖表述意愿的认知，因此为了说明能力作用对象的特殊性，虽然共许不是在比量之外，但被区分为不同的类别，就像前面将信许从比量中区分出来一样。而且，共许的能力不作用于一切实事力的对象，而是对否定仅由意愿而约定可运作的对象时，适用共许比量的反驳。因此，比量一般被说明为以事物为对象，而从中特别分出依靠经典推断极为隐蔽对象和依靠共许推断可表述性，所以对于与此相违的立宗，应了解会受到相应的反驳。
第二，由非现量的一切量所作的反驳都成立为比量，虽然共许和信许都包含在其中，但分别说明它们的目的是通过它们对各自特殊对象的反驳方式来表明。因此，对于信许和共许这两者的举例，在《集论》注释中都详细地以带有理由的方式说明，如"不能成立以量所衡量的对象"等仅与主张相违的情况，以及"由于是不共的"等带有理由的说明。而对于被现量和比量所反驳的情况，仅仅举例而未这样说明理由，如"声音不能被听闻"、"瓶子是常住的"等简单的陈述。


 །
现量相违
གསུམ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ལ། རྩ་བར་དོན་སྨོས་དགོས་པ་བཤད། །འགྲེལ་བར་མཉན་བྱ་དཔེར་སྨོས་དོན། །དང་པོ། མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཞེས་སྨོས་པས་ཆོག་གི་མངོན་སུམ་དོན་དང་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་གནོ༷ད་པ་འདི༷་ལ༷་ཡ༷ང༷་དོན་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཅན་སྒྲ༷་ལྟ་བུ༷་ནི་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ལྡོག་པ་དུ༷་མའི༷་དངོ༷ས་པོ་ཉི༷ད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲག༷ས་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པ་ག༷ང་ཞིག༷། དེ་ལྟར་སྦྲུལ་གྱི་གདེངས་ཀ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོ༷གས་སུ༷་ནི༷་སྣང༷་བ༷་ཡི༷་བློ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་ཉ༷ན་ཤེས་ལ༷་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཉི༷ས་སུ་མེ༷ད་པར་སྣང༷་བར་གྱུར༷་པ་ཡིན་པ༷་དེ༷་ཡི་དོ༷ན་དུ་དོ༷ན་ཞེས་བཤ༷ད་དེ། དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི༷་ཉི༷ད་ནི༷་སྤོང༷་ན༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་དོན་ཞེས་པའི་ངེས་གཟུང་གིས་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་རང་མཚན་གྱི་ངོ༷་བོ༷་དེ༷་ཉི༷ད་དེ༷་ལ༷་གཟུང་བའི་དོ༷ན་ཞེས་བརྗོད་པས་དེ་ཡི་རྣམ་པ་སྣང་བ་བཟུང་ལ། དགག་ཕྱོགས་ནས་ལྷག༷་མ༷་ལྡོག༷་པའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གྱི་སྤྱི་ནི༷་རྣམ་བཅད་ཙམ་གྱི་དབང་ལས་རྟོག་པས་ཐ་དད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་ཉིད་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉིད་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་དབ༷ང་པོའི་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་མི༷ན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རང་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་སྒྲ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པས་ཆོག་མོད་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲ་མཉན་བྱ་མིན་ཞེས་བཀོད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲ་མེད་ཅེས་པ་ཙམ་ནི་སྤྱིར་
20-400a
གཏན་མེད་པའམ། རྟག་ཁྱབ་ཀྱི་སྒྲ་མེད་པའམ། ཡུལ་དུས་འདི་ན་མེད་པ་སོགས་སུ་དོགས་ནས་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་སྟོན་པ་ལ་ཚིག་བརྒྱུད་དགོས་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་གཏན་དུ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་མཐར་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ཡང་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་མ་འབྲེལ་བར་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་ཞེས་མི་ཐོབ་པས་མཉན་བྱ་སྨོས་པས་ཆེས་གསལ་པོར་གོ་བ་སྐྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ན་སྤྱི་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པ་དེས༷་ན༷་སྤྱི༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་ནི༷་མངོ༷ན་སུམ༷་གྱིས་གཞལ་བྱ་མི༷ན་པ༷ར་གྲུབ༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེ་སྤོང༷་བའི་ཚིག་དམ་བཅས་ན་ཡ༷ང་གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པ་ཞིག་ན་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་འབབ་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོ༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཞེ༷ས་ཏེ། སྒྲ་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་སེལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་གསལ་པོར་རྟོགས་པའི་སླད་དུ་དཔེ་བརྗོད་དུ་མཉ༷ན་བྱ་སྨོས༷་པ༷ས་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མཉན་བྱ་ནི་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཁོ་ནར་ངེས་ཀྱི་སྤྱི་སོགས་ལ་མི་འཁྲུལ་ལོ། །འོ་ན་མཉན་བྱ་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་མཉན་བྱའི་སྤྱི་ལ་གོ་ནས་མངོན་སུམ་གྱིས་སེལ་མི་ནུས་པས་སྒྲའི་རང་མཚན་མེད་ཅེས་སྨོས་དགོས་སོ་ཟེར་ན། རང་མཚན་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་རྣམ༷་པ་ཀུན༷་ཏུ་རང་མཚན་བརྗོ༷ད་བྱའི༷་དངོ༷ས་པོ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲས་སྤྱི་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་མོད་ཀྱི་སྣང་བརྟག་བསྲེས་ནས་རང་མཚན་བརྗོད་པར་འགྲོ་བས་ན། སྒྲ་དེ་ལ་མཉན་བྱའི་ཆོས་མ་གྲུབ་ཅེས་བཀག་པས་ཉན་ཤེས་རང་གིས་མངོན་སུམ་གྲུབ་པས་གནོད་པ་འབབས་ཀྱི་རང་མཚན་མེད་ཅེས་སྨོས་ཀྱང་སྒྲ་མེད་ཅེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
现量相违
第三，关于现量所反驳的内容，分为：本论中提及"对象"的必要性解释，注释中举"所闻"为例的意义。
首先，为什么说"现量相违"已足够，而还要加上"现量对象"呢？在现量相违的情况中，提及"对象"有其必要性。例如，声音这样的有法，作为有着作性、无常性等多种分别相的事物，在世间共许为具有这种本性的事物。然而，与蛇的头饰不同，它并不呈现多样性，因为在听觉识上，无二地显现为无差别的方式，因此说明了"对象"一词的含义。若舍弃显现于感官识的处所实体自性显现，就会被现量所反驳。
这样，通过"对象"这一限定词，从正面角度说明了自相的本性，称之为被把握的对象，表明把握其显现的形相；从反面角度排除了其余具分别相特征的共相，这只是由于遮遣而被分别识假立为差别，实际上是无实体的本性，因此表明它不是感官的行境。这是为了使人了解由于共相没有自相，所以不能产生缘取它的感官识。
第二，在解释现量所反驳的语境中，为何不只说"声音不存在"，而是提出"与感官相关的声音非所闻"呢？仅仅说"声音不存在"可能引起多种疑问：是完全不存在，还是常遍的声音不存在，或者是在此时此地不存在等，因此在表明现量相违时需要更多的词语。若说"声音永远不存在"，最终也会与现量相违，但也不能简单地说被现量所反驳，除非与其作为听觉识的对象存在相关联。提及"所闻"能够产生更清晰的理解，因为共相不是感官识的对象，因此共相的诸法被确立为不是现量所衡量的，即使否定这点的语句被立为宗，若有比量反驳它，则适用比量反驳而非现量反驳，就像对"声音是常住的"的陈述，现量无法反驳一样。
因此，为了清楚理解现量相违，在举例中提及"所闻"，是为了表明所闻确定唯是听觉识的对象，不会错乱到共相等上。
那么，有人可能会说，即使提及"所闻"，也会理解为所闻的共相，现量无法反驳，因此应该说"声音的自相不存在"。对此回答：即使提及"自相"，由于自相绝非言词所表述的事物，因此言词表述共相是对一切言词都适用的。但由于将显现与概念混合，言词被认为能表述自相，所以当否认"声音上不成立所闻的特性"时，由听觉识自身现量成立而产生反驳，即使说"自相不存在"，也与"声音不存在"意义相同。


 །དེས་ན་སྒྲ་རང་མཚན་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་མིན་ཏེ་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་པའི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ༷ས་ཉན་ཤེས་དེ༷་ལ༷་བརྟེ༷ན་ནས་དེ་ཡི་
20-400b
ཐ་སྙད་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར༷་དང༷་། ཉན་ཤེས་མངོན་སུམ་དེ༷་ཡི༷་སྟོབ༷ས་ཀྱིས༷་འགལ་བའི་ཕྱོགས་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་མཉ༷ན་བྱས༷་ནི་དབ༷ང་པོ༷འི་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་དམིགས་བསལ་ཏེ་བཟུང་བས་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་གསལ་བོར་བཤ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །
说何者有法相违
གཉིས་པ་གང་ལ་བསལ་བ་བཤད་པ་ལ། །རང་རྟེན་ལ་གནོད་བསལ་བ་ཡིན། །རྟེན་མ་གྲུབ་སོགས་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །
自所依相违
དང་པོ་ལ། ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་ནི་དགོས་པ་དང་། །རྣམ་བཅད་ཀྱི་ནི་དགོས་པ་དང་། །དེ་དག་གི་ནི་འཇུག་བསྡུ་བའོ། །
肯定作用
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །དང་པོ། མདོ་ལས་བསལ་བ་བཞི་པོ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་པ་འདི་སྨོས་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ་བསལ་བས་ཤུགས་ལ་གྲུབ་བོ་ཟེར་ན། འདིའི་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒོལ༷་བ༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་བ༷སྒྲུབ༷་བྱར༷་འདོ༷ད་པ༷འི་ཆོ༷ས་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་ཡི་ཆོ༷ས་དེ༷་དང་ལྡན༷་པ་ཡི་རྟེན་ནམ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ༷་གནོ༷ད་ན་རྟེན་བསལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར༷་གྱི༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མིན་པ་ཆོ༷ས་གཞ༷ན་གྱི༷་ནི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ་གནོད་ཀྱང་བསལ་བ་མི༷ན་ཏེ། དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གཞ༷ན་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་ཀྱང༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་འདི༷་ལ༷་ཅི༷་ཞིག༷་བཀ༷ག་པའམ་བསལ་ཏེ་བསལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་རང་གི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ལ་བསལ་བ་བབས་ན་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ། དེ་བསལ་བའི་སྐབས༷་སུ་སྨོས་ཅི་ལ་དགོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་པའི་དོན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་བྱེད་པར་ཡན་གར་བ་རེ་རེ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་ཅིང་བསྒྲུབ་ཆོས་དེའི་རྟེན་ཞིག་ན་དེ་ལ་ཆོས་དེ་འགྲུབ་
20-401a
ཐབས་མེད་པ་དང་། ཆོས་དེའི་རྟེན་མིན་པ་ནི་དཔྱད་དོན་མེད་དེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་བུམ་པར་དཔྱད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པས་ཚིག་འདི་རྣམ་བཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་གི་འདོད་ཡུལ་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་དོ༷ན་འདི༷་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས༷་རྟོག༷ས་མོད་ཀྱང༷་ར༷ང་གི༷་རྟེན་ནམ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་འདིར་ཡང་སྨོས༷་པ༷ས་ནི༷་སྐབས་དེའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་པ༷ས་ཀྱང༷་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ་ཞེས༷་ནི༷་གྲུབ་པའི་དོ༷ན་དུ་ཡིན་ཏེ༷། དེ་གནོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་ནི༷་གྲུབ་པ་ལ་འགལ༷་བ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷ས་དེ༷་ལ་ངེས་པར་བརྟེན༷་དགོས་པ༷་ཡི་ཆོས་གྲུབ་པ་ནི༷་འག༷ལ་བ༷འི་ཕྱིར༷་རོ། །གཞན༷་དུ་རང་རྟེན་ཞེས་མ་སྨོས་ན་རྒོལ་བས་འདོད་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ༷་ལྷའི༷་རྣམ་པ་ཅ༷ན་གྱི་ཆོས༷་དེ་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས༷་བརྗོད་པ༷འི་ཕྱིར༷་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་ཆོས་དེ༷་ལ་གནོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པ༷ར་སེ༷མས་པ༷་དེས༷་ན༷་ར༷ང་གི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཞེས་དམ་བཅའི་སྐྱོན་སྟོན་པའི་སྐབས་སུའང་སྨོས༷་སོ། །འདི་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཁོ་ནའི་དོན་ཏེ་བསྒྲུབ་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་གནོད་པ་ལས་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ཀྱང་སྐྱོན་མིན་ནམ་སྙམ་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་རང་རྟེན་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། །
否定作用
གཉིས་པ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ལ། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དཔེ་བརྗོད་བཅས། །ཚིག་འདིས་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སེལ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །
他邪分别及喻
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་གཞན་འདོད་མི་འཐད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
因此，声音的自相并非言词的对象，而是听觉识的对象，由于听觉识以现量成立，所以必须依靠听觉识安立其名言，并且由于听觉现量的力量能够损害与之相违的立宗，所以通过感官的方式表述的"所闻"，明确把握了感官的特殊行境，从而清楚地解释了现量所反驳的内容。
说何者有法相违
第二，关于对何者的反驳，分为：对自所依的损害是反驳，所依不成等非主张过失。
自所依相违
第一分为：肯定作用的必要性，否定作用的必要性，总结这些内容。
肯定作用
第一分为：直接说明和排除争议两部分。首先，有人说在《量论》解释四种反驳时，"对自所依"这一短语不必提及，因为可从反驳中推知。对此，肯定作用的必要性在于：在一切辩论场合中，由论辩者自己所认为的所立法，若其所依或有法受到损害，则由于所依被反驳，所立就不能成立，这是一种过失。但是对于并非当前所立法的其他法的有法受损，却不构成反驳。否则，即使其他有法受到损害，对当前所立有何阻碍或反驳呢？没有反驳。为了使人了解这一点，才说"对自所依"，表明当前所立的自身所依有法若受到反驳，则主张不能成立。
第二，有人问：为什么在说明反驳时还需要提及这点？在解释主张的定义时，通过"自己所许"的含义已经确立了这一点，因为不将聚集体作为所立，而是对个体没有所知欲，而且若法的所依不存在，就没有方法成立该法，对非该法所依的则无需考察，如同在考察声音无常时不必考察瓶子一样，因此这一短语没有否定的作用。
回答：虽然通过解释主张的定义就能理解"自己所许对象是有法"的含义，但在此再次提及"自己所依"或"有法"，是为了确立：对当时法所依的有法的损害，也会对所立产生损害。之所以会损害，是因为有法所依的成立与之相违，由于必须依靠它，所以法的成立与之相违。
否则，若不提及"自所依"，论辩者可能会说"我所许的具有神性的法是所立"，因此在某些情况下，会认为仅对所立法的损害才是反驳，所以在说明主张过失时也提到了"自己的有法"。在此情境中，"自"字表示"唯"的意思，为了排除"只有对所立法的损害才是过失，而对有法的损害不是过失"的想法，才提及"自所依"。
否定作用
第二，关于否定作用的必要性，分为：他人的错误认识及举例，此语言消除这种疑虑，排除对此的诘难。
他邪分别及喻
第一，分为：直接说明和他人主张不合理。
;


 །དང་པོ། དེ་འདྲའི་རང་རྟེན་ཞེས་ཡོངས་གཅོད་དུ་ངེས་གཟུང་མི་དགོས་ཏེ། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་གྲུབ་པས་ན་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་གནོད་པ་འདི༷་ཡ༷ང་དོ༷ན་གྱིས༷་གྲུབ༷་པ་མི༷ན་ནམ༷་ཞེ་ན། བདེ༷ན་ཏེ༷་རྒོལ་བ་མཁས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱང་གཞན་མི་མཁས་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་
20-401b
ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བ་འག༷འ་ཞི༷ག་དག་འདོད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དེས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་ངོ་བོ་ནི༷་འབ༷འ་ཞི༷ག་པའམ་ཡན་གར་བ་བཀ༷ག་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་ནི༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པའི་སྐྱོན༷་ད༷ང་ལྡན༷་པ༷ར་ཁ༷ས་ལེ༷ན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ཏོ༷། །དེ་གང་ཞེ་ན། དཔེ༷ར་ན་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་སྒྲ་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་རྟག་པའི་རྫས་སུ་འདོད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས་བརྗོད་པ། ནམ་མཁ༷འ་སོ༷གས་ཆོས༷་ཅན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཞ༷ན་དག༷་གི༷ས་སྔོ༷ན་མེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་སྐྱེད༷་དུ་མེ༷ད་པ་མི༷ན་པར་ཐལ། ཅི༷ག་ཅ༷ར་དུ་སྒྲ་ལ་སོ༷གས་པའི་རྒྱུ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷། ཞེས༷་བཤ༷ད་པ༷་ལ༷་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དེ་སུན༷་འབྱི༷ན་པ༷་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་སྔོན་མེད་སྐྱེད་དུ་མེད་པའི་རྟག་པ་སུན་འབྱིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན། མཁ༷འ་སོ༷གས་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི༷་ངོ༷་བོ༷འ༷ང་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་པར་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་བཀག་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་འགྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་དེ་ཆོས་ཅན་འགོག་པའི་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས༷་བརྗོ༷ད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། སུན་འབྱིན་སྨྲ་བ་པོའི་ཞེ་འདོད་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་དངོས་གྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་འགོག་ཅིང་ཐོགས་རེག་སོགས་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་དུ་དེ༷་ལྟར༷་བསྒྲུབ་པར་འདོ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར་ན་དངོས་མེད་ལ་སྔོན་མེད་སྐྱེད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་གྲུབ་པས་ན། བསྒྲུབ་ཆོས་དེའི་རང་རྟེན་རྟགས་ཀྱིས་བསལ་བ་མེད་པས་ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་འགྲུབ་པ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་འག༷འ་ཡ༷ང་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དེ། རྟག་པས་བསྐྱེད་ན་ཅིག་ཅར་སྐྱེད་རིགས་པ་ལ་དེ་མི་བསྐྱེད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དང་ཚོགས་ནས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་ན་སྔོན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དགོས་པས་ན་རྟག་པ་ནི་རྒྱུ་མིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་རྟེན་བཀག་པ་མེད་དོ། །མེད་
20-402a
ཀྱང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་རྟག་པ་བཀག་པས་གནོད་སྙམ་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཁེགས་པས་འདིར་གནོད་སྙམ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་རྟག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ན། སྒྲ་རྟག་པ་ཆོས། ཆོས་ཅན་ནམ་མཁར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་སྐབས་དེའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་གྱི་སྔོན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་དུ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་དངོས་དེ་མ་ཡིན་པས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་རང་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཏན་ཚིགས་དེས་གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེས་རྒྱུ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་འཕངས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དངོས་གྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན་དུ་འགྲོ་བས་རང་རྟེན་བཀག་པ་མེད་ལ་རྟག་པར་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་བཀག་པ་ཉིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第一，这种"自所依"的肯定限定词实际上是不必要的，因为既然已经确立聚合义为所立，那么对有法的损害也就意味着对所立法的损害，这不是已经间接成立了吗？确实如此，对于精通的论辩者来说情况是这样，但这是为了破除其他不精通者的错误理解。
有些论辩者认为，即使不被所欲求的法所限定，仅仅否定有法的本性或个体，也具有损害当前所立的过失。哪些人呢？例如，当顺世外道等认为声音和虚空等是常住实体时，佛教徒提出：虚空等为有法，不是不能由其他辅助因缘产生先前不存在的本性，因为不能同时作为声音等的因。对此，胜论派等在驳斥这一能立理由时，就像该理由反驳先前不存在性不可生的常住一样，也否定虚空等有法的本性为无事物，从而否定了有法。若有法不成立，则所立法也不能成立，因此该能立理由有着否定有法的相违过失——他们这样认为。
第二，这种提出驳论者的意图是不合理的。佛教徒否定实有的虚空，只想证明它仅仅是无障碍性等的遮遣，因此对无事物成立"不能生先前不存在性"这一法，所以并未以能立理由否定所立法的自所依，因此对成立当前所立毫无损害。常住若能生，则应同时生，但被量证明不能生，而若与辅助因缘和合渐次而生，则必须有先前不存在的特性，因此证明常住非因，所以未否定所立的所依。
虽然没有否定，但认为破除意欲中常住的虚空会造成损害的想法，仅仅是认为否定非当前所立法之所依的其他有法会造成损害。例如，说"虚空为有法，是声音常住的所依"时，常住声音是法，虚空是所欲求的有法，二者在此情境中相关联，而不能生先前不存在特性的虚空并非那种实有常住物，所以与当前所立法不相关的仅仅是单独的有法，因为没有关联。
或者，该能立理由表明，若虚空是因，则应被辅助因缘所限定，因为不能同时生。这表明若是因则证成无常，此时实有的虚空成为有法，因而并未否定自所依，而只是否定了常住的虚空。


 །འོན་ཀྱང་རྒྱན་སོགས་ལས་འདི་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་དངོས་སུ་ཐལ་བ་མིན་ཡང་དོན་གྱིས་ཐལ་བ་འཕེན་པ་དང་འདྲ་བར་སོང་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡིན་པར་ཕ་རོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་གཞིར་བྱས་ནས་རྒྱུ་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མེད་པས་ཅིག་ཅར་མི་བྱེད་པའི་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ན་རིམ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་དང་། སྔོན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པ་རྟགས་དེས་གྲུབ་པས་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འོས་མེད་ཀྱི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་སོགས་རྟག་པ་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ན་སྐབས་ཀྱི་རང་རྟེན་ལ་གནོད་པ་མེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེས་ནམ་མཁའ་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོར་
20-402b
སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
此词遮其疑
གཉིས་པ། རང་རྟེན་ལའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས༷་ནི༷་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་གཉི༷ས་ཀ༷་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ན༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་གནོ༷ད་པ་གང༷་དེས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ༷ར་བྱ༷་བ༷འི་ཆོ༷ས་ཀྱང་འགོ༷ག་པ༷ས་ན། ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ༷་ལ་གནོ༷ད་དོ་ཅེས༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་ཆོས་དེ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ༷་ལྟ་བུ་ཉི༷ད་དུ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ༷་བ་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་གང་རུང་ལ་གནོད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་ཀྱི་ཡན་གར་བ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ནོ། །དེས་ན་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བའམ་འབའ༷་ཞི༷ག་པ་ནི་འདིའི་རྟེན་མི༷ན་པས་དེ་ལ་གནོད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འདི་ལ་གནོད་པ་མིན་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །
遮迁其义
གསུམ་པ་རྩོད་སྤང་ནི། ག༷ལ་ཏེ་མཁའ་སོགས་དངོས་མེད་དུ་རྟགས་དེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ༷་ལྟ༷་ན༷་སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་འདི༷ར་ཆོས་ཅན་འགོག་པར་ཐལ་བའི་གནོ༷ད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་ཅི༷ག་ཅ༷ར་དུ་སྒྲ༷་ལ་སོ༷གས་པའི་རྒྱུ༷་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་བདེ༷་སྡུག་ལ་སོ༷གས་པ་གཙོ་བོ་ནི་གཞ༷ན་གྱིས༷་སྐྱེད༷་ནུས༷་མི༷ན་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ་ཡང་སྔ༷་མ༷་བཞི༷ན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་བདེ་སོགས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དངོས་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང་དངོས་མེད་ནི་རིམ་བཞིན་བྱེད་པའི་རྒྱུར་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་བཀག་པའི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་རྟག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པའི་རྟག་པ་མིན་ཞེས་གྲངས་ཅན་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་གནོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་འདོད་མེད་པས་རང་རྟེན་ཆོས་ཅན་བཀག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔ་མ་དག་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
然而，《庄严论》等中如此阐述的，虽不是直接的应成推理，但类似于间接引出应成，而非能立，因为基于对方承认是因的前提，对因只有次第和同时产生果的可能，而同时不产生的能立因由量所成立，因此以推理力成立次第产生，以及该能立因成立无先前不存在特性可限定，也推导出有可限定特性，这是依据必然理由的推理。
这表明以比量破斥承认虚空等常住为因的主张时，对当下讨论的自所依不造成损害，但该能立因并非证明虚空是无常的事物。
此词遮其疑
第二，"对自所依"这一短语表明：由于有法与法二者的聚合是所立，因此对有法的损害也能否定当前所立法，从而表明对有法的损害就是对所立的损害。这是因为，作为被所立法所限定的有法，也是所应成立的，所以对任何一方的损害都会导致所立不能成立，单独的个体不是所立。
因此，与当前所立法无关联的单独有法，并非此处的所依，对它的损害也不损害此所立，这就是这种限定的意义。
遮迁其义
第三，对争论的排除：假如那个能立因确实证明虚空等为无实在，那么佛教徒对数论派立出的论式中也应有否定有法的过失。因为佛教徒对数论派说"因为不能同时作为声音等的因，所以乐、苦等主要实体并非不能被他所生"，这也像前面一样会证成为无实在，那样乐等也会像虚空一样成为无实在，而无实在不适合作为次第产生的因，从而成为否定有法的相违。
对此回答：常住的主要实体肯定是无实在的，因此它不是不被他所限定的常住，这是在破斥数论派的意图，并非间接想要证明它是无常，所以不会成为否定自所依有法的过失，如前面诸例中所解释的那样。


 །འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་ལྟར་བྱེད་
20-403a
པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཆོས་ཅན་བདེ་སོགས་དངོས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་པ་འདི༷་ལ༷་གཏན༷་ཚིག༷ས་ཅིག་ཅར་རྒྱུ་མིན་པ་འདི་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ངེ༷ས་པ་ཞིག་ན། སངས་རྒྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བཀག་པར་ཁས་བླངས་ནས་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པ་ཞིག་ན༷་འག༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཉི༷ད་དེ། དངོས་པོ་མིན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་བཀག་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་འདྲའི་འགལ་བ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་རྟགས་འདིས་ཆོས་ཅན་དངོས་མེད་དུ་འགོག་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་འདི་མི་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ངེས་པར་ཁས་མ་བླངས་ཏེ། སྨྲས་ཆོས་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟགས་ཀྱིས་ཤུགས་བསྟན་རི༷མ་བཞི༷ན་བྱེ༷ད་པ་དང༷་བསྒྲུབ་ཆོས་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་འག༷ལ་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་ཙམ་ལ་བསམས་ནས་རྗེས་འགྲོ་དང་ཕྱོགས་ཆོས་ཙམ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་སྟེ་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོག༷ས་ལས་ལྡོག༷་པ་ལ༷་ཐེ༷་ཚོམ་ཟ༷་བ༷ས་ན༷་འདི༷་ནི༷་ལྷག༷་ལྡ༷ན་གྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཏུ་འདོ༷ད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན། གཙོ་བོའམ་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན། རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱར་ཡོད་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ན་རྟགས་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཚད་མས་གྲུབ་ལ། མཐུན་ཕྱོགས་ས་བོན་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཐོང་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྟག་པ་ལའང་ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་མི་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་དེ་ཞུགས་པས་ལྡོག་ཁྱབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གཉིས་ཀར་མི་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པས་སོ་སྙམ་དུ་
20-403b
རྟོགས་ཀྱི་ཅིག་ཅར་མི་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་ངེས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རྟགས་འདིས་ཕ་རོལ་གྱིས་གཙོ་བོ་སོགས་རྒྱུར་འདོད་ཅིང་དེ་ཡང་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པ་སྒྲུབ་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པ་ནམ་ཡང་མིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་དོན་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཅན་དེ་སྐབས་འདིའི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྟེན་ཡིན་ཅིང་དེ་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྐབས་འདིར་རྒྱ་འགྲེལ་རྣམས་སུ་མདོར་བསྡུས་ལས་མ་གསུངས་ལ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ཀྱང་འདི་ནི་འཆད་ཚུལ་གཞན་དང་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་ཀྱང་འདི་བཞིན་བྱས་ན་གོ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་འོལ་སྤྱི་ཙམ་ལས་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་རྟོགས་དཀའ་བས་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་གནད་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པར་གྱིས་ཤིག །
结行
གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ། གང༷་ཕྱིར༷་རྒོལ་བ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཀྱིས་འདོ༷ད་པ༷འི་ཆོ༷ས་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ༷་ཡི་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་ལ་ནི༷་གནོ༷ད་པ་ན་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡི༷ན་ཏེ། རང་རྟེན་མིན་པའི་ཆོས་ཅན་འབ༷འ་ཞིག༷་པ༷་ཉི༷ད་ད༷མ་བསྒྲུབ་ཆོས་གཞ༷ན་གྱི་རྟེན༷་ལ༷་གནོད་མི་གནོད་དཔྱད་དགོས་པ་མི༷ན་ཞེས༷་རང་རྟེན་གྱི་ཚིག་འདིས་བསྟན༷་ཏོ༷། །དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ར༷ང་ཉི༷ད་ཅེས་པའི་སྒྲ༷་སྨོས་པ་ཡི༷ས་རྒོལ་བ་རང་གིས་མི་འདོད་པའི་ཆོས་གཞ༷ན་ལ༷་གནོ༷ད་པས༷་ཕྱོགས་ལ་གནོ༷ད་པ་མིན༷་ཞེས༷་བསྟ༷ན་པ༷་ཡིན་པ་དེ༷་བཞི༷ན་བསལ་བའི་སྐབས་སུའང་ར༷ང་གི༷་ཆོས༷་ཅན་ཞེས་སྨོས་པའི་སྒྲའི་ཟུར་གྱིས༷་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅ༷ན་གཞན༷་ལ༷་གནོད་ན་ཡ༷ང་བསལ་བ་མིན་ཞེས༷་སུ་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
或者，如果从证明无常的角度来看，则并非证明有法乐等为无实在，因为如果将此能立因"不同时作因"确定为证明无常的手段，则佛教徒的能立因既否定有法为实有，又证明所立法无常，这确实是相违的，因为非实有上不存在无常，因此否定无常所依的有法。但这种相违的能立因不可能存在，因此按照此能立因否定有法为无实在的理解，不必承认此为证明无常的确定手段。仅从表述法的角度来看，能立因间接显示的次第产生与所立法无常并不相违，仅仅考虑这一点，就算承认有同品周遍和所立处具有能立，但对反面周遍存疑，这是是非确定因的一种特殊情况，而非证明无常的三相具足的正确能立因。
例如，若立论：主要实体或虚空为有法，是被条件所限定的无常，因为不能同时生起声音等。这一能立因的所立处具有能立由量所成立，同品上如种子等也观察到不能同时产生的周遍，但在异品常住上也存在不同时产生声音等的能立因，所以对反面周遍存疑。即使不同时产生果，也未必是无常，因为可能既不次第产生也不同时产生，所以仅凭不能同时产生，不能确定是次第产生。
因此，此能立因只是通过量力破斥对方认为主要实体等是因且是常住的观点，自己绝不承认它是因。这样，即使是无实有，作为仅仅言词义的有法也是此情境中所立的所依，而且没有被否定，所以能立因无任何过失。
在此处，汉译注释中只有概要性的阐述，藏译注释中虽有各种不同解释，但这里的解释虽然与其他解释方式不一致，但如果按此方式理解，则能轻易获得理解，否则只能获得粗略的理解而难以彻底通达，因此智者们应当详细考察，找到特殊的关键点。
结行
第三，总结：因为论辩者自己所欲求的法是所立，所以对其所依有法的损害是主张的过失；"自所依"这一词表明，不必考察非自所依的单独有法或其他所立法的所依是否受损。正如主张的定义中提到"自己"一词，表明对论辩者自己不欲求的其他法的损害不损害主张；同样，在反驳的情境中，"自有法"这一词的侧面也表明，对当前所立之所依以外的其他有法的损害也不是反驳。


 །
所依未成非宗过
གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ལ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བདག་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་དམ་
20-404a
བཅས་པ་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་ཁྱད་པར་ཅན་ནམ་རྟེན་བདག་མ་གྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྨྲས་ན་གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་སྒྲ་གྲུབ་ཀྱང་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་བཀོད་པ་འཇིག་པ་མ་གྲུབ་པ་དང་བྱེ་བྲག་པས་བདག་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགའ་བྱེད་བདག་པོས་བཤད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་སུ་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན༷་ནི༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷་ཕྱོག༷ས་ཉི༷ད་འགྲུབ་པ་ལ༷་ནི༷་གནོ༷ད་པར་འགྱུར༷་པ༷་སྟེ་ཕྱོགས་དེ་འགྲུབ་མི་ནུས་པས་ཡང་དག་མིན་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུར་སྐབས་དེར་སོང་བ་ཡིན་ན༷་ཡ༷ང་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམ༷་བཅའ༷་བ༷་ཙམ༷་དང༷་འབྲེལ༷་བ༷་ཁོ་ན་ཕྱོག༷ས་རང་གི་སྐྱོན༷་ཡི༷ན་གྱི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཕྱི་མ༷་སྒྲུབ་བྱེད་ལ༷་ལྟོས༷་པའི་སྐྱོན༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི༷་སྒྲུབ་བྱེད་དེ༷་ཉི༷ད་ད༷ང་རྗེ༷ས་སུ་འབྲེལ༷་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་གོང་དུ་བཤ༷ད་ཟིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་རྟེན༷་ཆོས་ཅན་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས་ཁྱད་ཆོས་དང་གཉིས་ཀ་རྒོལ་པའི་ངོར་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཙམ་ནི་ཕྱོག༷ས་ཀྱི་སྐྱོན༷་མི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་ཡིན་པས་རྟགས་དེས་སྐབས་དེར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་དམ་བཅས་པ་དེ་མི་འགྲུབ་པས་དམ་བཅའ་ལ་གནོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དམ་བཅའ་རང་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་སྒྲ་རྟག་པར་དམ་བཅས་ནའང་བསལ་བ་ཇི་ལྟར་འབབ་སྙམ་ན། སྒྲ་རྟག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་བསལ་བ་མིན་ཀྱང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་ངེས་པ་དག་གི་ངོར་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་
20-404b
དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསལ་བའང་ཡིན་ནོ། །རིགས་པས་མ་ངེས་པའི་བར་དུ་བསལ་བ་མེད་དེ་དཔག་གཞིར་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་དཔག་གིས་གྲུབ་པ་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་བདག་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དམ་བཅས་པ་ན་བདག་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པས་དེ་ལའང་རྗེས་དཔག་གིས་བསལ་བ་འཇུག་གོ་སྙམ་ན། བདག་གི་སྒྲ་དོན་ཙམ་ནི་སུ་ལའང་གྲུབ་པས་དེ་སྨྲས་པ་ཙམ་གྱིས་བསལ་བའི་དོན་མེད་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་རྟག་པ་དང་བྱེད་པོ་དང་ཁྱབ་པ་སོགས་སུ་དམ་བཅས་པ་དེ་ཚད་མས་བསལ་ཟིན་ཅིང་དགག་པའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་ན་རྟགས་དེས་ནུས་ཡུལ་མིན་པས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་རང་གི་ངོར་བསལ་བ་མེད་པས་ན་དེ་དག་གིས་ནང་པའི་ངོར་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པའི་ཚེ་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་མིན་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་ན་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་མི་སྲིད་པས་དེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བར་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་པ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ལྟ་བུས་གྲངས་ཅན་པའི་ངོར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ན་གྲངས་ཅན་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་བསལ་མེད་དེ། ཞེན་ངོར་རྟག་པ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་བསལ་བའང་མེད་པས་དེ་ལ་བྱས་པས་གསར་དུ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གྲུབ་བསལ་གཉིས་ཀ་ཚད་མས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ཞེན་པས་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ལ་གྲུབ་བསལ་གྱི་དོན་མེད་དོ། །
说相违喻所表
གཉིས་པ་བསལ་བའི་དཔེས་མཚོན་ཚུལ་ལ། མདོ་ལས་གཞན་གསུམ་ཞར་ལ་བསྟན། །འདིར་ནི་དེ་ལས་གཅིག་བཤད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
所依未成非宗过
第二，关于有别相不成立等不是主张反驳过失的说明：当胜论派对佛教徒立"我遍一切处"的主张时，对佛教徒来说有别相或所依"我"不成立；当佛教徒对数论派说"声音无常"时，对数论派来说虽然声音成立，但作为其差别属性的"灭"不成立；当胜论派说"我是和合的因"时，对佛教徒来说有别相和差别属性两者都不成立。因此欢喜天主解释说这些也是主张过失。然而，为什么《集论》中没有如此说明呢？
这类情况并非主张过失，因为能立因不成立等一切过失都会妨碍主张的成立，即主张不能成立，因此不是正确的主张。如此的情形是：仅与单纯的主张有关而不依赖于能立的，才是主张自身的过失；而后面的支分，即依赖能立的过失，则是与能立本身相关的过失，如前所述。因此，所依有法以及"等"字所包括的差别属性和两者在论辩者面前不成立，仅此并非主张的过失。例如，立"声音无常，因为是所量"时，由于是似能立，该理由在此情境中不能成立声音无常的主张，虽然看似损害主张，但主张本身无过失。
那么，有人可能会想：若立"声音常住"，应如何被反驳？答：声音常住仅仅在佛教徒面前不成立，并不构成反驳，但在通过事物自力的理性确定者面前不成立，且如同不成立一样被事物自力所反驳。在理性尚未确定之前，不存在反驳，因为可以作为推理对象。同样的道理也适用于被比量所成立的情况。
那么，若立"我为有法，遍一切处"时，由于"我"不被量所成立，是否也应受到比量的反驳？答：仅仅"我"的词义对任何人都成立，所以仅凭说出这个词不构成反驳的对象；而当立其差别为常住、作者、遍在等时，这些已被量所反驳，若提出否定或肯定的能立因，由于这不是能立因的作用对象，所以是被反驳的。然而，在胜论派等自己看来没有反驳，因此当他们在佛教徒面前提出能立时，虽然不仅仅是主张本身的过失，但在提出能立时，三相具足是不可能的，所以只需指出这一过失即可。
同样，声音无常已被量所证实，如当阿阇梨法称对数论派以所作为因证明声音无常时，对数论派来说没有量所成立和量所反驳的问题。他们在执着中认为声音常住，但这并非量所成立，而且就像佛教徒一样没有被量所反驳，所以对他们来说，这是可以通过所作性重新证明的作用对象。因此，成立和反驳两者都是由量决定的，仅凭他者的执着而立主张，没有成立反驳的意义。
说相违喻所表
第二，关于反驳的喻例所表示的方式：《量论》中顺便说明了其他三种，而此处只解释其中一种。
;


 །
经中其余三附述
དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བར་བསལ་བ་བཞི་པོའི་དཔེར། སྒྲ་མཉན་དུ་མི་རུང་། བུམ་པ་རྟག །ཚད་
20-405a
མས་གཞལ་བྱའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མིན་ཞེས་པའི་དཔེ་བཞི་པོ་བཤད་དེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བའི་སྒོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསལ་བའི་དཔེ་བཞི་པོ་འདི༷ས་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་བའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷་ཞེས་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ཆ་ཤས་ཁྱད་གཞིའམ་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ནས་འགལ་བར་གྱུར་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་དང་། ཆོ༷ས་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ལ་གནོད་པ་དང༷་། ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ཡི་དམ་བཅའ་སྐྱོན་ཅན་གསུམ་པོ་དག༷་ནི༷་ཞར་ལ་བསྟ༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། འགྲེལ་བར་ཕྱོགས་འདིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བ་ཡང་མཚོན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྲང་མཐོ་དམན་གྱི་བྱེ་བྲག་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དག་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྫས་དག་རྫས་དང་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །
此处说其一
གཉིས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེལ་དཔེ་བརྗོད། །དེ་ཡིས་གཞན་ཡང་རྟོགས་བྱར་གདམས། །
说宗法差别喻
དང་པོ་ལ། དགོས་པ་དང་འབྲེལ་དམ་བཅའ་བརྗོད། །གསལ་བ་དངོས་ཀྱི་ཚུལ་བཤད་པའོ། །
说目的及宗
དང་པོ། གནོད་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ༷་ལ༷་སྐབས་འདིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་དོན༷་ནི༷་ཤུགས་ཀྱིས་མཚོན་ཅིང་བསྟན་པ༷་ཡི༷་དོ༷ན་དུ༷་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་དཔེ༷་ནི༷་ཕྱོག༷ས་ཙ༷མ་བརྗོ༷ད་པར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས།
说相违
གཉིས་པ་ལ། བསལ་བྱ་ཞེ་འདོད་ངོས་
20-405b
བཟུང་ཞིང་། དེ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་གནོད་ཚུལ་ལོ། །
决定所遮意
དང་པོ། ཡན་ལག་དག་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་དེ། སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མིན་ཞེས་འགོད་ནའང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གཞན་ཙམ་འགོག་པ་མིན་གྱི་དེའི་ཁྱད་པར་ལྗིད་སོགས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས་མཐོང་མི་མཐོང་སྒྲིབ་མི་སྒྲིབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་པས་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་ལ། ཡན་ལག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་དེ། སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ན་ཡན་ལག་ལས་གཞན་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྗིད་སོགས་གཞན་གསུམ་ཆོས་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་དམ་བཅས་པས་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་ལ་རྟགས་འདིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཆོས་ཅན། གཞན་དུ་མེད་དེ་ཞེས་འགོད་ཀྱང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་རྟག་དེས་བྱེ་བྲག་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ཞིང་གང་ལ་གནོད་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་པས་འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྲད་པའི་ཚེ་རིགས་མི་མཐུན་རྣམས་ཕྲད་ན་ལྡན་པ་ཙམ་སྐྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མི་རྩོམ་ལ། རིགས་མཐུན་རྣམས་ཕྲ༷ད་པའི་ཚེ་ཐོག་མར་ལྡན་པ་དོན་གཞན་སྐྱེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ལོགས་སུ་སྐྱེ། ཆུང་མཐའ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཕྲད་པ་ན་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་སྐྱེ་ལ། དེ་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མིན་ཏེ། ད་དུང་རྡུལ་ཕྲན་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་བོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
经中其余三附述
第一，在《集论》的注释中，对四种反驳举例为："声音不是所闻"、"瓶是常住"、"量不能成立所量的对象"、"有兔子的不是月亮"这四个例子，并说明这些仅仅显示了法的自性被反驳的方式。这四个反驳法自性的例子显示了作为所立支分的聚合意义是所立，而其中部分——有法或法的方面所形成的相违——分别是对有法差别的损害、对法差别的损害和对有法自性的损害这三种有过失的主张，是顺便显示的。注释中说："通过这些主张，也应了解法和有法的差别自性被反驳的情况。例如：'整体不异于部分，因为未能把握秤的高低差别的缘故'、'部分与整体不是相异的，因为会导致非现量的过失'、'实体是不存在的，因为会导致属性的实体既是实体又非实体的过失'"。
此处说其一
第二分为：举例说明排除法的差别，以此类推理解其他。
说宗法差别喻
第一分为：说明目的并宣说相关主张，解释实际明确的方式。
说目的及宗
第一，在这三种损害中，此处为了通过推理力表明并显示有法的自性和差别被反驳的意义，将仅举出对胜论派所欲求的法差别的损害的部分例子。
说相违
第二分为：确认所要反驳的意图，通过能立因对其损害的方式。
决定所遮意
第一，"没有异于部分的整体，因为不能把握秤下降的差别故"，这是对法差别的损害的例子。若立为"整体不异于部分"，也会成为否定有法差别，因为不只是否定其为别异，而是否定其差别如重量等。胜论派基于可见与不可见、遮蔽与不遮蔽等差别，认为部分和整体是实体上相异的。当说"部分为有法，不存在异于你的整体，因为不能把握秤下降的差别故"时，异于部分这一法的自性如重量等三种性质，被立为该法的差别，这一能立因损害了这种差别。或者，立"整体为有法，不是别异的"也可以。
该能立因损害了胜论派的所立，若细分所损害的内容，则是对法差别的损害。这是因为胜论派认为四大元素的微尘相遇时，若是不同类相遇，只产生联合关系，不构成整体实体；而同类相遇时，首先产生不同的联合，然后另外产生整体实体。最小的情况是两个极微相遇产生第一个整体，虽然这是整体，但不是现量的对象，仍被称为"微粒"。
;
USER: 请继续翻译


 །རྡུལ་ཕྲན་མང་དུ་ཕྲད་པའམ་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་སོགས་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་དུ་མས་བསྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་སྣང་དུ་རུང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་ལ་རགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་ཀ་དོན་དྲུག་ལས་རྫས་ཁོ་ན་སྟེ་གཞན་ལྔས་རྫས་རྩོམ་མི་
20-406a
ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ཡན་ལག་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་མུའོ། །ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་དང་རགས་པ་གཉིས་ནི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་སྟེ། རགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྲ་བ་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལྟར་རྡུལ་རིགས་མཐུན་ཕྲད་ཅིང་ལྡན༷་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དོ༷ན་གང་ཞིག་རྫ༷ས་ཀྱི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་ཏེ། རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྗིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། དེས་དྲངས་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དོན་གཞན་དང་། དེ་གཉིས་འཕྲོད་འདུའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གསུམ་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ་ཞིག་ཡན་ལག་ལས་གཞ༷ན་དུ་ཡོ༷ད་པར་དམ་བཅས་པ་ཡི༷ན་གྱི། འདིར་མངོན་སུམ་དུ་མ༷་མཐོ༷ང་ཞིང་ལྗིད་སོགས་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་མི༷ན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ལ༷། དེ་ལྟ་བུ་གཞན་དུ་ཡོད་ཅེས་ད༷མ་བཅ༷འ་བ༷་ལ༷་རང་གིས་འདོད་པ་ལ་ཕན་པའི་དགོ༷ས་པ༷་ཅི་ཡང་མེ༷ད་དེ། རྒྱུ་མཚན་བྱེ་བྲག་པ་དེ་དག་གིས་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཡན་ལག་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ལ༷་མཐོང་བ་དང་ཐོགས་པ་སོགས་ཀྱི་འབྲས༷་བུ་མེ༷ད་པ༷་མཐོ༷ང་ན༷ས་ཡན་ལག་ལས་གཞན་དུ་མཐོང་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཅ༷ན་སྒྲུབ༷་པར་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་མི༷ན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཙམ་ཡན་ལག་ལས་གཞན༷་དུ་ཡོ༷ད་པ་ནི༷་སྒྲུབ༷་པ་ཡིན་ན༷་ལྡོག་པའམ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་ཡན་ལག་རྡུལ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་རང་མཚན་སྣང་རུང་དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་འདོད་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གྲུབ༷་ཟིན་པ༷་སྒྲུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར་བས་དེས་ན་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡན་ལག་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དེ་ཡིན་ན་རྫས་ཐ་དད་
20-406b
པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །
说对其有因之碍
གཉིས་པ་ལ། གནོད་པ་སྟོན་དང་དེའི་ལན་བཀག །
说过失
དང་པོ། ག༷ལ་ཏེ༷་ཡན་ལག་ཅན་འདི༷་ཡན་ལག་ལས་ལྕི༷་ཞིང་འོ༷ག་ཏུ་འགྲོར༷་ཏེ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར༷་ན། ཡན་ལག་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རྫས་མ་བརྩམས་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་འཇིམ་རིལ་རྣམས་སོ་སོར་གནས་པ་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བཞག་སྟེ་སྲང་ལ་གཞལ་བ་ལས་ཕྱིས་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གྲུབ་པའི་ཚེའམ་འཇིམ་གོང་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་གཞལ་བ་ན་སྔར་གཞལ་བའི་ཚད་ལས་སྲང༷་ནི༷་དམ༷འ་བ༷་ད༷ག༷་ཏུ༷་འགྱུར༷་རིགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག །དེ་ལྗིད་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དེས་ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་གཞན་དུ་འདོད་པའི་དམ་བཅའ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་བསལ་བ་དེས༷་ན༷་ལྕི་བའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་དང་འགྲོ་བའི་བྱ༷་བ་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དེ་འཕྲོད་པ་འདུ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་རྒྱུ་ཡང་མི༷ན་ཏེ་འདུ་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་འབྲ༷ས་བུ༷་ལྕིད་སོགས་ཆོས་གསུམ་དང་དེ་ལྡན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་དག་མ༷ངོན་སུམ་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ༷འམ་བལྟར་རུང་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ༷་ཚད་མས་མཐོ༷ང་བ་མི༷ན་པ་དེས༷་ན༷་ཡན་ལག་ཅན་དེ་དང་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བ་ཡི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ལྕིད་སོགས་གཞ༷ན་གསུམ་པོ་དེ་ལ༷་སྲང་དམའ་བར་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་གནོ༷ད་བྱེ༷ད་ཡི༷ན་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འགོད་ཚུལ་གཞན་ཙམ་ལས་སྨོས་པ་མེད་ཀྱང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ཅན་དུ་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
多微尘相遇，或第一整体等多种整体所产生的可见整体，是现量的对象，这称为"粗大体"。因此，部分和整体两者都属于六种实在中的实体，其他五种不能构成实体。这样，极微只是部分，是一种情况。第一整体和粗大体二者既是部分又是整体，这是另一种情况，因为相对于粗大体，细小者成为部分。他们这样认为。
如此，由同类微尘相遇并联合而生的整体，具有实体特征。实体的特征被认为是：重量的属性、由此引起的向下运动的不同行为，以及这两者成为接触和分离的因，共三种。他们主张基于现量所见的、具有这种实体特征的整体，是异于部分的存在，而非主张对于这里未被现量所见、不具备重量等三种差别特征的整体，认为它异于部分存在，这样的主张对他们自己所许没有任何益处。原因是这些胜论师们见到未被看见的微细部分上没有可见性、障碍性等结果，从而欲证明异于部分的具有可见性等结果的整体。如果仅证明不具备所说特征的整体异于部分而存在，则仅成为反面或假立的名言，那样，对于多微尘聚集的自相可见实体，称之为整体的观点在佛教徒中已经成立，这样就成为证成已经成立的事物。因此，胜论派意欲所立的异于部分的整体，若是存在，就应该是实体上相异的。
说对其有因之碍
第二分为：显示过失和破除其回应。
说过失
第一，如果这整体比部分更重且向下运动，具有向下运动的行为，那么在部分如瓶子等实体未构成前的泥团分别存放在一个容器中称重，之后形成如瓶子的东西时，或将泥团混合为一体后称重时，应比先前的重量更轻，因为那时比先前多出一个分离的整体实体，而且认为它具有重量等属性。因此，由于不见秤下降的差别，现量所见排除了主张部分和整体是不同实体的主张。
由于这种现量的反驳，没有重的属性和运动的行为，所以整体实体也不是具有接触和聚合的因，因为没有可聚合的东西。因此，结果即重量等三种性质及具有这些的整体实体的自性，不被现量量所见或可见，因为不被量所见，所以对于与整体必然相关的重量等三种差别，没有观察到秤下降，这是反驳的理由，因此称为"对法差别的损害"。虽然除了表述方式稍有不同外没有其他差异，但就是这样损害了他们意欲的具有三种性质的主张。


 །
遮其所答
གཉིས་པ་ལ། ལན་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན། །
作答
དང་པོ། རྡུལ་ཕྲ༷་མོ༷་མཐར་ཐུག་པ་གཉིས་ཕྲད་པ་ན༷ས་བརྩམ༷ས་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫ༷ས་ཡོད་ཀྱང་དེ་འདྲའི་
20-407a
རྫས༷་ཀྱི་འཕྲེང༷་བ་དག༷་ཇེ་མང་དུ་འཕེལ་བ་དེ་སྲང་ལག་གཅ༷ལ་བ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན༷་རྫས་ཕྲེང་དུ་མའི་ནང་ན་གནས་པའི་རྫས༷་གཞ༷ན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕི་བ་ཉི༷ད་ཡོད་ཀྱང་ལྷག་པོར་འདི་ཞེས་མི༷་རྟོག༷ས་ཏེ། དཔེར་ན་རས་བལ་གྱི་ཁུར་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ར༷ས་བ༷ལ་གྱི༷་འདབ༷་མ་ཆུང་ངུ་བཞ༷ག་པ་ན་སྲང་དམའ་བར་མི་བྱེད་པ་བཞི༷ན་ཞེ༷ས་གཞ༷ན་བྱེ་བྲག་པ་དག༷་གིས་ལན་དུ་ཟེར༷་རོ། །
说其过
གཉིས་པ་ལ། མཐོང་བའི་དངོས་པོས་མ་ངེས་བསྟན། །དེ་ཡིས་གཞན་གྱི་ཞེ་འདོད་འཇིག །
说所见色法不定
དང་པོ། ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྕིད་ཡོད་ཀྱང་སྲང་གིས་རྟོགས་མི་ནུས་པར་འདོད་པ་དེ༷་ཡི༷་ལུགས་ལ་འཇིམ་གོང་ཚད་མཉམ་པ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་ཅི༷ག་ཅར༷་ལྡན༷་པ༷་སྟེ་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང༷་། གཅིག་ནི་རིལ་བུ་བཅུ་ལྟ་བུར་སོ༷་སོ༷ར་ལྡ༷ན་པ༷འི་རྡུལ༷་གྱི་ཚོ༷གས་པ་དག༷་དེ་གཉིས་སོ༷་སོ༷ར་སྲང་མདའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་བཞག་ནས་ལྷན༷་ཅི༷ག་གཅལ༷་བ༷་ན༷་གཅིག་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད་ལྷག་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ལྕིད༷་ཆེ་ཆུང་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པར་འགྱུར༷་རིགས་སོ། །དེས་ན་གསེར་མ༷་ཤ༷་རེ་རེའི་ཚད་དུམ་བུར་གནས་པ་ལྔ་དང་། དེ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའི་གོང་བུ་དང་། འོལ་མོ་སེ་ལ༷་སོ༷གས་པ་རི༷མ་པ༷་ཡི༷ས་བསྒྲེས་ཏེ་ཆ་དུ་མ་ཅན་ཆ་གཅིག་གི་ལྕིད་དང་མཉམ་པ་དེ་གཉིས་སྲང་གྲ༷ངས་མཚུ༷ངས་པ༷་ནི༷་མི༷་རུང་ངོ༷་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱིར་གོང་བུའི་ལྕིད་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཡིན་དགོས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཕྲ་རྡུལ་ལ་དེ་རྟོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་དུ་མའི་རྫས་ཕྲེང་གཞལ་བ་ཡི༷ན་ན་གསར་དུ་རིགས་མཐུན་པའི་རྡུལ་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་བྱུང་བ་ན་དེ་ལ་ལྕིད་ལྷག་པོ་མེད་ན་ཡན་ལག་བཞིན་དུ་དེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་པས་ན་དེ་ལ་ལྕིད་ལྷག་པོ་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ཡང་གསེར་མ་ཤ་གཉིས་བསྲེས་པ་ན་སྔ་མ་གཉིས་
20-407b
ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་དུ་བསྲེ་རྒྱུ་དེའི་ཡན་ལག་ཅན་དང་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད་ཀྱིས་ལྷག་པས་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་འཕར་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་གཅིག་བསྣན་པ་ན་སྔ་མ་ལྔའི་སྟེང་དུ༷་གཉིས་འཕར་ནས་བདུན༷་གྱིས་ལྷག་པ་སོགས་ཇི་སྲིད་འཕེལ་ལོ། །གལ་ཏེ་བསྲེས་པའི་ཚེ་ཡན་ལག་ཅན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཞིག་པར་འགྱུར་ན་ནི་རྫས་ཕྲེང་གཞལ་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་ལ། ཐ་མའི་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་པོ་དེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་འཇིམ་རིལ་བཅུ་བསྲེས་པ་དང་མ་བསྲེས་པའི་ཚན་གཉིས་ལས་མ་བསྲེས་པ་ལྕིད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་དགུས་ལྷག་པས་སོ། །དེས་ན་ཆ་གཅིག་དུ་མར་ཇི་ཙམ་ཕྱེ་ནས་རིམ་བསྲེས་བཞིན་ལྗིད་ཆེ་བའམ། སོ་སོར་དུམ་བུར་ཇི་ཙམ་བྱས་རིམ་བཞིན་ལྗིད་ཆུང་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་སྲིད་པས་ཡན་ལག་ཅན་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་དུ་རྫས་སུ་མེད་པ་གསལ་པོར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
遮其所答
第二分为：回答及对其回答的驳斥。
作答
第一，从两个极微相遇开始，虽有整体实体，但由于这种实体的串联逐渐增多，通过称重本身，无法清楚辨识位于多实体串联中的其他整体实体的重量。例如，在一个大棉花包中放入一小片棉花时，秤不会下降，其他胜论派如此回答。
说其过
第二分为：说明以可见事物显示不确定性，以此破斥他人意图。
说所见色法不定
第一，对于认为整体虽有重量但秤无法感知的观点，根据他们的理论，两块相等大小的泥团，一个是同时联合的即成为一团，一个是如十个小球般分别联合的微尘聚集，若将这两者分别放在秤杆两端一起称量，因一方有额外的整体重量，所以重量应该不同。因此，每个马沙重量的金块五片，与将这五片混合成一团，或通过奥摩色等方式逐渐混合，使多个部分的重量等同于单一部分，这两者秤量结果相等是不可能的。为什么？因为通常认为团块的重量全部属于整体，而不认为微细部分可以感知到它，而且如果称量的是多个第一整体的实体串，那么当新的同类微尘相遇产生整体时，如果没有额外重量，就像部分一样不可见，所以必须有额外重量。而且，当混合两个马沙金时，在原有两者的整体重量基础上，加上被混合者的整体和新生成的整体重量，使整体数增加两个；再加一个时，在原有五个基础上增加两个，共超过七个，如此依次增加。
如果混合时前面的整体消失，则实体串称量不能成立；如果只变成最后的一个整体，那么将十个泥团混合与不混合的两组相比，不混合的应更重，因为多出九个整体。因此，一个部分分成越多部分然后依次混合，应该越重；或者分成越多单独部分，应该越轻，但这是不可能的，所以整体仅仅是假立，而非别异于部分的实体，这是明显可见的。
;


 །
破他所欲
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཕྱིར་དེ་མེད་རྟགས། །དང་པོ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་ན་ཡན་ལག་ལ་མེད་ཅིང་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པའི་ལྕིད་སོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་བཞིན་དེ་མཐོང་བས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་འདི་ལྟར་བརྟགས་པ་ན་ཡུང༷ས་ཀ༷ར་གྱི་ཚད་ཙམ་ནས༷་བརྩ༷མས་ཏེ༷་རྡུལ་གྱི་ཚོ༷གས་ཆེ༷ན་པོ་གོང༷་ན༷ས་གོ༷ང་དུ༷་ནི༷་འཕེ༷ལ་བ་དང་ལྡན༷་པ་ན་དེ་དག་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས༷་བུའི༷་ཕྲེང༷་བ༷་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཡི༷་ལྕི༷་བ༷་ནི་འདི་ཞེས་སྲང་གིས་ནམ་ཡང་རྟོག༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནས་ཡུང༷ས་ཀར༷་དུ་ལོངས་པའི་བ༷ར་གྱི༷་ལྕིད༷་ད༷ག་ཀྱང༷་བཤད་མ་ཐག་པ་ལས་ཆེས་ཆུང་ངུ༷་ཡིན་པས་ཤི༷ན་ཏུ༷་རྟོག༷ས་དཀ༷འ་བ༷ས་ན། ཕྲ་བ་དང་རགས་པར་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གང་ཞིག་ཡན་
20-408a
ལག་གི་ཚོགས་པ་ཕྲད་པ་ཡི་འབྲས༷་བུའི༷་ངོ་བོར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྕིད༷་ནི༷་ནམ་ཡང་མི༷་རྟོག༷ས་པའི་ཕྱིར༷་སྲང་གིས་རྟོགས་བྱ་འདི་ནི་ཡན་ལག་ཅན་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ཡན་ལག་གི་མཐར་ཐུག་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉི༷ད་གཞལ༷་བྱར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་མང་ཉུང་གི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནས་སྲང་མཐོ་དམན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནས་ཡུངས་ཀར་ཙམ་གྱི་བར་སྲང་གིས་མི་རྟོགས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་འདུས་ན་རྟོགས་རུང་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དེ། རས་བལ་གྱི་འདབ་མ་ཕྲ་མོ་བཞག་པས་སྲང་དམའ་མ་ནུས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཁུར་དུ་ལོངས་པ་སོགས་བསྣན་ན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། འདི་ལྟར་རས་བལ་གྱི་ལྕིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཁོ་རང་གི་གཟུགས་རྟོགས་པས་དེ་རས་བལ་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་བསྣན་པ་ཡོད་ཅེས་འདོད་ཀྱང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དོ༷ན་དེ༷་ནི་ཁོ་རང་ཡན་ལག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་ནམ༷་ཡང་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་དེ། ཡན་ལག་གི་ཆ་མཐོང་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་སོ། །དེ་རང་ཉིད་མ་དམིགས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཅན་དམིགས་པ་མེད་དེ། ར༷ས་བལ་གྱི་འད༷བ་མ་ཆུང་ངུ་བསྣན་པ་བཞི༷ན་དུ་ཡན་ལག་ཅན་དེ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ༷་ལྕི་བའང༷་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པས་ན་དེ་ཚད་མས་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པར་དམ་བཅའ་བ་བཞིན་ནོ། །
另解所证
གཉིས་པ་དཔེ་དེས་གཞན་ཡང་རྟོགས་བྱར་གདམས་པ་ལ། ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་འགོག་ཚུལ་དང་། །དེ་བཞིན་དཔེ་བརྗོད་གཞན་ཡང་མཚོན། །དང་པོ། སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་དཔེ་འདིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལྕིད༷་ཉི༷ད་ཚད་མས་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་པ་བཞི༷ན་དུ༷་ཡན་ལག་ཅན་དེ༷འི་གཟུགས་སོགས་ཡོ༷ན་ཏན༷་གཞན་ཐམས་ཅ༷ད་ལྷག་ཚུལ་ཀྱང་རྟོག༷ས་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གསེར་མ༷་ཤ༷་ཀའི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ལ༷་སོ༷གས་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་
20-408b
ལྕིད་ཁོ་ན་ལས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྕིད་ལྷག༷་པོ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པས་ན་དེ་འཇལ་བྱེད་སྲང་དམ༷འ་བ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ནི༷་ཉེར༷་མཚོ༷ན་ཏེ༷་གཞན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཡིན་པས་གཟུ༷གས་དང་དྲི་སོ༷གས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྷག༷་པོ་ཡོད་པ་དང༷་། ལྷག༷་པ་ཇི༷་བཞི༷ན་དུ་ར༷ང་གི༷་དབ༷ང་པོ༷ས་མཐོང་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཡན་ལག་ལས་རྫས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཀུན་ཀྱང༷་དེ་ལྟར་བཀག་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ། ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་སྔ་ཕྱི་དང་ར༷ང་གི༷་ཚི༷ག་དང་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དང་གྲགས་པ་གང་ཉིད་ཀྱིས༷་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ལ་གནོ༷ད་པ་དག༷་ནི༷་སྲི༷ད་པ༷ས་ན༷་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པའི་དཔེར་ཇི༷་སྐད་བཤ༷ད་པའི༷་ཕྱོག༷ས་འདི་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གི་དཔེ༷ར་བརྗོ༷ད་པ་གཞ༷ན་ཡ༷ང་རྟོག༷ས་པ༷ར་བྱའོ། །དེ་ལ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཁས་བླངས་སམ་ཚད་མས་གནོད་པ་ན་དེའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
破他所欲
第二分为：直接破斥和由此推断无整体的理由。第一，如此考察时，认为在部分上没有而在整体上存在的差别特性如重量等，虽然丝毫不见，却声称通过观察而成立，这是极其愚昧的。因为如此考察时，从芥子大小起直至微尘的巨大聚集逐渐增长并联合时，尽管由它们相遇而生的多种新生整体实体串存在，但其重量从未被秤所感知，那么从极微到芥子大小之间的重量，因比刚才所说的更微小，更加难以感知。因此，由于无论细微或粗大的整体实体，皆被认为是部分聚集相遇的果体，其重量绝不可感知，所以秤所感知的只是整体之因——极微部分的可称量性，仅因它们多少的差别而使秤高低不同。
所以，虽然从极微到芥子大小的重量不能被秤感知，但多极微聚集后变得可感，这是事物本性，就像放一片细棉花片不能使秤下降，但逐渐增加至一包时就可以一样。
第二，虽然未感知棉花重量但感知其形状，故认为它被添加到其他棉花上，然而整体实体自身从未被看见存在于部分之上，除了观察到部分的各个方面外没有其他感知。即使没有直接观察到它自身，也没有观察到与之相关的东西，因为就像添加小棉花片一样，整体的果——重量也不被感知，因此在未被量所见的情况下承认它，就像承认石女之子存在一样。
另解所证
第二，以此例指导理解其他内容分为：破除其他属性的方式，以及同样表示其他例子。第一，由未见秤下降差别的现量所破斥的这个例子，正如整体重量不被量所感知一样，整体的形状等所有其他属性的额外方式也不被感知。就像具马沙大小等部分的重量之外，整体没有额外的重量，所以没有测量它的秤的下降，这只是一种比喻，仅为了象征其他情况，所以形状和气味等所有属性在整体上都没有超过部分的额外量，而且由于这种额外量也没有被自己的感官所见，因此应了解如此也否定了与部分实体不同的整体的一切差别。
第二，由于前后所承认的主张以及自己的言词等（"等"字包括现量、比量和共称）可能损害主张的内容，所以通过这种破斥胜论派所欲求的法差别的例子，也应了解其他似主张的例子。当所立的内容被承认或被量所损害时，就会通过损害其法和有法的自性和差别的方式而被否定。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །
论遍篇
སྤྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཚུལ་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་མཚན་གཞི་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་མཚན་གཞི་གཉིས་བཤད་ཟིན་ཅིང་། ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཉིད་ལ་ནམ་མཁའ་དངོས་པོའོ་ཞེས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་ནི་རྩ་བར་མཉན་བྱ་མིན་པར་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བཞི་ཕྱོགས་ཙམ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །
述二证法
འདིར་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དུ་གྲགས་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་ལུགས་ལ་གྲུབ་པས་གནོད་པ་དང་། ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་ནི་ལུང་གཞན་ཡིད་ཆེས་པ་བཀོད་པའམ། ཁས་བླངས་པ་སྔ་ཕྱི་འགལ་བའམ། ཕྱོགས་ཁོ་ནའི་སྐྱོན་རྩོད་པ་དག་ཡིན་ལ། རང་གི་ཚིག་གིས་གནོད་པ་ནི་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པ་ལ་མ་བྱས་ཞེས་པའམ་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བའམ། སྒྲ་
20-409a
དོན་དང་འགལ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །
结论
དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཚུལ་དང་པོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ཚུལ་གཉིས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་ངེས་པ་དང་། ཚུལ་གསུམ་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པའི་ངེས་པ་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཞར་ལ་ཚུལ་དང་པོ་ཤེས་པའི་དགོས་པའང་ཡོད་དོ། །ཚུལ་གཉིས་ཀ་འཇུག་ལྡོག་གི་ངེས་པ་རྣམས་ནི་ཚད་མ་ལས་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་འདྲའི་ཚད་མ་ནི་གཞི་གྲུབ་བསལ་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་འཇུག་ལྡོག་གི་ངེས་པ་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་པས་ན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང་གནོད་པ་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ངེས་པ་གཉིས་ཀ་སྟེར་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལྡན་དུ་གཞི་གྲུབ་ཅིང་གནོད་བྱེད་མེད་ན་ཕྱོགས་ཡང་དག་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་རྟགས་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཅིང་། དེ་ལས་ཀྱང་དགག་བྱ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཞུགས་ན་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་ནམ་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་བཏུས་ལས་དམ་བཅའི་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དབྱེ་ན་ཞེས་པ་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་གི་རབ་དབྱེའོ། །དེ་ལ་མ་བསལ་བའི་ཕྱོགས་ནི་ཕྱོགས་ཡང་དག་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ལས་ཀྱང་གནོད་བྱེད་དམ་བསལ་བ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསལ་བ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པས་རྒྱས་པར་ཁ་འཕངས་སོ། །
འགལ་ཟླར་བརྟགས་པ
ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ཕྱོགས་ཚིག་གི་རྣམ་བཤད་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སོ།། །།
20-409b
ད་ནི་རྗེས་འགྲོ་ཡོད་མེད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཕྱོགས་གཞན་དང་། མཐུན་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱོགས་དང་། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་དོན་གསུམ་དུ་གོ་བ་ལས། གཞུང་འདིར་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་སྨྲས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་དང་མཐུན་པ་ནི་ཡང་དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེའི་ཡན་ལག་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་རྟགས་ཁྱབ་པར་ངེས་པ་སྟེར་བ་དེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་བཏགས་ནས་བཤད་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཚོགས་པ་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །དཔེ་ནི་བྱས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་མི་རྟག་པའི་ཚོགས་དོན་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྟག་པའི་ཚོགས་དོན་ནོ།;


 །དེ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་ནི། རྫས་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་མིན་ཏེ། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དག་རྫས་དང་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་གཙོ་བོར་ཁས་བླངས་པས་འགོག་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་པས་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པ་མཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚུལ་དུ་བརྟེན་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྫས་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། གང་གིས་ན་དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་ན་རྫས་ཡོན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་རྫས་ཀྱང་རྫས་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡོན་ཏན་སོགས་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡོན་ཏན་སོགས་ཏེ་དེ་ཡང་རྫས་ལ་མི་བརྟེན་པས་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་སོགས་རང་གི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞག་པ་འཁྲུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། 
20-409a
དུང་ལས་དཀར་པོ་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་ན་དུང་དཀར་པོ་མིན་པ་དང་། དཀར་པོ་དེ་དུང་གི་མིན་པར་ཐལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ཡང་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་པས་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་ཞེ་འདོད་མི་འགྲུབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྫས་ཡོན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ཅེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་དེས་གནོད་དོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པའོ། །ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྲང་དམའ་བའི་སྐབས་དང་འདྲ་ཞིང་། ཡན་ལག་ཅན་ནམ་ཡན་ལག་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ན་ཆོས་ཅན་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གཞན་དུ་མཐོང་བ་དེ་འགོག་པས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འགོག་པར་འགྲོའོ། །ངག་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་མིན་ཞེས་པ་ཆོས་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་དཔེ་སྟེ། ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བདག་སྨྲ་བ་པོའི་ངག་ཀྱང་འདུས་པས་བདག་གི་ངག་དེས་དོན་སྟོན་པ་ཞེ་འདོད་ཡིན་པས་དེའི་ཁྱད་པར་དང་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་བྱ་སྟོན་པ་ལ་གནོད་པའམ་སྤྱིར་ངག་དང་བདེན་པའི་ངོ་བོ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །
破他立定义
གཉིས་པ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མཚན་དགག་པ་ལ། གཞན་འདོད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དགག །ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བའི་དཔེ་བརྗོད་དགག །
破他许品定义
དང་པོ་ལ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །ཉེས་སྤོང་ངེས་བཟུང་འདོད་ལན་དགག །
辨能诠词即破
དང་པོ་ལ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་དམ་བཅར་ཐལ། །དེ་ཡི་ལན་གྱི་ཁྱད་པར་འགོག །
喻因不成之宗
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པ་བསྟན། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་སུ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མཚན་དགག་པའི་སྐབས་སུ། རིགས་
20-409b
པ་ཅན་པ་རྣམས་ན་རེ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་པ་ཞེས་འདི་ལ། །གྲུབ་པ་མེད་པར་དོན་གྱིས་བྱས། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟགས་དང་དཔེ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་པ་ཅན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། སྔར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཚིག་དེའི་དོན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར། དེས་གྲུབ་ཟིན་མིན་པར་སྟོན་པས་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཏུ་རྟོགས་མོད། འོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
对有法自性的损害是："实体为有法，不是存在，因为会导致实体和属性既是实体又非实体的过失。"这主要是通过承许来否定：胜论派认为实体和属性相异，如石臼与榛子般相依，而[这里]证明这样的实体不存在；因为如果那样存在，实体和属性相异而存在，实体也会变成非实体，因为它没有属性等。其他非实体如属性等，也会因不依赖实体而导致属性不是属性的过失等，从而搅乱他们自己建立的实体与属性定义。例如，如果白色与螺存在为不同事物，则螺非白色，且白色也非螺的白色。因此，若仅是反面上的差别，不能成立胜论派的意图，而会成为对佛教徒已成立之事的重复证成。所以，理由损害了"实体与属性相异而存在"的论点。这是对有法实体自性的损害。
"整体不异于部分，因为会导致非现量的过失"，这若作为法的差别也如称下降的情况相似；若将整体或部分作为有法，则否定有法的差别性质"被视为相异"，因此成为否定有法的差别。
"一切语言并非具有真实的义"是同时否定法和有法的例子：因为"一切语言"中包含"我"这个说者的语言，而意图是我的语言能表示对象，所以这损害了该差别和真实的差别表示所诠，或普遍否定语言和真实的自性。
破他立定义
第二，否定他人的主张定义分为：否定他人所许的主张定义，否定似主张的例子。
破他许品定义
第一分为：通过考察能诠词而否定，通过考察所诠义而否定，否定避过失确定所许的回答。
辨能诠词即破
第一分为：喻因不成则成主张的过失，否定对此回答的差别。
喻因不成之宗
第一分为：直接[陈述]及其合理性。第一，在《集论》中否定他人主张定义的部分说："理论家们说：'表示所立'，对此，实际上是说'无成立'。若如此，则因和喻不成立的也将成为所立。"
关于这点，理论家说："所应证明且应向他人表示的是主张。"他们说这句话的意思是"先前无量所成"。这表明未成立的是可以理解的，然而，任何未成立而应由因来证明的都成为所立的过失。
;


 །དེ་མི་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་ཙམ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་དོགས་པ་ཆོད་པ་ཁྱེད་རང་གི་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་ལ་མེད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ༷་བ་ཞེས་པའི་བྱ་བའི་རྐྱེན་ནི་དུས༷་གསུམ༷་གྱི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། སྒྲ་རྟག་སྟེ། ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དཔེ་རྟགས་ཕ་རོལ་ལ་གྲུབ་པ་དེ༷་ལྟའི༷་བད༷ག་ཉིད་མི༷ན་པ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་གཞ༷ན་ཕ་རོལ་པོ་དག༷་ལ༷་དེ༷་ལྟར༷་བཀོ༷ད་པ་དེ༷་ལ་བཀོད་བཞིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ༷་དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དམ་བཅར་མི༷་འདོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་དོན་གྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། གཞན་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཤེས་བྱེད་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱི་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དམ་བཅར་ཐལ་བ་མེད་དེ། རྫ་མཁན་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པས་བུམ་པ་ཁོ་ན་གོ་ཞིང་འཁོར་ལོ་སོགས་ལ་མི་གོ་བ་ལྟར་ཡིན་པས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དམ་བཅར་ཐལ་ཞེས་འཕེན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་འཐད་དེ། འདིར་ཡང་ཤེས་བྱེད་
20-410a
རྟགས་འགོད་པའི་སྐབས༷་ཀྱི༷་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྔར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང་རྟོག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཚིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨོས་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱ༷་བ༷འི་སྒྲ༷་དེ་ནི་སྤྱིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ལ་འཇུག་གི། རང་གི་ཞེ་ལ་འདོ༷ད་པ༷འི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དམ་བཅའ་ཁོ་ན་ལ༷་བརྟེན༷་པ་མི༷ན་ཏེ། དམ་བཅའ་དང་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་རྒོལ་བའི་ངོར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་མེད་པས་སོ། །རྟགས་དང་དམ་བཅའ་གཉིས་ཀར་ཡང་དག་ལྟར་སྣང་ཡོད་པས་ཡང་དག་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ཅིང་ཅིག་ཤོས་ལ་མེད་མོད། བཀོད་ཚོད་ཙམ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་ལྟར་སྟོན་ནོ། །དེས༷་ན༷་དཔེ༷་ད༷ང་གཏ༷ན་ཚི༷གས་ད༷ག་མ༷་གྲུབ༷་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་པ་ཅན་པའི་ཕྱོགས་མཚན་ཁྱབ་ཆེས་པའི་དཔེ༷ར་ནི༷་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞ༷ན་དུ༷་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་ན་རི༷་བོ༷ང་རྭ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་མ༷་གྲུབ༷་པ་ཀུན༷་ཀྱང༷་བསྒྲུབ༷་བྱར༷་འགྱུར༷་རོ་ཞེས་ཐལ་བ་འཕེན་དགོས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པས་ན། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་སྐྱོན་འཇུག་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་མཐའ་དུས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱི་རྗོད་བྱེད་ལ་བརྟགས་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་གཅོད་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
不会如此，因为现在是所立的才是所立，而非仅仅未来将成为所立的。对此[有人回答]：你们自己主张的定义中没有排除这种疑虑，因为"所应证明"的"应"字词缀是三时境的对象，因此，"声音常住，因为是眼所取对象故"以及"声音常住，因为是有身故，如同觉知"这类喻因对方成立而非如是性质的未成立[命题]，当向他方如此安立时，在安立的当下，虽不许这样的能立是主张，但实际上成为所立，因为是向他人表示为所立的缘故。
第二，[有人回答]：这是考察能立因的所立范围的语境，因此没有喻因不成立则成为主张的过失。就像陶工说"所应制作"时只理解为瓶子而非轮子等，所以推论"喻因不成则成主张"是不合理的。
[对此我们说]：这是极为合理的，因为在此也是基于安立能立因的情境，由该因所应证明的一切先前未成立的也都能被理解的"所应证明"这一词被提及为主张的定义，因此"所应证明"这个词普遍适用于一切应由因所证明的，而不仅仅依赖于自己意欲差别的唯独主张，因为主张和因不成立两者在论辩者面前同样是应由因所证明，没有差别。
虽然因和主张二者都有真实和似现，真实的有能立而另一个没有，但就表述方式而言，一切都显示为有能立。因此，"因和喻不成立将成为所立"是作为理论家主张定义太过广泛的例子，否则，若不是就能立的情境下的所立而言，应当推论"兔角等一切不成立都将成为所立"，[但论典中]并未如此说，所以[这种批评]是基于因所应证的基础上的过失进入方式。如此，通过考察能诠词尾与三时相关，显示了不能排除喻因不成的过失。


 །
破彼所答
གཉིས་པ་ལན་འགོག་པ་ལ། བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཁྱབ་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་དེ་ལས་བརྗོད་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པས་བྱེད་པོ་རྫ་མཁན་ལྟ་བུ་རྟགས་འགོད་པ་པོའི་ཞེ་ཕུག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་སུ་བྱ་བ་རྫ་བུམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་བྱེད་འཁོར་ལོ་དང་དབྱིག་གུ་སོགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ཡང་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་ཡན་ལག་ལྔའི་
20-410b
སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི་དམ་བཅའི་ཡན་ལག་མིན་པའི་ཕྱི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱིར་གྲུབ་མཐའ་བཞི་སྟེ། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུད་དམ་རྒོལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བའམ་སྐབས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་། ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞེས་པ་ནི་རིམ་པ་ལྟར། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་མེད་པ་ད་ལྟ་བའི་ཡུལ་ལྟ་བུ་ནི་དང་པོ་དང་། རྒྱུད་མཐུན་པ་ལ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ནང་མི་མཐུན་པའི་ཁས་ལེན་གཉིས་པ་དང་། གང་གྲུབ་པ་ན་གནས་སྐབས་གཞན་གྲུབ་པ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པ་དེས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་བརྟགས་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས་གདོད་དེའི་ཁྱད་པར་བརྟག་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་མདོར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་། དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱིས་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱབ་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ལས་སོགས་གསུམ་རེ་རེ་ནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་གྲུབ་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས༷་རྣམ༷་པ་འག༷ས་ཀྱང་ད་སྔ་མ༷་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱར་འགྲོ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་། དེས༷་ན༷་བསྒྲུབ་བྱའི་ལས་སུ་གྱུར་པའམ་འགྱུར་བ། དམ་བཅས་པའམ་འཆའ་འགྱུར། ཁས་བླངས་པའམ་བླང་འགྱུར་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ལ༷ས་དང་དམ་བཅའ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཉེ༷་བ༷ར་བཀོ༷ད་པ༷་ཡི༷་ལ༷ན་གྱིས༷་མི་ནོར་བར་སོ་སོར་རྣམ༷་པར་འབྱེ༷ད་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཞན་ཡང་ལན་ཕྱི་མ་གཉིས་སྒེར་དུ་བཀག་པ་ལ། ཐོག་མར་དམ་
20-411a
བཅའ་ཞེས་པ་འགོག་པ་ནི། སྔར་དང་པོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ་ཞེས་པས་སྔ༷ར་མ༷་གྲུབ༷་པ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར༷་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལའང་དེར་དོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་དམ་བཅའི་ཡན་ལག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སམ། བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཡ༷ན་ལག་ཉིད་དོ་ཅེས༷་འཛིན་ནོ་སྙམ་པའང་རུང༷་བ་མི༷ན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའམ་འགྱུར་རུང་གཉིས་ཀ་ཕྱོགས་མཚན་གྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཁྱབ་ཆེས་པ་མི་ཆོད་དེ། རྒོལ་བ་ག༷ང་གི༷ས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁ༷ས་བླང༷ས་པས་དམ་བཅའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་བ་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་དེ༷་ཡ༷ང་བ༷སྒྲུབ་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་མཚུང༷ས་སོ། །ཡང་ན་རྟགས་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པའང་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དེས་ཁྱད་མི་འབྱེད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ལ་སྐབས་དེར་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དེ་འདས་པའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་གྱི་སྐབས་དེའི་དཔེ་སོགས་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཞིང་། དམ་བཅའ་བ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ཡང་མི་འདོད་པས་མ་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
破彼所答
第二，破除回答：[有人说]所立的定义不会如此过于宽泛，因为"所应证明"中词缀的词尾具有表述作用的意义，所以如同陶工这个作者的内心所欲的所立是所作的对象如陶瓶，因此不会将能立的轮子和棒子等视为所立；其次，虽然喻因不成立，但它们是五支能立的支分，而非主张的支分，所以是不同类；再者，因为它们是论辩者所承许的宗义。一般而言，宗义有四种：一切相续的宗义，与不同相续或论辩者相续的宗义，作为所依或语境的宗义，以及所承许的宗义。依次为：与一切相续不相违的当下的对境等是第一种；在同类相续中成立而在他人相续中不成立的内部不同的承许是第二种；在成立某物时顺便成立其他情况的是第三种，例如明确承许的事物若无则不起，间接成立的事物；未经考察而承许，后来才考察其差别，是第四种。
简言之，此所立是能立的所作对象，是主张，是所承许的所立而非能立，基于这三个理由，不会对喻因不成立有过于宽泛的过失，因为喻因不成立不是上述三者中的任何一个。
[对此我们回应]：一切能立不成立和所立不成立，由于都是至今未被任何类型的能立因所成立，所以在成为所立的方式上没有差别；因此，已成为或将成为所立业，已主张或将主张，已承许或将承许，这一切都是相同的，所以你们所提出的关于业、主张等差别的回答，无法准确地分辨它们。
另外，针对后两个回答的单独否定：首先，否定所谓"主张"的说法：因为之前首先说"所应证明是主张"，这只是抓住了"先前未成立的性质，需要通过因来证成"这一点，所以也怀疑喻因不成立是否也属于此类，而不能认为所立仅仅是主张的支分，或者所立的支分，因为成为所立的支分或可能成为支分二者都被主张的定义所包含。
第二，"是论辩者所承许的宗义"这一点也不能排除过于宽泛的过失，因为任何被论辩者承许为所立而成为主张定义的，在被安立为能立而不成立的情况中也存在，因此它也同样是所立。或者说，喻因不成立也仅仅是论辩者的承许，所以这不能区分它们。
因此，依我们的观点，在该情境中所欲求的所立是带有过去词尾的，只有这个是所立，而该情境中的喻等不成立不是所立而是能立，主张也不被认为是能立的支分，所以不会混淆。


 །རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འདོད་ཅིང་། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཀོད་པས་ན་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་འདྲེས་པར་དབྱེ་བསལ་མི་ནུས་སོ། །
辨所诠义即破
གཉིས་པ་དོན་ལ་བརྟག་པ་ལ། དངོས་དང་ལན་ཉིད་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ན་ཆོས་མཐུན་མེད། །ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟགས་དོན་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
20-411b
ཞེས་པ་དེ་ཅི་ཞིག །ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། མཐུན་པའི་དཔེ་མེད་དེ། མི་རྟག་པ་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་མ་བཟུང་ཚེ་མཐུན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་བུམ་པ་སོགས་དཔེར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་ལ་རྟགས་འགོད་པ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་པས་རྟགས་འགོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་གིས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་དང་ཚིག་གི་འཇུག་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སོགས་སུ་ཕྱེ་ཞིང་རང་མཚན་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པར་སྒྲ་རང་མཚན་ལ་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་དུ་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་དང་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་སོགས་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་ཞེ་འདོད་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་མི་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། ཚོ༷གས་པ༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷འ༷ང་ཁྱོད་ལྟར་ན་བརྗོད་འདོད་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འདོད་པར་ཚིག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལྟར་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་གིས་གཅིག་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་བསྒྲུ༷བ་བྱ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲའམ་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་གང་བཀོད་པ་དང༷་། དཔེ༷་གང་བཀོད་པ་དེ་ཡི༷་སྟེང་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མི་སྲིད་པ་དང་རྟགས་བཀོད་པ་ཐུན་མིན་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་
20-412a
ཅན་གྱི་དོན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་སྒྲ༷་ནི་རྟགས་དེ་ལ་གྲུབ་ཚུལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་གལ༷་ཏེ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་འཇུག༷་པར་འདོ༷ད་དེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ཕྱོགས་ཞེས་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། རིགས་པ་ཅན་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱིས་ཅི༷་བྱ༷་སྟེ། དེར་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་མི་དགོས་པར་སྐབས་སུ་བརྗོད་སྟབས་གང་བདེ་བདེར་ཅི༷་རི༷གས་པ༷ར་རྒོལ་བ་ར༷ང་ཉི༷ད་འདོད་པས་འཇུག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་དང་། དེས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དམ་བཅའ་ཡང་དག་གཉིས་རིགས་མི་མཐུན་པས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་ལ། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་དེའང་ཚོགས་དོན་ཡིན་མོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཅིང་ད་རུང་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །
确定过失即破所许
གསུམ་པ་ལ། སྔར་ངེས་བཟུང་ན་དོན་མེད་ཅིང་། །ཕྱིས་ངེས་བཟུང་ཡང་མི་ཕན་པའོ།

 །རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འདོད་ཅིང་། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཀོད་པས་ན་སྦྱོར་བ་སྐོར་གཅིག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་འདྲེས་པར་དབྱེ་བསལ་མི་ནུས་སོ། །
辨所诠义即破
གཉིས་པ་དོན་ལ་བརྟག་པ་ལ། དངོས་དང་ལན་ཉིད་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ན་ཆོས་མཐུན་མེད། །ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟགས་དོན་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
20-411b
ཞེས་པ་དེ་ཅི་ཞིག །ཆོས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་རྐྱང་པ་ཡིན་ནམ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། མཐུན་པའི་དཔེ་མེད་དེ། མི་རྟག་པ་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་མ་བཟུང་ཚེ་མཐུན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་བུམ་པ་སོགས་དཔེར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་ལ་རྟགས་འགོད་པ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ལ་ཤེས་འདོད་མེད་པས་རྟགས་འགོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་རེ་རེ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་གིས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་དང་ཚིག་གི་འཇུག་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སོགས་སུ་ཕྱེ་ཞིང་རང་མཚན་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པར་སྒྲ་རང་མཚན་ལ་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་དུ་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་དང་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་སོགས་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་ཞེ་འདོད་དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་མི་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། ཚོ༷གས་པ༷་བསྒྲུབ༷་བྱ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷འ༷ང་ཁྱོད་ལྟར་ན་བརྗོད་འདོད་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འདོད་པར་ཚིག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལྟར་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དེ་གཉི༷ས་པོ༷་ཕན༷་ཚུན༷་གཅིག་གིས་གཅིག་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་བསྒྲུ༷བ་བྱ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ན་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲའམ་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན༷་ཚི༷གས་གང་བཀོད་པ་དང༷་། དཔེ༷་གང་བཀོད་པ་དེ་ཡི༷་སྟེང་ན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མ༷་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མི་སྲིད་པ་དང་རྟགས་བཀོད་པ་ཐུན་མིན་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་
20-412a
ཅན་གྱི་དོན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་སྒྲ༷་ནི་རྟགས་དེ་ལ་གྲུབ་ཚུལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་གལ༷་ཏེ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་འཇུག༷་པར་འདོ༷ད་དེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ཕྱོགས་ཞེས་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། རིགས་པ་ཅན་པའི་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ཀྱིས་ཅི༷་བྱ༷་སྟེ། དེར་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་མི་དགོས་པར་སྐབས་སུ་བརྗོད་སྟབས་གང་བདེ་བདེར་ཅི༷་རི༷གས་པ༷ར་རྒོལ་བ་ར༷ང་ཉི༷ད་འདོད་པས་འཇུག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་དང་། དེས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པ་དམ་བཅའ་ཡང་དག་གཉིས་རིགས་མི་མཐུན་པས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་ལ། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་དེའང་ཚོགས་དོན་ཡིན་མོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཅིང་ད་རུང་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །
确定过失即破所许
གསུམ་པ་ལ། སྔར་ངེས་བཟུང་ན་དོན་མེད་ཅིང་། །ཕྱིས་ངེས་བཟུང་ཡང་མི་ཕན་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
直译
正理派等认为立宗也是论证的组成部分，并将"仅仅是用因证明的对象"作为立宗的定义，因此无法在一个推理中清晰区分所证和能证。
辨所诠义即破
第二，考察义理分为：直接[考察]和破斥回答。首先，[引用]《集论》中说："若法为所证则无同法，若有法为所证则立因无意义。"此处，因所证明的是什么？是仅仅法[属性]如无常？还是仅仅有法[主词]如声音？或二者皆是？若是第一种情况，则无同喻，因为无常是立宗，若不取有法如声音，则无同类对象，不可能以瓶等作为喻例。若是第二种情况，则声音本身已经成立，对此立因无意义。因此，对独立的法或有法没有希求了知[的必要]，所以不可能对其立因。若说二者都是所证，则会有两种过失，因为这是对不同的法逐一进行证明。这些外道由于只理解随概念运作的词句之对象，将法与有法等分开，而未领会自相无法区分的要点，以为要证明声音自相上有不同的其他共相，或者以为要证明有别于声音的无常共相等，[佛教徒]是在破斥这种意图。若说不分别证明二者，而是将总体意义作为所证，[回答是]：即使总体是所证，按照你们的观点，不承认仅依表述意图的名言而建立的有法和法的区分，而是按照词的实际作用方式，那么这两者相互限定的法和有法应当是所证，这时，若要证明被常性限定的声音或被声音限定的常性，那么为此证明而立的因和立的喻例上，能证的特征就不成立了，因为所证是特殊的，所以不可能有喻例，所立的因也将成为特殊不定[因]。
第二，由于相互限定的意义上不可能应用所证之名，因此若希望所证之名应用于有法，就像你们也将所证的一部分命名为"宗"一样，[回答是]：又有什么用于正理派的论著呢？不必一味地坚持其中所说的所证的定义，而是应该在适当场合，以任何合适的方式根据论辩者自己的意愿来使用。因此，佛教徒认为具足三相是正确的能证，以此承许所证是正确的立宗，二者类别不同，相互不混淆。虽然所承许的所证是总体意义，但通过所立属性的排除性表述等方式，已经解释了对他人提出的过失不适用于自身的道理，此后还将继续解释。
确定过失即破所许
第三，[分为两点]：先确定则无意义，后确定也无益。


 །དང་པོ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་གཅོད་པ་དེ་བཞིན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡང་ངེས་གཟུང་གི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཆེས་བ་གཅོད་དོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་མདོ་ལས། གོང་དུ་ངེས་གཟུང་དོན་མེད་འགྱུར། །ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་འདོད་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ངེས་པར་བཟུང་བའམ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་ངེས་པར་བཟུང་བ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ངེས་གཟུང་གི་སྒྲ་སྨོས་ཀྱང་དོན་མེད་དེ། སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དངོས་སུ་བསྟན༷་པ༷འི་ཤུག༷ས་ཉི༷ད་ལ༷ས་གང་ལ་
20-412b
སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པའི་དོ༷ན་ལ་དེ༷་གྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ༷་པར་བྱ་བ་ཉི༷ད་དུ༷་རྟོག༷ས་ནུས་ལ། གཏན༷་ཚི༷གས་དང་དཔེ་སོག༷ས་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་དོན་གྱིས༷་ཁྱབ༷་པའམ་གོ་ཆོད་པའི་ཕྱིར༷་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་ལ༷་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དོག༷ས་པ༷འ༷ང་མེ༷ད་ན་ངེས་གཟུང་གིས་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་གཅོད་དེ་རྣམ་བཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྔར༷་ངེ༷ས་གཟུང༷་གི་སྒྲ་སྨྲས་ན༷་ངེས་གཟུང་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་ད༷མ་བཅའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཁོ་ན་བརྗོ༷ད་པ་དོ༷ན་མེ༷ད་དེ། མ་སྨོས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་དོགས་པ་ཟ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བཤད་ཟེར་ན། བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འཛིན་ན་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱར་ཐལ་བ་མི་སྤོང་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་བཞིན་དུའང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་རུང་བས་དུས་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་གཞི་མཐུན་པ་མི་སྤོང་སྟེ། རང་ལྡོག་མ་འདྲེས་ཀྱང་སྤྱི་མཚན་ཐུན་མོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དམ་བཅའ་ཡང་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཡིན་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྔ་མ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཕྱིས་སུ་ངེས་བཟུང་བྱས་ན་རང་གི་འདོད་པ་ལ་ཕན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་དམ་བཅའ་ལས་གཞན་པ་ལ་ལྡན་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དམ་བཅའ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སྔར་ཚིག་ཕྲད་ཁོ་ནའམ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ངེས་བཟུང་བྱས་ན་དོན་མེད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་འོས་མེད་ཀྱི་རིགས་པའམ་ཤུ༷གས་ཀྱིས༷་ཕྱིས་ངེས་གཟུང་ཅན་དེ༷ར་བརྗོ༷ད་དགོས་པ༷ས་དེ་ལྟ་ན་ངག་དེ་དམ་བཅའ་ལ་ཁྱབ༷་པའི་འབྲས༷་བུ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་པ༷ར་རྟོག༷ས་ཏེ། དམ་བཅའ་ལ་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པ་ཙམ་སྟོན་པའི་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་
20-413a
ལ། དེ་ལྟ་ནའང་དམ་བཅའ་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ངེས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་སྔ་མའི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་སོ། །
破似宗喻
གཉིས་པ་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བའི་དཔེ་དགག་པ་ལ། འགལ་བར་འདོད་ལ་དཔྱད་ནས་དགག །གཏན་ཚིགས་ཉིད་འདོད་དཔྱད་ལ་དགག །
辨相违许即破
དང་པོ་ལ། འདྲི་དང་འདོད་པ་སོ་སོར་བཀག །དང་པོ། རིགས་པ་ཅན་པ་ན་རེ། རྟགས་དང་དམ་བཅའ་འགལ་བ༷་ན་རྒོལ་བས་འདོ༷ད་ཡུལ་ད༷ང་བྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པས་ན་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་རྟགས་དང་དམ་བཅའ་འགལ་བས་ན་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་རྟགས་ཀྱི་དབང་གིས་དམ་བཅའ་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་དེ༷། རྟགས་དེས་འདོད་ཡུལ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཕ༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ཙམ་ཡིན་ནམ། རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ལྷན༷་ཅི༷ག་མི༷་གན༷ས་པ༷་ཙམ་ཡིན་ཞེས་དྲི་བ་མཛད་པའོ།

直译
第一，若你们也用"唯"这样的助词来排除未成立的能证，就如同我们也用限定词来排除过大周遍，[回答是]：正如《量经》所说："前置限定则无意义，否则不如所愿。"[那么问题是]，是先限定"所要证明的陈述即是立宗"，还是后限定"所要证明的陈述唯是立宗"？若是第一种情况，即使说出限定词也无意义，因为仅从直接表述能证的言外之意，就能了解到所立能证的对象不是已成立的，而是所要证明的；由于正理派传统中作为因和喻等定义所说的"证明所证"的含义已经涵盖或满足了[这一点]，因此对能证是否为所证也不存在疑虑，那么限定词又能新排除什么呢？结果就成了无所排除。这样，若先说限定词，则该限定词仅表达立宗定义实无意义，因为不说也能理解。若问，那为何说"对不成立的喻因存疑"？[答：]即使对所证不误认为能证，也无法避免将未成立的能证误为所证的过失；且既是能证却成为所证也是可能的，所以进入到"将被证明的"这一具有三时限定的表述，不排除所证与能证共同基础，因为虽然自反面不混淆，但共相会是共同的，如同[你们]认为[所证]既是立宗也是能证的组成部分一样。
第二，若与前者相反地后加限定，则对自己的主张无益，因为这仅成为非遮，而不能成为排除立宗以外事物的持质遮。怎么说呢？由于之前用"立宗"一词加上"唯"或"仅"等限定词进行限定是无意义的，因此必然要通过必然性推理或含义后来表达这种限定，这样一来，就理解到该言论对立宗具有遍摄的结果，即仅是表明所证遍摄立宗的非遮作用。即使如此，虽然确定立宗具有所证的性质，但没有理由使此定义不适用于未成立的能证，因此前述过失依然存在。
破似宗喻
第二，破除似宗的喻例分为：考察相违主张后破除，考察认为[它]是因后破除。
辨相违许即破
第一，分别破除提问和主张。首先，正理派说：因与立宗相违时，论者与所欲证的对象无关联，因此是立宗的过失。例如，"声音是常的，因为一切皆无常"，这是因与立宗相违，因此是立宗的过失。对于这种由因而使立宗成为有过失的情况，[询问]是仅仅因为该因对所欲证的所证无益，还是仅仅因为因与所证不能共存？


 །གཉིས་པ་ལ། ཕན་པ་མེད་པ་ཙམ་མི་འཐད། །ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཀྱང་མི་འཐད། །དང་པོ། རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་ཕན་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུ་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ན༷་ནི༷་རྟག༷ས་ཀྱི༷་སྐྱོན༷་འགལ་མ་ངེས་མ་གྲུབ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ད༷མ་བ༷ཅ༷འི་སྐྱོན༷་དུ༷་འགྱུར༷་དགོས་ནའང་། ཕྱོག༷ས་རང་གི་སྐྱོན༷་ནི་གཞ༷ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡ༷ན་ལག་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་ཞེ༷ས་ཀྱང༷་སྔར་བསྟན༷་ཟི༷ན་ཏོ། །གཉིས་པ། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་འདོ༷ད་པ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མེ༷ད་ན་ཡང་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པའམ། ཡང་ན་རྟགས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པས་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡི༷ན་གྱི་དམ་བཅའི་མ་ཡིན་ནོ། །
辨所许因即破
གཉིས་པ་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་དཔྱད་པ་ལ། དེ་དག་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་
20-413b
འཐད། །དེ་འདྲ་བརྗོད་པ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན། །
彼因非理
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས། །དང་པོ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱི༷ར་ཞེས༷་པ་འདི་ཡོད་དོ་ཅོག་མི༷་རྟག༷་པར་བཟུང་ནས་དེ༷་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གཏན༷་ཚི༷གས་དང༷་ལྡན༷་པ༷ས་ཆོས་ཅན་སྒྲ༷་ལ༷་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱོར་ངག་དེ༷་ལྟར༷་རྗོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་པ་ཞིག་ན༷། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དེ༷་ལྟར༷་བཟུང་ནས་སྒྲ་རྟག་པ་དེ༷་ནི༷་བཟློག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་སྨྲ་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་འདི་གཏན་ཚིགས་དང་སྒྲ་རྟག་པ་དམ་བཅའ་ཡིན་དགོས་ན་སྦྱོར་ངག་འདི༷་ལ༷་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་བའི་དཔེ༷་ཡི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་བསྟན༷་པ༷་ཉིད་ལ༷ས་དོ༷ན་གཞ༷ན་ཅི༷་ཞིག༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཡོ༷ད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དག་ཀྱང་འཁྲུལ་ངོར་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འཛིན་དགོས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཁོངས་སུ་སྒྲ་ཡང་འཛིན་ན་དེ་རྟག་པར་དམ་བཅའ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་དགོས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱའི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱ༷ད་པ༷ར་སྒྲ་ལ༷་ནི༷་རྟག་པ་ཞེས་ཆོས་གཞ༷ན་དམིགས་བསལ་ཏེ་བརྗོ༷ད་ནས༷། ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྤྱི༷་ཡི་ཚིག་ནི༷་དེའི་རྗེས་སུའ༷ང་འཇུག༷་པར་བརྗོད་པ༷ས་ན༷་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཅེས་པ་དེ༷་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་ཁྱབ༷་བྱེད་དུ་བཟུང་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་སྒྲ་རྟག་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་པའི་སྤྱི༷་ཡི་ཚིག་རྗེ༷ས་སུ༷་འཇུག༷་པ་ལ༷་འབྲ༷ས་བུ༷འ༷ང་ཅི༷་ཞིག༷་ཡོ༷ད་དེ་སྨྱོན་པའི་ངག་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ངའི་མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་དག་རང་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་དང་འདྲ་ན་སྒྲ་རྟག་ལ་ཡང་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་དགོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། རྟག་དང་མི་རྟག་ཅེས་དངོས་འགལ་ངེས་
20-414a
ནས་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་སྨྲ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་པས་རྟགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་རྟག་པ་སེལ་བར་གྱུར་ན་ནི་སྒྲ༷་རང་མཚན་ལ༷་གནས་པ༷་ཡི༷་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་རྟག་པ་སེ༷ལ་ཞེས༷་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་གསུང༷ས་ཏེ། སྒྲ་ལ་རྟག་པ་མེད་པར་རྗེས་དཔག་གིས་ངེས་པ་ན་དེས་བསལ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །
20-414b
བུའོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་དེས་ཤ་པ་ཤིང་མིན་པ་དང་། བུམ་པ་འདུས་བྱས་མིན་པར་མི་བརྗོད་པ་བཞི༷ན་དུ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲ་མིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཅེས་པ་སྤྱི་ཡི་སྒྲ་འདི་ཡང་མཉ༷ན་པ༷་སྟེ་སྒྲ་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ལ༷་འཇུ༷ག་པ༷་འགོ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ། སྒྲ་ཁོ་ན་ཐམས་ཅད་མིན་ཞེ༷ས་པའི་དོན་དུ་སོང་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས༷་སྤྱི་སྤོང་བ་མིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་ཐ༷མས་ཅ༷ད་མིན༷་པའམ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་གཏོགས་པ་མིན༷་ཏེ་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་སོ།

直译
第二，分为：仅仅无益不合理，不共存也不合理。首先，如果因对所证无益这样的情况是立宗的过失，那么因的过失——相违、不定、不成立——一切都应成为立宗的过失，然而前面已经说明："宗自身的过失不依赖于其他能证的组成部分。"第二，如果像用所作因证明声音常住这样的情况，因与所欲证的所证不共存，那么要么是因不能成立所证，要么是因不成立为能证，[总之]是因的过失，而非立宗的过失。
辨所许因即破
第二，考察该因分为：它们作为因不合理，这类表述有过失。
彼因非理
第一，分为：直接[说明]和说明其理由。首先，[考虑]"因为一切皆无常"这一表述，如果是把一切存在的都执为无常，并以此作为能证组成部分的因，通过对有法声音成立宗法的方式而作如此表述，那么这样执取一切皆无常的同时，就不可能说出与之相反的声音是常住。若仍然认为这是因，声常是立宗，那么在这个推理中除了仅仅表示异品结合推理中因的性质的一部分外，还能看到什么其他意义呢？根本没有。而且，即使是似因也必须在迷乱认识中被执为有联系，如果把声音也包括在"一切皆无常"之中，就不合理立宗声音是常的。
第二，必须如刚才所说，其理由是：用"一切"一词表述的特殊事例或特例——声音——被说成是"常的"这一不同属性后，"一切"这个一般性术语就不再适用[于声音]，因此"一切皆无常"不被视为对有法声音的周遍，因为如果是[周遍]，那么在承认特例声音是常的情况下，一般性术语"一切皆无常"的后续应用有什么结果呢？[这就]如同疯人之语。那么，"我母亲是石女"等说法是否与此相似？那些确实是自语相违，但如果与之相似，声音常住也应说成是无常，用作因有什么用？确定常与无常为直接相违后，即使直接这样说，也只是一个无结果的立宗而已。
因此，[这种]作为因的表述，"一切皆无常"并不能排除立宗，若能排除声常，则如法称大师所说："排除常性是通过存在于声音自相上的无常性"，也就是说，当比量确定声音上没有常性时，它就会被排除。
正如说了这些也不表示檀树非树，瓶非所作一样，即使说"一切非声"，"一切"这个一般术语也会阻碍它适用于所闻即声音自身，因为如果其意思是"唯有声音不是一切"，仅凭这种区分也不能摒弃总体，因为声音不是"非一切"或不属于一切，而是包含在其中。


 །གལ་ཏེ་མ་འདུས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་འདོད་པ་བུམ་སོགས་ཀུན༷་ལའང་ཇི་ལྟར་སྤྱི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྒྲ་དེ༷་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་མེ༷ད་ན༷་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་དེ༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སྤྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་བྱེ་བྲག་གང་ཞིག་དེ་འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་བརྗོད་བྱས་སྟོང་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་སྒྲ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་མ་ལུས་པའི་དོན་ཅན་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་སྒྲར་བྱས་ན་དེ་ལྟར་མི་འཐད་པ་འོང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་ནས་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་དོན་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡི་ཕྱོགས་གཅིག་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཚུལ་ནི། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཅེས་དོན་གྱིས་ཐོབ་བོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་སྒྲ་འདུས་པས་ན་ངག་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །
说许别之过
གཉིས་པ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་རྩོད་པ་སྤང་། །
说过失
དང་པོ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ལྟར་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་མི་བཟུང་སྟེ། འགའ་ཞིག་ལ་གྲགས་པ་སྟེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཇི་ཙམ་པ་ལ་བསམས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པས་ན་སྒྲ་
20-415a
མ་གཏོགས་པ་ཀུན་ལ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན། སྒྲ་ནི་རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མིན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་དོན་གྱིས་རྟགས་དེས་སྒྲ་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་མིན་པ་ནི་སྒྲ་ཉིད་ལས་གང་ཡང་མེད་པས་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་སྒྲ་མིན་ཀུན་མིན་པ་དང་སྒྲ་ཞེས་པའི་སྒྲ་རྣམ་གྲངས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་རྟགས་སུ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱིས་ཤེ༷ས་བྱ༷་ཆོས་ཅན་དང་ཤེས༷་བྱེ༷ད་རྟགས་ཐ༷་དད་པར་བློ་ལ་འཆར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་རང་གི་ལྡོག་པ་གཏན༷་ཚིགས་ཀྱི་དངོ༷ས་པོར་གྱུར༷་ན་ནི༷། རྟགས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་མི་དད་པས་རྟགས་དེ་ཤེས༷་བྱེ༷ད་ཉི༷ད་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་ར༷ང་ལ་རང་ཉིད་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་མ༷་གྲུབ༷་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

直译
如果[声音]不包括在内，那么作为"一切"之特例的瓶等一切[事物]也将如何[被理解]？如果"一切"这一总称的一部分——声音——不适用"一切"之名，那么同样地，"一切"之名的适用就不会存在，因为[这会导致普遍概念的崩溃]。因此，"一切"之名就不能成为普遍概念，因为不可能有任何一个特例成为它适用的对象，所以它将等同于"石女之子"等无所表述的空洞名称。因此，若将"一切"一词作为世间所知的无余之义的普遍周遍之名，就会出现这种不合理情况。
此外，当用"一切皆无常"作为因来证明声音常住时，实际上是在表述异喻的一部分，其含义是：虽然一切皆无常，但由于声音不是一切，所以是常的——这是隐含的意思。这样表述时，由于声音包含在"一切"之中，因此言论有过失。
说许别之过
第二，分为：设立应成及遣除诤论。
说过失
第一，若认为"一切"一词不按世间通常理解为无余之境，而是根据某些人的意向，即说话者的意图，只考虑某一范围，"一切"之名适用于此，因此认为"一切"指除声音外的一切，那么这样一来，"声音是常的，因为不是非一切故"这一推理实质上意味着"除声音外的一切"就只是声音本身，别无他物，所以"声音是常的，因为是声音故"与前者在意义上没有区别，"非声一切之非"与"声"成了同义词。如果是这样，它就不适合作为因，因为这样一来，对象有法与能知识别者因应在心中显现为不同，[但]若有法自身的反体成为因的实体，那么因与有法就不会有区别，因此该因不成立为能识别者，有法自身不能成立为自身的能证，因为[在这种情况下]所知与能知的形态是不可能的。
;


 །
遮谴
གཉིས་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་རྩོད་སྤང་ལ། །རང་བཞིན་རྟགས་ཕྱིར་མཚུངས་རྩོད་སྤང་། །བྱེ་བྲག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
遮等同自因之争
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། དེ་ལྟ་བུར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་འདི་ཁྱོད་ལྟར་ནའང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་འགོད་པའི་ཚེ་དངོ༷ས་པོ༷་ཀུན་ལ༷་ཆོ༷ས་ད༷ང་ནི༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སོ་སོར་རྣ༷མ་པར་དབྱེ༷་བ་དོན་ལ་མེད་པ༷འི་ཕྱིར༷་ན་རང་གཞན་ཀུན༷་ལ༷་ཉེས༷་པ་མཚུང༷ས་པར་གནས་སོ༷་ཤེ༷་ན༷། ངེད་ལ་སྐྱོན་དེ་ཡོད་པ་མི༷ན་ཏེ། བྱས་དང་མི་རྟག་སྒྲ་ལྟ་བུ་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་ལྡོག༷་པ༷་ཐ་དད་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཡོ༷ད་པའི་ཕྱི༷ར་རོ༷།
广说
གཉིས་པ་ལ། ལྡོག་པ་འདོད་ལ་སྐྱོན་དེ་མེད། །གཞན་དག་དེ་དང་མཚུངས་པ་མིན། །
许异分则无过
དང་པོ་ལ། བཏགས་ལ་རྩོད་པའི་གོ་སྐབས་མེད། །བཏགས་ཙམ་དེ་ལས་ཐ་སྙད་གྲུབ། །བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་མི་བསླུའི་ཚུལ། །དང་པོ། ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་དེའི་དབང་གིས་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དུ་གྲུབ་ན་དུ་བས་མེ་མཚོན་པ་ལྟར་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ཉིད་བྱས་
20-415b
པ་དང་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་ལ། ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་ན་གཅིག་རྟོགས་པས་ཀུན་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དུའང་ཅི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། དོ༷ན་ད༷མ་པ༷ར་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ནི༷་རྣ༷མ་པར་དཔྱོ༷ད་པ་ན༷་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དེ༷་ལྟ༷་བུ༷ར་གྱུར༷་པ་མ༷་གྲུབ་པའི་ཕྱིར༷་ཐ་དད་དུ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ལ། ཀུན་རྫོབ༷་ཙམ་དུ་བཏགས་པ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་ཆ་ནས་ལྡོག་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་ལྡོག་པ་དེ་ལྡོག་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ༷་ཉི༷ད་དེ་གཅིག་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་གཞ༷ན་ཐ་དད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ཞེས་བརྟག་ཅིང་དེ་ལྟར་འདོད་པ་འགོ༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ཏེ། བློས་བཏགས་ལ་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་ངེས་པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་རྩོད་པའི་སྐབས་མེད་དོ། །གཉིས་པ། བཏགས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་ན་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྐྱོན་མེད་པ་མི་སྲིད་དོ་ཟེར་ན། དཔ༷ག་བྱ༷་ཆོས་ཅན་དང་དཔོག༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་རྟགས་ཞེས་པ་ཡི༷་དོ༷ན་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི༷་ཐ༷་སྙད༷་དུ་གན༷ས་པ༷་འདི༷་ནི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཤེས་པ༷་ལ༷་དེ་ལྟར་གྲུབ༷་པའི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་ལ༷་བརྟེན་ནས༷་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དུ་རྣམ༷་པ༷ར་བརྟག༷་ཅིང་འཇོག་པ༷་ཡི༷ན་པས་ཐ་སྙད་ཅིས་མི་སྲིད་དེ། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའང་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ། བརྟགས་པ་ནི་བློ་ཡིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཙམ་ཡིན་ན་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་དེས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་བསླུ་མེད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་བློས་བཏགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་རྣམས་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

直译
遮谴
第二，对于这样的表述的争论遣除分为：遮止与自性因相同的诤论，遮止对毗舍沙派的诤论。
遮等同自因之争
第一，分为：略说和广说。
略说
第一，如果说这样的批评对你来说也是相同的，因为当立自性因时，对一切事物的法和有法的分别在实际上是不存在的，因此此过失同样存在于自他一切，[回答是]：我们没有这种过失，因为虽然所作性和无常性如声音等在实际上没有差别，但在反体上有差别的特性。
广说
第二，分为：承许异反体则无过，其他与此不同。
许异分则无过
第一，分为：对假立无争论空间，仅假立即能成立言说，虽假立但不欺实际的方式。首先，如果说依靠反体的差别建立所知与能知，就会像烟表示火那样，声音本身不会成为所作与无常的本质，若本质无差别，则了知一者应遍知一切，那么如何能建立所知与能知？[回答是]：在胜义中考察事物的实际情况时，由于这种反体差别的方式不成立，所以说没有差别；在世俗层面上，对假立的事物，从遮除增益的角度区分各反体时，这反体与具反体的事物是一体还是彼此差别，这样追问并否认这种主张，因为对心假立无需确定一体或差异，所以不存在这种争论的余地。第二，若说假立之外别无他法，所知与能知的建立不可能无过，[回答是]：所量有法与能量因这一具有不同含义的名言的存在，是依赖于言说认识中如是成立的差别而被分析安立为因与有因的，为何不能有名言？一切名言都包含在认知、表达、运用三者中，而这一切的根本也依赖于认识的名言。第三，若说假立只是心识增益的属性，那么仅由增益的名言就无法无欺地了解事物的实际情况，[回答是]：不是这样的，因为虽是心假立，但符合对象的名言都是契入事物实际状况的。
;
HUMAN: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དངོས་པོ་མཐུན་པ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་ཀྱང་འཐད་ལ། རྣམ་རྟོག་སྒྲོ་བཏགས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ནའང་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ཆོས་སོགས་ལ་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དཔྱད་ནའང་ཆོག་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དཔྱད་མཐར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ལྟར་རྣམ་པ་ཤར་བས་བླང་དོར་དང་ཕན་གནོད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མིན་ཡང་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་སྣང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པས་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་དོན་གྱི་དབང་གིས་
20-416a
ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སོགས་སུ་འབྱེད་པ་དོན་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་། ལྡོ༷ག་པ༷་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ན་ཡང་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་ལ༷་མི་སླུ་བས་ཡང་དག་གོ །རིགས་པ་ཅན་དང་གྲངས་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཐ་དད་ཙམ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་གྱིས་གཞི་གྲུབ་པ་ལ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་འགོག་པའི་བརྟགས་པས་ཐ་སྙད་རྣམས་ཆད་དགག་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་ཁས་བླང་མི་བྱེད་པར་བདག་མེད་དུ་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐ་སྙད་རྣམས་བཏགས་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་གྱི་སུན་འབྱིན་དེ་ཉིད་རང་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ་ལོ། །
他宗不尔
གཉིས་པ་གཞན་དག་དེ་ལྟར་བཟློག་སྟེ་མི༷ན་པ་དང་མཚུངས་པ་ནི༷་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་བྱེ་བྲག་པ་དང་རིགས་པ་ཅན་པ་དང་གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དཔེ༷ར་ན༷་རི༷གས་པ༷་ཅན་པས་མིག་གི་ཤེས་པས་རང་ཡུལ་མཐོང་བར་དགྲུབ་པའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་གིས་མིག་གི་ཤེས་པ་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་དེས་གཟུང་དོན་ལ་ཡོད་པའི་ཐོབ་པ་ལྡན་པའི་ཐོབ་པ་ཙམ་རྟོགས་ཀྱང་དོན་གྱི་རང་ལྡོག་མི་རྟོགས་པས་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་པའི་དོ༷ན་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ཕྱིས༷་དོན་ལ་སྔར་བརྟགས་པའི་བརྡ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲན་པ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་དང་། འཛིན་པའི་ཡིད་ཀྱི་བློ་གཉིས་དང་། ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མྱོང་བ་གསུམ་ཕྲད་པ་དེ༷་ལས་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་གསལ་བ་དང་། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ལྡན་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ནི༷་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ༷ས་དེ་ཚེ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་དྲན་པས་ཤེས་པ་དང་དོན་དང་། ཐོབ་པའི་ཆོས་གསུམ་ཕྲད་པའི་ཆོས་
20-416b
གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཙམ་རྟོགས་པ་བྱུང་ཡང་ཤེས་པ་དང་དོན་ལས་གཞན་པའི་ཐོབ་པ་ནི་དེ་ཡན་ལག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཆེ་བ་རྟགས་ལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ། རང་མཚན་སྣང་བར་སྨྲ་བཞིན་དུ་ཡང་ལྐོག་གྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་འགལ་ལོ།;
ASSISTANT: # 直译
对事物本身的实质性相符的表象进行考察是合理的；在考察分别念的增益时，也可以通过亲身体验的方式来考察相互依存的宗和宗法等是一体还是差别。然而，在究竟考察中它们并不存在，但由于显现为似有的形象，所以能成就取舍和利害。这样，虽然胜义中有法和法性的区别并不存在，但由于无欺认识的显现力，必须承认反体的差别，因此由于法和有法的反体差别，所知与能知的事物也依靠对象的力量而区分为法与有法等，这在实际上由量所成立，且即使反体仅是假立，由于对其所行境不欺，所以是正确的。正理派、数论派和胜论派等虽然也有因与有因的差别，但他们仅以一体实有的本性来成立基础，用否定事物差别的考察使名言成为断灭的否定，并执持为一体真实，而不承许无我者则是将名言成立为仅仅假立。因此，他人的驳斥对自身不相等。
他宗不尔
第二，其他宗派与此相反且不相同，因为对实事论者——胜论派、正理派和数论派——宗法的定义不能由量所成立。例如，当正理派成立眼识见到自境时，主张瞬间的眼识与对象同时接触，仅了知所取境上存在的获得所依的获得，而不了知对象的自反体，因此不能把握"这是什么"的对象；之后，依靠对象上先前约定的符号，[产生]对隐蔽事物的另一种忆念，以及能取的意识，二者与从接触产生的感受知识三者相结合，由此[产生]清晰的感受相和对象相的具有，从这些特殊获得能生起忆念知识，此时"这是什么"的名言才得以运作。如此一来，意识的忆念确定知识、对象和获得三法接触为一法，就成了依靠极为隐蔽的事物，即使产生了如此程度的了解，[但]通过仅仅看到异于知识和对象的获得这一支分的支分而成为能立支分中的大支分因，如何能成立[其]相状？明明主张自相显现，却又主张通过隐蔽方式成立，这是矛盾的。
;


 །ཇི་ལྟར་ན་དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅི༷་ལྟའི་རང་བཞིན་ལ་རང་མིན་མཐའ་དག་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཙམ་བློས་བཏགས་པ་མིན་ལ། དེ་ལྟ་
20-416a
བུའི་རང་བཞིན་གཞན་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཉིད་ཀྱི༷་མཐར༷་ཐུག་པ་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པའི་ངོར་སྒྲ་དེ་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་སྣང་ཞིང་། དེའི་དབང་གིས་རྟོག་པའི་ཤེས༷་པ་ལ༷་ལྡོག་པ་ཐ༷་དད་པ༷ར་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོ༷ས་དང་ཆོས་ཅ༷ན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣང༷་བར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་ཐ༷་སྙ༷ད་ཀྱི་རྟེན༷་ཡི༷ན་གྱི། རྟེན་མེད་པར་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་བློ་འབའ་ཞིག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མིན་པས་ན་དོན་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན་ནོ༷། །
其余非等同
གཉིས་པ། འོ་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མིན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཀོད་པ་དེའང་སྒྲ་ཉིད་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དང་མི་འདྲ་བར་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྟགས་འདི༷་ནི༷་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཐ༷་སྙད༷་ཀྱིས༷་བཞ༷ག་པ༷་ཡི་སྒོ་ནས་ཐ༷་དད་པར་སྣང་བའི་བློ༷་དང༷་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་དང་སྒྲ་བཞིན་དུ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པར་འཆར་དུ་མེད་དེ་སྒྲ་མིན་པ་མིན་པ་ནི་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འཆར་ཏེ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་མ་གོ་བས་ན་ཚིག་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་རྣམ་གྲངས་པར་འགྱུར་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེས་ན་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་དེ༷་ཉིད་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་དེ༷ས་ན༷་ཤེས་བྱེད་དུ་མ༷་གྲུབ་པར་བསྟན༷་པ་ཡིན་ནོ། །
遮自因别之争
གཉིས་པ་རང་བཞིན་རྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་རྩོད་སྤང་ལ། སྤྱི་རྟགས་སུ་བཀོད་ལ་རྩོད་དང་། །ཁྱད་པར་རྟགས་བཀོད་རྩོད་པ་སྤང་། །
遮共立因之争
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ། འོ་ན། སྒྲའི་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་འདི་ཤེས་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་ཏེ། གོང་གི་སྐྱོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དུ་རུང་བ་དེས༷་ན༷་བྱེ༷་བྲག༷་དང་སྤྱི༷་ཡི་ཆོ༷ས་ནི་ལྡོག་པ་ཐ༷་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རྟག༷ས་ད༷ང་རྟགས་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་རུང་
20-416b
སྟེ། དཔེ༷ར་ན༷་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང༷་བ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཕྱིར༷་རྩོལ༷་བྱུང༷་གི་སྒྲ༷་ནི༷་མི༷་རྟག༷་ཅེས་འགོད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་ནི་སྤྱི་དང༷་སྒྲའི༷་དངོས་པོ་ནི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ལ། ཡང་རྩོལ་བྱུང་ནི་སྤྱི་དང་རྩོལ་བྱུང་གི་སྒྲ་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ལ་སྤྱིར་དངོས་པོ་དང་རྩོལ་བྱུང་གི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ཅིང་། ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་རྟགས་དེ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པས་ན་ཤེས་བྱེད་དུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

 །ཇི་ལྟར་ན་དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅི༷་ལྟའི་རང་བཞིན་ལ་རང་མིན་མཐའ་དག་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཙམ་བློས་བཏགས་པ་མིན་ལ། དེ་ལྟ་
20-416a
བུའི་རང་བཞིན་གཞན་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཉིད་ཀྱི༷་མཐར༷་ཐུག་པ་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པའི་ངོར་སྒྲ་དེ་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་སྣང་ཞིང་། དེའི་དབང་གིས་རྟོག་པའི་ཤེས༷་པ་ལ༷་ལྡོག་པ་ཐ༷་དད་པ༷ར་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོ༷ས་དང་ཆོས་ཅ༷ན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣང༷་བར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་ཐ༷་སྙ༷ད་ཀྱི་རྟེན༷་ཡི༷ན་གྱི། རྟེན་མེད་པར་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་ལྟ་བུ་བློ་འབའ་ཞིག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མིན་པས་ན་དོན་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན་ནོ༷། །
其余非等同
གཉིས་པ། འོ་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མིན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཀོད་པ་དེའང་སྒྲ་ཉིད་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དང་མི་འདྲ་བར་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྟགས་འདི༷་ནི༷་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཐ༷་སྙད༷་ཀྱིས༷་བཞ༷ག་པ༷་ཡི་སྒོ་ནས་ཐ༷་དད་པར་སྣང་བའི་བློ༷་དང༷་འབྲེ༷ལ་བ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་དང་སྒྲ་བཞིན་དུ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པར་འཆར་དུ་མེད་དེ་སྒྲ་མིན་པ་མིན་པ་ནི་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འཆར་ཏེ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་མ་གོ་བས་ན་ཚིག་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་རྣམ་གྲངས་པར་འགྱུར་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེས་ན་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་དེ༷་ཉིད་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་བྱས༷་པ༷་དེ༷ས་ན༷་ཤེས་བྱེད་དུ་མ༷་གྲུབ་པར་བསྟན༷་པ་ཡིན་ནོ། །
遮自因别之争
གཉིས་པ་རང་བཞིན་རྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་རྩོད་སྤང་ལ། སྤྱི་རྟགས་སུ་བཀོད་ལ་རྩོད་དང་། །ཁྱད་པར་རྟགས་བཀོད་རྩོད་པ་སྤང་། །
遮共立因之争
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ། འོ་ན། སྒྲའི་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་འདི་ཤེས་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་ཏེ། གོང་གི་སྐྱོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དུ་རུང་བ་དེས༷་ན༷་བྱེ༷་བྲག༷་དང་སྤྱི༷་ཡི་ཆོ༷ས་ནི་ལྡོག་པ་ཐ༷་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རྟག༷ས་ད༷ང་རྟགས་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དུ་རུང་
20-416b
སྟེ། དཔེ༷ར་ན༷་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང༷་བ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཕྱིར༷་རྩོལ༷་བྱུང༷་གི་སྒྲ༷་ནི༷་མི༷་རྟག༷་ཅེས་འགོད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་ནི་སྤྱི་དང༷་སྒྲའི༷་དངོས་པོ་ནི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ལ། ཡང་རྩོལ་བྱུང་ནི་སྤྱི་དང་རྩོལ་བྱུང་གི་སྒྲ་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ལ་སྤྱིར་དངོས་པོ་དང་རྩོལ་བྱུང་གི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ཅིང་། ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་རྟགས་དེ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པས་ན་ཤེས་བྱེད་དུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
对于"如何是事物的实际状况的自性如其本然的自性，仅仅是从一切非自性中区分出来的本性而存在，并非是心识所假立的。依靠这样的自性与他者区别的究竟意义的自相排除，在概念心识中，该声音显现为所作性和无常性等单一方面的形象。由于这种力量，在概念知识中显现为不同的区别相，以法和有法的方式显现，这就是言说的所依，而不是无有所依仅由心识强加的如'声音是常'这样的妄加，因此对于实义是不欺诳的。"
其余非等同
第二，那么，"声音是常，因为是非一切非的缘故"，如此安立，与将声音本身作为因相不同，应成为所知与能知的关系。答：此因是由区别相的言说安立而显现为各别的，与心识无关联的，因为不能像所作性和声音那样显现为不同的区别相。"非声音非"如何能显现为与声音有别？由于理解了双重否定的确切意思，虽然词语不同但意义同义，也没有不同的区别相。因此，将有法声音本身作为能立，故不成立为能知，这是所要阐述的。
遮自因别之争
第二，关于自性因的差别的辩论排除有：立共相为因的辩论和立差别为因的辩论排除。
遮共立因之争
第一分为：正行和对此辩论的排除。
正行
第一，那么，"声音的事物，是有法，是无常，因为是事物的缘故"，这样的因相不能成立为正确的能知，应成过失相同的缘故。答：不是这样的，通过区别相能够成为所知和能知，因此，差别和共相的法是不同的区别相，所以能够成为因相和有因相。例如，"因为是从努力产生的缘故，从努力产生的声音是无常的"这样安立。其中，事物是共相，声音的事物是差别；同样，从努力产生是共相，从努力产生的声音是其差别，这些是不同的区别相。总之，事物和从努力产生的因相与所立法无常之间成立周遍的随行与返跟，在有法声音上成立因相的宗法，因此确实成立为能知。


 །
遮谴
གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ལ། ཕྱོགས་ཡན་ལག་ཡིན་ཀྱང་མི་སྐྱོན། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མིན་པར་འཐད། །དང་པོ། རྩོལ་བྱུང་གི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ནས་རྩོལ་བྱུང་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བྱུང་ཉིད་ཕྱོགས་སམ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡན་ལག་སྟེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟགས་སུ་འགོད་རུང་ན་གོང་དུ་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྩོལ་བྱུང་གི་སྒྲ་ཞེས་བཀོད་པའི་ཚེ་རྩོལ་བྱུང་དེ་ཕྱོག༷ས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ཡི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཡིན་ན༷འ༷ང་རྟགས་དེས་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་འགྲུབ་པ་ལ་དེས་གནོ༷ད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན། ཆོས༷་ཅ༷ན་སྒྲ་དང་རྟགས་རྩོལ་བྱུང་ཐ༷་དད་དུ་མ༷་གྲུབ༷་པ་མི༷ན་ཏེ་དཔེ༷ར་ན༷་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་མ་མཐོང་བའི་གོང་བུ་མང་པོ་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ་ཅི་རྟ་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ན། གོང༷་བུ༷་རྭ་ཅ༷ན་འདི༷་རྭ་ཅ༷ན་ཉི༷ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རྟ༷་མི༷ན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་རྭ་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གོང་བུ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་རྭ་ཅན་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་ཡང་རྟ་མིན་པའི་ཤེས་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་རུང་བ་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། ཡ༷ང་ན༷་རྩོལ་བྱུང་ཞེས་པ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཅན་སྒྲ༷་དེ༷་མཚོན་ཅིང་རྟོག༷ས་པར་བྱས་ནས༷་རྩོལ་བྱུང་རང་ཉིད་ཆོས་ཅན་དུ་མི་གནས་པར་ལྡོག༷་པའི་ཕྱིར༷། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྩོལ་བྱུང་གིས་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་
20-417a
དུས༷་སུ༷་རྩོལ་བྱུང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུ༷ར་པ་མི༷ན་ཏེ། དེ་ལ་རྩོལ་བྱུང་གི་རྟགས་ཀྱིས་གསར་དུ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཁང་པ་ཤེས་འདོད་ནས་དྲིས་པའི་ཚེ་བྱ་རོག་གནས་པ་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ན། ཁང་པ་ཤེས་ནས་དེར་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་འཛིན་གྱི་བྱ་རོག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའམ། གོས་དཀར་པོ་ཅན་དེ་ཁྲིད་ཤོག་ཟེར་ན་གོས་དེས་མཚོན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་འདོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་ཕྱིས་སུ་གོས་དཀར་པོ་མ་བགོས་ན་ཁྲིད་བྱ་མིན་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །
遮立别因之争
གཉིས་པ། འདི་དང་མཉན་བྱ་འདྲ་བས་ན་མཉན་བྱ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དམ་བཅའ་བ་རྟགས་སུ་བཀོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་གཞི་སྒྲ་དང་ལྡོག་ཆོས༷་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་མཉན་བྱ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ཡ༷ང་དམ་བཅ༷འི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་དོ༷ན་དུ་འཐ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
说能诠差别
དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གོ་བྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སོང་ནས། ༈ །ད་ནི་གཉིས་པ་གོ་བྱེད་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། །ཕྱོགས་ཆོས་དགུའི་དགོས་སྤྱི་རུ་བསྟན། །དབུས་མ་གསུམ་དགོས་བྱེ་བྲག་བཤད། །མ་དམིགས་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་དོན། །
总说所需九种宗法
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་ཆོས་ལས་བརྩམ་དབྱེ་བའི་དོན། །ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །ཕྱོགས་ཆོས་དགུ་རུ་དབྱེ་དོན་ནོ། །
宗法所作差别
དང་པོ། ཚད་མ་མདོ་ལས། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གི་སྐབས་སུ། །ཕྱོགས་ཆོས་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་མེད་དང་། །རྣམ་གཉིས་རེ་རེ་དག་ལ་ཡང་། །རྣམ་གསུམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། །ཡོད་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། གཞལ་བྱ་བྱས་དང་མི་རྟག་དང་། །བྱས་དང་མཉན་བྱ་རྩོལ་ལས་བྱུང་། །མི་རྟག་རྩོལ་བྱུང་རེག་བྱ་མིན། །དེ་དགུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་ལའོ། །དེ་ལ་རིགས་མཐུན་ལ་ཡོད་དང་། །རྣམ་
20-417b
གཉིས་མེད་ལ་མེད་གང་ཡིན། །དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་བཟློག །འགལ་བ་གཞན་རྣམས་མ་ངེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་དང་པོ་འདི་རྣམ་ཤེས་དང་ཐ་མ་རྒྱན་དུ་དྲངས་པ་ཡིན་པས་དེང་སང་མདོ་རྩ་བའི་འགྱུར་དང་ཅུང་མི་འདྲ་ཡང་འདི་ལྟར་བདེའོ།

这些是藏文的简体中文直译：
遮谴
第二，对辩论的排除分为：宗法成分虽有亦无过失，宗法非成分是合理的。
第一，当将"从努力产生的声音"作为有法，将"从努力产生"立为因相时，"从努力产生"本身是宗法或所立的成分，即宗的一部分，因此如果可以将所立宗法的一部分立为因相，那么先前对他人的责难就不合理了。
答：并非如此。即使当安立"从努力产生的声音"时，"从努力产生"是宗法有法声音的成分，但对于该因相证成声音是无常这一点，它丝毫不会有害，因为有法声音与因相"从努力产生"不是未成立为各别的。例如，当看到许多不太清楚的物体聚集时，怀疑"是马还是非马"，如果说"这个有角的物体，因为是有角的，所以不是马"，即使将"有角"限定的物体执为有法，而立"有角"为因相，也能成为非马的正确能知，就像这样。
第二，或者，通过"从努力产生"所限定的方式来指示并理解有法声音，而"从努力产生"本身不作为有法，因为是区别相，所以当用"从努力产生"证成声音无常时，"从努力产生"不是所立的成分。这是因为它不需要用"从努力产生"的因相来重新证成。就像询问"提婆达多的房子"时，若指示"乌鸦栖息的那个"，了解房子后前往该处成为目标，而不需要依赖乌鸦；或者说"带那个穿白衣服的人来"，目标是通过白衣识别的那个人，即使后来他不再穿白衣，也不会变成非带来对象，就像这样。
遮立别因之争
第二，有人说："这与'所闻'相似，所以像将'所闻'立为因相来证成声音无常那样，也将成为立宗作为因相。"
答：不是这样，因为基体声音和区别法是不同的，所以立差别"所闻"为因相也不合理成为宗的一部分的意义。
说能诠差别
以上已经解说了所诠宗法的建立，现在第二是能诠因相的区分：总的说明九种宗法的必要，特别解释中间三种的必要，未单独说明不可得因的原因。
总说所需九种宗法
第一分为：基于宗法的区分意义，排除对宗法自身的争论，宗法分为九种的意义。
宗法所作差别
第一，《量论》中说："在他义比量的章节中，'宗法在同品存在与不存在，以及二者，各自又有三种，在异品中存在与不存在二种，故而有九种'。'所量性、所作性、无常性，所作性、所闻性、从努力产生，无常、从努力产生、非触，这九种对于常等'。'其中，在同类中存在的，二者皆不存在的，以及在异品中不存在的，就是因相；与此相反的是相违；其余都是不定'。"这样说道。这第一个偈颂是在《认识论》和最后在《庄严论》中引用的，所以虽然与今天《理门论》的译本稍有不同，但这样更为通顺。


 །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཆོས་དགུ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ལས་གཞན་མ་གསུངས་ལ། སྤྱིར་རྟགས་འདི་ལ་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་། ཡང་དག་ལའང་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པ་གསུམ་དང་། དེར་ཡང་ནང་གི་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་། ལྟར་སྣང་ལའང་མ་གྲུབ་འགལ་བ་མ་ངེས་པ་གསུམ་དང་། སོ་སོའི་ནང་གི་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་དག་གཉིས་དང་ལྟར་སྣང་བདུན་ཏེ་དགུ་པོ་འདི་ཁོ་ན་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་ཞེ་ན། གཏན༷་ཚི༷གས་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གི་ར༷བ་ཏུ༷་དབྱེ༷་བ༷འི་དོ༷ན་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་ཚེགས་ཆུང་ངུས་བདེ༷་བ༷ར་བཟུ༷ང་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ་བ༷་གྲུབ༷་བྱའི༷་ཕྱིར༷་ཕྱོག༷ས་ཆོ༷ས་དགུར་ར༷བ་ཏུ༷་དབྱེ༷་བ༷་ཡི༷ས་མདོ༷ར་བསྡུས༷་པ༷་ནི༷་གསུང༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲུ་བཞི་པའི་རེ་ཁཱ་ལ་ཐུར་མ་གཉིས་གཉིས་བསྣོལ་བའི་རེའུ་མིག་དགུ་ལ་སྟེང་མ་གསུམ་ལ་རིམ་བཞིན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད། བར་མ་གསུམ༷་ལ༷་རིམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད། འོག་མ་གསུམ་ལ་རིམ་བཞིན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་
20-418a
ཕྱིར། ཞེས་དང་། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། རེག་བྱ་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཀོད་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་གཉིས་དང་། འགལ་བ་གཉིས་དང་། མ་ངེས་པ་ལྔར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་དགུའི་འཁོར་ལོ་ལས། སྟེང་འོག་གཉིས་ལ་ཡང་དག་གོ། །ལོགས་ལ་འགལ་བ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ཟུར་བཞིར་ཐུན་མོང་མ་ངེས་བཞི། །དབུས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དབུས་ཀྱི་ཐུན་མིན་མ་ངེས་པའི་དཔེ་བརྗོད་དུ། གསོན་ལུས་ཆོས་ཅན། བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ཀྱང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་དེ་རེ་རེ་ལའང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་གསུམ་རེ་སྦྱར་བས་གསུམ་གསུམ་དགུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་གི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་མེད་པ་ནི་སྟེང་གི་རེའུ་མིག་ལ་གནས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སོ། །མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་ཆ་གཉིས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་འོག་གི་རེའུ་མིག་ལ་གནས་པ་འབྲས་རང་གཉིས་ཀྱི་དཔེར་འོས་པ་ཡང་དག་གོ། །དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་གཉིས་ནི། ལོགས་གཉིས་ལ་བཀོད་པའི་འགལ་བ་གཉིས་སོ། །ལྷག་མ་ལྔ་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་དབུས་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་མེད་པའོ། །ཟུར་བཞིར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཡོད་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རེའུ་མིག་དང་པོར་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཁྱབ་པར་ཡོད་པའོ། །གསུམ་པར་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པར་ཡོད་ཅིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་ནོ། །བདུན་པར་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་དང་
20-418b
མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པར་ཡོད་པའོ། །ཐ་མ་དགུ་པར་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མ་གསུམ་ནི་རྟགས་དེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ་གཞི༷ར་བཞག་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་གསུམ་རིམ་པས་སྦྱར་བའོ། །བར་མ་གསུམ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་གཞིར་བཞག་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྔར་བཞིན་སྦྱར་བའོ། །འོག་མ་གསུམ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་ཆ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་གཞིར་བཞག་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གསུམ་པོ་རིམ་པས་སྦྱར་བའོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
这样只说明了九种宗法，而没有说明其他的。一般来说，因相有正确和似是而非两种，正确的又有果相、自性相和不可得相三种，其中又有许多内部区分；似是而非的也有不成立、相违和不定三种，各自内部也有许多区分。然而，为什么只说明两种正确和七种似是而非的这九种，而没有说明其他呢？为了能以少量努力轻松把握并理解因相正确与似是而非诸多广大区分的义理，通过将宗法分为九种而简要地阐述，这就是所说的。
具体而言，在一个四方格的直线上交叉两横两竖形成的九个格子中，上面三个依次安立：声音是有法，是常的，因为是所量的缘故；声音是有法，是无常的，因为是所作的缘故；声音是有法，是从努力产生的，因为是无常的缘故。中间三个依次安立：声音是有法，是常的，因为是所作的缘故；声音是有法，是常的，因为是所闻的缘故；海螺声是有法，是常的，因为是从努力产生的缘故。下面三个依次安立：声音是有法，不是从努力产生的，因为是无常的缘故；海螺声是有法，是无常的，因为是从努力产生的缘故；声音是有法，是常的，因为不是有触的缘故。
在这样安立的基础上，有两种正确的、两种相违的和五种不定的，如《九种宗法之轮》所说："上下两个是正确的，两边的是两种相违的，四角是四种共同不定的，中间是不共不定的。"或者，对于中间的不共不定的例子，也可以安立为："有生命的身体是有法，具有自我，因为具有生命力的缘故。"
这是因为同品中有、同品中无和同品中二者兼有这三种，每一种都可以与异品中有、异品中无和异品中二者兼有这三种结合，三乘三成为九种。其中，同品一切中都有而异品一切中都无的，位于上方格子中的自性因相。同品中有无二者兼有而异品中确定没有的，位于下方格子中适合作为果相和自性相两者的例子的正确因相。与此相反的两种，是安立在两侧的两种相违。剩余的五种是不定，其中中间的是在两边品类中都没有的。四角的是在两边品类中都有的不定，其中第一格是在两边品类中都遍有的。第三格是在同品中遍有，而在异品中二者兼有的。第七格是在同品中二者兼有，而在异品中遍有的。最后第九格是在同品和异品两者中都是二者兼有的。
这其中，前三种是以该因相在同品中遍有为基础，依次结合异品中有、无和二者兼有三种。中间三种是以同品中无为基础，如前结合异品的区分。下面三种是以同品中有无二者兼有为基础，依次结合异品三种。


 །འདི་དག་གི་དཔེ་ཡང་། ཐོག་མ་གསུམ་གྱི་དང་པོའི་མཐུན་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་བུམ་པ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་གཉིས་པའི་བུམ་པ་དང་ནམ་མཁའ། གསུམ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་བུམ་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གློག་དང་ནམ་མཁའ་གཉིས་སོ། །བར་པ་གསུམ་པོ་མཐུན་པར་མཐུན་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བུམ་པ་དང་གློག་གཉིས་སོ། །འོག་མ་གསུམ་གྱི་དང་པོའི་མཐུན་ཕྱོགས་གློག་དང་ནམ་མཁའ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བུམ་པ། གཉིས་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་བུམ་པ་དང་གློག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ། གསུམ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་དང་རྡུལ་ཕྲན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་དང་བུམ་པའམ། ཡང་ན་བློ་དང་བུམ་པ་བྱས་ཀྱང་རུང་ངོ་། །རེག་བྱ་ཅན་མིན་པའམ་ལུས་ཅན་མིན་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ཐོགས་རེག་མི་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་རང་ལུགས་ལ་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་མིན་ཀྱང་གཞན་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ངོར་མཐུན་ཕྱོགས་བྱས་ཚེ་དེ་ལ་རྟགས་འདི་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པའི་ཆེད་དོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གི་གནད་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས། གང་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དག་དང་ནི། །དེར་
20-419a
སྣང་ཕལ་ཆེར་ཕྱོགས་ཆོས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི། དོན་དུ་དེ་དབྱེ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་དེང་སང་ཞ་མའི་འགྱུར་འདི་དང་མི་འདྲ་ལ་འདི་བདེའོ། །
遮谴宗法
གཉིས་པ་ཕྱོགས་ཆོས་ལ་རྩོད་སྤང་ནི། རྟགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་འདི་བྱས་པ་དེ་སྒྲ་ལ་གྲུབ་པ་ན་རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ན་མཐུན་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་ན་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་གཅོད་ལ་མི་མཁས་པའི་རྩོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ༷་འདི་ལ་ཚི༷ག་གི་ཕྲ༷ད་ངེས་གཟུང་གི་སྦྱོར་ཚུལ་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷ས་མི༷་ལྡ༷ན་རྣམ་གཅོད་དང་། གཞ༷ན་ལ་ལྡན༷་པ༷་རྣམ་གཅོད་དང་། ཁྱད་གཞི་ལ༷་ཤིན་ཏུ༷་མི༷་སྲི༷ད་པ་རྣ༷མ་པར་གཅོ༷ད་བྱེ༷ད་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་གཟུང་ཁོ་ནའམ་ཉིད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཕྲད་འདི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་གྱི་ཆོས་དང་སྦྱར་ན་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་སམ། སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལྟ་བུའོ། །ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་དག༷་ད༷ང་སྦྱར་ན་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དེ། སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཞེས་དང་། སྒྲ་ཁོ་ན་ལ་བྱས་པ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱ༷་བ༷་ད༷ག་དང་ནི༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ངེས་གཟུང་སྦྱར་ཏེ་བརྗོ༷ད་ན་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་དེ། སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་པར་གནས་པ་ཁོ་ནའམ། བ་ལ་བེའུ་འབྱུང་སྲིད་པ་ཁོ་ན་དང་། ཆོས་ཅན་ལ་རྟགས་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་སོགས་སོ། །དེས་ན་དངོས་སུ་རྣམ་བཅད་སྦྱར་བའི་སྒྲའི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་གཏིང་ཚུགས་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ངེས་གཟུང་དེ༷་དངོས་སུ་སྦྱར༷་བ་མེ༷ད་ཀྱང༷་ངེས་གཟུང་གི་དོན་དེ་ལྟ་བུར་ཞེ་ལ་བསམ་ཞིང་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ལ༷ས་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་ངེས་གཟུང་དེ༷་ཡི་
20-419b
དོ༷ན་ཉི༷ད་ནི༷་སོར་སོར་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཡོད་དེ། མ་སྨྲས་ཀྱང་དོན་གྱིས་རྟོགས་པ་ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་ཞེ་ན། ང༷ག་སྦྱོར་བའི་འབྲས༷་བུའམ་དགོས་པ་ནི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དོན་དེ་ལས་གཞན་པའི་འགལ་ཟླ་རྣམ༷་པར་གཅོ༷ད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་ན༷ག་པ༷་འཕོ༷ང་སྐྱེན༷་ཞེས་སྨྲས་པ༷འམ༷། སྲི༷ད་སྒྲུབ༷་འཕོ༷ང་སྐྱེན༷་ཞེ༷ས་པ༷འམ། སྔོ༷ན་པོ༷་ནི༷་མཚོ༷་སྐྱེས༷་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར༷་ཞེ༷ས་སྨྲས་པ་བཞི༷ན་ནོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
这些的例子是：前三种中第一种的同品是虚空，异品是瓶子等；同样，第二种的同品是瓶子，异品是虚空；第三种的同品是瓶子，异品是闪电和虚空两者。中间三种均以虚空为同品，瓶子和闪电两者为异品。下面三种中第一种的同品是闪电和虚空，异品是瓶子；第二种的同品是瓶子和闪电，异品是虚空；第三种的同品是虚空和极微，异品是业和瓶子，或者也可以是心识和瓶子。"非有触"或"非有身"意为不相互阻碍接触的意思。虽然在自宗中极微不是常的，但当依据外道他宗的承许作为同品时，为了显示此因在彼上不成立而如此说。
通过这些，即能通达因相正确与似是而非的要领，如《理门论》所言："因为因相及似因，大部分都是宗法性，因此为说明似因义，而说明其分类。"这段引文与今天札玛的译本不同，此处更为通顺。
遮谴宗法
第二，对宗法性的辩论排除：有人说，"因相成立为宗法"这一说法，当所作性成立于声音时，如果因相被有法限定，则在同喻上就不会有随行；若不被限定，宗法性就不能成立。
答：这是不善于理解遮诠的争论。也就是说，对于这种宗法相关的法语，根据词的助词、限定词的不同结合方式，有不具备遮诠、他具有遮诠和在基体上极不可能遮诠这三种方式。当限定词"唯"或"只"等这类助词与特殊法相结合时，成为不具备遮诠，例如"施主唯善射"或"声音唯有所作性"等。当与特殊事物相结合时，成为他具有遮诠，如"唯施主善射"和"唯声音有所作性"等。当限定词与作用一起表述时，成为不可能遮诠，例如"施主唯处于善射状态"或"母牛唯可能生犊"和"有法唯可能有因相"等。
因此，虽然直接应用遮词的语言能力如此深入人心且广为人知，即使没有直接使用这样的限定词，但在心中考虑并希望表达这种限定词的意义，虽然没有明确说出，这种限定词的意义也能被各自理解。为什么没有说出来也能从意义上理解呢？因为言语运用的结果或目的是遮除与所欲表达意义相反的内容，例如当说"那伽善射"或"施主善射"或"蓝色存在于莲花中"时，就是这样的。


 །དེ་དག་གི་དོན་ནི་ནག་པ་ལས་འཕོང་སྐྱེན་བ་གཞན་མེད་ཅེས་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཙམ་དུ་གོ་ལ། སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་པའི་ཚད་དུ་གྲགས་པས་དེ་ལ་མི་ལྡན་མི་སྲིད་པའི་དོགས་པ་མེད་ཕྱིར་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་གོ་བ་དང་། མཚོ་སྐྱེས་ལ་དཀར་པོ་སོགས་ཡོད་པས་མི་ལྡན་གཅོད་མི་ནུས་ཤིང་གཞན་རིན་ཆེན་སྔོན་པོ་སོགས་ཡོད་པས་གཞན་ལྡན་ཀྱང་གཅོད་པ་མེད་པས་ཆུ་སྐྱེས་ལ་སྔོན་པོ་མི་སྲིད་པ་གཅོད་པ་ཙམ་དུ་གོ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲ་བརྗོད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཞིབ་ཏུ་མཚོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་དེར༷་ཡ༷ང་ཤེས་པར་འདོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཟླ༷་བོ༷་རྣ༷མ་པར་གཅོ༷ད་པ༷་ཡི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ལས་ངེས་གཟུང་གི་དོ༷ན་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་ཉན་པ་པོའི་རྟོག༷ས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། ཅི་ནག་པ་འདི་འཕོང་སྐྱེན་ནམ་མི་སྐྱེན་སྙམ་དུ་དྲིས་པའི་ཚེ་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་སྨྲས་པས་འཕོང་སྐྱེན་པ་སྲིད་པ་ཙམ་དུ་སྟོན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་གཞན་སོགས་གཅོད་དོན་མེད་ལ། ཅི་ནག་པ་འདི་ལ་འཕོང་ལས་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དྲིས་པའི་ཚེ་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་དམིགས་བསལ་བའི་ཚེ་འཕོང་ལས་གཞན་པ་འགོག་པའི་ཚུལ་དུ་གོ་བ་དང་། སྲིད་སྒྲུབ་དང་རྣ་ཅན་གཉིས་ལས་སུ་འཕོང་སྐྱེན་དྲིས་པས་སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་དེའི་སྐབས་ཀྱི་
20-420a
ཟླ་བོ་རྣ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣ་ཅན་ལ་དེ་འདྲའི་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཡོད་པ་ཙམ་བཟློག་གི་གཞན་ར་མ་ཎ་སོགས་ལ་འཕོང་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མི་བཟློག་གོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་འཕོང་སྐྱེན་པ་སུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་ཚེ་སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་ལ་དེ་འདྲའི་འཕོང་སྐྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་གོ་བ་སྟེ་འདི་ནི་བརྗོད་འདོད་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་རང་གི་ནུས་པ་དང་བརྗོད་འདོད་གཉིས་ཀའང་ངེ༷ས་གཟུང་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གོ་བར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་ན་དེ་གཞན་དུ་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། སྒྲ་དོན་རྣམ་འཇོག་ལ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་དོན་ཇི་ལྟར་གོ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་རྣམས་ཀྱང་འཇུག་པ་ཡིན་པས་བརྡ་ནི་དོན་མཚོན་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱིས་དཔྱད་དགོས་པ་མིན་ནོ། །དེ༷་ལྟར༷་ན་སྤྱིར་ཡོངས་སུ་གྲག༷ས་པའི་དབང་དང༷་། སྒྲ་བརྗོད་ཚུལ་གྱི་ནུས༷་པ༷་དང༷་། སྒྲ༷་ནི༷་བརྗོ༷ད་འདོ༷ད་ཀྱི་རྗེས༷་སུ་འབྲང༷ས་ནས་བཟློག་ཟླ་གཅོད་ཅིང་འདོད་ཡུལ་ངེས་པར་བཟུང་བའི་འབྲས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་རྣམ་གཅོད་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ༷ས་ན༷་སྐབས་འདིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཆོས་གྲུབ་ཚུལ་ནི་མི༷་ལྡན༷་པ་རྣམ༷་པར་གཅོ༷ད་པ་ཅན་ཡིན་པ༷ས་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་དེའི་ཆོས༷་ཀྱི༷་ཁྱ༷ད་པ༷ར་དུ་གྲུབ་པ་ཡི༷ན་ནའང་ཆོས་ཅན་དེ༷་ཡི༷་ཁྱ༷ད་པར༷་དུ་བྱས་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་ཆོ༷ས་ཁོ་ནར་གྱུར་ནས་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པ༷འི་སྐྱོན༷་རྟེན༷་པའམ་ཡོད་པ་མི༷ན་ཏེ་གཞན་ལ་ལྡན་པ་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
这些的意义是：因为没有流传"那伽之外无善射者"这样的说法，所以这只被理解为不具备遮诠；而"施主善射"作为标准而闻名，因此对它没有不具备或不可能的疑虑，故被理解为他具有遮诠；又因为莲花上有白色等，所以不能遮除不具备，且因为还有蓝宝石等蓝色物，所以也不是遮除他具有，因此只被理解为遮除莲花不可能有蓝色。同样，虽然依据具体情况，表述方式没有区别，但遮诠的含义可以有各种变化，这应当详细说明。
如此表述时，是为了遮除特定场合中想要了解的对立面而说的，从这些限定词的意义中，听者就会产生理解。例如，当问"那伽善射还是不善射"时，说"那伽善射"只表示善射的可能性，并没有遮除其他技艺等的意图；当问"这个那伽除了射箭外还有没有其他才能"时，特别说"那伽善射"，就理解为遮除除射箭以外的方式；当问"施主和持耳者谁善射"而回答"施主善射"时，由于此情境的对立面是持耳者，所以只否定持耳者有这样的射箭技能，而不否定罗摩等其他人也有这样的射箭技能；当问"这世间谁善射"而回答"施主善射"时，就理解为遮除除施主之外的人有这样的射箭才能，这是根据表达意图而定的。
这样，通过语言自身的能力和表达意图，两者都能让人理解这种限定词的意思，这在世间广为人知，因此不能改变。因为在确立语言意义时，世间是标准，根据从语言中如何理解意义，世间的表达方式也随之应用，所以表达只是用来指示意义，不需要通过其他理由来考察。
如此，由于普遍闻名的力量、语言表达方式的能力，以及语言是随表达意图而遮除对立面并确定所欲对象的结果，所以有这样各种各样的遮诠。
既然有这三种遮诠方式，那么在此处，法在宗上成立的方式是不具备遮诠，因此虽然成立为有法的特殊法，但不会变成唯有法所限定的法，从而导致在同喻上没有随行的过失，因为不遮除他者具有的缘故。


 །
立九宗法义
གསུམ་པ། ཕྱོགས་ཆོས་དགུར་ཕྱེ་བའི་དགོས་པ་ཅི་ཞེ་ན། ར༷ང་བཞི༷ན་དང་འབྲ༷ས་བུ༷་ཡི་སྒྲུབ་རྟགས་ཡང་དག་གཉིས་དཔེ་བརྗོད་ཀྱིས་གྲུབ༷་པར་བྱ་བའི་དོ༷ན་དུ༷་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་རྟགས་སུ་བྱས་པ་དང་རྩོལ་བྱུང་བཀོད་པའི་གཏན་ཚི༷གས་
20-420b
གཉི༷ས་དང༷་། དེ་ལས་གོ་ལྡོག༷་པ༷་འགལ་བ་གཉིས་ཤེས་པའི་དོན་དུ་སྒྲ་རྟག་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་སྔ་མ་གཉི༷ས་པོ་དག་བཀོད་པ་དང་། རྗེས་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་གྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་པ་ཡོད་པས་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་མིན་ལ་རྩོད༷་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་འདྲའི་འཁྲུལ་བ་བཟློག་ནས་གཏན་ཚིགས་མིན་པར་ཤེས་པའི་སླད་དུ་ཁྱད་པ༷ར་མཉན་བྱ་དང་སྤྱི༷་གཞལ་བྱ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་གཉིས་པོ་དག༷་བཀོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་རྗེས་འགྲོ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་ན་གཞལ་བྱས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་འདི་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་མ་མཐོང་པ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་ན་མཉན་བྱས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འགྲུབ་ནུས་ན་མི་རྟག་པར་ཡང་སྒྲུབ་ནུས་པས་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་སྲིད་པར་འགྱུར་བས་གནོད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག༷་མ༷་གསུམ༷་ནི་རྗེས་འགྲོ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་མི་ཆོག་སྟེ། ལྡོག༷་པ༷འི་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་དགོས་ཞེས་སྒྲུབ༷་པར་བྱེ༷ད་པའི་སླད་དུ་བཀོད་པ་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་ཙམ་མཐོང་བས་ཆོག་ན། རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མཐུན་ཕྱོགས་གློག་དང་ནམ་མཁའ་དག་ལས་གློག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་ཙམ་གྲུབ་ཀྱང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྩོལ་བྱུང་བུམ་པ་སོགས་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་སྙམ་ན། རྟག་སྟེ། རེག་བྱ་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་མཐུན་ཕྱོགས་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནམ་མཁའ་དག་ལས་ནམ་མཁའ་ལ་འཇུག་ཅིང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདེ་བ་དང་བུམ་པ་དག་ལས་བདེ་
20-421a
བ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མེད་པས་རྟགས་ཡང་དག་མིན་སྙམ་ན། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། མཐུན་ཕྱོགས་བུམ་པ་སོགས་རྩོལ་བྱུང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་འཇུག་ཅིང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་གློག་དང་ནམ་མཁའ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་ཕན་ཆད་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟར་མཐོང་ཡང་གཏན་ཚིགས་མིན་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
需中三之义各别说
གཉིས་པ་དབུས་ན་གནས་པ་སྟེང་འོག་བར་གསུམ་པོའི་དགོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ཡང་དག་གཉིས་པོའི་དགོས་པ་བཤད། །མ་ངེས་གཅིག་པོའི་དགོས་པ་བཤད། །
说二清净之义
དང་པོ་ལ། ཐུན་མིན་སོ་སོའི་དགོས་པ་དང་། །གཉིས་ཀ་བསྟན་པའི་དགོས་པའོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
立九宗法义
第三，问：分宗法为九种的目的是什么？答：为了通过举例证成自性因和果性因两种正确因相，安立了"所作性"和"从努力产生"作为声音无常的因相这两种因相；为了理解与此相反的两种相违，安立了以前两种因相证成声音是常的；又因为有人认为仅仅证成随行或返跟任一者就可以成为正确因相，所以为了排除这种错误并使人了解那不是因相，安立了以差别"所闻性"和共相"所量性"作为因相证成声音是常的这两种。
这也就是说，如果仅仅在同品一切中成立随行就成为正确因相，那么用"所量性"证成声音是常的这种因相也将变成正确的；又如果仅仅在异品一切中不见就成立返跟周遍的正确因相，那么用"所闻性"证成声音是常的也将成为正确的证成。这是为了让人了解，如果这些因相能够证成此所立，那它们也能证成无常性，这将导致不会错误于相违的量度成为可能，因此显示其过失。
剩余三种是为了证明仅仅成立随行是不够的，必须成立返跟周遍而设立的。在这里，如果仅见随行就足够，那么"不从努力产生，因为是无常的缘故"这句将成为证成，因为在同品闪电和虚空中，它随行于闪电。对此，若想：虽然仅仅成立随行，但因为不从异品中从努力产生的瓶子等返跟，所以不能成为因相。那么"是常的，因为不是有触的缘故"这句中，它在同品极微和虚空中随行于虚空，并从异品乐受和瓶子中从乐受返跟。对此，若想：因为它不遍行于同品，所以不是正确因相。那么"是从努力产生的，因为是无常的缘故"这句将成为正确因相，因为它遍行于同品瓶子等一切从努力产生的事物，并从异品闪电和虚空中返跟。因此，只要不正确成立返跟周遍，即使在譬喻上似乎有随行，也不是因相，这是为了让人了解这一点。
需中三之义各别说
第二，特别解释处于中间的上中下三者的必要性，分为：解释两种正确的必要性，解释一种不定的必要性。
说二清净之义
第一分为：各自不共的必要性和同时显示两者的必要性。


 །
不共各别目的
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། འབྲས་རྟགས་དཔེ་ལ་རྩོལ་བྱུང་དང་། །རང་བཞིན་རྟགས་ལ་བྱས་སྨོས་དོན། །
果因喻造作
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། བྱས་མི་རྟག་ལྟ་བུ་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱི་རྟགས་འགའ་ཞིག་ཉི༷ད་ལ༷ས་གཞ༷ན་གྱིས༷་ཏེ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ནི༷་རང་གི་གོ༷་བྱ་བ༷སྒྲུབ་ཆོས་ལ༷་འགོད་ཚུལ་ལྟར་ཁྱབ༷་མཉམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དུ་བ་ཡོད་ན་མེ་སྔར་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཀྱང་མེ་ཡོད་ཙམ་ལ་དུ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ༷་ཙམ་ནི༷་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ༷་པ༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་བཞིན་ཚིག་དང་བརྗོད་འདོད་ལྟ་བུ་སོགས་འབྲས་རྟགས་ཀུན་ལ་རིགས་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་འབྲས༷་རྟགས་ནི་མཐུན་དཔེ་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཆ་རྣམ༷་པ་གཉི༷ས་སུ༷་འཇུག༷་པ་ཡིན་ཏེ། ཚང་བང་ལྟ་བུའི་མེ་ཡོད་ལ་དུ་བ་མཐོང་ཡང་མེ་ཡོད་ཚད་ལ་དུ་བ་མཐོང་བས་མ་ཁྱབ་པ་
20-421b
བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྩོལ་བྱུང་གིས་མི་རྟག་བསྒྲུབ་པ་འདི་ཡང་མཐུན་ཕྱོགས་གློག་དང་བུམ་པ་ལས། བུམ་པ་ལ་མཐོང་། གློག་ལ་མ་མཐོང་བས་ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་པས་འབྲས་རྟགས་ཀྱི་དཔེར་རུང་ཞིང་། འབྲས་རྟགས་དངོས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི་སྒྲ་རྩོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བར་དམིགས་པའི་ཉན་ཤེས་དེ་འབྲས་བུ་དང་། དེའི་རྒྱུ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྩོལ་བྱུང་གིས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་མཐུན་པ་ཡིན་ཞིང་། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱེད་ན་དོན་གྱིས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཚུལ་ཚེགས་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་དགོས་པས་དུ་བས་མེ་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའི་འབྲས་རྟགས་དངོས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྟོན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་དཔེ་བརྗོད་ཕྱོགས་གཅིག་དང་བཅས་པ་མཚོན་ནུས་པ་དང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བར་དམིགས་པ་ལ་རྟག་པ་མི་སྲིད་པ་སོགས་དགོས་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ལ་འབྲས་བུའི་རྟགས་སུའང་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་བདག་གཅིག་འབྲེལ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་སྤྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་རྟག་པ་སྒྲའི་སྟེང་དུ་དབྱེར་མེད་པར་བདག་གཅིག་གིས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་རྩོལ་བྱུང་མིན་པས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མིན་ཀྱང་སྒྲ་རང་གི་སྟེང་ན་རྩོལ་བྱུང་དང་མི་རྟག་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་འབྲས་རྟགས་སུ་བྱེད་པ་ན་རྩོལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུར་བཟུང་ན་རྩོལ་བ་མེད་པའི་སྔ་ན་སྒྲ་
20-422a
དེ་གནས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྔོན་མེད་གསར་སྐྱེ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱུ་བཅས་ཙམ་གྲུབ་མོད་ཀྱི་རྩོལ་བ་སོགས་རྒྱུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུས་རྒྱུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དངོས་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲས་རྟགས་ཤུགས་ལ་འཕེན་བྱེད་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སྐབས་འདིར་རྩོལ་བྱུང་ཞེས་པ་དེ་ཡུལ་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་བཟུང་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བར་དམིགས་པའི་ཉན་ཤེས་ལ་དེར་བཏགས་པ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་མིང་ཡུལ་ཅན་ལ་བཏགས་པའོ། །དགོས་པ་མེད་པར་ཅི་སྟེ་གདགས་ཤེ་ན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། བྱས་པ་དང་སྐྱེ་བ་འགག་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལས་དེ་ལྟར་འཇོག་གི་ཡུལ་ཅན་མ་འཁྲུལ་བས་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་རྣམ་གཞག་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པའི་སླད་དུའོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
不共各别目的
第一分为：正行和对此疑问的排除。
正行
第一包括：果相喻例中的从努力产生，自性因相中所说所作的意义。
果因喻造作
第一分为：正行和对此争论的排除。
第一，不同于所作性和无常性这样的某些自性因相，果相因在自己的所诠所立法上不能成立为周遍相等的。因为虽然有烟必定先有火，但仅有火的情况未必有烟，这是因为仅仅因能证成果是可能有错误的。同样地，言语和表达意愿等所有果相因都是类似的，因此，果相因在同喻上有存在和不存在两种情况。就像在灶台等有火的地方看到烟，但并非所有有火的地方都能看到烟一样。
因此，以从努力产生证成无常也是在同品闪电和瓶子中，见于瓶子而不见于闪电，所以是有两种情况的，能作为果相因的例子。而成为实际果相因的方式是：以听到声音在努力之后立即产生的觉知作为果，由此推知其因声音是无常的。
关于这一点，以从努力产生证成无常是自性因相，这是所有人都同意的。如果要作为果性因相，那么实际上需要通过很大的努力来证成这一点，为何不直接显示如以烟证明火这样的实际果相因呢？这是因为自性因的例子能够表示带有一部分的情况，且能证明从努力产生的事物不可能是常的等多种必要性。
那么，为什么这既是自性因相又适合作为果性因相呢？所作性和无常性之间成立为自性相属关系，是因为声音由因缘所造作，以及不停留在第二刹那这两个方面分别来看，而非本质上确立为不同的。同样地，一般由因缘所造作的特殊类型——由人的努力产生的因的特殊性，与无常性在声音上是不可分离的自性相属关系，所以是自性因相。然而，并非所有无常的事物都是从努力产生的，所以它不是遍行于同品的，但在声音自身上，从努力产生和无常性是不可分的。
然而，当作为果相因时，如果将从努力产生的声音本身执为果，因为见到在没有努力之前该声音不存在，而是从其他因产生，所以声音是先前不存在的新生，虽然由此证明了有因，但因为努力等因已经确定，所以不是以果证因的直接因相。
因此，它间接引发果相因，也就是说，在此处，如果将"从努力产生"作为对象声音本身的属性来理解，就变成自性因相，因此是将从努力产生所认知的听觉意识假名为它，即以对象的名称假立于认知对象者。如果问为什么没有必要而要假立，答：是有必要的，为了让人知道所作性、生灭等的安立也是基于现量成立，并且除了无错误的认知对象者所认知之外，不可能有其他的安立方式。


 །གཉིས་པ་རྩོད་སྤང་ནི། ཕ་རོལ་དག་ན་རེ། འོ་ན་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ཉན་ཤེས་དེ་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དེ་སྒྲའི་འབྲས་བུ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད་དེས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་སྟེ། སྒྲ་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་རྩོལ་བས་སྒྲ་སྔར་ཡོད་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་ན་འབྲས་རྟགས་ཀྱི་དཔེར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། སྒྲ་རྟག་པ་རྩོལ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་སྔར༷་ནས་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷་ཡུལ་ཅན་ཉན་པའི་ཤེས༷་པ༷་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི༷་དེ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཀྱིས་བརྩལ༷་མ༷་ཐག༷་ཏུ་བྱུང༷་བར་ངེ༷ས་པ་མི༷ན་ཏེ༷། འདི་ལྟར་སྒྲ་རྟག་པའི་སྒྲིབ༷་བྱེ༷ད་སེལ་བ་ལ་དང་། ཡུལ་ཅན་དབ༷ང་པོ༷་ལ་དང་། ཡུལ་སྒྲ༷་རང་གི་ངོ་བོ་ལ༷་རྩོལ་བ་དེ༷་ཡིས་རྣ༷མ་པ་ཀུན༷་ཏུ་ཕན་པའི་བྱ་བ་ཉེར༷་སྦྱོར༷་མིན༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །དེས་ན་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་ངེས་པ་མིན་དགོས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་ཐོས་པ་ནམ་ཡང་མེད་ལ་རྩལ་
20-422b
མ་ཐག་ཏུ་ཐོས་ངེས་པས་ན་སྒྲ་ཐོས་པའི་ཉན་ཤེས་ནི་རྟག་པའི་སྒྲའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་སྒྲ་རྟག་ཀྱང་སྒྲིབ་པས་མ་ཐོས་པ་ཡིན་ན་རྩོལ་བས་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཅི་ཞེ་ན། རྟག་ལ་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་མེད་པས་བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་མི་རུང་བས་ན་སྒྲིབ་མི་ནུས་པ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་མི་སྲིད་པས་དེ་སེལ་བའི་བྱ་བ་འཇུག་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཡོད་ཀྱི་བུམ་པ་མར་མེས་གསལ་བ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། བུམ་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ན་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་ལ་བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་རུང་གི་རྟག་པ་ལ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །རྩོལ་བས་དབང་པོ་ལ་ཕན་གདགས་ནས་སྒྲ་རྟག་པ་ཐོས་སོ་ཞེས་པའང་མི་རུང་སྟེ། སྒྲ་རྟག་པ་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེས་རང་འབྲས་ཉན་ཤེས་རྟག་ཏུ་མི་བསྐྱེད་པར་རྩོལ་བས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་དབང་པོའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་རེས་འགའ་བསྐྱེད་ན་དེ་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་རང་གི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ནི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པ་ཡིན་ན་རྩོལ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟོས་ཏེ། དེས་ན་རྩོལ་བས་སྒྲ་རྟག་པ་ལ་ཉན་ཤེས་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྐྱེན་ལ་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་གྱུར་པ་སྒྲ་རྟག་པ་དག་ནི་གལ་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་བློ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་འདོད་ན་དུས་འག༷འ་ཞི༷ག་གི་ཚེ༷་འབྲ༷ས་བུ་སྒྲ་འཛིན་ཉན་ཤེས་སྐྱེད་པར་མི༷་བྱེ༷ད་པ༷་འག༷ལ་བའི༷་ཕྱིར༷་ན། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་འཛིན་ཉན་པའི་ཤེས༷་པ༷་འདི༷་འདྲ༷་བ་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་རེ༷ས་འག༷འ་བ༷འི་དངོས་པོ་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་འབྲས༷་བུར༷་གྲུབ༷་པ༷ས་རྩོལ་བྱུང་དེ༷་རང་གི་རྒྱུ་སྒྲའི་ཆོས་མི་རྟག་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་སམ། རང་གི་རྒྱུ་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟག༷ས་ཡི༷ན་ནོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
第二，辩论排除：对方说，"如果这样被认知的听觉意识是果，那么就承认它是声音的果，但它如何能证明声音无常呢？因为它作为常声的果并无矛盾。比如说，努力只是使先前已有的声音成为听觉意识的对象而明显化，并非产生声音，所以不适合作为果相因的例子。"
答：如果常声从努力生起之前就已存在，且能产生作为对象认知者的听觉意识，那么它应该一直存在而已，不应该确定为舌腭等发声器官努力之后立即产生。这是因为努力对于遮蔽常声的障碍物，对于对象认知者的感官，以及对于声音自身的本质，都不能在任何方面提供有益的作用。因此，虽然必须不确定为努力后立即产生，但实际上从来没有常时听到，而是确定在努力后立即听到，所以听到声音的听觉意识不合理作为常声的果。
对此，若问：即使声音是常的，但因为有障碍而未被听到，为什么努力不对障碍物起作用？答：常法没有前后差别，所以不可能有被遮蔽和未被遮蔽的不同状态，因此对于不能被遮蔽的东西，遮蔽物不可能存在，也就没有去除遮蔽的作用。如果认为就像之前存在的瓶子被灯光照亮一样，这是不对的。因为瓶子是无常的，所以刹那相续可以有被遮蔽和未被遮蔽的情况，但常法不可能如此。
说"努力对感官产生影响后才能听到常声"也不合理，因为如果常声是因，而它不总是产生自果听觉意识，而是依赖努力所改善的感官作为俱有缘，偶尔才产生，那么它就会偏离无法被特殊化的自性。常声的本质如果不能被缘所特殊化，怎么会依赖于努力呢？因此，努力对常声生起听觉意识的作用丝毫也没有。
这样，不依赖于缘的常声，如果认为它是产生自己对象认知者的心识的因，那么它在某些时候不产生果——取声的听觉意识，这是矛盾的。所以，这种从努力产生的取声听觉意识不是常法的果，因为它不是恒常存在，而是从因缘产生的偶尔性事物，成立为无常声的果，因此"从努力产生"是证成其因声音的属性无常的果相因，或者是证成其因仅仅是无常事物的果相因。


 །
自因为有为之由
གཉིས་པ། དེ་ལྟར་རྩོལ་བྱུང་
20-423a
གིས་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་འདིས་འབྲས་བུའི་རྟགས་དོན་གྱིས་མཚོན་ནུས་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མཚོན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་རང་བཞིན་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་ལོགས་སུ་སྨོས་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། རྩོལ་བྱུང་གིས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉི༷ད་གྲུབ༷་པ་བདེན་མོད་ཀྱང༷་འདི་ལས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་དེ་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི༷་འབྲས༷་བུ་རྩོལ་བྱུང་དང༷་ལྷན་ཅི༷ག་ཏུ་ཕྱོགས་ཆོས་དགུའི་གྲངས་སུ་བསྟ༷ན་པ༷་ན༷་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་རྩོལ་བྱུང་གིས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་དེ༷་འདྲར་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཞིང་། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ལ་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་ཤེས་པའི་སླད་དུའོ། །
遮其疑
གཉིས་པ་ཡང་དག་གཉིས་སོ་སོར་བཤད་པ་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་དོགས་སྤང་ལ། བཤད་ཟིན་ཟློས་པའི་དོགས་པ་སྤང་། །འཆད་འོས་མ་བཤད་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ། འབྲེལ་བ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྲས་རང་གི་གཏན་ཚིགས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྔར་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བཤད་ཟིན་ནའང་འདིར་ཟློས་ཏེ་བསྐྱར་བས་ཅི་བྱ་ཟེར་ན། སྤྱིར་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗེས༷་སུ༷་དཔ༷ག་པ༷ར་བཤ༷ད་ཟི༷ན་ནའང་། དོ༷ན་དེ་ཉིད་དང་མཐུན་པར་གཏ༷ན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཕ་རོལ་ལ་ངག་ཏུ་བརྗོ༷ད་པར་བྱས༷་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་ཤིང་རྟོག༷ས་པའི་དོ༷ན་དུ༷་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ར༷བ་ཏུ༷་དབྱེ༷་བ༷་མདོར་བསྡུས་པ་ཙ༷མ་བཤ༷ད་དེ༷། གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་གྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ༷་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་པ་མེ༷ད་དོ། །གཉིས་པ། རྩོལ་བྱུང་གིས་འབྲས་རྟགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་
20-423b
པའི་དཔེ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལའང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་དཔེ་བརྗོད་ལོགས་སུ་འཆད་འོས་པ་ལ་དེ་མ་བཤད་པས་ཆད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྩོལ་བྱུང་གིས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་དེས༷་སྐབས་འདི༷ར་འབྲས༷་བུའི༷་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་ཡང་དོན་གྱིས་མཚོན་པར་བྱས་ཤིང་། དེར་མ་ཟད་དེ་ཉིད་ཀྱིས༷་ནི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས༷་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ་མིན་པར་ཆ་གཅི༷ག་ལ་བརྟེན༷་པ༷འ༷ང་བཤ༷ད་པ་ཡིན་པས་དཔེ་བརྗོད་ལོགས་སུ་མི་དགོས་སོ། །དེས༷་ན༷་རྩོལ༷་བ་ལ༷ས་སྒྲ་ཉན་ཤེས་ལ་གས༷ལ་བ༷་འབྲས་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་ད༷ང་། སྒྲ་ཉིད་རྩོལ་བ་ལས་གསར་དུ་སྐྱེ༷་བ༷་རང་བཞིན་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་དེ། དེ་གཉིས་འདྲ༷་བ༷ར་སྟེ་ཐུན་མོང་དུ་གཅིག་པུ་དེ་དཔེ༷ར་བ༷རྗོད་པ་མཛད་དོ༷། །
说清净二目的
གཉིས་པ་ཡང་དག་གཉིས་པོ་ཐུན་མོང་གི་དགོས་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་དོན་དང་དགག་པའི་དོན། །དང་པོ། འབྲས་བུ་ཡོ༷ད་པ༷་གང་ཞིག་རང་གི་རྒྱུ་ག༷ང་དེ་མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུང༷་བ༷་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་པའ༷མ་ར༷ང་གི་བད༷ག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ༷་དབྱེར༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ག༷ང་ཡིན་པའི་འབྲས་རང་གི་རྟགས་དེ༷་ནི༷་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ༷་ད༷ང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཁྲུལ༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་རོ་ཞེས༷་བྱའི༷་དོན༷་རྟོགས་པའི་སླད་དུ༷་གཏན་ཚིགས་འདི༷་གཉིས་དཔེ་ཡིས་མཚོན་ནས་ར༷བ་ཏུ་ཕྱེ༷་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། གཞན་གྱིས་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ལྡན༷་པ༷་ཅ༷ན་དང་འདུ་བ་ཅན་དང་རྗེ་ཁོལ་གྱི་འབྲེལ་བ་སོ༷གས་ག༷ང་ད༷ག་ལ༷་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ༷་འདྲ༷འི་འབྲེལ༷་བ༷་ཡོད་པ་མི༷ན་པ༷་དེས་ན་དེ༷་ད༷ག་གཅིག་གིས་ཅིག་ཤོས་བསྒྲུབ་ན་འཁྲུལ༷་བ༷་སྲི༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེ་འདྲ་གཏ༷ན་ཚི༷གས་མི༷ན་ནོ་ཞེས༷་ཚུལ་འདིས་དོན་གྱིས་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
自因为有为之由
第二，既然以从努力产生证成无常能够间接表示果性因相，那就更不用说表示自性因相了。因此，单独提及自性因相的例子似乎没有必要。
答：虽然以从努力产生证成无常的例子本身确实能成立自性因相，但另外提出以所作性证成无常的因相作为例子，是为了与果性因相"从努力产生"一起作为九种宗法之一进行说明时，使人不至于认为所有自性因相都像以从努力产生证成无常那样在同品上具有两种情况，并且让人知道有些自性因相在同品上是周遍存在的。
遮其疑
第二，对分别解说两种正确因相所引发的疑问排除，包括：排除已解释重复的疑问，排除应解释未解释的疑问。
第一，有人问：如果说由于两种联系而产生果相因和自性因，那么这与前面在自比量中已经解释过的"具足三相是正确因相的定义"相重复，为何要重说？
答：虽然正确因相的定义已在比量中解释过，但为了使内容一致，并为了对方能够通过语言表达这些因相，熟练无错误地表述并理解，所以简要地解释了因相的分类，而在因相的定义上并无差别。
第二，有人问：既然已用从努力产生作为果相因在同品上以两种方式存在的例子，那么对于自性因相在同品上以两种方式存在的情况，也应该单独解释一个例子，但却没有这样做，这不是漏说的过失吗？
答：以从努力产生证成无常不仅在此处间接表示了果性因相的例子，而且也说明了自性因相的某些特殊情况并非周遍存在于同品中，而是依靠一部分，所以不需要单独的例子。因此，从努力产生使声音在听识中清晰是果相因的例子，而声音本身从努力中新生是自性因相的例子，这两者相似，即共同只用一个例子来说明。
说清净二目的
第二，两种正确因相的共同目的，分为：证成的意义和否定的意义。
第一，为了理解"任何存在的果，其因不存在则不会产生的生起关系，或者成为其自体而不可分离的自性关系，凡是这些果相因和自性因，都与其所证义不会错乱"这一含义，通过例子表示而详细分析了这两种因相。
第二，这种方式也间接说明："他人承许的关系，如具有关系、和合关系、主仆关系等，在这些关系中不存在'无则不生'这种关系，因此若以一者证明另一者，可能有错乱，所以这类不是因相。"


 །གལ་ཏེ་ལྡན་འདུ་དེ་དག་ལ་འབྲེལ༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་ཡ༷ང་འབྲེལ་བ་གཉིས་པོ་
20-424a
དེ༷་ཙམ་ཞིག་ཉི༷ད་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོག༷ས་པ༷འི་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་འགྱུར་བ་ཡི༷ན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་འབྲེལ་བ་ཕུང་གསུམ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་ནུས་གང་ཡང་མེད་དེ། རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་ངེ༷ས་པ༷་ནི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བའི་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་ཡི༷ན་གྱི་དེ་འདྲའི་ངེ༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་པས་འབྲེལ་བ་གཉིས་པོ་འདི་ཙམ་གྱི་དབང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
仅说不定目的
གཉིས་པ་མ་ངེས་པ་གཅིག་བཤད་པ་ལ། སྲོག་ལ་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པ་དགག །སྲོག་དང་མཉན་བྱ་འཁྲུལ་བར་མཚུངས། །ཚུལ་དེས་རིགས་ཅན་གཞན་ཡང་མཚོན། །
破命成逆周遍
དང་པོ་ལ། ལྡོག་ཁྱབ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད། །ལྡོག་ཁྱབ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀག །
立无逆周遍之能立因
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ལུང་འགལ་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ། རིགས་པ་ཅན་པ་རྣམས་ན་རེ། གསོན་པོའི་ལུས་ཆོས་ཅན། བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་བདག་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ལ། དེ་ཡང་གསོན་ལུས་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱ་དགོས་པས་དཔེ་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་བདག་ཡོད་པ་ལ་སྲོག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་མི་ནུས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་དཔྱད་ན་ལྡོག་པ་གྲུབ་པའི་དོན་མེད་དེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག༷་པ༷་ཉི༷ད་ནི༷་ཚད་མས་ངེ༷ས་པ༷་ཉི༷ད་རྒྱུ་གང་ལས་ཡིན་ན། བསྒྲུབ་བྱ་མེ༷ད་ན༷་རྟགས་དེ་མི༷་འབྱུང༷་བའི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་ཅེས་ངེས་དགོས་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་བརྗོ༷ད་དེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ༷་ཡང༷་རྟགས་ཆོས་གཉིས་འབྲེལ༷་བ༷་མེ༷ད་པ་ལ༷་མེ༷ད་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་སྲོག་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་འདི་ལ་ལྡོག་པ་གྲུབ་ཅེས་ཁས་ལེན་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན༷་འདི་ལ་རྗེས༷་འགྲོ༷འང་གན༷ས་དགོས་ཏེ། རྗེས་འགྲོ་མེད་པར་
20-424b
ལྡོག་ཁྱབ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་ར༷ང་གི༷་བད༷ག་ག༷མ་རྒྱུ༷་དངོ༷ས་པོར་གྱུར་པ་ཡི་བདག་གཅིག་དང་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ནི༷་གྲུབ༷་ན༷་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག༷་པ༷་གྲུབ༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ཡིན་ཀྱང་བདག་དང་སྲོག་ལ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་ཁྱད་པར་མཉན་བྱ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དང་། གསོན་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྲོག་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་འདི་ནི༷་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་དང་བདག་ལ་འབྲེལ་བ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག༷་ཁྱབ་གྲུབ་པ་མེ༷ད་ལ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྗེས༷་སུ་འགྲོ༷་བའ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་དོགས་སྤང་ནི། འདི་ལ་ལྡོག་པ་མེད་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཐུན་མིན་མ་ངེས་པ་འདི་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་གསུངས་ཤེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལ་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་ཅེས་གསུངས་པ་མིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཙམ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་ལྡོག༷་པ༷་ཅན་ཞེས་སུའ༷ང་གསུངས་ལ། དེ་ཕ་རོལ་གྱི་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་འདོད་པའི་ངོར་འདིའང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་པ་ཅ༷ན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤ༷ད་པ་སྟེ། ལྡོག་རྐྱང་ཙམ་ཡིན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་འདི་མ༷་ངེ༷ས་པ༷་ཡིན་གྱི་གཞ༷ན་དུ༷་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པ་ཅན་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གོ༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། ཁྱབ་པ་གཉིས་པོ་གཅིག་གྲུབ་ན་ཅིག་ཤོས་དོན་གྱིས་གྲུབ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
即使在具有关系和和合等这些关系中有联系，也只有这两种联系（自性和因果）才能成为了解所立的能立，除此之外不存在第三种能了解所立的联系。因相对所立确定不错乱是由于无则不生的联系，没有这种确定性的不能作为能立，所以应知仅由这两种联系的力量才能成立所立。
仅说不定目的
第二，解释一种不定的分为：否定命根成立返跟周遍，命根和所闻性错乱相同，以此方式也表示其他类型。
破命成逆周遍
第一分为：安立无返跟周遍的证成，破斥有返跟周遍的证成。
立无逆周遍之能立因
第一包括：正说和排除违背教证的疑虑。
第一，正理论者们说："有生命的身体，有法，具有自我，因为具有命根。"他们认为这是证成自我的因相，并且因为必须以一切有生命的身体作为有法，所以不能在其他例子上显示在有自我之处命根随行的方式，但他们认为仅成立返跟就足够了。
对此分析，返跟成立的意义不存在，因为：返跟从异品的确定是由什么原因呢？应该依靠"若无所立则因相不生"的联系来确定"在异品中不存在"。而"无则不生"只在因相与法没有联系的情况下不存在。虽然如此，承认"因为具有命根"这个因相成立返跟，正因为如此，这也必须具有随行，因为没有办法在无随行的情况下成立返跟周遍。
若成立这种联系——自体或实在因的自性联系和生起联系，则依靠它能成立从异品返跟，但自我与命根之间没有这两种联系中的任何一种。因此，以差别"所闻性"作为因相，或以有生命身体的差别"命根"作为因相，这些因为与所立无常和自我没有联系可见，所以不成立从异品的返跟周遍，也不存在对同品的随行。
第二，排除疑虑：若此处没有返跟，那么为什么法称论师说这个不共不定因是从两品都返跟的呢？
答：论师并没有说它成立返跟周遍，而是仅依靠"在两品都不见"而说"具有返跟"，这是对方认为单独返跟就足够的立场来说的，"这也因为在异品中不见，所以成为单独返跟"，正因为只是单独返跟，所以这是不定因，否则如果是成立返跟周遍的，就会成为能使了解所立的正确因相，因为两种周遍中若成立一种，另一种也必定间接成立。


 །
破有逆周遍之能立因
གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀག་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །
略说
དང་པོ། གཞན་དག་ན་རེ། སྲོག་སོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱེད་བདག་ཡིན་ལ་ལྡོག་ཕྱོགས་སྲོག་མེད་ཀྱིས་བདག་མེད་ལ་ཁྱབ་སྟེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཅན་ལ་སྲོག་མེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲོག་
20-425a
མེད་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྲོག་མེད་ན་བདག་ལྡོག་པ་དང་། ཡོད་ན་བདག་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ་ཟེར་ན། གལ༷་ཏེ༷་དེ་ལྟར་བད༷ག་ནི༷་ལྡོ༷ག་པ༷་ཡི༷ས་སྲོག༷་སོ༷གས་ད༷ག་ནི༷་ལྡོག༷་པར་འགྱུར༷་བར་འདོད་ན༷་ནི། སྲོ༷ག་སོ༷གས་མེ༷ད་པ༷ས་བད༷ག་མེ༷ད་པ་ལ༷་ཁྱབ༷་པར་འགྱུར༷་བར་ཚད་མས་ངེས་དགོས་ནའང་དེ༷་ལྟ་བུ་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྲོག་མེད་དང་བདག་མེད་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཚད་མས་མི་རྟོགས་ཤིང་། བདག་མེད་དང་སྲོག་ལ་འགལ་བ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་ན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། འབྲེལ་མེད་གཞན༷་བདག་ནི་ལྡོག༷་པ༷ར་ནི༷་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷ས་གཞ༷ན་སྲོག་ནི་ལྡོག༷་པ༷ར་ནི༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། རྟ་ལྡོག་པས་བ་ལང་ལྡོག་པའམ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྡོག་པས་མིག་སོགས་ལྡོག་བར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། དེའི་འབྲེལ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ། །རྗེས་སུ་དཔག་བས་མི་འགྲུབ་པའོ། །
彼果现量不成
དང་པོ། བདག་དང་སྲོག་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་མིན་ཏེ། དེ༷་ཡི་བད༷ག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བའམ་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷་ན༷། མི་འཐད་དེ། བདག་དང་སྲོག་བདག་གཅིག་གིས་འབྲེལ་ན་འགལ་ཏེ། སྲོག་མི་རྟག་ལ་བདག་རྟག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་བདག་དང་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལས་འོས་མེད་ལ་དེ་ལྟ་ནའང་གལ༷་ཏེ༷་རྒྱུ་བད༷ག་ནི༷་དམི༷གས་པ༷ས་ན༷་འབྲས་བུ་སྲོག་སོགས་དེ༷་དམི༷གས་པའི་རྗེས་འགྲོ་དང་། བདག་དེ་རྟོག༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་སྲོག་ལྡོག་པའམ་མ༷་རྟོག༷ས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་མེ་དུ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གྲུབ་ན་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་འདི༷་གྲུབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ན་ཡང་བདག་དེ་ནི་ནམ་ཡང་དངོས་སུ་མཐོང་མི་སྲིད་པས་ཤི༷ན་ཏུ༷་ལྐོ༷ག་ཏུ་གྱུར༷་པ༷་ལ༷་གཞི་འགར་བདག་
20-425b
ཡོད་པས་སྲོག་དེ་མཐོ༷ང་བ་དང༷་མེད་པས་མ༷་མཐོ༷ང་བ་དེ༷་གྲུབ༷་པ་མེ༷ད་པས་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་ཚད་མས་མ་དམིགས་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་སྲོག་གི་འབྲེལ་བ་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་བདག་ཁོ་རང་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་པ་ལ་དེ་དང་བདག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའམ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཏེ་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཞི་ལ་ལར་སྣང་རུང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་མེད་ཅེས་ལྡོག་པ་རྟོགས་རིགས་ཏེ་མཚན་མོའི་རྒྱ་མཚོར་མེ་བཞིན་ནོ། །སྣང་རུང་མིན་པ་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀར་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་དེ། རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་ནི་སྣང་རུང་མིན་པས་ན་གཞ༷ན་གསོན་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ལ༷་ཡང་མཐོང༷་བ་མེ༷ད་པའི་ངོ༷་བོ༷་ཅ༷ན་དེ་ནི་བུམ༷་སོ༷གས་ལ༷་མེ༷ད་དོ་ཅེས༷་དམིགས་བསལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་རྒྱུ་གང༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ། ཤ་ཟ་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བས་ངའི་ཁྱིམ་དུ་ཤ་ཟ་ཡོད་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་དེ་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ལས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་ངེས་བྱེད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདག་དེ་གཞི་གང་ལ་མེད་པའམ་ལྡོག༷་པ༷་ནམ་ཡང་ཚད་མས་ཤེ༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷་དེ་ཡི༷་བུམ་སོགས་ལ་བདག་དང་སྲོག་ལྡོག༷་པ༷འི་ཁྱབ༷་པའམ་ངེས་པ༷འང༷་ཅི༷་ལྟར༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་བདག་དངོས་སུ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་རྗེས་དཔག་ཙམ་ལས་འོས་མེད་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་འགྲུབ་པར་མི་སྲིད་དེ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
破有逆周遍之能立因
第二，破斥证成分为：略说和广说。
略说
第一，有人说："命根等所周遍的是自我，而反过来说无命根周遍无自我，因为没有见到在执为自我者上无命根，也没有见到在无命根上有自我，所以无命根则自我返跟，有命根则成立有自我。"
答：如果这样认为自我返跟则命根等也应返跟，则应由量度确定无命根等必定周遍无自我，然而这样的情况也不存在，因为无命根和无自我之间没有"无则不生"的联系可被量度认识，并且无自我与命根之间的两种相违都不能证明，所以仅仅是无联系的因相而已。无联系的一者自我返跟，不能导致另一者命根返跟，就像马的返跟不能导致牛的返跟，或者石女儿的返跟不能导致眼等的返跟一样。
广说
第二，广说分为：彼联系不由现量成立，由比量也不成立。
彼果现量不成
第一，有人说：自我和命根不是无联系，由于有自体联系或从它产生的联系。
答：不合理。若自我和命根是自性联系，则相违，因为命根是无常而自我被认为是常，且自我与功德被承认为不同。因此，只能是生起联系，即便如此，如果因自我被认知，则果命根等也被认知，这种随行，以及无认知自我而命根返跟或不被认知，如此像火与烟一样成立随行返跟，那么生起联系的这种方式可以成立，但是由于自我永远不可能直接见到，是极其隐蔽的，所以在某些基础上由于有自我而见到命根，或因无自我而不见到命根这一点不能成立，因此量度完全未见到任何联系，就像承认石女儿与命根的联系一样。
所以，对于从未被认知的有法自我，怎么能了解它与另一者是自性同一或是它的果呢？不过是声称而已。对于在某些基础上应该能见到的，才可以了解在某处它不存在这样的返跟，如夜晚的海洋上的火一样。对于不应见到的，无论是有还是无都没有证成，如同考察他人相续的分别心的差别一样。自我不是应见的，因此在有生命的身体的某些差别上也从未见到的性质，说它在瓶子等上不存在，这种特殊说明的理由是什么呢？就像说饿鬼成为隔世对象后，说"在我家有饿鬼，在你家没有"，这只不过是声称，没有确定它有真实义的方法。
这样，对于自我在任何基础上不存在或返跟都从未被量度所知，那么在瓶子等上自我和命根的返跟周遍或确定怎么可能存在呢？只不过是言词而已。因此，按照认为有自我的观点，由于没有直接见到自我，所以证成只能依靠比量，但比量不可能证成它，因为以事物力量的推理能够否定它。


 །
比量不成
གཉི༷ས་པ་ལ། བདག་ཆོས་ཅན་བྱས་ཕྱོགས་ཆོས་མེད། །བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ན་ཁྱབ་པ་མེད། །
我有法则无有为宗法
དང་པོ། གཞི་གང་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བདག་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པས་ན་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡང་མི་སྲིད་དེ། ཚུལ་གསུམ་ཚང་པའི་གཏན་ཚིགས་ནམ་
20-426a
ཡང་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྲོག༷་དང་གཡོ་འགུལ་ལ་སོ༷གས་པ་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ༷་ལ༷ར་མཐོ༷ང་བ༷་ཡི༷ས་འདི་ལ་ཡོད་ཅེས་དང་འདིར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་གལ༷་ཏེ༷་དེ༷་ལྟར༷་བད༷ག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་ལ་ལར་མེད་པ་མཐོ༷ང་ན༷་བདག་དེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་འགའ་ཞིག་ཏུ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ནི༷་རྟོག༷ས་པར༷་འགྱུར༷་ན་ཡང་། བདག་ནི་ཡུལ་དུས་གང་དུའང་མཐོང་མི་སྲིད་པས་དེ་གཞི་གང་དུ་ཡོད་མེད་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་འཐད་དེ་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་བདག་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ནས་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པས་ན་རྟགས་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དེ། མོ་གཤམ་བུ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་རྟགས་འགོད་པ་བཞིན་ནོ། །
所立有为则不周遍
གཉིས་པ་ལ། མེད་ན་མེད་པའི་ལྡོག་མི་འགྲུབ། །ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྗེས་འགྲོ་མིན། །དང་པོ་ལ། བདག་ལྡོག་པས་ན་སྲོག་ལྡོག་མིན། །ཡིན་པར་བསྒྲུབ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བདག་ལྡོག་པས་སྲོག་ལྡོག་པ་མི་འགྲུབ་ཚུལ་བརྗོད་པ་ལ། རིགས་པ་ཅན་པ་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་གསོན་ལུས་ཆོས་ཅན། །སྲོག་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ། བདག་མེད་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་ཐལ་བ་འཕེན་པ་དེ་གྱི་ན་སྟེ། སྲོག་གི་རྒྱུ་བདག་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞེ་ན། བློ་དང་རྩོལ་བ་སོགས་རྒྱུ༷་གང་ཞི༷ག་ནི༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་ཆོས་ཅན་བུམ༷་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་དངོས་པོར་སྲོག་སོགས་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་པ༷་ཡིན་པས་ལུས་ལའ༷ང་གལ༷་ཏེ་བློ་སོགས་རྒྱུ་དེ༷་མེ༷ད་ན༷་གསོན་པོའི་ལུས༷་ལ༷་འབྲས་བུ་སྲོག་དེ་མེ༷ད་པ༷ར་རི༷གས་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རོ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཐལ་བ་དེ་འདྲ་རྨི་ལམ་གྱི་མདའ་འཕེན་པའོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལྟར་ན་གསོན་ལུས་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀ་བདག་མེད་པར་འདྲ་བས་ཆ་འདིས་ཅུང༷་ཟ༷ད་
20-426b
ཆོ༷ས་མཐུ༷ན་པའི་ཕྱིར༷་ཆོས་གཞན་བློ་སོགས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་གྱུར་ན་ཡ༷ང་སྲོག་མེད་པར་མཚུངས་སོ་ཞེས་དེ༷ར་རྟོག༷་ན༷་ལུས་བུམ་གཉིས་ཀ་གཞལ༷་བྱ༷་ཉི༷ད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར༷་བུམ༷་པ་ལ་སོ༷གས་པ་རྣམ༷ས་ཀྱང་བད༷ག་དང༷་བཅ༷ས་པ༷ར་ཅི༷ས་མི༷་དཔོ༷ག་སྟེ། དེ་ལྟར་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །བུམ་པ་ལ་བདག་ཡོད་པར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་ནས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི༷་འདོ༷ད་དོ་ཅེ༷་ན༷། ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བཀོད་པའི་རིགས་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ན་འདི་ཡང་ཚད་མས་འགྲུབ་དགོས་ལ། ཚ༷ད་མ༷་ཉི༷ད་ནི་འདོ༷ད་པ༷་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཀུན༷་གྱི༷་རྒྱུ་ཡི༷ན་ཏེ། ཚད་མ་དེ༷་མེ༷ད་པ༷ར་སྐྱེས་བུའི་ཞེ་འདོད་ཙམ་གྱིས་ནི༷་དངོ༷ས་པོ༷་དང༷་དངོ༷ས་མེ༷ད་དུ་རྣམ༷་པར་བཞ༷ག་པ་གང༷་གིས༷་ནུས༷་ཏེ། འདོད་པ་ཙམ་མི་གཙོ་ཞིང་ཚད་མ་གཙོ་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་ན་མི་འདོད་པའི་རང་དབང་མེད་པས་ན་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ། སྲོ༷ག་དང༷་མི༷ག་འབྱེ༷ད་འཛུམ་དང་མཆུ་འགུལ་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ་ནི༷་རང་གི་དྲ༷ན་པ་དང་མངོན་འདོ༷ད་དང་ང་དང་སེམས་ཀྱི་རྩོལ༷་བ༷་ལ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་ཡིན་ལ། དྲན་སོགས་དེ༷་ད༷ག་ཡུལ༷་དང་དབ༷ང་པོ་བློ༷་དག་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་ཡིན་ནོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
比量不成
第二分为：我有法则无有为宗法，所立有为则不周遍。
我有法则无有为宗法
第一，由于所要证成的存在或不存在于某基础上的自我本身未被认知，所以对它不可能有任何证成，因为永远找不到具足三相的因相。如此，命根和移动等某些事物的特殊性可以被看见，因此可以说"此处有"或"此处无"；如果同样地，也能见到自我在某些地方存在而在另一些地方不存在，那么自我在某处存在、在某处不存在这一点就能被了解，然而，自我在任何地方和时间都不可能被见到，所以思考它在哪个基础上存在或不存在如何合理？这是毫无意义的。
因此，将自我作为有法后无论安立什么因相，由于有法的基础不成立，所以不可能成立因相，就像以石女儿为有法而安立因相一样。
所立有为则不周遍
第二分为：无则无的返跟不成立，有则有的随行不是。
第一分为：自我返跟则命根不返跟，若证成是则太过遍。
第一，如前所说关于自我返跟而命根不返跟的方式，对此，正理论者说："有生命的身体，有法，应不具有命根，因为无自我，如瓶子。"这样的推论很幼稚，因为命根的因不是自我而是其他。
哪些呢？由于缺少心识和努力等某些因，在瓶子等事物这一有法上不见命根等，所以如果身体上也没有心识等这些因，那么在有生命的身体上也应无果命根，如同尸体一样。因此，这种无联系的推论就像梦中射箭一样。
第二，如果按照佛教徒的观点，有生命的身体和瓶子二者都相同地无自我，由于这方面稍有相符的缘故，即使在其他法上有心识等存在与否的差异，也应该同样地没有命根，如果这样认为，那么由于身体和瓶子二者作为所量是相同的缘故，为什么不也推断瓶子等也具有自我？如此以无联系的因相推断他法，则太过遍了。
若说"因为我们的论典中没有说瓶子有自我，所以不承认这样"，那么，如果你用于对佛教徒的推理是量，那么这也应该由量成立，量是一切安立所欲的因，没有量仅凭人的欲望，怎么能安立为是事物或非事物？因为仅欲望不是主要的，而量是主要的，若为量所成，就没有不接受的自由，所以应该这样承认。
第三，命根和睁闭眼、嘴唇移动等是从自己的忆念、愿望、我和心的努力而生，而忆念等这些是从对境和感官、心识而生。
;


 །ཡུལ་སོགས་དེ༷་ཡ༷ང་ཕན་ཚུན༷་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན༷་དུ་སོང་བ་ལ༷་ནི༷་ལྟོས༷་པ༷་ཅན་གྱི་ར༷ང་གི༷་རི༷གས་འདྲ་སྔ་མའི་ཉེར་ལེན་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རོ་སྐྱུར་བ་ཅན་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བའམ་དྲི་ཚོར་བ་ལས་སྐྱུར་བ་དྲན་པ་དང་མངོན་འདོད་ཀྱི་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་བློ་དང་རྩོལ་བ་ལས་དབུགས་འབྱུང་རྔུབས་དང་མིག་འབྱེད་འཛུམ་སོགས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། དྲན་སོགས་དེ་དག་ཡུལ་དབང་བློ་ཡི་རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་པ་ལས་སྔར་འདས་པ་དྲན་པ་དང་། གཞན་ལ་མངོན་འདོད་དང་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དབང་པོ་མིག་
20-427a
དབང་རང་གི་རིགས་འདྲ་ལས་བྱུང་ཞིང་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ལ། ཡིད་བྱེད་ཀྱང་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་དང་། ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ལས་དབང་པོའང་ལེགས་པར་གནས་པ་སོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དེ༷་ཙ༷མ་ལ༷ས་ནི་བདག༷་གི་དངོ༷ས་པོ་སྟེ་བདག་ཅེས་པའི་གདགས་གཞིའི་དངོས་པོ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་འདི་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་དུ་མ་མི་རྟག་པ་འདི་ལ་བདག་ཏུ་གདགས་པ་ལས་བདག་ཅེས་རང་རྐྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེས་ན་བདག་ཅེས་གདགས་པའི་དངོས་པོ་འདི༷་ནི་དེ་ལྟར་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྗེས་འགྲོ་དང་། མེད་ན་མེད་པའི་ལྡོག༷་པ༷་ལ༷་བརྟེ༷ན་པ་ཡི༷ན་གྱི་དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ་དབུགས་དང་བློ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུར་བདག་རྟོག༷་ན༷་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ཚད་མས་མ་མཐོང་ཡང་རྒྱུར་ཁས་ལེན་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
如命与声互错乱
གཉིས་པ་སྲོ༷ག་དང་མཉན་བྱ་མཚུངས་པ་ལ། རྩ་བའི་རྟགས་ནི་འགོད་པ་དང་། །དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། །
立根本因
དང་པོ། ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པས་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ༷་བ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ན་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཉན༷་བྱ༷་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དང༷་། གསོན་ལུས་བདག་བཅས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྲོ༷ག་སོ༷གས་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་འདི༷་ནི༷་མཚུང༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །
广说其因
གཉིས་པ་ལ། ལྡོག་ཅན་རྟགས་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །ལྟོས་གཞི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དགག །གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་ལ་བརྟགས་ནས་དགག །
辨异分因而破
དང་པོ་ལ། ལྡོག་ཁྱབ་མེད་པར་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ། །དེ་ཡི་ལན་དུ་བཀོད་པ་བཀག །
立等同无逆周遍
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པའོ། །དང་པོ། ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། དེ་གཉིས་མཚུངས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མཉན་བྱ་དང་སྲོག་སོགས་རྟགས་
20-427b
སུ་བྱས་པ་འདི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག༷་པ་ཅ༷ན་ཡི༷ན་ཡ༷ང་མཉན་བྱ་འདི༷་ནི༷་དེ་སྒྲུབ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར༷་ཏེ། བཟློག་སྟེ་མི་རྟག་པར་བཀོད་ཀྱང་རུང་བས་རྟགས་ཡང་དག་མིན་ནོ༷་ཞེ༷་ན། ཅི་ལྟར༷་འཁྲུལ་ཞེས་དྲིས་པ་ན་དེ་དག་ན༷་རེ༷། མཉན་བྱ་འདི་ནི་བསྒྲུབ༷་བྱ་མི༷ན་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉི༷ད་དམ་ཁོ་ན་ལ༷ས་དེ༷་ལྡོག༷་པ་མིན་ཏེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ༷་ན༷་དོ༷ན་གྱི༷ས་མཉན་བྱ་དེ་བསྒྲུབ༷་བྱའི༷་ཆོས་ཀྱི་རྗེས༷་སུ་འཇུ༷ག་པ་མིན༷་པས་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པ་དེ༷་ལྟར༷་བརྗོ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་ཕན་པ་ཡིན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་དེ༷་ནི་གཞ༷ན་སྲོག་སོགས་ལ༷འ༷ང་མཚུང༷ས་པ་ཡིན་ནོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
对境等也是互相作为俱有缘时，依靠自类相似前行的等无间缘而产生，例如，看到具有酸味的形色或闻到气味而想起酸味，生起想要的唾液，或从身体的能力、心识和努力中产生呼吸、睁闭眼等，以及从这些忆念等通过对境、感官、心识三缘和合而忆起过去，产生对他人的希求和努力。眼根等感官从自己的同类而生，是识产生的缘，注意力也是其他意识的缘，而意识的俱有缘使感官得以良好维持等。
如此，仅从这些因而已，所谓自我的事物，即自我名称的假立基础的事物只不过是内六处而已，除了将这些多数无常法假立为自我外，丝毫没有独立存在的自我。因此，这个被假立为自我的事物，就是这样依靠各自因缘存在则存在的随行关系，以及不存在则不存在的返跟关系，除此之外，若认为呼吸和心识等的因是自我，则因将无穷尽，因为即使量度未见随行返跟，也应承认为因的缘故。
如命与声互错乱
第二，命根与所闻性相同分为：安立根本因相，广说其理由。
立根本因
第一，由于未成立周遍，对于证成自己的所立有错乱，因此以所闻性作为声音常的因相，与以命根等作为有生命身体有自我的因相，这二者是相同的。
广说其因
第二分为：辨异分因而破，依所立品而破，辨二者联系而破。
辨异分因而破
第一分为：立等同无逆周遍，破其回答所立。
立等同无逆周遍
第一分为：正说和其合理性。第一，对方说："二者不相同，因为以所闻性和命根等作为因相虽有从异品返跟，但所闻性对所立有错乱，因为反过来用于证成无常也可以，所以不是正确因相。"
当问"如何错乱"时，他们说："所闻性不仅从非所立的异品返跟，也从同品返跟。"那么，这实际上是说所闻性不随行于所立法，所以是错乱的，因为即使有从异品返跟，但未确定不错乱就无法成立，这只能是因为对所立无益。这样，无随行的情况在命根等上也是相同的。


 །གཉིས་པ་དེའི་འཐད་པ་ནི། རྟགས་དེ་བསྒྲུབ༷་བྱ་མིན༷་པ་ཉི༷ད་ལ༷ས་རྣམ༷་པར་བཅ༷ད་དོ་ཅེས༷་བརྗོད་པའི་ངེས་གཟུང་དེས་རང་གི་བསྒྲུབ༷་བྱ་ལ༷་གན༷ས་པར་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་ཞེས་པས་ཁོ་ནའི་ངེས་གཟུང་གིས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་སྟོན་ཏེ་དངོས་འགལ་གཉིས་ཀྱི་གཅིག་ལ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པས་ཅིག་ཤོས་ལ་ཡོད་པ་མི་སྟོན་ན་དེ་གཉིས་ལས་གཅིག་དམིགས་བསལ་བ་དོན་མེད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ན༷་བརྗོད་པ་དེའི༷་དོན་གྱིས་གོ༷་བ༷ས་གང་རུང་གཅི༷ག་གི༷ས་ཀྱང་གཉི༷ས་ཀ༷་བསྟན༷་པ༷ར་བརྗོད་པ་སྟེ། མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་སམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མེད་ཅེས་པ་གང་རུང་གིས་གཉིས་ཀ་མཚོན་ནུས་སོ། །དེ་ཕྱིར༷་རྗེས༷་འགྲོ༷་མེ༷ད་པ༷་ལ༷ས་ལྡོག་པ་ཡང་དག་གྲུབ་པ་མེད་པས་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་དུ་འདོད་པ་འདི༷་འདྲའི༷་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི༷་འཁྲུལ༷་པ་གྲུབ༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྲོག་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ལས་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ན་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་ལྡོག་པ་ཞེས་པ་ནི་གཞི་དེ་ལ་རྟགས་མེད་པའམ་བཀག་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ལྡོག་པ་མེད་ཅེས་བཀག༷་པ༷་འགོ༷ག་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ན་ནི༷་ཡོད་པར་བསྒྲུབ༷་པ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཅི༷་འདྲ་ཞི༷ག་ཡིན་ཏེ་གང་ཡང་མིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལྷས་བྱིན་
20-428a
མེད་པ་མིན་ཞེས་པའམ། ཕྱུགས་འདི་རྣམས་ལ་རྭ་མེད་པ་མེད་ཅེས་པ་ལྟར་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣལ་མའམ་སྒྲུབ་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །
破其所答
གཉིས་པ་དེའི་ལན་འགོག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །
说他宗
དང་པོ། སྲོག་སོགས་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་འདི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་པ་ལྟར་ན་བདག་ཡོད་གཏན་ནས་མི་འདོད་པས་འདི་ལ་བསྒྲུབ༷་བྱ༷་དང་མཐུན་དཔེ་མེ༷ད་པ་ཡིན་ལ། གསོན་ལུས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། གང་མེད་པ་དེ་ནི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞིར་མི་རུང་སྟེ། དངོས་མེད་ལ་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ལ་བརྟེན་པ་མི་འཐད་ཅིང་། དེ་འབྱུང་ཁུངས་སུ་རུང་བ་མིན་པས་ན་ལྡོག་པའི་རྟེན་དུའང་མི་རུང་བས་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་ཅེས་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡང་མི་འཐད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ༷ས་རྟགས་སྲོག་སོགས་དེ་ལྡོག༷་པ་མེ༷ད་པ༷་ཡིན་ནོ། །མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེ༷ས་ན༷་རྟགས་འདི་ནི་བསྒྲུབ༷་བྱ་མི༷ན་པ་ཉི༷ད་ལ༷་མེ༷ད་པ་སྟེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།
作答
གཉིས་པ་དེ་འགོག་པ་ལ། ཁས་ལེན་འགལ་འདུར་ཐལ་བས་བཀག །ཅི་ཡང་མི་སྨྲར་ཐལ་བས་དགག །དགག་པ་གཏན་མེད་ཐལ་བས་དགག །
以所许矛盾而破
དང་པོ། ཁྱོད་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ཅེས་ཁས་བླང་བ་ན་མེ༷ད་ཅེས༷་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ལྡོག་པ་དེ་ལྡོག་པའམ་བཀག་པ་ཡིན་ལ་དེས་ན་དེ་འདྲའི་ལྡོག༷་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ནི༷་ཅི༷་ལྟར༷་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མེ༷ད་པ་དེ་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷ར་འདོ༷ད་དེ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པ་དེ་དངོས་མེད་ལས་ལྡོག་པར་མི་འདོད་ན་
20-428b
དངོས་མེད་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། ལྡོག་པ་ལྡོག་པ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
第二，其合理性：说"因相从非所立处排除"这一限定词，是表明因相应存在于自己的所立中，因为"只在异品中不存在"这个"只"的限定词表示在同品中存在，若说在二者直接矛盾的一方不存在而不表示在另一方存在，那么特别指出其中之一就没有意义。正因为如此，通过表述的含义可以理解，任何一方也能表示两者，即"只在同品中存在"或"只在异品中不存在"任一表述都能表示两者。
因此，没有随行就不能成立真正的返跟，所以认为单独返跟这样的因相不能证成对所立无错乱，因为如果命根等只从异品返跟而不从同品返跟，那么它就存在于同品中。"因相返跟"是指在该基础上因相不存在或被否定的意思，而当否定"无返跟"时，除了证成"有"之外还能是什么呢？什么都不是。就像"提婆达多不是不存在"或"这些牲畜没有无角"一样，通过两个否定来表示肯定或证成。
破其所答
第二，破斥其回答分为：说他宗和作答。
说他宗
第一，命根等作为因相只从异品返跟而具有单独返跟，原因是什么？按照你们佛教徒的观点，完全不承认有自我，所以在这里没有所立和同喻，以有生命身体作为有法时，除此之外没有同品，而不存在的东西不能作为肯定或否定的基础，因为无实法完全没有自性，所以不合理依靠任何法，也不适合作为来源，所以也不适合作为返跟的所依，因此使用表示来源的"从同品返跟"的说法也不合理，所以因相命根等不从所立返跟。因为没有从同品返跟，所以这个因相成为仅在非所立处不存在的单独返跟因相。
作答
第二，破斥分为：以所许矛盾而破，以导致什么都不说而破，以导致否定完全不存在而破。
以所许矛盾而破
第一，当你自己承认"不从所立返跟"时，这个"不"字本身就是返跟，因为因相的返跟就是返跟或否定，因此这样的返跟怎么能认为是从无所立处返跟呢？不能承认的。如果不承认从无实返跟，那就与承认在无实上没有返跟相矛盾，因为你已经承认了返跟的返跟存在。


 །ལྡོག་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་ན་དངོས་མེད་ལ་ལྡོག་པ་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་ཅེས་དང་། དེར་ཡང་སྐྱོན་མཚུངས་པས་དངོས་མེད་ལ་ལྡོག་པ་ལྡོག་པ་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་ཅེས་ཐུག་པ་མེད་པར་བརྗོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་དགག་པ་ཡ་རྣམས་ཀྱིས་དགག་པ་དང་ཆ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་གོ་བ་ལས་གཞན་མེད་ལ། དེ་གཉིས་སྤངས་འགལ་ཡིན་པས་འགལ་འདུའི་ཁས་ལེན་ལན་བརྒྱར་བསྐྱར་བའི་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག༷་པ༷་མེ༷ད་ཅེས་པ༷་འདི་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་མ་གོ་བས་ལྡོག་ལྡན་རྟགས་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ༷་པ༷་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟ་ན་དངོ༷ས་པོ་ཡོ༷ད་པ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དངོས་པོ་མེ༷ད་ན༷འང་དེ་ལ་ཡོ༷ད་པ་ཡི༷ན་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ༷། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་རྟགས་དེ་ལྡོག་པ་མེད་ཅེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ལྡོག་པ་ཅེས་པ་དགག་པའི་རང་བཞིན་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷འང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་མེད་དེ་ལ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཞེས་ཁས་བླངས་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ལས་རྟགས་ལྡོག་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བླུན༷་པོ༷་ཕྱི་རོལ་པ་ཡི༷་ནི༷་རྣམ་དཔྱོད་འགལ་འདུ་ཅན་འདི་ལ༷་ལྟོས༷་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་མེད་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཁས་ལེན་ཞིང་དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཁས་མི་ལེན་པ་མཚར་ཞེས་སོ། །
以不言之过而破
གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ༷་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་དེ༷་ལ༷ས་རྟགས་དེ་ལྡོག༷་པ་མེ༷ད་ན༷་གཏན༷་ཚི༷གས་སྲོག་དེ་མེད་པ་དེ་ལ་འཇུག༷་པ༷ར་འདོ༷ད་དམ༷་ཅི༷། འདོད་ན་རྗེས་འགྲོའང་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་དངོས་མེད་ལ་སྲོག་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བརྟེན་པར་ཐལ་ལོ། །དེ༷་ཡ༷ང་འདོད་པ༷་མི༷ན་ན༷་ནི་ལྡོག་པ་བཀ༷ག་པ་སྟེ་ལྡོག་པ་མེད་ཅེས་པ་དེ་ནི༷་རྟགས་དེ་དེ་ལ་ཡོད་ཅེས་སྒྲུབ་པ་འདི༷་
20-429a
ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་ད་ལྟ་ཅི༷་སྟེ་འགོ༷ག །དེ་ལྟར་རྟག༷ས་དེ་ལ་ཡོད་པར་ཡང་མི་འདོད་མེད་པའམ་ལྡོག་པར་ཡང་མི་འདོད་ན། སྒྲུབ༷་པ་དང༷་དག༷ག་པ༷་མ༷་གཏོག༷ས་པ༷ར་སྒྲ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷འི་ཐ༷་སྙད༷་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞ༷ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཞིང་། བརྗོད་པ་སྒྲ་ཡི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་རུང་བ་མེ༷ད་ཕྱིར༷་དངོས་མེད་འདི༷ར་ནི༷་ཐ་སྙད་གང་ཡང་མི༷་སྨྲ་བ་ཐོ༷བ་པར་འགྱུར་ཏེ་ལྐུག་པ་ལྟར་བྱ་དགོས་སོ། །
以所破不在之过而破
གསུམ་པ་ལ། གཞན་ལ་ཐལ་བ་འགོད་པ་དང་། །རང་ལ་དེ་མི་མཚུངས་ཚུལ་ལོ། །
立他过
དང་པོ། རིགས་པ་དངོས་དང་དེ་ལན་དགག །དང་པོ། གང་ཞིག་ཡོ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི་དག༷ག་པ༷་བརྗོད་དུ་མེ༷ད་དེ། དགག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པས་སོ། །དགག་པ་དེ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ་ལ༷འ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་པས་ན་དེ་ལྟའི༷་རིགས་པ༷་འདི༷་ཡི༷ས་འགྲོ༷་བ༷་འདི་ལ༷་དག༷ག་པ༷འི་དོ༷ན་ནི༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ། གལ༷་ཏེ་མེད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་མིན་ཡང་ཡུལ༷་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་དང་དུས༷་ཀྱི་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་གཞིར་བཟུང་ནས་དེ་འགོ༷ག་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ་ཅེ་ན༷། ཅི༷་ལྟར༷་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ལྟར༷་ན་ནི༷་མི༷་འགོ༷ག་ལ། ཅི༷་ལྟར༷་དེ༷་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ལྟར༷་ན་ཡ༷ང་ནི་འགོག་པ་མི༷་འགྱུར༷་བས་ཡུལ་དུས་དང་སྦྱར་ཀྱང་རུང་དགག་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་རུང་ལས་འོས་མེད་ཅིང་དེ་གཉིས་གང་ལའང་དགག་པ་མི་འཇུག་པས་ན་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་སོ། །
自宗不等同
གཉིས་པ་སྐྱོན་དེ་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའི་ཚུལ་ལ། དགག་སྒྲུབ་རྟེན་ནི་སྒྲ་དོན་ཡིན། །ཇི་ལྟར་དགག་དང་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ། །
立及破所依是语义
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་འཐད་པའོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
如果也不承认那个返跟，则应说"在无实上返跟的返跟也不存在"，同样存在过失，因此还需要说"在无实上返跟的返跟的返跟也不存在"，如此无穷尽地表述。即便如此表述，除了奇数否定表示否定、偶数否定表示肯定之外别无他义，而这两者是相互排斥的矛盾，何必费如此大的周章反复百次承认矛盾呢？"不从同品返跟"这句话通过两个否定表示肯定，所以是证成那个具返跟的因相存在，如此则承认了即使在所立无实体的情况下也存在于其上，原因是承认在所立不存在处因相不返跟。"因相返跟"是否定性质的无实体，而你承认这个在无实的所立上不存在，因为不承认因相从所立返跟。因此，看看外道愚者的这种充满矛盾的分别吧，在无实上承认实体的法而不承认无实的法，真是奇怪。
以不言之过而破
第二，如果因相不从无所立处返跟，那么你是否承认命根等因相适用于无所立？若承认，则随行也会成立，且将导致无实上依靠有实的命根，这也不能承认。如果否定返跟，即"无返跟"，这正是证明"因相存在于那上面"，那为何现在又否认"有适用"？若既不承认因相存在于其上，也不承认不存在或返跟，则除了肯定和否定之外，语言所生的其他任何表述方式都不存在，而语言的肯定否定表述对无实也不适用，因此对无实将一无所言，必须如哑人一般。
以所破不在之过而破
第三分为：立他过，说明对自不等同。
立他过
第一，正理及破其回答。第一，对于存在的事物不能表述否定，因为它们不是否定术语的对象。否定也不存在于无实上，所以通过这种推理，在这个世界上否定的意义将完全不存在。
第二，虽然无实体性本身不能作为肯定否定术语的所依，但可以以某些特殊处所和某些时间为基础而进行否定表述。答：如果术语所适用对象的自性是存在的，则不能否定；若其自性是不存在的，也不能否定。无论是否与处所时间结合，术语所适用对象的自性不是存在就是不存在，别无选择，而这两者都不能应用否定，因此过失依旧存在。
自宗不等同
第二，说明这过失对自宗不相同的方式，分为：立及破所依是语义，如何否定及肯定的方式。
立及破所依是语义
第一，包括正说和其合理性。
;


 །
正行
དང་པོ། ཡོད་པ་དགག་མི་ནུས་ལ་མེད་པ་དགག་
20-429b
ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགག་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པར་དཔྱོད་པ་འདི་ཁྱེད་ལའང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཚུངས་ཤེ་ན། དངོས་པོའི་དོན་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བར་གནས་པ་ཙམ་ལས་འཕེལ་འགྲིབ་དང་། དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགག་སྒྲུབ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དངོས་མེད་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་སྒྲུབ་མི་དགོས་ལ་མེད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དངོས་པོ་ལ་དཔྱད་ན་སྒྲུབ་པའང་མེད་མོད། དགག་སྒྲུབ་ནི་སྒྲ་དོན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པས་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་དངོས་པོ་ལའང་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་འཇུག་སྟེ་བུམ་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་མེད་ལ་ཡང་དེ་གཉིས་ཀ་འཇུག་སྟེ། བུམ་མེད་ཡོད། བུམ་མེད་མེད། ཅེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་མིན་གྱི་བརྗོད་ཚུལ་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སྒྲུབ་པའི་ཤུགས་ལ་རྣམ་བཅད་གྲུབ་པ་དང་། དགག་པའི་ཤུགས་ལ་ཡོངས་གཅོད་དུ་སྒྲུབ་པ་གྲུབ་པའི་དགག་སྒྲུབ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནད་གསང་འདི་ཁོ་ན་སྤྱིར་ངེས་པར་བྱས་ནས་བློ་ངོར་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་དོན་གང་ཞིག་ཏུ་ངེས་པར་བཟུང་བ་དེ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་སོང་བའི་ཚེ་ན་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་དོན་ལའང་གྲུབ་ཅེས་འཛིན་དགོས་པས་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྟོགས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ཅིར་ཡང་བྱར་མེད་དེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར་ན་དངོ༷ས་པོ་དང་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཐ་
20-430a
སྙད་འདི་གང་ལ་བརྟེན་དཔྱད་ན་ཕྱི་རོལ༷་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་རྟེན༷་པ་མི༷ན་ཏེ། རང་མཚན་ལ་དགག་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཤིང་དེ་སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་མིན་པ་སོགས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་བྱ་ཟེར་ན། རྟོག་ངོར་སྣང་བ་སྒྲ༷་དོ༷ན་ཙམ་ལ༷་བརྟེན་ནས་འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་སྒྲུབ་པ༷་དང༷་དག༷ག་པ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་འཇུག་པར་འདོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྒྲ་མིན་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་ཞེས་པའི་མིང་གི་དོན་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དེ་ལ། སྒྲ་མཉན་བྱ་ཡིན་ཅེས་དང་། སྒྲ་ལ་སྙན་པ་ཡོད་ཅེས་དང་། སྒྲ་ལུས་ཅན་མིན་ཅེས་དང་། སྒྲ་རྟག་པར་མེད་ཅེས་སེམས་ཤིང་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ལ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་པར་སེམས་ཤིང་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱང་སྒྲ་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ཡིན་ཀྱང་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པས་དོན་རང་མཚན་ལ་གོ་ཞིང་འཇུག་པའི་ཚུལ་འདིས་མཁས་པ་པཎྜི་ཏ་ནས་བླུན་པོ་བ་ལང་རྫི་ཡན་ཆད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པ་མཐའ་དག་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །
应理
གཉིས་པ་དེ་ལྟར་འཐད་པ་སྟོན་པ་ལ། སྒྲ་དོན་དངོས་མེད་ཀྱང་རྟེན་འཐད། །སྒྲ་དོན་ལས་གཞན་རྟེན་མི་འཐད། །དང་པོ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་ནས་དགག་སྒྲུབ་བྱ་བ་མིན་ན། སྒྲ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་སྟེ། འདི་རང་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པ་སྒྲ་ལ་མི་འཇུག་པ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་མིང་དང་མཚན་མ་བརྗོད་བྱར་འདོད་པ་ལ་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
正行
第一，有人问：为何对存在者不能否定、对不存在者无法否定，因此否定的表述不合理这种观点对你们不适用呢？事物的实际情况只是按照自性如实存在而已，不会增减，也不能被否定或肯定，因为否定与肯定是依赖表述的方式。如果对无实体不能应用肯定否定的表述则过于极端，同样地，存在者不需要证成，不存在者不能证成，所以考察事物时也没有肯定；但是否定与肯定只是依靠语义而由分别心进行的，因此对事物也能应用肯定与否定两者，就像"瓶子存在"或"瓶子不存在"一样。对无实体也能应用这两者，比如"无瓶存在"，"无瓶不存在"等，同样也应了解"是"与"非"的表述方式。
因此，通过肯定的力量间接成立排除，通过否定的力量间接成立遍取，这一否定肯定表述的关键秘诀必须普遍确定，然后依靠心识中不颠倒的否定与肯定的方式，通过排除相反方面的增益，从而确定任何对象，当这与事物的实际状态相符时，了知与表述的用语就是无过失的。必须认为依照这种表述方式在实际上也成立，所以必须依靠表述才能了解意义。
这样，通过精通表述而生起符合事物实际状态的心识，是著论的目的，而对于事物的实际情况，论著无法做任何改变，因为事物不随人的意愿而转。因此，当考察依托事物与无实体的表述所依赖的是什么时，它不直接依赖外在的自相，因为对自相无法进行否定肯定，且自相不是语言的直接对境等，这已广泛解释过了。
那么依靠什么进行表述呢？在分别心前显现的仅仅是语义，依靠这个，在此表述的情况下，承认一切肯定与否定都能适用。比如依靠排除非声音的简单遮遣，对于在分别对境中显现的"声音"这个名称的意义，可以思维和表述"声音是所闻"、"声音有美妙"、"声音不是有形体的"、"声音不是常住的"等。同样，虽然在实际上不存在，但思维和表述"声音是常住的"这样的增益也是依赖语义的。
虽然如此依靠语义进行否定与肯定，但由于混合了显现与思维为一体，这种对自相的义理了解与运用的方式，使得从智者学者到愚者牧牛人等一切世间人都依赖表述的方式。
应理
第二，说明这样合理性分为：语义虽无实但依赖合理，除语义外依赖不合理。
第一，若不直接依赖外在事物进行否定肯定，那么这所谓的"语义"是什么呢？如果它本身是事物，则对瓶子的否定肯定就不能适用于声音，就像之前分析认为名称和概念是所诠的情况一样。


 །གལ་ཏེ་འདི་ལ་དངོས་པོ་མེད་ན་འདི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་སྒྲ་དོན་དེ༷་འདྲ༷་ལ་འདི་ཕྱིའམ་ནང་གི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་ན་རང་མཚན་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་
20-430b
བརྗོད་བྱར་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་མེད་ནའང་། སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་རྟོག་ངོར་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་དོན་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་དག་དང་ནི་འབྲེལ་བར་ཏེ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བློ་ལ་སྣང་ཞིང་། སྒྲ་དོན་དེ་ཡང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་མ་བརྟགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་བྱས་ནས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་རྟོག་ངོར་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ངེས་ན་འདི་ལ་ཐ་སྙད་རྣམས་རྟེན་པར་འདོད་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་དེ་ལྟ་བུར་ཟད་དོ། །དེ་ཡང་བརྟགས་ན་སྒྲ་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རང་རྐྱ་བ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་བརྡ་རང་མཚན་ལ་འབྱོར་བ་ཡིན་ཅིང་། ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་རྟོག་ངོར་སྣང་བས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྒྲ་དོན་ལ་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་དོན་རང་མཚན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་བསྒྲུབས་སམ་བཀག་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། དགག་བྱ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དེ་ལ་དགག་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་བཀག་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་རང་མཚན་གྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་ལ་ཆ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་གྲུབ་པ་ན་དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་དང་། བུམ་པ་བཤིག་པ་ན་ཀུན་འཇིག་པ་ལྟར་རང་མཚན་ལ་ཁ་ཅིག་གྲུབ་པ་དང་ཁ་ཅིག་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ཐ་དད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་མཚན་དེ་དང་བསྒྲུབ་ཆོས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རང་མཚན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་བ་མེད་པ་གཞན་དང་གཞན་བཀག་པ་དང་ནི་བསྒྲུབས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་གང་ལ་ཆོས་དེ་བསྒྲུབ་པ་དང་ནི་དགག་པ་དག་གཞན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ་འདུ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ལ་མི་རྟག་དང་། 
20-431a
ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སོགས་སྒྲུབ་པའམ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་སོགས་བཀག་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བར་སོ་སོ་ནས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་རང་མཚན་ལ་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ན་ཆོས་དེ་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
立及破分法
གཉིས་པ་དགག་སྒྲུབ་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཚུལ་ལ། རྟོགས་ངོར་དགག་སྒྲུབ་འཇུག་པའི་ཚུལ། །བཏག་ཙམ་དེ་ལ་ཐ་སྙད་རུང་། །བཏགས་པ་ཡིན་ཡང་དངོས་ལྟར་སྣང་། །དང་པོ། ལྡོག་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོ༷ས་ཀྱི༷་རྟེན་གཞིར༷་གྱུར༷་པ༷་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་སྒྲ་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་གི༷་དབ༷ང་དུ་བྱས༷་ཏེ༷། སྐད་ཅིག་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཅི༷ག་སྒྲུབ༷་པ༷་ན༷་བསྒྲུབ་ཆོས་དེ་ཆོས་ཅན་དེ༷་ལ་བརྟེན༷་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང༷་། དེ་ལས་གཞ༷ན་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་རྣམ༷ས་དེའི་སྐབས་སུ་རྟོག་ཡུལ་དུ་མི་བཟུང་བར་བཏ༷ང་སྙོམ༷ས་ལྟ༷་བུ༷་དག་ཏུ་བྱེད་པ་དང༷་། སྒྲ་ལ་རྟག་པ་འགོ༷ག་པ་ན༷་དགག་བྱ་རྟག་པ་དེ༷་ཡི༷ས་སྒྲ་དེ་དབེ༷ན་པ༷་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང༷་། དགག་བྱ་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་པ་ལ༷་ལྟོས༷་པ་ལྟ༷་བུར༷་ཡང་སྣང་སྟེ། དགག་པ་ནི་དགག་བྱ་བཅད་ནས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། དགག་བྱ་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས་པས་དགག་བྱ་མེད་པ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཅན་དེ་ལྟོས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་ལྡོག་པ་གཞན་ཡང་མི་འགོག་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འགོད་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་ཡོད་དུ་སྒྲུབ་པའམ་མེད་མིན་དུ་དགག་པའི་ཐ་སྙད་དེས་དེ་ལྟར་བློ་ལ་འཆར་བར་བྱེད་པས་ན་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་རིམ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འདུ་བར་རུང་བ་ཡིན་ནོ།

这是对您提供的藏文文本的简体中文直译：
如果认为这里没有实体则不能成为表述的所依，那么对于作为表述所依的语义，如果考察它是外在还是内在的实体，虽然没有丝毫作为自相独立存在的所诠，但由于显现与思维混为一体的错乱力量，在分别心前显现的有法语义与那些外在对象相联系，即以不相异的方式显现于心中。而且，这语义也正因为是能诠语言适用的对象，所以在未经考察的表述层面上称为"有"，若在分别心前也不存在，则不能作为表述的所依。了解这点后，承认所有表述都依赖于此，世间表述的方法仅此而已。
再者，经考察，因为"语义"这一称谓没有独立自主的实体，所以符号才能应用于自相，又因为无始以来习气的力量而显现于分别心前，所以能作为表述的所依。
第二，如果不是对语义进行否定与肯定，而是对自相的事物，那么当证成或否定一个法时，与所立同一自性的一切将同时被证成，与所破同样，对那事物上一切应否定的同时被否定，因为自相事物的自性是一体而无差别的部分。这也是如此，当瓶子成立时，与它自性相同的一切法都成立，当瓶子被破坏时，一切都毁灭，因为在自相上不可能有一部分成立而另一部分不成立的差别。
如果自相与所立法不是一体，而是所立法的自相另外存在，那么就像无联系的其他与他者的否定与肯定一样，对任何有法证成或否定那个法，都将成为别的，而不能归入同一有法的自性；就像对声音证成无常，或证成虚空的德性等，或否定遍一切等，这些就不会成为那有法的法，而会各自成为相异的。这样，当对实体的自相进行否定与肯定时，无论是与该法同一还是相异都不合理。
立及破分法
第二，如何否定与肯定的方式分为：分别心前否定肯定运作的方式，仅是假立而适合表述，虽是假立却显为实体。
第一，以具有各种差异属性的所依基础即有法如声音为例，当证成如刹那性等一法时，所立法似乎依附于那有法，而对于其他各种存在的法，在当时不作为分别对境而持有，好像是置之不理一样。当否定声音是常住时，所破常住似乎远离声音，也似乎依赖于异于所破的东西，因为否定必须切断所破后作为心的对境，而所破通过排除而遮断，因此所破不存在以遍取方式成立，有法似乎依赖于此，由此似乎也不否定其他差异。
这也是通过安立方式而成为证成为"是"或"有"，否定为"非"或"无"的表述，使心如此显现，因此对以他遮为对境的语言，各种表述依次适用，而且适合归于一个有法。


 །གཉིས་པ། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་པོར་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ནི༷་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་སྒྲ་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཐ༷་སྙད་གང་
20-431b
ཞིག་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་བློས༷་བསྟན༷་པ༷་སྟེ་བློ་རང་གི་ངང་གིས་མཚོན་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ༷་བཞི༷ན་ཉི༷ད་དེ༷་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེས་མ༷་བརྟག༷་པ༷ར་ལྡོག་པ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་དོ༷ན་གྱི་རྟེན༷་ནི་སྒྲ་དོན་ཙམ་མོ་ཞེས་ཁས༷་ལེ༷ན་པ༷་གང་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁས་བླངས་ནའང་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རིགས་པས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གནོད་དོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐོང་ཞིང་གོམས་པ་ཐོ༷ག་མ་མེ༷ད་པའི་བ༷ག་ཆ༷གས་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷འི་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོ༷ན་དེ་ལྟར་གནས་པ་ལ༷་དོན་དམ་པར་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་སུན་ཕྱུང་ཞིང་གནོ༷ད་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། བརྡ་ནི་དོན་གོ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ་དོན་གོ་བ་ཡང་སྣང་བརྟག་བསྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཙམ་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དཔྱད་ཀྱང་དེ་ཙམ་ལ་གནོད་པ་མེད་ལ་ཐ་སྙད་འདི་དག་ནི་མ་བརྟག་པར་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དོན་ལ་མིན་ཅེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ། མིག་དབང་དེ་ཉིད་མིག་ཤེས་དེ༷་ཡི༷་འབྲ༷ས་བུ་ཅ༷ན་ཡིན་པ་དང༷་ཉན་ཤེས་དེ༷་ཡི་འབྲ༷ས་བུ་མེ༷ད་པ་ཅན་ཡིན་ལ་རྣ་དབང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན་མིག་དབང་དེ༷་རྣ་དབང་དེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཡིན་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དུ་མ་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་གནས་པར་བརྗོད་ཀྱང་དོ༷ན་གྱི་ངོ་བོ་རང་མཚན་གཅི༷ག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པའི་ངོར་ལྡོག་པ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་རྟེན༷་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅ༷ན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་གང་དང་གང་བཞག་པ་འཕེ༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་དང༷་། དགག་པ་བརྗོད་པའི་ཆ་ནས་དགག་བྱ་དེ་རྟེན་དེ་ལ་འགྲི༷བ་པ༷་ལྟ༷་བུར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷་རྣམ་པ་ཅན། རྟོག་པས་འཕེལ་འགྲིབ་ལྟ་བུར་བསླ༷ད་པ༷་དེ༷་ད༷ང་དེ༷་དག༷་གི༷ས་
20-432a
ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་དབྱེ་ཞིང་འདི་ལ་འདི་ཞེས་འབྲེལ༷་བ་ལྟ་བུར་ཞེན་པའི་རྐྱེན་འག༷འ་ཞིག་ལ༷ས་དོན་ལ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཆོས་དེ༷་ཐ་དད་དུ་ལྡན༷་པ་ཉི༷ད་མི༷ན་ཡ༷ང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་མཐོ༷ང་བ༷ས་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར༷་བར་བྱེད་པ་དེས༷་ན་དེ༷་ད༷ག་བསླ༷ད་པ༷་ཡིན་ནའ༷ང་བསླད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས༷་ནས་ཐ་སྙད་ལ་མི་འཇུག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྗོད་པ་ན། སྒྲས་རྣམ་བཅད་ལྟར་བློས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་མ་བྱས་ན་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་མཚོན་ནས་ཆོས་ཅན་དག་ཀྱང་བེམ་ཤེས་ལྡན་མིན་གསུམ་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་འགྲིབ་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཅིག་ལས་དུ་མར་ཕྱེ་སྟེ་བེམ་པོ་ཤེས་པ་ལྡན་མིན་ཞེས་དང་། བེམ་པོ་ལའང་ཡུལ་ལྔ་དབང་ལྔར་ཕྱེ་བས་འཕེལ་བ་ལྟ་བུར་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་ཆ་གང་ཞིག་ཡོད་མེད་ཀྱི་གཞན་སེལ་ལས་རྟོག་ངོར་དབྱེ་བསྡུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའམ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མེད་དེ། དངོས་པོ་རང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ལས་གཞན་དུ་གཡོ་བ་མི་སྲིད་དོ། །
以所依宗而破
གཉིས་པ་ལྟོས་གཞི་ཕྱོགས་ལ་བརྟག་པ་ལ། །འགོག་བྱེད་རིགས་པ་བསྟན་པ་དང་། །དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བའོ།

 །གཉིས་པ། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་པོར་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་ནི༷་དོ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་སྒྲ་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཐ༷་སྙད་གང་
20-431b
ཞིག་ཇི༷་ལྟ༷ར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་བློས༷་བསྟན༷་པ༷་སྟེ་བློ་རང་གི་ངང་གིས་མཚོན་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ༷་བཞི༷ན་ཉི༷ད་དེ༷་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེས་མ༷་བརྟག༷་པ༷ར་ལྡོག་པ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་དོ༷ན་གྱི་རྟེན༷་ནི་སྒྲ་དོན་ཙམ་མོ་ཞེས་ཁས༷་ལེ༷ན་པ༷་གང་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁས་བླངས་ནའང་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རིགས་པས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གནོད་དོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐོང་ཞིང་གོམས་པ་ཐོ༷ག་མ་མེ༷ད་པའི་བ༷ག་ཆ༷གས་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷འི་འཇི༷ག་རྟེན༷་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོ༷ན་དེ་ལྟར་གནས་པ་ལ༷་དོན་དམ་པར་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་སུན་ཕྱུང་ཞིང་གནོ༷ད་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། བརྡ་ནི་དོན་གོ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ་དོན་གོ་བ་ཡང་སྣང་བརྟག་བསྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཙམ་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དཔྱད་ཀྱང་དེ་ཙམ་ལ་གནོད་པ་མེད་ལ་ཐ་སྙད་འདི་དག་ནི་མ་བརྟག་པར་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དོན་ལ་མིན་ཅེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ། མིག་དབང་དེ་ཉིད་མིག་ཤེས་དེ༷་ཡི༷་འབྲ༷ས་བུ་ཅ༷ན་ཡིན་པ་དང༷་ཉན་ཤེས་དེ༷་ཡི་འབྲ༷ས་བུ་མེ༷ད་པ་ཅན་ཡིན་ལ་རྣ་དབང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན་མིག་དབང་དེ༷་རྣ་དབང་དེ༷་ལ༷ས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཡིན་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དུ་མ་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་གནས་པར་བརྗོད་ཀྱང་དོ༷ན་གྱི་ངོ་བོ་རང་མཚན་གཅི༷ག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པའི་ངོར་ལྡོག་པ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་རྟེན༷་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅ༷ན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་གང་དང་གང་བཞག་པ་འཕེ༷ལ་བ༷་ལྟ་བུ་དང༷་། དགག་པ་བརྗོད་པའི་ཆ་ནས་དགག་བྱ་དེ་རྟེན་དེ་ལ་འགྲི༷བ་པ༷་ལྟ༷་བུར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷་རྣམ་པ་ཅན། རྟོག་པས་འཕེལ་འགྲིབ་ལྟ་བུར་བསླ༷ད་པ༷་དེ༷་ད༷ང་དེ༷་དག༷་གི༷ས་
20-432a
ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་དབྱེ་ཞིང་འདི་ལ་འདི་ཞེས་འབྲེལ༷་བ་ལྟ་བུར་ཞེན་པའི་རྐྱེན་འག༷འ་ཞིག་ལ༷ས་དོན་ལ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཆོས་དེ༷་ཐ་དད་དུ་ལྡན༷་པ་ཉི༷ད་མི༷ན་ཡ༷ང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་མཐོ༷ང་བ༷ས་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར༷་བར་བྱེད་པ་དེས༷་ན་དེ༷་ད༷ག་བསླ༷ད་པ༷་ཡིན་ནའ༷ང་བསླད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས༷་ནས་ཐ་སྙད་ལ་མི་འཇུག་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྗོད་པ་ན། སྒྲས་རྣམ་བཅད་ལྟར་བློས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་མ་བྱས་ན་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་མཚོན་ནས་ཆོས་ཅན་དག་ཀྱང་བེམ་ཤེས་ལྡན་མིན་གསུམ་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་འགྲིབ་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཅིག་ལས་དུ་མར་ཕྱེ་སྟེ་བེམ་པོ་ཤེས་པ་ལྡན་མིན་ཞེས་དང་། བེམ་པོ་ལའང་ཡུལ་ལྔ་དབང་ལྔར་ཕྱེ་བས་འཕེལ་བ་ལྟ་བུར་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་ཆ་གང་ཞིག་ཡོད་མེད་ཀྱི་གཞན་སེལ་ལས་རྟོག་ངོར་དབྱེ་བསྡུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའམ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མེད་དེ། དངོས་པོ་རང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ལས་གཞན་དུ་གཡོ་བ་མི་སྲིད་དོ། །
以所依宗而破
གཉིས་པ་ལྟོས་གཞི་ཕྱོགས་ལ་བརྟག་པ་ལ། །འགོག་བྱེད་རིགས་པ་བསྟན་པ་དང་། །དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第二，通过正确分析，发现事物不存在之义的语词，依托于声音意义而产生的任何名言，是如何从无始以来相传下来的心识所呈现的，即由心识自然表现出来的这些现象，是否如其所现那样真实存在，不加考察而接受"差别对象之所依是仅有的声音意义"这一观点，是依照世间言语规范而言的。如此依照世间言语规范接受，即使在正确分析时不能通过理性成立，因此认为会有矛盾，但实际并非如此。这样见闻并习惯的无始习气所产生的世间言语的意义，即便以胜义谛的理性分析也不能推翻和损害，因为言语仅仅是用于理解意义，而理解意义也只是通过混合现象与概念的方式产生，这是无可否认的。仅凭这点就能建立言语规范，因此即使以胜义分析也不会损害这一程度，因为这些言语规范是不经考察而建立的，而非基于实体的存在。
第三，眼根是具有眼识之果的，而没有耳识之果，耳根则相反，因此眼根与耳根是不同的。同样，通过排除法可以说在一个事物上存在多种不同的法，但实质上的自相体性只有一个，而非有别。然而，对于作为排除认知对象的概念心识，作为差别所依的所依事物，不论建立何种肯定的法都像是增加，从否定角度说时，所否定的对象在该所依上减少一样，具有增减的形态。由概念所扭曲的这种增减，通过分法与有法，并执着"此与彼"的关联关系，某些条件使得在实际上虽然该有法上的法并非真实存在，但由自己的分别念如此见到而将它们结合在一起，因此虽然这些是扭曲的，但了知"这就是扭曲"后并不是不使用言语规范。因为这是依托言语规范表达的场合，例如，当说"声音是无常的，因为是所作"时，如果心识不按照声音所排除的方式来理解，则无法建立言语规范。
以此类推，对于所依法，如将物质、心识、非相应行三者归为"事物"这样的多种归为一种的减少形式，或将一种分为多种如物质、心识、非相应行，再将物质分为五境五根的增加形式，这些只是从果的角度上有无的排除在概念上的区分和归纳，而非在实际事物上真有增减或肯定否定的变化，因为事物自身的言语法则不可能改变。
以所依宗而破
第二，观察所依立宗包括：
展示破斥的理性，
总结由此所得的结论。


 །
说能破理
དང་པོ་ལ། ལྟོས་གཞི་ཕྱོགས་ཉིད་མི་གྲུབ་དང་། །ཕྱོགས་གྲུབ་ན་ཡང་ལྡོག༷་མི་གྲུབ། །ལྡོག་གྲུབ་ཀྱང་བདག་བཅས་མི་གྲུབ། །
所依宗不成
དང་པོ། གསོན་ལུས་བདག་བཅས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྲོག་ལྡན་རྟགས་སུ་འགོད་པ་འདིར་ལྡོག་པ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པ་ན་སྔོན་དུ་ཁྱབ་པ་གཉིས་པོའི་ལྟོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཤེས་དགོས་པ་ལ་ཕྱོགས་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། འདི་
20-432b
ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་བདག་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ལ་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་གཏན་ཚིགས་འཇུག༷་བཞིན་པའམ་འགོད་བཞིན་པ༷འི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་བདག་དེ༷་མེ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནམ་ཞེས་ཐེ༷་ཚོ༷མ་དུ་འགྱུར༷་བ་ཡིན་པས་བུམ་སོགས་ཀྱང་བདག་མེད་པར་མ་གྲུབ་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །བུམ་སོགས་ལ་བདག་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་ཁས་བླངས་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་གསོན་ལུས་ཀྱང་བདག་མེད་དུ་འགྱུར་བས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གསོན་ལུས་ལ་བདག་མེད་ཁ༷ས་བླང༷ས་པ་དེ་ཚ༷ད་མ་མི༷ན་ནོ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་པའི་ཁས་བླངས་ཚད་མ་མིན་པ་ཡི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ༷ས་བུམ་སོགས་ལ་བདག་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཀྱ༷ང་རིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ན་འདི༷་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པར་གང་གིས་ངེས། དེས་ན་བུམ་སོགས་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་དུ་འགྱུར་གཏོལ་མེད་པས་འདི་འདྲའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཕྱོགས་ངོས་ཟིན་པ་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ་རང་གར་སྨྲ་བ་ཙམ་མོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་བདག་མེད་པར་རིགས་པས་ངེས་པ་ཡིན་ན་རིགས་པ་དེ་བརྗོད་དགོས་སོ། །སངས་རྒྱས་པའི་གཅིག་ཐ་དད་བརྟག་པ་སོགས་ཀྱིས་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཁས་ལེན་ན་གསོན་ལུས་བདག་བཅས་སུ་སྨྲ་མི་རིགས་སོ། །
虽宗成,然异分不成
གཉིས་པ་ལ། མ་ངེས་ལྡོག་ཙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །ངེས་པའི་ལྡོག་པར་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །དང་པོ། འདི་ལྟར་རིགས་པ་ཅན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལས་རྟགས་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པར་བཀག་ཟིན་ཀྱང་། གལ་ཏེ་མེ༷ད་པ་ལ༷ས་རྟགས་ལྡོག༷་པ༷་མེ༷ད་དུ་ཆུག་ན༷་ཡ༷ང་དེས་ཁྱོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ལ་ཅི་ཞིག་ཕན་ཏེ། ཁྱོད་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་བདག་ཡོད་འདོད་ཀྱི་བདག་མེད་མི་འདོད་པས་སྲོག་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་འདི་ནི་མཐུ༷ན་ཕྱོག༷ས་བདག་ཡོད་པ་ལ༷ས་ཀྱང་ལྡོག༷་གམ་སྙམ་
20-433a
དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ༷་སྟེ། སྲོག་དང་བདག་ལ་འབྲེལ་བ་ཚད་མས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་ཕྱོགས་དེ༷་ལ༷་ལྡོག་གམ་མི་ལྡོག་སྙམ་དུ་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཟ༷་པའི་ཕྱིར༷་ན་རྟགས་དེ༷་མི༷་མཐུན་ཕྱོག༷ས་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷ར་ཡ༷ང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གྲུབ་ངེས་སུ་མ་མཐོང་བས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་ངེས་སུ་གང་གིས་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཕུ༷ང་པོ༷་གཉི༷ས་ལ༷ས་གང་རུང་གཅི༷ག་ལ༷་ནི༷་ཡོད་ངེ༷ས་པར༷་གྲུབ༷་ན༷་གཞ༷ན་ཅིག་ཤོས་ལ༷ས་ནི༷་ལྡོག༷་པ་གྲུབ༷་ན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཚད་མས་ངེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པར་རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ཙམ་ཡི༷ན་ན་ཡ༷ང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་དངོས་སུ་མ་མཐོང་བས་ན་རང་གིས་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་པའམ་མ་སྣང་བ་གཞན་དག༷་ལ༷་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་དུ་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཟ༷་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་མི་སྲིད་པའི་ཚད་མས་ངེས་པ་མེད་པར་རང་ལ་སྣང་བ་རྣམས་ལ་མ་མཐོ༷ང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

说能破理
第一方面包括：所依宗自身不成立，宗若成立异品也不成，虽异品成，但有我论不成。
所依宗不成
第一，在证明活体具有"我"时立"有命"为因，当考察此因的异品周遍时，首先需要了解两种周遍的所依宗是什么，但无法了知宗，这表明：由于在佛教徒面前正在运用论据证明"我"的存在或正在建立论证的场合，所以"我"是否存在会成为疑问，因此瓶等也不能确定为无我，所以不能成为异品。如果说瓶等被佛教徒承认为无我，为何不能成为异品呢？若佛教徒的承认是量，那么活体也应成为无我，就会成为异品。如果说对活体无我的承认不是量，那么由于佛教徒的承认不是量，所以他们对瓶等无我的观点也不合理，那么谁能确定这是异品呢？因此，瓶等是同品还是异品无法确定，这样的因没有确定的宗，没有确定的宗就无法成立单纯的异品周遍，只是空谈而已。如果瓶等无我是通过理性确定的，就应该说明这一理性。如果接受佛教的一异观察等无我论证理性，就不应该主张活体有我。
虽宗成，然异分不成
第二部分包括：不确定的异品仅仅是疑问，确定的异品没有证明。
第一，正理派你说"从同品不存在推出因不离异品"的观点已被驳斥为极不合理。即使允许从不存在推出因不离，这又如何帮助你的愿望？由于你自己想要证明有我而不承认无我，所以立"命"为因，而对于同品有我是否离开"命"存在疑问，因为"命"和"我"之间的关系未被量所见。由于对同品是否离开存在疑问，对于这个因是否离开异品也存在疑问。因为没有确定见到同品上有，如何能确定异品上离？如此，在有我无我两类中，如果确定存在于其中一类，就能确立从另一类离开，但在此情况下并非如此。没有这种量确定的情况下，仅仅是未见到因在异品上，因为无法直接见到所有异品，所以对于自己未见到或未显现的其他情况是否存在会产生疑问。原因是虽然未见到所有异品，但没有量确定异品上不可能存在，而仅仅基于自己所见的未见就主张离开。


 །དེ་ལྟ་ན་བདག་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གམ་གས༷ལ་བ་མཐའ་དག་ལ༷་སྲོག་འདི་ཁྱབ༷་བྱེ༷ད་དུ་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཡ༷ང་། བདག་མེད་དེ༷་ཡི༷་རི༷གས་སུ་གྱུར༷་པའི་དོ༷ན་འགའ་ཞིག་ལ་དེ་ཡོ༷ད་སྲིད་པ༷ས་སྲོག་འདི་བུམ་པ་སོགས་འགའ་ལ་མ༷་མཐོ༷ང་བས་བདག་མེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འག༷ར་ཡང་མེད་པའི་ངེ༷ས་པ་གྲུབ་པ་མེ༷ད་དེ། དཔེར་ན་མཁྲེ༷གས་པ༷་ཐམས་ཅད་ལ་མཚོ༷ན་གྱིས༷་མི་ཆོད་པ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་མ་མཐོང་སྟེ། ཤིང་དང་རྡོ་སོགས་མཚོན་གྱིས་ཆོད་པར་མཐོང་ཡང་མཁྲེགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་སོགས་མི༷་ཆོ༷ད་པ་སྲིད་པར་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། བུམ་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ལས་སྲོག་སོགས་ལྡོག་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ལ་སྲོག་སོགས་དེ་ཡོ༷ད་པ༷་འག༷ལ་བ༷་གཉིས་པོ་གང་ཡང་ཚད་མས་མ༷་མ༷ཐོང༷་ན་མི་
20-433b
མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་གམ་མི་ལྡོག་སྙམ་པའི་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ག༷ང་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ལྡོག་པ༷འི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ། བདག་མེད་ལ་འགལ་བ་དེ༷་ཡ༷ང་བརྒྱུད་འགལ་ཡིན་ན་ནི་ལ༷་ལ༷ར་ཏེ་བདག་ལ་རྟགས་དེ་འབྲེལ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་བདག་དེ༷་ཡི་འབྲས་བུ་སྲོག་ཡིན་པ་དང་། ཡང་ན་བད༷ག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དག་ཏུ་ངེ༷ས་པ་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཤེས་བྱེད་ཅི༷་ཞིག་ཡོ༷ད་དེ་མེད་ལ། དེ་འདྲའི་ཤེས༷་བྱེ༷ད་དེ་མེད་པ་དེས་ན༷་མི༷་མཐུན་ཕྱོགས་བད༷ག་མེ༷ད་པ༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་སྲོག་འདི༷་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷ར་བརྗོད་པ་ལ་ཐེ༷་ཚོམ་ཟ༷་བར་འགྱུར་རོ། །
异分成,然我有不成
གསུམ་པ། སྲོག་དེ་བདག་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག༷་ཏུ༷་ཆུག༷་པ༷་དེ༷་ལྟ༷་ན༷འ༷ང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེ་འདོད་ལ་མི་ཕན་ཏེ། བད༷ག་མེ༷ད་པ་མེ༷ད་ཀྱང་དེ་ལ༷ས་བད༷ག་གྲུབ་པར་མི༷་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་པ་ཅན་པ་དེ༷་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་མེ༷ད་པ་ལ༷་ངེ༷ས་པར་དངོས༷་པོ༷ར་འདོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་རིགས་པ་ཅན་པ་དེས་སྲོ༷ག་སོ༷གས་རྟགས་དེ་མཐུན་ཕྱོག༷ས་ལ༷་ལྡོག༷་པ༷་མེ༷ད་ཀྱང༷་དེ་ལ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པར་འདོད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་འགལ་གཅིག་བཟློག་པས་ཅིག་ཤོས་ལ་གོ་ནུས་ཏེ་བར་ན་ཕུང་གསུམ་མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་འདི་པས་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དང་དེ་མེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་ན་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣལ་མ་གོ་ནས་ཡོད་པར་རིགས་ལ། དེ་གྲུབ་པ་མིན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་མེད་ཅེས་པའི་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ཡོད་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་རང་གི་ཁས་བླངས་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །
总结
གཉིས་པ་དོན་བསྡུ། གལ༷་ཏེ༷་གཏ༷ན་ཚི༷གས་སྲོག་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་གི་མཐུ༷ན་ཕྱོག༷ས་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ་མེ༷ད་ན་དེ༷་ཡི་རྒྱུས༷་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྗེས༷་འགྲོ༷་ཅ༷ན་དུ་གྲུབ་དགོས་ལ། རྗེ༷ས་འགྲོ༷་ཅ༷ན་ཡང་མི༷ན་ལྡོག༷་པ་ཅན་ཡང་མི༷ན་ན༷་བསྒྲུབ༷་
20-434a
བྱ་ལ་འགལ་བ་ད༷ང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི༷་དོན་ཡིན་པས་རྟགས་དེས་བད༷ག་མེ༷ད་ཀྱང་སྒྲུབ་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ལ་བད༷ག་བཅས༷་ཀྱ༷ང་འགྲུབ་མ་མི༷ན་པས་འབྲེལ་མེད་རྟགས་སུ་འགོད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། བ་ལང་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟ་དམིགས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་བཞིན་ནོ། །
辨二相属即破
གསུམ་པ་འབྲེལ་བར་དཔྱད་པ་ལ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་འབྲེལ་ལ་ལྟོས། །འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མས་ངེས། །བདག་སྲོག་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་འཁྲུལ། །
依同品遍逆品遍所属
དང་པོ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ༷་པའི་སླད་དུ་རྟགས་འཇུ༷ག་པ་ལ༷་ནི་རྟགས་ག༷ང་གི༷་ར༷ང་གི་བད༷ག་ཉི༷ད་དམ་ངོ་བོ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ག༷ང་མེ༷ད་ན་མི༷་འབྱུང༷་བ་ཅ༷ན་དུ་གྲུབ༷་པ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་བསྒྲུབ་བྱ་དེ༷་ཉི༷ད་ལོག་པ་ན་རྟགས་ལྡོག༷་པར་བྱེ༷ད་པར་འདོད་དེ༷། རྟགས་འཇུ༷ག་པ་སྟེ་ཡོད་པ༷་ན༷་ཡ༷ང་བསྒྲུབ་བྱ་འཇུ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེ་ལྟར་འབྲེལ་བའི་དབ༷ང་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གྲུབ་བོ།

如此，虽然"命"不是遍摄于所有无我的特殊情况或明显事例中，但由于在成为无我种类的某些对象中它可能存在，所以仅仅因为在瓶等某些事物中未见到"命"，并不能确定它在任何无我的特殊情况中都不存在。例如，并未见到"坚硬者皆不能被兵器切断"这一周遍关系，因为见到木头和石头等能被兵器切断，但坚硬的特殊情况如金刚钻等却不能被切断，情况如是。
第二，即使假设瓶等是异品，也无法证明"命"等离开它。因为对于无我上"命"等存在或相违这两种情况，任何一种都未被量所见，如何能从疑问中确定异品周遍呢？没有排除疑问的理由。再者，与无我相违若是间接相违，则应在某处即在"我"上与该因有联系，这联系要么是"我"是"命"的果，要么"命"是"我"的自性，除此之外还有什么能确定的依据呢？并没有。因为没有这样的依据，所以对于"命"是否离开异品无我的说法存在疑问。
异分成，然我有不成
第三，即使允许"命"离开无我一方，但仅凭这点对你所欲证明的也无益，因为即使没有无我，也不能由此证成有我。其理由是什么呢？因为正理派并不认为从某物不离开必然可确定其存在，例如正理派承认"命"等因不离开同品，但不认为它因此就不存在于同品上。因此，对于直接相违的情况，否定其一可以推知另一方，因为没有第三种可能，但这一派承认"不离开同品"，而"离开"与"不离开"是相互矛盾的，所以若不离开，通过双重否定应该可以推知存在，但他们不承认这一推论。同样地，"没有无我"的双重否定并不能证明有我，这是从他们自己的承认而来的。
总结
第二，归纳结论：如果因"命"只离开异品而不离开同品，则应由此确定它在同品上有周遍，但若既非周遍亦非离开，则表明它与所立既无相违也无相属关系，因此这个因既不能证明无我，也不能证明有我，只是提出了一个不相关的因，就像用"见到马"作为"有牛"的证因一样。
辨二相属即破
第三，考察相属关系包括：依同品遍逆品遍所属，相属由量定，我命无此故错乱。
依同品遍逆品遍所属
第一，为了证明所立，因的运用必须是因自身的体性在所立不存在时不出现，因此当所立消失时因也消失。而当因出现时，所立也必然出现。如此，由于相属关系的力量，同品周遍和异品周遍得以成立。
;


 །
量定能立相属
གཉིས་པ། དེ་འདྲའི་མེ༷ད་ན༷་མི༷་འབྱུང༷་བ་དེ༷་ཡ༷ང་ནི༷་དེ་ལྟར་ངེས་ནུས་བསྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པའི་ཚད་མ་ལ༷་ལྟོས༷་ནས་ངེས་དགོས་པ༷་ཡི༷ན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པར་འབྲེལ་བ་བཞག་མི་ནུས་ཏེ། དངོས་པོ་ག༷ང་དང་གང་ལྟར་ཡིན་པ་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
我非寿之错乱
གསུམ་པ་ལ། དེ་བྱུང་འབྲེལ་མེད་དངོས་སུ་བསྟན། །བདག་གཅིག་འབྲེལ་མེད་དོན་གྱིས་བསྟན། །
正说无所生
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ངེས་བྱེད་ཚད་མ་བཤད། །ངེས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་འཁྲུལ་མེད་བསྒྲུབ། །
说了因果之量
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་སྲོག་སོགས་ལ་དེ་མེད། །དང་པོ། འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་ནི་རྒྱུ་གང་ཞིག་མཐོང་ན་འབྲས་བུ༷་མཐོ༷ང་བ་ད༷ང་རྒྱུ་དེ་དག་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷་ན་འབྲས་བུ་ཡང་མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་དམིགས་པའི་ཚད་མས་དེ༷་དག༷་རྒྱུ༷་ད༷ང་འབྲ༷ས་བུ༷་ཉི༷ད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། 
20-434b
བདག་དང་སྲོག་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ངེས་བྱེད་མི་སྲིད་དེ། སྲོག་དམིགས་ཀྱང་དེ་བདག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་མཐོང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བས་དེའི་འབྲས་བུ་འདི་ཞེས་ཤེས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྲོག་དེ༷་ཡོ༷ད་ན༷་བདག་ཡོ༷ད་པར་ངེ༷ས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འབྲེལ་མེད་དུ་གྱུར་པའི་དོ༷ན་གཞ༷ན་བདག་ཡོད་པར་རྟགས་དེས་རྟོག༷ས་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་བས་རྟགས་སྲོག་དེ་ཡོད་ཙམ་ནས་བདག་ཡོད་པ་མིན་ལ་ལྡོག་པའང་མེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་བདག་རྟག༷་ཏུ་ཡོ༷ད་པ༷་དེ་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པར་མི་རིགས་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་བདག་མེ༷ད་པ༷་ན༷་འབྲས་བུ་སྲོག་དེ༷་ད༷ག་མེ༷ད་པ༷ར་མཐོང་བ་མི༷་སྲི༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྲོག་དམིགས་པ་འདི་བདག་གི་འབྲས་བུར་ཚད་མ་གང་གིས་འགྲུབ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །
立所知因果无错乱
གཉིས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་དག་ནམ་ཡང་འཁྲུལ་བ་མེད་ཚུལ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་འཆོལ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ། །འཆོལ་བར་འདོད་པའི་གཞན་ལན་དགག །
立因果不欺
དང་པོ། འབྲ༷ས་བུ༷འི་རང་བཞི༷ན་མི་འདྲ་བའི་ཐ༷་ད༷ད་པ་རྣམ༷ས་ནི་རྒྱུ༷་ཡི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་རྣ༷མས་ལ༷ས་ནི༷་བྱུང༷་བ༷འི་ཕྱིར༷་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པར་གྲུབ་སྟེ། དེས་ན་རང་གི་རྒྱུ་དེ༷་ད༷ག་མེ༷ད་པ༷ར་རྒྱུ་མིན་གཞ༷ན་ལ༷ས་བྱུང༷་བ་དེ་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་རྒྱུ་དེས༷་བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡི༷ན་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་དང་རིགས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་ཚོ༷གས་པ༷འི་ནུས༷་པ༷་མི་འདྲ་ཞིང་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ཕྱིར༷་འབྲས་བུའི་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོ༷གས་པའི་ངོ་བོ༷་ཉི༷ད་དེ་གྲོ་དང་ནས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ་རྒྱུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐ༷་ད༷ད་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་རྒྱུ་ཡི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་རིགས་ཐ་དད་དུ་བྱེ༷ད་
20-435a
པ་མི༷ན་ན༷་འགྲོ༷་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་དོ་ཅོག་འདི༷་ཀུན་ངོ༷་བོ༷་གཅི༷ག་ཏུ༷་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་ཀྱང་དེས་སོ་སོར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

量定能立相属
第二，这种"无则不生"的关系也必须依靠能证明如此确定性的量来确立，而非无有证明就能建立相属关系，因为任何事物的存在方式都必须依靠量来确立。
我非寿之错乱
第三部分包括：直接显示无因果相属，间接显示无自性相属。
正说无所生
第一部分包括：说明确定因果的量，证明确定的因果无错乱。
说了因果之量
第一部分包括：直接说明和"命"等无此关系。
第一，什么是相属关系的证明方式呢？对于因果相属关系，就是见到某因时见到果，未见到该因时也未见到果。通过这种随行和背离的观察量来确定它们为因果关系。
第二，"我"与"命"之间不可能存在这样的相属关系证明，因为即使见到"命"，也不可能见到它是"我"的果。为什么呢？因为"我"从未被见到，所以不可能知道"这是其果"。因此，当"命"存在时确定"我"存在的理由不存在，所以无关联的另一对象"我"的存在不能通过该因而了知。这样，由于未见随行关系，仅仅从"命"的存在不能推知"我"的存在，反过来也无法确立背离关系，因为按照你们所

 །
破许欺他宗
གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་མིན་སྐྱེ་ལ་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེ་ལ་མ་ངེས་རྩོད་པ་སྤང་། །
说无因生过
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་བཞག །དང་པོ། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་རིགས་མི་མཐུན་ཞེས་པ་དེ་མ་ངེས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་འཆོལ་བར་སྐྱེ་བའང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་བ་རང་གི་རྒྱུ་མེ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་ལ་རྒྱུ་མིན་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མེ་འབྲས་དུ་བ་དང་རིགས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པས་དུ་བ་རྒྱུ་མིན་ལས་སྐྱེས་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་འདི༷་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱེ༷ད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐ༷་ད༷ད་དུ་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་དུ་བ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དེ་ལའང་རིགས་གཉིས་ཡོད་པས་ར༷ང་བཞི༷ན་གཅི༷ག་པ་ཉི༷ད་ཉམ༷ས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དུ་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་མེ་མིན་ལས་སྐྱེས་པ་དང་མེ་ལས་སྐྱེས་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་གཅི༷ག་ནི་རིགས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ༷་མ༷་ཡོད་དེ། ཙནྡན་དང་ཤུག་པའི་དུ་བ་བཞིན་ཡིན་པས་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། ཙནྡན་དང་ཤུག་པ་སོགས་ཀྱི་དུ་བའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་མེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དུ་བ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་གི་རིགས་ཐ་དད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མེ་མེད་བཞིན་དུ་མེ་འབྲས་དུ་བ་ནི་གྲོག་མཁར་དེ་ལ་ཡོད་ན་རྒྱུའི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་མི་འགྲུབ་ལ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་པའང་མི་འགྲུབ་པས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལོ། །རྟག་ཏུ་མི་སྐྱེ་ཡང་གྲོག་མཁར་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་དུ་
20-435b
བའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན༷། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །དུ་མར་གྱུར་ཀྱང་དུ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་ན་རང་བཞིན་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་དུ་མ་ཡང་ཡིན་དགོས་པས་དེ་འགལ་ཏེ། དེ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གཅིག་དང་དུ་མ་མི་འགལ་ན་དེ་དུ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེའི་རྒྱུར་འདོད་པ་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་ཡང་མེ༷་ད༷ང་མེ༷་མི༷ན་གྱི་ར༷ང་བཞི༷ན་གཉི༷ས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དུ་བ་དངོས་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་དེ་མེ་དངོས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། ཡང་རྒྱུ་མིན་དུ་ཁས་ལེན་པས་མེས་དབེན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་འདི་ལ་ཡིན་པ་དང་མིན་པ༷འི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། འགལ་བའི་གཞི་མཐུན་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ༷ས་ན༷་རྒྱུ་མིན་པ་གཞ༷ན་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་ནི༷་དུ་བ་དེ༷་བསྐྱེ༷ད་པ༷འི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡི༷ན་ན༷་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་དེ༷་མེ་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལས་བྱུང་བའི་དུ་བ་དེ༷་བསྐྱེ༷ད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅན་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་དུ་བ་དེ༷་ནི༷་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་དེ༷་ལ༷ས་ཅི༷་ལྟར༷་འབྱུང༷་སྟེ། རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་པར་གྲུབ་ཀྱི་གཞན་དཔྱད་མི་དགོས་ཏེ། ཙནྡན་གྱི་མེ་ལས་ཀྱང་ཤུག་པའི་དུ་བ་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་དོན། དེ༷་ལྟར༷་རྒྱུ༷་དང༷་འབྲ༷ས་བུ༷་དག༷་ཕ༷ན་ཚུན༷་གཞན་དུ་འཆོལ་བ་མེད་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་དུ་ངེ༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ཡིན་པ་དེས༷་ཇི་ལྟར་མེ་རང་གི་ར༷ང་བཞི༷ན་མཐོང༷་བ་ན་དེ་ཡོད་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་བཞི༷ན་མེ་མ་མཐོང་བར་འབྲ༷ས་བུ་དུ་བ་མཐོ༷ང་ན༷་ཡང་མེ་དེ༷་ཡོད་པ་འཁྲུལ་མེད་དུ་རྟོག༷ས་པར་འགྱུར་རོ།

破许欺他宗
第二部分包括：说明无因生之过失，消除对此的不定争论。
说无因生过
第一部分包括：直接陈述和确立其结论。
第一，所谓"不同类的因的差别产生不同类的果"这一点不确定，因为也见到因果混乱生起的情况，例如烟既从自己的因火生起，也从非因帝释天的头顶生起，所以见到（因果错乱）。对此（回答）：从帝释天头顶生起的那个与火果的烟不是同类，所以不能说烟从非因生起，因为因不同。如果果的差别不是由因的特殊性造成差别，那么认为是单一烟的自性中也有两种类别，自性的单一性就会受损，因为这样烟的自性中就有从非火生的和从火生的两种。如果认为单一的烟具有多种类性，所以有多种自性，如同檀香木和松树的烟，有何相违？（答）：虽然檀香和松树等烟的各种差别都是从火因生的，所以作为烟的一般自性没有差别，但特殊类别上有不同。因此，所谓事物的自性成为一种或不同种，是由于因的力量使其以这样的体性而生。这样，如果在蚁穴中存在无火而有火果的烟，则因的能力各别决定性不成立，果必然依赖于因也不成立，结果会导致恒常生起的过失。虽然不是恒常生起，但依托于蚁穴而生的那个就是烟的自性（如此认为）。（答）：事物的自性是由因的力量造成差异，所以就会变成多种自性。即使变成多种，如果都是烟的自性而成为一个，那么既是单一自性又是多种自性，这是矛盾的，因为两者不能同时存在于一个基础上。如果自性一与多不相违，那么不仅是烟，连被认为是其因的帝释天头顶也应该有火和非火两种自性，因为从它生的那个是实际的烟，所以其因应成为实际的火，而又承认是非因，所以也应成为无火。如此，对这一事物不可能有任何是与非是的建立，因为相违的共基将成为可能。因此，如果非因的帝释天头顶是生起烟的自性，那么帝释天头顶就是火本身，因为成为其自性。如果不是生起（从火生的）烟的自性，那么这烟怎么会从帝释天头顶生起？仅仅因为因的自性不同，就确定不会产生另一个的果，无需其他观察，例如从檀香木的火也不会生出松树的烟。
第二，结论：如此，因与果互不错乱的自性是确定的，因此正如见到火的自性时，对其存在不会错乱一样，即使未见到火而见到果烟时，对火的存在也能无误地了知。


 །
遮不定争
གཉིས་པ་ལ། དོགས་པ་འགོད་དང་དེ་ཡི་ལན། །
立疑
དང་པོ། ཅི་སྟེ་རྒྱུ་གྲོག་མཁར་དང་མེ་
20-436a
རིགས་མི་མཐུན་པས་འབྲས་བུ་དུ་བ་གཅིག་མི་བསྐྱེད་ཅེས་པ་དེ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཆུ༷་དང་འོ༷་མ༷་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་རུལ༷་བ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། འོ་མས་ཀྱང་འབྲས་ཆན་སོགས་རུལ་བར་བྱེད་ལ་ཆུས་ཀྱང་དེ་བྱེད་པར་འགྱུ༷ར་བ་བཞིན༷། རྒྱུའི་རང་བཞིན་མི་འདྲ་བ་དུ༷་མ༷་ལ༷ས་འབྲས་བུ་རིགས་གཅི༷ག་པ་ཇི༷་ལྟ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ནའང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།
作答
གཉིས་པ་ལ། ལན་དང་དེ་ཡི་གྲུབ་དོན་བརྗོད། །
作答
དང་པོ། ཆུ་དང་འོ་མ་དག་རུལ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་རིགས་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀའང་གཤེ༷ར་བའི་ནུས༷་པ་ཡོད་པར་རིགས་གཅིག་པ་ག༷ང་ལ༷ས་འབྲས་ཆན་སོགས་རུལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། དེས་ན་དེ་གཉི༷ས་ཀ༷འ༷ང་གཤེར་བར་རིགས་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་གྱི་མེ་དང་མེས་དབེན་གྲོག་མཁར་ལྟ་བུ་མིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་ཅི་ཆུ་དང་འོ་མ་འདི༷་ནི༷་རྫས་ཐ༷་ད༷ད་པ་དག་ཡིན་ན་གཅི༷ག་པ༷འི་བད༷ག་ཉི༷ད་དུ་འདོད་དམ༷། འདོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་ཐ༷་ད༷ད་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་གཤེ༷ར་བ་ཉི༷ད་དུ་གཅིག་པའང་ཇི༷་ལྟར༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཆུའོ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཤེར་བ་ཞེས་པ་གཅིག་པུར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འདི་ལྟར་རང་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བསམས་ན་ཆུ་དང་འོ་མར་མ་ཟད། འབྲས་བུ་སོ་སོའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆུ་ནང་ཕན་ཚུན་ཡང་ར༷ང་ར༷ང་གི་ངོ༷་བོ༷་ལ༷་གན༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ཞེས་ལེགས་པར་བསྒྲུབ༷ས་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་གཅིག་པ་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན། བརླན་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཙམ་གཤེར་མིན་ལས་ལོག་པ་ལ་གཤེར་བ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་གཤེར་བ༷་དེ་ཡི༷་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་པར་འཛིན་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ༷་འཇུག་པ་ལ་ཆུ་དང་འོ་མ་འདི་གཉིས་ཐ༷་དད་
20-436b
མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་གཤེར་བར་རིགས་གཅི༷ག་ཅེ༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རིགས་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་སྙད་བྱེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་རང་མཚན་མ་འདྲེས་པ་ཁོ་ན་ལ་འདིའི་རྒྱུ་འདི་དང་འདིའི་འབྲས་བུ་འདི་ཞེས་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །
说所成
གཉིས་པ་གྲུབ་དོན་ལ། རང་གིས་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་ཚུལ། །གཞན་གྱི་ཞེ་འདོད་ཁེགས་པའི་དོན། །དང་པོ། ཆུའོ་རྫས་ཐ་དད་ཀྱང་གཤེར་བར་རིགས་གཅིག་པ་དེ༷་བཞིན༷་མེ༷་ཡི་ཁྱད་པར་དག་ནི༷་ཐ༷་ད༷ད་ཀྱང༷་མེ་མིན་ལས་ལྡོག་པའི་ཆ༷་གང༷་གི༷ས་ནི༷་དངོས་པོ་གང་ལ་འདི་ཐམས་ཅད་མེ༷ར་རིགས་གཅིག་ཅེས་རྟོག༷ས་པ༷འི་རྟེན༷་དུ་གྱུར་པ་ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཡི༷ན་པའི་དངོས་པོ་དེས༷་ནི༷་རང་འབྲས་དུ་བ་སྐྱེད༷་པ༷་དེས༷་ན༷་དེ༷་ལྟར༷་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དུ་བས་མེ་རྟོག༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཞིང་། དེ་འདྲའི་མེ༷ར་ཤེ༷ས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་དུ་བ་འབྱུང་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ནམ་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞན༷་བུད་ཤིང་ཡང་ཡོད་པ་ལ༷་ནི༷་ལྟོས༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་དུ་བ་བྱུང༷་བའི༷་ཕྱིར༷་འབྲས་བུ་དུ་བ༷་དེ་ནི་རྒྱུ་མེ་དེ༷་ལ༷་འཁྲུལ༷་བ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་མེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་དེ༷་ལྟར༷་འབྲ༷ས་བུ་གཞ༷ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་མི་འཁྲུལ་བར་འགྲུབ༷་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དུ༷་བ༷་འབྱུང་བ་དང་བུ༷ད་ཤིང༷་ལ་འགྱུར༷་བ༷་སྐྱེད་པ་ཡི༷་ཡ༷ན་ལ༷ག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྟེན༷་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ༷་ཐ་སྙད་དུ་མེ༷ར་འཇོ༷ག་པའི་ཕྱིར༷། གལ༷་ཏེ༷་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་དེ་དེ་འདྲའི་མེ༷་དེ་མི༷ན་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྔོ་ལ་ཕྱུར་བ་དེ༷་དུ༷་བ་མི༷ན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

遮不定争
第二部分包括：立疑和作答。
立疑
第一，如果确定因为蚁穴和火属于不同类，所以不能产生同一个烟的果，那么水和奶虽然是不同类的差别，却能产生同一个腐烂的果，因为奶能使米饭等腐烂，水也能使之腐烂，就像从多种不同自性的因中如何能产生同一类的果呢？理应不能产生，但实际上却有这种情况。
作答
第二部分包括：回答和说明由此得出的结论。
作答
第一，水和奶在产生腐烂方面不是不同类，因为两者都有湿润的能力，属于同一类，由此米饭等会腐烂。因此，两者作为湿润物是同一类，不像火和无火的蚁穴那样。对方说：如此，水和奶是不同的实体，你认为它们是同一体性吗？如果是，那么一切都将成为一体；如果是不同的，那就仅仅是不同的因，怎么能在湿润性上是相同的呢？因为没有任何能够产生统一果的、独立于水奶之外的"湿润"。（回答）：这确实如此，从自相体性来考虑，不仅是水和奶，就连作为各别果的因的水与水之间，也因各自安住于自体中而无相互随行的差别，这已经很好地证明了。那么，所说的"同一类"是什么呢？对于仅仅具有湿润性质、区别于非湿物的称为"湿润"，把握为湿润自性的心识活动中，水和奶二者无差别，所以说湿润是同一类，而这不仅限于此，对于所有同一类的事物，言语表达方式都是如此，否则对于不混合的自相，不能以共相的方式表达"这是此因，这是此果"。
说所成
第二，结论包括：己宗所许成立的方式，他宗所求被破斥的义理。
第一，如同水奶虽然实体不同却同属湿润一类，同样，各种不同的火因其离开非火的方面，成为心识把一切认定为"火的同类"的所依，具有热与燃烧自性的事物，能够生产自果烟，因此由于成为因果关系，烟能使人了知火，而这样被了知为火的事物，生烟时也需要依赖作为助缘或组成部分的其他条件如薪柴，由于依赖这些条件而生起烟，因此果烟对于因火是无错乱的，因为没有因不可能生果。如此，烟对火无错乱，同样其他所有果对（其因）也是无错乱的，因为一切果没有区别。
第二，凡是作为生烟和使薪柴变化的组成部分的所依，在言语习惯上被称为火，所以如果帝释天头顶不是这样的火，则从那里产生的青色而飘动的东西不是烟，因为无因。


 །གལ༷་ཏེ༷་དེ་དུ༷་བ་དངོས་ཡིན་ན་མེ༷འང་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ། དུ་བའི་རྒྱུ་ལ་མེར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
自成一体无属
གཉིས་པ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ནི། ཅི༷་ལྟ༷ར་རྟགས་དེ་
20-437a
འབྱུང་བ་རང༷་གི་རྒྱུ༷་མཚན་ནམ་རྟེན་ནམ་གཞིར་གྱུར་པ་ལ༷་ལྟོས༷་ནས༷་དེ་འདྲའི་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ར༷ང་བཞི༷ན་དེ་མེ༷ད་ན༷་རྟགས་ཁྱབ་བྱ་དེ་ཡང་མི༷་འབྱུང་བ༷ར་ཤེས༷་པར་བྱ༷་བ་ནི། དཔེར་ན། རང་བཞིན་མི་རྟག་པའམ་འཇི༷ག་པ་ད༷ང་རང་བཞིན་ཅན་བྱས༷་པ༷་ཉི༷ད་དོན་ལ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ལས་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཚུལ་གོ༷ང་དུ༷་ལེའུ་དང་པོ་སོགས་སུ་ཇི༷་སྐ༷ད་བཤ༷ད་པ་བཞི༷ན་ནོ༷། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་བདག་དང་སྲོག་ལ་མེད་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། འདིར་དེའི་འབྲེལ་བ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
另类同理
གསུམ་པ་ཚུལ་དེས་རིགས་ཅན་གཞན་མཚོན་ཚུལ་ནི། ལྡོག༷་པ་ཆིག་རྐྱང་ཅ༷ན་དུ་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་པ༷ར་བསྟན༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཉན༷་བྱ༷་ཉི༷ད་ནི༷་དཔེར་བརྗོད་པར༷་མཛ༷ད་པ་ལ༷ས། དེ་གཏན༷་ཚི༷གས་མི༷ན་པ་ཉི༷ད་སུས་ཀྱང་རྟོག༷ས་པར་ནུས་པ༷་ཡི༷་ཚུལ༷་འདི༷ས་ལྡོག་པ་ཆིག་རྐྱང་དུ་འདོད་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་མཉན་བྱ་དེ་དང་མཚུངས་པར་གཏན་ཚིགས་མིན་པར་དཔ༷ག་པ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་དཔེར་བརྗོད་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
未另说不可得之因
གསུམ་པ་དགག་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་ཐ་དད་དུ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། རྒྱུ་ཁྱབ་རང་གསུམ་དོན་གྱིས་མཚོན། །ལྷག་མ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །
表因,遍,本等三
དང་པོ་ལ། སོ་སོར་དཔེ་ལས་དོན་གྱིས་གྲུབ། །ཀུན་ཀྱང་མ་དམིགས་ཙམ་དུ་འདུ། །
各喻成义
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་ཁྱབ་མ་དམིགས་དཔེ་གྲུབ་ཚུལ། །རང་བཞིན་མ་དམིགས་ཀྱང་གྲུབ་པ། །
因遍不可得之喻成
དང་པོ་ལ། དངོས་དང་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ། །
正行
དང་པོ། ཕྱོགས་ཆོས་དགུར་ཕྱེ་བའི་སྐབས་སུ་འབྲས་རང་གི་དཔེ་སོ་སོར་བསྟན་པ་ན་མ་དམིགས་པའི་དཔེ་ཡང་སྟོན་པར་རིགས་པ་ལ་དེ་མ་སྨོས་པ་མི་འཐད་དོ་ཟེར་ན། དེ་ནི་དཔེ་བརྗོད་གཉིས་པོའི་དོན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་
20-437b
འབྲས་རང་གི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོའི་ལྡོག་པ་སྟོན་པ་ན། རྒྱུ་ད༷ང་ངོ༷་བོ༷་ལྡོག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱའི་དོན་རྟོག༷་པར་ནི་བརྗོ༷ད་པ༷་ལ༷ས། རྒྱུ་ཁྱབ་མི༷་དམི༷གས་པ་གཉིས་པོའི་དཔེ༷་ནི༷་དོན་གྱིས་གྲུབ༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་མ་དམིགས་པའི་དཔེ་ལོགས་སུ་ཐ་ད༷ད་པ༷ར་ནི་མ༷་བཤ༷ད་དོ༷། །དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་འདིས་རྟགས་ཀྱི་གནད་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཙམ་ལས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུབ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་ལོག་ན་འབྲས་བུ་ལྡོག་ངེས་པ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་ལོག་པས་ཁྱབ་བྱ་ལྡོག་ངེས་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཡིས་མ་དམིགས་པ་གཉིས་པོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་ཉིད་དགག་རྟགས་སུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དོ།

如果那是真正的烟，那么帝释天头顶本身就是火，因为烟的因被确立为火。
自成一体无属
第二，自性相属关系：如何知道因的出现依赖于自身的因由或所依或基础，若无这样的周遍性自性，则因所周遍的也不会生起，例如，自性无常或坏灭与具有该自性的所作性在实际上是自性相属关系，虽逻辑分位不同而成为因与所立的方式，如上面第一章等处所说。这种自性相属关系在"我"与"命"之间也不存在，这是间接显示的，因为此处是考察它们之间关系的场合。
另类同理
第三，通过这种方式类推其他类型的方法是：为了显示所有仅有异品离的因都相同地不是真因，所以举出以"所闻性"证明声音常住的例子，由此方法任何人都能够理解它不是真因，通过这种方法，所有主张仅有异品离的都与"所闻性"相同，可推知不是真因，因此才这样举例。
未另说不可得之因
第三，不单独说明否定因的例子的理由包括：表因、遍、本等三由义显示，其余与此相同。
表因，遍，本等三
第一部分包括：各例由义成立，皆归纳为仅不见。
各喻成义
第一部分包括：因遍不可得例成立方式，自性不可得也成立。
因遍不可得之喻成
第一部分包括：正说和遣除错解。
正行
第一，在将立宗条件分为九类时，单独说明了因相和自性相的例子，理应也说明不可得的例子，但未提及，这样不合理（有人如此说）。这是由那两个例子的义理已经成立的。如何呢？在说明因相和自性相的两种因的离时，已经说明通过因和体性的离而了知果和所周遍的意义，因此因不可得和周遍不可得两者的例子是由义理成立的，所以不单独详细解释不可得的例子。这是因为此处对立宗条件的讲解简要说明了因的要点，有智者能从这点领悟其义。也就是说，确定因离则果必离，周遍者离则所周遍必离，由此成立两种不可得，因为这就是否定因所表达的内容，没有其他含义。


 །
解邪分别
གཉིས་པ་ལ། སྣང་རུང་ཁྱད་པར་མི་དགོས་དང་། །རྟགས་གསུམ་འཆོལ་བར་རྟོག་པ་བསལ། །དང་པོ། དེ་ལྟར་མ་དམིགས་པ་གཉིས་པོ་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་མ་དམིགས་པ་ལ་སྣང་རུང་དང་མི་རུང་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེས་ན་ཡུལ་དེ་ཁེགས་མི་ཁེགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འབྱེད་པས་དེ་འདྲའི་ངེས་གཟུང་མེད་པས་འདི་སྣང་རུང་གི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པར་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། རྒྱུ་ཁྱབ་མ་དམིགས་པ་དེ༷་ལ༷འ༷ང་སྣང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་དགོས་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་ཅན་པས་གསོན་ལུས་བདག་བཅས་སུ་བསྒྲུབ་པར་སྲོག་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པ་ན། དེ་ལ་ལན་དུ། བདག་གམ་སྐྱེས༷་བུ༷་དེའི་ངོ་བོ་མཐོ༷ང་རུང་དུ་མེ༷ད་པ་ལ༷ས་ན་སྲོག༷་སོ༷གས་རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག༷་པ༷་ངེས་པར་བྱ་བ་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་གཏན༷་ཚི༷གས་དེ་ལ་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཟ༷་ཞེས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་རིགས་པ་བརྟག་པ་སོགས་སུ་བཤ༷ད་པ༷ས་ན། དགག་བྱ་འགོག་པ་དེ་ཡང་བལྟར༷་རུང༷་གི་དོ༷ན་ལ༷་མ་དམིགས་པ་དེ༷་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས༷་པ༷་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་ངེས་
20-438a
པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ། རྟགས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཅན་དུ་མཚུངས་ཤིང་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ལའང་མཚུངས་ལ། སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལྡོག་པའི་དོན་གྱིས་དགག་པའང་གོ་ནུས་པས་ན་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པ་གསུམ་དུའང་ཕྱེ་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་ནུས་སོགས་སུ་མཚུངས་མོད་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་པས་སོ་སོར་དབྱེ་བ་འཐད་དེ། མ་དམིགས་པ་འདིས༷་ནི༷་དགག་གཞིའི་དངོ༷ས་པོ་ལ༷འ༷ང་དངོ༷ས་པོ༷འི་ཆ༷་གང་ཡང་ཁ༷ས་བླང༷་བ་མེ༷ད་པ༷ར་དགག་བྱ་དེ་དག༷ག་པ༷་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དགག་བྱས་དབེན་པ་ཉི༷ད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོའི་ཆ་སྒྲུབ༷་པར་བྱེ༷ད་པ་སྔ༷་མ༷་འབྲས་རང་གི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་ད༷ག་གི༷ས་ནི༷་དགག་པ་ཙམ་སྟོན་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ་ལྟར་སོ་སོར་ཕྱེ་བའང་འཐད་པར་འགྱུར་རོ༷། །
其亦成自性不可得
གཉིས་པ་ཚུལ་དེས་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་དཔེ་ཡང་གྲུབ་པ་ལ། རང་བཞིན་མ་དམིགས་དགོས་པ་བཤད། །དེ་ཡི་བྱེད་ལས་གང་ཡིན་བསྟན། །དེ་དཔེ་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་དོན། །
说自性不可得目的
དང་པོ། འོ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་རྒྱུ་ཁྱབ་མ་དམིགས་པ་ཙམ་ལས་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་དཔེ་ལོགས་སུ་མི་བཞེད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་དཔེ་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་ཀྱང་དོན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ༷་ལ༷་བུམ་སོགས་དམི༷གས་སུ་རུང༷་བ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཞེས་པ་དེ་འདི་ལྟར་ཡོད་པར་དམི༷གས་པ༷འམ་སྣང་བ་འདི་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར་གང་རྒྱུའམ་ཁྱབ་བྱེད་སྣང་དུ་རུང་བ་དེ་དམིགས་ན་ཡོད་ཅེས་ཐ་སྙད་བྱེད་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མ་དམིགས་ན་མེད་ཅེས་དོན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་མ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་རུང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པ་
20-438b
དེ༷་ཁོ་ནར་གནས་ཤིང་། འོན་ཀྱང་དགག་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་དེ་མེད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་ན་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་འགོག་ན་རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་སོགས་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ལས་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཡི་ལྡོག་དོན་སྣང་རུང་དེ་མ་དམིགས་ན་མེད་པར་འགྲུབ་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་རང་བཞིན་སྣང་རུང་དེ་མ་དམིགས་ན་ཡང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་མི༷་ཤེས༷་པ་ཤེས༷་བྱའི༷་ཕྱིར༷་དུ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་རང་བཞིན་མི༷་དམི༷གས་པའི་དཔེ༷་གཅི༷ག་ཡོད་པའང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཞེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེ་དེས་མི་ཤེས་པ་སེལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

解邪分别
第二部分包括：显现可见的特殊性不必要，以及消除将三种因混为一谈的误解。
第一，虽然通过义理可以了解上述两种不可得，但如果不区分不可得中的"可见"与"不可见"两类，就无法分辨对象是否被排除的差别，因为没有这种明确限定，如何了解此处应当具备"可见"的特殊性呢？在因不可得和周遍不可得中也需要以"可见"来加以限定，这是所认可的。当正理派以"命"作为因来证明活体有我时，作为回应，法称论师在《观理论》等著作中说："由于我或人的本性在可见范围内不存在，因此无法确定'命'等因离开异品，所以对这个因存在疑虑。"这表明否定所否定的也是以"对可见的对象不可得"作为因，因为他说"由于未见到人，所以无法确定由于它离开而'命'等也离开"。
第二，（有人说）所有的因在证成所立的能力上都相同，在排除非所立方面也相同，而且在证明的场合也能通过离的意义理解否定，所以不需要将因分为果相、自性相和不可得三类。（回答）虽然在能够证成所立等方面相同，但由于否定与肯定有区别，因此分类是合理的。这种不可得对于否定的基础即事物，不接受任何事物方面，仅仅通过否定所否定来使人了解对象是远离所否定的；而前面那两种因相和自性相的因则不仅仅显示否定，因为它们证明事物本身，因此这种区分是合理的。
其亦成自性不可得
第二，通过这种方式自性不可得的例子也成立，包括：说明自性不可得的必要性，显示其作用是什么，以及为何不单独说明其例子。
说自性不可得目的
第一，那么，论师是否仅仅从因不可得和周遍不可得而不认可单独的自性不可得例子呢？不是的。虽然没有单独说明自性不可得的例子，但从义理上已经成立，因为对于瓶等可见的事物，所谓"存在"就是可见或显现，除此之外没有其他存在方式，因此当因或周遍者可见时被见到，就称为"存在"，与此相反，当不可见时，就说"不存在"，这是义理自然成立的。所有不可得都只是不见到可见的自性，然而，依据所否定的自性不可见的理由而成立"不存在"的表述时，就是自性不可得；若否定其果，就是因不可得等，仅仅通过应用方式的不同而有差别。
从见到而确立存在，其相反意义就是可见者不见则确立不存在，因此，当可见的自性不被见到时，必然应用"不存在"的表述。为了使不知道这一点的人了解，确立"不存在"表述的自性不可得的例子也是论师所认可的，因为这个例子能够消除无知，具有实用价值。
;


 །
说其作用
གཉིས་པ་དེའི་བྱེད་ལས་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །
正行
དང་པོ་ལ། དགག་བྱ་ཤེས་བརྗོད་ཐེ་ཚོམ་འགོག །དེ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ། །དང་པོ། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་དེས་ཅི་ཞིག་འགོག་ཅིང་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་སྙམ་ན། ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཡུལ༷་བུམ་སོགས་དེ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན་དགག་གཞི་དེ༷ར་ཡུལ༷་ཅ༷ན་དུ་གྱུར་པ་ཡི་ནི༷་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཤེས༷་བརྗོ༷ད་དག་གི་ཐ་སྙད་དང་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་པའི་ཐེ༷་ཚོ༷མ་དག་ནི་འགོ༷ག་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷། ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་མེད་པ་ནི་རྟགས་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལས་དེའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པ་དོན་ཡོད་དེ། དཔེ༷ར་ན༷་དམར་འབར་བ་མཐོང་ནས་མེ་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་མ་གྲུབ་པ་ལ་འདི་ནི་སྲེག༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་མི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་མེ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་ལ་སྲེག་པར་མི་བྱེད་པ་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་མེ་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་དོན་ཡོད་དེ། དེས་མེ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་ཐེ་ཚོམ་གཉིས་ཀ་འགོག་ནུས་ལ། མེ་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་
20-439a
སྒྲུབ་ནུས་ཏེ་ནོག་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་ཞིང་ཐ་སྙད་མི་ཤེས་པ་ལ། གོང་བུ་འདི་ཆོས་ཅན། བ་ལང་ཡིན་ཏེ། ནོག་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །
遮其争
གཉིས་པ་ལ། རྟགས་དེ་འབྲས་ལ་མ་ངེས་སྤང་། །དགོས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་སྤང་། །
遮因不定相属
དང་པོ། མ་དམིགས་པ་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་རྟེན་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་དེ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འབྱུང་དགོས་པས་ན་རྟགས་འདི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པས་འཁྲུལ་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། འདི་ལྟར་དམི༷གས་སུ་རུང༷་བའི༷་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མེ༷ད་པ༷་ནི༷་དོན་དེ་མི༷་དམི༷གས་པ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྤྱིར་དམིགས་པ་ཞེས་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡུལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་ཙམ་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡུལ་ཅན་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་སྣང་རུང་གང་ཞིག་མ་སྣང་བ་དེ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡུལ་ཡོད་མེད་དུ་འཇོག་པ་བློ་ལ་ལྟོས་པ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་ཐབས་མེད་ལ། ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ན་ལྡོག་པའི་གཞི་དེར་དེ་ཉིད་མི་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ༷་ཕྱི༷ར་གང་ན་བལྟར་རུང་གི་དོན་མི་དམིགས་པ་དེ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ལ༷ས་དམིགས་པ་དེ༷འི་རྒྱུ༷་མཚ༷ན་ཅ༷ན་གྱི༷་མེད་པའི་སྒྲ༷་དང་ཤེས༷་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ༷་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཐ་སྙད་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་དེ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པ་མིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡོད་ཙམ་ནས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་ཐ་སྙད་དེ་འཇུག་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར། སྣང༷་དུ་རུང་བ༷་དེ་མ༷་མཐོ༷ང་ན༷་དེ་ཙམ་གྱིས་མེ༷ད་ཅེས༷་བྱ༷་བའི༷་ཐ༷་སྙད༷་འདི༷་སྤྱིར་གནག་རྫི་མོའི་བར་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ༷་པ༷ས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་མི་དམིགས་པ་དེ༷་ཡི་འབྲས༷་བུ་ཡི༷ན་ཡ༷ང་རྒྱུ་དེ༷་ལ༷ས་
20-439b
ནི༷་མེ༷ད་ཅེས་པའི་བློ༷་དང་སྒྲ༷་ཐེ༷་ཚོ༷མ་མེ༷ད་པ༷ར་འགྲུབ༷་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ལས་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མེད་པས་ན་མ་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །
遮无需之过
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་དཔེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། དེ་ལྟ་ན་རྟགས་འདི་བཀོད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་མི་ཤེས་པ་ཤེས་སུ་གཞུག་པའི་དོན་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ཡོད་དེ། དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

说其作用
第二，其作用包括：正行和消除争议。
正行
第一部分包括：遣除对所破的认知言说和疑惑，由此成立不存在的言说。
第一，如果问自性不可得的因能遣除什么和证明什么？由于"有"的言说所指向的对象如瓶等不存在，所以在否定基础上作为对象的确定存在的认知与言说，以及"存在或不存在"的疑惑都将被遣除，因为对于没有对象时，对象所依的言说无意义。这样，虽然对象不存在不需依靠因而已经成立，但由此建立其言说仍有意义。例如，见到红色发光物后，若未确立"非火"的言说，可以说"这不是能燃烧的，所以不是火"。在这种情况下，虽然"不能燃烧"已经成立，但对它证成"非火"的言说仍有意义，因为这能够遣除"是火"的言说和疑惑两者，并能确立"非火"的言说，就像见到具有垂肉、隆肉、喉下垂肉的事物而不知其言说时，对他说："这团东西，是牛，因为具有垂肉、隆肉、喉下垂肉"一样。
遮其争
第二部分包括：遮破"此因对果不定"的争论，遣除"无需要之过"的争论。
遮因不定相属
第一，（问）：不可得是言说运作的依据，因此从这个因中必须生起不存在的言说，那么这个因就是以因成立果，然而之前说因在证成果时是不确定的，这与之相违。（答）：不相违。对于可见的事物，"无"就是不可见，别无其他，因为一般来说，"可见"作为所作业可以分为两种：对象本身以自性存在和作为能作者的对象依显现这两种，但从对象依的角度来说，凡是应当显现但未显现的，就称为"不存在"，因为对象存在与否是依赖于心识而安立，没有其他成立的方法，而对象自身的本体，在它离开的基础上不显现，除此之外没有任何所谓的"不存在"。因此，在某处不见应可见的对象，由这个不见的原因而确立不存在的语言和认知言说。虽然这是言说的原因，但不是对果不确定的因，因为只要有这个原因，不依靠其他，言说就必然成立，安住在言说生起的本性中。可见者不见则称为不存在，这一言说普遍为牧童女子所知晓并成立。虽然不存在的言说是不可见的果，但从这个因无疑能确立"不存在"的认知和语言，因为不依赖除此因外的其他因素，所以哪里有不确定性？没有。
遮无需之过
第二部分包括：直说和说明例子。
第一，（问）：如此，这个因的提出就没有必要，因为它不能起到使不知者获得知识的作用。（例如说）"瓶存在，因为可见"。


 །ཞེས་པ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཡུལ༷་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ནས་ཡོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་བསྟན་བཅོས་ངན་པ་སོགས་ལ་འཆེལ་ནས་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྨོང༷ས་པ༷ས་དོན་འདི༷ར་གཞ༷ན་གྲངས་ཅན་པ་ལ་སོགས་པ་ད༷ག་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་དང་རྗེས༷་སུ༷་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་མི༷་བརྗོ༷ད་པ༷་དེ་དག་ལ་བུམ་སོགས་མི་དམིགས་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ༷་པ༷་དེ་ད༷ང་ནི༷་ཆོ༷ས་མཐུ༷ན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ༷ས། རྨོངས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་ལའང་མེད་པའི་བརྡ༷་འདོགས་པར་དྲ༷ན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེ༷ད་པ༷་འབ༷འ་ཞིག༷་སྟེ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་གོ༷། དཔེར་ན་ས་མྱུག་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཆར་སྣང་རུང་དུ་འདོད་བཞིན་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་ཡང་མེད་ཅེས་མི་འདོད་པའི་གྲངས་ཅན་པ་ལ། ཕྱོགས་འདི་ན་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་མེད་དེ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་དེས་རྒྱུ་ལའང་འབྲས་བུ་མེད་ཅེས་པའི་བརྡའམ་ཐ་སྙད་དྲན་པར་བྱེད་པའི་སླད་དུའོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་གཞན་ལ་དཔེ་སྟོན་པ་ཙམ་གྱི་ཆེད་ཁོ་ནར་མ་ཟད་རང་གི་ངོ་བོའང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་མིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་སྒྲུབ་ནུས་པ་ནི་ཅི༷་ལྟར༷་གང་ཡོད་ན་གང་མཐོ༷ང་བའི་རྗེས་འགྲོ་དང༷་། མེད་ན་མ༷་མཐོ༷ང་བའི་ལྡོག་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལ༷ས་འདི་ནི་རྒྱུ༷་
20-440a
ཡིན་ནོ་ཞེས་དང༷་། འདི་ནི་འབྲས༷་བུ་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ་བཞིན༷་ཏེ། དེ་འདྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེ༷་གཉི༷ས་ལ༷་ནི༷་འབྲས༷་བུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དང་། སོག༷ས་པའི་སྒྲས་རྒྱུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་འདི་ནི་དེ་དག་ལ་དེ་འདྲའི་ཐ༷་སྙད༷་སྒྲུབ་པའི་དོ༷ན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་དམིགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་དོན་ནི་སྔར་ནས་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ད་བསྒྲུབ་མི་དགོས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེ་འདྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཚུལ་གྱིས་ལྟོས་པ་ཅན་འབྲས་བུ་དང་། ལྟོས་ཡུལ་རྒྱུ་གཉིས་ཀ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་དོན་དེ་དག་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་ནུས་ཤིང་དེའི་དོན་མང་པོ་བརྗོད་མི་དགོས་པར་ཐ་སྙད་ཟོར་ཡང་བས་རྟོགས་བྱ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
未说其喻之要
གསུམ་པ་དེའི་དཔེ་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་པའི་དོན་ནི། འོ་ན་རང་བཞིན་མ་དམིགས་འདི་ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་མི་འཁྲུལ་བའི་རྟགས་ཡིན་ན་རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་བཞི་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུ༷་མ་དམིགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ༷ས་འ༷བྲས་བུ༷་རང་གི་ཐ་སྙད་མེད་པའི་སྒྲ་བློ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་བསྒྲུབ༷་པས༷་ན༷་འདི༷་ནི༷་རང༷་བཞི༷ན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང༷་དུ་འདུ༷ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏ༷ན་ཚིགས་ཀྱི་རབ༷་དབྱེ༷་བཤ༷ད་པ༷་ལས་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པ་གསུམ་ཁོ་ནར་བསྟན་གྱི་འདི་ཐ༷་ད༷ད་པར༷་ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེར༷་མ༷་བསྟན༷་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྔར་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ཟད་པས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། འདིར་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཐ་མའི་སྐབས་ཀྱི་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དམིགས་པ་ཙམ་ནས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་རུང་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

如（有人）认为，（这种言说）和"瓶存在，因为可见"这种说法相同，（但事实上）并非如此。不存在言说的对象范围是可见而未见，这已经由现量成立，即使如此，由于依赖不良论典等，对这种原因愚昧的其他人如数论派等，他们不说与对象相应的言说，对这些人来说，（通过说）瓶等不可见故不存在的言说成立，以此作为相似法来显示，（这种做法）仅仅是在愚昧意图中认为存在的情况下，生起对其施设"不存在"名言的忆念，这只是言说成立的正因。例如，对于认为种子与苗芽两种因果都是可见，却不愿意在未见到因中之果时说"不存在"的数论派，向他们立论："此处，作为有法，无瓶，因为可见而未见故"，这是为了让他们忆起因中无果的名言或言说。
第二，这样不仅仅是为了向他人显示例子，而且其自体也不是有过的因，因为它能够无误地确立这种言说，就像从见到何物则见何物的随行，及不存在则不见的离，亦即从现量所见的随行和背离中，在世间中成立"这是因"和"这是果"一样。对于具有这种随行背离的两种事物，施以"果"的名称，以及用"等"字表示"因"的名称，这是为了对它们确立这种言说，而将随行背离的观察作为理由，因为随行背离的意义早已成立，现在无需再证。然而，通过这种随行背离的方式，对依赖者果和所依对象因两者，施加"因果"的言说，能够轻易理解随行背离的意义，而无需多说其义，通过轻便的言说就能理解所应知的内容。
未说其喻之要
第三，未单独说明其例子的意义是：那么，这个自性不可得是由因成立果，而且是不错乱的因，这样不是就应该有第四种因，即"由因成立果"的因了吗？不是的，因为安立因不可见从自体中对其果——自身言说"不存在"的语词与认知，不依赖其他而成立，所以这包含在自性因中，因此在解说因的分类时只说了果相、自性相和不可得三种，而未将此作为由因成立果的另外例子来说明，因为它归属于自性因。
这就像前面说过的，集合因产生果是事物自身能力的穷尽，所以是自性因一样。在这里，可见而不见就是不存在言说对象范围的自性，而这像是因集合最后阶段的直接因无碍的能力一样，不依赖其他，因为仅由不见就成为可以施设不存在言说的本性。
;


 །དངོས་རྒྱུ་ལས་དངོས་འབྲས་འབྱིན་ངེས་པ་དང་མ་དམིགས་
20-440b
པ་ལས་ཐ་སྙད་བྱེད་ངེས་མེད་དེ་གྲངས་ཅན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། དངོས་རྒྱུ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ་མ་དམིགས་པ་དངོས་མེད་ནི་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མིན་ཏེ། རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མཚུངས་པར་རྩོད་དུ་མེད་དོ། །
其余属仅不可得
གཉིས་པ་དགག་རྟགས་ཀུན་ཀྱང་མ་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་འདུ་བ་ལ། རྟགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་མྱོང་བས་གྲུབ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའོ། །
因宗法受所成
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དོན་བསྡུ་གསུམ། །
略说
དང་པོ། བུམ་པ་མེད་པ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་དཔྱད་ན་མི་འཐད་དེ། མ་དམིགས་པ་ཞེས་པ་དམིགས་པའི་བློ་མ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཁེགས་ན་གཉིད་དང་མིག་བཙུམས་པ་སོགས་སུ་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་དམིགས་པའི་བློ་མི་སྐྱེ་བས་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་ལོག་པས་གཞལ་བྱ་འགྲུབ་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་མ་དམིགས་པ་ཞེས་པ་དངོས་མེད་ཡིན་ན་དེ་མངོན་སུམ་དུ་ཅི་ལྟར་དམིགས་ཏེ་མེད་པ་ལ་དབང་པོའི་བློ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་ན་རྟགས་ཐུག་མེད་དུ་བཀོད་ནས་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ་ཟེར་ན། འདི་དངོས་མེད་ཡན་གར་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བའང་མ་ཡིན་ལ། དམིགས་བྱེད་ལོག་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན། དགག་བྱ་མེ་ལྟ་བུས་དབེན་པའི་དངོས་པོ་ཕྱོགས་ལྟ་བུ་གཅི༷ག་མངོན་སུམ་གྱིས་དམི༷གས་ཤིང་དེ་ལྟ་བུར་རང་རིག་གིས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོང༷་བ༷་ལ༷ས། ཕྱོགས་འདི༷་ནི༷་འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་དམི༷གས་སོ༷་ཞེས༷་བྱ་བའམ༷་ཕྱོགས་འདི་ན་མེ་མ༷་དམི༷གས་སོ༷་ཞེས༷་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟོག༷་པ་ཅ༷ན་གྱི༷་བློ༷་ནི༷་དེ་ལྟར་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དགག་བྱས་དབེན་པའི་དངོས་པོ་དེ་དམིགས་པ་ན་དགག་བྱ་མ་དམིགས་པར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། དམིགས་ནས་མྱོང་ན་དེ་དོན་གྲུབ། །ཁྱད་
20-441a
ཅན་མྱོང་ལས་འདི་གཞན་མིན། །དང་པོ། དངོས་པོ་གང་དང་གང་མྱོང༷་བ་ན་དགག་བྱ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་དུ་མྱོང་བ་ཉི༷ད་ལ༷ས་དོ༷ན་རྣམ༷ས་ཀྱང་དེ་དང་དེས་དབེན་པའི་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་དུ༷་རྟོག༷ས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྣམ་བུས་དབེན་པར་གནས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣམ་བུ་དང་མ་འདྲེས་པར་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མྱོང་བ་ན་ཀ་བ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་པར་དམིགས་པའང་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གང་ན་མེས་དབེན་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །མ་འདྲེས་པའམ་དབེན་པ་དེ༷་ལྟ༷འི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དུ་མྱོང༷་བ་རང་རིག་པ་འདི་ནི༷་དངོས་པོ་འདི༷་རྣམས་ནི༷་མ་འདྲེས་པར་གཅིག་གཅིག་གིས་དབེན་པའི་ཐ༷་ད༷ད་པར་འཛིན་པའི་བློ༷་ཡི༷་རྒྱུ་ཡི༷ན་ཏེ། ཀ་བུམ་ཐ་དད་པར་མྱོང་བའི་ཀ་བ་ལ་བུམ་པ་མ་དམིགས་ཞེས་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་དགག་བྱ་གང་གིས་དབེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ༷་ཐ་དད་པའི་དབྱེ༷་བ་ནི་དེ་ལྟར་མྱོང་བའི་བློ་ར༷ང་རིག་ཉི༷ད་ལ༷ས་གྲུབ༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ཙམ་ལས་འགྱུར་རོ། །བློ་ཐ་དད་པར་སྐྱེས་པ་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཡུལ་ཅན་དེའི༷་གཞལ་བྱའི་དོ༷ན་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་དབེན་པ་དང་མི་དབེན་པར་འཇོག་སྟེ། དཔེར་ན་དུང་ལ་དཀར་པོས་དབེན་པ་མ་དམིགས་ཤིང་ནག་པོས་དབེན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དུང་ལ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཡོད་ཅེས་དང་ནག་པོ་མེད་ཅེས་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ།

有人可能会想：直接因一定生直接果，而从不可见不一定产生言说，如同数论派一样。（答）：直接因是实有，而不可见是无实，它不是产生的因，而是安立的因，因此不能相提并论。
其余属仅不可得
第二，一切否定因都归纳为仅不可得，包括：因的属所立法性由体验成立，此外不合理。
因宗法受所成
第一部分分三：略说、广说、总结。
略说
第一，若考察用不可见因来证成无瓶，会发现这不合理。所谓"不可见"只是未生起见的认识而已，若仅此就能排除对象，则在睡眠或闭眼等情况下，由于不生起附近形色的认识，也应当排除它们，这会导致过度扩大的过失，即量具的缺失能成立所量。如果所谓的"对象不可见"是无实，那么它怎能被直接感知？因为无实不能成为感官认识的对象。若不能由现量成立，则无论提出多少因都不可能证成。（针对这些问题，回答是）：这既非单独无实被现量把握，也非仅是认知者的缺失，而是由现量确立为无。如何确立？通过现量见到一个被否定对象如火所离的事物如某处，并且通过自证亲身体验，从而生起具有考察有无意义的分别认识："此处如此被现量见到"或"此处未见到火"。当见到被否定对象所离的事物时，不见到否定对象是由意义成立的。
广说
第二部分包括：体验所见则此义成立，此非异于体验特性。
第一，凡是体验任何事物时，体验到它具有未与否定对象混合的特性，从这种体验中了知诸事物具有离彼离此的特性。例如，当柱子自身以无毯覆盖的本性存在，而以未与毯混合的特性被体验时，见到柱子无毯与此无异。同样，某处无火也与此相似。如此未混合或离开的自性的体验即是自证，这是诸事物不混合、互相离开、各自差别的认识之因，就像柱瓶被体验为不同，认为柱子上不见瓶一样。因此，对于被否定对象所离的相状的差别认识的分类，是由如此体验的自证认识成立的，仅由现量体验而成。由这些生起的差别认识，也将其所认知的对象安立为有离或无离，例如，因为在海螺上未见白色的离开，而见到黑色的离开，所以安立为"海螺有白色"和"海螺无黑色"。
;


 །དེ་ལྟར་གཅིག་དམིགས་པས་དེ་ལ་མེད་པའི་དགག་བྱ་མ་དམིགས་པར་རང་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་དེ༷་ལྟ༷་མི༷ན་ན༷་མ་དམིགས་པ་འདི་མངོན་སུམ་མྱོང་བས་མི་འགྲུབ་པས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུག༷་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༷་ཆོས་འག༷འ་ཡ༷ང་ཐ༷་ད༷ད་དུ་གྲུབ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུ་མ་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་ཅིང་སྒྲུབ་བྱེད་ཇི་བཀོད་ཀྱང་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པ་མི་སྲིད་པས་སྣམ་མེད་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་མ་གྲུབ་ན་བུམ་
20-441b
སྣམ་ཐ་དད་པའང་མི་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་པ། ཆོས་གང་གི་ར༷ང་བཞི༷ན་དགག་བྱ་དང་མ་འདྲེས་པར་དབེན་པའི་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅ༷ན་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང༷་བ་ལ༷ས་དེ་ལ་མེད་པའི་ཆོས་གཞ༷ན་བས༷ལ་བ༷འམ་མ་དམིགས་པ་ནི༷་རང་གི་ངོ་བོ་གཞ༷ན་དུ་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར་དགག་བྱ་དེ༷་མི༷་དམི༷གས་པ༷་ཞེས་པ་འདི་ཡ༷ང་དགག་བྱ་མེད་པ་ཙམ་ཡན་གར་དུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགག་བྱ་དེ༷་ལ༷ས་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅ༷ན་ཏེ་མ་འདྲེས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དམི༷གས་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ། །
总结
གསུམ་པ། དེས༷་ན༷་མི༷་དམི༷གས་པ༷་འདི༷་ནི༷་དགག་བྱ་དེས་དབེན་པའི་དངོས་པོ་ར༷ང་ཉི༷ད་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་བྱས་པ་ལ༷ས་རྟོག༷ས་པ༷ས་ན་རྟགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་མི་དམིགས་པ་ར༷ང་ཉི༷ད་མཐོང་བ་ཙ༷མ་གྱིས༷་དེའི་ཐ་སྙད་འཇུ༷ག་པ༷་ཅ༷ན་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་ཙམ་ལས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་དམིགས་པ་དེ་ལས་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའི་དོན་ལོགས་སུ་དམིགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་དམིགས་པ་རྟགས་སུ་བྱས་ནའང་དགག་བྱ་དེ༷་མེ༷ད་པའི་རྣམ༷་གཞག༷་གམ་ཐ་སྙད་གོ༷་བར་བྱེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ཏེ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
除此非理
གཉིས་པ། དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ་མི་དམིགས་པ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་མིན་ན་བུམ་སོགས་དོ༷ན་གང་ཡིན་གྱི༷་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་དམི༷གས་པ༷་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལ༷ས་རྟོག༷ས་པ༷ར་འགྱུ༷ར་དགོས་ལ། རྟགས་གཞ༷ན་གྱིས༷་དམི༷གས་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱང་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡི༷ན་པ༷འི་ཕྱིར༷་ན༷་མི་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུག༷་མེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ། རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱང་མཐའ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པས་མི་དམིགས་པའམ་དགག་པ་གྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །
其余破因亦如是
གཉིས་པ་དགག་རྟགས་ལྷག་མ་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ལ། མི་སྣང་དགག་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་ཙམ། །འགལ་དམིགས་སྦྱོར་དབྱེ་ཙམ་དུ་བསྟན། །
仅说不现所破差别
དང་
20-442a
པོ་ལ། ཡོད་ངེས་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་འགོག །མེད་ངེས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའོ། །
破定有名相所表
དང་པོ། ཕྱོགས་ཆོས་དགུའི་སྐབས་སུ་འབྲས་རང་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྒྱུ་ཁྱབ་རང་གསུམ་དེ་ལྟར་དོན་གྱིས་མཚོན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དགག་རྟགས་ལྷག་མ་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་དང་འགལ་དམིགས་དག་མཚོན་པར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་འདི་ནི་མ་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་དགག་བྱ་དེ་ལ་སྣང་རུང་མི་རུང་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི༷་སྣང༷་བའམ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་དག་མ་དམིགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཁེགས་ཏེ། བསྐལ་དོན་ཤ་ཟ་ལྟ་བུ་མདུན་གྱི་གཞི་སོགས་སུ་ཡོད་མེད་གང་དུའང་ངེ༷ས་པ༷་མི༷་རུང༷་བའི་ཕྱིར། མེད་ངེས་ལས་གཞ༷ན་དུ་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཞ༷ག་པ༷་ཙམ་འགོ༷ག་པར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེ༷ར་ན་སེ༷མས་ཅ༷ན་གཞ༷ན་གྱི་རྒྱུད་ལ༷་དཔྱོད་པ་ན་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་མོ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཡོད་མེད་དུ་ངེས་པའི་རྟག༷ས་ཀྱང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་པ༷འི་རྣམ༷་རྟོག༷་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུ་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཡོད་ངེས་སུ་མི༷་འགྲུབ༷་པ་བཞིན༷་ནོ།

如此通过见到一法就从自身成立在它上面不存在所破未见，若不是这样，不可见就不能由现量体验而成立，则证明它的因将无尽，因此任何法都不能成立为差别，例如，瓶上没有毯子不能由现量成立，不管提出什么样的能立，它也无法避免需要证明，所以无法成立无毯，而这不成立，则瓶与毯也不能成立为差别。
第二，任何法的自性不与所破混合而离开的特性由现量体验，从这种体验中（了知）它上面不存在的其他被排除或未见的法并非有另外的自性，因此所谓"不见到所破"也不是单独见到所破不存在，而是见到与所破有别的、不混合的其他事物。
总结
第三，因此，这种不见是通过现量体验所破所离的事物自身而了知，所以不依靠因，仅仅通过见到不可见自身而成为运用其言说的根据，正如仅由见到而运用存在的言说一样，因为从见到具有特征的事物中，无须另外见到所谓的"他不可见"之义。因此，即使把不可见作为因，也只是用来显示所破"不存在"的安立或言说，因为对于可见而未见则作不存在言说这一点连怀疑都不必有。
除此非理
第二，若不是通过体验而成立不可见，则任何事物如瓶等的不存在就必须通过提出不可见作为因而了知，而这个因也必须通过其他因来证明不见，所以不可见的能立将无穷尽，因为无论提出什么因，都不可能最终由现量成立，所以没有证成不可见或否定的方法。
其余破因亦如是
第二，显示其余否定因与此相同，分为：仅说不现所破差别，以及仅显示矛盾可得应用的分类。
仅说不现所破差别
第一部分包括：破除确定存在言说的运用，以及不能证成确定不存在。
破定有名相所表
第一，在九种属所立法性的场合中，虽然通过果相和自性相的因暗示了因不可得、周遍不可得和自性相三种，但还是不能暗示其余否定因——不可见的不可得和矛盾可得，（对此疑问回答说）：这种不可见的不可得虽然在仅仅作为不可得方面没有区别，但由于所破有可见与不可见两种差别，所以不可见或不能见的东西即使不见，仅凭这点也不能排除它，因为对于超感官的对象如食肉鬼，在面前的基础等处无法确定其存在或不存在，所以除了确定不存在外，仅能否定确定存在的言说。例如，当观察他人相续时，虽然未见到他相续的微细分别念，但也无确定其有无的因，所以像这样的微细分别等无法确定为必定存在。


 །
不定不能立
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་། །དང་པོ། ཡོད་ངེས་པ་དང་མེད་པའི་འབྲ༷ས་བུ༷་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེ༷ས་པ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་འདི༷ས་ནི༷་བསྐལ་དོན་མ་དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་དེ་མེད་ངེས་སུ་འགོག་པ་ལ༷་རྟགས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག༷་པ༷་སྒྲུབ༷་པ༷ར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཤ་ཟ་ལྟ་བུ་ཡོད་ཀྱང་མ་དམིགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པ་དེ་དགག་བྱ་འགོག་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་མ་བཤད་དམ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མེད་ངེ༷ས་པ༷་སྒྲུབ༷་ནུས་པའི་ཕྱིར༷་དོན་དགག་པའི་གཏན༷་ཚི༷གས་ལ༷་ད༷ང་པོ༷འི་སྟེ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་དབ༷ང་དུ༷་བྱས༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་ན་དོན་དེ་ཁེགས་པའི་
20-442b
ཕྱིར་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་ལས་ནི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཅན་འགོག་པ་ཙམ་མོ། །
仅说逆不可得理分
གཉིས་པ་ལ། འགལ་གཉིས་དབྱེ་བ་སྤྱི་རུ་བསྟན། །ཚད་མས་གནོད་འགལ་བྱེ་བྲག་བཤད། །
总说逆二差别
དང་པོ། འག༷ལ་དམིགས་ཀྱི་དཔེ་ལོགས་སུ་མི་སྟོན་པ་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ནི་དགག་བྱ་འགོག་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་ཙམ་ལས་དོན་དགག་བྱ་རང་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དང་འགལ་ཟླ་ཡོད་པར་དགག་བྱ་དེ་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་པ་གྲུབ་ཟིན་པས་གང་དབེན་པའི་དངོས་པོ་དེ་རྟགས་སུ་འགོད་པ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཟད་དེ། དགག་བྱ་མེད་ངེས་སུ་མཚོན་པ་སྣང་རུང་མི་དམིགས་པ་ར༷ང་གི༷་ངོ་བོར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་སྦྱོར༷་བ༷་འགོད་པ་དག༷་ལ༷་ནི་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། མི་དམིགས་པ་དེའི༷་ར༷ང་གི༷་ངོ༷་བོ༷འི་ཚུལ་དངོས་སུ་སྨོས་པའི་སྦྱོར༷་བ༷་རྒྱུ་ཁྱབ་རང་གསུམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའ༷མ། ཡང་ན་དགག་བྱའི་དོ༷ན་ལ༷་གནོད་བྱེ༷ད་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་རྟགས་སུ་འགོད་པ་སྟེ༷་དེ་ལའང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་དང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གཉིས་སུ་གནས་པ་ལས། དང་པོ་ནི་དོན་གང་ཞིག་རྒྱུ་མ་གཏུགས་པས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡོ༷ད་ན༷་ཡང་འགལ་ཟླ་ཡོ༷ད་པར་གྱུར་པ༷ས་དེ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་སུ་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ་དག་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ཚ་རེག་གྲང་རེག་ལྟ་བུ་དོན་འགལ་དང་། བདག་འཛིན་དང་བདག་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་བློ་འགལ་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །ར༷མ་གྱི་སྒྲ་ནི་སྡུད་ཚིག་གོ། །གཉིས་པ་ནི་ཆོས་གང་ཞིག་ཕ༷ན་ཚུན་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ༷་ད༷ད་པར་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་ཏེ༷། གཅིག་བཅད་པས་ཅིག་ཤོས་གོ་ནུས་པའི་དངོས་འགལ་དུ་གྱུར་པ་དཔེར་ན་བརྟ༷ན་པའི་དངོ༷ས་པོ་སྟེ་རྟག་པ་ད༷ང་ནི༷་འཇི༷ག་པ༷་སྟེ་མི་རྟག་པ་བཞིན༷་དུ་གྱུར་པ་ནི་དངོས་འགལ་ལོ། །དངོས་འགལ་དུ་གྱུར་པ་ཕན་ཚུན་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དུ་བྱས་ནས་དགག་པ་བརྗོད་པ་མིན་ཀྱང་དེ་ཁྱབ་བྱེད་
20-443a
དུ་གྱུར་པའི་བརྒྱུད་འགལ་དག་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདུ་བ་ལ་ཚད༷་མ༷་གཞ༷ན་གྱིས༷་གནོད་པའི་ཕྱིར༷་ཡང༷་ཚད་མས་གནོད་འགལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་ཙམ་ནས་འཇིག་ངེ༷ས་པར་གྱུར༷་པ་དང༷་ནི༷་འཇིག་པ་རྒྱུ་ལ་ལྟོས༷་པ་བཅས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་གཉིས་དངོས་སུ་འགལ་བ་མིན་ཡང་ངེས་གྱུར་དང་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་མ་ངེས་པ་འགལ་བའམ། ལྟོས་བཅ༷ས་དང་ངེས་གྱུར་གྱི་ཁྱབ་བྱེད་ལྟོས་མེད་འགལ་བས་ན་བརྒྱུད་འགལ་ལམ་ཚད་མའི་གནོད་འགལ་གྱི་དཔེར་བརྗོད་དོ། །
违量各别说
གཉིས་པ་ལ། ལྟོས་བཅས་ན་ནི་ངེས་མི་འཐད། །ལྟོས་མེད་མ་ངེས་པར་མི་འཐད། །རང་ཆོས་ངེས་པར་མཇུག་བསྡུ་བའོ།

不定不能立
第二部分包括：直接阐述和消除疑问。
第一，对于不能确定为必定存在或确定不存在的结果的不可见的不可得，虽然只是未见到超感官对象，但它不能作为因来证明所破必定不存在，因为无法证明此因离开异品，因为像食肉鬼这类即使存在也可能不被看见。
第二，如果有疑问：不是说过不可见是遣除所破的三相具足的因吗？那是因为能够证成确定不存在，所以对于否定对象的因，是就第一种即可见而未见的不可得而言的，因为可见而未见能排除该对象，而从不可见的不可得只能推出：由于没有见到的理由，所以没有确定存在的言说根据，仅仅是否定认识对象而已。
仅说逆不可得理分
第二部分包括：总说矛盾的两种差别，以及详细解释量所违害的矛盾。
总说逆二差别
第一，如果问：为什么不单独说明矛盾可得的例子？这只是在应用遣除所破的分类上有区别，而不在意义上有别，所破自身不可得和与所破相违者存在导致所破永不可得这两点已经成立，只是在哪种离开所破的事物作为因的安立上有区别。虽然表示所破确定不存在的可见不可得在自性上没有差别，但在立论的应用上有两种：或者直接说明不可得的自性方式的应用，即因不可得、周遍不可得、自性不可得及其果；或者将违害所破之义的自性立为因，这又分为不同时存在的矛盾和相互排斥的矛盾两种。
第一种是指某义若存在，则由于其矛盾者存在而导致其不存在，称为不同时存在，即不能以同样的势力同时存在的事物，包括热触和冷触这样的对象矛盾，以及执著有我和执著无我这样的心识矛盾两种。"以及"一词是连接词。
第二种是由于相互排斥而成立为差别，即通过排除一个而能了解另一个的直接矛盾，例如稳固的事物（即常）和毁灭（即无常）之间的关系就是直接矛盾。直接矛盾的事物虽然不是相互作为因与所因而表述否定，但其周遍者的间接矛盾在同一基础上会被其他量所违害，因此也称为"量所违害的矛盾"，例如事物一经成立就必定毁灭与毁灭依赖因而具有依赖性。
这两者虽然不是直接矛盾，但由于必定毁灭和具依赖的周遍者"不确定"与"无依赖"相矛盾，或者具依赖和必定毁灭的周遍者"依赖性"与"无依赖"相矛盾，所以是间接矛盾或量所违害矛盾的例子。
违量各别说
第二部分包括：若是依赖则必定性不合理，若无依赖则不确定性不合理，以及总结确定自性。
;


 །
观待则不定
དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་འགོད་དང་དེའི་ལན་དགག །དང་པོ། ངེས་གྱུར་དང་ལྟོས་བཅས་འདི་ཚད་མས་གནོད་འགལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཟེར་ན། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་དེ་རྒྱུ༷་གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་ཙམ་དང་ཉེ༷་བ༷ར་ནི༷་གདོ༷ན་མི༷་ཟ༷་བ༷ར་འཇིག་ངེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ག༷་ལ་ཡོ༷ད་དེ། འཇིག་རྒྱུ་དང་མ་ཕྲད་པར་སྲིད་པས་འཇིག་པར་མ་ངེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལྟོས་བཅས་མིན་ན་ངེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ། ལྟོས་བཅས་ཡིན་ཀྱང་འཇིག་པར་ངེས་ཏེ་དངོ༷ས་པོ༷འི་རྒྱུ་ར༷ང་ཉིད་ལ༷ས་འཇིག་པ་དེ་བྱུང༷་བ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེ་ན༷། དངོས་པོ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེས་དངོས་པོ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁས་མི་ལེན་པར་དངོས་པོའི་རྒྱུས་དངོས་པོ་བསྐྱེད་ལ། སླར་ཡང་དངོས་པོ་དེ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་དེའི་བར་དུ་བརྒྱུ༷ད་པ༷འི་དུབ༷་པས༷་ཅི༷་ཞི༷ག་བྱ༷་སྟེ། རྒྱུ་གཉིས་པོའི་ནུས་པ་འཇུག་ཡུལ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཡང་གྲུབ་བྱར་མེད་ཅིང་མ་གྲུབ་ན་རྒྱུ་ཡང་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་སུ་བྱ་བའི་ཡུལ་དངོས་པོ་དེ་ཡིན་ཀྱང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ་འཇིག་རྒྱུས་དངོས་མེད་དུ་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་གྲུབ་ཟིན་དངོས་མེད་
20-443b
དུ་མི་ནུས་ལ་དངོས་མེད་དངོས་མེད་དུ་བྱ་བ་མི་སྲིད་པས་འཇིག་རྒྱུ་འདིའི་ལས་སུ་བྱ་བ་དངོས་མེད་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དངོས་མེད་ལ་རྒྱུ་མི་སྲིད་ཅིང་། དངོས་པོ་ལ་དེས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རང་གར་སྨྲ་བ་ཙམ་མོ། །འོ་ན་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེད་མི་དགོས་ལ་དངོས་མེད་སྐྱེད་མི་ནུས་པས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་སྟེ་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། དེ་འདྲའི་དངོས་པོ་ད་ལྟ་བ་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་རྒྱུ་མི་དགོས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་རྒྱུ་མི་འཐད་པ་མིན་ཏེ། སྔར་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་འདི་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་འཇིག་པ་འགལ་བ་དག་མི་བྱེད་པས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ༷་དེ༷ས་འཇི༷ག་པ༷་དོན་གཞ༷ན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་བསྐྱེ༷ད་པ༷ས་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་དེ༷་ནི༷་འཇི༷ག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བུམ་པའི་རྒྱུ་དེས་བུམ་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་དེ༷་ཉིད་འཇི༷ག་པ༷་ཡི༷་ང༷ང་ཚུལ་ཅན་དུ༷་བསྐྱེ༷ད་ན༷་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ཅི༷་ཞི༷ག་ཏུ་འགྱུར༷་པར་མཐོང་ནས་འཇིག་པ་དོན་གཞན་སྐྱེད་ཅེས་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ལ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་གཉིས་ཀ་འགལ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་འཇིག་པ་དེ༷་ནི༷་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་བུམ་སོགས་དངོས་པོའི་བད༷ག་ཉི༷ད་ལ་གྲུབ༷་པར་གྱུར༷་ན༷་རང་གི་རྒྱུ་ལས་བད༷ག་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ༷་ཕ༷ན་འདོ༷གས་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི་རྒྱུ་གཞན་ག༷ང་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅི་ཡང་མི་དགོས་ལ། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་དེ་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པར་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་ན་འཇིག་རྒྱུ་དེས་དོན་གཞན་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་བད༷ག་ཉིད་ལ༷་ནི་ཕ༷ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདོ༷གས་པར་བྱེ༷ད་པ་མིན་པས་ན་དངོས་པོ་དེ༷་ཡི༷ས་ལྟོས་བྱ་
20-444a
རྒྱུ་གཞན་ག༷ང་ཅི༷་ཞི༷ག་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་བྱས་པས་ཀ་བ་མི་འཇིག་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུ་ཞེས་དངོས་པོའི་རྒྱུར་འདོད་པ་དོན་མེད་ལ་དངོས་པོ་དང་མ་འབྲེལ་ན་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་དོན་མེད་དོ།

观待则不定
第一部分包括：提出质疑和破除回答。
第一，如果问：确定性与具依赖性如何构成量所违害的矛盾？若毁灭是从其他因产生的，因而依赖毁灭因，那么事物一经成立就必定毁灭的确定性如何存在？因为有可能未遇到毁灭因而不确定毁灭，如布与染料一样。因此，若不是具依赖性，则与确定性相矛盾。
第二，（回答）：即使具有依赖性也确定会毁灭，因为毁灭是从事物自身的因中产生的。（质疑）：不承认事物的产生因能使事物毁灭，而是说事物的因产生了事物，然后又有另一个使事物毁灭的因在中间传递，这有什么用呢？因为两种因的作用对象都是事物本身，而事物若已成立就不需再成立，若未成立则也不能成为因的对象。
如果认为作用对象是事物，产生因使之产生，毁灭因使之成为无实，（对此回应）：已成立的事物不能成为无实，无实的无实更不可能，所以即使这个毁灭因的作用对象是无实，无实也不可能有因；而对于事物，它什么也不做，因此这只是空口说白话而已。
那么，事物也不需要产生，无实也不能被产生，所以产生因也不存在吗？因果只是言说上的假立，但因聚合的果——刹那显现是无可否认的。这种当下的事物正是事物本身，虽然它不需要因，但这并不意味着产生因不合理，因为没有前因就不可能产生此果。
如果说因为同一个因不能产生相互矛盾的产生和毁灭，所以产生因产生了作为另一事物的毁灭，从而使瓶等事物毁灭，（对此质疑）：瓶子的因将瓶子本身产生为具有毁灭本性，这有什么不合理的过失？你看到了什么问题，才主张产生另一事物的毁灭？因为对于刹那性事物本性来说，从因中产生和不停留到第二刹那这两者之间没有丝毫矛盾。
如果认为先后产生和毁灭是法则，（对此回应）：如果毁灭就像火的热性一样是瓶等事物自性中成立的，那么对于已从自因中成立的自体，还需要什么其他的有助益的因？完全不需要。如果毁灭不是在瓶等事物中成立，而是别的什么，那么毁灭因可以对那个他法有所助益，但对瓶等事物自身一点助益也没有，那么事物需要依赖什么其他因呢？就像对瓶子的作为不会导致柱子的毁灭一样，所谓事物的毁灭因作为事物的因是没有意义的，而如果与事物无关，那么事物毁灭这一说法也就没有意义了。


 །
非观待则非定
གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་སྤང་གཉིས། །དང་པོ། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་གཤིས་ཀྱིས་འཇིག་ངེས་པར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་འཇིག་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས༷་མེ༷ད་ཀྱི་དངོ༷ས་པོ༷་ནི་དུས་ན༷མ་དུ་ཡ༷ང་ནི༷་འཇིག་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུ་མི༷ན་པ༷ར་རེས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་མི་འཇིག་པར་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུ༷ར་ཏེ། དཔེ༷ར་ན༷་བུམ་པ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ཉིད་འཇི༷ག་ཀ༷་མ༷ར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྡོད་པ་ལ༷་བརྟེ༷ན་པ༷ར་མི༷་འདོ༷ད་པ་བཞི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ། འཇིག་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་ན༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་ཀྱ༷ང་དངོ༷ས་པོ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ༷་ན༷། སྐད་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་མ་མྱོང་ན་དངོས་མེད་ཅེས་བྱའི་དེ་ལ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའང་མི་འཐད་པས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་དེ༷་ལྟར༷་གྱུར༷་པ་དེ༷་ནི་དངོ༷ས་པོ་ཉི༷ད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཡི༷ན་གྱི་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མི་སྡོད་པ་དེ༷་ལྟར༷་ཅི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ། དངོས་པོ་ག༷ང་ད༷ག་ལ་མི་རྟག་པ་དེ༷་ཡོ༷ད་པ་ནི་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཟད་པས་རྒྱུ་གཞ༷ན་ལ་ལྟོས༷་པ་མེ༷ད་པ་དེ༷་ད༷ག་དངོས་པོ་དེ༷་ཡོ༷ད་ཙམ་ལ༷་ངེ༷ས་པ་ཡི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཚང་ནས་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་དུ་གྱུར་པ་དག་རང་གི་འབྲ༷ས་བུའི༷་ལ༷ས་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ༷་གེ༷གས་བྱེ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི་ཚོག༷ས་པ༷་བཞི༷ན་ནོ། །
着论竟义
གསུམ་པ་མཇུག་དོན་ལ། གཞུང་འདི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ། །རྟོགས་ན་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའོ། །དང་པོ། འདི་ལྟར་བློ༷་ཡི༷་ནུས༷་པ༷་ཆུང༷་བ༷་མེ༷ད་པར་གྲགས་པ༷་ཡི་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཀྱང༷་འདི་ལྟ་བུའི་ཟ༷བ་མོའི༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་རྟོགས་པ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་ཡིན་ལ། ཉིན་དང་མཚན་
20-444b
དུ་འབད་པས་བརྩོན༷་འགྲུས༷་ཤི༷ན་ཏུ༷་ལྷ༷ག་པར༷་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་ཀྱང༷་གཞུང་འདི་ལྟ་བུའི་ངེས་གསང་མཆོག་གི་དེ༷་ཉི༷ད་ཚུལ་བཞིན་མཐོ༷ང་བ་མེ༷ད་པ་དང་ལྡ༷ན་ན་ཤེས་རབ་ཆུང་ཞིང་ལེ་ལོ་ཅན་གྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་འགྲོ༷་བ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་དང་མཚུང༷ས་པ༷ར་ལེ༷གས་བཤ༷ད་འདི་ལྟ་བུ་བདག་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེས་སུ་སླར༷་འཛི༷ན་པར་བྱེད་པ༷་མི༷་རྙེད༷་པ༷་ཅ༷ན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཁོ༷་བོའི་གཞུང༷་འདི་ནི། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ༷་ཆེན་པོ་ལ༷་ནི༷་ཆུ༷་བོ༷་བབས་པ་བཞི༷ན་དུ༷་ར༷ང་གི༷་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས༷་ལ༷་ཐིམ༷་ཞིང༷་མི་མངོན་པར་ནུབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་རོ་ཞེས་རྟོགས་དཀའ་བར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ། རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའི་ཚུལ༷་ད༷ང་ཚུལ༷་མིན༷་རྣམ༷་པ༷ར་འབྱེ༷ད་པ་ལ་མཁས༷་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ༷་བ༷་ང༷ན་པ༷འི་ནགས་འཐུག་པོའི་ཚང༷་ཚིང༷་སྲེག༷་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕ༷གས་པ༷་འཇམ་དཔལ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་རྗེས༷་སུ༷་བཟུ༷ང་བ༷འི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང་ནས་བཤད་པ་ཡ༷ང་ད༷ག་པའི་རི༷གས་པའི་ལམ༷་སྟོན༷་པ༷་དང་། འདི་འདྲ་བའི་གཞུ༷ང་ལུག༷ས་ཉི༷ན་མོར་བྱེ༷ད་པ་བློ་ཡི་སྣང་བ་གསལ་བར་ནུས་པའི་ཡོ༷ན་ཏན༷་བརྒྱ༷་དང་ལྡ༷ན་པ་འདི་ནི། བློ༷་གྲོས་ང༷ན་པ་ཉི༷་སྤོང་སྟེ་འུག་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་འདི་ལ་འཇི༷གས་པ༷་སྐྱེ་ཞིང་སྤོང༷་བར་བྱེད་པ་དེ༷་ལྟ་མོ༷ད་ཀྱི༷་བློ༷་གྲོས་ཀྱི་མིག༷་རྣམ༷་པར་ད༷ག་པ་དང་ལྡན་པ་མཁས༷་པའི༷་ཚོགས་ཀྱི་བློ་ཡི་པ༷དྨོ་རྒྱས༷་པར་བྱེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ཞེས་ཆོས་ལྔས་ཉི་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་དུ་བྱས་པའོ། །ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དག་གིས་འགྲོ་དོན་འཕེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སླད་དུ་སྦྱར་བའོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་འགྲེལ་བ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ།

非观待则非定
第二部分包括：直说和破除争辩。
第一，如此一经产生，就像火的热性一样，事物本性确定毁灭，既然如此，不依赖其他毁灭因的事物怎么可能在任何时候都不是那种毁灭的情况，而在后来的刹那中不毁灭呢？例如，对于瓶子和声音等，我们不承认它们在即将毁灭时有丝毫停留。
第二，（有人争辩）：如果不依赖其他毁灭因，则事物连一刹那也不会存在。（回答）：若从未曾刹那生起，则称为无实，对此也不适合称为毁灭，因而已经生起而不停留到第二刹那，这正是事物本身的特性，如果是无实，那又怎么会有不停留刹那的情况呢？那只能称为未从因中产生。
第三，凡是事物，无常性的存在就像火的热性一样，仅仅是自身的法性，不需依赖其他因，这种无常性在事物一经存在时就已确定，例如，当因聚集齐全且能力无阻碍时，对于自果的作业即产生果的作业没有障碍的聚合一样。
着论竟义
第三，结尾意义包括：此论难以理解的情况，及理解后的大利益。
第一，如此，即使是那些公认智力无小而具有智慧的人，也没有理解这样深奥的真实义，即使是那些日夜努力、精进极为超胜的人，也不能如实见到如此论著的秘密殊胜真实性，更何况智慧浅薄且懒惰的人？因此，对于众生来说，像作者一样能够继承这样的善说的人是找不到的，法称的这部著作，就像河流注入大海一样，融入并隐没于自己智慧的身体中。这表明此论难以理解。
第二，（此论具有）辨别合理与不合理、正确与不正确方式的智慧功德，能够焚烧颠倒恶见的浓密丛林，显示由圣文殊亲自摄受的大师法称龙树的论著所说的正确理路，这样的论著如同太阳能明照智慧之光，具有百种功德。虽然劣慧如怕光的猫头鹰一般的人们对此感到恐惧并远离，但对于具有清净智慧眼的智者群体来说，却能使其智慧莲花盛开。这是以五种功德比喻太阳而作的有形体的修饰。
最后这个偈颂是藏地译师们为了增益利益众生的缘起而添加的。以上是《量理论释》中《为他义》偈颂的解释，即第四品。


 །
竟义
བཞི་པ་མཇུག་དོན་ལ་མཛད་བྱང་དང་འགྱུར་བྱང་གཉིས་ལས། དང་པོ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་ནི་ཡུལ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་བྱུང་བ་གཞུང་
20-445a
ལུགས་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་བར་འཇུག་པ་སྙན་པའི་གྲགས་པས་སའི་སྟེང་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པ་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། །གཉིས་པ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་བྷཱ་ཏི་ཤྲཱི་ཤཱནྟི་ཞེས་དཔལ་ལེགས་འབྱོར་ཞི་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཞེས་རྨ་ལོ་ཙཱའི་འགྱུར་བྱང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་མིག་གཅིག་རྔོག་ལོ་ཙཱ་ཆེན་པོའི་འགྱུར་བྱང་ནི། དཔལ་ལྡན་དམ་པའི་ལས་ལ་མངོན་དགེས་པ། །སྨད་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཅན་རྒྱལ་པོ་མཆོག །དགེ་བའི་ཐུགས་མངའ་དེས་བས་ས་སྐྱོང་བ། །མི་ཡི་བདག་པོ་དབང་སྡེའི་བཀས་བསྐུལ་ནས། །བརྩོན་ལྡན་ལྷག་པར་དཔྱོད་ལྡན་འཆད་པོ་དང་། །ཉན་པོ་རྒོལ་དང་ཕྱི་རྒོལ་དོན་ངེས་དང་། །འབེལ་གཏམ་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེན་མྱོང་བྱའི་ཕྱིར། །འཛམ་གླིང་མཁས་པའི་རྒྱན་གྱུར་རྒྱན་འདི་བསྒྱུར། །ལྟ་ངན་ཀུན་སེལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །དོན་དམ་རྣམ་དཔྱོད་ལྷུར་ལེན་བསྟན་བཅོས་འདི། །གཞུང་མང་དོན་དཀའ་སྒྲུབ་པར་དཀའ་ན་ཡང་། །འབྲས་བུ་ཆེ་ཕྱིར་འབད་པར་རིགས་པ་ཡིན། །ལོག་པའི་རྒྱུན་ཕྱོགས་རྗེས་སུ་གཞོལ་གྱུར་པ། །ལྟ་བ་ཆུ་བོ་བཟློག་པར་དཀའ་མོད་ཀྱི། །ཡང་དག་རིགས་པས་ལེགས་པར་བརྡ་སྤྲད་ན། །འགའ་ཡི་ཡིད་ལ་ཅི་སྟེ་འབབ་མི་འགྱུར། །སྒྲ་དོན་གཉིས་ཀ་ཉམས་སུ་བདེར་ལོན་ཏེ། །མུན་སྤྲུལ་གྱིས་ནི་མ་བསླད་ལེགས་བསྒྱུར་བ། །སྔོན་གྱི་སྒྱུར་བྱེད་དམ་པ་དེ་དག་གི། དྲི་ཙམ་བྲོ་བ་ད་ལྟ་ཁོ་བོར་ཟད། །དཔལ་ལྡན་ཁ་ཆེའི་རིགས་པ་བའི་། །གཙུག་གི་ནོར་བུ་སྐལ་ལྡན་ནི། །རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་ལ་ཐོས་ནས། །བློ་ལྡན་བཟང་པོས་འདི་བསྒྱུར་རོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དཔེ་མེད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ན་ཡུལ་འཁོར་ལོ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་གནས་སུ་གྲགས་པའི་
20-445b
འདབས། རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བར་ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་སྐལ་ལྡན་རྒྱལ་པོ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ། །དུས་ཕྱིས་སའི་སྟེང་ན་འགྲན་ཟླ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཁས་པ་བསོད་སྙོམས་པ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་འདི་དག་དགག་སྒྲུབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ན་དེས་དམ་པའི་དོན་ལའང་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུག་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཛིན་པ་སྟུག་པོའི་ཚང་ཚིང་ལས་ཀྱང་བརྒལ་མི་ནུས་ན། ཚུར་མཐོང་ལས་འདས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐོག་མར་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས་དམ་པའི་དོན་ལ་གདོད་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐས། །མེད་པར་ཡང་དག་ཁང་ཆེན་གྱི། །སྟེང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི། །མཁས་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ཟླ་བ་གྲགས་པས། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང་། །དོན་དམ་བདེན་པ་ཐབས་བྱུང་གྱུར་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

竟义
第四，结尾部分有作者记和译者记两部分。
第一，这《量理论释》偈颂是在南方地区出现的，完全破除一切不良教义极大错谬，以美誉遍布整个大地，无与伦比的大智者吉祥法称所著，已完成。
第二，印度堪布苏巴提室利香提（吉祥善财寂静）和藏地译师比丘善慧（葛瓦罗卓）翻译。这是玛译师的译记。
世间独眼仁钦桑波大译师的译记：
"具德于正法事极欢喜，
无可诋毁大德胜王者，
具有善心比之治大地，
人主权威王者敕令后，
具有精进胜观察讲者，
及与听者能立敌立定，
为享连贯讲说广盛宴，
译此瞻部智者饰成饰。
除尽恶见无二义，
胜义正慧专此论，
论多义难难修习，
因为大果应勤勉。
随顺邪见相续水，
见解川流虽难转，
若以正理善宣示，
何不流入某心中？
文义二者易领受，
无暗垢染善翻译，
昔时贤圣译师众，
微香滋味今唯我。
具德迦湿弹那理论师，
顶髻之宝具缘者，
名为胜王处闻已，
智慧善者此翻译。"
在大城市无比的东方，有一个名为"持轮"的地方，以成就处著称，在其附近的"胜利田"中，由迦湿弥罗大班智达具缘胜王和藏地大译师比丘智慧善译出。
后来，地上无与伦比的智者大乞食者吉祥贤等人与释迦比丘根嘎嘉参华桑波共同翻译、校对并确立。
如是，若能无倒确定此等现见境界的意义，便能轻易通达胜义谛，否则无法超越颠倒执著的浓密丛林，更何况超越现见的真实义，是圣者们各自内证的对象，怎能了解？那是不应该的。
因此，首先应通过现见而精通其境界中的事物实相，然后才能进入胜义，如大师龙树所说："若不依世俗，不能证胜义。"又如大师清辨所说："若无正世俗之梯，登上正见大殿顶，于智者中不应理。"又如月称所说："世俗谛成为方便，胜义谛是由方便所生。"


 །དེས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུར་མཐོང་ལས་འདས་པའི་ཤུལ་ལམ་བསལ་ཞིང་མཚོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཤཱཀྱའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ། མདོ་དང་སྔགས་
20-446a
ཀྱི་གཞུང་གང་འཆད་ཀྱང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་མ་ནོར་བར་འཇལ་དགོས་པས་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱིར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཞིང་། ཏ་རྐ་སྡེ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཚུར་མཐོང་གི་དཔྱོད་པས་ལམ་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚུར་མཐོང་གི་ཡུལ་ལ་མགོ་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་ལམ་གྱིས་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚང་དམར་འབྱིན་དུ་བཏོལ་བའི་ཚེ། ཚུར་མཐོང་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལག་མཐིལ་བཞིན་དུ་གསལ་བའི་ཉམས་རྙེད་པ་ན་དེ་ཙམ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའང་ཤུགས་ཀྱིས་འཇིག་ཅིང་། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལའང་འདྲ་ཤན་མ་ཤོར་བའི་ངེས་པ་རྣམ་དག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འདྲོང་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་ངེས་ལས། འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལའང་ཕ་རོལ་རྨོངས་པས་འཇིག་རྟེན་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གོམས་པར་བྱས་པས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་བས་དབེན་ཞིང་དྲི་མ་མེད་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང་། ཚད་མ་མདོ་ལས། གང་ཞིག་རྟོག་གེའི་ལམ་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ་ཁྲིད་ན། །དེ་ནི་ཐུབ་པའི་བསྟན་ལས་ཆེས་བསྲིང་ཉམས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འགྲོ་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་རིགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་གེའི་ལམ་ཁོ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཚོལ་ན་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལས་རྒྱང་རིང་དུ་བསྲིང་ཞིང་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་ཐུབ་པའི་དགོངས་དོན་རྣམས་ལོག་པར་སྨྲ་ཞིང་གཞན་དུ་སྨྲ་
20-446b
བ་ངན་པ་དག་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སུན་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། དེ་ལ་ཆོས་སྲུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཚར་གཅོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

因此，通过这样的事势理论清除并显示超越世间现见的途径，持释迦教法者首先应知道这极为重要，因为无论解释经续哪种文献，都需依靠言词和术语之道来准确衡量意义，所以对于闻思来说这通常是必不可少的。由于如塔卡五部等以现见的观察寻求道路的一切人，都是完全迷惑于现见对象之人，所以当以这样的理路对现见的行境作出破立揭露弊病时，一旦对现见和识的行境获得如同手掌般清晰的体验，那么对此程度认为是智慧行境究竟义的执着也会自然瓦解，而且对超越一切诤论行境的真实性也会自然产生没有混淆的清净定解。如《释量论》所说："这是说明一切世俗量的本性。对此也是由于他方迷惑而欺诳世间的缘故。以修习思所生慧，能现证离诸迷乱、无垢无倒的胜义量。"又如《量经》所说："若有人通过诤论之道引导至法性，他是极度偏离佛陀教法而堕落者。然而，如果有人歪曲如来法之特征，则应予以观察抉择。"其义为：深奥的法性不是诤论的对境，所以若仅通过诤论之道寻求法性，就是远离并堕落佛陀教法。然而，对于那些错误宣说深奥法性的佛陀意趣，将其曲解为他义的恶说，应当依此予以驳斥。如《三摩地王经》所言："何为守护法？即是依法摧伏诋毁佛法者。"
;


 །དེ་ཡང་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚུར་མཐོང་གི་རྟོག་གེ་འབའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། ལམ་གང་ཞིག་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་དང་མི་མཐུན་པར་འགྲོ་བ་དེ་དག་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དང་མི་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་སུན་ཕྱུང་བ་ན། རྟོག་གེ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཤུལ་ལམ་བཏོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིང་། འཁྲུ་སྨན་དུག་ཏུ་སོང་བའི་དཔེ་བཞིན་ཕྱོགས་རེའི་རྟོག་གེའི་སྙེམས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོག་གེ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་ཤིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་སྤང་བར་མི་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། འདི་ན་དང་པོར་ཐོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ལས་ཡང་དག་དོན་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །དེ་ལས་ཆོས་ཐོབ་དེ་ཡོད་དེ་ལས་བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །གང་ཚེ་དེ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ངེས། །བདག་གིས་མི་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཟབ་མོ་མཁྱེན་མ་ཡིན། །ཟབ་མོ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན། །ཅི་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་རིག་པ་དག་ཐར་འགྱུར་ཞེས། །བྱ་བ་དེ་ནི་སྐྲག་པའི་གནས་སུ་རིགས་མ་ཡིན། །དམན་པར་མོས་ཤིང་ཁམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམན། །གྲོགས་པོ་དམན་པ་དག་གིས་ཡོངས་བསྐོར་བ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་མོས་མེད་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཐོས་རྗེས་འབྲངས་ཏེ་བློ་ལྡན་ཐོབ་ནས་ནི། །གང་
20-447a
ཞིག་ཐོས་ལ་རབ་ཏུ་བརྙས་བྱེད་པ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་ལུས་ལ། །རྨོངས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་བྱེད། །ཅེས་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། མགོན་པོ་རྣམས་ནི་གང་གསུངས་པའི་། །སོ་སོ་རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའང་དེ་བཞིན་མིན། །ཞེས་དང་། མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། ཟབ་མོ་བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། །བརྗོད་མེད་གཉིས་མིན་རྒྱལ་བས་བསྟན་མཛད་ཀྱང་། །བྱིས་པ་གཏི་མུག་རྨོངས་པ་འདི་དག་ནི། །སྨྲ་བའི་སྤྲོས་ལ་དགའ་ཞིང་གཉིས་ལ་གནས། །ཞེས་དང་། སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཡོད་ཆད་པ། །རྩོད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་རྟོག་གེ་ཀུན་ལས་འདས་མཚན་ཉིད། །ཅེས་དང་། སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཕྲ་ལ་ཤེས་དཀའ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་ལམ། །མི་རྟོག་རྟོག་ཡུལ་མ་ཡིན་ལྟ་བར་དཀའ། །རང་བཞིན་ཞི་ཞིང་འགག་མེད་འབྱུང་བ་མེད། །མཁས་གསལ་ཤེས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་ཞི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཟད། །རྒྱུད་ལས་རྣམ་གྲོལ་མཉམ་པར་མྱ་ངན་འདས། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད། །དུས་གསུམ་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་མཚུངས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ལྟར་ཡིད་ལ་བཞག་ནས། འདི་ལྟར་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་མཐར་ཐུག་གི་གྲུབ་དོན་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཚུར་མཐོང་གི་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་
20-447b
པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་། སྒྲ་དང་བརྡས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པའོ།

同样，一切错误都仅从现见的辩论中产生，因此应该用事势理论来驳斥它。任何与深法性义趣不相符的道路，都必然与事势理论不相符，这是法性，所以当用事势理论驳斥它时，就像开辟了超越辩论的智慧之圣道，这极为重要。就像泻药变成毒药的比喻一样，不应仅凭片面的辩论傲慢来诋毁超越辩论的义理，也不应舍弃如来所证悟的深意，如《经庄严论》所说："此中首先依闻而生意念，从如理作意而生真实境智。由此获法，有法生起殊胜智慧。若无各自自证，如何能确定？我不知者，非谓佛不知甚深。何故甚深？因非诤论境界。为何了知甚深义者得解脱？此非恐惧之因。信解下劣，种性极为下劣，为下劣友人所围绕，对这深广善说法若无信解也是必然。随闻智者获得后，若有人对闻法极为轻蔑，于种种无量身，为何因愚痴而决定？"
又如《入楞伽经》所说："诸怙主所说，自证行境界，非寻思者境，亦非声闻境。"
又如《解深密经》所说："甚深非愚夫行境，无言非二由佛示，愚夫无明迷惑者，乐于言辞住二边。"又说："自证特性行境界，无可言说断言说，离诤胜义法性是，超越一切诤特性。"
又如《大方广佛华严经》所说："微细难知大仙道，无分别非思境难见，自性寂灭无灭无生，由智者明慧而证悟。自性空寂灭苦尽，从相续解脱平等涅槃，无边无中言不能述，三时解脱如虚空相同。"
按照这些大乘经典所教导的义理安住于心，如是正确确立现见的所知、所言、所行三境之二谛——世俗与胜义观察的二种理论后，最终所成之义即不可分离的真谛，它不是现见的所知、所言、所行三境之对象，而是要进入自证智慧的圣境，如《圣无尽慧所说经》所言："复次，菩萨有三种真谛。何为三？即世俗谛、胜义谛和特性谛。其中何为世俗谛？即世间言说、声音和符号所表示的一切。"


 །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་སྟེ་ཡི་གེ་ལྟ་ཅི་སྨོས། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ནི། གང་འདི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པོ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པས་བདེན་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། བྱེ་བྲག་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། སྨྲ་བར་བྱ་བ་དང་། སྨྲ་བ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་
20-448a
མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བར་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷའི་བུ་དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་ཡང་མེད་ལྡོག་པའང་མེད་དོ་ཞེས་དང་། ལྷའི་བུ་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་བརྗོད་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། དོན་དམ་པར་གང་ལ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་དམིགས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མོས་པར་དཀའ་འོ་ཞེས་དང་། གང་འདི་སྙམ་དུ་དོན་དམ་པར་འདི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་སྤང་བར་བྱའོ། །འདི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་མངོན་དུ་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པ། སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ། འཁྲུགས་པ་དང་བཅས་པ། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ། ནད་དང་བཅས་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ། ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ། དུག་དང་བཅས་པ་སྟེ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། དོན་དམ་པར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་དང་མཉམ་པ་དོན་དམ་པར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དེ་དང་མཉམ་མོ། །དོན་དམ་པར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་དང་མཉམ་པ་དོན་དམ་པར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་མོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་དགེ་སློང་ནི་ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པར་ན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ་ཀུན་རྫོབ་
20-448b
ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ཀྱང་དེས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དད་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སྤྱོད་པ། མི་དམིགས་པ་ལ་མོས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་བླའི་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དམིགས་པ་ཅན་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བརྒྱར་གཤགས་པའི་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཐོག་མས་མར་གྱི་ཐིགས་པ་བླངས་པ་ཚད་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆུང་ངོ་། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ།

胜义谛是心的活动不存在之处，更何况文字？特性谛是，一切特性都是一个特性，而这一个特性也无特性。对此，菩萨通过教导世俗谛而不厌倦，实现胜义谛而不堕落，通过特性谛了解唯一真谛，却能使众生成熟，这称为菩萨通达真谛的智慧。
如《圣世俗与胜义谛教授》大乘经中所说："文殊师利说：天子，若胜义中胜义谛成为身语意境界的自性，则不能称为胜义谛，而将变成世俗谛。然而，天子，胜义中的胜义谛超越一切言说，无差别，未生，未灭，远离能说、所说、能知、所知。天子，胜义谛超越具有一切种类最胜的一切智智慧境界，天子，在此中一切分别和妄想既不入也不出。"
又说："天子，这被假立为胜义谛，但不如所说的'胜义谛'那样存在。"
又说："胜义中，凡是一切言说不行之处，天子，那就是胜义谛，但不如说'胜义谛'那样存在。"
又说："天子，胜义谛是一切有所缘者难以信解的。"
又说："若有人认为'胜义中应遍知此，应断此，应修此，应现证此'的这种修习，是有相的，有戏论的，有所缘的，有烦恼的，有动摇的，有恐惧的，有疾病的，有痛苦的，有刺的，有毒的，那不是正确的修习。"
又说："胜义中，烦恼等同什么，胜义中清净也与之等同。胜义中清净等同什么，胜义中一切法也与之等同。如是，胜义中于一切法平等性正确修习的比丘，天子，胜义中称为正确修习者。"
世尊说道："天子，世俗中大菩萨应当畏惧烦恼，但比这更应当极度畏惧声闻和独觉有所缘的心，而不应如是畏惧烦恼。"
又说："信解行地的大菩萨信解无所缘，宁可有烦恼，而不应像那些获得决定性、无烦恼的有所缘声闻和独觉那样。"
又说："譬如以百分之一发端取有限量的酥油滴，声闻和独觉有所缘的无为智慧也像那样微小，是有所缘的。"


 །འོད་སྲུང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་མར་གྱིས་གང་བ་དེ་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་པ་མེད་པ། དད་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་མི་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་བལྟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བལྟའོ། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་མེ་འབར་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དམིགས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཞེས་
20-449a
དང་། འཇམ་དཔལ་སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཉམ་པ་མེད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མདོར་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུངས་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན་དུ་རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་མཐུས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་དོན་འགལ་བ་མེད་པར་སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་བཞིན་དུ་བགྲོད་དེ། མཐར་ཐུག་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དགོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ངེས་དོན་ཟབ་མོའི་དགོངས་བཅུད་མྱོང་བར་བྱེད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི། ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་གྱི་ང་རོ་སྒྲོགས་ཤིང་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་སྟོབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འཇིགས་མེད་མིའི་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་སྲུང་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

迦叶，譬如四大海洋充满酥油，大菩萨无所缘，以不行于信解行地的方式而行，具足一切行相之最胜，摄集一切福德和智慧资粮，以不视为有为智慧的方式而观察。由胜义火遍熟故，以无所缘的方式成为具足一切种类最胜的一切智智。迦叶，如是，大菩萨也以无所缘的方式，胜过一切获得无为的有所缘声闻和独觉。
又说："文殊师利，谁见一切法无不平等、无二无别，这就是正见。"
总之，通过四种理论如同大车轨般的意趣，善加确立显示二谛方式的如来经教义理，凭借此力生起四种依靠，像阶梯的横档一样无违地次第行进各乘的意趣，最终能够品尝为安立圣智而言的甚深了义意趣精华的那些人，宣说正理道之声音，智慧身力完全圆满，称为无畏人狮子，具有守护善逝经典正法藏的威力。


 །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་བློ་གྲོས་ལས་བབས་ལེགས་བཤད་ཀླུང་། །འཛིན་པའི་གོ་སྐབས་གཞན་དུ་རྙེད་དཀའ་བས། །རྒྱ་མཚོར་ཆུ་བོ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ལ། །ཐིམ་པར་འགྱུར་ཞེས་རྟོགས་དཀར་བསྔགས་པའི་གཞུང་། །སླར་ཡང་ཆུ་གཏེར་ཆེ་ལས་ཆུ་ཀླུང་བཞིན། །དད་བརྩོན་བློ་ཡི་ལམ་དུ་དེང་དྲངས་ནས། །རློམ་པ་མེད་པར་བརྩེ་བའི་བསམ་པ་ཡིས། །མ་འོངས་སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱི་བཙས་སུ་བཞག །རང་ཁྱད་འབྱིན་སླད་བསྟོད་པས་མ་བསྒྲགས་ཀྱང་། །སེམས་ཉིད་མཁའ་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཁྱིམ་གྱི་མེ། །གཟི་བརྗིད་ཅི་འདྲ་ཚིག་གི་ལམ་ནས་ནི། །བློ་གྲོས་མིག་དང་ལྡན་པས་ལྟ་བར་
20-449b
བྱོས། །བདག་འདྲ་ཡུལ་དུས་གང་ཟག་དམན་ན་ཡང་། །གཞུང་འདི་འཆད་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་སྙམ་པའི་། །གདིང་ཚོད་དང་བཅས་ཕྱོགས་མེད་བསྟན་འགྲོ་ལ། །ཕན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྤེལ་བ་ལགས། །འདི་ཡི་ལེགས་བྱས་ཉི་མའི་སྣང་བ་ཡིས། །སྙིགས་མའི་མུན་པ་ཕ་མཐར་བསྐྲད་ནས་སུ། །ཡང་དག་བློ་ཡི་ཨུཏྤལ་གཞོན་ནུའི་ཚལ། །ཕྱོགས་མཐར་རྒྱས་པའི་དགའ་སྟོན་མྱོང་གྱུར་ཅིག །བདག་ཀྱང་སྐྱེ་ཀུན་བདེ་གཤེགས་གསུང་གི་མཛོད། །རྣམ་འབྱེད་བློ་ཡི་སྣང་བས་འབྱོར་གྱུར་ཅིག །ང་རྒྱལ་མེད་པར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡིས། །བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེ་སྲིད་མཐར་སྤེལ་གྱུར་ཅིག །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་ལུང་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་བཞིན། །ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཐོབ་ནས། །ཆོས་མིན་ཚར་གཅོད་ཆོས་ཚུལ་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །འཇམ་དབྱངས་ཉི་མའི་སྣང་བ་སྙིང་ལ་འབར། །ལེགས་བཤད་ཚིག་གི་འདབ་ཡངས་ཕྱོགས་བཅུར་བཞད། །གཞན་ཕན་སྦྲང་རྩིའི་རྡུལ་དམར་མཁའ་མཐར་རྒྱས། །ཚུལ་དེས་འགྲོ་ཀུན་རྗེས་སུ་འཛིན་གྱུར་ཅིག །ལྟ་བའི་རབ་རིབ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡི། །ཤེས་བྱའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་སྤྱན། །སྲིད་འདིར་ནང་གི་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་དེས། །འགྲོ་ཀུན་རྟག་ཏུ་མཛེས་པར་བྱེད་གྱུར་ཅིག །སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་ཞབས་ཀྱི་ཆུ་སྐྱེས་ལ། །སྤྱི་བོས་རེག་བྱས་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་པའི་སྤྱན། །མཁའ་དང་མཉམ་པ་རིགས་ལམ་སེང་གེའི་སྒྲ། །སྒྲོགས་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཀུན་མཛེས་གྱུར་ཅིག །ཕྱོགས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་དར་ཞིང་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །ཕྱོགས་འཛིན་ཟུག་རྔུའི་རིམས་ནད་བྱང་གྱུར་ཅིག །ཕྱོགས་
20-450a
ཀྱི་རྒོལ་བ་ཀུན་ནས་ཞི་གྱུར་ཅིག །ཕྱོགས་བཅུར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང་གྱུར་ཅིག །སྒྲིབ་བྲལ་ཡིད་ཀྱི་མཁའ་ལ་ཉེར་གནས་པ། །རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་སྣང་བ་ཆེན་པོའི་དཔལ། །འགོག་མེད་འཆར་བས་མཐའ་ཡས་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཀུན་ནས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་གྲུབ་གྱུར་ཅིག །འདི་ན་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་སྣང་བ་ནི། །གནས་པ་སྲིད་དུ་སྣང་བའི་གཏེར་འདི་ཡང་། །སྐྱེད་གུའི་ཡིད་ཀྱི་མཁའ་ལ་རྟག་གནས་ནས། །ངག་ལ་དབང་ཐོབ་དོན་ཀུན་གྲུབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པ་འདི་ནི་སྔ་ནས་བྲི་འདུན་ཡོད་ཀྱང་དེ་གའི་ངང་དུ་ལུས་པ། ཕྱིས་སུ་མཁྱེན་མཆོག་གྲུབ་དབང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་འཇིགས་མེད་རིག་པའི་རལ་གྲི་སོགས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་མཆོག་ཏུ་གསལ་བ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གྲངས་ལ་གཞུང་འདིའི་བཤད་པ་བགྱིས་པའི་སྐབས་སུ་དེར་ཉན་པར་འཁོད་པ་ལྷག་བསམ་རྒྱལ་མཚན་དང་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་གཉིས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་གསལ་པོ་ཞིག་གྲུབ་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཞེས་མཐུན་པའི་རྐྱེན་སྦྱར་ནས་ནན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བློ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་གཙོ་བོར་བཟུང་། གཞན་ཚད་མའི་རྒྱ་གཞུང་སྐོར་བོད་དུ་བཞུགས་སོ་འཚལ་གྱི་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རོ་མྱང་ཞིང་། ཀརྨ་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ། འུ་ཡུག་པ་རིགས་པའི་སེང་གེ་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། ཉ་དབོན་ཀུན་དགའ་དཔལ། རོང་སྟོན་ཆོས་རྗེ། བསོད་ནམས་སེང་གེ་རེད་མདའ་བ་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་དང་། གཞན་ཡང་།

译文
此处说：
从谁的智慧流出善说之河，
因在他处难寻受持机会，
如河入海般融入自身，
所谓难解论中受赞之典。
再如从大海中引水流，
今牵入信勤慧之道路，
无骄傲而以慈爱之心，
置于未来有缘者之处。
虽未为显自德而赞颂，
心性虚空中智慧家火，
何等威光从言词之道，
具慧眼者当观察！
我虽地时人劣，
解此论无错自信，
怀持定准无偏向，
为利教众而弘扬。
愿此善行日光明，
驱散浊世黑暗后，
正确智慧青莲园，
四方盛开欢宴享。
愿我生生善逝语藏，
以辨析慧光而富足，
无傲慢以增上发心，
弘法利生至有边际。
法王授记法之主，
如胜一切方法称，
获得抉择法慧眼，
摧非法增法道！
文殊日光照耀心，
善说词瓣十方开，
利他蜜红尘遍空，
愿以此摄众生！
远离见障目翳，
见所知实相慧眼，
此世内在太阳，
愿常美饰众生！
顶礼狮子足莲，
广博智慧眼如空，
狮吼理道声响，
愿美化此世间！
愿无偏佛教弘扬兴盛！
愿执偏刺痛热病消除！
愿一切方诤全然平息！
愿十方法幢高高竖立！
离障意空常住，
金刚日大光明，
无阻现起无边众，
愿普皆成普贤！
此中日光照明，
住世光明宝藏，
常驻行者心空，
愿获语自在成就诸义！
这是早有书写意愿却一直搁置的作品。后来，在至高智者、证得自在的化身仁波切文殊无畏慧剑等具最极清明智慧光明吉祥众数时讲解此论期间，参与听讲的善意胜幢与善慧二人，因希求完成清晰的解释，共同提供顺缘并殷切请求，于是依据二种智慧的解释为主，兼尝其他在藏地所存量理印度典籍的善说滋味，以及噶玛巴法称海、乌玉巴理狮、杰塔达玛仁钦、尼温根嘎华、荣敦法王、索南森格热达瓦等藏地智者的众多解释，及其他（典籍）。


 བསོད་ནམས་སེང་གེ་རེད་མདའ་བ་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་དང་། གཞན་ཡང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་སོགས་བོད་ཀྱི་སྔ་ཕྱིའི་མཁས་པ་སོ་སོའི་བཞེད་གཞུང་གི་ཚུལ་ཀུན་མ་འདྲེས་པར་མཐོང་བར་བྱས་ཤིང་། ཚད་མའི་
20-450b
གཞུང་གི་དོན་གྱི་གནད་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་ངེས་པ་རྙེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བས་རང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པ་རབ་ཚེས་མི་ཟད་པའི་ལོའི་ཐ་སྐར་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་ནས་བརྩམས་སྔ་དྲོ་བཤད་པ་དང་། ཕྱི་དྲོ་འགྲེལ་པ་འབྲི་བ་སྒྲགས་མའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་འདུལ་ཞེས་བྱ་བ་མེ་མོ་ཕག་གི་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་གྲུབ་པར་བགྱིས་པའི་ཡི་གེ་པ་ནི་ཚུལ་འདི་ལ་དོན་གཉེར་ཆེན་པོས་འབྱོར་བའི་སྐྱེས་དང་བཅས་ཏེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐུལ་ཞིང་ལྷག་བསམ་གྱི་ཁུར་མཆོག་ཏུ་ལེན་པ་གནས་ལྔ་རིག་པ་ཀརྨ་ལྷག་བསམ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་འཇམ་དཔལ་དགའ་བའི་གོ་ཆ་ཞེས་བྱ་བས་བགྱིས་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བསྟན་པའི་སྣང་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག ༈ ཨོཾ་སྭ་སྟི་བི་ཛ་ཡནྟུ། རྨད་བྱུང་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡི། །མཉམ་མེད་ཐུབ་པ་མཆོག་གི་ཟླ་བ་ནི། །སྲིད་པའི་ཉོན་མོངས་རིམས་ནད་མཐར་བྱེད་པ། །བཀྲ་ཤིས་མཆོག་གིས་འགྲོ་འདི་དགེ་བར་མཛོད། །རྒྱལ་བ་སྐྱོབ་པ་དེ་ཡི་ལེགས་གསུངས་ཆོས། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་སྣང་བྱེད་རིན་པོ་ཆེས། །འཇིག་རྟེན་མཛེས་པར་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ། །ས་གསུམ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །ལེགས་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་དྲི་མེད་པ། །ཚད་མའི་ལམ་ནས་ཉི་བཞིན་གསལ་མཛད་པའི་། །རིགས་པ་སྨྲ་བས་འཇིག་རྟེན་སྣང་བྱེད་ཚུལ། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་རིང་ལུགས་ཀྱི། །གནད་རྣམས་གསལ་བར་བྱས་པའི་ལེགས་བཤད་འདི། །རིས་མེད་བསྟན་པ་ཡོངས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་དང་། །བསིལ་ལྡན་བློ་གསལ་ཚོགས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དུ། །འཇིགས་བྲལ་སྔ་འགྱུར་བསྟན་པའི་
20-451a
རྒྱལ་མཚན་མཆོག །འཛིན་མཛད་རུ་དམ་རྫོགས་ཆེན་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་། །ཐུགས་བསྐྱེད་ཟབ་མོས་སྤར་དུ་ལེགས་བཞེངས་པའི་། །མཐུན་འགྱུར་ལྷ་རིགས་ཆོས་རྗེ་བླ་མས་མཛད། །འདི་ཡི་ལེགས་བྱས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་ལྟར། །གསལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེས། །ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །ཡང་དག་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཟབ་མོའི་དོན། །གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་ཚད་མའི་རིགས་ལམ་ནས། །སྨྲ་བའི་ལྗགས་བཟང་རྐྱོང་བས་མངོན་མཛེས་པ། །བསྟན་འཛིན་ཚོགས་ཀྱིས་ས་སྟེང་འགེངས་པར་ཤོག །རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཡི། །རིས་མེད་བསྟན་འཛིན་ཚོགས་རྣམས་ཞབས་བརྟན་ཅིང་། །བཤད་དང་སྒྲུབ་པས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཁྱབ་ནས། །དགེ་འདུན་འདུས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་འཕེལ་གྱུར་ཅིག །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་མི་གཡོ་ཞིང་། །དབུ་འཕང་ལེགས་ལམ་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འཕེལ། །སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་ལམ་ཉེར་ཞུགས་ནས། །ས་གསུམ་དགེ་ལེགས་སྣང་བས་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག །བསྟན་ལ་ཉེ་བར་འཚེ་བའི་ཀླ་ཀློ་དང་། །ཆོས་ལྟར་བཅོས་པའི་མུན་སྤྲུལ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཉེ་བར་ཞི་ནས་རྒྱལ་བ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི། །དགོངས་དོན་དྲི་མེད་མཆོག་ཏུ་གསལ་གྱུར་ཅིག །བསིལ་ལྡན་ར་བ་དཀར་པོའི་ཁོར་ཡུག་གི། འགྲོ་རྣམས་ཡང་དག་ཚད་མའི་རིགས་ལམ་ལ། །མི་ཕྱེད་འདུན་པའི་བློ་དང་ལྡན་གྱུར་ནས། །ཆོས་ཀྱི་རྔ་ཆེན་རྟག་ཏུ་སྒྲོགས་གྱུར་ཅིག །འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བདེན་གསུང་ཚད་མ་ཡིས། །ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོར་ལུང་བསྟན་ཇི་བཞིན་དུ། །སྐྱེ་རྒུའི་མིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཚད་མའི་གཞུང་། །མི་ཉམས་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ན་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །

索南森格热达瓦等藏地智者的众多解释，以及其他，如法王萨迦班智达等藏地前后期诸位智者各自所持的理论方式，未混杂地了知，并对量理论典义理要点获得不依赖他人的确定智慧的文殊欢喜金刚，于四十一岁藏历不尽年（即戊申年）哈噶月（十月）初十日开始，上午讲解，下午撰写注释，以同步进行方式，于降伏一切（年号）火母猪年（即己亥年）神变月（正月）初一日完成。执笔者是对此理论有着强烈求知欲并以供养多次恳请，极为担负胜意愿重任的通晓五明噶玛善意教法胜幢，或称文殊欢喜铠甲，愿此亦成为文殊勇士摄受无边众生及宝贵教法光明遍及一切时方之因！
嗡娑悉第（吉祥胜利）！
稀有圆满二种资粮，
无等胜佛之月，
终结有情烦恼热病，
以最胜吉祥利益众生。
胜利怙主善说法，
三藏明照宝石，
庄严世间之时期，
三地具足吉祥德。
善说意趣无垢染，
从量道中如日明显，
理论家照亮世间方式，
一切方胜利幢帜。
因此狮子法规的，
明晰诸要点之善说，
普为无偏教法明灯，
清凉智者众享宴。
无畏前译教胜幢，
持者如当仁钦大化身，
以深发心善立印版，
助缘由神众法王上师作。
愿此善行如秋月，
清澈而无垢染者，
遍知佛陀宝贵教法，
一切时处弘扬兴盛！
正确佛说深义理，
无需仰赖他从量理道，
舒展善巧语支显美，
持教众遍满大地！
珍视佛陀教法之，
无偏持教众长寿，
以教证遍及世界，
僧伽聚众亦增长！
具法国王政权稳固，
尊荣善道如上弦月增，
一切众生入法道，
三地善妙光普照！
扰乱教法蛮族与，
各种冒充正法黑暗化现，
悉皆平息佛菩萨，
意趣无垢极明显！
雪域白围山环绕，
众生于正量理道，
具足不退求智，
恒常敲响大法鼓！
文殊真语量理，
如授记陈那般，
成为众生慧眼量典，
不衰遍时处兴盛！


མི་ཉམས་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ན་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་དྷཱི་མིང་པས་གང་དྲན་ཤར་མར་སྤར་བྱང་དུ་སྤེལ་བ་དགེའོ།

愿不衰微而在一切方向和时间中兴盛！此亦由名为"智"者随念而现即兴撰为印版祈愿文，愿吉祥！


 །མངྒ་ལཾ།། །།

 །མངྒ་ལཾ།། །།

 །མངྒ་ལཾ།། །།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
藏文短语 "།མངྒ་ལཾ།། །།" 的直译是：
吉祥 (མངྒ་ལཾ - 梵文 maṅgalaṃ 的藏文音译, 梵文天城体 मङ्गलम्, 梵文泰卢固体 మంగళం, 汉语字面意义"吉祥/善愿", 汉语拟音"芒嘎朗")
这是一个常见于藏传佛教文献结尾的祝愿语，表示"愿吉祥"或"愿一切吉祥"。




我已了解您的要求。我将按照以下原则进行翻译：
完整直译成简体中文，不进行意译或缩略
如有重复部分也会完整翻译，不省略
不对照输出藏文
原文为对仗诗歌体时，译文也会尽量保持对仗
对于种子字和咒语，将以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑长句排列显示
请提供需要翻译的藏文内容，我将按照您的要求进行翻译。



20-451b
empty page


目录
明示释量论之格言明藏
名义
译敬
正文
着序
所着论义
利己解取舍支
说证隐蔽分比量
说证隐义因共相
略说因分法
广说三正表相
说能证之三因自性
破三因之外因
摄其余因
说和合所生之自性因
说味证色之果因
诸他许因非理
说所定因相属
立诸因定有相属
破未许相属之他宗
自宗以经教破
三者皆肯定相属
破许无相属否定因
破自宗与他宗共许,仅未见之异周遍
破他宗所许矛盾
依观待相属立自宗
决定三因无疑
能立因
略说
广说
彼生相属立相属因无错乱
于同体相属无错乱
无别因证相属
虽无别,然应因之理
说遮迁因所作
广说遮迁分法
有为之语言及分别以遮迁所取
有境为分别遮遣应理
正行
遮谴
有境之能诠为遮遣应理
遮他谴
遮于一非异言及识表之谴
于一遮遣有多言表应理
许有为而其非理
遮于多以一言及识表为非理之谴
说一言表共因为遮遣
解其疑而立理
遮其二谴结尾
所成立自宗
说无为法以言及分别遮遣趣入
破言所表他宗
说诸言为遮遣之自宗
遮他谴
许遮遣无过
诸分别观待之过
言以遮遣趣入不周遍
辨共及遮遣同等之过
第二言及识无义之过
辩不容同分
若遮遣外许他,无能立因
说即成遮遣所需
唯所立法及唯共相无需具共相
别所立法非言所表
唯共相非有为
破有为共相为言所表
遮所破共相之谴
虽无同共相,然同果应理
说他所立谴
说于其正理作答分法
同一有为法为果之因非理
立别所立法为果之因
具共相非言表
自性因以喻解
正行
遮谴
破因
说二不可得因
遮迁其义
可现不可得因之争
不现不可得因之争
无正理仅经教非能立
违仅经教未能立隐蔽事
辨造作者而破
辨人所作之经教
仅是人作经教未定
非凡人难解之由
破经教许人未作
说他宗
破其义
破吠陀未作总
同理
以别理破
三相未具,故非能立
仅同品有,非同品遍有
说未作容违之由
其义以正理明立
成宗法非理
说因无能立,仅示宗
说他宗
破其义
其因未能全证所立之由
若其因立宗法,则甚过
诸言未有作之由
其因义以理立
除文字语言无实有
至此无他次第
有法常吠陀不成立
常言不容有能立
事力理证声无常
安立根本因
立其周遍
自立因立同品遍
有违立异品遍
说异品未能立异品遍
故此说具足三相
破未遍咒类
立咒类亦是人所作
略说咒类人所作应理
其因正理明立
说人未作非理
许人所作非随汝
故此咒类所作结尾
由此立人无能相违
略说遮遣
广说别正理
无蕴生士夫之说无能立
说许其之过
无了吠陀义士夫
无有解吠陀义
故而无解结尾
破吠陀某部为谛,故此立皆为谛
如是结尾
许相违论自显愚夫
要义安立佛陀及经教为量
说如理导师
说共量定义
故而说量能仁
立随量自宗
破原成量他宗
破常量
破有量自在天所作
辨其常或无常而破
破造物主
无能立
说非正能立
广说此类
正行
形义非因
特形无宗法
仅形因不定
形是仅言表非因
说其成立
有违
广说其能立
安立能立理
破无能立
说正能立
说思等流转如道
因圆满
各别说
说思圆满利他
正行
遮其争
遮不容串习之谴
略说
广说
许意所依身无能立
破他宗
破不同时所依
与其随行
破倒同品遍
立同类随行
广说其义应理
初生有续随行
总说
说能破
遮违经教
另破常有
终续随行之由
略说无能立
广说其义
遮止
遮谴
立所成自宗随行
说无异
破同时所依
非理破他宗
辨有无所依而破
辨所依生灭而破
立所成应理
立自宗
说身生意之过
未以有支生
说有支之过
破其非理而遮谴
无有其而见等应理
遮见等非理之争
应理以喻说
虽无然言表应理
破言等许正有境
说异有境
亦非支分所生
非有支分身所生
非各支分所生
遮止
自宗不同
遮容许串习却不容无竟
说圆满导师
第二结行
果位圆满
说救度等解还灭门
说救度本质
四谛导师说救度
说四谛各别定义
说所知苦谛
说有苦事相
正行
对其遮邪见
破无轮回
破其遮过
破无轮回能立因
立有轮回因
说无轮回之过
说苦谛
无常相
苦相
空相
无我相
说所断集谛
立具苦因
决定其因
破非理他宗
破无因
破根等许别因
理证立自宗
说所证灭谛
说所依道谛
无我究竟解脱
除无我非其道
有我执则不容解脱
正行
说其因
唯我所未断欲
略说
广说
破见过断欲
破观苦断欲
仅知苦非断欲
仅知苦未断欲
其未能舍我所欲
单一非苦
若是非所见
断执因非理
执则无过之过
见即未断我所执
说须观苦意趣
结行
若有解脱我无义
故此教导断我执
破别有解脱道
破自在天教言得解脱
仅教言非正能立因
破应理
破立现证似能立
说比量之损
与生有因不违
正行
破其遮过
违因立自宗
破业身尽得解脱
说善逝功德
说导师功德
说具足慈心功德
摄其义
所说目的
说量现事现量
说能量之本量
破类别及境邪分别
立决定二量
决定所量二
说决定二之因
立因
立其宗法
说有遍二所量
说共相与自相差别
正说共相差别法
理证共相无为法
说七相正理
言所表
正理
破所答
破所表名等事
说他宗
破其义
破意所属名
说过失
破遮过
破所答
自宗不同
有相宗不同
名等有相亦非理
正行
破所答
破无相属之名等
破自相相属
仅共相有为法非理
仅共相所表非理
若应理,有相等不现之过
破自相为隐蔽分
无一与异
立无自相等同
共同随行为共相
是果非理
依言语
因立独立共相非现
故此成无为法
说遮自相为有为法
说具其之共相差别
立究竟对境一
破不定二量
立决定为二
决定所量二
现前分以现量所量
隐蔽分以比量所量
故此能量为二
破别有
破少为一
说他宗
作答
胜义作答
名言作答
立比量
以所许立量
以能破因立量
以能立因立量
破非比量之能立因
非比量则甚过
破多余二之许
辩
作答
加行非第三量
以因证为比量
信识非量
正行
遮其争
唯有为灭无过
异无言说
遮非比量证
略说
广说
比量证不定
见非决定
外非决定之由
内非决定之由
故此比量立
无错乱则其无须
唯有为灭无过
同怀灭即比量
许灭尽为错乱
破复知三方
说现量本质
说现量
说现量定义
肯定立离分别
否定破有分别
否定破有分别
破他宗
立因
立宗法
别类违所许
彼等未现量立
其非极成因立
亦非比量
略说
广说
说宗
立其应理
非庄严居舍
亦破具姓
施设亦非理
破他宗真伪
立所成自宗真伪
立自宗
辨真伪即无为
真伪和合可所诠
总结
破语言为分别
说现已无分别
有则甚过
有境了相无受之过
无自证之过
无自证则受不成立
破其遮过
说无自证则甚过
故而成无分别
行境自相不了
说四事相差别法
说四无分别现量
根现量
破根识名言邪分别
破行境邪分别
破自相境邪分别
除教义邪分别
立教义
破邪分别
除其义
芝麻等无同时取之过
彩色无法同时取之过
立除彩色即有另色
遮迁其义
说一识不取种之驳
作答
胜义不成种
略说
广说
无二立空性
立二取空性
依外境无二取
依内识无二取
故此种相是

我将按照您的要求直译这份目录文件：
空白页
目录
明示释量论之格言明藏
名义
译敬
正文
着序
所着论义
利己解取舍支
说证隐蔽分比量
说证隐义因共相
略说因分法
广说三正表相
说能证之三因自性
破三因之外因
摄其余因
说和合所生之自性因
说味证色之果因
诸他许因非理
说所定因相属
立诸因定有相属
破未许相属之他宗
自宗以经教破
三者皆肯定相属
破许无相属否定因
破自宗与他宗共许,仅未见之异周遍
破他宗所许矛盾
依观待相属立自宗
决定三因无疑
能立因
略说
广说
彼生相属立相属因无错乱
于同体相属无错乱
无别因证相属
虽无别,然应因之理
说遮迁因所作
广说遮迁分法
有为之语言及分别以遮迁所取
有境为分别遮遣应理
正行
遮谴
有境之能诠为遮遣应理
遮他谴
遮于一非异言及识表之谴
于一遮遣有多言表应理
许有为而其非理
遮于多以一言及识表为非理之谴
说一言表共因为遮遣
解其疑而立理
遮其二谴结尾
所成立自宗
说无为法以言及分别遮遣趣入
破言所表他宗
说诸言为遮遣之自宗
遮他谴
许遮遣无过
诸分别观待之过
言以遮遣趣入不周遍
辨共及遮遣同等之过
第二言及识无义之过
辩不容同分
若遮遣外许他,无能立因
说即成遮遣所需
唯所立法及唯共相无需具共相
别所立法非言所表
唯共相非有为
破有为共相为言所表
遮所破共相之谴
虽无同共相,然同果应理
说他所立谴
说于其正理作答分法
同一有为法为果之因非理
立别所立法为果之因
具共相非言表
自性因以喻解
正行
遮谴
破因
说二不可得因
遮迁其义
可现不可得因之争
不现不可得因之争
无正理仅经教非能立
违仅经教未能立隐蔽事
辨造作者而破
辨人所作之经教
仅是人作经教未定
非凡人难解之由
破经教许人未作
说他宗
破其义
破吠陀未作总
同理
以别理破
三相未具,故非能立
仅同品有,非同品遍有
说未作容违之由
其义以正理明立
成宗法非理
说因无能立,仅示宗
说他宗
破其义
其因未能全证所立之由
若其因立宗法,则甚过
诸言未有作之由
其因义以理立
除文字语言无实有
至此无他次第
有法常吠陀不成立
常言不容有能立
事力理证声无常
安立根本因
立其周遍
自立因立同品遍
有违立异品遍
说异品未能立异品遍
故此说具足三相
破未遍咒类
立咒类亦是人所作
略说咒类人所作应理
其因正理明立
说人未作非理
许人所作非随汝
故此咒类所作结尾
由此立人无能相违
略说遮遣
广说别正理
无蕴生士夫之说无能立
说许其之过
无了吠陀义士夫
无有解吠陀义
故而无解结尾
破吠陀某部为谛,故此立皆为谛
如是结尾
许相违论自显愚夫
要义安立佛陀及经教为量
说如理导师
说共量定义
故而说量能仁
立随量自宗
破原成量他宗
破常量
破有量自在天所作
辨其常或无常而破
破造物主
无能立
说非正能立
广说此类
正行
形义非因
特形无宗法
仅形因不定
形是仅言表非因
说其成立
有违
广说其能立
安立能立理
破无能立
说正能立
说思等流转如道
因圆满
各别说
说思圆满利他
正行
遮其争
遮不容串习之谴
略说
广说
许意所依身无能立
破他宗
破不同时所依
与其随行
破倒同品遍
立同类随行
广说其义应理
初生有续随行
总说
说能破
遮违经教
另破常有
终续随行之由
略说无能立
广说其义
遮止
遮谴
立所成自宗随行
说无异
破同时所依
非理破他宗
辨有无所依而破
辨所依生灭而破
立所成应理
立自宗
说身生意之过
未以有支生
说有支之过
破其非理而遮谴
无有其而见等应理
遮见等非理之争
应理以喻说
虽无然言表应理
破言等许正有境
说异有境
亦非支分所生
非有支分身所生
非各支分所生
遮止
自宗不同
遮容许串习却不容无竟
说圆满导师
第二结行
果位圆满
说救度等解还灭门
说救度本质
四谛导师说救度
说四谛各别定义
说所知苦谛
说有苦事相
正行
对其遮邪见
破无轮回
破其遮过
破无轮回能立因
立有轮回因
说无轮回之过
说苦谛
无常相
苦相
空相
无我相
说所断集谛
立具苦因
决定其因
破非理他宗
破无因
破根等许别因
理证立自宗
说所证灭谛
说所依道谛
无我究竟解脱
除无我非其道
有我执则不容解脱
正行
说其因
唯我所未断欲
略说
广说
破见过断欲
破观苦断欲
仅知苦非断欲
仅知苦未断欲
其未能舍我所欲
单一非苦
若是非所见
断执因非理
执则无过之过
见即未断我所执
说须观苦意趣
结行
若有解脱我无义
故此教导断我执
破别有解脱道
破自在天教言得解脱
仅教言非正能立因
破应理
破立现证似能立
说比量之损
与生有因不违
正行
破其遮过
违因立自宗
破业身尽得解脱
说善逝功德
说导师功德
说具足慈心功德
摄其义
所说目的
说量现事现量
说能量之本量
破类别及境邪分别
立决定二量
决定所量二
说决定二之因
立因
立其宗法
说有遍二所量
说共相与自相差别
正说共相差别法
理证共相无为法
说七相正理
言所表
正理
破所答
破所表名等事
说他宗
破其义
破意所属名
说过失
破遮过
破所答
自宗不同
有相宗不同
名等有相亦非理
正行
破所答
破无相属之名等
破自相相属
仅共相有为法非理
仅共相所表非理
若应理,有相等不现之过
破自相为隐蔽分
无一与异
立无自相等同
共同随行为共相
是果非理
依言语
因立独立共相非现
故此成无为法
说遮自相为有为法
说具其之共相差别
立究竟对境一
破不定二量
立决定为二
决定所量二
现前分以现量所量
隐蔽分以比量所量
故此能量为二
破别有
破少为一
说他宗
作答
胜义作答
名言作答
立比量
以所许立量
以能破因立量
以能立因立量
破非比量之能立因
非比量则甚过
破多余二之许
辩
作答
加行非第三量
以因证为比量
信识非量
正行
遮其争
唯有为灭无过
异无言说
遮非比量证
略说
广说
比量证不定
见非决定
外非决定之由
内非决定之由
故此比量立
无错乱则其无须
唯有为灭无过
同怀灭即比量
许灭尽为错乱
破复知三方
说现量本质
说现量
说现量定义
肯定立离分别
否定破有分别
否定破有分别
破他宗
立因
立宗法
别类违所许
彼等未现量立
其非极成因立
亦非比量
略说
广说
说宗
立其应理
非庄严居舍
亦破具姓
施设亦非理
破他宗真伪
立所成自宗真伪
立自宗
辨真伪即无为
真伪和合可所诠
总结
破语言为分别
说现已无分别
有则甚过
有境了相无受之过
无自证之过
无自证则受不成立
破其遮过
说无自证则甚过
故而成无分别
行境自相不了
说四事相差别法
说四无分别现量
根现量
破根识名言邪分别
破行境邪分别
破自相境邪分别
除教义邪分别
立教义
破邪分别
除其义
芝麻等无同时取之过
彩色无法同时取之过
立除彩色即有另色
遮迁其义
说一识不取种之驳
作答
胜义不成种
略说
广说
无二立空性
立二取空性
依外境无二取
依内识无二取
故此种相是




我已了解您的要求。我将按照以下原则进行翻译：
完整直译成简体中文，不进行意译或缩略
如有重复部分也会完整翻译，不省略
不对照输出藏文
原文为对仗诗歌体时，译文也会尽量保持对仗
对于种子字和咒语，将以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑长句排列显示
请提供需要翻译的藏文内容，我将按照您的要求进行翻译。


错乱
遮迁其义
识为空之经教
不许外境之作答
说承许之经教
遮空即违现之过
各名相不违
项峰等等取之过
种无别法取之过
破非境许境
意现量
说意现量非理争
于其作答各别说
过与答
第二过之答
遮其非理之争
自证分现识
立自证离分别
破其邪分别
破乐等内色法
说所立
作答
立乐等非与意别
受其为自证
辨则乐等是自证
破根与意依次取受乐等
辨意即破
破境乐各取
根识时不取乐
混取非理
破二者皆取
辨所取即破
破根与意同时受乐
其名相应事证理
破乐等为外色法
说所立
破其义
别所取非理
乐等为外在非理
乐等为非心非理
瑜伽现识
说所断分别而结尾
说颠倒似现量
说其量果
量果之义非异
所现分量,果,所量三
不辨随世间
立自宗
立等事能立量
故此量,果为一
遮其非理之争
破他宗
破总
破别相
破根量
分别破识量
破根事相属量
遮谴
另说辨即如论
内实相细微二取
破二取为别法
略说破所问
广说其分法
仅同未成事
生同亦不能
生,同,定三集亦非
立二取为一
立二取非别
说其宗应理
受自证应理
其他证非理
二者亦现二应理
故此成自证义略
正行
立其应理
意受应理非受事
遮其非理之争
故此成意受
依所现量果
有色法自证依是果
有色法未现
意受实相
所现如实执
除此非理
故而自证是果应理
遮其非理之争
实相无类别
说有三为错乱
立实相无类别
遮迁其义
遮违正理
其三不实非理
若应理立三非理之争
遮违经教
广说能立因
立二识
由二识立
说二识应理
许外色法所立
由识与境立二识
所取依识所立
无所依识立
其依识所立二
念知具类别所立
立因
遮不定分
其他非理
不许外色法所立
说不许二识之过
以后念因立
以自证识立
二识成立自证
略说根本因
广说其因
辨所受境所立
辨能受意即说
外色法白等现即成
内乐等以受成
乐受以意现量立
乐受许自证识
立其如理
己苦乐他受之过
说过失
作答
瑜伽士他乐等亦他受之过
说他不许之过
自宗无其过
乐受以意现量立
破共别现别
以念因立自证分
略说
广说原由
念长文字
念成识次第
问已说过
破其遮过
受作主之答
对外境作答
外境所碍之答
略说
广说
昔意所作尽之答
破除实有许别
破昔意共作尽
另破所取作尽
略说
广说
说所取起所取非别
遮不定争
总结
所成立自宗
破事与识等取
后未受之答
为他比量支分
说总论式定义
细说安立之因
说所知品定义
说自宗所立定义
说前四缘体
说共相其四所指
难证个别说
说许之义
广说自宗
应理立自宗
略说
广说
经教所立他宗
说所立
说非理
比量对境不违经
立违经说过
说过失
破所答
违经与否说境
第二所量无需经立
第三清净经立
唯有极隐蔽需经立
除此甚过
故此违即能立因
违经然比量不还
故而说违彼无过
说正理
遮其争
说不成立然此不等同
遮两者皆为成
遮两者皆为成之正
其因
遮自宗许
说他宗
破其义
喻因不成之宗
所说无义之过
总结
能诠非理破他宗
说所立
说非理之过
其所答破各别
量立有法相违破
未立自相相违破
说宗相摄略
正行
说否定有五
说肯定有一
说相违
略说
广说
说相违之义
说何种能相违
说共相违类别
现阶说各别之义
确信相违
极成相违
说极成相违
能违极成本质
说所立喻所需
立喻极成
说立其需二经
说立极成方便
极成无无碍
极成有能立因
说破相违品
他许无能立因
他许有过
极成众许
为其说喻
极成所遮
决定能碍及所碍
说如何障碍
极成相违各别说
现量相违
说何者有法相违
自所依相违
肯定作用
否定作用
他邪分别及喻
此词遮其疑
遮迁其义
结行
所依未成非宗过
说相违喻所表
经中其余三附述
此处说其一
说宗法差别喻
说目的及宗
说相违
另解所证
破他立定义
破他许品定义
破似宗喻
辨相违许即破
辨所许因即破
彼因非理
所说之过
正行
立其应理
解疑立理
说许别之过
说过失
遮谴
遮等同自因之争
略说
广说
许异分则无过
其余非等同
遮自因别之争
遮共立因之争
正行
遮谴
遮立别因之争
说能诠差别
总说所需九种宗法
需中三之义各别说
说二清净之义
仅说不定目的
破命成逆周遍
如命与声互错乱
立根本因
广说其因
辨异分因而破
以所依宗而破
说能破理
所依宗不成
虽宗成,然异分不成
异分成,然我有不成
总结
辨二相属即破
依同品遍逆品遍所属
量定能立相属
我非寿之错乱
正说无所生
说了因果之量
立所知因果无错乱
立因果不欺
破许欺他宗
说无因生过
遮不定争
立疑
作答
自成一体无属
另类同理
未另说不可得之因
着论竟义
竟义

我将按照您的要求直译这份文件：
错乱
遮迁其义
识为空之经教
不许外境之作答
说承许之经教
遮空即违现之过
各名相不违
项峰等等取之过
种无别法取之过
破非境许境
意现量
说意现量非理争
于其作答各别说
过与答
第二过之答
遮其非理之争
自证分现识
立自证离分别
破其邪分别
破乐等内色法
说所立
作答
立乐等非与意别
受其为自证
辨则乐等是自证
破根与意依次取受乐等
辨意即破
破境乐各取
根识时不取乐
混取非理
破二者皆取
辨所取即破
破根与意同时受乐
其名相应事证理
破乐等为外色法
说所立
破其义
别所取非理
乐等为外在非理
乐等为非心非理
瑜伽现识
说所断分别而结尾
说颠倒似现量
说其量果
量果之义非异
所现分量,果,所量三
不辨随世间
立自宗
立等事能立量
故此量,果为一
遮其非理之争
破他宗
破总
破别相
破根量
分别破识量
破根事相属量
遮谴
另说辨即如论
内实相细微二取
破二取为别法
略说破所问
广说其分法
仅同未成事
生同亦不能
生,同,定三集亦非
立二取为一
立二取非别
说其宗应理
受自证应理
其他证非理
二者亦现二应理
故此成自证义略
正行
立其应理
意受应理非受事
遮其非理之争
故此成意受
依所现量果
有色法自证依是果
有色法未现
意受实相
所现如实执
除此非理
故而自证是果应理
遮其非理之争
实相无类别
说有三为错乱
立实相无类别
遮迁其义
遮违正理
其三不实非理
若应理立三非理之争
遮违经教
广说能立因
立二识
由二识立
说二识应理
许外色法所立
由识与境立二识
所取依识所立
无所依识立
其依识所立二
念知具类别所立
立因
遮不定分
其他非理
不许外色法所立
说不许二识之过
以后念因立
以自证识立
二识成立自证
略说根本因
广说其因
辨所受境所立
辨能受意即说
外色法白等现即成
内乐等以受成
乐受以意现量立
乐受许自证识
立其如理
己苦乐他受之过
说过失
作答
瑜伽士他乐等亦他受之过
说他不许之过
自宗无其过
乐受以意现量立
破共别现别
以念因立自证分
略说
广说原由
念长文字
念成识次第
问已说过
破其遮过
受作主之答
对外境作答
外境所碍之答
略说
广说
昔意所作尽之答
破除实有许别
破昔意共作尽
另破所取作尽
略说
广说
说所取起所取非别
遮不定争
总结
所成立自宗
破事与识等取
后未受之答
为他比量支分
说总论式定义
细说安立之因
说所知品定义
说自宗所立定义
说前四缘体
说共相其四所指
难证个别说
说许之义
广说自宗
应理立自宗
略说
广说
经教所立他宗
说所立
说非理
比量对境不违经
立违经说过
说过失
破所答
违经与否说境
第二所量无需经立
第三清净经立
唯有极隐蔽需经立
除此甚过
故此违即能立因
违经然比量不还
故而说违彼无过
说正理
遮其争
说不成立然此不等同
遮两者皆为成
遮两者皆为成之正
其因
遮自宗许
说他宗
破其义
喻因不成之宗
所说无义之过
总结
能诠非理破他宗
说所立
说非理之过
其所答破各别
量立有法相违破
未立自相相违破
说宗相摄略
正行
说否定有五
说肯定有一
说相违
略说
广说
说相违之义
说何种能相违
说共相违类别
现阶说各别之义
确信相违
极成相违
说极成相违
能违极成本质
说所立喻所需
立喻极成
说立其需二经
说立极成方便
极成无无碍
极成有能立因
说破相违品
他许无能立因
他许有过
极成众许
为其说喻
极成所遮
决定能碍及所碍
说如何障碍
极成相违各别说
现量相违
说何者有法相违
自所依相违
肯定作用
否定作用
他邪分别及喻
此词遮其疑
遮迁其义
结行
所依未成非宗过
说相违喻所表
经中其余三附述
此处说其一
说宗法差别喻
说目的及宗
说相违
另解所证
破他立定义
破他许品定义
破似宗喻
辨相违许即破
辨所许因即破
彼因非理
所说之过
正行
立其应理
解疑立理
说许别之过
说过失
遮谴
遮等同自因之争
略说
广说
许异分则无过
其余非等同
遮自因别之争
遮共立因之争
正行
遮谴
遮立别因之争
说能诠差别
总说所需九种宗法
需中三之义各别说
说二清净之义
仅说不定目的
破命成逆周遍
如命与声互错乱
立根本因
广说其因
辨异分因而破
以所依宗而破
说能破理
所依宗不成
虽宗成,然异分不成
异分成,然我有不成
总结
辨二相属即破
依同品遍逆品遍所属
量定能立相属
我非寿之错乱
正说无所生
说了因果之量
立所知因果无错乱
立因果不欺
破许欺他宗
说无因生过
遮不定争
立疑
作答
自成一体无属
另类同理
未另说不可得之因
着论竟义
竟义


